jmp0101_王道論·護國莊嚴.g2.0f
局米旁大師教言集MP1王道論·護國莊嚴 1-1-1a 王道論·護國莊嚴 不放逸品 ༄༅། །རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱཱ་ལངྐཱར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏིསྨ། །༄༅། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། 1-1-1b ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱ་ཨ་ལངྐཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་མཆོག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། །རྣམ་གྲོལ་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། །དེ་འཛིན་འཕགས་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་པ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ཅན། །འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་སེལ་བ། །འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་ཡིས། །སྐྱེ་རྒུའི་བློ་གྲོས་པད་ཚལ་སྐྱོང་བར་མཛོད། །རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས། །བསམ་བཞིན་སྐྱེ་རྒུའི་མགོན་དུ་ལེགས་བཞུགས་པ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ 1-1-2a དབང་ཕྱུག་མཆོག་རྣམས་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིས་པར་མཛོད། །གང་འདིར་ཕན་དང་བདེ་བའི་ལེགས་ལམ་སྒོ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པར་རག་ལས་ཕྱིར། །མི་བདག་རྣམས་དང་ཕལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། །དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་སླད། །རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཆེ་རྣམས་དང་། །མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །སྙིང་པོ་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླའི་ངག་གིས་ནི། །གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་བརྩེ་བས་བཤད་པར་བྱ། །བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིང་། །ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བརྟན་པ་དང་། །བརྩེ་བས་འཁོར་འབངས་མཉམ་པར་སྐྱོང་། །བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་འདུ་བྱེད་པས། །ཉི་མ་ལྷུན་པོ་ས་གཞི་དང་། །ཆུ་གཏེར་ལྟ་བུར་བསྔགས་ 1-1-2b འོས་པའི། །མི་བདག་གང་ན་གནས་པ་ནི། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། །མི་ཤེས་སློབ་ཕྱིར་བླང་དོར་གནས། །འཆུག་མེད་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་འཛིན་པའི། །ས་སྐྱོང་བཟང་ན་སྐྱེ་རྒུ་བདེ། །ངན་ན་འཁོར་འབངས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ། །ཀུན་ལས་རྒྱལ་པོ་གཉན་པའི་ཕྱིར། །མི་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས། །ཕན་གནོད་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱིན། །ཀུན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པའི་གནས། །ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཕྲ་མོ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བརྗོད་ཅིང་དཔྱོད། །ས་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས། །ཡ་རབས་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས། །འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཉི་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཛེས། །ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །མི་མོས་གདོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་ན། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རིགས་ངན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །ལྷན
【現代漢語翻譯】 王道論·護國莊嚴 不放逸品 ༄༅། །རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱཱ་ལངྐཱར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏིསྨ། །༄༅། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱ་ཨ་ལངྐཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 頂禮上師與怙主文殊菩薩！ རྒྱལ་མཆོག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ། 解脫之門殊勝之教法， རྣམ་གྲོལ་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། ། 持教聖眾乃世間之莊嚴， དེ་འཛིན་འཕགས་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་པ། ། 恭敬頂禮三寶。 དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 如虛空般具智慧之光芒， མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ཅན། ། 能除眾生心中之黑暗， འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་སེལ་བ། ། 文殊語日遣除諸冥暗， འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་ཡིས། ། 祈願增長眾生之智慧。 སྐྱེ་རྒུའི་བློ་གྲོས་པད་ཚལ་སྐྱོང་བར་མཛོད། ། 諸佛菩薩大聖眾， རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས། ། 為利有情發宏願， བསམ་བཞིན་སྐྱེ་རྒུའི་མགོན་དུ་ལེགས་བཞུགས་པ། ། 天人 ལྷ་དང་མི་ཡི་ 祈願人天之導師， དབང་ཕྱུག་མཆོག་རྣམས་དང་། ། 護世聖眾皆吉祥。 འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིས་པར་མཛོད། ། 於此處，利樂之門開啟， གང་འདིར་ཕན་དང་བདེ་བའི་ལེགས་ལམ་སྒོ། ། 皆賴聖賢之作為。 དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པར་རག་ལས་ཕྱིར། ། 為使人主與庶民等， མི་བདག་རྣམས་དང་ཕལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། ། 如意成就二利事。 དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་སླད། ། 諸佛菩薩大聖眾， རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཆེ་རྣམས་དང་། ། 智者論典之精髓， མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། ། 以簡明易懂之言語， སྙིང་པོ་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླའི་ངག་གིས་ནི། ། 清晰闡釋並慈悲宣說。 གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་བརྩེ་བས་བཤད་པར་བྱ། ། 智慧若能極清明， བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིང་། ། 穩固不移于正道， ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བརྟན་པ་དང་། ། 慈悲平等護眷屬， བརྩེ་བས་འཁོར་འབངས་མཉམ་པར་སྐྱོང་། ། 廣積無量之福德， བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་འདུ་བྱེད་པས། ། 如日、須彌、大地與， ཉི་མ་ལྷུན་པོ་ས་གཞི་དང་། ། 水庫般受人稱讚之， ཆུ་གཏེར་ལྟ་བུར་བསྔགས་ 人主所在之處乃， འོས་པའི། །མི་བདག་གང་ན་གནས་པ་ནི། ། 眷屬眾人之命根。 འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། ། 為教無知知取捨， མི་ཤེས་སློབ་ཕྱིར་བླང་དོར་གནས། ། 以公正之法治理之， འཆུག་མེད་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་འཛིན་པའི། ། 善治國土眾生樂， ས་སྐྱོང་བཟང་ན་སྐྱེ་རྒུ་བདེ། ། 反之百姓受苦難。 ངན་ན་འཁོར་འབངས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། ། 是故多數諸有情， དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ། ། 皆因君王具威權。 ཀུན་ལས་རྒྱལ་པོ་གཉན་པའི་ཕྱིར། ། 人主行為之善惡， མི་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས། ། 能生廣大之利害。 ཕན་གནོད་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱིན། ། 君王乃眾所矚目處， ཀུན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པའི་གནས། ། 是故君王及王族， ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། ། 行為善惡之細微， སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཕྲ་མོ་ཡང་། ། 世人皆會評論之。 འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བརྗོད་ཅིང་དཔྱོད། ། 賢明之君王， ས་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས། ། 恒常傾慕賢善行。 ཡ་རབས་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས། ། 具足千光之， འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡི། ། 太陽照耀世間美。 ཉི་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཛེས། ། 若不傾慕賢善行， ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། ། 行為鄙劣之人等， མི་མོས་གདོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། ། 即便庶民亦醜陋， ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་ན། ། 何況君王及王族？ རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། ། 若與卑劣之輩眾， རིགས་ངན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ། 相交往
【English Translation】 Royal Conduct Treatise: The Ornament of Protecting the Land Chapter on Non-Negligence ༄༅། །རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱཱ་ལངྐཱར་ནཱ་མ་བི་ཧ་ར་ཏིསྨ། །༄༅། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཱ་ཛ་ནཱི་ཏི་ཤཱསྟྲ་བྷཱུ་མི་པཱ་ལ་སྱ་ཨ་ལངྐཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། Homage to the Guru and Protector Manjushri! རྒྱལ་མཆོག་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ། The precious teaching, the gateway to liberation, རྣམ་གྲོལ་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ། ། The noble Sangha, the ornament of the world, དེ་འཛིན་འཕགས་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་པ། ། I respectfully bow to the Three Jewels. དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། Possessing wisdom's light, vast as the sky, མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་ཅན། ། Completely dispelling the darkness of beings' minds, འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་སེལ་བ། ། May that Manjushri, the sun of speech, འཇམ་དཔལ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་གང་དེ་ཡིས། ། Nurture the lotus garden of beings' intelligence. སྐྱེ་རྒུའི་བློ་གྲོས་པད་ཚལ་སྐྱོང་བར་མཛོད། ། May the Buddhas, Bodhisattvas, and great noble ones, རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས། ། Who intentionally dwell as protectors of beings, བསམ་བཞིན་སྐྱེ་རྒུའི་མགོན་དུ་ལེགས་བཞུགས་པ། ། The gods and humans, ལྷ་དང་མི་ཡི་ May the supreme lords of power, དབང་ཕྱུག་མཆོག་རྣམས་དང་། ། And the hosts who protect the world, grant auspiciousness. འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིས་པར་མཛོད། ། Since the gateway to benefit and happiness here, གང་འདིར་ཕན་དང་བདེ་བའི་ལེགས་ལམ་སྒོ། ། Depends on the actions of the holy ones, དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པར་རག་ལས་ཕྱིར། ། Therefore, for the sake of both lords and commoners, མི་བདག་རྣམས་དང་ཕལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་། ། Accomplishing both aims as wished, དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་སླད། ། From the teachings of the supreme Buddhas, great Bodhisattvas, རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཆེ་རྣམས་དང་། ། And the masters of wisdom, མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། ། Having gathered the essence and with easy-to-understand words, སྙིང་པོ་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླའི་ངག་གིས་ནི། ། I shall clearly explain and compassionately speak. གསལ་བར་ཕྱེ་སྟེ་བརྩེ་བས་བཤད་པར་བྱ། ། If wisdom is extremely clear, བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་གསལ་གྱུར་ཅིང་། ། And unwavering from the path, ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བརྟན་པ་དང་། ། If one compassionately and equally protects subjects, བརྩེ་བས་འཁོར་འབངས་མཉམ་པར་སྐྱོང་། ། And accumulates vast merit, བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེར་འདུ་བྱེད་པས། ། The lord who is worthy of praise like the sun, Mount Meru, the earth, and ཉི་མ་ལྷུན་པོ་ས་གཞི་དང་། ། An ocean of water, ཆུ་གཏེར་ལྟ་བུར་བསྔགས་ Wherever such a lord dwells, འོས་པའི། །མི་བདག་གང་ན་གནས་པ་ནི། ། Is the source of sustenance for the retinue. འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། ། To teach the ignorant to know what to accept and reject, མི་ཤེས་སློབ་ཕྱིར་བླང་དོར་གནས། ། If one governs well with unerring laws, འཆུག་མེད་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལེགས་འཛིན་པའི། ། If the land is well-governed, beings are happy, ས་སྐྱོང་བཟང་ན་སྐྱེ་རྒུ་བདེ། ། If not, the retinue and subjects suffer. ངན་ན་འཁོར་འབངས་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ། ། Therefore, for the majority of beings, དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེ། ། The king is the most important of all. ཀུན་ལས་རྒྱལ་པོ་གཉན་པའི་ཕྱིར། ། From the actions of lords, མི་དབང་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས། ། Vast fruits of benefit and harm arise. ཕན་གནོད་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་འབྱིན། ། Since the king is the object of everyone's observation and scrutiny, ཀུན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྟོག་པའི་གནས། ། Therefore, even the slightest good or bad action ཡིན་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། ། Of the king and the royal family, སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཕྲ་མོ་ཡང་། ། Is spoken of and judged in the world. འཇིག་རྟེན་ན་ནི་བརྗོད་ཅིང་དཔྱོད། ། Wise lords, ས་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་རྣམས། ། Are extremely devoted to noble conduct. ཡ་རབས་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས། ། The sun, possessing a thousand rays, འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡི། ། Is beautiful in this world. ཉི་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཛེས། ། If one is not devoted to noble conduct, ཡ་རབས་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། ། And has base behavior, མི་མོས་གདོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཅན། ། Even a commoner is not beautiful, ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་ན། ། What need is there to mention a king or royal family? རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། ། If one associates with a group of base people, རིགས་ངན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ། And
་ཅིག་སྤྱོད་པ་འདྲེས་གྱུར་ན། །སུས་ཀྱང་བཀུར་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །བརྙས་བཅོས་མི་སྙན་རྗོད་པར་བྱེད། །དབང་དང་འབྱོར་པ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་རིགས་ཕལ་ཆེར་བག་མེད་པས། །མྱོས་པའི་གླང་ཆེན་བཞིན་དུ་འཁྱམས། །དེ་ཡི་འཁོར་ཀྱང་དེ་འདྲར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲའི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ནས་སུ། །འབངས་རྣམས་དེ་དང་དེ་འདྲ་སྟེ། །རྒྱལ་པོ་ནོར་ལ་བསྐམས་ 1-1-3a གྱུར་ན། །ནོར་གྱིས་རྒྱལ་ཁྲིམས་བསླུ་བར་རྩོམ། །མི་བདག་གཡེམ་ལ་དགའ་གྱུར་ན། །འཕྱོན་མའི་ཚོགས་རྣམས་མགོ་འཕང་མཐོ། །ཕྲ་མར་ཉན་ན་དབྱེན་གྱིས་གཏོར། །བརྟག་དཔྱད་མི་ཤེས་རྫུན་གྱིས་བསླུ། །ང་ལོ་ཡང་ན་ཀུན་གྱིས་བསྐྱོད། །ངོ་དགར་བརྩི་ན་ཟོལ་ཚིག་སྨྲ། །དེ་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ལ་གང་གང་གིས། །བསླུ་བར་རུང་བའི་སྐབས་མཐོང་ན། །གཡོན་ཅན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐབས་དེ་སེམས། །མི་རྣམས་རང་འདོད་སྣ་ཚོགས་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་བསམ་གཞིགས་མ་བྱས་ན། །ཐ་མར་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་གནས་པ་ལ། །སྐྱོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཚུལ་དུ། །འཁོར་ངན་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བསྟོད་སྨྲ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་ཤེས་པ་དཀའ། །ལྷག་པར་རྩོད་ལྡན་སྙིགས་མའི་ཚེ། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་མ་རབས་མང་། །སྐྱོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལྟར་མཐོང་ལ། །རང་འདོད་ཆེ་ཞིང་རྒྱལ་པོ་བསླུ། །ཆུས་དང་འཁོར་གྱི་བདེ་ཐབས་ལ། །བསམ་གཞིགས་བྱེད་པ་དཀོན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་སུ། །བདེན་པའི་ངག་ལས་གཞན་པ་དོར། །རྒྱལ་པོ་ནོར་གྱིས་མི་དབུལ་ཞིང་། །འཁོར་གྱི་ངོ་བསྟོད་མི་ཐོས་མིན། །ནོར་གྱིས་བསླུ་དང་ངོ་བསྟོད་དང་། །ཟོལ་ཚིག་རྣམས་ལ་དགའ་མི་བྱ། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །འདི་ལྟར་བསམ་གཞིགས་བཏང་བྱ་སྟེ། །འཁོར་དུ་གཏོགས་ 1-1-3b པའི་སྐྱེ་རྒུ་འདིའི། །བདེ་སྡུག་བདག་ལ་རག་ལས་ཤིང་། །འདི་ཀུན་བདག་གིས་འཆོས་དགོས་ན། ཐོག་མར་བདག་གིས་རིགས་པ་དང་། །མི་རིགས་གང་ཡིན་མ་ཤེས་པར། །སྐྱེ་རྒུའི་བླང་དོར་བྱ་བ་ལ། །རང་ཉིད་དཔང་པོར་མི་འོས་པས། །རྒྱལ་བ་མཆོག་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་མཉན་པར་བྱ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །བརྟགས་ནས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་གྱུར་ཚེ། །བདག་ནི་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བ་ཡི། །མགོན་དང་མིག་ཏུ་བསྔགས་པས་ན། །ཕལ་ལས་མཆོག་ཏུ་མ་གྱུར་ནའང་། །དམན་དང་མཉམ་པ་ག་ལ་ཞེས། །བདག་ལ་རྟོགས་ཤིང་བག་ཡོད་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་དོན་དང་ལྡན། །ས་སྐྱོང་ཡོན་ཏན་ལྡན་གྱུར་ན། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །རང་འདོད་མ་རབས་བྱ་བ་ལ། །འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་འགག་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མི
【現代漢語翻譯】 若行為混雜不清，無人會尊敬你，只會遭受輕蔑和難聽的言語。 擁有權勢和財富的，大多數王族都放縱不羈，像醉酒的大象一樣遊蕩，他們的隨從也變得一樣。 此外，國王和王族的行為，無論是好是壞，民眾都會效仿。 如果國王貪戀錢財，就會試圖用錢來歪曲法律。如果統治者喜歡淫亂，妓女們就會得意洋洋。 聽信讒言會導致分裂，不善於調查研究則會被謊言欺騙。如果自高自大，就會被所有人疏遠；如果喜歡奉承，就會說虛偽的話。 對於這樣的統治者，一旦人們看到可以欺騙的機會，奸詐之徒就會想方設法。 因為國王是滿足人們各種慾望的共同工具，如果國王不加以思考，最終會導致國家滅亡。 對於身居高位的人，惡劣的隨從會把缺點也說成優點來奉承，因此很難分辨優缺點。 尤其是在爭鬥激烈的末世，隨從中品行惡劣的人很多，缺點也被看作優點，他們放縱自己的慾望並欺騙國王。 因為很少有人會思考如何讓軍隊和隨從獲得安樂，所以國王應該認真考察，拋棄不真實的話語。 國王不應被錢財所困，也不應聽信隨從的奉承。不要喜歡金錢的誘惑、奉承和虛偽的言辭。 王族應該始終這樣思考：所有這些屬於我的臣民的幸福和痛苦都取決於我，我必須糾正他們。 首先，在不瞭解種族和民眾的情況下，對於臣民應該接受和拋棄什麼，自己不應該成為評判者。 應該聽取佛陀和王子們所著的關於國王行為的論著。全神貫注地研究聽到的內容，一旦獲得信任，我就會被譽為是臣民的保護者和眼睛。 即使不能超越普通人，又怎會與卑劣者為伍呢？能夠認識到自己並保持謹慎的統治者，才是真正有價值的。 如果統治者具備美德，隨從們沉溺於不正當行為的機會就會減少。 沒有任何美德...
【English Translation】 If conduct becomes mixed and unclear, no one will respect you, and you will be subjected to contempt and unpleasant words. Most royals who possess power and wealth are unrestrained, wandering like drunken elephants, and their retinues become the same. Furthermore, the conduct of kings and royals, whether good or bad, is emulated by the populace. If a king is consumed by wealth, he will attempt to use money to pervert the law. If a ruler delights in promiscuity, courtesans will become elated. Listening to slander leads to division, and lacking the ability to investigate, one is deceived by lies. If arrogant, one is shunned by all; if fond of flattery, one speaks insincere words. For such a ruler, once people see an opportunity to deceive, cunning individuals will devise means. Because the king is the common instrument for fulfilling people's various desires, if the king does not contemplate, it will ultimately lead to the destruction of the kingdom. For those in high positions, wicked retinues flatter by portraying faults as virtues, making it difficult to discern merits and demerits. Especially in the degenerate age of strife, there are many base individuals among the retinues, faults are seen as virtues, they indulge their desires and deceive the king. Because few contemplate how to bring comfort to the army and retinues, the king should carefully examine and discard untrue words. The king should not be impoverished by wealth, nor should he listen to the flattery of his retinue. Do not delight in the temptations of money, flattery, and insincere words. Royals should always contemplate in this way: the happiness and suffering of all these beings who belong to my retinue depend on me, and I must correct them. First, without understanding race and ethnicity, one should not become the judge of what subjects should accept and reject. One should listen to the treatises on the conduct of kings written by the Buddha and princes. By focusing intently on what is heard, once trust is gained, I will be praised as the protector and eyes of the subjects. Even if one does not surpass ordinary people, how can one be equal to the base? The ruler who recognizes himself and remains vigilant is truly worthy. If the ruler possesses virtues, the opportunities for retinues to indulge in improper conduct will diminish. Without any virtue...
་འཚོལ་བར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ཞིག་གིས། །རང་གི་འཁོར་ལ་འཚེ་བ་ནི། །རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་ཐ་མར་ཉམས། །རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆེ་ཆུང་ནི། །འཁོར་གྱི་དར་རྒུད་རྗེས་སུ་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ། །ལེགས་པར་གཞིགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བག་ཡོད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །། 辨慧王品 མི་ཡི་བདག་པོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ལུགས་དང་ལུགས་ 1-1-4a མིན་ཤེས་པའི་སླད། །སྣ་ཚོགས་བསྟན་བཅོས་བསླབ་བྱ་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། །བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་མ་བྱང་ན། །བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་ཡིས། །བླང་དོར་རྒྱ་ཆེན་མི་འབྱེད་པས། །བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་བལྟ་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་བསླབ་པའི་དུས་ཉིད་ན། །ཆེ་ཚུགས་སྤངས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་བྱས་ན། །ཡོན་ཏན་དབྱར་གྱི་ཆུ་བཞིན་འཕེལ། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་ནི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ཡུལ་འཁོར་ལ། །བྱམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱོང་མི་ནུས། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྩམས་བྱས་ན། །མི་འགྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །འགྲུབ་པར་ནུས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྒོ། །ཐོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འབད་དེ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བར། །མནོག་ཆུང་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཆོས་དོན་འདོད་དང་ཐར་པ་ཡི། །འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་རིག་པ་ཡིན། །རིག་པ་སྤེལ་བའི་གཞུང་བཟང་པོ། །བྱིན་ཀྱང་མི་མཁོ་ཕྱུགས་མིན་ནམ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་། །སྟོབས་ལྡན་དགྲ་ཚོགས་ཕམ་པར་ནུས། །འོད་ཟེར་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡི། །ཉི་མས་སྐར་ཚོགས་མནན་པ་བཞིན། །ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྱོར་བ་སོགས། །ཡོད་ཀྱང་དགྲ་ཡི་གསོས་སུ་འགྲོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་ཡང་གཞན་དབང་འགྱུར། །ལྕགས་ཀྱུས་ 1-1-4b གླང་ཆེན་བཀོལ་བ་འདྲ། །གང་ཞིག་མཁས་པར་འདོད་པ་ན། །ཉི་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་ཟུང་། །ཆ་ཡིས་བསགས་པར་གྱུར་པ་ན། །ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །མ་བསླབས་ཁ་རོག་འདུག་པ་ལ། །ལོ་བརྒྱ་སོང་ཡང་བཟང་སྐྱེད་མེད། །མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་འདོད་ན། །བརྩོན་པས་དཀའ་བ་དང་དུ་ལོངས། །བརྩོན་པ་མེད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད། །ཡོན་ཏན་མེད་ན་དཔལ་འབྱོར་ལ། །རེ་བསྒུག་བྱེད་པ་འབྲས་མེད་དེ། །དགུན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོད་གྱུར་ན། །རེ་ཞིག་རྒུད་པར་གྱུར་ཀྱང་བླ། །མི་རིང་བདེ་བའི་འབྲས་འབྱིན་ཏེ། །དཔྱིད་ཀའི་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་བཞིན། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཡུལ་ན་རྩི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡུལ་གཞན་བཀུར། །རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཀྱང་དོན་ཆེ་བའི། །ཡོན་ཏན་རང་གིས་ལེན་པས་ཆོག །ཡོན་ཏན་བླང་བས་ཆོག་བཞིན་དུ། །རང་ལ་ཡོན་ཏན་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འཁུ་བ་རྣམས། །ཀྱེ་མ
【現代漢語翻譯】 若僅以種族自豪感， 傷害自己的眷屬， 即使是王族最終也會衰敗。 國王的權勢大小， 取決於眷屬的興衰。 因此，為臣民謀福祉， 善加考慮才是國王應為。
《政法論·大地之莊嚴》中，謹慎之品第一。 辨慧王品 各位人主爲了， 瞭解何為如法不如法， 應學習各種論典， 並親近賢德之人。 若不精通論典， 僅憑微小的智慧， 無法辨別廣大的取捨， 應閱讀佛經和註釋。 學習功德之時， 應捨棄傲慢，親近上師。 親近聖賢之人， 功德如夏日之水般增長。 可見與不可見的功德， 其根本皆為智慧。 無有智慧，對於國家， 僅憑慈愛無法治理。 若以智慧而行事， 則無有不成之事。 以智慧之力，即使成佛， 亦能成就，何況其他？ 增長廣大智慧之門， 即是聽聞，因此， 不努力尋求聽聞， 而以微小之事何為？ 佛法、世事、慾望與解脫， 其大源頭即是智慧。 將增長智慧的良善典籍， 贈與無需之人豈非畜生？ 僅憑一人之智慧， 亦能戰勝強敵。 如光明熾盛的， 太陽壓制星群一般。 無有智慧，財富等， 即使擁有亦成敵人之食糧， 雖有力量亦受他人支配， 如鐵鉤驅使大象。 若有人慾成為智者， 每日積累一兩句， 逐漸積累增長， 如上弦月般增長。 不學習而沉默， 即使百年亦無益處。 若欲獲得智者之行境， 應精勤忍受艱難。 無有精勤則無功德， 無有功德則對於財富， 期待等待毫無結果， 如冬日之樹木。 若有功德， 即使暫時衰敗亦無妨， 不久便能結出安樂之果， 如春日之良樹。 國王在自己的國家受尊重， 具功德者在異國受敬仰。 功德比王位更重要， 擁有功德便已足夠。 擁有功德便已足夠， 卻不為自己積累功德， 反而嫉妒有功德之人， 可悲啊！
【English Translation】 If only with the pride of race, Harming one's own retinue, Even if of royal lineage, will ultimately decline. The greatness of a king's power, Follows the rise and fall of his retinue. Therefore, for the sake of the well-being of the people, To consider well is what a king should do.
From 'The Ornament of the Earth, the Treatise on Governance,' the first chapter: Mindfulness. The Chapter on Discriminating Wisdom For the sake of the supreme lords of men, To know what is lawful and unlawful, One should study various treatises, And rely on those with virtues. If one is not proficient in the treatises, With the knowledge of small intellect, Unable to distinguish vast acceptance and rejection, One should study the scriptures and commentaries. At the time of learning merits, One should abandon arrogance and rely on the guru. Having relied on the holy ones, Merits increase like the water of summer. Visible and invisible merits, The root of all is wisdom. Without wisdom, for the country, One cannot govern with mere love. If one acts with wisdom, There is nothing that cannot be accomplished. With the power of wisdom, even Buddhahood, Can be achieved, what need to mention others? The gate to increasing vast wisdom, Is listening, therefore, Without striving to seek listening, What is the use of small deeds? Dharma, worldly affairs, desire, and liberation, The great source is wisdom. Giving good scriptures that increase wisdom, To one who does not need it, is it not like livestock? With the wisdom of one person alone, One can defeat a powerful enemy. Like the supremely radiant, The sun suppresses the constellations. Without wisdom, wealth, etc., Even if one has them, they become food for the enemy, Even with strength, one becomes dependent on others, Like an elephant controlled by an iron hook. If one wants to become wise, Accumulating one or two words each day, Gradually accumulating and increasing, Increasing like the waxing moon. Remaining silent without learning, Even after a hundred years, there is no benefit. If one wants to attain the realm of the wise, One should diligently endure hardships. Without diligence, there are no merits, Without merits, then for wealth, Expecting and waiting is fruitless, Like a winter tree. If one has merits, Even if temporarily declining, it is fine, Soon one will bear the fruit of happiness, Like a good spring tree. A king is respected in his own country, One with merits is revered in another country. Merits are more important than kingship, Having merits is enough. Having merits is enough, Yet not accumulating merits for oneself, Instead, being jealous of those with merits, Alas!
་ལས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་བཅོམ། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་བྲལ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་མང་དུ་ཚོགས་ན་ཡང་། །སེང་གེས་གླང་ཆེན་ཁྱུ་བཞིན་དུ། །བློ་ལྡན་གཅིག་གིས་ཆོམ་ལ་འབེབས། །ཕ་རོལ་སྟོབས་དང་ལྡན་གྱུར་ཀྱང་། །བློ་དང་ལྡན་ན་བཀོལ་དུ་བཏུབ། །འཐབ་ཚེ་མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་ན་ཡང་། །ཐ་མར་ཁྱབ་འཇུག་བཞོན་པར་བྱས། །ཤེས་རབ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་སྐྱོང་བྱེད་པའི། །རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་ཀྱང་། །ནོར་འཛིན་མཐའ་དག་བདག་གིར་ 1-1-5a ནུས། །ཤེས་རབ་མར་མེ་ཐོགས་གྱུར་ན། །རྒུད་པའི་མུན་པ་དེར་མི་གནས། །གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ལ་རག་ལས་ཕྱིར། །ཐོག་མར་ཤེས་རབ་མིག་བསྒྲུབ་སྟེ། །དེ་ནས་གང་འདོད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །བྱ་བ་མིན་དང་བྱ་བའི་གནས། །མི་ཤེས་པ་ཡིས་དོན་ཆུང་ངུ་། །འབད་པས་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་དཀའ་ན། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཕལ་པས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་ཐབས་ཀྱིས་འགྲུབ། །གང་པོས་མ་ཐུལ་གཅེར་བུའི་ཚོགས། །འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ལྡན་པས་བརྟུལ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བ་ན། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་ཐོགས་རྡུག་མེད། །དམུས་ལོང་སྟོང་གིས་བགྲོད་དཀའ་བའི། །ལམ་རྣམས་མིག་ལྡན་གཅིག་གིས་གཅོད། །ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་ངག་ཙམ་གྱིས། །ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །རྒྱལ་པོ་མེ་ལོང་གདོང་ཞེས་པའི། །ཚིག་ལས་གཞན་དག་བདེ་བ་ཐོབ། །མཁས་པ་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མི་ངོམས། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་ངོམས། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པ་མེད། །བྱིས་པ་འདོད་ཡོན་གྱིས་མི་ངོམས། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས་པ་དང་། །དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། །མཁས་དང་མི་མཁས་ཁྱད་པར་སོགས། །མཁས་པས་འབྱེད་ཀྱི་བླུན་པོས་མིན། །བསྟན་བཅོས་ཟབ་མོའི་དོན་དང་ནི། །གལ་ཆེན་གནད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །སྦྱར་ཚེ་མཁས་ 1-1-5b བླུན་ཁྱད་པར་རྟོགས། །ལྟར་སྣང་མཁས་དང་བླུན་པོ་མཉམ། །མཁས་པས་སྐྱོན་སེལ་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ། །བླུན་པོས་སྐྱོན་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་སྤོང་། །བླུན་པོས་མཁས་ལ་འཕྱ་བྱེད་ཀྱང་། །མཁས་པས་བླུན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །བླུན་པོ་ཇི་ལྟར་འབྱོར་གྱུར་ཀྱང་། །སྨྱིག་མ་འབྲུ་ཆགས་བཞིན་དུ་འཛད། །མཁས་པ་ཇི་ལྟར་རྒུད་གྱུར་ཀྱང་། །ས་བོན་གྲུང་པོ་བཞིན་དུ་འཕེལ། །མཁས་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་རྣམས། །ལེགས་བཤད་བྱིས་པ་ལས་ཀྱང་ལེན། །བླུན་པོ་རང་མཐོང་ཆེ་བ་རྣམས། །མཁས་པ་བྱུང་ཚེ་གཞན་དུ་བྱོལ། །ལེགས་པར་བཤད་པས་མི་མགུ་ཞིང་། །ཟབ་དོན་ཐོས་ན་མི་ཉན་ལ། །དོན་ཆུང་གནས་ལ་ཆེར་བརྩོན་པ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཕན་པའི་གདམས་པ་ཆུད་གསོན་ཅིང་། །དམ་པ་མིན་ལ་ལྷག་པར་དད། །དམ་པའི་སྐྱེ་བོར་ཡིད་འཁུ་བ། །འདི་ཡང་བླུན་པོར་
【現代漢語翻譯】 以業力的力量摧毀。（業力：karma） 缺乏智慧才能的人， 即使聚集再多的人， 如同獅子捕殺成群的大象一樣， 一個有智慧的人就能擊敗他們。 即使對方強大有力， 如果自己有智慧，也能駕馭他們。 戰鬥時，雖然迦樓羅（khading）獲勝， 但最終也被遍入天（khyab jug）騎乘。 擁有智慧才能的人， 能夠統治所有土地的， 即使只有一個國王， 也能擁有整個大地。 如果持有智慧的明燈， 衰敗的黑暗就不會存在。 精通論典知識，具有智慧的人， 如同太陽一樣裝飾著世界。 因為所有佛法和政治的 благоденствие 都依賴於智慧的力量， 所以首先要修習智慧之眼， 然後才能成就任何 желаемое。 對於不該做的事和該做的事， 因為不瞭解，即使努力去做小事， 也很難成功， 更何況是成就大事呢？ 普通人無法做到的事， 有智慧的人通過方法就能成功。 蓮花生（gangpo）未能調伏的裸體外道群體， 文殊菩薩（jam dpal）以智慧調伏。 當智慧廣泛增長時， 做任何事都不會有阻礙。 盲人難以通過的， 有眼睛的人就能 преодолеть。 僅僅憑藉有智慧的人的一句話， 普通人就能成就大事。 國王從名為『鏡面』（me long）的一句話中， 獲得了其他的快樂。 智者不會滿足於 хорошо 說教， 高尚的人不會滿足於功德， 大海不會滿足於水， 孩子不會滿足於慾望。 缺點和優點混雜， 時機和非時機， 賢能和不賢能的差別等， 智者能夠區分，愚者不能。 深奧論典的意義， 和重要的關鍵事務， 運用時才能區分賢愚。 表面上賢能的人和愚蠢的人一樣。 智者消除缺點，成就優點， 愚者成就缺點，拋棄優點。 愚者嘲笑智者， 智者卻對愚者生起憐憫。 愚者無論多麼富有， 都會像竹子結籽一樣耗盡。 智者無論多麼衰敗， 都會像健康的種子一樣增長。 具有功德的智者們， 即使是孩子 хорошо 的說教也會接受。 自視甚高的愚者們， 一旦出現智者就會逃之夭夭。 不滿足於 хорошо 的說教， 聽到深奧的道理也不聽， 卻熱衷於小事， 這是愚者的標誌。 把有益的建議當成耳旁風， 對非聖賢之人格外信任， 對聖賢之人心懷不滿， 這也是愚者的標誌。
【English Translation】 Destroyed by the power of karma. Those who lack the talent of wisdom, Even if many people gather, Like a lion preying on a herd of elephants, One with intelligence can defeat them. Even if the opponent is strong and powerful, If you have intelligence, you can control them. In battle, even if Garuda (khading) wins, In the end, he is ridden by Vishnu (khyab jug). Those who possess the talent of wisdom, Who can rule all the lands, Even if there is only one king, He can possess the entire earth. If the lamp of wisdom is held, The darkness of decline will not remain. One who is proficient in the knowledge of scriptures and has intelligence, Adorns the world like the sun. Because all the благоденствие of Dharma and politics depends on the power of wisdom, Therefore, first cultivate the eye of wisdom, Then accomplish whatever is желаемое. Regarding what should not be done and what should be done, Because of not understanding, even if one tries hard to do small things, It is difficult to succeed, Let alone accomplish great things? What ordinary people cannot do, Those with intelligence can accomplish through methods. The naked heretic groups that Padmasambhava (gangpo) could not subdue, Manjushri (jam dpal) subdued with wisdom. When wisdom grows extensively, There will be no obstacles in doing anything. The paths that are difficult for the blind to pass, One with eyes can преодолеть. With just a word from someone with intelligence, Ordinary people can accomplish great things. The king obtained other happiness from the word 'mirror' (me long). The wise are not satisfied with хорошо preaching, Noble people are not satisfied with merit, The ocean is not satisfied with water, Children are not satisfied with desires. The mixture of faults and virtues, The timing and non-timing, The difference between the wise and the unwise, etc., The wise can distinguish, but the foolish cannot. The meaning of profound scriptures, And important key matters, The difference between the wise and the foolish is realized when applied. Those who appear wise are the same as the foolish. The wise eliminate faults and accomplish virtues, The foolish accomplish faults and abandon virtues. The foolish mock the wise, The wise, however, feel compassion for the foolish. No matter how rich the foolish are, They will be exhausted like bamboo bearing seeds. No matter how decadent the wise are, They will grow like healthy seeds. The wise who possess virtues, Will accept even the хорошо preaching of children. The foolish who are arrogant, Will flee elsewhere when the wise appear. Not satisfied with хорошо preaching, They do not listen when they hear profound doctrines, But are keen on small things, This is a sign of the foolish. Treating beneficial advice as wind in the ears, Trusting those who are not noble especially, Harboring resentment towards noble people, This is also a sign of the foolish.
མཚོན་པའི་སྒོ། །བདེན་པར་སྨྲས་ན་ཡིད་མི་ཆེས། །གྱ་གྱུར་འཁྲིད་ན་དེ་རྗེས་འབྲངས། །ངོ་བསྟོད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བྱེད་པ། །འདི་འདྲ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས། །མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཡིད་རྟོན་བྱེད། །གང་སྨྲས་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། །གང་བྱུང་ལས་ལ་ནན་གྱིས་འཇུག །འདི་ཡང་བླུན་པོར་མཚོན་པའི་བརྡ། །མི་འགྲུབ་བྱ་བར་ཁས་ལེན་བྱེད། །མ་བརྟགས་གང་ཐོས་དེ་བཞིན་སྨྲ། །མ་ཤེས་དོན་ཡང་གྱ་ཚོམ་སྒྲོགས། །འདིས་ཀྱང་བླུན་པོར་ཤེས་པར་བྱེད། །མ་དྲིས་རང་གི་ཡོན་ཏན་སྨྲ། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གཞན་ལ་འཚེ། །བརྙས་ཐབས་ 1-1-6a བྱེད་ཅིང་རང་མཐོང་ཆེ། །འདི་འདྲ་གང་བྱུང་བླུན་པོ་ཡིན། །བླུན་པོའི་རྟགས་ལ་ཚད་མེད་ཀྱང་། །འདི་ལས་མཚོན་ཏེ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བླུན་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་སླ་ཞིང་། །དེ་ལས་གང་ལྡོག་མཁས་པར་ཤེས། །བླུན་པོ་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ངན་དང་ཆུང་མ་ངན། །ཡུལ་ངན་རྣམས་ནི་སྤངས་བྱས་ན། །རང་ཉིད་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་དུལ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་། །རྒྱལ་པོ་བཟང་དང་མཛའ་བཟང་དང་། །ཡུལ་བཟང་རྣམས་ལ་བརྟེན་བྱས་ན། །བདག་ཉིད་དགའ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མཁས་དང་བླུན་པོ་ཡི། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཤེས་བྱས་ནས། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་བླང་བར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་རྩལ་རིག་པ་དང་། །ཁྱད་པར་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་། །བཟོ་དང་གསོ་བ་སྒྲ་ཚད་དང་། །ནང་དོན་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་བསླབ། །རྩིས་རིག་སྙན་ངག་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས། །བསླབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །རྒྱལ་རིགས་མཁས་པས་མི་སློབ་མེད། །མཁས་པ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག །ཁྱད་པར་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་ནི། །དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསླབས་ན། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་རྣམས་ལ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་པ། །ས་ཡི་སྟེང་ན་མཚུངས་མེད་རྒྱན་གྱུར་ཏེ། །ས་སྟེང་མུན་པ་མཐའ་དག་འཇོམས་བྱེད་པའི། །ཉི་མ་ལས་ཀྱང་ 1-1-6b མཆོག་ཏུ་འདི་འཕགས་སོ། །ཉིན་མོར་བྱེད་པས་གཞོམ་པར་མ་ནུས་པའི། །སྐྱེ་རྒུའི་ནང་གི་མུན་པ་མ་ལུས་པ། །མི་བདག་ཉི་མའི་སྣང་བས་མངོན་སེལ་ཕྱིར། །ས་སྐྱོང་དེ་ལ་ངོ་མཚར་འབུམ་དང་ལྡན། །ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བློ་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་པད་ཚལ་ཇི་སྙེད་པ། །མི་དབང་མཁས་པའི་ཉི་མ་དེ་དང་གཉེན། །དེ་ཕྱིར་ས་གསུམ་དཔལ་དུ་ཤར་བའོ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་བདག་མཁས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །། 辨善行品 མི་བདག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ནི། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་བསྒྲིམ་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར་མ་བརྟགས་སྤྱོད་པ་ཕལ། །ཆུང་ཡང་གྲགས་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །ས་སྐྱོང་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །ནོར་བུ་བཞིན་དུ་སྦ
【現代漢語翻譯】 以標誌之門（mtshon pa'i sgo）：如果說真話，人們不相信；如果引導他們走彎路，他們就會跟隨。僅僅是奉承就能讓他們高興，這正是愚人的標誌。他們一見到就相信，認為所說的一切都是真實的，並且執著地投入到任何發生的事情中，這也是愚蠢的標誌。 對於無法完成的事情，他們輕易承諾；未經考察，就隨意說出聽到的事情；對於不瞭解的事情，也隨意誇大。這些都表明了他們的愚蠢。未經詢問，就自誇自己的優點；無緣無故地傷害他人；他們鄙視他人，並且自視甚高。凡此種種，都是愚蠢的表現。 雖然愚蠢的標誌數不勝數，但通過這些標誌，智者們可以輕易地識別出愚人的本性，並且從反面認識到什麼是智慧。愚人傲慢自大，惡劣的國王和惡劣的妻子，以及惡劣的國土，如果能夠遠離這些，就能獲得自身的安樂。 智者謙遜而穩重，善良的國王和善良的朋友，以及善良的國土，如果能夠依靠這些，就能增進自身的喜悅。因此，在瞭解智者和愚人的缺點和優點之後，精通律法的國王，應當採納智者的優點。 要學習世間的藝術和科學，特別是國王的律法，以及工巧、醫學、聲律和因明等論典。算術、詩歌、韻律等，所有應該學習的，王族出身的智者沒有不學習的。智者是國王最好的裝飾。 特別是，如果學習了佛陀的教誨以及對教誨的解釋，那麼在所有應該瞭解的事物上，就能獲得無畏的自信。因此，擁有卓越智慧的國王，是世間無與倫比的莊嚴，他比太陽更勝一籌，能夠摧毀世間所有的黑暗。 太陽無法驅散眾生內心的所有黑暗，而國王的智慧之光卻能驅散這些黑暗，因此，這位統治者擁有無數的奇蹟。在地下、地上和天上的世界裡，所有擁有智慧的心靈，都與這位賢明的國王如太陽般親近，因此，三界都因他而光輝燦爛。 《律法論典·治理國土之莊嚴》中，關於考察國王是否賢明的辨別品，是第二品。 辨善行品 國王們的行為，必須經過極其謹慎的考察和篩選。因為未經考察的行為，即使是小事，也會成為名聲受損的原因。國王在自己的住所里，應當像對待珍寶一樣，秘密地...
【English Translation】 The door of signs (mtshon pa'i sgo): If you speak the truth, people don't believe it; if you lead them astray, they will follow. Merely flattering them makes them happy, and this is the mark of fools. They believe as soon as they see it, take everything that is said as true, and stubbornly engage in whatever happens, which is also a sign of foolishness. They readily promise things that cannot be accomplished; without investigation, they casually say what they have heard; and they casually exaggerate things they don't understand. These all show their foolishness. Without being asked, they boast of their own merits; they harm others for no reason; they despise others and think highly of themselves. All of these are signs of foolishness. Although the signs of foolishness are countless, through these signs, the wise can easily recognize the nature of fools, and from the opposite, recognize what is wisdom. Fools are arrogant and conceited, and bad kings and bad wives, as well as bad lands, if one can stay away from these, one can obtain one's own peace. The wise are humble and steady, and good kings and good friends, as well as good lands, if one can rely on these, one can increase one's own joy. Therefore, after understanding the faults and merits of the wise and the foolish, the king who is skilled in the law should adopt the merits of the wise. One should study the world's arts and sciences, especially the king's laws, as well as crafts, medicine, phonology, and treatises on logic. Arithmetic, poetry, prosody, etc., whatever should be learned, there is nothing that a wise person of royal descent does not learn. The wise are the best ornament of a king. In particular, if one studies the Buddha's teachings and the explanations of the teachings, then in all the things that should be understood, one can gain fearless confidence. Therefore, a king with excellent wisdom is an unparalleled adornment in the world, and he is superior to the sun, destroying all the darkness in the world. The sun cannot dispel all the darkness in the minds of beings, but the light of the king's wisdom can dispel this darkness, therefore, this ruler possesses countless miracles. In the worlds below, above, and on the surface of the earth, all the minds that possess wisdom are close to this wise king like the sun, therefore, the three realms shine with glory because of him. In 'The Treatise on Law, the Ornament of Governing the Land,' the second chapter is on examining whether a king is wise. Chapter on Discriminating Good Conduct The conduct of kings must be examined and selected with extreme caution. Because conduct that has not been examined, even if it is a small matter, will become a cause of damage to reputation. In his own residence, the king should secretly treat...
་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་ཁྲི་དང་མི་འབྲལ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དོན་དང་ལྡན། །མ་མཐོང་རྒྱང་ནས་རྩི་འགྱུར་ལ། །མཐོང་ཐོས་མང་ན་ཕལ་དང་འདྲ། །རྒྱལ་ཁབ་དང་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུས། །གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ན། །དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་ཆེ་རྟགས་ཀྱིས། །རྒྱལ་མཚན་བཞིན་དུ་ཕྱར་ཏེ་འགྲོ། །དུས་མིན་འཁྱམས་པ་ནམ་ཡང་མིན། །ང་རྒྱལ་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །ཆེ་བའི་རྟགས་དང་འབྲལ་མི་བྱ། །ཆེ་བ་སྤངས་ནས་ཕལ་པ་བཞིན། །རྒྱུ་བ་མངའ་ཐང་ཉམས་པའི་རྟགས། །ཕྱི་ནས་ཆེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས། །མེ་དང་འདྲ་བར་བཟོད་དཀའ་ཡང་། །དྲུང་དུ་ཕྱིན་ 1-1-7a ན་ཞུན་མར་བཞིན། །དུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་མཁས་པས་སྤྱད། །བླ་མ་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་སོགས། །བཀུར་འོས་རྣམས་ལ་ཆེར་འདུད་ཅིང་། །རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་བཀུར་བྱས་ན། །རྒྱལ་རིགས་རང་ཉིད་ཆེ་བ་འཐོབ། །མི་འོས་སྐྱེ་བོའི་ཆེ་ཐབས་དང་། །འོས་པའི་ཆེ་ཚུགས་ཤོར་བ་གཉིས། །སྐྱེ་བོ་ཁྲེལ་བའི་རྒྱུ་རུ་མཚུངས། །དེ་སླད་འོས་ཤིང་རིགས་པར་སྤྱད། །སེམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་བྱས་གྱུར་ན། །ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ལ། །བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་གང་ཡང་མེད། །དེ་བས་དུས་སུ་བག་ཡོད་བྱ། །གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་ཀྱང་། །ཕྱིས་ནས་བག་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །སྤྲིན་བྲལ་ཟླ་བ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། །དགའ་བོ་མཐོང་ལྡན་ལ་སོགས་བཞིན། །སྐྱེ་བོའི་ཆ་ལུགས་ལྟས་དག་ལས། །ཕྱི་ནས་འབྱུང་འགྱུར་བཟང་ངན་མངོན། །དེ་བས་གནའ་བོ་ཡ་རབས་ཀྱི། །ལུགས་སྲོལ་དག་ལས་འདའ་མི་བྱ། །ནང་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་ཡང་། །ཆ་ལུགས་ངན་ན་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །དེ་ཕྱིར་འབྱོར་པའི་འོས་དང་བསྟུན། །ཆས་རྒྱན་ཡ་རབས་ལུགས་སུ་བྱ། །ནོར་མེད་རྒྱན་དགའ་ཆེ་བ་དང་། །འབྱོར་ལྡན་ཧྲུལ་པོའི་ཆས་ཞུགས་པ། །གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་བཞད་གད་རྒྱུ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱན་ཆས་འཚམས་པར་སྤྱད། །རྒྱན་ཆས་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་ཡི། །འཁོར་ནི་གཙོ་བོའི་ཆེ་རྟགས་འགྱུར། །རྟ་ལ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ནི། །བདག་པོ་ཉིད་ལ་མཛེས་པ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་སྐད་དུ་གཏམ་ 1-1-7b སྨྲས་ཀྱང་། །ཀླ་ཀློ་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ལ། །ཀླ་ཀློ་རང་གི་སྐད་སྨྲས་ན། །དེ་ཉིད་མགུ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན། །བསམ་པ་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །ནང་གི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པས། །ཕྱི་ཚུལ་བཟང་པོ་འཇིག་རྟེན་དང་། །མཐུན་པར་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་མགུ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལ། །འཕྱོར་པོའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཡིད་རབ་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཡ་མཚན་ཆ་ལུགས་སྟོན་པར་མཛད། །བློ་ལྡན་གོ་འཕང་མཐོ་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཟང་། །ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་ན། །དགོས་རྒུ་ཡིད་བཞིན་སྩོལ་བར་བྱེད། །མ་རབས་མཐོ་བའི་སར་བཞག་ན། །སྤྱོད་ངན་ཇེ་བས་ཇེ་མང་འཕེལ།
【現代漢語翻譯】 應避免與國王分離，『國王永不分離』之世間美名方能名副其實。 未見之時，人們會敬重你，但若常見多聞，則會變得平庸。 國家與國王的秘密，不應讓他人知曉。 國王出行時，應率領軍隊，以盛大的儀仗，如旗幟般招搖前行，切不可在不適宜的時間隨意遊蕩。 即使不傲慢，王族也不應捨棄尊貴的標誌。捨棄尊貴而如平民般行走，是衰敗的徵兆。 外表莊嚴的儀態，如火焰般令人難以靠近，但若親近，則如酥油般溫順。智者應採取謙遜的行為。 對於上師、僧侶、婆羅門等值得尊敬之人，應深切敬禮。尊敬家族中的長者，王族自身便能獲得尊崇。 不適宜者的炫耀，與適宜者的失態，都會使人感到羞愧。因此，應採取適宜且合乎情理的行為。 若能用心謹慎，那麼身語的行為，便沒有什麼是不能改變的。因此，應當時時保持謹慎。 若有人先前放逸，之後變得謹慎，便如撥云見月般光明，如喜見、具見等。 從人們的儀態舉止中，便能預知未來的吉兇。因此，不應違背古老的優良傳統。 內在縱然具備一切美德，但若儀態不端，仍會受到眾人的輕視。因此，應根據自身的財富狀況，採取符合身份的服飾。 貧窮卻喜歡華麗的服飾，以及富裕卻穿著破爛的衣服，都會成為世人的笑柄。因此，應穿著與自身身份相符的服飾。 以華麗服飾裝扮的侍從，會成為主人的榮耀。駿馬佩戴華麗的裝飾，如同美化主人自身。 即使使用各種語言交談，也不能使異族人滿意。但若使用異族人自己的語言，便能使他們感到高興。 心胸狹窄的世人，不瞭解內在的美德，因此，外在的良好形象，若能與世俗相符，便能使世人滿意。 因此，偉大的菩薩們，雖然沒有虛偽的念頭，但爲了使世人歡喜，也會示現奇特的儀態。 有智慧且地位高尚的人，其行為舉止也應同樣高尚。若將珍寶供奉在旗幟頂端，便能如意滿足一切需求。 若將卑劣之人置於高位，其惡行只會變本加厲。
【English Translation】 Avoid separation from the king, so that the world-renowned name 'Inseparable from the King' is truly meaningful. When unseen, people will respect you, but if seen and heard often, you will become ordinary. The secrets of the country and the king should not be known by others. When the king travels, he should lead the army with great fanfare, like a banner, and should never wander around at inappropriate times. Even without arrogance, the royal family should not abandon the symbols of nobility. Abandoning nobility and walking like a commoner is a sign of decline. A dignified appearance is like a flame, making it difficult to approach, but if approached, it is as gentle as butter. The wise should adopt humble behavior. For teachers, monks, Brahmins, and other respectable people, one should bow deeply. Respecting the elders of the family will bring honor to the royal family itself. The ostentation of the unsuitable and the loss of composure of the suitable are both causes of shame. Therefore, one should adopt appropriate and reasonable behavior. If one is mindful, there is nothing that cannot be changed in the actions of body and speech. Therefore, one should always be mindful. If someone was previously negligent but later becomes mindful, they will become as bright as the moon emerging from the clouds, like Delightful to See, Possessing Sight, and so on. From people's demeanor and behavior, one can foresee future fortune and misfortune. Therefore, one should not deviate from the ancient good traditions. Even if one possesses all virtues internally, one will still be despised by others if one's demeanor is improper. Therefore, one should adopt clothing that matches one's status according to one's wealth. Poverty but liking gorgeous clothes, and wealth but wearing ragged clothes, will both become the laughingstock of the world. Therefore, one should wear clothes that match one's status. Attendants adorned with gorgeous clothes will become the glory of the master. A horse adorned with gorgeous decorations is like beautifying the master himself. Even if one speaks in various languages, one cannot satisfy foreigners. But if one speaks in the foreigners' own language, they will be pleased. The narrow-minded people of the world do not understand inner virtues, so if the external good image is in accordance with the world, it will please the world. Therefore, the great Bodhisattvas, although they have no false thoughts, will also show strange demeanor in order to please the world. A wise and noble person should also behave nobly. If a jewel is offered at the top of a banner, it can fulfill all needs as desired. If a base person is placed in a high position, their evil deeds will only increase.
།ཐེའུ་རང་ཕུག་གི་ལྷར་བསྟེན་ན། །འཁུ་ལྡོག་ཆོ་འཕྲུལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ། །ཀུན་སྤྱོད་ངན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །འཁོར་དུ་སྡུད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །འཁོར་གཡོག་ངན་པའི་སྐྱོན་དག་གིས། །རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་འཕྱར་ཀ་གཏོང་། །འཁོར་བཟང་སྤྱོད་པ་བཟང་མཐོང་ནས། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ཀྱང་དགའ་བ་སྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཁོ་ན་འཁོར་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དུས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་མ་གཏོགས་པ། །རྒྱུན་ཆགས་རྩེད་མོས་གཡེང་གྱུར་ན། །ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་དོན་ཉམས་ན། །ཆེ་བའི་རིགས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཆང་གིས་སེམས་འཆལ་བག་མེད་སྐྱེ། །དེས་ནི་བླང་དོར་སྤྱོད་པ་ཉམས། །རང་བློ་མུན་པར་བྱས་པ་ལ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བར་བསྒོམ། །ཉིན་གྱི་དུས་སུའང་ 1-1-8a ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །ས་བདག་རྒྱུ་བ་མི་མཛེས་ན། །མཚན་མོའི་དུས་ན་འབྱུང་པོ་བཞིན། །ཀུན་ཏུ་འཁྱམས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས། །བསླབ་དང་བཟླས་སྒོམ་ཅི་ནུས་བྱ། །འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་དོན་ལ་བརྟག །ལེ་ལོ་བྱས་ན་དོན་ཀུན་འཆོར། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་གྱུར་ན། །སྡོང་བོ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པ་ལྟར། །ལེགས་ཚོགས་འགྲིབ་ཅིང་ཉེས་པ་འཕེལ། །སྐྱོན་ཀུན་རྩ་བ་གྲོགས་ངན་ཡིན། །འདུས་པའི་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས། །འཕྱར་གཡེང་ཆེ་ན་སྡོད་མི་ཚུགས། །ཤིང་བལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་འདྲ་བའི། །རྒྱལ་རིགས་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་མཛེས། །དེ་ཕྱིར་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་འདུས་ལ་ལྟ། །ལེ་ལོ་དང་ནི་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན། །ཆང་འཐུང་མཚན་མོར་རྒྱུ་བ་ནི། །གྲགས་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་དྲུག་ཅེས། །བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག་དག་ལས་གསུངས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་སུ། །ཆོས་མིན་བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་སྤང་། །བྱ་བ་མིན་དང་བྱ་འོས་པ། །གང་ལ་ཞུགས་ཀྱང་གོམས་ནས་འཕེལ། །དེ་བས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ཀྱིས། །རང་རྒྱུད་འཆོས་ན་བཟང་པོར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་བག་དང་ལྡན་པ་ལ། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོས་བཀུར་འགྱུར་ཞིང་། །བག་མེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་མཐོང་ཚེ། །འཇིགས་བཅས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཕུང་ཁྲོལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །རྒྱལ་བས་ཀིམ་པའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས། །འདོད་ལ་ཞེན་པ་མ་ལོག་ཀྱང་། ། 1-1-8b ཧ་ཅང་འདོད་ཆེན་ཉིད་མི་བྱ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའམ་དགེ་བསྙེན་གྱི། །ཁྲིམས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །རྒྱུ་སྐར་དབུས་སུ་ཟླ་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བོའི་ཀུན་དགའ་འཕེལ་བར་བྱེད། །རྒྱལ་རིགས་རང་གི་ཆུང་མ་ལས། །གཞན་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་གྱུར་ན། །ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་ངན་པ་དང་། །ཕྱི་མར་ངན་སོང་ལྷུང་བར་འགྱུར། །འདོད་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པ་ན། །རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་གཞན་དབང་འགྲོ། །གླང་ཆེན་ལུས་སྟོབས་ལྡན་ནའང་། །མཆིལ་པས་བཏབ་ཚེ་བྲན་བཞིན་བྱེད། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཆེར་བ
【現代漢語翻譯】 如果依賴洞穴中的惡鬼，奸詐的伎倆就會越來越多。 行為惡劣的人，不應聚集在周圍。 不良的侍從的過失，甚至會給國王帶來災難。 看到善良的侍從行為良好，所有百姓都會感到高興。 因此，只應聚集品行端正的人在周圍。 除了節日的慶典之外，如果經常沉迷於玩樂，即使是普通人也會荒廢事務，更不用說高貴的王族了。 飲酒會使人心神不寧，放蕩不羈，從而喪失辨別善惡的能力。 愚蠢的人把自己的心智矇蔽，還認為那是快樂。 即使在白天，統治者在四處遊蕩也不體面，更何況像夜晚的鬼怪一樣四處遊蕩呢？ 每天都要盡力通過記憶力，學習、複習和禪修。 考察百姓的事務，如果懶惰，一切事務都會荒廢。 如果親近邪惡的朋友，就像樹木被蛀蟲蛀蝕一樣，美好的事物會減少，罪惡會增加。 一切過失的根源都是壞朋友。 在聚會中，如果過於關注觀看等娛樂活動，就無法安穩地待下去。 像風中飄動的棉絮一樣，王族的行為怎麼會端莊呢？ 因此，聖者 龍樹（Nāgārjuna）說過：賭博、觀看聚會、懶惰、親近惡友、飲酒、夜晚遊蕩，是導致名聲衰敗的六個原因，這是在《親友書》中說的。 通過這些例子，應該避免一切不符合正法的行為。 無論從事不該做的事還是該做的事，一旦習慣就會不斷增長。 因此，如果通過記憶力和謹慎來調伏自心，就會變得善良。 行為謹慎的人，會受到所有人的尊敬，而放蕩不羈的人看到他們，也會感到恐懼並被其威嚴所震懾。 慾望是所有災難的根源，佛陀說它像金巴果（kimpa fruit）一樣有毒。 即使不能完全斷除慾望，也不應過於貪婪。 持守梵行或居士戒律的國王，在世間就像群星中的月亮一樣，能使百姓的喜悅增長。 王族如果背叛自己的妻子，與其他女人邪淫，今生會名聲敗壞，來世會墮入惡道。 一旦被慾望的鉤子鉤住，即使是王族也會受人擺佈。 大象即使擁有強大的力量，如果被馴象師用鉤子擊打，也會像奴隸一樣聽話。 慾望是無窮無盡的。
【English Translation】 If you rely on the spirits of the cave, deceitful tricks will increase. Evil-doers should not be gathered around. The faults of bad servants can even bring disaster to the king. Seeing good servants behaving well, all the people will rejoice. Therefore, only those with good conduct should be gathered around. Apart from festival celebrations, if one is constantly distracted by entertainment, even ordinary people will neglect their affairs, let alone noble royalty. Drinking alcohol makes the mind unsteady and unrestrained, thereby losing the ability to distinguish between right and wrong. Foolish people darken their own minds and consider it happiness. Even during the day, it is unseemly for a ruler to wander around, let alone wander around like ghosts at night? Every day, one should strive to learn, review, and meditate through mindfulness. Examine the affairs of the people; if lazy, all affairs will be ruined. If you associate with evil friends, like a tree eaten by worms, good qualities will diminish and evils will increase. The root of all faults is bad friends. In gatherings, if one is too focused on watching entertainment, one cannot stay still. Like cotton blown by the wind, how can the conduct of royalty be dignified? Therefore, the venerable Nāgārjuna said: gambling, watching gatherings, laziness, associating with evil friends, drinking alcohol, and wandering at night are the six causes of the decline of fame, as stated in the 'Letter to a Friend'. Through these examples, all actions that do not conform to the Dharma should be avoided. Whether engaging in what should not be done or what should be done, once it becomes a habit, it will continue to grow. Therefore, if one tames one's own mind through mindfulness and caution, one will become good. Those who are cautious in their conduct will be respected by all, and even the unrestrained will be frightened and overwhelmed by their majesty when they see them. Desire is the root of all disasters; the Buddha said it is like the poisonous kimpa fruit. Even if one cannot completely abandon desire, one should not be too greedy. A king who upholds celibacy or the vows of a layperson, in the world, is like the moon among the stars, increasing the joy of the people. If a royal betrays his own wife and commits adultery with other women, in this life he will have a bad reputation, and in the next life he will fall into evil realms. Once caught by the hook of desire, even royalty will be controlled by others. Even if an elephant has great strength, if struck by a mahout with a hook, it will act like a slave. Desires are endless.
སྟེན་ན། །ཕྱིར་ཞིང་རྩྭ་ལ་མེ་བཞིན་འཕེལ། །དེ་ཡིས་དཔལ་དང་གྲགས་པ་ཉམས། །དེ་ཕྱིར་ཆོག་ཤེས་བྱས་ན་བདེ། །ས་སྟེང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན། །སྐྱེ་བོ་གཅིག་ལ་བདོག་གྱུར་ཀྱང་། །ངོམས་པ་མེད་པར་སླར་ཡང་བརྐམ། །དེ་བས་འདོད་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱ། །ཆོག་ཤེས་ལྡན་ན་འབྱོར་བའི་མཆོག །རན་ཚོད་ཟིན་ན་བྱ་བའི་རབ། །བྱ་བ་སྙོམས་ན་ཕྱི་ཐག་རིང་། །ཕན་སེམས་ཆེ་ན་རྗེ་བོའི་ཕུལ། །དེ་བས་བག་ཡོད་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ཕལ། །སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནི་འདུལ་བར་མཛད། །གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་བལྟ་བྱས་ནས། །གོམ་པ་སྙོམས་ཤིང་དལ་བུས་འདོར། །འགྲོ་ན་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ནི། །འཁོར་དུ་གླང་པོའི་དབང་པོ་བཞིན། །སྟན་ལ་གཡོ་མེད་དྲང་པོར་འདུག །བག་ཕེབས་དལ་བུའི་སྤྱོད་ལམ་ཅན། ། 1-1-9a འདུག་ན་གསེར་གྱི་རི་བཞིན་དུ། །བརྟན་པར་གྱུར་ན་ཀུན་ཏུ་མཛེས། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་རྒྱུག་བྲེལ་ཉུང་། །སྔ་བར་ལྡང་ཞིང་གོས་ཚགས་བཅོས། །དུས་སུ་རན་པར་སྨྲ་བ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་བདེ་བ་ལྡན། །ཁྱི་ར་བ་དང་རི་དྭགས་གཤོར། །སྨད་འཚོང་སྡུད་དང་འཁོར་མེད་པར། །དགོན་པའི་ནགས་སུ་རྒྱུ་བ་རྣམས། །རྒྱལ་པོས་ནམ་ཡང་མི་བྱའོ། །དོན་མེད་ཆུ་ཆེན་བརྒལ་བ་དང་། །སྦྲུལ་གདུག་གཅན་གཟན་སོགས་དང་རྩེ། །མི་སྲུན་རྟ་ལ་ཞོན་པ་སོགས། །བྱས་ན་རང་ཉིད་ཉམས་པ་སྲིད། །དེ་བས་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །ལུས་དང་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་དག་ནི། །བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་བཞིན། །ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྲུང་བར་བྱ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་རབ་སྐྱེད་པའི། །རྒྱུ་སྐར་བདག་པོ་འཆི་མེད་ལམ་ན་གནས། །སྐྱེ་རྒུའི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་མཛེས་པའི། །ས་ཡི་བདག་པོ་ས་སྟེང་འདིར་ནི་རྒྱུ། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱུ་སྐར་དབུས་ན་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །ལུགས་བཟང་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོར་གནས་བཞིན་དུ། །ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་བཟང་པོའི་འོད་བཟང་ཅན། །ས་ཡི་བདག་པོ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་འདིས། །ས་བླའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེད་ནུས་ན། །ས་སྟེང་མི་ཡི་འགྲོ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་ཕྱིར་ས་བདག་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་རྣམས། །གང་དུ་བཞུགས་པའི་ཡུལ་དེར་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་ 1-1-9b རྒྱན་ལས། སྤྱོད་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །། 辨自他善語品 འཇིག་རྟེན་འཇུག་ལྡོག་བྱ་བ་རྣམས། །ངག་གི་ལམ་ནས་ཤེས་བྱེད་ཕྱིར། །སྨྲ་བའི་ཚིག་རྣམས་གང་ལའང་། །སྐྱོན་ཡོན་བསམས་ཏེ་སྨྲ་བར་བྱ། །རེས་འགའ་མ་སྨྲས་དོན་མི་འགྲུབ། །རེས་འགའ་མི་སྨྲ་དོན་དག་བསྒྲུབ། །སྨྲ་དང་མི་སྨྲ་མ་ཤེས་ན། །སྨྲ་འཆལ་འགྱུར་ཏེ་ཉེས་པ་མང་། །ཚིག་བདེན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་བདེན་པར་སྨྲ། །བདེན་པར་སྨྲ་རྣམས་བསྟོད་བ
【現代漢語翻譯】 看那！如果放縱慾望，它會像野火燒草原般蔓延。 這會損害你的榮耀和名聲。 因此，知足常樂才是幸福之道。 即使世上所有的財富都歸於一人， 他也不會滿足，反而會更加貪婪。 所以，要對慾望知足。 知足是最大的財富， 適度是最好的行為， 行為穩健則能行穩致遠， 樂於助人是君主的典範。 因此，要謹慎小心，用心對待一切， 在所有行為中都要保持優雅。 即使是佛陀，也主要通過行為來調伏 那些應該被調伏的眾生。 要像觀察軛木一樣觀察自己， 步伐穩健，緩緩前行。 行走時保持優雅， 就像象群中的象王一樣。 端正地坐在座位上，不要動搖， 舉止安詳穩重。 坐著時要像金山一樣， 保持穩定，才會顯得莊嚴。 飲食有節制，減少忙碌奔波， 早睡早起，整理好衣物。 在適當的時候說話， 這樣的人才能幸福安康。 國王不應該做以下事情： 像養狗人、獵人一樣， 拉皮條，囤積貨物，沒有隨從， 在寂靜的森林中游蕩。 不要無謂地渡過大河， 不要與毒蛇猛獸玩耍。 不要騎乘不馴服的馬匹等。 這樣做可能會讓你自己受到傷害。 因此，國王和王室成員， 他們的身心和行為舉止， 都應該像經文中所說的那樣， 謹慎地守護和遵循。 僅僅看到就能帶來極大喜悅的， 星宿之主（རྒྱུ་སྐར་བདག་པོ，指月亮）居住在不死之道上。 在眾生眼中顯得如此美麗的， 大地之主（ས་ཡི་བདག་པོ，指國王）在這片土地上行走。 他的隨從像眾星拱月般顯赫， 他的美德如同廣闊的天堂之路。 擁有高尚行為美德光芒的， 這位如滿月般的大地之主， 如果能讓天神們感到喜悅， 更何況是這片土地上的人們呢？ 因此，無論賢明的君主身在何處， 那片土地都會吉祥繁榮。 《行為論》——《治理地面的裝飾》中， 關於行為考察的論述，第三品。 辨別自他善語品 世間的興衰成敗， 都通過語言來了解。 因此，對於所說的每一句話， 都要仔細思考它的優缺點。 有時不說話事情就辦不成， 有時不說話事情反而能辦成。 如果不懂得該說還是不該說， 就會變成胡言亂語，招致許多過錯。 說真話是最好的美德， 因此，王族應該說真話。 說真話的人應該受到讚揚。
【English Translation】 Behold! If desires are indulged, they spread like fire on a grassy plain. This diminishes glory and fame. Therefore, contentment brings happiness. Even if all the wealth on earth belongs to one person, He will not be satisfied, but will crave even more. Therefore, be content with desires. Contentment is the greatest wealth, Moderation is the best action, Steady action leads to distant goals, Great compassion is the epitome of a ruler. Therefore, be cautious and mindful in your heart, And maintain elegance in all your actions. Even the Buddha primarily tames Those beings who are meant to be tamed through conduct. Observe yourself as you would observe a yoke, Taking steady steps, moving slowly. Walking with elegance is like The king of elephants in a herd. Sit upright on the seat without wavering, With calm and composed demeanor. Sitting like a golden mountain, Being stable is always beautiful. Eat in moderation, reduce hurried busyness, Rise early, and arrange your clothes neatly. Speaking appropriately at the right time, That person is blessed with happiness. A king should never engage in the following: Being a dog keeper, a hunter, Pimping, hoarding goods, without attendants, Wandering in solitary forests. Do not cross great rivers unnecessarily, Do not play with venomous snakes or wild beasts. Do not ride unruly horses, etc. Doing so may lead to your own downfall. Therefore, the king and members of the royal family, Their bodies and all their conduct, Should be carefully guarded and followed, As stated in the teachings and scriptures. The one who brings great joy just by being seen, The lord of the stars (རྒྱུ་སྐར་བདག་པོ, refers to the moon) dwells on the path of immortality. The one who appears beautiful in the eyes of beings, The lord of the earth (ས་ཡི་བདག་པོ, refers to the king) walks on this land. His entourage is prominent amidst the stars, His virtuous conduct resides in the vast heavenly realm. Possessing the excellent light of noble conduct, This lord of the earth, like the waxing moon, If he can bring joy to the gods of the earth, What need is there to mention the beings on this land? Therefore, wherever virtuous rulers reside, That land will flourish with auspiciousness. From 'The Ornament of Governing the Earth,' the Treatise on Conduct, The third chapter: Examination of Conduct. Distinguishing Between One's Own and Others' Good Speech The affairs of the world, both rising and falling, Are understood through the path of speech. Therefore, for every word spoken, One should carefully consider its merits and faults. Sometimes, without speaking, things cannot be accomplished, Sometimes, without speaking, things can be accomplished. If one does not know when to speak and when not to speak, One will become a babbler and incur many faults. Speaking the truth is the highest virtue, Therefore, the royal family should speak the truth. Those who speak the truth should be praised.
ྱ་ཞིང་། །རྫུན་སྨྲ་སྨད་ཅིང་སྤང་བར་བྱ། །གསང་བར་འོས་པ་མ་བཤད་ཀྱང་། །དགོས་པའི་དབང་གིས་འགལ་བ་མེད། །དེ་མིན་ཐ་མལ་གཏམ་དག་ནི། །ཅུང་ཟད་རྫུན་ཀྱང་ཐ་ཤལ་རྟགས། །སྐྱེ་བོ་མཁས་ཤིང་དྲང་བ་ལ། །དྲང་པོར་སྨྲས་ན་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །བླུན་ཅིང་གྱ་གྱུར་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །ཇི་བཞིན་བཤད་ཀྱང་དགོས་པ་ཆུང་། །བྱམས་ལྟོས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ། །འཁྱོགས་བཤད་མི་བསྲེ་དྲང་པོར་བཤད། །ཁ་ནས་ཅི་འབྱུང་ཚོད་ཉུལ་ལ། །དྲང་པོར་མི་བཤད་ཅི་འོས་བརྗོད། །ཕན་གནོད་མེད་པའི་གཏམ་རྣམས་ལས། །དོན་ཆེན་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་ལས། །དུས་མིན་པར་ནི་ཁར་དབྱུང་ན། །ཀུན་གྱིས་ཐོས་ཤིང་དོན་མི་འགྲུབ། །ཤིན་ཏུ་གསང་བར་འོས་པ་ནི། །རང་ལས་གཞན་པ་སུ་ལའང་མིན། །མཛའ་བས་མཛའ་བར་ཚིག་སྤེལ་ནས། །ཐ་མ་རྒྱལ་ཁམས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མཛའ་བར་གྱུར་ 1-1-10a ཀྱང་ནི། །དགོས་མེད་གསང་ཚིག་སྨྲ་མི་བྱ། །གསང་ཚིག་བུད་མེད་ལ་སྨྲས་པས། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཉམས་ལ་ལྟོས། །ཚིག་ཀུན་མི་སྨྲ་གསང་མི་དགོས། །ཐམས་ཅད་བཤད་པར་བྱ་བའང་མིན། །དུས་ལ་བབ་ནས་གྲོས་བྱེད་ཚེ། །ཆེ་ཐབས་མི་བྱ་གནད་དོན་བརྗོད། །བསྟོད་པས་འཇིག་རྟེན་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །ཕ་རོལ་དུའང་རང་ཉིད་བདེ། །དེ་བས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ། །འཁུ་བར་མི་བྱ་བསྟོད་པར་བྱ། །གཞན་ལ་བསྟོད་པ་བྱས་གྱུར་ན། །རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པར་བྱེད། །གཞན་ལ་ཇི་ཙམ་སྨད་བྱས་པ། །དེ་ཙམ་རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་སྨད། །བསོད་ཆུང་ཕྲག་དོག་ལྡན་པ་རྣམས། །གཞན་ལ་སྨད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད། །དེ་ཡིས་གཞན་ལ་མི་གནོད་ལ། །རང་གི་གྲགས་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །བློ་དང་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་ལའང་། །སྙན་པར་སྨྲ་ཞིང་ལེགས་པར་བརྗོད། །དེ་ཡིས་རང་ཉིད་སྙན་གྲགས་འཐོབ། །བསྟོད་བསྔགས་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་ཡིན་ཀྱང་། །བླུན་པོ་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་དུག །རྫུན་དང་འདྲེས་པའི་ཟོལ་ཚིག་གིས། །སུ་ལ་ཡང་ནི་བསྟོད་མི་བྱ། །དངོས་སུ་བསྟོད་ཅིང་ལྐོག་ཏུ་སྨད། །ལྕེ་གཉིས་སྦྲུལ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཅིར་མི་རུང་། །དོན་ལྡན་སྨྲ་བ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན། །སྦྱིན་སོགས་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་ན་གཞན་ཡིད་ལྡོག །མ་བྱིན་མ་ཕན་མ་ 1-1-10b བསྐྱངས་ཀྱང་། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་འཇིག་རྟེན་སྡུད། །མ་བཏབ་གནད་དུ་ཟུག་པའི་མཚོན། །མ་འཐུང་ཁོང་དུ་སོང་བའི་སྨན། །མ་ཟོས་ཡིད་འཕྲོག་སྦྲང་རྩིའི་རོ། །ཚིག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཡོད། །དགྲ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་ཕལ། །བྱ་བ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཉུང་། །ཚིག་ལས་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་། །དེ་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་བརྟགས་ཏེ་སྨྲ། །དུས་སུ་མ་བབ་པ་ཡི་གཏམ། །གང་སྨྲ་དེ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །དུས་སུ་བབས་ཤིང་འཐད་པ་ཡི། །ངག་ཚིག་བཟང་པོས་རང་གཞན་ཕན། །ཆར་གྱི་རྒྱུན་
【現代漢語翻譯】 應避免說謊和欺騙，不應泄露秘密，但爲了必要的原因，這樣做沒有錯。否則，即使是微小的謊言也是低劣的標誌。對於聰明正直的人，真誠地說話會讓他們高興；但對於愚蠢和行為怪異的人，即使如實相告，也收效甚微。對於那些充滿愛心的人，要坦誠相待，不要摻雜虛偽。對於那些喜歡探聽別人說話的人，不要說實話，而要說合適的話。在無關緊要的談話中，要將重要的事情記在心裡。如果在不適當的時候說出來，每個人都會聽到，但事情不會成功。最應該保密的事情，不要告訴除自己以外的任何人。朋友之間傳遞資訊，最終會傳遍整個王國。無論友誼多麼深厚，也不要說出不必要的秘密。因為對女人說秘密，大多數人都會遭受損失。有些話不必說，有些秘密不必保守，但也不是所有的事情都要說出來。在適當的時候進行討論時，不要自誇，而要陳述要點。讚美使世界感到高興，來世也會讓自己快樂。因此，不要嫉妒別人的優點，而要讚美他們。讚美別人，自己也會被別人讚美。你貶低別人越多，自己也會被別人貶低得越多。那些福報淺薄、心懷嫉妒的人，只會貶低別人。這樣做不會傷害別人，但會毀掉自己的名聲。擁有智慧和福報的人，即使對於別人微小的優點，也會說得動聽，表達得很好。這樣做會讓自己獲得好名聲。讚美和讚揚是世界的裝飾，但對於愚蠢和傲慢的人來說，卻如同毒藥。不要用虛偽的奉承之詞來讚美任何人。當面讚美，背後誹謗，這種兩面派的人一無是處，如同毒蛇一般。說有意義的話是世界的裝飾。即使佈施等善行非常廣泛，但如果說話粗魯，也會讓別人反感。即使沒有給予、沒有幫助、沒有保護，但甜言蜜語也能贏得人心。沒有播種卻能刺痛的武器，沒有飲用卻能進入體內的藥物，沒有食用卻能迷惑人心的蜂蜜，這就是語言的差異。成為敵人或朋友，很少是由於其他行為，而大多是由於言語。因此，說話前要仔細斟酌。在不適當的時候說的話，會受到所有人的鄙視。在適當的時候說出的恰當言語，能利益自己和他人。如同連綿不斷的雨水。
【English Translation】 Lying and deception should be avoided, and secrets should not be disclosed, but doing so for necessary reasons is not wrong. Otherwise, even a small lie is a sign of inferiority. For wise and upright people, speaking truthfully will make them happy; but for foolish and strangely behaving people, even telling the truth will have little effect. For those who are full of love, be honest and do not mix in hypocrisy. For those who like to pry into other people's words, do not tell the truth, but say what is appropriate. In trivial conversations, keep important things in mind. If you say it at the wrong time, everyone will hear it, but things will not succeed. The most confidential things should not be told to anyone other than yourself. Information is passed between friends, and eventually it will spread throughout the kingdom. No matter how deep the friendship is, do not say unnecessary secrets. Because telling secrets to women, most people will suffer losses. Some words do not have to be said, some secrets do not have to be kept, but not everything has to be said. When discussing at the appropriate time, do not boast, but state the main points. Praise makes the world happy, and it will also make you happy in the next life. Therefore, do not be jealous of other people's advantages, but praise them. If you praise others, you will be praised by others. The more you belittle others, the more you will be belittled by others. Those who have little merit and are jealous will only belittle others. Doing so will not harm others, but will ruin their own reputation. Those who have wisdom and merit, even for the small advantages of others, will say it nicely and express it well. Doing so will make you gain a good reputation. Praise and praise are the decoration of the world, but for the foolish and arrogant, it is like poison. Do not praise anyone with hypocritical flattery. Praising in person and slandering behind the back, this two-faced person is useless, like a poisonous snake. Saying meaningful words is the decoration of the world. Even if charitable deeds such as giving are very extensive, if you speak rudely, it will make others disgusted. Even if you do not give, do not help, do not protect, sweet words can win people's hearts. A weapon that can sting without sowing, a medicine that can enter the body without drinking, a honey that can fascinate people without eating, this is the difference of language. Becoming an enemy or a friend is rarely due to other actions, but mostly due to words. Therefore, think carefully before speaking. Words spoken at the wrong time will be despised by everyone. Appropriate words spoken at the appropriate time can benefit oneself and others. Like a continuous stream of rain.
ཆེན་ཕབ་ན་ཡང་། །སྣོད་ཆུང་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་ཆུད། །བློ་རྒྱུད་དམན་ལ་གདམས་བྱས་ཀྱང་། །ཕན་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་མི་སྲིད། །བློ་བཟང་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །ཟུར་ཙམ་སྨྲས་ཀྱང་ཕན་པ་ཆེ། །ཕན་ཚིག་སྨན་དང་འདྲ་བ་དེ། །བཤད་དང་ཉན་པར་བྱེད་པའང་དཀོན། །དབྱེ་ཕྱིར་ཕྲ་མའི་ངག་རྣམས་ནི། །སྨྲ་བ་ལྟ་ཅི་མཉན་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་མཉན་པར་འོས་པ་ལའང་། །བརྟགས་ཤིང་ངེས་པའི་བར་དུ་བསྒུག །ཚིག་རྩུབ་མང་ན་འཁོར་རྣམས་འབྱེར། །རྫུན་གྱིས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཕུང་། །འཁྱལ་བའི་ངག་གིས་དོན་ཉམས་སྡུད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངག་རྣམས་ལ། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རབ་མང་པོ། །སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སུ། །སྨྲ་དང་མི་སྨྲ་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱལ་ཁམས་ཆེ་ལ་བཟང་ངན་གྱི། །སྐྱེ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །བླུན་ 1-1-11a ཞིང་མི་སྲུན་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཕན་པའི་ཚིག་གིས་གདུལ་དཀའ་ཡང་། །རྒྱལ་ཁྲིམས་དྲང་པོའི་ཐིག་བཏབ་ནས། །འདི་ལས་འགལ་བར་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཆད་པ་འདི་ལྟར་འབྱུང་ངོ་ཞེས། །རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་ཐོས་པར་བསྒྲག །ཅི་ནས་བཅོས་སུ་མེད་རྣམས་ལ། །འོས་པའི་ཆད་པ་མ་བཅད་ན། །མི་སྲུན་འཕེལ་བས་རྒྱལ་ཁམས་འཇིག །དེ་བས་དང་པོར་སྨྲས་བཞིན་བྱ། །འཁོར་འབངས་གང་ཕན་སྐྱོང་བ་སོགས། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་ཕན་པའི་མི། །གང་ཡིན་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ། །ཕན་པའི་ཚིག་གིས་བསྔགས་པར་བྱ། །ལས་བྱེད་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་འདོད་ཁོ་ནས་ཕྱོགས་བཟུང་ན། །དེ་ལ་གནད་ཀྱི་མཚང་བརྟོལ་ཏེ། །ཕྱིན་ཆད་ལས་འདི་བཟློག་ཅེས་བསྒོ། །རྒྱལ་རིགས་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །འཁོར་ལ་བུ་བཞིན་བྱམས་པའི་ཕྱིར། །དང་པོར་འཇམ་པོས་བསྒོ་བ་ལས། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཚར་གཅོད་མིན། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ། །ལོག་པའི་ལམ་ནས་བཟློག་ཀྱང་སྲིད། །ཅིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མ་གྱུར་ནའང་། །བདག་པོར་འཁུ་བའི་བློ་མི་འབྱུང་། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་བསྟོད་བྱ་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱི་མགོ་འཕང་སྨད། །དེ་ལྟར་ལེགས་ཉེས་ཤན་འབྱེད་པའི། །མི་བདག་གང་ན་ཡོད་པ་དེར། །སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་འགྱུར། །ལྡོག་ན་མ་རབས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །ས་སྟེང་ 1-1-11b གང་གྱུར་ཆུས་སྲིད་བརླག །མི་ཡི་དབང་པོས་ལེགས་བརྟགས་ནས། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ལས་འགྱུར་མི་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་སྨྲ་བ་ལན་གཅིག་ཅེས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །སྔོན་བྱོན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །བཀའ་ལས་གང་བྱུང་དེ་མི་བཟློག །བཀའ་ཁྲིམས་ལེགས་བཅད་སླར་འགྱུར་ན། །བཀའ་ལ་རྩིས་ཐང་ཆུང་བར་འགྱུར། །སྨྲ་བའི་ངག་ལ་མཁས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་གསལ་གྱུར་ཏེ། །དགོས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །མངོན་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས།
【現代漢語翻譯】 即使是大雨傾盆，又怎能裝入小小的容器？即使是對智慧低下的人講授，也難以產生巨大的益處。對於賢善高尚的人，即使稍微提點也能獲益良多。有益的言辭如同良藥，但講述和聽聞的人都很少。爲了區分，搬弄是非的言語，不要說，更不要聽。即使是值得聽的，也要觀察並等待確定之後再聽。 粗暴的言辭多了，眷屬就會離散；謊言會毀滅自己和他人。無意義的閑談會耗費精力，積累罪惡。因此，應當避免這些。從這些出發，對於言語的優點和缺點，要分別瞭解清楚，然後才能知道該說與不該說。 在廣闊的國土上，有各種各樣善良和邪惡的人。對於愚蠢和不馴服的人，很難用有益的言辭來調伏。但是，要用公正的法律來約束，讓他們聽到違反法律會受到怎樣的懲罰。對於那些無法教化的人，如果不施以適當的懲罰，不馴服的人就會增多，國家就會滅亡。因此，首先要像前面所說的那樣去做。 對於那些有益於國家和民眾的人，要了解他們是誰，然後用有益的言辭來讚揚他們。即使被任命為官員，如果只為自己的利益而偏袒一方，就要揭露他的要害，並命令他以後不要再這樣做。具有正義感的王族，像對待孩子一樣慈愛眷屬。因此，首先要溫和地勸告，不要一開始就懲罰。如果這樣做，或許能使許多人從錯誤的道路上返回。即使最終無法使他們返回正道，也不會產生怨恨之心。 應該讚揚賢良的人，貶低惡劣的人。如果有一個人能夠這樣區分善惡，那麼善良的人會感到高興，邪惡的人也會變得謹慎。反之，邪惡的人會破壞整個國家。君王經過深思熟慮后，說出的話就不要更改。『君王一言，天下皆知』，世間廣為流傳。以前那些具有正義感的君王，不會更改他們所頒佈的命令。如果已經確立的法律隨意更改，那麼命令的價值就會降低。 精通言語的君王，在世間就像太陽一樣光明，能夠成就一切所需之事。沒有神通的人。
【English Translation】 Even if it rains heavily, how can it fit into a small container? Even if you teach someone with low intelligence, it is unlikely to produce great benefits. For virtuous and noble people, even a slight hint can be of great benefit. Beneficial words are like good medicine, but few people speak and listen to them. In order to distinguish, do not speak of slanderous words, let alone listen to them. Even if it is worth listening to, observe and wait until you are sure before listening. If there are too many harsh words, the entourage will be scattered; lies will destroy oneself and others. Meaningless chatter will waste energy and accumulate sins. Therefore, these should be avoided. Starting from these, for the advantages and disadvantages of words, you must understand them clearly before you can know what to say and what not to say. In a vast country, there are all kinds of good and evil people. For the foolish and unruly, it is difficult to subdue them with beneficial words. However, use fair laws to restrain them, and let them hear what kind of punishment they will receive for violating the law. If appropriate punishment is not imposed on those who cannot be educated, the unruly will increase and the country will perish. Therefore, first do as mentioned above. For those who benefit the country and the people, know who they are, and then praise them with beneficial words. Even if appointed as an official, if he favors one side only for his own benefit, expose his weaknesses and order him not to do so in the future. The royal family with a sense of justice loves the entourage like children. Therefore, first advise gently, do not punish at the beginning. If you do this, you may be able to turn many people back from the wrong path. Even if they cannot be turned back to the right path in the end, they will not have resentment. The virtuous should be praised, and the inferior should be degraded. If there is someone who can distinguish between good and evil in this way, then the good people will be happy, and the evil people will become cautious. On the contrary, evil people will destroy the entire country. After careful consideration by the king, do not change the words you have spoken. 'The king's words are known to the world', which is widely circulated in the world. The former kings with a sense of justice would not change the orders they issued. If the established laws are changed arbitrarily, the value of the orders will be reduced. A king who is proficient in words is as bright as the sun in the world, and can accomplish all that is needed. People without supernatural powers.
།འཇིག་རྟེན་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པ་ཀུན། །ངག་ཚིག་ལ་བརྟེན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །སྨྲས་པའི་ངག་ལ་ལེགས་པར་བརྟག །སྐྱེ་བོ་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པས། །བརྗོད་པའི་ཚིག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྨྲ། །ཕལ་ཆེར་བསམ་པ་དཀར་ན་ཡང་། །བློ་མི་གསལ་བས་གང་བྱུང་སྨྲ། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་འདོད་དོན། །གྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་སླུ་ཚིག་སྦྱོར། །ཕལ་ཆེར་ཕྲག་དོག་གྱ་གྱུ་ཡིས། །གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་སྨྲ། །ལྷག་པར་སྙིགས་མའི་དུས་འདི་ན། །གཞི་མེད་རྫུན་གྱིས་རྒྱལ་ཁམས་ཕུང་། །དེ་ཕྱིར་སུ་དང་གང་གིས་ཀྱང་། །སྨྲས་ཚད་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ལ། །སྨྲས་ཚད་རྫུན་དུའང་མི་བཟུང་བར། །བདེན་ནམ་རྫུན་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་གསལ་བར་དུ་ཡིད་ལ་བཞག །གསལ་བར་གྱུར་ནས་དོན་ལ་འཇུག །འབངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་ཚིག་ 1-1-12a རྣམས། །བཤད་ཚུལ་མཁས་དང་མི་མཁས་དང་། །རྒྱབ་སྐྱོར་མགོ་འདྲེན་བཟང་ངན་གྱི། །ཚིག་གི་གཡམ་ལ་མི་རྒྱུག་པར། །བདེན་རྫུན་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་ཏེ་དཔྱད། །དེ་ཡིས་འབངས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་དང་། །ཞུ་བྱེད་བློན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཤེས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །བླང་དོར་གནད་ལ་ཕན་པ་ཡི། །མ་ཤེས་གསར་དུ་སྦྲོན་བྱེད་ཚིག །སྨྱོན་པའི་ངག་ལས་བྱུང་ཡང་རུང་། །རང་དོན་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བཟུང་། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་བཟུང་བ་ན། །འཕྲལ་ཡུན་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ངག །བླ་མའི་གསུང་ལས་བྱུང་ན་ཡང་། །སྤང་བར་བྱ་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཡུལ་གྱི་བདེ་སྡུག་སྐྱོན་ཡོན་རྣམས། །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་ངག་ལས་གསལ། །བདེན་པའི་མི་ལ་དྲི་ཞིང་དཔྱད། །དོན་མེད་ངག་ལས་དོན་རྟོགས་མང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་མཁས་པ་རྣམས། །སུ་ལའང་གཏམ་གྱི་དྲི་རྨེད་དག །འགོག་པའི་ཆེ་ཐབས་མི་སྦྱོར་བར། །དུས་སུ་འདྲི་བ་མཁས་པའི་གནད། །ཁྱེད་ལ་བསྟོད་དོ་སྨད་དོ་ཞེས། །ནང་མིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ངག །མི་འདྲི་མི་རྨེད་བཏང་སྙོམས་བཞག །དོན་ལྡན་ཡིན་ན་འདྲི་བར་བྱ། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ལས་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ནང་གི་བསམ་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེས། །དེ་ལས་བྱ་དང་མི་བྱ་བ། །འགའ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་ལེགས་མཁས་ཤིང་། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་ལ་རིགས་དང་མི་རིགས་རྟོགས། །སྨྲ་བའི་ངག་ 1-1-12b ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་འཇུག་པ། །ངག་གི་དཔལ་མོ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་འཐོབ། །གཟུགས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་བྱེད་ལ། །གཏོང་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་མང་སྐྱེ་རྒུ་སྡུད། །འོད་མེད་གྱུར་ཀྱང་ནང་གི་མུན་སེལ་བའི། །སྨྲ་བ་བཟང་པོ་ངོ་མཚར་རྣམ་མང་ལྡན། །མི་བདག་སྨྲ་ལ་མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་མ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་ཞིང་། །སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་བསལ་ནས། །དགའ་སྟོན་པདྨའི་ཚལ་ཆེན་རྒྱས་པར་བྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་གྱི་ངག་བརྟག་པའི
【現代漢語翻譯】 世間善惡諸般事，皆依言語而明瞭，故當善察所言之語。蕓蕓眾生念各異，所出之言亦萬千。縱然心懷多純善，不明事理語無端。狡詐之人為私慾，巧言令色以欺騙。多因嫉妒與奸詐，出言只為害他人。末世尤甚虛假語，禍國殃民亂天下。是以無論何人言，不可盲從亦莫謗，真偽未辨存疑慮，待明真相再行事。臣民疾苦陳情語，莫為巧拙所迷惑，亦勿輕信薦引言，當辨真偽細推敲。如此方能知民情，亦能識得臣子心，自身亦能明法理。于取捨大有裨益，縱是瘋癲胡言語，若含新知亦當取。若有言辭似可用，然于長遠皆有害，縱是上師之教誨，亦當捨棄何況他。邦國利弊與得失，多於無意之語顯，當詢智者細考察，無用之言亦有益。是以賢明君王們，當善問詢莫輕斷，勿用堵截之手段，適時問詢乃智者。讚譽抑或詆譭語，內眷之言尤當慎，不問不聞置一旁，若涉要事再問詢。言語可窺人心曲，善惡之念多顯露，從中可辨應為事，亦可知曉不為事。善於言辭洞察理，能辨賢愚識真偽，善用言語合時宜，能獲美名如語神。縱無形亦能攝心，不需施捨亦聚眾，縱無光亦能破暗，良言具有諸般妙。君王若善於言辭，勝於日光耀世間，驅散眾生心頭暗，喜樂蓮園更繁盛。 《治國論》中，考察自身與他人之語
【English Translation】 All the good and bad in the world are understood through words, therefore, one should carefully examine the spoken words. Since sentient beings have various thoughts, they speak various words. Although most people have pure intentions, they speak whatever comes to mind due to unclear minds. The cunning ones use deceptive words to achieve their own desires. Mostly out of jealousy and deceit, they speak only to harm others. Especially in this degenerate age, baseless lies ruin the country. Therefore, no matter who says what, do not blindly follow or condemn it as false. Keep it in mind until it is clear whether it is true or false, and then engage with the matter once it becomes clear. The words of the subjects expressing their happiness and suffering, do not be swayed by the skillful or unskillful ways of speaking, or by the good or bad support and leadership. Examine the truth and falsehood to the end. By doing so, you will understand the good and bad of the subjects, and the nature of the ministers who make requests. You yourself will become skilled in the law. Words that are beneficial to understanding what to accept and reject, even if they come from the mouth of a madman, should be taken if they are understood to be for one's own benefit. If something is taken in this way, words that will be harmful in the short or long term, even if they come from the words of a lama, should be abandoned, let alone others. The happiness, suffering, faults, and virtues of the country are mostly revealed through unintentional words. Ask and examine truthful people. Many things are understood from unintentional words. Therefore, wise kings should question everyone about their words. Without using methods of blocking, asking at the right time is the key to wisdom. Do not ask or investigate the various thoughts of insiders, such as whether they praise or criticize you. Leave them alone. If it is meaningful, then ask. From the spoken words, one can mostly know the inner thoughts of people. From that, one can understand some of what should and should not be done. One should be skilled in one's own way of speaking, and understand whether others' words are reasonable or unreasonable. Properly engaging in the art of speaking is like gaining the goddess of speech. Even when formless, it captivates the minds of others. Even without giving, it gathers many beings. Even without light, it dispels inner darkness. Good speech has many wonders. A king who is skilled in speaking is brighter than the sun in this world, dispelling the darkness in the minds of beings and causing the great garden of joyful lotuses to flourish. From 'The Ornament of Ruling the Earth, a Treatise on Governance': Examining One's Own and Others' Words
་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །། 辨眷屬品 མི་ཡི་བདག་པོས་རང་གི་ཡུལ། །བདེ་བར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཡ་རབས་ཚུལ་ལ་གནས་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གོ་འཕང་སྦྱིན། །དམ་པ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །རང་གི་འབངས་ལ་ལྷག་པར་བྱམས། །ཚུལ་དེས་རང་གི་ཆོས་སྲིད་བརྟན། །མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །མ་རབས་མཐོ་སར་བཞག་གྱུར་ན། །རང་གི་རིས་ལ་ལྷག་པར་འཚེ། །ཐ་མ་རང་ཉིད་བརླག་འགྱུར་ཏེ། །པགས་པ་སྔོན་པོའི་ཝ་བཞིན་ནོ། །བློ་ཁོག་ཡངས་ཤིང་ཕྱི་མཐར་བལྟ། །བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་ལ་མཁས། །རང་འདོད་ཆུང་ཞིང་འབངས་ལ་སེམས། །དེ་འདྲ་གང་ཡིན་བློན་པོར་འོས། །རིགས་བཟང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས། །ལུས་ཚུགས་སྲུང་ཞིང་ཆོས་ལ་དཀར། །ཡིད་མཐུན་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་ 1-1-13a ཅན། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོར་འོས། །སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་བསྒོ་བ་ཉན། །འཆལ་གཏམ་སྲུང་ཞིང་རྗེ་ལ་བརྩེ། །བདེན་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ནང་མི་མདུན་ན་འདོན་ལ་དབང་། །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །སྙན་ངག་ལ་སོགས་རིག་བྱེད་ཤེས། །ཡིག་གཟུགས་འབྲི་ལ་ལེགས་མཁས་པ། །སྨྱུག་འཛིན་དྲུང་ཡིག་པ་རུ་བཤད། །ལུགས་བཞིན་གཏོང་ལ་མི་འཇུངས་ཤིང་། །ནོར་རྫས་དོན་མེད་ཆུད་མི་གཟན། །དུས་ལ་སྒྲིན་ཞིང་བློ་ལྡན་པ། །མཛོད་འཛིན་ཕྱག་ཚད་བྱ་བར་འཐད། །ཁྲིམས་ལ་མཁས་ཤིང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་ཞིང་བརྟག་དཔྱད་གཟོབ་པ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་སེམས། །དེ་འདྲས་ཞལ་ལྕེ་བཅད་ན་ལེགས། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཞེ་གནག་ལ། །ཕ་རོལ་གནོན་པའི་སྒྱུ་ཐབས་ཤེས། །སེམས་བརྟན་འགྱར་འགྱུར་མེད་པ་རྣམས། །དམག་དཔོན་དག་གི་གོ་སར་དབང་། །བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བསམ་པ་དཀར། །བསོད་ནམས་རྒྱས་ཤིང་ཀླུང་རྟ་དར། །ལྷ་དང་སྲུང་མ་འཁོར་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་གྲོས་བྱེད་གྲོགས་སུ་འོས། །བསླབ་ལྡན་མང་ཐོས་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཆོས་ཀྱི་བྱ་བར་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞུ་སྣ་མི་བྱེད་པ། །དེ་འདྲ་ཡོངས་འཛིན་བླ་མར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དག་ཏུ་ནི། །རྩིས་རིག་རྣམས་ལ་མཁས་པ་དང་། །གསོ་དཔྱད་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་སོགས། །གཙུག་ 1-1-13b ལག་མཁས་རྣམས་རྒྱུན་ཏུ་བཞག །སྒོ་པ་དང་ནི་ཉུག་རུམ་པ། །བང་མི་བྲན་དང་ལས་བྱེད་སོགས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར། །བཤད་པ་བཞིན་དུ་བཞག་པར་བྱ། །གང་ན་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསྣོལ་ཞིང་། །སྤྱི་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ཡོད་པ། །དེ་འདྲ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་བདེ། །འདི་དག་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ལ། །གང་བྱུང་གོ་ས་སྟེར་གྱུར་ན། །སོ་སོའི་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །རྒྱལ་སྲིད་དམའ་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། དེ་ཕྱིར་མི་བདག་མཁས་པ་ཡིས། །ཡོན་ཏན་དག་གི་གོ་རིམ་བཞིན། །མི་ལ་གོ་འཕང་སོ་སོ
【現代漢語翻譯】 第四品 辨眷屬品 爲了君主能夠平安守護自己的國家，應當根據賢良之士的品行，給予他們相應的職位。 如果任命賢德之人為官，他們會格外愛護自己的百姓，這樣就能鞏固國家的政權，如同受到眾人敬仰的國王一樣。 如果讓品行惡劣的人身居高位，他們會特別侵害自己的同類，最終甚至會毀滅自己，就像長著藍色皮毛的狐貍一樣。 心胸寬廣，能顧及長遠，善於如理取捨，克制私慾，關心百姓的人，才適合做大臣。 重視名譽，有羞恥之心，能端正自身行為，在道義上清白，心地善良，行為端正的人，才適合做王族的妃子。 行為良好，聽從教誨，嚴守婦道，敬愛丈夫，說實話的人，可以成為內廷的侍從。 不精通語法，卻通曉詩歌等各種學問，擅長書法的人，可以做掌管文書的秘書。 按照規矩施捨，不吝嗇，不浪費財物，精明能幹，有頭腦的人，適合做掌管倉庫的官員。 精通法律，沒有偏袒之心，公正嚴謹，考慮周全，能如理權衡利弊得失的人，適合做判決案件的法官。 有膽識，有謀略，懂得制服敵人的方法，意志堅定，不會輕易改變的人，可以擔任軍隊的將領。 智慧廣博，心地純潔，福德興盛，運氣亨通，有神靈護佑的人，適合做參謀和助手。 具有戒律，博學多聞，精進修持，一心專注于佛法事業，不參與訴訟的人，可以作為 духовный наставник（ духовный наставник，梵文，羅馬擬音不確定，漢語字面意思： духовный наставник）。 在國王的宮殿里，應該常備精通數學、醫學等各方面學問的學者。 對於門衛、侍從、信使、僕人以及其他 служащий（ служащий，梵文，羅馬擬音不確定，漢語字面意思： служащий）等，也應按照各自的品行來安排。 在任何地方，如果為官者能做到不顛倒因果，公正無私，那麼這個地方的城鎮鄉村就能得到安寧。 如果任用與上述品行相反的人，那麼他們就無法勝任自己的工作，國家也會因此衰敗。 因此，英明的君主應該按照才能的高低，給予人們相應的職位。
【English Translation】 Chapter Four: Discriminating Relatives In order for a ruler to protect his country peacefully, he should grant appropriate positions to those who are virtuous and upright. If virtuous people are appointed as officials, they will be especially kind to their people, thus consolidating the power of the state, like a king revered by the people. If wicked people are placed in high positions, they will especially harm their own kind, and eventually destroy themselves, like a fox with blue fur. Those who are broad-minded, far-sighted, skilled in discerning what to accept and reject, restrain their desires, and care for the people are suitable to be ministers. Those who value reputation, have a sense of shame, can maintain their conduct, are morally upright, kind-hearted, and have upright behavior are suitable to be consorts of the royal family. Those who have good conduct, listen to teachings, guard against loose talk, respect their husbands, and speak the truth can become attendants in the inner court. Those who are not ignorant of grammar, but are knowledgeable in poetry and other fields of learning, and are skilled in calligraphy can be secretaries in charge of documents. Those who give generously according to the rules, are not stingy, do not waste wealth, are shrewd and intelligent are suitable to be officials in charge of warehouses. Those who are proficient in law, have no bias, are fair and meticulous, consider carefully, and can weigh the pros and cons are suitable to be judges who adjudicate cases. Those who have courage, are resourceful, know how to subdue enemies, and are steadfast and unwavering can serve as generals of the army. Those who have broad wisdom, pure hearts, flourishing merit, prosperous fortune, and are protected by deities are suitable to be advisors and assistants. Those who have discipline, are learned, practice diligently, focus wholeheartedly on the activities of the Dharma, and do not engage in litigation can be spiritual mentors. In the king's palace, there should always be scholars who are proficient in mathematics, medicine, and other fields of learning. For gatekeepers, attendants, messengers, servants, and other staff, they should also be arranged according to their respective qualities. Wherever officials can avoid reversing cause and effect and be impartial, the towns and villages in that place can be peaceful. If people with qualities contrary to those mentioned above are appointed, then they will not be able to fulfill their duties, and the country will decline as a result. Therefore, an enlightened ruler should grant people appropriate positions according to the level of their talents.
ར་སྦྱིན། །སྟེས་དབང་གོ་ས་སྟེར་མི་བྱ། །ནད་ལ་གཏོང་བའི་སྨན་བཞིན་དུ། །སོ་སོའི་རང་སྐལ་ཡོན་ཏན་གནད། །ཇི་ལྟར་ཚང་པས་དོན་འགྲུབ་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་མི་དེ་དཀོན། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །རང་བློ་གང་ལ་འཐད་པའི་མིས། །ཅི་བྱེད་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནས་སུ། །ཐ་མར་རང་གཞན་འགྱོད་པར་སྦྱོར། །ས་སྐྱོང་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་རང་དབང་ཡོད་བྱས་ནས། །གཞན་ངོའི་དབང་དུ་མི་བཏང་ཡང་། །གཞན་དག་མགུ་བར་བྱེད་ལ་མཁས། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང་བྲན་གྱི་ཚོགས། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གནས་སུ་བཞག །མངགས་པའི་ཕོ་ཉ་བཟོ་ཡི་སྤྱད། །ཇི་ལྟར་འཚམས་པའི་ལས་ལ་སྦྱར། །མི་ཡི་བདག་པོའི་ལས་བྱེད་རྣམས། །གང་ཡང་རུང་བས་མི་ཆོག་གི། རྡོ་ལས་གསེར་ལྟར་བཀྲབས་ 1-1-14a ནས་སུ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞག་པར་བྱ། །བརྒྱ་སྟོང་ནང་ནས་རེས་འགའ་ཙམ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་ལྡན་འབྱུང་ན་ཡང་། །ཁྲོན་སྦལ་གྱིས་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །མི་རྣམས་ཕལ་གྱིས་དེ་མི་ཤེས། །བྱ་བའམ་སྐྱེས་བུའི་བཟང་ངན་ནི། །མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ་སུས་ཀྱང་ཤེས། །ས་བོན་ལ་ནི་ནུས་པ་བཞིན། །སྔ་ནས་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཅང་ཤེས་རྟ་དང་སྐྱེས་བུ་མཆོག །ཕལ་པའི་ཚུལ་དང་སྦྱར་མི་རུང་། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་སྲིན་མོའི་གཟུགས། །ཡ་མཚན་གནས་སུ་འཛིན་མི་རུང་། །བློ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་དང་། །བསོད་ནམས་ཆེ་ཞིང་ཡ་རབས་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པས་ན། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་དགའ་བར་བྱ། །ཡ་རབས་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་དགའ། །མ་རབས་རྐུ་ཁྲམ་རྔོན་པར་དགའ། །ཆགས་ཅན་སྨད་འཚོང་མ་ལ་དགའ། །འཇུངས་པ་ཟས་དང་ནོར་ལ་དགའ། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་ཕལ། །བཟང་པོ་བྱེད་ལ་རྗེས་འཛིན་མེད། །ངན་བྱེད་ཚར་གཅོད་མེད་གྱུར་ཚེ། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་ཆད་འགྱུར། །གང་ན་མི་བདག་བཟང་པོ་ཡིས། །བཟང་བྱེད་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ན། །བཟང་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ངན་པའང་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ། །གང་ན་མི་བདག་ངན་པ་ཡིས། །ངན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་བརྩེ་ན། །ངན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །བཟང་པོའང་ངན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞོལ། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ 1-1-14b རྒྱལ་པོས་གཞན། །བརྩེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་འོས་པར་དགའ་བྱ་ཡི། །མི་འོས་དབང་གཏད་ཅི་ལ་བྱ། །ནང་མི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །མི་རིགས་བྱ་བ་བྱེད་ན་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་མི་བྱ་སྟེ། །འཇམ་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱང་དུ་འདོར། །ཉེ་བའི་འཁོར་དུ་གྱུར་རྣམས་ལ། །རྒྱུ་མཚན་ཆུང་ངུས་ཁྲོ་མི་བྱ། །འཁོར་རྣམས་བུ་བཞིན་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཕ་བཞིན་སེམས། །བློན་དང་ལས་བྱེད་མི་རྣམས་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་བདེ་སྡུག་ནི། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོའི་
【現代漢語翻譯】 勿隨意授予地位權力， 如對癥下藥一般， 各自天賦的優點關鍵， 如何完備方能成就事業。
成就一切之人稀少， 末世時代的王族們， 隨心所欲任用中意之人， 任意妄為最終自他後悔。
治理地方且具智慧之人， 應常保自由自主， 不為他人所左右， 亦擅長取悅他人。
身體的裝飾與僕從， 應安置於適當位置， 差遣的使者與工匠的器具， 應用於相宜之事。
作為君主的手下， 不可隨意挑選庸才， 如從石頭中揀選黃金一般， 應任用具備才能之人。
百千人中偶有一二， 雖有卓越才能， 然如井底之蛙觀海， 世人多不能識。
事業或人才的優劣， 顯現之時人盡皆知， 如種子蘊含生髮之力， 若能事先知曉方為智者。
聰明的駿馬與卓越的人才， 不可與平庸之輩相提並論， 卑劣之人與妖魔之形， 不可視為奇特而加以重用。
具智慧、通曉學問， 福德深厚且品行端正之人， 乃是國家的棟樑， 君王應親近並悅待他們。
有人喜好賢良有德之人， 有人喜好卑劣的盜賊獵戶， 貪戀者喜好妓女， 吝嗇者喜好食物與財物。
末世時代的多數王族， 不效仿行善之人， 若不對作惡者加以懲處， 行善之人也會灰心喪氣。
若君王喜愛賢良之人， 對行善者關愛有加， 則行善的力量會更加興盛， 作惡者也會向善。
若君王喜愛奸惡之人， 對作惡者偏袒縱容， 則作惡的力量會更加猖獗， 行善者也會隨波逐流。
因業力所致， 君王對他人， 產生喜愛之情， 應適度親近，不可委以重任。
對於家眷親屬， 若有不當行為， 不應嚴厲懲處， 而應委婉勸離。
對於親近之人， 不應因小事而發怒， 若能如慈父般關愛眷屬， 眾人自會視君王如父。
對於大臣和辦事之人， 應常以慈愛之心待之， 因為君王的安樂與憂愁， 皆與臣屬息息相關。
【English Translation】 Do not arbitrarily grant positions of power, Like medicine given according to the illness, The key to each individual's inherent qualities, How complete they are determines the success of endeavors. Rare is the person who accomplishes everything, In the degenerate age, the royal families, According to their own whims, appoint those they favor, Acting arbitrarily, ultimately causing regret for themselves and others. Those who govern lands and possess wisdom, Should always maintain their freedom and autonomy, Not be swayed by others, And be skilled at pleasing others. The adornments of the body and the assembly of servants, Should be placed in appropriate positions, The messengers sent and the tools of artisans, Should be applied to suitable tasks. Those who serve as the ruler's subordinates, Cannot be chosen carelessly, Like selecting gold from stone, Those with qualities should be appointed. Among hundreds or thousands, only occasionally, Do those with great qualities appear, But like a frog in a well regarding the ocean, Most people do not recognize them. The goodness or badness of deeds or individuals, Is known by all when it becomes manifest, Like the power inherent in a seed, To know it beforehand is to be wise. Intelligent horses and excellent individuals, Should not be compared with ordinary beings, Base people and demonic forms, Should not be regarded as extraordinary and given importance. Those who possess wisdom, knowledge of scriptures, Great merit, and are of noble character, Are the ornaments of the land, The king should be pleased with them. Some delight in virtuous and capable people, Some delight in base thieves and hunters, Those with attachment delight in prostitutes, Misers delight in food and wealth. Most royal families of the degenerate age, Do not emulate those who do good, If those who do evil are not punished, Those who do good will also become discouraged. If a good ruler, Is affectionate towards those who do good, The forces of good will flourish, And those who do evil will also turn towards good. If an evil ruler, Is partial to those who do evil, The forces of evil will become rampant, And those who do good will also follow the path of evil. Due to the force of karma, If a ruler has affection for others, They should be treated with appropriate respect, But not entrusted with important responsibilities. Regarding family members and relatives, If they have inappropriate behavior, They should not be severely punished, But gently persuaded to leave. Towards those who are close, One should not become angry over small matters, If one cherishes one's retinue like a loving father, All will regard the ruler as their father. Towards ministers and those who work, One should always treat them with kindness, For the happiness and sorrow of the ruler, Are closely related to the well-being of the retinue.
ལག་ན་གནས། །ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་ཅི་འོས་པའི། །ཟ་ཐང་དང་ནི་ལེགས་པའི་ལས། །བསྒྲུབས་པའི་དགའ་སྟོན་གནང་སྦྱིན་རྣམས། །རྒྱལ་པོས་དགག་པར་མི་བྱའོ། །ལེགས་བྱས་བརྗེད་པར་མི་བྱ་བར། །དྲིན་དུ་གཟོ་ཞིང་བསྔགས་པ་བརྗོད། །འཁོར་ལ་བྱམས་པས་སྙོམས་ཁྱབ་ན། །འཁོར་རྣམས་འདུ་ཞིང་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ། །བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་བརྩེ་བྱ་སྟེ། །འཁོར་གྱི་ཆེ་བ་གང་ཐོབ་པ། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དཔལ་ལས་བྱུང་། །རྒྱལ་རིགས་མི་སྲུན་གྱུར་ན་ཡང་། །འཁོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཇི་ནུས་བསྲུང་། །མིག་ལ་ནད་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །བཅོས་པར་བྱ་ཡི་འབྱིན་མི་རིགས། །བློན་དང་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་རྣམས་ཀྱིས། །ལེགས་ཉེས་ཚུལ་བཞིན་རྟིང་གཅོད་བྱ། །གཉེན་གྱི་ངོ་དང་ 1-1-15a གསུག་འབུལ་ལ། །ལྟ་ན་རྒྱལ་ཁམས་བརླག་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་མི་ལྟ་བའི། །རང་འདོད་ཆེ་དེ་བློན་ཡིན་ན། །རྐུ་དང་རྔོན་པ་སྨད་འཚོང་མ། །བློན་གྱི་གོ་སར་ཅིས་མི་དབང་། །རང་འདོད་མེད་པར་རྒྱལ་ཁམས་ལ། །ལྟ་ཞིང་སྙོམས་པ་བློན་པོ་ཡིན། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་བྱས་ན། །རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཞར་ལ་འབྱུང་། །གང་ན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡི། །བློན་པོ་རིན་ཆེན་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་ལ་ཕན་པས་ན། །རྒྱལ་ཁམས་དེ་ན་དེ་ཉིད་བཙུན། །མི་ལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །སྐྱོན་ཡོན་ཁོང་ན་གནས་གྱུར་པ། །ཁ་ནས་བཤད་པ་ཅི་འདྲ་ཡང་། །ལག་གི་བྱ་བས་ངེས་པར་རྟོགས། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི། །ལས་བྱེད་བློན་དུ་འོས་མི་འོས། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འབྱེད་བྱ་ཡི། །གང་བྱུང་བྱས་ན་རྒྱལ་སྲིད་དམའ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །བཟང་པོ་རྣམས་ལ་དབང་གཏད་ཅིང་། །ངན་པ་རྣམས་ལ་དབང་མི་བསྐུར། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་འདོད་དེ་ལྟར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་ཡར་ཟླ་བཞིན། །རྒྱལ་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས། །མངའ་ཐང་རྒྱས་པའི་ཐབས་ལ་སེམས། །རང་གི་སྡེ་རིས་ལེགས་པར་སྐྱོང་། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་ཡུན་དུ་བརྟན། །རྒྱལ་པོ་ཐ་མར་གྱུར་པ་རྣམས། ། 1-1-15b འབངས་ལ་མི་སེམས་ནོར་ལ་སེམས། །རྩ་བ་ཉམས་པའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་མྱུར་དུ་འཇིག །འབངས་ལ་ཆད་པས་མནར་བ་ཡི། །ནོར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་བརྔན་བྱས་པས། །མི་བདག་ངན་པ་མགུ་འགྱུར་ཏེ། །ཀྱེ་མ་སྙིགས་མའི་བློ་གྲོས་མཚར། །མི་ལ་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱིས་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་ཕན། །དེ་འོག་མངའ་ཐང་སྙན་གྲགས་གཙོ། །དེ་ཡིས་ཚེ་འདིར་དཔལ་དང་ལྡན། །དེ་གཉིས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པར། །ནོར་ལ་བལྟས་ནས་ཁྲིམས་འཕྱུགས་པ། །སྐྱེ་རྒུའི་དབང་པོར་མི་འོས་པས། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་མི་ད
【現代漢語翻譯】 手持（國王的尊稱）。對於工作的人們，應該給予適當的食物和好的工作，以及完成工作后的慶祝和賞賜，國王不應該阻止。不要忘記他們的功勞，要感恩並讚揚。如果對下屬充滿慈愛和關懷，下屬們就會聚集，所有事情都能成功。下屬們也應該像對待獨子一樣愛戴國王，下屬所獲得的一切榮耀，都源於國王的恩德。即使王室成員變得不馴服，下屬也應盡力保護國王。即使眼睛生病，也應該治療，而不是挖掉。大臣和判決者應該如實地判斷好壞。如果顧及親情和賄賂，就會導致國家滅亡。不顧及國家利益，只顧自己意願的大臣，與盜賊、獵人和妓女有什麼區別？不顧及個人意願，只為國家著想並保持公正的才是大臣。如果努力使國家安定，個人的富裕自然會隨之而來。如果有一個行為符合正道的賢臣，即使只有一個，因為他對國王有益，國家也會因此而安定。人有各種各樣的好壞，缺點和優點都存在於內心。無論口頭上說什麼，最終都要看實際行動。因此，國王對於王室成員和為自己工作的大臣，要全面考察，判斷他們是否合適。隨便任命會導致國家衰落。明白這些后，國王應該將權力交給好人，不要將權力交給壞人。想要國家安定，就應該這樣做。偉大的國王，最重視佛法，努力使國家安定，這樣他的王位就會像上弦月一樣增長。中等的國王，會想著擴張領土，好好守護自己的領地，這樣他的王位就能長久穩固。低下的國王，不關心百姓，只關心財富，就像根基腐爛的樹一樣，他的王位很快就會崩潰。用刑罰折磨百姓，用財富賄賂國王，會讓惡劣的統治者高興，唉，這種墮落的想法真是可悲。對於人來說，佛法是最重要的，佛法對今生來世都有益處。其次是權力和名聲，這能使今生充滿榮耀。如果不重視這兩者，只看重財富而濫用刑罰，這樣的人不配做百姓的統治者，不配坐在高位上。
【English Translation】 The one who holds (a respectful title for the king). For those who work, the king should not prevent appropriate food and good work, as well as celebrations and rewards for completed work. Do not forget their merits, be grateful and praise them. If you are full of love and care for your subordinates, they will gather and all things will be accomplished. The subordinates should also love the king as if he were their only child, and all the glory that the subordinates receive comes from the king's grace. Even if the royal family members become unruly, the subordinates should protect the king as much as they can. Even if the eye becomes diseased, it should be treated, not gouged out. Ministers and judges should judge good and bad fairly. If you consider kinship and bribes, the country will be destroyed. A minister who does not consider the interests of the country but only his own desires, what is the difference between him and a thief, a hunter, or a prostitute? A minister who does not consider his own desires but only the country and remains fair is a true minister. If you try to make the country stable, your own prosperity will naturally follow. If there is a virtuous minister who acts in accordance with the Dharma, even if there is only one, because he is beneficial to the king, the country will be stable. People have all kinds of good and bad qualities, and their shortcomings and strengths reside in their hearts. No matter what they say, their actions will ultimately reveal their true nature. Therefore, the king should fully investigate the royal family members and ministers who work for him to determine whether they are suitable. Appointing them casually will lead to the decline of the country. Understanding these things, the king should entrust power to good people and not to bad people. If you want the country to be stable, you should do this. Great kings prioritize Dharma, strive to make the country stable, and their throne will grow like the waxing moon. Medium kings think about expanding their territory and protecting their own territory, so their throne can be stable for a long time. Lowly kings do not care about the people, only about wealth, and like a tree with rotten roots, their throne will collapse quickly. Torturing the people with punishments and bribing the king with wealth will please the evil ruler, alas, this degenerate thinking is truly sad. For people, Dharma is the most important, and Dharma is beneficial to both this life and the next. Next is power and fame, which can fill this life with glory. If you do not value these two and only look at wealth and abuse the law, you are not worthy to be the ruler of the people, and you are not worthy to sit in a high position.
བང་ངོ་། །དེ་སླད་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོའམ། །གྲོང་གི་རྗེ་བོ་ཡིན་ཀྱང་རུང་། །འོས་ཤིང་དབང་བའི་ནོར་བླང་གི། གནས་མིན་ནོར་ལ་བསམ་མི་བྱ། །མི་ལས་ཆེ་བའི་གོ་ས་ནི། །རིན་ཆེན་གསེར་གྱིས་ཉོས་ནའང་དཀོན། །ཆེན་པོའི་གོ་སར་བཞག་པ་གང་། །དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན། །བཀྲེན་པ་རྣམས་ལ་ཟས་གཙོ་སྟེ། །འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ལ་རིན་ཆེན་གཙོ། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གོ་འཕང་གཙོ། །དེ་ཕྱིར་གོ་ས་དེ་སྲུང་གི། གོ་ས་ཐོབ་ནས་ཕ་རོལ་ལ། །ཇི་ལྟར་ཕན་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་བྱ་ཡི། །འཕྲོག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གནས་རྣམས་ཀྱིས། །ཕ་རོལ་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱངས་བྱས་ན། །ཟས་ནོར་མ་བསྡུས་ངང་གིས་འདུ། །ནོར་མེད་གྱུར་ནའང་གོ་འཕང་བརྟན། ། 1-1-16a དེས་ན་ཆེན་པོའི་གོ་ས་ལ། །གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོའི་ཆུས་དང་རྒྱལ་ཁམས་ལ། །ཕན་པ་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ། །ལུགས་བཞིན་བྱེད་པའི་ས་སྐྱོང་ལ། །དེ་ཡི་ཉེ་དུའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །སྣ་•ཚོགས་བསམ་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་བའི། །གནས་མིན་ངོ་ཆེན་ཞུ་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་ཕ་མའམ་བླ་མས་ཀྱང་། །མི་འོས་པ་ཡི་ཞུ་སྦྱོར་ན། །རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་གནད་བཀྲོལ་ཏེ། །ཁྲིམས་འགལ་བྱ་བ་སྐབས་མི་དབྱེ། །ཁྲིམས་དང་ལུགས་ལས་མི་འགལ་བའི། །ཕན་པ་གང་དང་ཅི་ཡིས་ཀྱང་། །གཉེན་དང་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡི། །བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་གྲོས་སུ་གཏོགས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་འདོད་ཕྱོགས་ཞེན་མི་སྨྲ་བར། །བཟང་ངན་བླང་དོར་བྱ་བའི་གནད། །གང་ཤེས་ཚུལ་བཞིན་ཞུ་བར་བྱ། །རྒྱལ་པོས་བླ་མར་བཟུང་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ཚེ་འདི་དང་། །ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ཏུ། །བདེ་བའི་ཐབས་ལ་ཡང་དག་བསམ། །ཆོས་མིན་བྱས་ན་མི་རིགས་ཞེས། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་གཞེན་བསྐུལ་གདབ། །ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་ནུས་པར་བཀོད་པར་བྱ། །སྲོག་ལ་བབ་པའི་ཆད་ལས་སོགས། །ལུགས་དང་མི་འགལ་འགའ་ཞིག་ལས། །འཇིག་རྟེན་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །ངོ་ཆེན་བླ་མས་གསུང་མི་བྱ། །བླ་མ་ཤིན་ཏུ་གཉན་པའི་ཕྱིར། །བཀའ་ལས་བཟློག་ 1-1-16b པར་མི་རིགས་པས། །ཞུ་བ་མང་ན་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །བགྱི་བར་དཀའ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བླ་མས་རྒྱལ་པོ་བསྲུང་། །རྒྱལ་པོས་བླ་མ་བསྲུང་བགྱིས་ན། །ཚེ་འདིར་ཐུགས་མཐུན་བཀྲ་ཤིས་ལ། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་བདེ་བར་འགྱུར། །གང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །གང་ཕན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །བདག་ལ་ཐུགས་ནི་བརྩེའོ་ཞེས། །རང་དོན་སྣ་ཚོགས་ཞུ་སྦྱོར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་གནས་མིན་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་འདྲ་ཁྲེལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོས་ཤེས་ནས་དོར་བར་བྱ། །འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱུད་དག་པ། །བཟང
【現代漢語翻譯】 因此，無論是國王、大臣，還是村莊的首領，都應該接受應得的、合法的財富，不應貪圖不應得的財富。比普通人更高的地位，即使用珍貴的黃金購買也很難得到。被置於高位的人，才是國王真正的依靠。對於貧困的人來說，食物最重要；對於富有的人來說，珍寶最重要；對於有德行的人來說，地位最重要。因此，要守護好自己的地位。獲得地位之後，應該思考如何利益他人，生起佈施之心，而不是掠奪之心。身居高位的人，如果能如法地治理百姓，即使不刻意積攢食物和財富，它們也會自然而然地聚集。即使失去了財富，地位依然穩固。 因此，身居高位的人，應該如法地為國王的疆域和國家謀福利。對於依法行事的統治者，他的親屬們不應懷有各種私心，不要提出不合理的請求。即使是父母或上師，如果提出不合理的請求，國王也應該明察秋毫，不徇私枉法。對於不違背法律和習俗的，任何有益的事情，都應盡力滿足親友和下屬的願望。參與國事討論的人，不應只說自己想聽的，而應如實稟報事情的利弊得失。被國王尊為上師的人，應該為國王今生來世的安樂著想，如果國王做了不符合佛法的事情，應該勸諫。對於符合佛法的行為，應該盡力協助。對於死刑等刑罰，除非不符合法律，否則上師不應干預世俗的法律事務。因為上師的地位非常重要，如果他的話被拒絕，那就不合適了。如果請求過多，國王也會感到為難。因此，上師應該守護國王，國王也應該尊敬上師，這樣今生才能和睦吉祥，來世才能獲得安樂。受到國王寵愛的人，應該一心一意地為國王謀福利，不要因為國王寵愛自己，就提出各種私人的請求，利用國王去做不合理的事情。這種人是無恥的，國王應該認清並遠離他們。擁有純正血統的家族，以及善良的人們。
【English Translation】 Therefore, whether it be a king, a minister, or the head of a village, one should accept wealth that is deserved and rightfully obtained, and not contemplate wealth that is not rightfully obtained. A position higher than that of ordinary people is difficult to obtain even if bought with precious gold. Whoever is placed in a high position is the very support of the king. For the destitute, food is most important; for the wealthy, jewels are most important; for the virtuous, status is most important. Therefore, one should protect one's status. Having obtained a position, one should generate the thought of benefiting others, thinking about how one can be of help, and not generate the thought of seizing. Those who dwell in high positions, if they properly care for others, food and wealth will gather naturally without being collected. Even if wealth is lost, one's position remains stable. Therefore, those who dwell in high positions should properly think only of benefiting the king's territory and kingdom. For a ruler who acts according to the law, his relatives should not harbor various selfish thoughts, and should not make improper requests. Even if parents or lamas make inappropriate requests, the king should investigate the matter thoroughly and not make exceptions to the law. Whatever benefits do not violate the law and customs, one should fulfill the wishes of relatives and attendants as much as possible. Those who participate in the king's council should not speak with personal desires or biases, but should report truthfully on what they know about the matters of good and bad, acceptance and rejection. Those whom the king holds as lamas should properly consider the means of happiness for the king in this life and especially in other worlds. If the king acts against the Dharma, they should urge and admonish him, saying that it is not right. For actions that are in accordance with the Dharma, they should assist as much as possible. For punishments involving life, etc., unless they are not in accordance with the law, lamas should not speak on behalf of worldly legal matters. Because lamas are very important, it is not appropriate to go against their words. If there are too many requests, the king will also find it difficult to act. Therefore, lamas should protect the king, and the king should protect the lamas, so that they may be harmonious and auspicious in this life, and attain happiness in future times. Whoever is cherished by the king should only strive to benefit the king. Do not think, 'The king cherishes me,' and then make various personal requests, using the king to do improper things. Such a person is shameless, and the king should recognize and abandon them. Families with pure lineage, and virtuous people.
་པོའི་གསེར་དང་མཚུངས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བརྟག་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་རིགས་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡིས། །བློ་གྲོས་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ལེགས་བརྟགས་ནས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་ལེགས་མཛེས་པ། །སཱ་ལའི་ཤིང་ཆེན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མཐོ། །འཁོར་བཟང་དག་དང་ངེས་པར་ལྡན་གྱུར་ན། །དམན་པའི་མི་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཆེ་དང་མཉམ། །རྒྱལ་པོ་བཟང་ཞིང་འཁོར་ཡང་བཟང་གྱུར་ན། །ཡངས་པའི་ས་ཆེན་དཔུང་པས་འཛིན་པར་ནུས། །རྒྱལ་པོ་གཅིག་པུས་ས་རྣམས་མཐའ་དག་གི། སྐྱེ་རྒུའི་ལེགས་ཉེས་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཀའ། །འཁོར་ཚོགས་བཟང་པོ་འཁོར་དུ་བསྡུ་བྱས་ན། །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་དགེ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་བདག་པོས་ 1-1-17a འཁོར་རྣམས་ལེགས་བསྐྱང་ཞིང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་རྒུས་རྗེ་ལ་མངོན་མཆོད་པ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བདེ་དང་སྐྱིད་པ་ཡིས། །རྒྱལ་ཁམས་ཕྱུར་བུར་གང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །། 講述仙人授記經·王道品之意品 ཐབས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་མདོར། །བྱང་སེམས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་། །མུ་སྟེགས་འདུལ་བའི་གཟུགས་བཟུང་བ། །བདེན་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །མི་བདག་གཏུམ་པོ་རབ་སྣང་གིས། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་ནི། །ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བར་བྱ་ཞེས་སུ། །དྲིས་ཤིང་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ནི། །གསལ་བར་འདི་རུ་བརྗོད་བྱ་ན། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་གུས་པས་ཉོན། །སྐྱེ་རྒུ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ཡང་། །ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་འདི་ལ་གཉིས། །སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་སེམས་ཅན་དང་། །འབྱུང་ལྔས་བསྡུས་པ་སྣོད་ཀྱི་ཁམས། །སྐྱོང་ཚུལ་རང་རང་ལས་དང་ནི། །སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོས་སྐྱོང་བ་གཉིས། །དང་པོ་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་། །བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་བཞིན། །ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་མི་ཕོངས་ལ། །ཕན་ཚུན་འཚེ་དང་རྩོད་པ་མེད། །གཞན་ཡང་བསྐལ་བཟང་དུས་ཀྱི་མི། །ཕ་མ་བཀུར་ཞིང་དགེ་ཆོས་སྤྱོད། །རྒྱལ་པོར་གདགས་པ་མེད་ན་ཡང་། །རང་རང་ལས་ཀྱིས་བདེ་བར་སྐྱོང་། །གཉིས་པ་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་གཞན། ། 1-1-17b སྐྱོང་ལ་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་ཅེས་བྱ། །འདི་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། །རྒྱལ་པོ་ཆེ་དང་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ། །རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་ལས་འཁོར་སྒྱུར་ནི། །ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཡན་ཆད་འབྱུང་། །མི་བདག་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན། །ཀུན་གྱིས་སྤྱི་ནས་དབང་བསྐུར་བ། །མཐའ་འམ་གླིང་བཞི་ལས་རྒྱལ་ཞིང་། །དགེ་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནི། །རང་ཉིད་གནས་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན། །གཞན་ཡང་དེར་འགོད་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ། །ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་བྱེད་འཁོར་ལོ་དང་། །བཞོན་མཆོག་ངོ་མཚར་གླང་པོ་ཆེ། །རྩེ་དགའི་མཆོག་གྱུར་བཙུན་མ
【現代漢語翻譯】 猶如純金般珍貴，這些教誨揭示了守護眾生的方法，現在讓我們來研究這些行爲規範的論著。 正如一個出身高貴、福德深厚的人，憑藉智慧和力量來辨別民眾的善惡，並以具備各種優點的輔佐之人來莊嚴自身，如同娑羅樹般高聳挺拔。 如果能與賢良的輔佐之人緊密相連，即使是出身卑微之人也能與偉大的王族相提並論。 如果君王賢明，輔佐之人也賢良，就能以強大的力量統治廣闊的土地。 僅憑君王一人，難以判斷所有地方民眾的善惡。 如果能聚集賢良的輔佐之眾，那麼整個輔佐者的圈子都會變得吉祥。 民眾的君主應善待輔佐之人，輔佐之人應忠誠侍奉君主。 君臣同心同德，國家就會充滿幸福和安寧，如同財富充盈一般。 《行爲規範論著·守護國土之莊嚴》之《考察輔佐之人》第五品完。 講述仙人授記經·王道品之意品 在揭示方便之變化的經文中，偉大的菩薩化現為調伏外道的形象，向誠實之人——暴虐的君主饒朗——講述了君王應如何守護民眾，現在將清晰地闡述這些內容，請各位君主恭敬聆聽。 所謂的『民眾』，指的是五蘊，可分為兩種：由四生所包含的有情眾生，以及由五大元素所組成的器世間。 守護的方式有兩種：各自的業力，以及民眾之主的守護。 第一種情況，如同聲音不悅耳的時代，以及最初劫時的人們，生活富足，沒有爭鬥和傷害。 此外，在賢劫時代，人們尊敬父母，行持善法。 即使沒有被擁立為君王，也能憑藉各自的業力安樂生活。 第二種情況，除了上述情況之外，需要君王的守護，因此有了『民眾之主』的稱謂。 這包括轉輪王、大國王、地方之王和小國王四種。其中，轉輪王的壽命超過八萬歲。 這位擁有金輪的君主，受到所有人的共同擁戴，統治著四大部洲，遵循十善業道，自身安住于正法，因此具備正法。 此外，他還以正法來安頓他人，擁有輪寶、神駿的寶馬、神奇的象寶和令人愉悅的玉女寶。
【English Translation】 Like pure gold, these teachings reveal the methods of protecting beings. Now, let us examine these treatises on codes of conduct. Just as a person of noble birth and abundant merit, with wisdom and strength, discerns the good and bad of the people, and adorns himself with assistants possessing various virtues, standing tall like a great Sala tree. If one is closely connected with virtuous assistants, even a person of humble origin can be compared to a great royal family. If the king is virtuous and the assistants are also virtuous, they can rule the vast land with great power. It is difficult for the king alone to judge the good and bad of the people in all places. If one can gather a virtuous assembly of assistants, then the entire circle of assistants will become auspicious. The ruler of the people should treat the assistants well, and the assistants should faithfully serve the ruler. When the ruler and his subjects are of one mind, the country will be filled with happiness and peace, as if filled with wealth. 《Treatise on Codes of Conduct: The Ornament of Protecting the Land》, Chapter Five: 《Examining the People of Assistance》 is complete. The Sutra of the Prophecy of the Hermit - Chapter on the Meaning of the King's Path In the sutra revealing the transformations of skillful means, the great Bodhisattva, manifesting as the form of subduing heretics, spoke to the truthful man—the tyrannical king Rab-snang—about how kings should protect the people. Now, these contents will be clearly explained, please listen respectfully, all you kings. The so-called 'people' refers to the five aggregates, which can be divided into two types: sentient beings included in the four births, and the container world composed of the five great elements. There are two ways of protecting: each person's karma, and the protection of the lord of the people. The first case is like the era when the sound was unpleasant, and the people of the first kalpa, who lived in abundance without strife or harm. Furthermore, in the era of the Fortunate Kalpa, people respect their parents and practice virtuous deeds. Even without being enthroned as a king, they can live happily by their own karma. The second case, other than the above, requires the protection of a king, hence the title 'Lord of the People'. This includes the Chakravartin (wheel-turning king), the Great King, the Regional King, and the Small King. Among them, the Chakravartin has a lifespan of over eighty thousand years. This king with the golden wheel, commonly supported by all, rules over the four continents, follows the path of the ten virtuous actions, and abides in the Dharma himself, therefore possessing Dharma. Furthermore, he settles others in the Dharma, possessing the wheel jewel, the divine horse jewel, the miraculous elephant jewel, and the delightful queen jewel.
ོ་དང་། །སྣང་བྱེད་ཡོ་བྱད་མཆོག་ནོར་བུ། །ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ལྡན་ཁྱིམ་བདག་དང་། །དཔའ་མཛངས་བདེ་བྱེད་བློན་པོ་མཆོག །ཤུལ་ལམ་བདེར་བགྲོད་རྟ་མཆོག་སྟེ། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་དག་དང་ལྡན། །ས་རྣམས་མཐའ་དག་ཀུན་ནས་སུ། །རང་གི་རིས་སུ་ཕབ་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བས། །གནོད་མེད་སྡོ་བ་མེད་པར་ནི། །ནན་གྱིས་བགྱི་བས་འཚེ་བ་མེད། །མཚོན་གྱིས་འཚེ་དང་ཆད་པ་ཡིས། །མནར་བ་དག་ནི་མེད་བཞིན་དུ། །མི་རིགས་གསུམ་སྤང་ཆོས་མཐུན་གྱིས། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་སྙོམས་པས་སོ། །གང་ཞིག་གླིང་བཞིར་གནས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་ཇི་སྙེད་པས། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེར། །བདག་གནས་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་འདི། །བཞེས་ལ་བདག་ཅག་ 1-1-18a སྐྱོང་མཛོད་དང་། །བདག་ཅག་ལྷ་ཉིད་ཞབས་འབྲིང་དུ། །མཆི་བར་འཚལ་ཞེས་འདུད་པར་བྱེད། །འཁོར་སྒྱུར་དེ་ཡིས་དེ་ཀུན་ལ། །རང་རང་མངའ་རིས་གཏོགས་པ་རྣམས། །ཆོས་དང་མཐུན་སྐྱོང་མི་མཐུན་མིན། །ཆོས་མིན་སྤྱོད་ལ་མ་དགའ་བར། །འཁོར་ཀུན་སྙོམས་པར་སྐྱོང་གྱིས་དང་། །ཁྱོད་ཀྱང་བདག་གི་ཞབས་འབྲིང་དུ། །འགྱུར་ཞེས་གནང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །རང་གི་རིགས་ལ་དབང་བའམ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཐོབ་པའི། །མངའ་ཡུལ་དེ་ལ་དབང་སྒྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་ཅི་ཞིག་ལ། །གནས་ནས་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་ཞེ་ན། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་མ་གཏོགས་གཞན། །བསྟན་བཅོས་ལ་ནི་གནས་ནས་སུ། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་དུ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བྱུང་བའི་ཚེ། །མི་རིགས་པ་གསུམ་མེད་ཕྱིར་རོ། །མི་རིགས་གསུམ་ཞེས་གང་ཞེ་ན། །མི་དགེ་བཅུ་ལ་མངོན་དགའ་བ། །ཆོས་མིན་གྱི་ནི་ཆགས་པ་ཡིན། །རང་གི་འབྱོར་པས་ཆོག་མི་ཤེས། །མི་རིགས་པ་ཡི་འདོད་ཆེན་ཉིད། །ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བསྟེན་པ། །ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཞེས། །དེ་ལྟར་དེ་གསུམ་སྤྱོད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་དེ་དུས་མ་མཆིས་པས། །དེ་ཀུན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དེའི། །རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བས་ནི། །རྒྱལ་པོའི་སེམས་དང་བཀའ་ལས་ནི། ། 1-1-18b འདའ་བ་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བར་ཚེགས་མེད་པར། །ཀུན་ཀྱང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གང་ཚེ་ཆོས་མིན་ཆགས་པ་སོགས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྡན་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ནི། །བཞག་ཅིང་ཕན་པར་བྱ་བའི་སླད། །ཐུགས་བརྩེ་མཁྱེན་པར་ལྡན་པ་ཡི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ལུགས་དང་ལུགས་མིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱེད། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །མི་རིགས་པ་ཡི་ཆགས་པ
【現代漢語翻譯】 以及，能生起顯現的器具珍寶，擁有圓滿受用的施主，英勇聰慧帶來安樂的大臣，能平安行進道路的駿馬，具備這七寶。 所有土地的一切，都轉變為自己的領地，如果有人問這是如何做到的，回答說：因為沒有危害，沒有爭鬥，以懇切的努力而不造成傷害，沒有用武器傷害和刑罰折磨，通過三種善良的民眾和諧相處，不偏袒而平等對待。 凡是居住在四大部洲的，無論有多少國王和小國，都對轉輪聖王說：『請您接受我們所擁有的住所、財富，以及充滿人民的聚落，請您統治我們，我們願意成為您的侍從。』 轉輪聖王對他們所有人，都按照各自的領地進行統治，符合正法，不違背正法，不喜好非法行為，平等地統治所有的人民，並給予他們恩惠說：『你們也成為我的侍從。』 除此之外的其他國王們，或者憑藉自己的種姓，或者憑藉福德的力量所獲得的領地，也在那裡行使統治權。 國王們依靠什麼來統治百姓呢？除了轉輪聖王之外，其他的國王都是依靠論典來統治百姓的。為什麼呢？因為當轉輪聖王出現於世時，沒有三種惡劣的民眾。 什麼是三種惡劣的民眾呢？就是對十不善業感到歡喜，貪戀非法的事物，不滿足於自己的財富，貪得無厭，依賴邪惡的論典，被邪惡的教法所迷惑。 因為那時沒有眾生行持這三種行為，所以轉輪聖王憑藉自己正法的偉大力量，沒有人違背國王的心意和命令，國王的事務也沒有任何困難，一切都和諧相處，因此不需要依賴論典。 當衆生具有貪戀非法事物等惡行時，爲了將這些惡行置於國王的心中，並加以利益，具有慈悲和智慧的大仙人們，爲了辨別如法和不如法，制定了國王的統治論典，並依靠它來統治百姓。 那麼，用來統治百姓的論典是什麼呢？就是關於惡劣民眾的貪戀。
【English Translation】 And, the supreme jewel that is the instrument for generating appearances, the householder who possesses supreme enjoyment, the brave and wise minister who brings happiness, the excellent horse that travels the path in peace, possessing these seven precious things. All the lands, in their entirety, are transformed into one's own territory. If someone asks how this is done, the answer is: because there is no harm, no strife, through diligent effort without causing harm, without harming with weapons or tormenting with punishments, through the harmonious coexistence of three virtuous peoples, treating them equally without partiality. All the kings and small kingdoms residing in the four continents say to the Chakravartin (轉輪聖王，The Wheel-Turning King): 'Please accept this dwelling, wealth, and assembly filled with people that we possess. Please rule over us, and we wish to be your servants.' The Chakravartin rules over all of them according to their respective territories, in accordance with the Dharma, not contrary to the Dharma, not delighting in unlawful conduct, ruling all the people equally, and bestowing upon them the favor of saying: 'You also become my servants.' Other kings besides these, either by virtue of their lineage or by the power of merit, exercise dominion over the territories they have obtained. What do kings rely on to govern the people? Other than the Chakravartin, the other kings rely on treatises to govern the people. Why? Because when the Chakravartin appears in the world, there are no three evil peoples. What are the three evil peoples? They are those who delight in the ten non-virtuous actions, are attached to unlawful things, are not content with their own wealth, are greedy, rely on perverse treatises, and are deluded by perverse teachings. Because at that time there are no sentient beings who engage in these three behaviors, the Chakravartin, by the greatness of his own Dharma, has no one who transgresses the king's mind and commands, and the king's affairs have no difficulties, and everything is in harmonious coexistence, therefore there is no need to rely on treatises. When sentient beings possess evil deeds such as attachment to unlawful things, in order to place these evil deeds in the king's mind and benefit them, the great sages who possess compassion and wisdom, in order to distinguish between what is lawful and unlawful, formulate treatises on the king's rule and rely on them to govern the people. So, what are the treatises used to govern the people? It is about the attachment of evil peoples.
་དང་། །སྡང་དང་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་རུ། །མ་ཆགས་མ་སྡང་རྨོངས་མེད་དེ། །གཉེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། །རབ་དབྱེ་ཕན་ཡོན་གསུམ་དུ་སྟོན། །གཉེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཀུན་སློང་ནི། །བག་ཡོད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིན། །བག་ཡོད་ཅེས་པ་གང་ཞེ་ན། །མི་དབང་དེས་ནི་འདི་སྙམ་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ། །བདག་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་བྱེད་ཅིང་། །ངེས་འབྱུང་བཙལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །དབང་ཕྱུག་དམ་པས་དབང་བགྱིད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སུ་བྱ་བ་ནི། །མ་ཐོབ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་འཚོ། །ཐོབ་ལའང་དུས་མིན་གྱིས་མི་འཚོ། །དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །དབུལ་ལ་གནོད་པས་ 1-1-19a མི་འཚོ་ཞིང་། །མུ་གེས་འཚེ་ན་གཞན་སྐྱོབ་བྱེད། །ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ནི་འཕྲོག་པ་དགག །ཕན་ཚུན་གནོད་ཚེ་ཕན་གདགས་ཤིང་། །དབུལ་དང་མགོན་མེད་རྣམས་ལ་སྦྱིན། །མི་སྲུན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི། །ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེས། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱ་བའོ། །མི་སྲུན་པ་ལ་ཆད་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། །ཡང་དག་དུས་བབ་དོན་ལྡན་དང་། །འཇལ་ཞིང་བྱམས་པ་ལྔ་ལྡན་པའི། །མི་ཡི་བདག་པོས་ཆད་པ་གཅོད། །དང་པོ་ཕ་རོལ་གཡོན་ལ་གནས། །ཆད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཉེས་མེད་ཆད་པས་བཅད་གྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར། །གཉིས་པ་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡི། །མཐུ་མཆིས་གྱུར་ན་ཉེས་པ་དང་། །བསྟུན་ཏེ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྦྱར། །བཟློག་ན་དུས་སུ་མ་བབ་འགྱུར། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི། །དོན་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ལས། །གང་བྱུང་བྱས་ན་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུགས། །འདས་ནས་དོན་དང་མི་ལྡན་འགྱུར། །བཞི་པ་སྐྱོན་བརྗོད་ཙམ་གྱིས་ནི། །མི་འགྲུབ་ཆད་པས་གཅད་འོས་ནའང་། །བསད་དང་དབང་པོ་འབྱིན་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་གཏུབ་མི་བྱ། །སྙིང་རྗེས་བཅིངས་དང་བཙོན་འཇུག་དང་། །བརྡེག་དང་བསྡིག་དང་གནོད་སྤྱོད་དང་། །གནས་ནས་དབྱུང་དང་ནོར་འཕྲོག་སོགས། །ཇི་ལྟར་འཚམས་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །དེ་ལས་འདས་པར་བརླང་བྱས་ན། །ཧ་ཅང་ 1-1-19b བརླང་པ་ཆེ་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་ཡིན་པས། །མི་སྲུན་བཀུམ་པར་བྱས་གྱུར་ན། །ཁོང་ཁྲོའི་སེམས་ཀྱིས་དུས་བྱས་ནས། །ངན་སོང་དག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་འགྲོ། །ཡུན་རིང་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །ཤ་མཁོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཡན་ལག་བྲལ་གྱུར་ན། །ཕྱིར་ཞིང་བཅོས་སུ་མི་རུང་ལ། །དེ་ལས་གཞན་པ་བཅིང་བརྡེག་སོགས། །བཅོས་སུ་རུང་ཕྱིར་བྱ་བར་བཤད། །གལ་ཏེ་མི་སྲུན་དག་ལ་ཡང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་མ་བསྲུང་ན། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་བྱ་བ་ནི། །རྒྱལ་པོས་རྫོགས་པར་མ་བྱས་སོ། །ལྔ་པ་ཇི་ལྟར་མི་སྲ
【現代漢語翻譯】 此外，對治貪、嗔、癡的對治法，就是無貪、無嗔、無癡。它展示了三種對治法的自性，以及詳細的分類和利益。三種對治法的動機是謹慎和慈悲。 什麼是謹慎呢？國王這樣想：『財富無常，如雲般飄動，我也會死去。』心中常懷此念，認識到慾望的過患，以尋求解脫的方式來享用財富，以神聖的力量來行使權力。 慈悲心的行為是：未獲得的財富不去追求，已獲得的財富不非時享用，即使時機成熟，也不會因貧困而受損。饑荒時救濟他人，阻止盜賊搶奪，互相傷害時給予幫助，佈施給貧困和無依無靠的人。對於不馴服的人，以公正的懲罰來調伏，這是爲了守護百姓。 如何以懲罰來調伏不馴服的人呢？擁有正直、適時、合理、適度和慈愛這五種品質的統治者，才能施行懲罰。首先，被懲罰者確實有罪，是應受懲罰之人。如果無罪卻被懲罰，那就完全顛倒了。其次，懲罰者有權勢，應根據罪行輕重施以適當的懲罰，否則就是不合時宜。第三，必須堅持已經承諾的原則，如果隨心所欲，就會違背法律，不合情理。第四，僅僅是責備不足以成事，即使應該施以懲罰，也不應殺戮、剜眼、斷肢。應以慈悲心施以監禁、鞭打、恐嚇、傷害、驅逐、沒收財產等，根據情況適當處理。如果過度殘暴，那就太過分了。國王的職責是守護百姓，如果因憤怒而殺戮不馴服之人，死後多半會墮入惡道，長久輪迴，冤冤相報。如果被剝奪了感官或肢體，就無法恢復。除此之外，監禁和鞭打等懲罰，因為可以補救，所以才被允許。 如果對不馴服之人也沒有慈悲心，那麼國王就沒有圓滿完成守護百姓的職責。第五，如何對待不馴服之人呢？
【English Translation】 Furthermore, the antidotes to attachment, hatred, and ignorance are non-attachment, non-hatred, and non-ignorance. It shows the nature of the three antidotes, as well as detailed classifications and benefits. The motivation for the three antidotes is mindfulness and compassion. What is mindfulness? The king thinks, 'Wealth is impermanent, like clouds moving, and I too will die.' Keeping this in mind, recognizing the faults of desire, he enjoys wealth in a way that seeks liberation, and exercises power with sacred authority. The actions of compassion are: not seeking wealth that has not been obtained, not enjoying wealth at the wrong time, and even when the time is right, not being harmed by poverty. In times of famine, he helps others, prevents thieves from robbing, helps when there is mutual harm, and gives to the poor and helpless. For the unruly, he subdues them with just punishment, which is to protect the people. How to subdue the unruly with punishment? A ruler with five qualities—being upright, timely, reasonable, moderate, and loving—can inflict punishment. First, the one being punished is indeed guilty and deserving of punishment. If an innocent person is punished, it is completely reversed. Second, the punisher has the power and should apply punishment appropriately according to the severity of the crime; otherwise, it is untimely. Third, one must adhere to the principles that have been promised; if one acts arbitrarily, it violates the law and is unreasonable. Fourth, mere rebuke is not enough; even if punishment should be inflicted, one should not kill, gouge out eyes, or cut off limbs. One should apply imprisonment, flogging, intimidation, harm, expulsion, confiscation of property, etc., with compassion, as appropriate. If one is excessively cruel, it is too much. The king's duty is to protect the people; if one kills the unruly out of anger, one will mostly fall into evil realms after death, and there will be a long cycle of retribution. If one is deprived of senses or limbs, it cannot be restored. Apart from that, punishments such as imprisonment and flogging are allowed because they can be remedied. If there is no compassion even for the unruly, then the king has not fully fulfilled the duty of protecting the people. Fifth, how to treat the unruly?
ུན་ལ། །སྙིང་རྗེས་བརླང་བར་བྱ་ཞེ་ན། །དཔེར་ན་བུ་ནི་མི་སྲུན་པར། །ཉེས་པ་བཟློག་སླད་ཕ་ཡིས་ནི། །གསོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི། །རྡེག་དང་སྡིགས་སོགས་བྱེད་པ་བཞིན། །གནོད་སེམས་མེད་པའི་གདུལ་ཐབས་ལ། །ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཆད་པས་གཅད་འོས་པའི། །མི་སྲུན་པ་ནི་རྣམ་ལྔ་སྟེ། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་གནོད་པ་དང་། །ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གནོད། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་མི་ཉན་དང་། །ལོག་པར་འཚོ་བས་འཚོ་བ་དང་། །ལོག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་རྣམས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མི་བདེ་འཕེལ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་རྒྱལ་པོའི་སྲོག་དང་ནི། །བཙུན་མོ་ནོར་སོགས་བརླག་བྱེད་དང་། །ཕྱར་ཀ་གཏོང་དང་གསང་མི་ཐུབ། །ལ་སོགས་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །ཉེས་དང་ 1-1-20a བསྟུན་ལ་སྨད་ནས་སུ། །སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་ནོར་འཕྲོག་དང་། །བཅིང་དང་བསྐྲད་པ་ལ་སོགས་པས། །ཕྱིན་ཆད་གནོད་པ་མེད་པར་བྱ། །ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པ། །སྤྱོ་དང་བསྡིག་དང་གནོད་པ་དང་། །བརྡེག་དང་བཙོན་དུ་བཟུང་སོགས་ཀྱི། །ཆད་པས་ལས་དེ་འགོག་པར་བྱ། །རང་གི་མངའ་ཡུལ་གནས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་མི་ཉན་རྣམས། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དབང་བསྒྱུར་ལ། །རང་རང་སྡེ་རིས་ལས་མི་བསྐྱོད། །རང་གི་རིས་ནས་མ་བསྐྱོད་པས། །རྒྱལ་པོར་དྲིན་དུ་གཟོ་སེམས་སྐྱེ། །འཇིགས་པས་བཀའ་ཉན་ཀུན་གྱིས་འདུད། །གྲགས་པར་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་ཐོབ། །བྱ་བ་ཤན་པ་སྨད་འཚོང་སོགས། །སྡོམ་མིན་སྡིག་རྒྱུན་འཛིན་པ་ཡིས། །ལོག་པས་འཚོ་བར་གྱུར་རྣམས་ལ། །ཕྱིན་ཆད་འདི་འདྲ་མ་བྱེད་ཅིག །བྱས་ན་ཆད་པ་འདི་ལྟ་བུ། །གཅོད་པར་འགྱུར་ཞེས་འཇིགས་པ་དག །བསྟན་པས་བསྡིགས་ཏེ་དགག་པར་བྱ། །ཚུལ་མིན་ལྟ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཚོ་བ་ཉམས་ལྟ་བུ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་རྣམས། །ཐབས་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གཞུག །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཆོ་ག་འཚོ་བ་ཉམས་པ་གང་། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་སྦྱངས་བྱས་ཏེ། །བསྐྲད་པར་བགྱིས་སམ་རང་རང་གི། ཁས་བླང་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །བསྐྲད་པར་ནུས་པར་མ་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོས་ 1-1-20b ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སུ། །བཙུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ཕྱོགས་གཉིས་པོ། །རྩོད་པས་ཁྲིམས་སོགས་ཉམས་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཆོས་ལ་ནི། །ཡང་དག་མཁས་ན་དེ་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་ཡུལ་དེར་གནས་པ་ཡི། །དགེ་སྦྱོང་དང་ནི་བྲམ་ཟེ་གང་། །ཆོས་མཁས་ཡ་རབས་སུ་གཏོགས་པ། །བསྡུས་ནས་རྩོད་པ་དེ་སྦྱང་བྱ། །དེ་ཚེ་གང་ཞིག་རིགས་པ་དེའི། །ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་ནི་ལེགས་བགྱིས་ཏེ། །བསྡིག་དང་བསྐྲད་སོགས་གང་འོས་པས། །གཅིག་ཤོས་ལོག་ཞུགས་དེ་བཟློག་བྱ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་ན། །ཕ་མ་རྒས་ཚེ་མི་བཀུར་ཞིང་། །དེ་བཞིན་གཉེན་དང་བྲན་སོགས
【現代漢語翻譯】 問：如果以慈悲心來加以懲罰，該怎麼做呢？ 答：例如，對於不聽話的孩子，父親爲了阻止他犯錯，會採取打罵等手段，但並非真的要殺死他。 同樣，對於沒有惡意、爲了調伏的手段，是沒有過錯的。 對於那些應該以懲罰來制裁的不馴服者，有五種： 對國王有害者，互相傷害者，不聽從國王命令者，以不正當手段為生者，以及行為不正者， 這些都會助長世間的不安。 第一種，危害國王的生命、王妃、財產等，散佈謠言，無法保守秘密等， 對於這些罪行，應根據情況進行譴責、指責、沒收財產、監禁、驅逐等懲罰，以防止今後再次作惡。 互相傷害者，應通過斥責、威脅、傷害、毆打、監禁等懲罰來阻止其行為。 即使居住在自己的領地，對於那些不聽從國王命令的人， 應以武力壓制，使其臣服，讓他們各自安守本分。 讓他們安守本分，這樣他們就會對國王產生感恩之心。 因恐懼而服從命令，所有人都會敬畏。 國王的聲譽也會遠揚，並獲得福德。 從事屠宰、賣淫等行業，持續造惡業者， 對於那些以不正當手段為生的人，應告誡他們：『今後不要再做這樣的事！』 『如果再犯，將處以如此這般的懲罰。』通過展示懲罰的威懾力來阻止他們。 對於那些持有不正見解、行為不端等行為不正者， 應設法引導他們走向正道。 如果他們的見解、行為、儀式或生計出現問題， 僧團應共同努力進行糾正，或者將他們驅逐出去，或者如果他們願意悔改，也應如此。 如果無法驅逐他們，國王應仔細考察， 並支援僧侶一方。 如果僧團內部出現爭端，導致戒律等衰敗， 國王如果精通佛法，或者當地有精通佛法、品德高尚的修行者或婆羅門， 應召集他們來平息爭端。 那時，應支援合乎正理的一方， 並採取譴責、驅逐等適當的手段，來阻止另一方的不正行為。 在奉行正法的國王的統治下，如果出現不尊敬年邁的父母， 以及不尊重親屬和僕人等情況，應加以制止。
【English Translation】 Q: If one is to discipline with compassion, how should it be done? A: For example, when a child is disobedient, the father, in order to prevent him from doing wrong, may resort to hitting and scolding, but not actually killing him. Similarly, there is no fault in using methods of taming without malice. There are five types of unruly individuals who deserve to be punished: Those who harm the king, those who harm each other, those who disobey the king's orders, those who make a living by improper means, and those who engage in improper conduct, These all contribute to the increase of unrest in the world. Firstly, those who harm the king's life, queen, property, etc., spread rumors, and cannot keep secrets, For these offenses, punishment such as condemnation, rebuke, confiscation of property, imprisonment, and expulsion should be imposed to prevent future wrongdoing. Those who harm each other should be prevented from their actions through punishments such as scolding, threatening, harming, beating, and imprisonment. Even if residing in their own territory, those who do not obey the king's orders, Should be suppressed by force and made to submit, so that they each abide by their own duties. Let them abide by their duties, so that they will develop a sense of gratitude towards the king. Obeying orders out of fear, everyone will revere. The king's reputation will spread far and wide, and he will gain merit. Those who engage in occupations such as butchering and prostitution, and continuously create evil karma, For those who make a living by improper means, they should be warned: 'Do not do such things in the future!' 'If you repeat the offense, you will be subjected to such and such punishment.' By demonstrating the deterrent effect of punishment, they should be prevented. For those who hold wrong views and engage in improper conduct, such as those whose behavior is immoral, Efforts should be made to guide them onto the right path. If their views, conduct, rituals, or livelihood are problematic, The Sangha should work together to correct them, or they should be expelled, or if they are willing to repent, it should be done in the same way. If they cannot be expelled, the king should carefully examine, And support the side of the monks. If disputes arise within the Sangha, causing the decline of discipline, etc., If the king is well-versed in the Dharma, or if there are practitioners or Brahmins in the area who are well-versed in the Dharma and of high moral character, They should be summoned to resolve the disputes. At that time, the side that is in accordance with reason should be supported, And appropriate means such as condemnation and expulsion should be used to prevent the improper conduct of the other side. Under the rule of a king who upholds the Dharma, if there is a lack of respect for elderly parents, And a lack of respect for relatives and servants, etc., it should be stopped.
་ལ། །འོས་པའི་ཟས་ནོར་མི་སྟེར་བར། །ལས་ལ་བཀོལ་ཏེ་ངལ་འཇུག་པ། །འདི་དག་མི་སྲུན་ལྔ་པོ་དེ། །གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤེ་ན། །རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ལ། །སྦྱིན་པར་འོས་པ་མི་སྟེར་བར། །རང་གིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ལོག་འཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན། །ལོག་པར་འཚོ་བའི་མི་སྲུན་པའོ། །སློང་བའི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ། །མི་སྙན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མགྲོན་དུ་བོས་ནས་ཟན་གཅོད་དང་། །ཆོས་འགལ་ཟས་སྟོབ་བརྡེག་པ་སོགས། །བྱེད་པ་རིམ་གྲོ་བགྱི་འོས་ལ། །མི་བགྱི་ལོག་ཞུགས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་འདྲ་རྣམས། །ལོག་ཞུགས་མི་སྲུན་ཁོངས་སུ་འདུ། །དེས་མཚོན་འོས་མིན་འཚོ་རྣམས་དང་། །རིགས་ 1-1-21a མིན་ངན་པའི་ལམ་ཞུགས་དག །མི་སྲུན་ཕྱི་མ་གཉིས་དག་ཏུ། །འདུ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཡུལ་ཁམས་གང་ན་དེ་ལྟ་བུའི། །ལོག་ཞུགས་མང་བར་གྱུར་པ་དེར། །ལྷ་རྣམས་དུས་སུ་ཆར་མི་འབེབས། །མུ་གེའི་དགོན་པ་ཉམ་ངར་འགྱུར། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རིམས་སོགས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་གཏོང་། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནད་མེད་འགྲིབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཀག་ཡུལ་དེ་དགེ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མི་སྲུན་པར། །གྱུར་ན་དེ་ལ་སུ་ཞིག་གིས། །ཆད་པས་གཅད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་གིས་རང་ཚར་གཅོད། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རང་ཉིད་ལ། །བག་མེད་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། །མི་སྙན་ངན་སོང་འཇིགས་པ་བསམ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་དུས་དུས་སུ། །རང་གི་ཡུལ་ན་མཆིས་པ་ཡི། །ཡ་རབས་དམ་པར་བརྩི་བ་གང་། །དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་མཁས་གསལ་བ། །རིག་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་ལ། །དགེ་བ་གང་དང་མི་དགེ་གང་། །ཅི་ཞིག་བྱས་ན་ལེགས་པ་དང་། །ཅི་ཞིག་བྱས་ན་སྡིག་འགྱུར་ཞེས། །འདྲི་ཞིང་ཆོས་སྟོན་སྐབས་དབྱེ་བྱ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ། །གནའ་བོའི་ཚུལ་བཟང་བསྟན་པར་བྱ། །སྐབས་ཕྱེ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི། །སྐྱོན་རྣམས་འཇམ་པོའི་ཚིག་གིས་བརྗོད། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡི་བཤེས་གཉེན་དང་། །ནང་གི་རང་གི་ཤེས་སྟོབས་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་མི་སྲུན་ཚར་བཅད་ 1-1-21b འགྱུར། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་རྒུ་གང་། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་སྲུང་ཚུལ་ནི། །མི་བསྲེག་མི་གཞིག་ལ་སོགས་པས། །ཇི་ལྟར་གནས་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །འདི་ལྟར་ཁྲོ་བའི་གནས་དག་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཁྲོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བསྲེག་པ་དང་། །རྫིང་འདྲལ་གནས་བཤིག་བཟའ་ཤིང་གཅོད། །ལོ་ཏོག་གཞོམ་དང་རྟེན་བཤིག་དང་། །གང་ཡང་ས་ཕྱོགས་ལེགས་བསྟར་དང་། །ལེགས་སྒྲུབ་ལེགས་བྲིས་ཉམས་དགའ་བ། །དེ་དག་གཞིག་པར་མི་རིགས་ཏེ། །དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཁྲོ་ཡུལ་ལས། །འགྲོ་གཞན་ཐུན་མོང་འཚོ་བར་འགྱུར། །དེ་རྣམས་ཉེས་པ་མ་བགྱིས་ཤིང་། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་སོགས་དེ་དག་ལ། །
【現代漢語翻譯】 不施捨應得的食物和財物，驅使他人勞動，使之疲憊。這些五種不馴服的行為屬於哪一類呢？對於那些幫助自己的人，不給予應有的施捨，而是自己享用，這是極大的邪命，因此屬於邪命的不馴服。對於前來乞討的修行者和婆羅門，惡語相向，邀請他們來卻斷其食物，或者強迫他們吃不合規的食物，毆打他們等等。對於應該尊敬的人不尊敬，這是極大的邪入歧途。因此，這些以及類似的行為都屬於邪入歧途的不馴服。以此類推，不應供養的供養以及進入不好的道路，都應被理解為屬於后兩種不馴服。 在哪個地方，這種邪入歧途的行為增多，那裡的神靈就不會按時降雨，饑荒蔓延，變得荒涼。非人會傳播瘟疫等各種災害，壽命、財富和健康都會減少。因此，阻止這些行為的地方是吉祥的。如果國王變得不馴服，誰會用懲罰來懲罰他呢？國王自己懲罰自己。如何懲罰呢？如果自己放縱，沒有慈悲心，就應該用自己的智慧來思考，想到不好的名聲和墮入惡道的恐懼。具有正法的國王應該時常向自己領地內的賢良之士請教，向修行者、婆羅門、智者請教，什麼是善，什麼是不善，做什麼好，做什麼會造惡業，並區分開來，宣講佛法。他們也應該向國王展示古代的良好傳統，區分情況，用溫和的語言指出國王的過失。這樣，通過外在的善知識和內在的智慧力量，就能調伏自己的不馴服。 如何守護作為容器的世界和眾生呢？不焚燒，不破壞等等，按照原樣守護。即使國王對憤怒的對象發怒，也不應該焚燒城鎮，挖掘池塘，破壞住所，砍伐樹木，摧毀莊稼，破壞佛塔，以及任何精心佈置的場所，精心製作的物品，精心書寫的文字，令人愉悅的事物。因為這些事物不是憤怒的對象，而是其他眾生共同賴以生存的。它們沒有犯任何過錯。還有其他的房屋等等。
【English Translation】 Not giving due food and wealth, employing others in labor, causing them to be weary. To which category do these five untamed behaviors belong? Not giving due offerings to those who benefit oneself, but enjoying them oneself, is a great wrong livelihood, therefore belonging to the untamed of wrong livelihood. Speaking harshly to mendicants and Brahmins who come to beg, inviting them but cutting off their food, or forcing them to eat improper food, beating them, and so on. Not respecting those who should be respected is a great wrong entry. Therefore, these and similar behaviors belong to the untamed of wrong entry. By extension, offerings that should not be offered and entering bad paths should be understood as belonging to the latter two untamed categories. In whatever place such wrong entries increase, the gods will not send rain in due season, famine will spread, and it will become desolate. Non-humans will spread various harms such as plagues, and lifespan, wealth, and health will decrease. Therefore, a place that prevents these behaviors is auspicious. If a king becomes untamed, who will punish him with punishment? The king himself punishes himself. How so? If one is indulgent and without compassion, one should contemplate with one's own wisdom, thinking of bad reputation and the fear of falling into bad realms. A king with Dharma should always inquire from the virtuous people in his land, from mendicants, Brahmins, and wise men, what is good and what is not good, what is good to do and what will create evil, and distinguish them, preaching the Dharma. They should also show the king the good traditions of the past, distinguish situations, and point out the king's faults with gentle words. Thus, through external virtuous friends and the power of inner wisdom, one can subdue one's own untamed nature. How does a Dharma-abiding king protect the world as a vessel and its inhabitants? Not burning, not destroying, and so on, protecting them as they are. Even if the king is angry at the object of anger, one should not burn towns, dig ponds, destroy dwellings, cut down trees, destroy crops, destroy stupas, and any well-arranged places, well-made objects, well-written texts, and pleasing things. Because these things are not the object of anger, but are the common livelihood of other beings. They have not committed any fault. And other houses and so on.
གནས་པའི་ལྷ་དང་དུད་འགྲོའི་ཚོགས། །ཉེས་མེད་གྱུར་པ་དུ་མ་ཞིག །མི་དགར་བྱེད་ཅིང་ཕུང་བྱེད་པས། །དེ་དག་ཆུད་ནི་མ་གཟན་ན། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཟིན་པའི། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པས་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་པ་ལེགས་པར་བགྱིས་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཁམས་ན་གནས་པ་ཡི། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྐྱང་བྱ་ན། །ས་ཕྱོགས་ཉམས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །གཏོར་མ་སོགས་སྦྱིན་དེ་ལྟར་ན། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ཀྱང་བསྐྱང་འགྱུར་ལ། །མི་སྲུན་པ་ཀུན་ཚར་བཅད་འགྱུར། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མ་མཆིས་དང་། །ཕྱི་མར་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སོ་སོའི་ལག་མཐུས་བསྒྲུབ་ 1-1-22a ཕྱིར་དང་། །རྒྱལ་པོས་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་ཁམས་དེ་ཡི་བདོག་པ་རྣམས། །དེ་དང་རྒྱལ་པོ་ཁོ་ནའི་མིན། །ཡོད་བཞིན་འོས་པའི་དཔྱ་དག་ནི། །རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་མ་ཕུལ་ན། །དེ་ཉིད་མ་བྱིན་ལེན་མིན་ཡང་། །སེར་སྣའི་ཁ་ན་མ་ཐོར་འགྱུར། །ནོར་ཡོད་པ་ལས་འོས་པའི་དཔྱ། །མ་བྱིན་ནན་གྱིས་བླང་གྱུར་ཀྱང་། །གླ་རྔན་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོས་མ་བྱིན་བླང་མི་འགྱུར། །དབུལ་ལ་ནན་གྱིས་བླང་གྱུར་ལ། །སྡིག་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེ། །རྒྱན་པོ་སྨད་འཚོང་ལ་སོགས་པས། །ཚུལ་མིན་ལོངས་སྤྱོད་ཆུད་ཟ་བ། །དགག་ཕྱིར་བླང་ན་གཉིས་དོན་བྱས། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མེད་པར་བཤད། །གང་གི་ལོངས་སྤྱོད་མེས་ཚིག་སོགས། །ཆུད་ཟར་གྱུར་ཚེ་དཔྱ་ཡང་བྱ། །མ་བྱས་ཐབས་བྲལ་སེམས་ཅན་དེ། །མ་བསྐྱངས་པས་ན་སྡིག་པར་འགྱུར། །བག་ཡོད་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་ཡན་ལག་དུས། །རྣམ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །ཆོས་རྒྱལ་ཆོས་ལྡན་འགྱུར་ཞེ་ན། །གནམ་གྱིས་བསྐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །འཁོར་རུང་པ་དང་ཤེས་རབ་མཆོག །བརྩོན་ལྡན་ཆོས་ལ་གུས་དང་མཁས། །ངེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་རིགས། །མི་བདེ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་འཛིན། །ཡན་ལག་རྣམ་པ་འདི་བཅུ་ཡིས། །ཆོས་ལྡན་ཆོས་རྒྱལ་ཡོངས་རྫོགས་འགྱུར། །བསོད་ནམས་ 1-1-22b སྟོབས་ཀྱིས་བློན་སོགས་དང་། །ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ནད་མེད་ཅིང་། །གནོད་ཆུང་བདེ་འབྱོར་ལྡན་གྱུར་ལ། །གནམ་བསྐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ། །འཁོར་བཟང་དག་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་ཚེགས་མེད་བདེ་བར་གནས། །རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་ལས་མི་ཉམས་པ། །འཁོར་རུང་བ་ཞེས་ལེགས་པར་བརྗོད། །སྐྱེ་རྒུ་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཚུལ་ལ། །ཐབས་མཁས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་ཤེས། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། །ཤེས་རབ་ཕུན་ཚོགས་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །རང་གི་བགྱི་བ་གང་ཡིན་ལ། །ཚུལ་བཞིན་བརྩོན་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ནི། །དགྲ་ཡིས་མི་ཚུགས་དགའ་བར་གནས། །མཛོད་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཆོས་ལ་གུས་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །བསོད་ནམས་བགྱི་བ་མི་གཏོང་ལ
【現代漢語翻譯】 棲息的神靈和牲畜， 許多無辜的眾生， 被無端加害和摧毀， 若不加以保護和憐憫。 那麼，被器世間所包含的， 所有生靈都將得到庇護。 如此守護，對於眾生， 便是最好的利益。 對於王國的神靈， 應如何守護呢？ 不破壞土地， 施予食子等供品，如此， 所有生靈都將得到守護， 所有不馴服者都將被制服。 不會有任何過失， 來世的功德也會增長。 各自憑藉自己的能力來完成， 國王依法治理。 那個王國的財產， 不只是屬於他和國王。 對於應繳的合理賦稅， 如果不向國王繳納， 即使沒有給予，也沒有接受， 也會被認為是吝嗇的過失。 對於有財富的人，應繳的賦稅， 如果強行索取， 就像支付工資一樣， 國王不應不給予就索取。 對於貧困的人，如果強行索取， 就要區分有罪與無罪。 對於賭徒、妓女等， 不正當的享受和浪費， 爲了阻止而徵收，就是做了兩件事。 對於他們，沒有罪過。 對於那些享受被火燒等， 浪費殆盡的人，也要徵稅。 對於那些沒有能力，無依無靠的眾生， 不守護他們，就會有罪過。 謹慎且富有同情心的， 國王在具備以下條件時， 在各方面都圓滿， 成為正法之王，具備正法。 天授的圓滿， 擁有賢臣和卓越的智慧， 勤奮、敬法且精通， 通曉世間的一切行為。 能夠忍受不適， 對正法持有正確的見解。 通過這十種條件， 成為具備正法的圓滿正法之王。 憑藉功德的力量，大臣等， 以及國家的人民，無病， 少災、幸福且富裕， 被稱為天授的圓滿。 擁有優秀的眷屬， 國王輕鬆安樂地生活。 不失去國王的本分， 被稱為賢臣。 以正法治理百姓， 善於運用各種方法。 不依賴他人， 是智慧圓滿的國王。 對於自己應該做的事情， 依法勤奮的國王， 敵人無法侵犯，快樂地生活。 財富增長且圓滿。 敬法的國王， 不會放棄行善積德。
【English Translation】 The gods who dwell and the multitude of animals, Many who are innocent, Are harmed and destroyed for no reason, If they are not protected and cared for. Then, all beings contained within the vessel world, Will be sheltered. Protecting in this way, for sentient beings, Is the best benefit. For the gods of the kingdom, How should they be protected? Do not damage the land, Offer torma and other offerings, in this way, All beings will be protected, All the unsubdued will be subdued. There will be no faults, And the merits of the next life will increase. Each accomplishing through their own abilities, And the king governing according to the law. The possessions of that kingdom, Do not belong only to him and the king. For the appropriate taxes that should be paid, If they are not paid to the king, Even if not given, nor received, It will be considered a fault of stinginess. For those who have wealth, the appropriate tax, If forcibly taken, Like paying wages, The king should not take without giving. For the poor, if forcibly taken, One must distinguish between guilty and innocent. For gamblers, prostitutes, and others, Improper enjoyment and waste, To prevent this, if taxes are collected, it is doing two things. For them, there is no sin. For those whose enjoyment is burned by fire, etc., If they are wasted, taxes should also be levied. For those sentient beings who have no ability and are helpless, Not protecting them will be a sin. A king who is cautious and compassionate, When possessing the following qualities, Is complete in all aspects, Becoming a Dharma king, possessing Dharma. Heaven-sent perfection, Possessing virtuous ministers and excellent wisdom, Diligent, respectful of Dharma, and proficient, Knowing all the behaviors of the world. Able to endure discomfort, Holding correct views on the Dharma. Through these ten qualities, One becomes a complete Dharma king possessing Dharma. Through the power of merit, ministers, etc., And the people of the country, are without illness, With few disasters, happy, and wealthy, Called heaven-sent perfection. Possessing excellent attendants, The king lives easily and happily. Not losing the king's duty, Is well-spoken of as having virtuous attendants. Governing the people with Dharma, Skilled in using various methods. Not relying on others, Is a king with complete wisdom. For what one should do, A king who is diligent according to the law, Enemies cannot invade, living happily. Wealth increases and is complete. A king who respects the Dharma, Will not abandon doing good deeds.
། །མི་སྲུན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པས། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲིམ་པར་མཁས་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །ལས་མཐའ་རིང་བས་མ་ཉམས་པར། །དུས་དང་དུས་སུ་ལེགས་བརྩམས་པས། །བསམ་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའོ། །རྒྱུད་འཇམ་དེས་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་གང་ན་གནས་པ་དེ། །ཡུལ་མི་ཀུན་གྱིས་ཡིད་རྟོན་རུང་། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོ་འདུ་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་རིག་སྤྱོད་ཅེས། །རུང་དང་རུང་མིན་བྱེ་བྲག་ཤེས། །ལོངས་སྤྱོད་འདུ་བའི་སྒོ་དག་ཀྱང་། །ཆད་པར་མི་བགྱིད་གང་ཡིན་པའོ། །མི་བདེ་བཟོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་བགྱི་བ་མཐའ་དག་གང་། །ཡོངས་སུ་ 1-1-23a རྫོགས་པར་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །གོ་འཕང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི། །ལམ་ལ་རང་ཉིད་གནས་བྱེད་ཅིང་། །དགེ་བའི་བཤེས་དང་མ་བྲལ་བ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཆོས་འཛིན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་རྫོགས་ཆོས་ལྡན་པའི། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་ཡུལ་དུ་ནི། །འཐབ་མོའི་གཡུལ་ནི་བྱུང་གྱུར་ཚེ། །ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་བྱ་ཞེ་ན། །ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མ་ཡི། །དུས་གསུམ་ཐབས་མཁས་གསུམ་ལྡན་པས། །ཆོས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ཁམས་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐབས་མཁས་རྣམ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། །ཐོག་མར་རང་ངམ་བློན་སོགས་ཀྱི། །མཛའ་བས་འདུས་པར་འགྱུར་བའམ། །ཕན་གདགས་པའམ་བསྡིག་ལ་སོགས། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །འཐབ་མི་དགོས་པར་ཞི་བར་བྱ། །དེས་ཀྱང་ཞི་བར་མ་ནུས་པའི། །བར་གྱིས་དུས་ལ་ཆོས་ལྡན་གྱི། །རྒྱལ་པོས་སེམས་གསུམ་བཞག་བྱས་ཏེ། །བཟློག་མེད་རྒོལ་བར་འཐབ་མོ་བྱ། །དང་པོ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ངས། །སྐྱེ་རྒུ་ཕུང་བྱས་མི་འགྱུར་གྲང་། །ཕུང་ལས་མ་བཟློག་མེད་དམ་ཞེས། །སྐྱེ་རྒུ་བསྐྱང་བར་སེམས་བཞག་བྱ། །གཉིས་པ་ཕས་རྒོལ་དགྲ་རྣམས་ལས། །རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ལ་སེམས་བཞག་གོ། གསུམ་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །སྲོག་བཟུང་བ་ལ་སེམས་བཞག་སྟེ། །རང་གི་དཔུང་ཚོགས་བཞི་ལ་ནི། །གཡུལ་བཤམ་ 1-1-23b པར་ནི་བཀའ་སྩལ་བྱ། །ཐ་མར་རང་གི་དཔུང་ཚོགས་ཀྱི། །དཔའ་བོ་ཐ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ནི། །དང་པོར་སྔོན་དུ་བཤམ་བྱ་སྟེ། །འབྲིང་རྣམས་དེ་ཡི་རྒྱབ་ཏུ་བཤམ། །རྟ་པའི་ཚོགས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི། །རྒྱབ་ནས་འགྱེད་པར་བྱ་བའོ། །དཔའ་བོ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་པོ་ལྷན་ཅིག་དཔུང་དེ་ཡི། །རྒྱབ་ཏུ་བསྡད་པས་བག་དྲོ་ཞིང་། །རྐང་ཐང་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་འགྱུར་ལ། །དམག་རྣམས་བདེ་བར་བརྒལ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་གཡུལ་བཤམས་ན། །དཔུང་རྣམས་རྒྱལ་པོར་འཇིགས་པ་དང་། །དྲིན་དྲན་བྱས་པ་གཟོ་སེམས་ཀྱིས། །སྤྱན་མི་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །རྒྱབ་ན་དཔུང་གི་བརྗིད་ལྡན་པས། །དཔུང་དེས་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ལ། །ཅི་ནུས་རྒོལ་ཞིང་སླར་མི་ལྡོག །ཚུལ་ལྡན་དྲང་ཞ
【現代漢語翻譯】 以調伏不馴者，方為如法行事。 精明幹練的君王，不因事務繁多而懈怠， 時時勤勉處理政務，願望迅速得以實現。 性情柔和且行為端正的君王，無論身在何處， 都能贏得民眾的信任，所有人都樂於歸附。 通曉世間一切行爲規範，明辨可行與不可行之事， 並且能夠廣開財富之源，使之源源不斷。 能夠忍受困苦的君王，對於君王應盡的各項職責， 能夠圓滿完成，不畏懼任何艱難困苦。 在晉陞的道路上，能夠自我約束， 不離棄善知識，堅持正法不偏離。 假設一位具備所有功德的君王，在他的國度里， 發生了戰爭，應該如何謹慎應對呢？ 在戰爭的初期、中期和後期，都具備相應的善巧方便， 不違背正法，如此才能守護國土。 所謂的善巧方便有哪三種呢？ 首先，通過自己或大臣等的友善行為來團結民眾， 或者施以恩惠，或者施以威脅等。 運用各種善巧方便，不戰而屈人之兵。 如果這樣還不能平息戰事，那麼在中期，秉持正法的君王， 應樹立三種心念，然後奮起反擊。 第一種心念是：秉持正法的我，絕不會讓百姓遭受塗炭。 即使無法避免傷亡，也要盡力保護百姓。 第二種心念是：一定要戰勝敵軍。 第三種心念是：一定要保護百姓的生命。 然後命令自己的軍隊，部署作戰。 在戰爭的後期，將自己軍隊中最弱的士兵， 首先部署在前線，中等士兵部署在他們後面。 騎兵部隊部署在這兩支部隊的後方。 精銳部隊和君王一起，在軍隊的後方壓陣， 這樣既能鼓舞士氣，又能保護步兵， 軍隊也能安全地向前推進。 如此巧妙地部署軍隊，軍隊就會因為對君王的敬畏、 感恩和忠誠，不敢做出任何讓君王不悅的事情。 後方有強大的軍隊作為後盾，這支軍隊在攻擊敵人的時候， 就會竭盡全力，絕不退縮。行為端正，公正廉明。
【English Translation】 Subduing the unruly is indeed acting according to Dharma. A wise and diligent king, not becoming lax due to numerous affairs, Diligently handling state affairs at all times, wishes are quickly fulfilled. A king with a gentle nature and upright conduct, wherever he may be, Can win the trust of the people, and all are happy to submit. Understanding all worldly norms, distinguishing between what is feasible and infeasible, And being able to broaden the sources of wealth, making them flow continuously. A king who can endure hardship, regarding the various duties that a king should fulfill, Is able to complete them perfectly, not fearing any difficulties. On the path of advancement, being able to restrain oneself, Not abandoning virtuous friends, adhering to the correct Dharma without deviation. Suppose a king possessing all merits, in his kingdom, A war breaks out, how should he respond cautiously? In the initial, middle, and final stages of the war, possessing corresponding skillful means, Without violating the Dharma, only then can the country be protected. What are the three skillful means? First, through the friendly actions of oneself or ministers, unite the people, Or bestow favors, or apply threats, etc. Using various skillful means, subdue the enemy without fighting. If this still cannot quell the war, then in the middle stage, a king upholding the Dharma, Should establish three thoughts, and then rise up in counterattack. The first thought is: I, upholding the Dharma, will never let the people suffer. Even if casualties are unavoidable, I will try my best to protect the people. The second thought is: I must defeat the enemy forces. The third thought is: I must protect the lives of the people. Then order his troops to deploy for battle. In the final stage of the war, the weakest soldiers of his army, Should be deployed on the front line first, with the average soldiers deployed behind them. The cavalry should be deployed behind these two forces. The elite troops and the king together, guarding the rear of the army, This can both boost morale and protect the infantry, And the army can safely advance forward. Deploying the army so skillfully, the army will, out of fear, gratitude, And loyalty to the king, not dare to do anything that displeases the king. With a strong army as a backing in the rear, this army, when attacking the enemy, Will do its best and never retreat. Acting uprightly, justly, and with integrity.
ིང་ཐབས་མཁས་པར། །ལྷ་རྣམས་གྲོགས་བྱེད་གཡུལ་ལས་རྒྱལ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ལེགས་པར་གཡུལ་བཤམས་རྒྱལ་པོ་དེས། །གཞན་སྡེ་བཀུམ་མམ་རྨ་བྱུང་ཡང་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆུང་འགྱུར་ལ། །རྣམ་སྨིན་མྱོང་བའི་ངེས་པའང་མེད། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ངེས། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །ལས་དེ་མངོན་འདུ་བགྱིས་པས་སོ། །གང་དེས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་བསྐྱང་དང་། །བུ་དང་ཆུང་མ་རིགས་དོན་དུ། །བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །ལས་དེ་བགྱིས་ཕྱིར་གཞི་དེ་ལས། །བསོད་ནམས་ཚད་མ་མཆིས་པར་འཕེལ། ། 1-1-24a ཆོས་ལྡན་ཡུལ་དེར་དབང་མེད་པར། །འཐབ་མོའི་གཡུལ་ནི་གནས་པ་ལ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདུ་ཤེས་དུས། །རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། །དང་པོ་སྐྱེ་རྒུའི་རིས་གཏོགས་པའི། །འགྲོ་ཀུན་བུ་ཡི་འདུ་ཤེས་བྱ། །ཕ་ཡིས་བུ་ནི་བཅོས་པ་ལྟར། །མི་སྲུན་རྣམས་ནི་ཚར་གཅོད་ཀྱང་། །སྙིང་རྗེ་མི་གཏོང་དང་པོའོ། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ནད་པ་ཡི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །གནོད་ལ་མི་ཁྲོ་དེ་ཡི་སྐྱོན། །བསལ་སླད་འཇུག་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ། །སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ། །གནོད་པ་སྤང་ཞིང་ཕན་པའི་ལས། །ཅི་ནུས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་པའོ། །བདེ་འབྱོར་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་ནི། །བརྣབ་སེམས་ཕྲག་དོག་ཡོང་མེད་པར། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ་བ་བཞི། །དགྲ་རྣམས་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ལ་དབང་མེད་ཁྲོ་བ་སོགས། །ཉེས་རྒྱུས་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་ནས། །རྒྱུ་སྤང་མཛའ་བར་བྱེད་པ་ལྔ། །མཛའ་བཤེས་རྗེས་བསྲུང་འདུ་ཤེས་ནི། །སྔོན་ཆད་ཇི་ལྟར་མཛའ་རྣམས་ལ། །རྗེས་བརྩེས་མཛའ་བ་བརྟན་བྱ་ཞིང་། །ཀུན་ལའང་མཛའ་བར་བྱ་བ་དྲུག །ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་སྨན་ལྟ་བུའི། །འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་བྱ་སྟེ། །འདོད་པ་ལོག་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །མ་ཆགས་གང་འོས་སྤྱད་ 1-1-24b བྱ་བདུན། །བདག་ལ་བདག་མེད་འདུ་ཤེས་ནི། །ཆོས་དོན་གཉེར་ཞིང་ཆོས་སྨྲ་བསྟེན། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། །ནན་ཏན་འཇུག་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན། །བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིས་གནས་པ་ཡི། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ། །གཞན་གྱི་སྐྱེས་ཕུལ་བ་ཡིས་ཀྱང་། །བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་འཕེལ་འགྱུར་དེར། །ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་གཞན་དག་གིས། །གཡོ་སྒྱུའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འབད་དེ་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་། །ཆ་ཙམ་འགྲན་པར་མི་བཟོད་དོ། །གནས་པ་དེ་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་ན། །ལྷ་རྣམས་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་ཤིང་། །ལོ་ལེགས་མུ་གེ་མི་འབྱུང་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆུད་ནི་གཟན་མི་འགྱུར། །གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས། །འཇིགས་དང་མི་བདེས་མནར་བ་མེད། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡི། །དགྲ་རྣམ
【現代漢語翻譯】 以善巧方便，諸天助戰而得勝。如是善巧方便者，妥善佈陣之國王，即便殺敵或受傷，罪過亦輕微，且無定受異熟之理。何以故？此乃因其不捨慈悲，發起彼業之故。彼王守護眾生，為子、妻、族人之故，捨棄自身與受用，行彼業之故，從彼基業中，福德無量增長。 于具法之國土，若有不由自主之戰爭，具法之國王應如是行持。于了知為法王之時，應如何恒常安住？此乃以八種方式：第一，視眾生為己子，如父調伏其子，雖懲罰不馴服者，亦不捨慈悲，此為第一。視不馴服者如病人，安住於此想，不嗔恨加害者，為消除其過患而行，此為第二。于受苦之有情，生起慈悲之想，斷除損害，盡力成辦利益之事，此為第三。于具足安樂富饒之有情，生起歡喜之想，不起貪婪嫉妒，隨喜讚歎，此為第四。敵人雖加害於我，亦知其不由自主，嗔怒等乃過患之因，斷除其因，友善待之，此為第五。守護友人之想，如昔日之友人，以愛重維繫友誼，且與一切眾生為友，此為第六。視受用如藥，安住於此想，不邪用欲妙，不貪執，適度享用， 此為第七。于自身生起無我之想，尋求佛法真義，親近說法之善知識，于佛法中，精勤修持，此為第八。以彼八種方式安住之具法國王，縱以他人所獻之禮物，亦能令國庫充滿。彼非法之國王，縱以一切欺騙之手段，竭力營求，亦不能與之相提並論。若以彼八種方式安住，諸天適時降雨，五穀豐登，無有饑荒，受用不致耗盡。無有猛獸等，怖畏與不安之侵擾。彼國王之敵人，
【English Translation】 With skillful means, he prevails in battle with the help of the gods. Such a king, skilled in means, who arranges the battle well, even if he kills the enemy or is wounded, the fault is slight, and there is no certainty of experiencing the result. Why? Because he does not abandon compassion and engages in that action. Because that king protects beings, and for the sake of his children, wife, and clan, he gives up himself and his possessions, and because he performs that action, from that foundation, immeasurable merit increases. In a land endowed with Dharma, if there is an involuntary war, a king endowed with Dharma should act in this way. When he understands himself to be a Dharma king, how should he constantly abide? This is in eight ways: First, regard all beings as his own children, like a father disciplining his child, even if he punishes the unruly, he does not abandon compassion, this is the first. Regard the unruly as patients, abide in this thought, do not be angry with those who harm, and act to eliminate their faults, this is the second. Towards sentient beings who are suffering, generate a thought of compassion, abandon harm, and strive to accomplish beneficial deeds as much as possible, this is the third. Towards sentient beings who possess happiness and wealth, generate a thought of joy, without greed or jealousy, rejoice and praise, this is the fourth. Even if enemies harm me, know that they are involuntary, anger and so on are the cause of faults, abandon the cause, and treat them kindly, this is the fifth. The thought of protecting friends, like friends of the past, maintain friendship with love and respect, and be friendly to all beings, this is the sixth. Regard possessions as medicine, abide in this thought, do not misuse sensual pleasures, do not be attached, and enjoy them appropriately, this is the seventh. Generate a thought of selflessness towards oneself, seek the true meaning of the Dharma, rely on a spiritual friend who teaches the Dharma, and diligently practice the Dharma, this is the eighth. A king endowed with Dharma who abides in these eight ways, even with gifts offered by others, can fill his treasury. A non-Dharmic king, even if he strives with all means of deception, cannot compare to him. If he abides in these eight ways, the gods will send rain in due season, the crops will be abundant, there will be no famine, and possessions will not be exhausted. There will be no fear or disturbance from wild animals and so on. The enemies of that king,
ས་རང་བཞིན་ཚེགས་ཆུང་ངུས། །ཁོ་རང་ཉེས་པས་ཕུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཟད་པར་གྱུར་ནས་དགྲ་མི་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས། །སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །དེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །ནོངས་པའི་ཉེས་པ་མ་མཆིས་པར། །ལུས་ཞིག་ནས་ནི་མཐོ་རིས་སུ། །ལྷ་རྣམས་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་འགྱུར་བས། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྤྱད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བདེན་སྨྲ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་གྱི་ལེའུའི་ 1-1-25a དོན་བཤད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །། 正法念處經·王道品 མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། །བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག །སྨོན་ལམ་དབང་གིས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །བག་མེད་བསལ་སླད་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དུས་བཟང་གིས། །སྔོན་ཚེ་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན། །གང་གི་ཞལ་ནས་ལེགས་ཐོས་པའི། །རྒྱལ་པོ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉིད་ནི། །འཐབ་བྲལ་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལེགས་པར་གདམས་པའི་དོན་བསྡུས་ནས། །གོང་འོག་གོ་རིམ་བསྡེབས་བྱས་ཏེ། །གསལ་བའི་ངག་གིས་བཤད་བྱ་ན། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་པར་བྱོས། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ལེགས་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཐོབ་བྱེད་པ། །སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་གྲངས་ལྡན་པའི། །ཆོས་འདི་རྒྱལ་པོས་སྤྱད་པར་བྱ། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ན། །ཡང་དག་ཤེས་རབ་སྣང་བ་ལ། །གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་པོའོ། །གང་ཞིག་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ། །ལེགས་པའི་དོན་རྣམས་གང་ཡིན་ལ། །བསམ་གཞིགས་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་པའོ། །བླ་མ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །བདེན་དོན་མཁས་ཤིང་ཚུལ་ལྡན་གྱི། །དགེ་བའི་བཤེས་རྣམས་ལེགས་བསྟེན་ན། །ཕུན་ཚོགས་འཐོབ་འགྱུར་གསུམ་པའོ། །མེད་སྨྲ་པའམ་ 1-1-25b ལོག་སྤྱོད་དང་། །ལྟ་ངན་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྡིག་གྲོགས་རྣམས། །ཡོངས་སུ་སྤང་བྱ་བཞི་པའོ། །ལས་དང་འབྲས་བུར་སྐུར་འདེབས་པའི། །ལོག་པར་ལྟ་བ་མི་བཟད་པ། །ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དེ། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཆོས། །ཀུན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ། །རྒྱུ་འབྲས་ལམ་དང་ལམ་མིན་ཤེས། །ལྟ་བ་བཟང་ལྡན་དྲུག་པའོ། །ཡ་རབས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དང་། །དེ་ལྡོག་སྐྱེ་བོའི་ཁྱད་པར་རྣམས། །མ་འདྲེས་ཁོང་ཆུད་མིའི་ཁྱད་པར། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བདུན་པའོ། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ཚིག་ཀུན་བདེན་པར་མི་བཟུང་བར། །འོས་ཤིང་དོན་ལྡན་གང་ཡིན་བཟུང་། །ས་བདག་ཆོས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཆོས་ལྡན་ཕན་བྱེད་ཡིད་རྟོན་གནས། །གྲོགས་པོ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི། །རྒྱལ་པོ་ས་རྣམས་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏ
【現代漢語翻譯】 以其本性微小的過失，他自己會因罪惡而毀滅，耗盡一切，敵人不會出現。同樣，在世間，以正法護佑眾生的君王，若能以此圓滿，不犯任何過錯，身壞命終之後，便能往生天界，成為諸天之一，從安樂走向安樂。因此，各位人主應如是行持。 《律典·國土莊嚴》中，真實語預言之經所說，君王之道的章節意義闡釋，即第六品。 《經部·正念經》中，具慧菩薩大士，以願力之故，為消除諸天放逸而降生。如天鵝之王時善，往昔于持髻佛處，聽聞『君王行法』之法類，將其為折伏離諍天王之義，彙集上下次第，以明晰之語宣說，人主應諦聽。此法能於今生來世，獲得廣大善妙功德，此三十五法，君王應行持。此乃今生來世一切善聚之根本，是故應于真實智慧之光明中，勤加串習，此為第一。 於此生及來世，對於一切善妙之義，善加思擇，此為心之功德，是為第二。 供養上師，依止具足真諦智慧與正行之善知識，則能獲得圓滿，此為第三。 應遠離無有正見或邪行，以及宣說邪見的惡人與罪惡之友，此為第四。 應斷除誹謗業果之邪見，此乃一切罪惡之根源，此為第五。 了知內外一切有為法，皆依賴於因緣而生起，了知因果、正道與非道，此為具足正見，是為第六。 了知賢善與不賢善之人，及其差別，不混淆，通達人之差別，此名為知人，是為第七。 對於具有各種想法之人，不輕信其一切言語，應取其合理且有意義者，此為地主的正法，是為第八。 具足正法、能利益、可信賴，且具足穩固之友伴，如此之君王，將戰勝一切土地，此乃功德之……
【English Translation】 With its own nature of small faults, he himself will be ruined by sins, exhausted, and enemies will not arise. Likewise, in the world, the king who protects beings with Dharma, if he is perfect in this way, without any faults, after his body is destroyed, he will be reborn in the heavens, among the gods, going from happiness to happiness. Therefore, lords of men should act in this way. From the Ornament of the Earth, the Treatise on Law, the chapter on the conduct of the king, as spoken in the Sutra of True Speech Prophecy, is the explanation of the meaning, which is the sixth chapter. From the Sutra Collection of Mindfulness, the wise Bodhisattva Mahasattva, by the power of aspiration, was born to eliminate the negligence of the gods. Like the king of geese, Dusang, in the past, from the Buddha with a crown, he heard the Dharma category of 'King Acting in Dharma,' and summarized the meaning of subduing the king of the gods free from strife, arranged the order of top and bottom, and spoke in clear words, and the lords of men should listen. This Dharma can obtain vast and good merits in this life and the next. These thirty-five Dharmas should be practiced by the king. This is the root of all good gatherings in this life and the next, so one should diligently practice in the light of true wisdom, this is the first. In this life and the next, contemplate well on all that is good, this is the merit of the mind, this is the second. Offering to the Lama, relying on virtuous friends who possess the wisdom of truth and proper conduct, one will obtain perfection, this is the third. One should stay away from evil people and sinful friends who have no right view or wrong conduct, and who speak of wrong views, this is the fourth. One should abandon the wrong view of slandering karma and its results, which is the source of all sins, this is the fifth. Knowing that all conditioned dharmas, internal and external, arise depending on causes and conditions, knowing cause and effect, the right path and the wrong path, this is having good views, this is the sixth. Knowing the difference between virtuous and non-virtuous people, and their differences, without confusion, understanding the differences between people, this is called knowing people, this is the seventh. For people with various ideas, do not take all their words as true, but take what is appropriate and meaningful, this is the Dharma of the landowner, this is the eighth. Possessing Dharma, being beneficial, trustworthy, and possessing steadfast companions, such a king will conquer all lands, this is the merit of...
ན་དགུ་པའོ། །ཡིད་རྟོན་འོས་མིན་གྱ་གྱུ་ཅན། །མི་བརྟན་ཕན་བྱེད་མིན་པའི་གྲོགས། །རྒྱལ་པོས་རྟག་ཏུ་སྤངས་བྱས་ན། །བདེ་བ་འཐོབ་འགྱུར་བཅུ་པའོ། །རང་གི་སྐྱེ་བོ་གཙང་གྱུར་ཅེས། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ལེགས་བལྟ་ཞིང་། །ཆོས་དང་མཐུན་པས་རང་དང་འཁོར། །རྒྱུད་དག་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་གོ། སྦྱིན་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །སྤྱོད་པ་བཟང་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས། །བདག་ཉིད་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་བྱ་བཅུ་ 1-1-26a གཉིས་པ། །ཡོན་ཏན་འཕེལ་བའི་དགྲ་ཆེན་པོ། །ལེ་ལོ་སྤང་བར་གྱུར་པས་ནི། །འདི་དང་གཏན་གྱི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །འདི་ཉིད་ཡོན་ཏན་བཅུ་གསུམ་པ། །དོན་ནི་གང་དང་ཅི་སྒྲུབ་ཀྱང་། །ཧ་ཅང་ལས་མཐའ་མི་རིང་བར། །དུས་སུ་བསྒྲིམས་ན་རེ་བ་ཀུན། །རྫོགས་འགྱུར་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་པ། །ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སྲེད་ཆེས་ན། །ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་འགྱུར། །དེ་འདྲའི་སྲེད་སྤང་རན་པར་བཟའ། །སྤྱད་བྱའི་ཆོས་འདི་བཅོ་ལྔ་པ། །བག་མེད་དོན་ཉམས་རྒྱུར་གྱུར་པའི། །གཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་ནས། །བློ་གསལ་བྱ་བ་རྫོགས་གྱུར་གང་། །མི་བདག་ཡོན་ཏན་བཅུ་དྲུག་པ། །མི་བརྟན་གྱ་གྱུ་ཕྲག་དོག་ཅན། །ཉེས་པ་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །བུད་མེད་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་བདུན། །བྱིས་པ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས། །མི་བཀྲི་ཚུལ་ལྡན་རང་དབང་ཅན། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་མཆོག་བཅོ་བརྒྱད་པ། །སྡང་དང་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཁྲོ་བ་དང་ནི་རྒོད་བག་ཤུགས། །བསྡམ་ན་རྒྱལ་པོ་དུལ་འགྱུར་ཏེ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་འཐོབ་བཅུ་དགུ་པ། །ཁྲོ་བ་རྣམ་པར་བཅོམ་ནས་སུ། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཀུན་སྤང་བ། །བཟོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཆོས་སུ་བསྔགས་པ་ཉི་ཤུ་པ། །ཀུན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་ནི། །སྙན་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཡིད་རབ་མགུ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་ 1-1-26b པོའི་ཆོས་ལུགས་ཉེར་གཅིག་པ། །རྟག་ཏུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །ཡིད་རྟོན་འོས་ཡིན་ཡོན་ཏན་མཆོག །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེར་གཉིས་པ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། །ཡུལ་ལྗོངས་ཀུན་ལ་ཕ་མ་ལྟར། །སྙོམས་ཤིང་བཤེས་ངོར་མི་བྱེད་པ། །ཡོན་ཏན་ཆོས་འདི་ཉེར་གསུམ་པ། །བློ་བརྟན་པས་ན་ནོར་གཞིས་རྣམས། །གློ་བུར་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པར། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གནས་བྱེད་པ། །གང་འདི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བཞི་པ། །ངེས་པའི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས། །འོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབའ་ཞིག་ལས། །འདས་ཏེ་ཅུང་ཟད་མི་ལེན་པ། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་འདི་ཉེར་ལྔ་པ། །མི་སྲུན་གདུལ་དཀའ་ངན་སྤྱོད་ཅན། །ཡུལ་དུ་བཞག་ན་ཉེས་པ་འཕེལ། །དེ་སྤང་ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ནི་ཉེར་དྲུག་པ། །ཕ་མེས་སོགས་ཀྱིས་སྔོན་བྱིན་པ
【現代漢語翻譯】 第九種是：對於那些不可信任、反覆無常、不能提供幫助的朋友，國王應該經常遠離他們，這樣才能獲得安樂，這是第十種。 使自己的臣民純潔，關注今生和來世的福祉，通過與佛法相符的行為，使自己和眷屬的血統清凈，這是第十一種。 通過佈施、甜言蜜語、良好的行為等，以自己美好的名聲傳遍四方，這是第十二種。 懶惰是增長功德的最大敵人，通過克服懶惰，今生和究竟的利益都能實現，這就是第十三種功德。 無論做什麼事，都不要拖延太久，在適當的時候努力，所有的願望都能實現，這是第十四種功德。 如果對飲食過於貪婪，身心都會變得不適。因此，應該戒除貪婪，適量飲食，這是第十五種應該實踐的佛法。 擺脫因放逸而導致失去意義的睡眠污垢，擁有清晰的頭腦，圓滿完成事業，這是國王的第十六種功德。 不信任、反覆無常、嫉妒心強的人，是諸多過錯的根源。因此，不被女人所支配，是國王們應該遵守的第十七條法則。 以能迷惑孩童的五種慾望為誘餌，不被引誘，保持理智和自由，這是國王最殊勝的第十八條法則。 如果能控制由嗔恨和貪 attachment 引起的憤怒和傲慢，國王就能變得調柔，獲得最殊勝的功德，這是第十九種。 徹底摧毀憤怒，斷絕一切傷害他人的行為，擁有忍耐力，這被稱為國王應讚歎的第二十條法則。 以符合大眾心意、悅耳動聽的言語，使所有人都心滿意足，這是國王的第二十一條行爲準則。 永遠說真話，在包括天神在內的世間，成為值得信賴的人，這是最殊勝的功德，是第二十二種。 所謂不偏袒，對待所有國土的人民都像父母一樣，不偏袒親友，這是第二十三種功德。 因為心智堅定，財富和產業不會突然增加或減少，而是保持恒定，這就是第二十四種功德。 享受確定的果報，只收取適當的稅收，不額外索取，這是國王的第二十五條法則。 對於不馴服、難以教化、行為惡劣的人，如果留在國內，罪惡就會增加。驅逐他們，國家才能安寧，這是國王的第二十六條法則。 對於祖先給予的...
【English Translation】 The ninth is: Kings should always stay away from friends who are untrustworthy, fickle, and unable to provide help, so that they can obtain happiness, which is the tenth. Make one's own people pure, pay attention to the well-being of this life and the next, and purify the lineage of oneself and one's family by acting in accordance with the Dharma, which is the eleventh. Through generosity, sweet speech, good deeds, etc., spread one's good reputation in all directions, which is the twelfth. Laziness is the greatest enemy of increasing merit. By overcoming laziness, both the benefits of this life and the ultimate benefits can be achieved. This is the thirteenth merit. No matter what you do, don't delay too long. Strive at the appropriate time, and all wishes can be fulfilled. This is the fourteenth merit. If you are too greedy for food and drink, both body and mind will become uncomfortable. Therefore, you should give up greed and eat in moderation. This is the fifteenth Dharma that should be practiced. Get rid of the defilement of sleep that leads to loss of meaning due to carelessness, have a clear mind, and complete the work perfectly. This is the sixteenth merit of the king. People who are untrustworthy, fickle, and jealous are the source of many faults. Therefore, not being dominated by women is the seventeenth law that kings should abide by. Using the five objects of desire that can confuse children as bait, not being seduced, maintaining reason and freedom, this is the most supreme eighteenth law of the king. If one can control anger and arrogance caused by hatred and attachment, the king can become tame and obtain the most supreme merit, which is the nineteenth. Completely destroy anger, cut off all actions that harm others, and have patience. This is called the twentieth law that the king should praise. By speaking in a pleasant and gentle manner that is in accordance with the minds of the masses, make everyone happy. This is the twenty-first code of conduct for the king. Always speak the truth, and in the world, including the gods, become a trustworthy person. This is the most supreme merit, the twenty-second. So-called impartiality means treating the people of all countries like parents, without favoring relatives and friends. This is the twenty-third merit. Because of a steadfast mind, wealth and property will not suddenly increase or decrease, but will remain constant. This is the twenty-fourth merit. Enjoy the definite fruits, collect only appropriate taxes, and do not demand extra. This is the twenty-fifth law of the king. For those who are unruly, difficult to tame, and have bad behavior, if they remain in the country, sins will increase. Expel them so that the country can be peaceful. This is the twenty-sixth law of the king. For what was given by ancestors...
། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་སོར་བཞག་ནས། །དེ་ལ་དགའ་ཞིང་སླར་ཡང་སྟེར། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེར་བདུན་པ། །ཟང་ཟིང་ཆོས་དང་མི་འཇིགས་པའི། །སྦྱིན་པ་དག་ལ་རབ་འབད་ན། །ས་འདི་ཀུན་ནས་དབང་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ནི་ཉེར་བརྒྱད་པ། །འཇིག་རྟེན་མཆོག་གྱུར་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མཆོད་ཅིང་གཞན་ལའང་གཏོང་བའི་སྒོ། །ཡངས་བྱེད་བློ་ལྡན་བསོད་ནམས་ཅན། །ཟླ་ལྟར་མངོན་འཕགས་ཉེར་དགུ་པ། །བཟང་པོའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ 1-1-27a ཅན། །ལྷ་རྣམས་དགེ་བའི་གྲོགས་ལ་བརྩོན། །དེ་མཆོད་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལྡན་འགྱུར། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་པ། །རང་གི་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བས་བདེ་བར་བསྐྱང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ལ་གཞུག་པར་བྱ། །སྤྱད་བྱའི་ཆོས་འདི་སོ་གཅིག་པ། །འབངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལེགས་བསམས་ནས། །གང་ཕན་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འབངས་ཀུན། །དབུགས་དབྱུང་རིགས་པར་བདེར་སྐྱོང་བ། །ས་ལ་དབང་གྱུར་སོ་གཉིས་པ། །ཆོས་བཞིན་སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །ཆོས་མ་ཡིན་རྣམས་ཆོས་ལ་གཟུད། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་ལྟར་གསལ་འགྱུར་སོ་གསུམ་པ། །དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ལམ་ལ། །རང་ཉིད་གནས་ཤིང་གཞན་ཀྱང་དགོད། །འདི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་སུ། །འཁོར་བཅས་བདེ་ཐོབ་སོ་བཞི་པ། །དུས་སུ་ངེས་པར་དམ་པའི་ཆོས། །ལེགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །གཞན་ཕན་ཆོས་འཛིན་སྐྱེས་བུ་སྟེ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སོ་ལྔ་པའོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་རེ་རེ་དང་། །ལྡན་པའང་ཚེ་འདིར་གྲགས་འབྱོར་སོགས། །ཡོན་ཏན་རྣམ་མང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཕྱི་མར་ལྷ་གནས་རྣམས་སུ་འགྲོ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྐྱེ་རྒུའི་མཆོག་ཏུ་བདེ་མྱང་ཞིང་། །བདེ་བའི་ལམ་ནས་ཡང་དག་པ། །བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འདི་དག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་གྱི། ། 1-1-27b རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེའི་བསྔགས་པ་དག །མདོ་དེ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བས་ན། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས་གསུངས་པ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །། 金光明經·王道論品 འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་དམ་ཚིག་ཅེས། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། །གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གསལ་བརྗོད་ན། །སྔོན་ཚེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། །གང་ཞིག་མི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལྷ་ཞེས་བྱ་དང་ལྷའི་སྲས་ཞེས། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མི་བདག་འགྱུར། །དེ་སྐད་ཅེས་ནི་དྲིས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཚངས་པའི་དབང་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་མིན་ཉེས་བྱས་གཞིག་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་བསྲུང་བའི་
【現代漢語翻譯】 那麼就保持原樣，對此感到歡喜並再次給予。這是第二十七種功德，努力進行財物、佛法和無畏的佈施，就能完全統治這片土地。這是第二十八種國王的法則，供養世間最殊勝的佛法僧三寶（དཀོན་མཆོག་གསུམ།），併爲他人打開佈施之門，具有廣闊心胸和福德之人，如月亮般顯赫，這是第二十九種功德。具有善良行為的成熟果報，諸神努力成為善行的朋友，供養他們會變得吉祥安樂。這是第三十種功德，以極大的慈愛撫養自己的子女等，引導他們走上正道。這是第三十一種應實踐的佛法，認真思考如何讓百姓安樂，用各種方法讓所有臣民都感到舒適，並以理智來安樂地統治他們。這是第三十二種統治土地的方式，應如法地統治百姓，將不合佛法者引入正法。在世間，擁有正法的國王如太陽般光明，這是第三十三種功德。自己安住於十善業道，也勸他人行善，這樣今生來世都能與眷屬一同獲得安樂，這是第三十四種功德。按時如法地宣講正法，是利益他人的持法之人，這是第三十五種功德。僅僅具備這些功德中的任何一種，也能在此生獲得名聲、財富等諸多功德，並在來世前往天界。擁有正法的國王在此世間，享受作為百姓之首的安樂，並通過安樂之道，真正地前往安樂之地。這些各自功德的廣大讚頌，都出現在該經中，因此有智慧的人應該去閱讀。 在《政法論·大地莊嚴》中，根據《正念經》所說，關於國王法則的章節是第七品。 《聖金光明經》中，關於天王誓言的內容，如果清晰地闡述政法論中所說的國王法則，那麼在過去世，天王（ལྷ་ཡི་དབང་པོ།，Devendra，因陀羅）的眷屬曾向大梵天（ཚངས་པ་ཆེན་པོ།，Mahābrahmā，摩訶梵天）提問：『為什麼人間的國王被稱為天（ལྷ།，deva，天人）或天之子（ལྷའི་སྲས།，devaputra，天子）？諸天如何成為人間的主人？』當他們這樣提問時，守護世界的眷屬們，大梵天這樣回答：『天王等守護世界的眷屬們，摧毀非法的罪行，以正法守護國土……』
【English Translation】 Then, keep it as it is, rejoice in it, and give it again. This is the twenty-seventh merit. By striving to give material things, Dharma, and fearlessness, one can completely rule this land. This is the twenty-eighth law of the king, offering to the Three Jewels (དཀོན་མཆོག་གསུམ།) – the most supreme in the world – and opening the door of generosity to others. A person with a broad mind and merit, as prominent as the moon, is the twenty-ninth merit. Having the mature result of good deeds, the gods strive to be friends of virtue. Offering to them will bring auspiciousness and happiness. This is the thirtieth merit, raising one's own children, etc., with great love, and guiding them onto the right path. This is the thirty-first Dharma to be practiced, carefully considering how to bring happiness to the people, using various methods to make all subjects comfortable, and ruling them peacefully with reason. This is the thirty-second way to rule the land, to rule the people according to the Dharma, and to lead those who are not in accordance with the Dharma into the Dharma. In this world, a king with the Dharma shines like the sun, this is the thirty-third merit. Abiding in the path of the ten virtues oneself, and also encouraging others to do good, in this way, both in this life and the next, one can obtain happiness with one's retinue, this is the thirty-fourth merit. Regularly and properly teaching the Dharma is a person who upholds the Dharma for the benefit of others, this is the thirty-fifth merit. Merely possessing any one of these merits can bring fame, wealth, and many other merits in this life, and in the next life, one will go to the heavenly realms. A king with the Dharma in this world enjoys the happiness of being the head of the people, and through the path of happiness, truly goes to the place of happiness. The extensive praises of these individual merits all appear in that sutra, therefore wise people should read it. In the 'Treatise on Governance, Ornament of the Earth,' according to the 'Sutra on Mindfulness,' the chapter on the laws of the king is the seventh. In the 'Noble Golden Light Sutra,' regarding the content of the oath of the King of Gods, if the laws of the king mentioned in the Treatise on Governance are clearly explained, then in the past, the retinue of the King of Gods (ལྷ་ཡི་དབང་པོ།, Devendra, Indra) asked Mahābrahmā (ཚངས་པ་ཆེན་པོ།,摩訶梵天): 'Why are human kings called gods (ལྷ།, deva) or sons of gods (ལྷའི་སྲས།, devaputra)? How do the gods become the masters of humans?' When they asked this, the retinue protecting the world, Mahābrahmā answered: 'The retinue protecting the world, such as the King of Gods, destroy illegal wrongdoings and protect the country with the Dharma...'
ཕྱིར། །མི་ཡི་བདག་པོར་བྱིན་བརླབས་པས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ལྷ་ཞེས་དང་། །ལྷ་ཡི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །གྲགས་པ་ལྷ་ཡི་གནས་སུ་སྒྲོགས། །ཚེ་འདིར་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། །ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ། །སྟོན་པར་བྱེད་སླད་རྒྱལ་པོར་བསྐོས། །གང་ཚེ་རྒྱལ་པོས་སྡིག་ཅན་གང་། །ཉེས་པར་བྱེད་ 1-1-28a པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །འོས་མཐུན་ཆད་པས་བཅད་ནས་སུ། །ཡོངས་སུ་འགོག་པར་མི་བྱེད་ན། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །ཆོས་མིན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །གཡོ་དང་འཐབ་རྩོད་མང་འགྱུར་ཞིང་། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུ་འཁྲུགས། །གང་གི་ཆེད་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པའི་ལས་དེ་ནི། །སྡིག་ཅན་འཕེལ་བའི་འགོག་ཡིན་ན། །ལས་དེ་ཡལ་བར་བོར་བའི་མཐུས། །དུས་མིན་རླུང་དང་ཆར་པ་དང་། །ཕ་རོལ་དམག་དང་ནད་མང་ཞིང་། །གཟའ་སྐར་མ་རུངས་ལ་སོགས་པའི། །མི་བཟད་ལྟས་ནི་འབྱུང་བར་བྱེད། །མེ་ཏོག་ལོ་འབྲས་མི་སྨིན་ཞིང་། །རྐུ་འཕྲོག་ཐོག་སེར་མུ་གེ་དང་། །དུས་མིན་འཆི་བ་སྣ་ཚོགས་པ། །མྱ་ངན་འཇིགས་པ་མང་པོ་འབྱུང་། །སྦྱིན་གནས་དང་ནི་སློབ་དཔོན་དང་། །འཁོར་རྣམས་ཆོས་མིན་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ནི། །ཆོས་མིན་པ་ལ་མཆོད་བྱེད་ཅིང་། །ཆོས་ལྡན་ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད། །ཆོས་ལྡན་ཆད་པས་བཅད་གྱུར་ན། །ཆུ་དང་རྒྱུ་སྐར་རླུང་གསུམ་འཁྲུགས། །ཆོས་མིན་སྐྱེ་བོ་བཀུར་བས་ན། །དམ་ཆོས་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་མདངས། །ས་ཡི་བཅུད་གསུམ་འཇིག་པར་འགྱུར། །ལོ་འབྲས་རོ་བཅུད་མི་ལྡན་ཞིང་། །ཟོས་ཀྱང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། །སེམས་ཅན་མདོག་ངན་ཉམས་མི་བདེ། །ཡོངས་སུ་དགའ་མེད་བག་མི་ཕེབ། །ཉོན་མོངས་བརྒྱ་ 1-1-28b ཡིས་རྣམ་པར་འཁྲུགས། །ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ནི། །སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། །སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པ་ཆུད་གཟན་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མིན་རྒྱལ་པོ་ཞེས། །ལྷ་གནས་རྣམས་སུ་གླེང་བར་བྱེད། །ལྷ་རྣམས་འགྲིབ་ཅིང་ངན་སོང་འཕེལ། །རྒྱལ་པོས་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན། །ལྷ་རྣམས་བཞེད་པ་མ་འགྲུབ་པས། །ལྷ་ཡི་བུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཕ་རྣམས་ཀྱི། །གནས་སུའང་ཉེས་པ་དང་བཅས་འགྱུར། །ལྷ་མཆོག་རྣམས་ཀྱང་ཡི་ཆད་ནས། །རྒྱལ་པོ་ངན་པ་དེ་བོར་བས། །མྱུར་དུ་ཡུལ་ཁམས་འཇིག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་མིན་ཚར་བཅད་ནས། །ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་བསྐྱང་སྟེ། །ཡུལ་འཁོར་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡང་། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་དེས་བསྐྱངས་ན། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་དེའི། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཁྱབ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷ་གནས་སུ། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་དགར་འགྱུར་ཏེ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ངེད་ཀྱི་བུ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཡ
【現代漢語翻譯】 此後，由於被賦予了人主的地位，那位國王被稱為『天』，並且『天之子』的名聲響徹天界。 爲了讓他能夠清楚地展示善行和惡行之業的成熟果報，他被任命為國王。 如果國王不以適當的懲罰來制裁那些作惡的罪人，那麼那個國王的國度里，非正法將會極度增長，欺騙和爭鬥會增多，包括天神在內的眾生會陷入混亂。 天神們任命國王的職責本是阻止罪惡的增長，但由於他放棄了這項職責，導致非時之風、雨水、外敵入侵和疾病增多，不祥的星象等令人不悅的徵兆會出現。 花朵和果實不會成熟，盜竊、搶劫、冰雹、饑荒和各種非時死亡，以及許多悲傷和恐懼將會發生。 佈施的對象、導師和眷屬都會行非正法。那時，那位國王也會崇拜非正法，並以懲罰來懲處持正法者。 如果他以懲罰來懲處持正法者，水、星辰和風三者將會混亂。由於尊崇非正法之人，正法、眾生的光彩和土地的三種精華將會衰敗。 穀物和水果將缺乏味道和營養，即使吃了也不會感到滿足，眾生面容醜陋、精神萎靡、不快樂、無精打采，被百種煩惱所擾亂。 那位行非正法的國王，雖然遠離了一切痛苦，卻會遭受各種痛苦。被任命為國王卻虛度光陰，這種國王被稱為『非正法之王』，在天界被人們談論。 天神減少，惡道增多。由於國王沒有完成天神們希望他做的事情，他不是天之子，並且在他天神之父的居所也會受到責難。 諸天神也會感到失望，拋棄那位惡王，導致國度迅速毀滅。如果他制裁非正法，以正法治理國家，並且不偏袒地守護其他地方的民眾，那麼那位持正法的國王的名聲將傳遍三界。 三十三天（藏文：སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ།，梵文天城體：त्रयस्त्रिंश，梵文羅馬擬音：Trayastriṃśa，三十三天的字面意思）的天主帝釋天（梵文：Śakra）會高興地說：『在閻浮提（梵文：Jambudvīpa）有我們這樣的持正法之子。』
【English Translation】 Thereafter, having been blessed with the position of lord of men, that king is called 'god,' and the fame of 'son of god' resounds in the realm of the gods. In order for him to clearly demonstrate the ripening fruits of good and evil deeds, he is appointed as king. If the king does not restrain those sinful beings who commit evil deeds by cutting them off with appropriate punishments, then in that king's realm, non-dharma will greatly increase, deceit and strife will multiply, and beings, including the gods, will be thrown into confusion. The task for which the gods appointed the king was to prevent the increase of sin, but because he abandons that task, untimely winds and rains, foreign invasions, and many diseases will increase, and unpleasant omens such as inauspicious constellations will occur. Flowers and fruits will not ripen, and theft, robbery, hail, famine, and various untimely deaths, as well as many sorrows and fears, will arise. The objects of charity, teachers, and retinues will all engage in non-dharma. At that time, that king will also worship non-dharma and punish those who uphold dharma. If he punishes those who uphold dharma, the three—water, stars, and wind—will be disturbed. Because of honoring those who engage in non-dharma, the essence of the true dharma, the radiance of beings, and the three essences of the earth will decline. Grains and fruits will lack flavor and nourishment, and even if eaten, they will not satisfy, beings will be ugly, dispirited, unhappy, and listless, and will be disturbed by a hundred afflictions. That king who engages in non-dharma, although separated from all suffering, will experience various sufferings. Having been appointed as king but wasting his time, such a king is called a 'non-dharma king,' and is spoken of in the realms of the gods. The gods decrease and the evil realms increase. Because the king does not accomplish what the gods wish him to do, he is not a son of the gods, and even in the abode of his father, the king of the gods, he will be blamed. The supreme gods will also be disappointed and abandon that evil king, causing the realm to quickly perish. If he restrains non-dharma and governs the country with dharma, and if he also protects the people of other regions without partiality, then the fame of that king who upholds dharma will spread throughout the three realms. The lord of the thirty-three gods (Tibetan: སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ།, Sanskrit Devanagari: त्रयस्त्रिंश, Sanskrit Romanization: Trayastriṃśa, literally: 'thirty-three') , Śakra (梵文：Śakra), will be pleased and say: 'In Jambudvīpa (梵文：Jambudvīpa) we have such a son, a king who upholds dharma.'
ིས། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་བསྐྱངས་བྱས་པས། །ས་སྟེང་སྐྱེ་བོ་འདིར་འགྱེད་དེ། །ལྷ་གནས་གང་བར་བྱེད་སྙམ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ལ། །ལྷ་དབང་འཁོར་བཅས་དགྱེས་གྱུར་ནས། །རྟག་ཏུ་རང་གི་བུ་བཞིན་སྲུང་། །ཡུལ་དེར་གཟའ་སྐར་ལེགས་རྒྱུ་ཞིང་། །དུས་སུ་རླུང་ལྡང་ཆར་ 1-1-29a འབབ་སོགས། །གོང་གི་སྐྱོན་ཀུན་ལས་བཟློག་པའི། །ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །རང་གི་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་སུ། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་བདེར་འགྱུར་བའི། །དཀོན་མཆོག་ཆོས་ནི་མི་བཏང་བར། །ཆོས་ལྡན་ཡོན་ཏན་ཅན་བསྟེན་ནས། །ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་འཁོར་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་མིན་རྣམ་པར་སྤང་། །ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་བསྟན་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་ལེགས་པར་བྱེད་ལ་དགོད། །ཉེས་པར་བྱེད་ལས་བཟློག་པར་བྱ། །གང་ཚེ་བཟློག་མེད་སྡིག་བྱེད་རྣམས། །ཚུལ་བཞིན་ཆད་པས་འདུལ་བྱེད་ན། །རྒྱལ་པོ་གྲགས་དང་ལྡན་འགྱུར་ཞིང་། །ཡུལ་ཁམས་གཟི་བྱིན་འཕེལ་འགྱུར་ལ། །སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་འདི་དོན་ཡིད་ལ་བྱ། །སྔོན་ཚེ་འདས་པའི་དུས་ཉིད་ན། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཏོག །ཅེས་བྱའི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ནི། །མཛེས་པའི་ཏོག་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི། །ཡབ་ལས་ལེགས་པར་མནོས་བྱས་པ། །འདི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པས་སྔོན། །ལོ་ནི་ཉི་ཁྲིའི་བར་དག་ཏུ། །རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །ཆོས་མིན་བྱ་བ་མ་བྱས་ཞེས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས། །ད་ལྟའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །སྟོན་པའི་བཀའ་འདི་དྲན་པར་བྱོས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས་བྱུང་ 1-1-29b བའི་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །། 辨勤修凈土品 ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། །འཕེལ་དང་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ས་བདག་བཟང་པོ་རྣམས། །ལུགས་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོའོ། །གསར་རྙིང་གྲུབ་མཐའི་ཆོས་ལུགས་ནི། །ཡབ་མེས་དུས་ཀྱི་སྲོལ་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་འཛིན། །གཞན་དུ་གྱུར་ན་མི་བདེ་འཕེལ། །བློན་སོགས་གོ་ས་གང་དབང་བའི། །མི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་བར། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གནས་བྱས་ན། །སྔར་ཚུལ་མི་ཉམས་མཛེས་པ་ཡིན། །གཏོང་བའི་སྒོ་དང་ཆབ་སྲིད་སྲོལ། །གནའ་བོའི་ལུགས་བཞིན་བསྐྱང་བྱ་སྟེ། །འོས་མིན་སྔོན་མེད་བྱ་བ་འགའ། །འཕེལ་བར་གྱུར་ན་འཇིག་པའི་ལྟས། །རང་གི་ཚུལ་ལས་གང་འདས་པ། །སུ་ལའང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །ལུགས་ལས་མི་འདའ་ཡོན་ཏན་མཆོག །སྙིགས་མའི་མི་རྣམས་དགའ་སྡུག་དང་། །ཁེངས་དང་དུད་དང་འཇམ་རྩུབ་སོགས། །སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མང་། །གསར་
【現代漢語翻譯】 以正法治理國家，使地上眾生皆得安樂，如同充滿天界一般。如此一來，具足正法的國王，便會令天神及其眷屬歡喜，並如守護親子般恒常守護他。 在他的國度里，星辰執行吉祥，風調雨順。一切過往的災禍都能消除，無量功德增長。 因此，國王即使犧牲自己的生命，也不能捨棄能使世間安樂的珍寶——正法。應依止具足正法功德之人，以正法治理國家，恒常遠離非法，如理如實地宣揚正法。 應嘉獎行善之人，阻止作惡之人。對於那些屢教不改、作惡多端之人，應依法嚴懲。如此，國王便會聲名遠揚，國運昌盛，百姓安樂。謹記這些教誨。 過去世，有一位名為『力量自在頂』的國王，他的兒子『美頂』從父王那裡學到了這部論典。佛陀開示說，他曾以這種方式做了兩萬年的國王，期間從未做過任何非法之事。現在的國王們，也應牢記佛陀的教誨。 《律藏·國土莊嚴論》中，出自《金光明經》的國王律藏論第八品。 如何像大海一樣，不會有潮水的漲落變化？賢善的國王們，也永遠不會背離正法。 對於新舊各派的宗教，應以祖輩傳承的傳統為根本，若有改變則會增加不安。對於大臣等職位，也應儘可能地保持原樣，不輕易變動，這樣才能保持原有的美好。 佈施的方式和政治制度，都應遵循古老的傳統。如果出現不合時宜、前所未有的事情，那就是衰敗的徵兆。任何違背自身傳統的事物，都不會是美好的，尤其是國王，不離正法才是最高的品德。 末法時代的人們，喜怒無常，傲慢、諂媚、溫和、粗暴等行為也各不相同，每天都在發生變化。
【English Translation】 By governing the country with Dharma, all beings on earth are made happy, as if filling the heavens. In this way, a king who possesses Dharma will please the gods and their retinues, and they will constantly protect him as if he were their own child. In his kingdom, the stars move auspiciously, and the wind and rain are timely. All past misfortunes are eliminated, and immeasurable merits increase. Therefore, even if a king has to sacrifice his own life, he must not abandon the precious Dharma that brings happiness to the world. He should rely on those who possess the merits of Dharma, govern the country with Dharma, constantly stay away from what is not Dharma, and propagate the Dharma correctly and truthfully. Those who do good should be rewarded, and those who do evil should be stopped. Those who repeatedly commit sins and do not change should be severely punished according to the law. In this way, the king will become famous, the country will prosper, and the people will be happy. Remember these teachings. In the past, there was a king named 'Power自在頂', whose son '美頂' learned this treatise from his father. The Buddha taught that he had been a king in this way for 20,000 years, during which he never did anything illegal. The current kings should also remember the Buddha's teachings. 《律藏·國土莊嚴論》, the eighth chapter of the King's Law Treatise from the 《金光明經》. How can it be like the great ocean, which does not change with the tides? Good kings will never deviate from the Dharma. For the new and old religious schools, the tradition inherited from the ancestors should be the foundation. If there are changes, it will increase unease. For positions such as ministers, they should also be kept as they are as much as possible, without easy changes, so as to maintain the original beauty. The way of giving and the political system should follow the ancient traditions. If something inappropriate and unprecedented appears, it is a sign of decline. Anything that violates one's own tradition will not be beautiful, especially for kings, not deviating from the Dharma is the highest virtue. People in the degenerate age are fickle, and their behaviors such as arrogance, flattery, gentleness, and rudeness are also different, and they are changing every day.
པའི་ཚེ་ན་འགྲོགས་བདེ་ཞིང་། །ཡུན་དུ་བསྟེན་ན་རྒྱུ་མེད་པར། །སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་ནི། །གཞུང་ངན་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ། །དང་པོ་འདྲིས་པར་དཀའ་བ་ལ། །ལེགས་པར་འགྲོགས་ན་སླར་ཡང་ནི། །མི་ཕྱེད་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དེ། །གྲོགས་ 1-1-30a པོ་བློ་བརྟན་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དགའ་ཞིང་སྙེམས། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་འཁྲུག་ཅིང་ཞུམ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སྲང་མདའ་དང་། །འདྲ་བ་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ཡིན། །རིགས་པ་དང་ནི་མི་རིགས་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་གཏམ་སོགས་ལ། །རྣམ་འགྱུར་སྔ་བར་མངོན་པ་ནི། །སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་ཅོལ་ཆུང་ཡིན། །བསྟོད་སྨད་འཇམ་རྩུབ་ཚིག་ཕལ་ཆེར། །བྲག་ཅ་བཞིན་དུ་ཡལ་འགྱུར་མོད། །ཀུ་ཅོས་དཀྲོགས་པའི་ཁྱི་བཞིན་དུ། །བློ་ཆུང་ཤ་ཐང་ཆད་ཆད་འཁྲུག །སྐྱིད་སྡུག་ངེས་པ་མེད་པས་ན། །འཁོར་བའི་སྣང་ཚུལ་རྨི་ལམ་འདྲ། །འབྱོར་ཀྱང་དྲེགས་པར་མི་བྱ་ལ། །རྒུད་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་བྱའོ། །དྲིན་བྱས་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །མི་ཡི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་ཡིན། །བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་གཟོ་བའི། །མི་ལ་དཔལ་མགོན་ཉེ་བར་གནས། །ཕན་པ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཡང་། །རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་མོད། །རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ནི་ཆུ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོ་མགུ་བར་སླ་མི་བྱ། །རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་གི་ཀུ་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བསྐྱོད་ཁ་ཡང་། །རི་རབ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའི། །མི་བདག་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མཆོག །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩེད་མོ་ལ། །ལྟད་མོ་ལྟ་བའི་རྒན་པ་བཞིན། །ཅོལ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ། །ཁྲོ་དང་དགའ་བ་བསྐྱེད་མི་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་ཚིག་བཙུན་རྣམས། །ཁས་བླང་ནས་ནི་དོན་ཆུང་ཡང་། །ལྡོག་པ་མིན་ན་དོན་ཆེན་དང་། ། 1-1-30b མནའ་དོར་བ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡོག །གཏམ་དང་བྱ་བར་ངེས་མེད་ན། །སུ་ཡང་རུང་སྟེ་རྩི་བཀུར་ཆུང་། །དོན་ལྡན་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡི། །ཚིག་ལས་ཀུན་གྱིས་འདའ་བར་དཀའ། །དམ་བཅའ་རི་ལྟར་བརྟན་གྱུར་ན། །རང་གི་དགོས་པ་ཀུན་འགྲུབ་ཅིང་། །སྐྱེ་བོའི་ཡིད་རྟོན་གནས་གྱུར་ལ། །བསྡིགས་ན་ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །བློ་མི་བརྟན་པས་ཆོས་དང་སྲེད། །གང་བརྩམ་ན་ཡང་མཐར་མི་ཕྱིན། །བྱ་བ་མང་ལ་འགྲུབ་པ་ཉུང་། །ཁས་ལེན་ཆེ་ལ་ལག་རྗེས་ཆུང་། །བློ་བརྟན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་། །ཡུན་ནས་ཡུན་དུ་འབད་པ་ཡིས། །ཐིགས་པ་བསགས་པས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །ཐ་མ་གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་ཆེར་ལྡན། །བློ་མི་བརྟན་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས། །རེ་ཞིག་བསྒོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །རྡོ་ལ་ག་བུར་དྲི་བཞིན་དུ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཡལ་བར་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །བརྗོད་ཀུན་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པར། །རང་གིས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་སུ། །འོས་པའི་དོན་ལས་ལྡོག་མི་བྱ། །དབུ་བ་རྡོས་འདྲ་སྟོབས་མེད་སེམས་ཀྱིས་ནི། །ལུགས་ཟུང་བྱ་བ་ག
【現代漢語翻譯】 與人交往時，如果覺得相處容易，但長久相處卻毫無益處，反而令人厭倦的朋友，就像不穩固的劣質墻壁一樣不可靠。 起初難以親近，但若能好好相處，友誼反而會變得牢不可破的朋友，可稱之為忠誠可靠的朋友。 有些人稍有高興就得意忘形，稍有不順就沮喪氣餒。這種惡劣之人就像天平的秤桿一樣，是最下等的人。 對於合乎情理與不合情理的事情，以及各種行為和言語，如果情緒變化無常，就像猴子一樣輕浮。 讚美或詆譭，溫和或粗暴的言辭，大多像山谷的回聲一樣轉瞬即逝。但有些人卻像被喧鬧聲驚擾的狗一樣，心胸狹窄，稍有風吹草動就驚慌失措。 人生的 सुख (快樂) 和 दुःख (痛苦) सुखे दुःखे समे कृत्वा (梵文天城體) sukhe duhkhe same krtvaa (梵文羅馬擬音) सुखदुःखसमकृत्वा (漢語字面意思：將快樂和痛苦同等對待) 無常，世間的景象就像夢境一樣虛幻。得意時不要驕傲自滿，失意時也不要灰心喪氣。 受人恩惠卻忘恩負義的人，是人中最差勁的。知恩圖報的人，吉祥的護法神會常伴左右。 即使是微小的恩惠，也要心存感激。但不要像馬蹄印里的水一樣，輕易讓國王感到滿足。 像大海上的水泡一樣，惡劣之人容易動搖。像須彌山一樣堅定不移的人，才是世間最優秀的。 不要像觀看孩子們玩耍的老人一樣，對輕浮之人的行為動怒或高興。 品行高尚、言辭謹慎的人，一旦承諾，即使是小事，也不會輕易改變。否則，又怎能比得上背棄誓言的重大事件呢？ 言行不一的人，無論是誰，都不會受到尊重。而言之有物的人，他的話語卻難以違背。 如果誓言像山一樣堅定，就能實現自己的所有願望，成為人們信任的對象，令人敬畏，甚至天神也會感到畏懼。 意志不堅定的人，無論追求佛法還是世俗享樂，最終都一事無成。他們計劃很多，成功的卻很少；承諾很大，實際行動卻很少。 意志堅定的人，無論做什麼，都會持之以恒地努力。就像水滴匯聚成大海一樣，最終會獲得巨大的成就。 意志不堅定的人，即使一時擁有了才能，也像石頭上的樟腦香味一樣，很快就會消失。 不要盲從於各種各樣的觀點，要自己仔細分析，不要偏離正確的道路。 不要用像水泡一樣脆弱的心，去做世俗和佛法的大事。
【English Translation】 A friend who is easy to get along with at first, but becomes tiresome over time and offers no benefit, is like an unstable, poor-quality wall. A friend who is difficult to approach initially, but whose friendship becomes unbreakable with good companionship, is called a loyal and reliable friend. Some people become elated with the slightest joy and dejected with the slightest setback. Such inferior individuals are like the beam of a balance scale, the lowest of people. If one's emotions fluctuate erratically in response to reasonable and unreasonable matters, as well as various actions and words, they are as frivolous as a monkey. Praise or criticism, gentle or harsh words, mostly vanish like echoes in a valley. But some people, like dogs startled by noise, are narrow-minded and easily agitated by the slightest disturbance. The सुख (happiness) and दुःख (suffering) सुखे दुःखे समे कृत्वा (Sanskrit Devanagari) sukhe duhkhe same krtvaa (Sanskrit Romanization) सुखदुःखसमकृत्वा (Literal meaning: treating happiness and suffering equally) of life are impermanent, and the phenomena of the world are like a dream. Do not be arrogant when successful, nor despondent when failing. One who forgets kindness received is the worst of people. Auspicious protectors dwell near those who recognize and repay kindness. Even for small favors, cultivate a grateful heart. But do not be easily satisfied with a king, like water in a horse's hoofprint. Like a bubble on the ocean, inferior people are easily swayed. Those who are unmoving like Mount Meru are the best in this world. Do not become angry or happy at the actions of frivolous people, like an old man watching children play. Virtuous and prudent people, once they make a promise, will not change it easily, even for small matters. Otherwise, how could it compare to breaking a major oath? If one's words and actions are inconsistent, no one will respect them. But the words of one who speaks meaningfully are difficult for anyone to transgress. If a vow is as firm as a mountain, all one's needs will be fulfilled, one will become a source of trust for people, and even the gods will be afraid to threaten. Those who are indecisive, whether pursuing Dharma or worldly pleasures, will ultimately achieve nothing. They plan much but accomplish little; they promise much but deliver little. Those who are steadfast, whatever they undertake, will persevere. Like drops of water accumulating into an ocean, they will eventually achieve great results. Even if an indecisive person temporarily possesses talent, it will vanish quickly, like the scent of camphor on a stone. Do not blindly follow various opinions; analyze them carefully yourself and do not deviate from the proper path. Do not undertake great worldly and Dharma activities with a mind as weak as a water bubble.
ང་ཡང་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །མི་ཤིགས་སྙིང་སྟོབས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིས། །རིགས་པའི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེའི་ཁོར་ཡུག་ཅན། །འཛིན་མའི་དབུས་སུ་གཡོ་མེད་གནས་པ་ལྟར། །ས་སྐྱོང་བརྟན་ཞིང་ལུགས་ལས་མི་གཡོ་བ། །ས་སྟེང་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལས་མངོན་པར་ 1-1-31a འཕགས། །གྲོགས་ངན་ཆུ་གཏེར་རླབས་ཀྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་། །གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པར། །རྟག་ཏུ་བརྟན་པའི་ངང་ཚུལ་རི་དབང་འདིས། །སེམས་མེད་རི་བོ་མཆོག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །གང་ཞིག་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་དེ་དག་ནི། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཡེལ་བས། །རང་གི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་བསྐྱེད་དོ། །ལས་ལ་བགྱི་བ་མ་བཏང་ན། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་མཐར་གྱིས་འགྲུབ། །ཕ་བོང་སྒུལ་བར་དཀའ་བ་འང་། །རིམ་གྱིས་རི་རྩེར་འབྱིན་པར་ནུས། །བླུན་པོས་བྱ་བ་ཁས་འཆེ་ཞིང་། །ཐོག་མར་བསྒྲིམས་ནས་ཐ་མར་ལྷོད། །མཁས་པས་བྱ་བ་ཞེ་ལ་བཞག །དང་པོར་ལྷོད་ཅིང་ཐ་མར་བསྒྲིམས། །དམ་པས་དང་པོར་ཁས་འཆེ་དཀའ། །གལ་ཏེ་ཁས་ནི་བླང་གྱུར་ན། །རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན། །ཤི་ཡང་གཞན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །རི་བོའི་རྩེ་འང་མཐོ་བ་མིན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཡང་མི་དམའ་སྟེ། །འདི་ལྟའི་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ་ལ། །ལྷ་ཡང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །མི་ཡི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེད་དཔོན་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་བཅུས་པ་བཞིན། །བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །གཞུང་ལུགས་རྣམ་མང་བསླབ་བྱ་སྟེ། །ཐོས་པས་ཤེས་རབ་མིག་བསྒྲུབས་ནས། ། 1-1-31b འོས་ཤིང་རིགས་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་གནད་རྣམས་ལ། །སེང་གེའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིགས་མེད་པར། །བྱ་བའི་ལས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །དམན་པ་བསྟེན་པས་མི་རྣམས་ཉམས་འགྱུར་ཞིང་། །ཐད་ཀར་བབ་པ་བསྟེན་པས་སོ་ན་གནས། །མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟེན་དམ་པ་འཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་བདག་བས་གཙོར་གྱུར་བསྟེན་པར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དཀོན། །ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་པའང་ཉུང་། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ཆེ་བསྟེན་བྱས་ཏེ། །སྐྱོན་འདོར་ཡོན་ཏན་ལེན་པར་བྱ། །ཆུ་ཡིས་ཕྱེད་ཙམ་གང་བ་ཡི། །བུམ་པ་སྤྱི་བོར་ཐོགས་པ་བཞིན། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་ཕལ། །བཀུར་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། །ངན་པ་ཇི་སྲིད་ཉམ་ཆུང་བ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་རང་བཞིན་བཟང་། །ཇི་སྟེ་རྙེད་བཀུར་ཐོབ་པ་ན། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྱིང་ཚུལ་སྟོན། །གཞོན་ཡང་རྒན་པའི་ཉེ་བར་ཞི་ལ་དགའ། །མཁས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་པའི་ང་རྒྱལ་མེད། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་། །ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཀྱང་སྙེམས་པ་མེད་རྣམས་མཆོག །མཐ
【現代漢語翻譯】 我也要成就，因此，以堅不可摧的毅力，像金剛一樣，輕鬆成就一切理智的目標。 如須彌山王，擁有金剛的環繞，穩固地屹立在大地中央一樣，統治者應穩固且不偏離正道，超越世間一切眾生。 不被惡友如海浪般的衝擊所動搖，不被突如其來的妄念之風所吹動，像這樣恒常穩固的山王，甚至能壓倒無情之山。 那些擁有堅定智慧的人，擁有強大的毅力且不懈怠，對於自己所從事的任何事業，絕不產生退縮之心。 如果事業不放棄，那麼偉大的目標最終也能實現。即使是難以撼動的大石，也能逐漸搬到山頂。 愚者誇誇其談，開始時努力，最終卻鬆懈。智者將事業放在心中，開始時鬆懈，最終卻努力。 賢者最初難以承諾，一旦承諾，就像在石頭上刻畫一樣，即使死去也不會改變。 如果擁有巨大的毅力，那麼山頂也不算高，海洋的深處也不算低，對於擁有這種毅力的人，即使是天神也會感到恐懼，更何況是凡人呢？ 如偉大的船長用手舀取海水一樣，擁有毅力的人，應當依止善知識，學習各種經論，通過聽聞來成就智慧之眼， 對於合適且合理的行為，特別是重要的關鍵事務，要像獅子一樣無所畏懼地投入事業。 親近卑劣之人，人們會變得墮落，親近平庸之人，只能保持現狀。親近 श्रेष्ठ（藏文，梵文天城體，śreṣṭha，梵文羅馬擬音，shreshtha， श्रेष्ठ，最勝）之人，將獲得殊勝的品質，因此，應當親近比自己更 श्रेष्ठ（藏文，梵文天城體，śreṣṭha，梵文羅馬擬音，shreshtha， श्रेष्ठ，最勝）之人。 具足一切功德的人很少，一無是處的人也很少。應當親近功德主要的人，捨棄缺點， গ্রহণ（藏文，梵文天城體，grahaṇa，梵文羅馬擬音，grahana， ग्रहण，接受）功德。 就像用半滿的水罐頂在頭上一樣，少聞且傲慢的人，很難被尊重。 惡人越是弱小，就越是善良。一旦獲得名利，立刻就會 दिखावट（藏文，梵文天城體，dikhavaṭa，梵文羅馬擬音，dikhawata， दिखावट，炫耀）。 即使年輕也喜歡親近年長者，即使博學也沒有 ज्ञान（藏文，梵文天城體，jñāna，梵文羅馬擬音，jnana， ज्ञान，知識）的傲慢，即使地位顯赫也 겸손（藏文，梵文天城體，gyeon-son，梵文羅馬擬音，gyeon-son， 겸손，謙遜）忍耐，即使越來越 श्रेष्ठ（藏文，梵文天城體，śreṣṭha，梵文羅馬擬音，shreshtha， श्रेष्ठ，最勝）也沒有自滿，這些人才是 श्रेष्ठ（藏文，梵文天城體，śreṣṭha，梵文羅馬擬音，shreshtha， श्रेष्ठ，最勝）之人。 越來越 श्रेष्ठ（藏文，梵文天城體，śreṣṭha，梵文羅馬擬音，shreshtha， श्रेष्ठ，最勝）
【English Translation】 I also want to achieve, therefore, with an indestructible spirit like a vajra, I will easily accomplish all rational goals. Like Mount Sumeru, the king of mountains, surrounded by vajras, standing unshakably in the center of the earth, the ruler should be stable and not deviate from the path, surpassing all beings in the world. Not shaken by the waves of bad friends, not moved by the wind of sudden delusions, like this constantly stable mountain king, it can even overwhelm the insentient mountains. Those who possess steadfast wisdom, with great perseverance and diligence, will never generate a shrinking mind towards any task they undertake. If the task is not abandoned, then great goals can eventually be achieved. Even a difficult-to-move boulder can gradually be moved to the top of the mountain. The fool boasts, starting diligently but eventually slackening. The wise person keeps the task in mind, starting slowly but eventually working diligently. The virtuous person is initially difficult to commit, but once committed, it is like carving on a stone, and they will not change even if they die. If one possesses great diligence, then the mountain top is not high, and the ocean's depths are not low. Even the gods will fear those who possess such perseverance, let alone humans? Just as a great captain scoops up seawater with his hand, those with diligence should rely on virtuous friends, study various scriptures, and cultivate the eye of wisdom through hearing. For appropriate and reasonable actions, especially important key matters, one should fearlessly engage in the task like a lion. Associating with inferior people leads to degeneration, associating with mediocre people leads to stagnation. Associating with श्रेष्ठ（Tibetan, Devanagari, śreṣṭha, Romanized Sanskrit, shreshtha, श्रेष्ठ, most excellent） people will lead to the attainment of excellent qualities, therefore, one should associate with those who are श्रेष्ठ（Tibetan, Devanagari, śreṣṭha, Romanized Sanskrit, shreshtha, श्रेष्ठ, most excellent） than oneself. Those who possess all virtues are rare, and those who are completely devoid of virtues are also few. One should associate with those who possess the main virtues, abandon faults, and ग्रहण（Tibetan, Devanagari, grahaṇa, Romanized Sanskrit, grahana, ग्रहण, accept） virtues. Like carrying a half-full water pot on one's head, those who have little learning and great arrogance are very difficult to respect. The more inferior a bad person is, the more virtuous they are. Once they gain fame and fortune, they immediately दिखावट（Tibetan, Devanagari, dikhavaṭa, Romanized Sanskrit, dikhawata, दिखावट, show off）. Even when young, they like to be close to the elderly and be peaceful, even when learned, they have no arrogance of ज्ञान（Tibetan, Devanagari, jñāna, Romanized Sanskrit, jnana, ज्ञान, knowledge）, even when glorious, they are 겸손（Tibetan, Devanagari, gyeon-son, Romanized Sanskrit, gyeon-son, 겸손, humble） and patient, even when becoming more श्रेष्ठ（Tibetan, Devanagari, śreṣṭha, Romanized Sanskrit, shreshtha, श्रेष्ठ, most excellent）, they have no pride, these are श्रेष्ठ（Tibetan, Devanagari, śreṣṭha, Romanized Sanskrit, shreshtha, श्रेष्ठ, most excellent） people. Becoming more and more श्रेष्ठ（Tibetan, Devanagari, śreṣṭha, Romanized Sanskrit, shreshtha, श्रेष्ठ, most excellent）
ུ་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་གྱུར་ན། །མཐོན་པོ་ཉིད་དུ་སུ་མི་འགྱུར། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བར་འབྲེལ་བ་ཡི། །སྐུད་པ་མགོ་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ན། །རང་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཀོ་ཏུ་བྷ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི། །རྡོ་ཁམས་གསེར་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད། །བོང་བུ་ཕྱུགས་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་ 1-1-32a བས་ཅི། །དུད་འགྲོ་ཕག་ལ་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོས་ཅི། །ལོང་ལ་སྣང་དང་འོན་པ་དག་ལ་གླུ། །གླེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཞིག་ཚིག་གཅིག་ཙམ་སྟེར་བའི། །བླ་མར་ཕྱག་བྱས་མ་བཏུད་ན། །ཁྱི་ཡི་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་བརྒྱུད་ནས། །རིགས་ངན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གསུངས། །རིག་པ་གཞོན་པའི་དུས་ན་བསླབ། །བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་གསོ། །ཞིང་ནི་དྲོད་གཤེར་ལྡན་ཚེ་རྨོ། །འདི་གསུམ་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ། །གྲོག་མཁར་ས་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་བསླབ་པའི་བློ། །རྒྱལ་པོའི་ནོར་དང་སྤྲང་པོའི་ནོར། །ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་བསགས་པས་འཕེལ། །ཡོན་ཏན་དག་ལ་འབད་བྱ་ཡི། །འགྱིང་ཚུལ་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཆེ་འགྱིང་ནི། །རང་ཉིད་སྨ་ཕབ་ཁོ་ན་ཡིན། །མནོག་ཆུང་བདེ་བས་གཡེངས་པ་ལ། །དོན་ཆེན་ཡོན་ཏན་ག་ལ་སྐྱེ། །དེ་བས་སློབ་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཡོན་ཏན་བསླབ། །རིག་པའི་གནས་དང་དམ་པའི་གཞུང་། །མ་ཐོས་བར་དུ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཐོས་པས་བླང་དོར་གནས་ཀུན་ལ། །བློ་གྲོས་མིག་བཟང་འབྱེད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་ལ། །བསྟེན་པར་མ་བྱས་རིག་པ་དེ། །འཕྱོན་མ་ཡི་ནི་བུ་བཞིན་དུ། །ཁུངས་བཙུན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཡ་རབས་རིགས་བརྒྱུད་མཐོ་བ་དང་། །མཁས་ཤིང་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། ། 1-1-32b བསྟེན་ཅིང་ཁུངས་ཕྱུང་བྱས་ཙམ་གྱིས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་རྩི་བར་བྱེད། །ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་སྦྱང་གྱུར་ན། །གཞུང་གཅིག་ཤེས་ཀྱང་ཉི་མ་བཞིན། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་གཞུང་མང་པོ། །འཛིན་རློམ་བྱས་ཀྱང་རྒྱུ་སྐར་འདྲ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །རིགས་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་བྱས་ཏེ། །བསམ་བྱུང་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། །ཐོས་ཀློག་ཕལ་ཆེར་ནེ་ཙོ་འདྲ། །རིགས་དང་མི་རིགས་དཔྱོད་པའི་བློ་མེད་ཅིང་། །ཐོས་དང་བསོད་ནམས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། །ལྟོ་འགྲངས་འཁྲིག་སྤྱོད་ཙམ་གྱིས་དུས་འདའ་བའི། །སྐྱེས་བུ་དེ་བློ་ཕྱུགས་དང་ཁྱད་པར་ཅི། །རྒས་ཤིང་འཁོགས་པར་གྱུར་ནའང་། །འབད་དེ་ཐོས་བསམ་ཤེས་རབ་སྦྱང་། །ཤེས་རྒྱུད་དེ་ལ་དེས་བསྒོས་པས། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཁས་པར་འགྱུར། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་གནས་དང་། །མ་བསྒྲུབས་པ་ཡི་གསང་སྔགས་དང་། །ཚགས་སུ་མ་བྱས་ཡོ་བྱད་རྣམས། །དགོས་པའི་དུས་སུ་སླེབ་པར་དཀའ། །རང་གི་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་དང་། །འབངས་ཀྱི་དོན་རྣམས་མཐའ་དག་ལ། །མི་བདག་དུས་སུ་བསྒྲི
【現代漢語翻譯】 如果與偉大者同行，誰不會變得偉大呢？ 用鮮花串成的花環，人們會戴在頭上。 與聖者交往，自相續會具備功德。 與Kotu Bha（梵文，不詳，Kotu Bha，不詳）一起的石頭，也能變成黃金。 用花環裝飾驢子和牲畜有什麼用呢？ 給家畜豬提供美味的食物有什麼用呢？ 給瞎子光明，給聾子音樂。 對愚笨的人來說，佛法又有什麼用呢？ 對於僅僅給予一個詞的上師，如果不頂禮膜拜， 據說會轉生為狗一百次，並且會出生在惡劣的種姓中。 年輕時學習知識，冬天滋養身體， 在溫暖潮濕的時候耕種田地，這三者是果實成熟的原因。 螞蟻的城堡、泥土和蜂蜜，以及新月，都是學習的智慧。 國王的財富和乞丐的財富，一點一點積累就會增加。 應該努力獲得功德，炫耀姿態又有什麼用呢？ 沒有功德的傲慢自大，只會讓自己受到貶低。 沉迷於微小的快樂，又怎麼會產生偉大的功德呢？ 因此，學習時要克服一切痛苦，努力學習功德。 如果不聽聞知識和神聖的經典，就不會明白。 通過聽聞，在一切應取捨之處，智慧之眼就會開啟。 如果不依止真正的智者為師，那麼他的知識， 就像妓女的兒子一樣，不會有可靠的來源。 僅僅是依止高貴的種姓、賢哲和聖人，並追溯其淵源， 就會受到其他人的尊重。 如果能徹底精通學習，即使只懂一部經典也像太陽一樣。 如果心懷疑惑，自以為掌握了很多經典，就像星星一樣。 對於聽聞的意義，要一心一意地，通過理性的方式進行分析， 如果沒有獲得通過思考而產生的定解，那麼大多數的聽聞和閱讀就像鸚鵡學舌。 沒有辨別種姓和非種姓的智慧，不追求聽聞和福德的意義， 僅僅爲了吃飽肚子和性行為而度過時光的人，這種人的智慧與牲畜有什麼區別呢？ 即使年老體衰，也要努力聽聞、思考和修習智慧。 通過這種方式來薰染自己的心相續，來世也會變得聰明。 知識停留在書本上，沒有修習的秘密咒語（藏文：གསང་སྔགས།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：，漢語字面意思：秘密咒語），沒有準備好的物品， 在需要的時候很難派上用場。 爲了自己今生來世的福祉，以及所有臣民的利益， 君主應該及時努力。
【English Translation】 If one associates with the great, who would not become great? A garland strung with flowers, people wear it on their heads. By associating with the holy, one's own mindstream becomes endowed with qualities. A stone together with Kotu Bha (Tibetan:, Sanskrit:, Romanized Sanskrit:, Literal meaning:), can turn into gold. What is the use of adorning a donkey and livestock with garlands? What is the use of providing delicious food to domestic pigs? Light to the blind, music to the deaf. What use is Dharma to the foolish? To the guru who gives even a single word, if one does not prostrate and pay homage, It is said that one will be reborn as a dog a hundred times, and will be born into evil castes. Learn knowledge when young, nourish the body in winter, Plow the fields when it is warm and humid, these three are the causes for the ripening of fruit. The ant's castle, earth and honey, and the waxing moon, are all wisdom for learning. The wealth of a king and the wealth of a beggar, increase by accumulating little by little. One should strive to acquire merit, what is the use of showing off? Arrogance without merit only brings self-deprecation. How can great merit arise from being distracted by small pleasures? Therefore, when learning, overcome all suffering and strive to learn merit. Without hearing the places of knowledge and the holy scriptures, one will not understand. Through hearing, in all places of what should be taken and abandoned, the eye of wisdom will open. If one does not rely on a truly wise teacher, then that knowledge, Like the son of a prostitute, will not have a reliable source. Merely relying on a noble lineage, wise and holy individuals, and tracing their origins, Will be respected by others. If one studies thoroughly and completely, even knowing one scripture is like the sun. If one is doubtful and pretends to hold many scriptures, it is like the stars. For the meaning of what is heard, one-pointedly, through the path of reason, analyze, If one does not find certainty arising from thought, then most of the hearing and reading is like a parrot. Without the wisdom to discern race and non-race, and without seeking the meaning of hearing and merit, A person who spends time merely filling his stomach and engaging in sexual activity, what is the difference between such a person's wisdom and that of livestock? Even if one becomes old and decrepit, one should strive to hear, think, and cultivate wisdom. By imbuing one's mindstream with this, one will become wise in future lives. Knowledge remains in books, secret mantras (Tibetan: གསང་སྔགས།, Sanskrit:, Romanized Sanskrit:, Literal meaning: secret mantra) that have not been practiced, and items that have not been prepared, Are difficult to come by when needed. For the benefit of one's own well-being in this life and the next, and for all the benefit of subjects, The ruler should strive in time.
མ་བྱ་སྟེ། །ལེ་ལོས་ཕྱི་བཤོལ་མི་བྱའོ། །བརྩོན་པ་དག་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །དོན་ཆུང་ཡིན་ཡང་འགྲུབ་པར་དཀའ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རང་གི་ལག་ན་•གནས་དང་མཚུངས། །བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་པ་སུ་ཞིག་ 1-1-33a མགོན་དུ་འགྱུར། །དེ་བས་རང་དོན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ལེན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན། །དགྲ་བོ་མི་དགར་བྱེད་འདོད་ན། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་བྱ། །ཁྲོ་བོའི་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས། །གཞན་དག་མི་ཐུལ་རང་ལ་གནོད། །མཆོག་རྣམས་རྒུད་དང་ཉམ་ངའི་ཚེ། །སྙིང་སྟོབས་བློ་གྲོས་ལྷག་པར་ཆེ། །མུན་པ་ཐིབ་པོས་ནོན་པ་ན། །སྒྲོན་མེ་ལྷག་པར་གསལ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཁྲོ་ན་འཇིགས་མེད་ལ། །དགའ་ནའང་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པ། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མེད་པ་དེ། །དགའ་མ་ཁྲོ་ཡང་དེས་ཅི་བྱ། །ཕན་བཏགས་པ་ལ་དྲིན་མི་གཟོ། །གནོད་བྱས་ལན་ལྡོན་མེད་པ་ཡི། །ནུས་མེད་ལམ་ཁའི་ཐོ་ཡོར་དང་། །འདྲ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས་པར་བྱེད། །བློ་ལྡན་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱས་པ་ཆུང་ཡང་དྲིན་གཟོ་ཆེ། །གནོད་པ་མང་ཡང་མི་འཁྲུགས་པས། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་གནས་མོད་ཀྱི། །གང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཐོབ་གཞན། །ཕན་དང་གནོད་པ་ངོ་ཤེས་ནས། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མཐུ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ཉིད་ཀུན་གྱིས་བརྩི། །གང་ན་མགོ་བོ་གཅོད་ནུས་པ། །དགའ་ན་རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པར་ནུས། །ནུས་པ་ཆེ་དང་མ་ལྡན་ན། །མི་བདག་ཅེས་གྲགས་དགོས་པ་ཆུང་། །མི་ལྕོགས་པ་ཡི་བྱ་བ་ལ། །གཞན་གྱིས་རྦད་ཀྱང་བསྒྲུབ་མི་བྱ། །དགེའོ་དགེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས། །མེ་ཡི་ནང་དུ་སུ་ཞིག་མཆོང་། །ཐབས་ 1-1-33b ལ་མཁས་བྱས་དོན་གང་ཞིག །དཀའ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་མཐོང་ན། །གཞན་གྱིས་བཀག་ཀྱང་ལྡོག་མི་བྱ། །མཁས་པས་རིན་ཆེན་ལེན་དང་མཚུངས། །སྦྲུལ་གདུག་མགོ་ལས་ནོར་བུ་བཞིན། །བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཡང་། །བག་ཟོན་བཅས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །བབ་ཅོལ་རྩོམ་པ་ནམ་ཡང་མིན། །མཛེ་ཅན་མེར་ནི་འཇུག་པ་ལྟའི། །ཕུང་ཀྲོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེན་ཆེ་བའི། །བྱ་བའི་གནས་ལ་འཇུག་པ་གང་། །རྣལ་མར་གནས་པས་བྱར་མི་རུང་། །འཕྲོད་པར་ཟ་བའི་མི་ལ་ནི། །ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སུ། །བྱ་བ་བྱེད་ལ་ཉེས་པ་དཀོན། །དོན་ཆུང་པ་ལ་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཆེན་པོའི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པས། །བློ་ནི་ཅི་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བྱ། །བསྒྲུབ་ན་ལྷ་ཡང་འགྲུབ་འགྱུར་ལ། །བཅོམ་ན་བྲག་ཀྱང་ཤིག་པའི་ཕྱིར། །ཞུམ་པ་དང་དུ་མི་བླང་བར། །རྒྱུན་ཆགས་པར་ནི་བརྩོན་པར་བྱ། །གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ངང་པ་མཚོ་དང་བྱ་རྒོད་དག །དུར་ཁྲོད་ལ་དགའ་གོམས་པའི་བློ། །སྟོབས་ལྡན་ཤ་ཁྲག་རྟག་ཟ་བའི། །སེང་གེ་ལོ་རེར་ལ
【現代漢語翻譯】 不要懶惰，不要拖延。如果缺乏精進，即使是小事也很難成功。如果具備精進，一切功德就像掌握在自己手中一樣。自己是自己的保護者，誰還能成為你的保護者呢？因此，明白自身利益的人，應該非常努力地獲取功德。如果想要讓敵人不悅，就應該讓自己具備功德。憤怒的心和粗暴的言語，無法征服他人，反而會傷害自己。賢者在衰敗和困境時，勇氣和智慧會更加強大。當黑暗籠罩時，燈火會更加明亮。如果有人憤怒時無所畏懼，高興時也無法提供幫助，既不能懲罰也不能恩惠，那麼他的喜怒哀樂又有什麼用呢？對於施恩不圖報，受害不反擊的人，就像無用的路標一樣，會被所有人鄙視。有智慧的勇士，即使受到小恩惠也會涌泉相報，即使受到很多傷害也不會動怒，像大地一樣穩固。如果不能瞭解他人的行為，不能分辨恩惠和傷害，沒有能力懲罰和施恩，那麼即使活著也不會受到尊重。如果能夠斬首，高興時也能賞賜國土，具備強大的力量，那麼才能被稱為'人主'。對於無法完成的事情，即使別人強迫也不要去做。僅僅說'好啊好啊'，誰會跳進火里呢？如果精通方法，即使困難也能看到成功的希望，即使別人阻止也不要放棄。智者就像從毒蛇的頭顱上取寶珠一樣。即使是小事，也要謹慎地完成，不要草率行事，就像麻風病人進入火中一樣。那些墮落的人，如果進入危險的境地，即使安穩地待著也無濟於事。對於飲食有節制的人來說，不會有因飲食引起的疾病。同樣，經過仔細考慮后再行動，犯錯的可能性就很小。貪戀小利的人，無法獲得大的幸福。因此，要儘可能地擴充套件智慧，成就偉大的功德。如果努力，即使是神也能成就；如果摧毀，即使是巖石也會崩裂。不要灰心喪氣，要堅持不懈地努力。沒有什麼事情是習慣后不會變得容易的。像天鵝喜歡湖泊，禿鷲喜歡墓地一樣，習慣了某種事物。像獅子一樣，即使年老了，仍然喜歡吃肉和血。
【English Translation】 Do not be lazy, do not procrastinate. If you lack diligence, even small things are difficult to accomplish. If you have diligence, all merits are like being in your own hands. You are your own protector, who else can be your protector? Therefore, those who understand their own interests should work very hard to acquire merits. If you want to make your enemies unhappy, you should make yourself virtuous. An angry heart and harsh words cannot conquer others, but will harm yourself. The wise become more courageous and wise in times of decline and distress. When darkness is overwhelming, the lamp shines brighter. If someone is fearless when angry and cannot help when happy, and cannot punish or bestow favors, then what is the use of his joys and sorrows? Those who do not repay kindness and do not retaliate against harm are like useless road signs and are despised by everyone. Wise warriors repay even small favors with great gratitude, and do not get angry even when harmed a lot, remaining as stable as the earth. If you cannot understand the behavior of others, cannot distinguish between kindness and harm, and do not have the ability to punish and bestow favors, then even if you live, you will not be respected. If you can behead and bestow a kingdom when happy, and have great power, then you can be called a 'lord of men'. Do not do things that you cannot accomplish, even if others force you to. Just saying 'good, good', who would jump into the fire? If you are proficient in methods, you can see the hope of success even if it is difficult, and do not give up even if others stop you. The wise are like taking jewels from the head of a poisonous snake. Even small things should be done carefully, and do not act rashly, like a leper entering the fire. Those who are fallen, if they enter a dangerous situation, even if they stay safe, it will be of no avail. For those who eat in moderation, there will be no diseases caused by food. Similarly, if you act after careful consideration, the possibility of making mistakes is very small. Those who are greedy for small profits cannot obtain great happiness. Therefore, you should expand your wisdom as much as possible and achieve great merits. If you work hard, even gods can be accomplished; if you destroy, even rocks will crumble. Do not be discouraged, but persevere in your efforts. There is nothing that does not become easy after getting used to it. Like swans like lakes and vultures like cemeteries, they are accustomed to something. Like lions, even when old, they still like to eat meat and blood.
ན་གཅིག་འཁྲིག །རྡུལ་ཙམ་འགམ་པའི་བོང་བུ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་བག་མེད་འཁྲིག་པ་སྤྱོད། །ཆགས་བྲལ་ཆགས་དང་ཡིད་ལོག་བཞིན། །འགྲོ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །སེམས་ 1-1-34a ནི་གོམས་པའི་རྗེས་འགྲོའི་ཕྱིར། །རང་སེམས་དབང་གྱུར་དངོས་གྲུབ་མཆོག །སྐྱེ་རྒུ་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པས། །ཕལ་ཆེར་རང་དབང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལས་དེའང་སེམས་པས་བཀོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་གདུལ་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ས་སྟེང་འདི་ན་བདེ་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་རིས་སུ་བྱས་པ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་དོན། །གང་སྒྲུབ་བདག་ལ་རག་ལས་པས། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པར། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བགྱི་བའི་དོན། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་བྱའོ་ཞེས། །སེམས་པ་སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་རླུང་གིས་སྦར་གྱུར་ན། །ཚང་ཚིང་ནགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཚིག་པར་ནུས། །དེ་བཞིན་ཐབས་དང་ལྡན་པར་གང་བརྩོན་པ། །མི་མཐུན་རྒོལ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ། །དགེ་བའི་སྐས་ལས་མཐོ་རིས་གནས་འགྲོ་ཞིང་། །དཔལ་དང་འབྱོར་པའི་མཚོ་ཆེན་རང་གིར་བྱེད། །ས་གསུམ་འདུ་བ་མགྲོན་དུ་འགུགས་པ་ཡང་། །བརྩོན་པས་ལག་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། །བརྟན་ཞིང་བརྩོན་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །། 辨賢王品 དཔལ་དང་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པའི། །མི་བདག་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་དུལ། །རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བས་བསྐོར་བའི་རི་བོང་འཛིན། །སྤྲིན་མེད་ 1-1-34b མཁའ་ལ་འཆར་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཆུང་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་ཁེངས་པ་བྲལ། །སྙེ་མ་ལོང་བ་མགོ་འཕང་མཐོ། །འབྲས་བཟང་སྨིན་པ་དུད་དེ་གནས། །རང་གིས་རང་ལ་བསྟོད་བྱེད་པ། །བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཡང་མི་མཛེས་པས། །ཁ་ཅོལ་ཆུང་ངུས་མི་གཅོལ་བར། །རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་བརླིང་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ལྷག་པར་དགྲར་གྱུར་ཅིང་། །མཐོ་བར་འགྱིང་བཞིན་དམའ་བར་སྒྱུར་བྱེད་པ། །བདག་གི་སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་དུ་མི་སྟེར་བའི། །ང་རྒྱལ་དང་མཚུངས་ཉེས་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །མཐོང་བ་ཙམ་ནས་སྐྱེ་བོས་སྡང་འགྱུར་ལ། །དེ་ཡི་དཔལ་ལ་གཞན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཁུ། །བརྙས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མགྲོན་དུ་འགུགས་བྱེད་པའི། །ང་རྒྱལ་གདོན་དེ་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་འཇུག །གདོན་གཞན་སྔགས་ཀྱིས་གདུལ་ནུས་ཀྱི། །ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ལེགས་སྨྲས་ན། །སྦྲུལ་ལ་འོ་མ་བླུད་པ་བཞིན། །ཐབས་དེས་ཞི་བར་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཙན་དན་གླ་རྩི་ག་བུར་གྱིས་བསྒོས་ཀྱང་། །སྒོག་སྐྱའི་དྲི་ངན་རང་བཞིན་མི་འདོར་ལྟར། །དམ་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་ལེགས་བསླབས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོར་བར་དཀའ། །ལེགས་བཤད་ཤེས་ཤིང་འོས་པའི་གནས་ལ་གུས། །མི་འོས་བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཚེ་སྤོབས་པའི་གདེང་། །ལྷུན་
【現代漢語翻譯】 有情交合。猶如塵土微粒般的蟲蟻，總是無所顧忌地行淫。如同離欲、貪慾和厭惡一樣，眾生追隨各自的心念。心念是習慣的追隨者，因此，掌控自心是最高的成就。眾生追隨業力，因此，大多數時候並不自由。而業力又是由心念所造，所以，要努力調伏自心。在這世上，快樂和痛苦並沒有明確的界限。無論是世俗還是超越世俗的目標，能否實現都取決於自己。不要依賴他人，要獨自完成。最終的目標是成就一切，因此，心念是雄獅。 正如火焰被風助長，能夠焚燒茂密的森林。同樣，有方法且努力的人，能夠戰勝一切敵對勢力。從善行的階梯走向天界，將財富的海洋據爲己有。甚至能邀請三界眾生作為客人，因為努力能使一切如掌中之物。 《行為論·治理國家的莊嚴》中，關於堅定和勤奮的考察，第九品。 辨賢王品 具備圓滿榮耀和財富的賢善君主，尤其謙遜。如同被星群環繞的明月，出現在無雲的晴空中。德行淺薄的人傲慢自大，德行高尚的人謙遜平和。空心的穀穗昂首挺立，豐滿成熟的稻穗則低頭彎腰。自我讚揚，即使是帝釋天（梵文：Śakra，梵文羅馬擬音：Śakra，漢語字面意思：能天主）也不美妙。不要像無知的人一樣誇誇其談，要像大海一樣深沉。對於有德之人，更加敵視，高高在上卻又貶低他人。不願讓人看到自己的過錯，與傲慢相比，沒有更大的罪過。僅僅是見到就會讓人厭惡，他人會嫉妒他的榮耀。各種輕蔑的手段都會招致，傲慢的魔鬼會附在傲慢者身上。其他的魔鬼可以用咒語降伏，但對傲慢者說好話，就像用牛奶喂蛇一樣，無法用這種方法使其平靜。即使用旃檀、麝香和冰片薰染，大蒜的臭味也不會改變。同樣，即使學習了很多聖賢的教義，也很難改變惡劣的本性。懂得善說，對該尊敬的人恭敬，對不該尊敬的人則傲慢輕蔑。
【English Translation】 Sentient beings copulate. Like insects that chew on dust particles, they are always recklessly indulging in sexual activity. Like detachment, attachment, and aversion, beings follow their respective thoughts. Thoughts are followers of habit, therefore, controlling one's own mind is the highest achievement. Beings follow karma, therefore, most of the time they are not free. And karma is created by thoughts, so one must strive to tame one's own mind. In this world, there are no clear boundaries between happiness and suffering. Whether secular or transcendental goals, their realization depends on oneself. Do not rely on others, but accomplish things alone. The ultimate goal is to accomplish everything, therefore, the mind is a lion. Just as fire, fueled by wind, can burn dense forests, similarly, one who is skillful and diligent can overcome all opposing forces. Ascending the ladder of virtue to the heavens, one makes the great ocean of wealth one's own. Even inviting the beings of the three realms as guests, because diligence makes everything as if it were in one's hand. From 'Treatise on Conduct, The Ornament of Governing the Land,' the ninth chapter on the examination of steadfastness and diligence. Chapter on Discriminating the Wise King Virtuous monarchs endowed with complete glory and wealth are especially humble. Like the moon surrounded by constellations, appearing in a cloudless sky. Those with little virtue are arrogant, while those with great virtue are humble and peaceful. Empty ears of grain stand tall, while ripe and full ears of grain bow down. Self-praise, even for Śakra (藏文：བརྒྱ་བྱིན་，梵文天城體：शक्र，梵文羅馬擬音：Śakra，漢語字面意思：能天主), is not beautiful. Do not prattle like the ignorant, but be as profound as the ocean. Towards the virtuous, they are even more hostile, being high above yet degrading others. Unwilling to let others see their own faults, there is no greater fault than arrogance. Merely seeing them causes aversion, and others are intensely jealous of their glory. Various means of contempt are invited, and the demon of arrogance possesses the arrogant. Other demons can be subdued with mantras, but speaking well to the arrogant is like feeding milk to a snake; one cannot pacify them in this way. Even if perfumed with sandalwood, musk, and camphor, the foul smell of garlic will not change. Similarly, even if one learns many teachings of the wise, it is difficult to change a bad nature. Knowing how to speak well, respecting those who should be respected, and being arrogant and contemptuous towards those who should not be respected.
པོའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་གཟེངས་མཐོ་བ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡི་ང་རྒྱལ་རྒྱན་དང་འདྲ། ། 1-1-35a བདེ་ཞིང་འབྱོར་དུས་སྤོབས་པའི་གཟེངས་མཐོ་ཞིང་། །བཤད་ཀྱང་མི་གོ་ཀུན་ལ་རྩ་འདྲར་བརྙས། །འཇིགས་པ་མངོན་སུམ་བྱུང་ཚེ་ཞུམ་པའི་མཐར། །སྙེགས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་རྟགས། །གཞན་ལས་འཚོལ་ཞིང་ཟས་ཞིམ་འདོད། །སློང་མོས་འཚོ་ཞིང་ཁེངས་པ་ཆེ། །བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་རྩོད་པར་འདོད། །འདི་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བཞད་གད་རྒྱུ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་བླུན་པོ་ལ། །ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ། །དྲེའུ་མོ་ཡི་མངལ་ཆགས་བཞིན། །ཕོ་ཤལ་བཀུར་སྟིས་བརླག་པར་འགྱུར། །དམ་པ་ཇི་ལྟར་གོ་འཕང་མཐོ་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དུལ་ཞིང་གཞན་ཕན་བརྩོན། །དེ་ཡི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ། །སྐྱེ་བོའི་ཚིག་གིས་བསྒྲགས་ཏེ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །མེ་ཏོག་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་གཞོལ། །མཆོག་རྣམས་གྲགས་པའི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ། །བདག་ཉིད་དུལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་སྦ་བྱེད་ཀྱང་། །གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་ངོམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོགས། །མི་མཁས་ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་སྐྱེ་བོ་ནི། །རིགས་གཟུགས་ཐོས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཆུང་ངུ་ཡིས། །ཁྲོན་པའི་རུ་སྦལ་བཞིན་དུ་ཁེངས་གྱུར་ནས། །དམ་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་གཤེ་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་མི་འགོག་ལ། །རང་གི་འདི་ཕྱིའི་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱེད། །མེ་ལྕེ་ཐུར་དུ་སྦུབས་པར་གྱུར་པ་དེས། ། 1-1-35b རང་གི་ལག་པ་སྲེག་པར་བྱེད་དང་མཚུངས། །རིགས་གཟུགས་འབྱོར་པ་ཐོས་སོགས་ཡོན་ཏན་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱ་ཆེར་འཕགས་མཆིས་པས། །བློ་ཆུང་རིགས་སོགས་མཉམ་པ་གཞན་དག་ལ། །འགྲན་ཞིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ། །ང་རྒྱལ་དག་གིས་སྨ་ཕབ་མ་བྱས་པའི། །ཡོན་ཏན་ཆུང་བར་གྱུར་ཀྱང་ཆེ་དང་འདྲ། །འབྱོར་དང་ཐོས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ང་རྒྱལ་དུག་དང་འདྲེས་ན་ཆུང་བར་བྱེད། །འདོད་པས་ལོང་བས་སྡིག་མི་མཐོང་། །དམུས་ལོང་གིས་ནི་གཟུགས་མི་མཐོང་། །དྲེགས་པ་ཡིས་ནི་སྐྱོན་མི་མཐོང་། །བདག་ལྟས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་དང་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །བཀུར་ལ་དམན་པས་བརྙས་ཐབས་བྱེད། །མཁས་པས་ཕྱག་བྱས་མཆོད་རྟེན་ནི། །ཁྭ་རྣམས་སྟན་དུ་བཏིང་བར་བྱེད། །མཁའ་ལ་གྱེན་དུ་གཏོར་བྱས་པའི། །མི་གཙང་རང་ཐོག་འབབ་པ་བཞིན། །མ་རབས་ང་རྒྱལ་ཅན་བསྟེན་ན། །སྟེན་པ་པོ་ལ་བྱུར་དུ་འབབ། །མཁས་ཤིང་ཡ་རབས་དུལ་བ་ལ། །བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་པ་པོར། །ཡོན་ཏན་དཔལ་དང་གྲགས་པ་འཕེལ། །ནོར་བུས་གཙུག་རྒྱན་བྱས་པ་བཞིན། །གསང་བའི་བདག་པོའི་མཚན་བཟུང་བས། །འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་སྲུང་བ་ལྟར། །རིགས་མཐོ་བ་དང་མཁས་པ་ལ། །འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཐོབ། །ཆེན་པོས་ང་རྒྱལ་བྱ་ཅི་ 1-1-36a དགོས།
【現代漢語翻譯】 如同山峰般高聳挺拔，這種人的傲慢如同裝飾品一般。 安樂富裕時，趾高氣揚，即使說了也不明白，輕賤一切人如同草芥。一旦面臨恐懼，便會徹底沮喪，卑躬屈膝，這就是下等人的標誌。 從他人處索取，貪圖美味佳餚，靠乞討為生，卻又傲慢自大，不通經論，卻又好爭辯，這三者是世間的笑柄。 愚笨之人獲得名利和尊重時，便會生起傲慢，遮蔽自身的缺點，如同母騾懷孕一般，平庸之輩會被尊重所毀滅。 聖者地位越高，就越謙遜，越努力利益他人，他的名聲會傳遍四面八方，人們口口相傳，廣為人知。 花朵的香味只朝一個方向散發，而聖者美名的芬芳則會傳遍四面八方。即使自身謙遜，隱藏功德，他人也會像炫耀一般地宣揚。 不智且傲慢之人，會因為自己那微不足道的種姓、外貌、學識等優點，如同井底之蛙般沾沾自喜，甚至誹謗聖者。 但這並不能阻礙聖者的功德，反而會耗盡自己今生來世的福報，如同火舌朝下燃燒，最終燒燬自己的手。 種姓、外貌、財富、學識等優點，本應越來越廣闊和殊勝，但愚蠢之人卻與種姓等同自己的人攀比，生起傲慢，實在荒謬。 沒有被傲慢貶低的功德，即使微小也顯得偉大，而財富和學識等即使再廣博，一旦與傲慢混合，也會變得渺小。 慾望使人盲目，看不到罪惡；如同盲人看不到事物；傲慢使人看不到缺點；我執使人看不到真理。 擁有高貴血統和智慧的人，會因受到尊重而輕視地位低下的人；智者禮拜佛塔，烏鴉卻將它當作墊子。 向上空拋灑的污物，最終會落回自己身上，同樣，親近卑劣且傲慢之人，惡果也會降臨到親近者身上。 僅僅是依靠賢能、善良和謙遜之人，就能使依靠者增長功德、財富和名聲，如同用珍寶裝飾頭頂。 正如唸誦秘密主（藏文：གསང་བའི་བདག་པོ，梵文天城體：गुह्यपति，梵文羅馬擬音：guhyapati，漢語字面意思：秘密之主，指金剛手菩薩）的名號能守護眾生一般，與高貴和博學之人交往也能獲得供養。 偉人為何要生起傲慢呢？
【English Translation】 Standing tall like a mountain peak, such a person's pride is like an ornament. In times of peace and prosperity, they are arrogant and haughty, and even if you speak to them, they do not understand, despising everyone like grass. But when faced with fear, they become utterly dejected and grovel, this is the mark of a base person. They seek from others, crave delicious food, live by begging, yet are arrogant and conceited, ignorant of scriptures, yet fond of arguing, these three are the laughingstock of the world. When a fool gains fame and respect, they become arrogant, obscuring their own faults, like a pregnant mule, a mediocre person is destroyed by respect. The higher the status of a noble person, the more humble they become, and the more they strive to benefit others. Their fame spreads in all directions, and people pass it on by word of mouth, becoming widely known. The fragrance of a flower spreads in only one direction, but the fragrance of a noble person's good name spreads in all directions. Even if they are humble and hide their merits, others will proclaim them as if showing off. An unwise and arrogant person, because of their insignificant qualities such as lineage, appearance, and learning, becomes complacent like a frog in a well, and even slanders noble people. But this cannot hinder the merits of the noble, but rather exhausts their own merit in this life and the next, like a flame turned downwards, it burns one's own hand. Qualities such as lineage, appearance, wealth, and learning should become increasingly vast and excellent, but foolish people compete with those of equal lineage and become arrogant, which is truly absurd. Merit that has not been diminished by arrogance, even if small, appears great, but even if wealth and learning are vast, if mixed with arrogance, they become small. Desire blinds people, preventing them from seeing sin; just as a blind person cannot see objects; arrogance prevents people from seeing faults; self-grasping prevents people from seeing the truth. Those with noble lineage and wisdom, because they are respected, despise those of lower status; the wise worship stupas, but crows use them as mats. Just as filth thrown upwards falls back on oneself, similarly, associating with base and arrogant people, the bad consequences will fall on those who associate with them. Merely relying on virtuous, kind, and humble people can increase the merit, wealth, and fame of those who rely on them, like adorning the head with jewels. Just as reciting the name of the Lord of Secrets (Tibetan: གསང་བའི་བདག་པོ，Sanskrit Devanagari: गुह्यपति，Sanskrit Romanization: guhyapati, Chinese literal meaning: Lord of Secrets, referring to Vajrapani) can protect beings, associating with noble and learned people can also receive offerings. Why should great people become arrogant?
།ང་རྒྱལ་མེད་ཚེ་ལྷག་པར་མཛེས། །དམན་པས་ང་རྒྱལ་བྱས་ཅི་ཕན། །ང་རྒྱལ་ཡོད་ན་ལྷག་པར་བརྙས། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་གཡོན་གསུམ་གྱི། །སྐྱོན་ལྡན་སྐྱེ་བོ་བླུན་གྱུར་གང་། །མཛའ་བར་བྱས་ན་མི་རུང་འཕེལ། །རྒྱང་དུ་བསྲིང་ན་བདེ་བ་ཐོབ། །བཟང་པོ་དགྲ་རུ་གྱུར་ཀྱང་སླ། །ལེགས་པར་བསྡུམ་ན་ཕན་པར་བྱེད། །སྦྲུལ་གདུག་ལས་ཀྱང་ཐུ་བ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་མཛར་མི་རུང་། །མཛའ་བར་བྱས་ན་ཁྲོ་འགྱུར་ཞིང་། །ཕན་བཏགས་པ་ན་ལོག་པར་ལྟ། །བདེན་པར་སྨྲས་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ། །བཅོས་སུ་མི་རུང་མི་སྲུན་ཡིན། །མཁས་པ་གང་གིས་དེ་ཤེས་ནས། །འཇམ་པོས་བྲིད་བར་མི་བྱ་སྟེ། །བད་ཀན་ནད་ལ་རྩུབ་བཅོས་བཞིན། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་བརླང་བར་བྱ། །དྲང་པོ་ཕལ་ཆེར་གཞོམ་གྱུར་ལ། །འཇམ་པོ་ཕལ་ཆེར་བརྙས་བགྱིད་པས། །དེས་ཤིང་དྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །མི་སྲུན་བླུན་ལ་ཅི་འོས་སྦྱར། །སྐྱེ་བོ་ངན་དང་གསེར་དང་རྔ། །མི་སྲུན་རྟ་དང་བུད་མེད་དྲེགས། །ལྔ་པོ་བརྡུང་ན་དུལ་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་འཇམ་པོའི་འོས་མ་ཡིན། །ཡ་རབས་རིགས་ཀྱི་གདོང་ན་པདྨ་མེད། །མ་རབས་རིགས་ལ་ཀླད་ནས་རྭ་མ་སྐྱེས། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །འཕྱོན་མའི་བུ་ཡི་རིགས་རྣམས་གསལ་བ་ཉིད། །དེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་མ་སྩལ་ལ། །ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་གཞན་ནོར་མ་འཕྲོགས་ཀྱང་། ། 1-1-36b ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱོན་ཡོན་ལས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་དགའ་དང་སྡང་བར་བྱེད། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་དེས་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་། །འགྲོགས་ན་བདེ་ཞིང་མཛའ་བ་རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་པ། །འབྲས་ལྡན་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོའི་གྲིབ་མ་སྣུམ་པོར་ནི། །ངལ་བསོས་བཞིན་དུ་བརྟེན་རྣམས་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད། །ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་མ་དུལ་བ་ཡི་སྐྱེ་བོ་གང་། །མཐོན་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱབས་འཚོལ་རྣམས། །སྤྲིན་ཆུང་གྲིབ་མ་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་ཕན་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དྲེགས་མེད་དེས་པའི་ས་སྐྱོང་བསྟེན་པར་བྱ། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་དུལ་བ་དང་ལྡན་འདི་ནི་ཟླ་བ་མིན་ཡང་ས་གསུམ་ཀུན་དགར་བྱེད། །འགྲོགས་ན་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་འཇུག་ངོགས་དམ་པ་ཡིན་ཡང་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུ་གྱུར་མ་ལགས། །མཐའ་དག་སྐྱེ་བོ་དགའ་ཞིང་ལྟ་བས་འདུན་སར་གྱུར་ཀྱང་ལྷ་ཡི་དགའ་ཚལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་མེད་ཁང་མཆོག་མིན་ཡང་འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་ལེགས་པའི་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་བདག་དུལ་བ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །། 辨普等持品 ཆེན་པོའི་སར་གནས་མི་ཡི་བདག་པོ་རྣམས། །རང་གི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པའི་ཡིད། །ཡངས་པའི་ས་ཆེན་བཞིན་དུ་བཞག་པར་བྱེད། །གྲུ་གཅིག་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ལའང་
【現代漢語翻譯】 若無傲慢，則更顯美好；卑微者傲慢又有何益？ 若有傲慢，則更受鄙視。傲慢、嫉妒、奸詐三者， 具備這些缺點的愚人，若與之親近，則惡行滋長；若與之疏遠，則獲得安樂。 善良之人即使變為敵人也容易和解，若能妥善調解，則能帶來益處。 比毒蛇更可怕的惡人，不可親近；若與之親近，則會激怒他； 若施以恩惠，他會反過來怨恨；若說真話，他會反駁。 這種人不可救藥，難以馴服。智者若明白這一點， 就不會用溫和的手段去誘導他，如同治療黏液病， 要像治療黏液病一樣用粗暴的手段來醫治，精通方法的人要嚴厲對待。 正直之人大多被傾軋，溫和之人大多被輕視， 因此，即使是正直的樹木，也要用對待不馴服愚人的方式來對待他們。 惡人、黃金和銅，不馴服的馬和驕傲的女人， 這五種東西，敲打才能馴服，對他們溫柔是不適宜的。 高貴家族的臉上沒有蓮花，卑賤家族的頭上不會生角。 通過他們的行為差異，娼妓的後代才能被識別出來。 吝嗇之人不會施捨，傲慢之人即使不掠奪他人的財產， 也會因各自的缺點和優點，使人們對他們產生喜愛和憎恨。 若有人沒有傲慢且慷慨大方，與之相處則快樂，友誼也更加穩固。 如同枝繁葉茂的良樹的濃蔭，能使依靠它的人獲得安樂。 若有人傲慢且不馴服，即使出生在高貴的家族，向他尋求庇護， 也如同小片的雲彩，無法給人帶來實際的幫助。因此，應當親近沒有傲慢且慷慨的統治者。 沒有傲慢且具備謙遜品德的人，即使不是月亮，也能使三界歡喜。 與之相處非常快樂，即使不是神聖的入口，也不是甘露的池塘。 能使所有人都感到快樂，併成為人們渴望瞻仰的對象，即使不是天神的樂園。 即使不是無量宮殿，也能開啟今生來世幸福安樂的百扇大門。 《律經·大地莊嚴》中，關於君主謙遜的考察，第十章完畢。 辨普等持品 安住于高位的人主們，對於自己的所有眷屬， 不偏不倚，以平等之心，如廣闊的大地般對待。 即使是同乘一條船的人們，
【English Translation】 Without arrogance, one is especially beautiful; what benefit is there if the lowly are arrogant? If there is arrogance, one is especially despised. Arrogance, jealousy, and deceit, whoever is a fool with these faults, if befriended, evil will increase; if kept at a distance, happiness will be attained. Even if a good person becomes an enemy, it is easy to reconcile; if reconciled well, it will be beneficial. An evil person, more terrible than a venomous snake, should not be befriended; if befriended, they will become angry; if kindness is shown, they will look at it askew; if truth is spoken, they will retort. Such a person is incurable and untamable. Whatever wise person knows this, will not try to entice them with gentleness, just as treating phlegm disease, one should treat them harshly with skillful means. Most of the upright are overthrown, and most of the gentle are despised, therefore, even the upright trees, what is appropriate should be applied to the untamable fool. Evil people, gold, and copper, untamable horses, and arrogant women, these five, when beaten, become tamed; gentleness is not appropriate for them. The face of a noble family does not have a lotus, and the head of a base family does not grow horns. By the difference in their behavior, the lineage of the sons of prostitutes is clear. The miserly do not give alms, and the arrogant, even if they do not steal the wealth of others, through their respective faults and virtues, people develop love and hate for them. Whoever is without arrogance and generous, associating with them is pleasant, and friendship becomes very stable. Like the lush shade of a good fruit-bearing tree, those who rely on it obtain happiness. Whoever is arrogant and untamed, even if born into a high family, those who seek refuge in them, are like small clouds, unable to provide lasting benefit. Therefore, one should rely on a ruler who is without arrogance and generous. One who is without arrogance and possesses humility, even if not the moon, makes all three realms happy. Associating with them is very pleasant, even if not a sacred entrance, nor a pool of nectar. They make everyone happy and become an object of desire to behold, even if not a garden of the gods. Even if not an immeasurable palace, they possess the means to open a hundred doors to happiness and well-being in this life and the next. From the 'Treatise on Governance, Ornament of the Earth', the tenth chapter, 'Examination of the Humility of the Ruler', is complete. The Chapter on Discriminating Universal Equality The lords of men who dwell in high positions, towards all the beings of their retinue, without partiality, with a mind of equality, they place it like the vast earth. Even those who embark in the same boat,
། །ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་དེ་མི་མཛེས་ན། ། 1-1-37a སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚེ་གཅིག་གི། དཔོན་དུ་གྱུར་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རང་གི་འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །གཙོ་བོ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མཉམ། །དེ་ཕྱིར་མཉམ་པར་བསྐྱང་བྱ་ཡི། །མི་མཉམ་གྱུར་ན་ཡི་ཆད་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རྗེས་བརྩེ་ཞིང་། །མ་རུངས་པ་ལ་ཚར་གཅོད་པ། །སོ་སོའི་ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་དུ། །བསྟན་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་མཉམ་མིན། །སོ་སོའི་ལས་སྐལ་གང་ཐོབ་པ། །འདི་ལ་བགོ་བྱ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཁྲལ་དང་ཁྲིམས་དང་སྲུང་ཚུལ་རྣམས། །ཉེ་རིང་བྱས་ན་མི་མཉམ་ཡིན། །རྒྱལ་པོས་རང་གི་ཡུལ་ཁམས་རྣམས། །དགྲ་དང་གནོད་པ་ཕོངས་པའི་ཕྱོགས། །རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་བསྲུང་། །གཅིག་མ་བསྲུངས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་མིན། །ཐབས་ནི་གང་གིས་བསྲུང་ཞེ་ན། །རང་དོན་མི་ཤེས་ནུས་མེད་རྣམས། །འདི་བྱོས་འདི་ལས་མ་འགལ་ཞེས། །ཁྲིམས་སུ་བཅས་པས་སྲུང་བར་བྱེད། །ཁྲིམས་ལས་འགལ་ན་སུ་ཡང་རུང་། །མཚུངས་པར་ཆད་པས་བཅད་བྱ་ཡི། །འགའ་ལའང་ཡང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྲིམས་སྙོམས་སོ། །ཁྲིམས་ནི་སྙོམས་པར་བྱས་ནས་སུ། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བསྐྱང་བའི་ཕྱིར། །བཀའ་དྲིན་ཚུལ་གྱིས་དྲུག་ཆའི་དཔྱ། །དུས་བཟང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བླངས། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །སྐྱེ་རྒུ་ཚུལ་བཞིན་མི་སྐྱོང་བར། །དཔྱ་ལ་གདུ་བར་བྱེད་པ་ནི། །བྲན་གཡོག་ངོ་ཚ་མེད་དང་འདྲ། ། 1-1-37b བྲན་གཡོག་ངོ་ཚ་མེད་པ་རྣམས། །བཟའ་བཏུང་མཐོང་ན་ནན་གྱིས་འདུ། །དཀའ་བ་མཐོང་ན་ཐབས་ཀྱིས་བྱོལ། །ལས་མི་བྱེད་པར་གླ་རྔན་འདོད། །འོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་སྡུད་པ་ཡང་། །འབྱོར་དང་འབྱོར་མེད་རིམ་པ་དང་། །བསྟུན་ནས་མཉམ་པར་བླང་བྱ་ཡི། །མི་མཚུངས་བླངས་ན་ག་ལ་སྙོམས། །ཁྲལ་འདེད་བྱ་བའི་འབངས་ཀུན་ལ། །ཡུལ་དུས་འབྱོར་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། །གཞིས་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བླང་། །མི་ལྕོགས་པ་ཡིས་མནར་མི་བྱ། །བ་འཇོ་མེ་ཏོག་བཏུ་ཚུལ་དུ། །རྩ་བ་ཉམས་པར་བྱ་མི་རིགས། །གལ་ཏེ་རྩ་བ་ཉམས་བྱས་ན། །རྒྱལ་པོས་ད་གཟོད་སུ་ལས་ལེན། །འབངས་རྣམས་རང་གི་ལག་མཐུ་ཡིས། །བསྒྲུབས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆུང་ལ། །ལོ་རེའི་བཟའ་བཏུང་གོས་རྣམས་ཀྱང་། །སེམས་ཁྲལ་མེད་པར་བདོག་པའང་དཀོན། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་མའི་དཔྱ་ཁྲལ་ནི། །ཅུང་ཟད་བླངས་ཀྱང་བསྡོམས་ན་མང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་འཁོར་རྣམས་ལ། །བརྩེ་སེམས་བཞག་སྟེ་དཔྱ་བླང་བྱ། །དཔྱ་དབུལ་པ་དང་ལས་བྱེད་སོགས། །རྒྱལ་པོར་ཕན་པའི་བགྱི་བ་ལ། །ཆ་མཚུངས་རིགས་པས་ཁྲལ་རྣམས་ལ། །འཁོར་ཀུན་སྐྱིད་སྡུག་སྙོམས་ན་བདེ། །ལ་ལ་ཅི་བྱེད་རང་དབང་ཅན། །ཁ་ཅིག་གཞན་དབང་རྟག་ཏུ་མནར། །འདྲ་དང་མི་འདྲ་མང་བ་ཡི། །ཡུལ་དེའི་སྐྱེ་རྒུ་མཁོས་མི་ཕེབས། །མཆོད་གནས་དམ་པའི་ཞབས་འདེགས་དང་། །འོས
【現代漢語翻譯】 如果心存偏袒之人不美善， 更不用說成為眾多百姓一生的統治者了。 所有自己的臣民， 都同樣依賴於這位統治者。 因此，應該平等地對待他們， 如果不平等，就會令人失望。 對有才能的人給予關愛， 對不馴服的人進行懲罰， 爲了明確地展示各自的業果， 這並不是不平等。 各自獲得什麼樣的命運， 這有什麼可分配的呢？ 如果稅收、法律和保護方式， 有所偏袒，那就是不平等。 國王應該如何保護自己的國土， 使其免受敵人和損害的侵擾呢？ 如果連一個都保護不了，就不是國王。 用什麼方法來保護呢？ 對於那些不瞭解自身利益、沒有能力的人， 通過制定法律，告訴他們應該做什麼，不應該做什麼， 以此來進行保護。 如果有人違反法律，無論他是誰， 都應該處以同樣的懲罰， 不要對任何人網開一面， 這樣做才能使法律公正。 制定公正的法律之後， 爲了讓百姓安樂， 賢明的國王們也會以恩德的方式， 收取六分之一的稅收。 末法時代的國王們， 不以正道治理百姓， 反而加重稅收， 這就像無恥的奴僕一樣。 無恥的奴僕們， 看到食物就貪婪地索取， 看到困難就想方設法逃避， 不幹活卻想要報酬。 徵收合理的稅收， 也要根據貧富程度， 平等地收取， 如果不這樣，怎麼能算公正呢？ 對於所有需要繳納稅收的百姓， 要根據當地的時間、財富狀況， 在不損害他們生計的情況下徵收， 不要強迫他們做不到的事情。 就像採摘花朵和擠奶一樣， 不能損害根本。 如果損害了根本， 國王又能向誰徵稅呢？ 百姓們依靠自己的雙手， 獲得的享受很少， 每年能夠無憂無慮地擁有食物和衣服， 也是很困難的。 城市裡收取的稅收， 即使每次收取的數量不多，但加起來也很可觀。 因此，國王應該對自己的臣民， 懷有慈愛之心，收取稅收。 對於貧困者和勞動者等， 對國王有益的行為， 按照公平的原則， 讓所有臣民共同承擔苦樂，這樣才能安樂。 有些人可以自由自在地做自己想做的事， 有些人卻總是受制於人，痛苦不堪。 在一個貧富差距懸殊的， 國家裡，百姓們的生活不會富裕。 供養聖者的侍奉，和 應得的...
【English Translation】 If a biased person is not beautiful, What need is there to mention becoming the ruler of many people's lives? All the people of one's own subjects, Equally rely on that ruler. Therefore, they should be treated equally, If they are not equal, disappointment will ensue. Cherishing those with qualities, And punishing the unruly, To clearly show each individual's karmic results, This is not inequality. Whatever destiny one obtains, What is there to distribute in this? If taxes, laws, and methods of protection, Are biased, that is inequality. How should a king protect his own lands, From enemies and harmful afflictions? If even one cannot be protected, he is not a king. By what means should one protect? For those who do not understand their own interests and are incapable, By establishing laws, telling them what to do and what not to do, One protects in this way. If anyone violates the law, no matter who they are, They should be punished equally, Without leniency towards anyone, Doing so ensures the fairness of the law. After establishing fair laws, In order to bring happiness to the people, Wise kings would also, in a manner of grace, Collect one-sixth of the produce as tax. Kings of the degenerate age, Do not govern the people according to righteousness, Instead, they increase taxes excessively, This is like a shameless servant. Shameless servants, Greedily demand when they see food, And cleverly avoid when they see difficulties, They desire rewards without working. Collecting appropriate taxes, Should also be done according to the level of wealth, Collecting equally, If it is not done this way, how can it be fair? For all the subjects who need to pay taxes, According to the local time, wealth, and circumstances, Collect without harming their livelihood, Do not torment them with what they cannot afford. Like milking cows and picking flowers, One should not harm the roots. If the roots are harmed, From whom will the king collect taxes then? The people, relying on their own hands, Have little enjoyment from what they earn, Even having food and clothing each year without worry, Is difficult. The taxes collected in many cities, Even if the amount collected each time is small, it adds up to a lot. Therefore, the king should, towards his own subjects, Hold a loving heart and collect taxes. For the poor and laborers, etc., Actions that benefit the king, According to fair principles, If all subjects share happiness and sorrow equally, then there will be peace. Some can freely do what they want, While others are always controlled by others, suffering constantly. In a country with great disparities, The people's lives will not be prosperous. The service of offering to holy beings, and The deserved...
་ལ་གནང་བའི་ 1-1-38a བཀའ་དྲིན་ལ། །འབངས་རྣམས་འགྲན་སེམས་མི་འོས་ཀྱང་། །རིགས་མཐུན་མཉམ་པར་བསྐྱང་ན་ལེགས། །སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱིས་བཀོད་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་མཉམ་པར་ནི། །རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་སྤྱོད་ན། །རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། །འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་བྱ་བ་ལ། །འདྲ་ཞིང་མཉམ་པ་ཁོ་ན་ཡིས། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་སྙོམས་བྱས་ན། །མཐོ་དམན་སུས་ཀྱང་བཀའ་ལ་བརྩི། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ཞིང་། །ཕྱོགས་ཞེན་ཅན་གྱི་ངག་མི་སྨྲ། །གཏོང་ལའང་ཕྱོགས་ཞེན་མི་བྱའོ། །རང་གི་ཆོས་ལུགས་གཙོར་བཟུང་སྟེ། །བསྟན་ལ་ཕན་འདོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་འཁུ་ན། །རྒྱལ་པོའི་སྐྱོན་མིན་འཁོར་གྱི་སྐྱོན། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཅེས་བཟུང་ནས། །གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །དེ་ལ་འཁུ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་། །འཁོར་གྱི་སྐྱོན་མིན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱོན། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཚུན། །རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་གང་གནས་པའི། །གནའ་བོའི་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི། སྔ་ཚུལ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོས་བསྲུང་། །ཕན་ཚུན་བསྲེ་བར་མི་བྱ་ལ། །ཕན་ཚུན་གནོད་དུ་མི་འཇུག་པར། །སོ་སོར་མ་ཉམས་བསྐྱང་བ་ན། །སྐྱེ་རྒུ་སྐྱོང་བའི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །དགོས་པའི་དུས་སུ་མ་གཏོགས་པ། །སྡེ་དང་རིས་དང་གོ་ས་ལ། །དགོས་མེད་གློ་བུར་དག་ཏུ་ནི། ། 1-1-38b བབ་ཅོལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱའོ། །གློ་བུར་དུས་ཀྱི་གནང་སྦྱིན་སོགས། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བྱས་གྱུར་ན། །མངའ་བདག་རིས་སུ་མ་ཆད་ཅེས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཡིད་མགུ་ནུས། །ཆ་ལུགས་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་སོགས། །ཡ་མ་ཟུང་དུ་མི་བྱེད་པར། །རྒྱུན་དུ་སྙོམས་པར་གནས་བྱས་ན། །ཡ་རབས་•ཚུལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། །བསྟོད་ན་ཁེངས་ཚུལ་མི་བྱ་ཞིང་། །སྨད་ན་ཞུམ་པ་མི་བྱ་བར། །རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་གནས་པ་ཡི། །མི་བདག་དེ་ནི་གཟི་དང་ལྡན། །ཕྱི་ཐག་བལྟ་བའི་མིག་རྒྱང་གིས། །དགྲ་ལའང་བུ་བཞིན་བསྐྱངས་བྱས་པས། །ཐ་མར་དགྲ་བོ་དབང་གྱུར་པ། །བློ་ཁོག་ཡངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཡངས་ན། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་དྲོད་མི་ཟིན། །ཅོལ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ཅལ་སྒྲོག་ལ། །མི་བརྟེན་སྐྱེས་བུའི་སྤྱོད་པ་མཚར། །དོན་ཆེན་གོ་འཕང་ཆེན་པོའི་ཕྱིར། །ཕྲན་ཚེགས་དག་ལ་བལྟ་མི་བྱ། །ས་རྣམས་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་སླད། །ཅི་འབྱོར་གཏོང་ཡང་ཕོངས་སམ་ཅི། །ཀུན་ཤོང་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས། །བློ་ཆུང་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་དཀའ། །མིག་རྒྱང་ཐུང་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །སང་ཉིན་ལས་ཀྱང་དེ་རིང་གཙོ། །སྦྲང་བུ་བ་རྒྱས་བཅིངས་པ་བཞིན། །བླུན་པོ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་ཆགས་ནས། །དོན་ཆེན་གནས་ལ་གྲོས་མི་ཐེབས། །རྟག་ཏུ་རང་གིས་རང་ཉིད་བཤོལ། །ནོར་གྱིས་ནོར་རྣམས་འགུགས་བྱེད་ 1-1-39a
【現代漢語翻譯】 對於您給予的恩情， 子民們不應心懷嫉妒， 若能平等對待同族之人則善莫大焉。 眾生皆由業力所定， 即使是佛陀， 也無法讓所有眾生同甘共苦， 更何況其他國王呢？ 然而，在處理當前事務時， 若能做到一視同仁、平等對待， 不偏不倚， 無論地位高低，都會尊重您的命令。 這是所有國王共同的原則， 處理事務不應有所偏頗， 不應聽信偏頗之言， 施予也不應有所偏袒。 堅持自己的宗教信仰， 盡力幫助自己的教派， 若因此而與其他教派發生衝突， 這不是國王的過錯，而是臣屬的過錯。 珍視自己的教派， 若因此而損害其他教派， 無論發生什麼衝突， 這不是臣屬的過錯，而是國王的過錯。 因此，對於包括外道在內的， 所有居住在國王領土內的， 古老的教派， 國王應如以往一樣予以保護。 不應將它們混淆， 不應允許它們互相傷害， 各自保持原樣，不使其衰落， 這才是治理民眾的正確方式。 除非必要， 否則對於部門、階層和職位， 不應隨意地， 突然進行不必要的升降。 對於突發事件的賞賜等， 若能做到不偏不倚， 子民們會認為您沒有區別對待， 從而心滿意足。 在服飾和行為舉止等方面， 不要虛偽做作， 始終保持平等， 這才是高尚的行為。 受到讚揚時不應驕傲自滿， 受到批評時不應灰心喪氣， 始終保持平靜， 這樣的君主才具有威嚴。 以長遠的眼光來看待問題， 即使對待敵人也像對待孩子一樣關愛， 最終使敵人臣服， 這是心胸寬廣的美德。 若智慧如海洋般廣闊， 孩童的體溫也無法溫暖它。 不依賴於無知者的喧囂， 這是賢者的行為。 爲了偉大的事業和崇高的地位， 不要關注瑣碎的小事。 爲了征服土地， 即使付出所有，又有什麼可惜的呢？ 心胸寬廣、能容納一切的人， 難以忍受心胸狹窄之人的想法。 對於目光短淺的人來說， 今天比明天更重要。 就像蜜蜂被花蜜束縛一樣， 愚蠢的人執著于瑣碎的小事， 無法為偉大的事業出謀劃策， 總是為自己找藉口。 財富吸引財富，
【English Translation】 Regarding the kindness you have bestowed, The subjects should not harbor jealousy, It would be best to treat those of the same kind equally. Since beings are determined by their karma, Even the Buddhas, Cannot make all beings share the same happiness and suffering, What more can be said of other kings? However, in dealing with current affairs, If one can be fair and treat everyone equally, Without being biased, Everyone, regardless of status, will respect your commands. This is a common principle for all kings, Affairs should not be handled with bias, One should not listen to biased words, And one should not be partial in giving. Uphold your own religious beliefs, And do whatever you can to help your own sect, If this causes conflict with other sects, It is not the fault of the king, but the fault of the entourage. Cherish your own sect, If this harms other sects, Whatever conflicts may arise, It is not the fault of the entourage, but the fault of the king. Therefore, for all the ancient sects, Including the outsiders, that reside, In the king's territory, The king should protect them as before. They should not be mixed together, They should not be allowed to harm each other, Maintaining each separately without decline, This is the proper way to govern the people. Unless necessary, For departments, classes, and positions, One should not arbitrarily, Suddenly make unnecessary promotions or demotions. For rewards for sudden events, etc., If one can be impartial, The people will feel that you have not discriminated, And will be satisfied. In terms of attire and behavior, Do not be hypocritical, Always maintain equality, This is the way to behave nobly. When praised, one should not be arrogant, When criticized, one should not be discouraged, Always remain calm, Such a ruler possesses dignity. Looking at things with a long-term perspective, Even treating enemies like children with love, Eventually subduing the enemy, This is the virtue of a broad mind. If wisdom is as vast as the ocean, The warmth of children cannot warm it. Not relying on the clamor of the ignorant, This is the behavior of the wise. For the sake of great undertakings and noble positions, Do not pay attention to trivial matters. In order to conquer lands, What is there to regret even if you give everything? Those with broad minds who can accommodate everything, Find it difficult to tolerate the thoughts of narrow-minded people. For those with short-sightedness, Today is more important than tomorrow. Like bees bound by nectar, Foolish people are attached to trivial matters, Unable to advise on great undertakings, Always making excuses for themselves. Wealth attracts wealth,
ལ། །དོན་ལས་དོན་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་མཐོང་ཚེ་རྐྱེན། །ཅིས་ཀྱང་མཁས་པ་བཤོལ་མི་ནུས། །དང་པོར་ལེགས་བརྟགས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །བར་དུ་གང་རྩོམ་འཇིགས་པ་མེད། །ཐ་མར་དགེའམ་ཉེས་ཀྱང་རུང་། །མཁས་རྣམས་འགྱོད་མེད་རྟག་ཏུ་བདེ། །བླུན་པོས་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་། །འཇིགས་འགྱོད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དཀོན། །མཁས་པའི་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེར། །དེ་གསུམ་མེད་པས་བློ་བདེར་གནས། །ཡུན་ཐུང་དུས་དང་ཐབས་ཆུང་ངུས། །བགྱི་བ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་དཀའ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་ཐབས་ཆེན་པོས། །བསྒྲུབས་ན་མི་འགྲུབ་གང་ཡང་མེད། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གོ་འཕང་གཙོ། །ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་དང་ཐོས་པ་དང་། །དཔལ་དང་མངའ་ཐང་འཕེལ་བའི་ཐབས། །གང་ཡིན་དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དག་རྣམས་དོན་དུ། །ཟས་ནོར་འབྱོར་པ་རྩྭ་བཞིན་གཏོང་། །མི་བདེ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སུ། །ལུས་ཀྱང་བྲན་བཞིན་བཀོལ་བར་བྱེད། །ནོར་གསོག་ཙམ་ལ་གྲུང་པ་ཡིས། །ཟས་གཏོང་ནོར་ནི་སྲུང་བར་བྱེད། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བཞག་ནས། །ཟས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་པར་བྱེད། །སོ་ནམ་དུས་སུ་ཞིབ་བྱ་ཞིང་། །དགོས་པའི་དུས་ན་རྩིང་པོར་སྤྱོད། །སྤྱད་པར་བྱ་ཕྱིར་ནོར་གསོག་གི། མི་སྤྱད་བསགས་ན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །བྱ་བ་རྡུལ་ལྟར་ཞིབ་ན་ཡང་། །བློ་རྒྱ་ས་གཞི་ལྟར་ཆེ་ལ། ། 1-1-39b ལེགས་ཉེས་འཇའ་ལྟར་གསལ་ན་ཡང་། །བློ་ཁོག་མཁའ་ལྟར་ཡངས་རྣམས་མཆོག །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་སྙོམས་པར་གནས་གྱུར་ན། །འདུ་བ་སྙོམས་ཤིང་ནད་མེད་བདེ་བར་འགྱུར། །སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་བྱས་གྱུར་ན། །ཕྱོགས་མེད་སྐྱེ་བོ་འདུ་ཞིང་རྗེད་པར་བྱེད། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྙོམས་པའི་ཡིད་བཞག་ན། །དུས་ཀུན་ཟུག་རྔུ་རྣམ་སྤང་བདེ་བར་གནས། །མཐའ་ལ་མ་ཞེན་མཉམ་པའི་ཡིད་སྐྱེད་ན། །ལྟ་བ་བཟང་ལྡན་ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་གནས། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་མཉམ་ན་སྤྱི་རྗེ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་འདི་དང་གང་ལྡན་རྒྱལ་པོར་འོས། །བཤེས་ངོར་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་མི་སྙོམས་པ། །ཁྲིམས་འཆལ་གནོད་པ་དུ་མའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར། །ས་བཞིན་སྙོམས་པའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་ན། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི། །འབྲས་བུ་བཟང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཀུན་ལ་སྙོམས་པ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །། 辨悲心品 ས་སྐྱོང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པ་རྣམས། །འབངས་ལ་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་བྱམས། །རང་གི་སྲོག་དང་ནོར་བཏང་ནས། །འཁོར་རྣམས་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་ཕྱུགས་ཀྱིས་འཚོ་རྣམས་ཀྱང་། །ཕྱུགས་ལ་བརྩེ་བས་མ་བསྐྱངས་ན། །ཉེ་བར་རྒུད་པ་ཐོབ་མིན་ནམ། །རང་དོན་ཤེས་ན་འཁོར་བསྐྱང་བྱ། །ལྗོན་ཤིང་ 1-1-40a
【現代漢語翻譯】 因此，從一個行為會產生另一個行為，當看到重大事情能夠完成時，這就是機緣。無論如何，智者都不能推脫。首先，仔細考察，斷除疑慮；中間，無論做什麼，都無所畏懼；最後，無論是好是壞，智者都不會後悔，總是快樂。愚人無論做什麼，都很少沒有恐懼、後悔和疑慮。智者所做的大部分事情，都沒有這三者，因此內心安寧。用短暫的時間和微小的手段，很難成就偉大的事業。用長久的時間和偉大的手段，沒有什麼不能成就。對於高尚的人來說，地位最重要，要仔細思考如何增進功德、學識、財富和權力。爲了實現這些目標，要像丟棄草一樣捨棄食物、財富和財產，不顧不適，像使用奴隸一樣使用自己的身體。只知道積攢財富的勤快人，會吝嗇食物，守護財富。卑劣的人則把別人放在一邊，仔細地思考食物。在耕種的季節要精細，在需要的時刻要粗獷。積攢財富是爲了使用，不使用而積攢是痛苦的根源。即使做事像灰塵一樣細緻，也要有像大地一樣廣闊的胸懷；即使好壞像彩虹一樣分明，也要有像天空一樣寬廣的胸襟，這樣的人才是最優秀的。如果飲食和行為保持平衡，身體的各個方面就會和諧，沒有疾病，感到快樂。如果對所有人都保持平等，就會吸引各方的人，並使他們信服。如果對快樂和痛苦保持平靜的心態，就能永遠擺脫痛苦，安樂自在。如果不執著于極端，培養平等的心，就擁有良好的見解，符合事物的本性。不偏袒任何一方，保持平等，就是所有人的君主，具備這種品德的人才適合做國王。偏袒親近的人，做事不公正，就會擾亂法律，成為諸多危害的根源。像大地一樣公正的國王，是世間眾生的依靠，是具有多種廣博功德，能帶來美好結果的源泉。《政道論·治理大地的裝飾》之「普遍公正」的闡釋，第十一章完畢。 具有慈悲心的統治者，像對待獨子一樣愛護百姓，不惜犧牲自己的生命和財產，來保護自己的臣民。即使是靠牲畜為生的人，如果不愛護牲畜，難道不會很快衰敗嗎？如果懂得為自己著想，就應該保護自己的臣民。樹木
【English Translation】 Therefore, one action leads to another. When seeing that a great matter can be accomplished, that is the opportunity. In any case, the wise cannot shirk. First, examine carefully and cut off doubts; in the middle, whatever you do, have no fear; in the end, whether it is good or bad, the wise will not regret it and are always happy. Whatever a fool does, it is rare to be without fear, regret, and doubt. Most of the things that the wise do do not have these three, so they are at peace in their hearts. It is difficult to accomplish great things with short time and small means. With long time and great means, there is nothing that cannot be accomplished. For noble people, status is the most important. Carefully consider how to increase merit, learning, wealth, and power. To achieve these goals, discard food, wealth, and property like grass, disregard discomfort, and use your body like a slave. A diligent person who only knows how to accumulate wealth will be stingy with food and protect wealth. Base people put others aside and carefully consider food. Be meticulous in the farming season and be rough when needed. Accumulate wealth for use; accumulating without using is the root of suffering. Even if you do things as meticulously as dust, have a mind as broad as the earth; even if good and bad are as clear as a rainbow, have a mind as vast as the sky. Such people are the most excellent. If diet and behavior are balanced, all aspects of the body will be harmonious, without disease, and feel happy. If you treat everyone equally, you will attract people from all directions and convince them. If you maintain a calm mind towards happiness and suffering, you can always get rid of pain and be at ease. If you do not cling to extremes and cultivate an equal mind, you will have good views and be in accordance with the nature of things. Being impartial and equal makes you the lord of all. A person with this virtue is fit to be king. Favoring close people and acting unfairly will disrupt the law and become the root of many harms. A king who is as just as the earth is the support of all beings in the world, possessing many broad virtues and being the source of good results. The explanation of 'Universal Justice' from 'The Ornament of the Earth-Ruling' in the Treatise on Governance, Chapter Eleven is complete. Rulers with compassion cherish their subjects like their only child, sacrificing their own lives and property to protect their people. Even those who live by livestock, if they do not care for their livestock with affection, will they not soon decline? If you know how to think for yourself, you should protect your people. Trees
ལོ་འདབ་རྒྱས་པ་དེ། །ལྗོན་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་རྟགས་ཡིན། །འཁོར་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ། །རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་ཆེ་རྟགས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །འབངས་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དུ་ཐོགས། །མི་རེངས་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་ནི་སུ་ཞིག་འདོགས། །སྙིགས་མའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས། །འབངས་ལ་གཟན་ཟས་ལྟ་བུར་མཐོང་། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཕྲུ་གུ་ཡིས། །མ་ཉིད་ཟས་སུ་མཐོང་ནས་ཟ། །སྔོན་ཚེ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ནས་སུ། །རང་གི་འབངས་རྣམས་སྐྱོང་བར་བྱེད། །ཀྱེ་མ་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་ལྟོས། །རང་དོན་བཞག་ནས་གཞན་དོན་གཉེར། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱབས་མི་བྱེད། །འབྲས་ལྡན་ཤིང་དང་ཡིད་འོང་ཆུ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་འདུན་སར་འགྱུར། །རང་དོན་ཆེ་ཞིང་གཞན་འདོར་བ། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱབས་སུ་འཛིན། །འབྲས་མེད་ཤིང་དང་མི་གཙང་ཆུ། །བློ་ལྡན་སུ་ཡིས་བརྟེན་བྱར་བྱེད། །གང་ཞིག་བརྟེན་པས་དཔལ་དང་གྲགས་པ་དང་། །ནོར་དང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཐོབ་པ། །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ནོར་བུའི་རྗེས་འགྲོ་བའི། །མི་མཆོག་དེ་ལ་བརྟེན་རྣམས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །བསྟེན་པར་གྱུར་ན་ཁྲོ་དང་བརྐམ་ཆགས་སོགས། །ཉེས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་རྣམས་ཕུང་བྱེད་པ། །ཧ་ལའི་ལྗོན་པ་དུག་ཆུའི་རྫིང་བུ་ཅན། །ས་བདག་ངན་ལ་སུ་ཞིག་རྟེན་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་སུ་ 1-1-40b ཞིག་བདག་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སྤངས་བདེ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བྱེད་པས། །ས་སྐྱོང་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་དོན་དང་ལྡན། །གལ་ཏེ་རང་དོན་སེམས་ན་ཡང་། །རང་དོན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། །འཁོར་བསྐྱང་བ་ལས་དོན་ཆེ་བའི། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། །འབྲས་མེད་ཤིང་དང་མཚོ་བསྐམས་པར། །བྱ་རྣམས་འདུ་བར་མི་འགྱུར་ལྟར། །རྒྱལ་སྲིད་མངའ་ཐང་ཉམས་པའི་ཕྱོགས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད། །སྐྱིད་ན་ལྷ་ཡང་འདུ་བྱེད་ལ། །སྡུག་ན་བུ་ཡང་འབྲོས་བྱེད་པས། །རྒྱལ་པོས་རང་གི་ཡུལ་འཁོར་ཀུན། །དཔལ་གྱིས་མཚོ་ལྟར་གང་བར་བྱ། །འཁོར་དང་ནོར་གྱིས་འབྱོར་གྱུར་ན། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་དང་ཅིས་མི་ལྡན། །འབྱོར་པར་གྱུར་ཚེ་ཀུན་ཀྱང་མཛའ། །རྒུད་པར་གྱུར་ཚེ་ཐམས་ཅད་དགྲ། །རྒྱལ་པོས་ཡུལ་དེར་མི་བཟད་པའི། །དབུལ་དང་ཁས་ཉེན་སྡུག་བསྔལ་ཅན། །སྐྱབས་མེད་འདི་དག་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །བདག་མིན་སུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་བྱ། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་གྱུར་རྣམས་ལ། །རྒྱལ་པོས་བདག་ལ་བརྙས་སྙམ་དུ། །རྒྱུད་ཚིག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཉེས་པས་རྨོངས་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་ཕྱིར་ཕ་དང་མ་ལའང་། །འཚེ་ཞིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད། །བདག་གི་བདེ་བ་ཁྱད་གསོད་པ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅིས་མི་སྐྱེ། །མིག་མེད་གཡང་སར་མཆོང་བ་ནི།
【現代漢語翻譯】 枝繁葉茂，乃是樹木興盛的標誌。 眷屬圓滿，乃是君王權勢的象徵。 君王，君王，之所以被稱為君王， 是依賴於臣民而得名。 如果孤身一人， 誰又會稱他為君王呢？ 末世的王族們， 把臣民看作是食物。 罪惡就像孩子， 把母親當作食物來吞噬。 往昔擁有正法的君王們， 甚至捨棄生命和財富， 來守護自己的臣民。 多麼令人驚歎的智慧差別啊！ 他們放下自身利益，追求他人福祉， 誰又不會去依附他們呢？ 果實纍纍的樹木和令人愉悅的清泉， 是眾人嚮往的地方。 如果只顧自身利益而拋棄他人， 誰又會去依靠他呢？ 不結果的樹木和不乾淨的水， 有智慧的人誰會去依賴呢？ 依附於他，能夠獲得榮耀和名聲， 財富和安樂圓滿具足， 追隨如意寶瓶和如意寶珠的， 依附於這樣的人中豪傑終將獲勝。 如果依附的對象充滿憤怒和貪慾等， 被罪惡所控制而毀滅眷屬， 如同毒樹和毒水池一般。 誰會去依附惡劣的統治者呢？ 因此，但凡 希望依附我的人， 都能遠離痛苦，獲得安樂。 日夜思慮這些， 賢善的統治者才是有意義的。 即使只為自己著想， 爲了更好地成辦自己的利益， 還有什麼比守護眷屬更重要的呢？ 對於君王來說，還有什麼其他的事情呢？ 如同沒有果實的樹木和乾涸的湖泊， 鳥兒不會聚集一樣， 衰敗的王權和權勢， 會被眾人拋棄。 快樂時，天神也會聚集， 痛苦時，孩子也會逃離。 因此，君王應使自己的國土， 充滿榮耀，如同大海一般。 如果眷屬和財富充裕， 君王怎會不具備力量呢？ 富有時，人人都親近， 衰敗時，一切皆為敵。 君王應想到，對於自己國土上， 那些遭受貧困、債務和痛苦， 無依無靠的人們來說， 除了我，還有誰能成為他們的依靠呢？ 對於那些極其不馴服的人， 君王不應認為他們輕視自己， 而心生怨恨， 因為他們是被罪惡所矇蔽。 因為愚昧，他們甚至 傷害父母，危害三寶。 對於那些踐踏自身幸福的人， 怎能不生起慈悲之心呢？ 如同盲人跳入懸崖一般。
【English Translation】 Flourishing leaves are the sign of a tree's greatness. A complete entourage is the sign of a king's power. 'King, king,' the name is given depending on the subjects. If one is alone, who would call him a king? In these degenerate times, royal families see their subjects as food. Sins are like children who see their mother as food and devour her. In the past, righteous kings would give up their lives and possessions to protect their subjects. Alas, look at the difference in wisdom! They set aside their own interests and pursue the interests of others, who would not take refuge in them? Fruitful trees and pleasing waters become the desired places for all. If one is selfish and abandons others, who would take refuge in him? Barren trees and unclean water, who with wisdom would rely on them? Whoever relies on one who brings glory and fame, wealth and happiness in abundance, following the good vase and wish-fulfilling jewel, those who rely on such a supreme being will be victorious. If one relies on someone full of anger and greed, whose entourage is destroyed by the power of faults, like a poisonous tree and a pool of poisonous water, who would rely on an evil ruler? Therefore, whoever hopes that those who rely on me will be free from suffering and attain happiness, spending day and night contemplating this, good rulers are meaningful. Even if one thinks only of oneself, to accomplish one's own interests well, what greater task is there than protecting one's entourage? What other task is there for a king? Just as birds do not gather on barren trees and dried-up lakes, all beings abandon a declining kingdom and power. In happiness, even gods gather, in suffering, even children flee. Therefore, a king should fill his land with glory, like an ocean. If one is rich in entourage and wealth, how can a king not be powerful? When one is prosperous, everyone is friendly, when one is in decline, everyone is an enemy. A king should think, for those in his land who suffer from unbearable poverty, debt, and misery, who are without refuge, who else is there to be their refuge but me? For those who are extremely unruly, a king should not think that they despise him, and become resentful, for they are blinded by faults. Because of ignorance, they even harm their parents and harm the Three Jewels. For those who trample on their own happiness, how can one not generate compassion? It is like a blind person jumping into a cliff.
།གཡང་སར་བརྙས་ 1-1-41a པ་མ་ཡིན་གྱི། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་རང་བརྙས་ནས། །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ཟད། །དེ་བཞིན་མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །ཕ་ཡིས་བུ་ནི་བཅོས་པ་ལྟར། །བསྡིག་ཅིང་གདུལ་དཀའ་གནས་ནས་བསྐྲད། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་རང་མིས་བརྙས་པ་དང་། །བུ་ལོན་མང་ཞིང་ངན་པ་དག་ལ་བརྟེན། །དབུལ་བར་མཐོང་ནས་མཛའ་བོས་སྤངས་པ་སྟེ། །མེ་མ་ཡིན་པར་ལུས་སྲེག་དེ་ལྔའོ། །གང་ཞིག་རྒན་པོ་བྱིས་པ་ནད་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་ཐབས་སྟོར་དེ་བཞིན་རྒུད་པ་དང་། །རྒྱལ་པོས་སྤངས་དང་སྐྱབས་མེད་གྱུར་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དེ་དག་མིར་མི་རུང་། །བདག་ནི་མགོན་དང་བཅས་སྙམ་རེ་སེམས་ཀྱིས། །ཉམ་ཆུང་མཆི་མས་བརྣངས་པའི་སྨྲེ་སྔགས་ཀྱིས། །ས་བདག་ལ་ནི་བདེན་པའི་དོན་གསོལ་བ། །ཡལ་བར་འདོར་བ་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་མི་བདག་ལ། །ཞུ་བར་རྔོ་མི་ཐོགས་པ་མང་བའི་ཕྱིར། །དུས་དང་དུས་སུ་འབངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ། །ཚུལ་བཞིན་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པ་མཁས་པ་ཡིན། །རང་ཉིད་བདེ་བར་གནས་པ་ཕལ། །ཕ་རོལ་ཉམས་ལ་ལྟ་བ་དཀོན། །གཞན་གྱི་ཁོང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟའི། །བསམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་རྗེ་བོ་བཟང་། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་བརྟགས་ཀྱང་། །བདག་ལས་ཆེས་སྡུག་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་གཞན་ལའང་རང་སྡུག་ 1-1-41b པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་མི་བྱ། །བདེ་བ་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པར། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །བདག་གི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ནས་འགྲོ་བ་གཞན། །ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པར་གྱུར་ལ་སྙིང་རྗེར་བྱེད། །བདག་ནི་སྐྱེ་བོ་འདི་ཡི་མགོན་གྱུར་ལ། །འདི་ཀུན་བདག་ལ་རེ་ཞིང་ལྟ་བྱེད་པས། །བདག་གི་སྲོག་ནི་བཏང་བར་ཆེས་བླ་ཡི། །འདི་རྣམས་བཏང་བར་མི་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ། །སྐྱབས་མེད་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་བགྱིད་ཅིང་། །ཇི་ལྟར་ནུས་པས་དབུགས་འབྱིན་མི་སྩོལ་བར། །འབངས་ཀྱི་ནོར་ལེན་འབངས་ལ་མི་སེམས་རྣམས། །ཁྲེལ་ལྡན་ཡིན་ན་ཁྲེལ་མེད་གཞན་སུ་ཞིག །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བརྟེན་བྱས་ན། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་དེས་མི་གཏོང་། །སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པས། །སྤྲེའུའི་ཕྲུག་གུ་བསྲུང་བ་བཞིན། །ངན་པར་ཇི་ལྟར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་། །རྐྱེན་དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་ན་བསླུ། །མི་ངན་ཆུ་ལས་བསྒྲལ་ན་ཡང་། །རི་དྭགས་རུ་རུ་གཞན་ལ་བསྟན། །རང་གི་རིས་ནས་མ་འདས་པ། །ཇི་ལྟར་མི་སྲུན་གྱུར་ན་ཡང་། །རང་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ན་དེས། །བརྙས་པར་མི་དོགས་འབད་དེ་འཆོས། །རང་གི་རིས་ནས་གང་འདས་པས། །གནོད་ཀྱང་ཆད་པས་ཇི་ལྟར་གཅོད། །བརྙས་ཐབས་བྱེད་ན་དེས་བྱེད་དེ། །ཁྲོ་ན་དེ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ། །གང་ཞིག་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་གྱུར་ན། །གདུག་པའི་དུག་ནི་མཆེད་དོགས་པས། །རང་གི་ 1-1-
【現代漢語翻譯】 並非是輕蔑于低賤之人，而是自身的行為導致自我輕賤，最終只能無奈地承受痛苦。同樣地，對於那些不馴服的人，要生起慈悲之心，如同父親管教孩子一樣，嚴厲地懲罰並驅逐那些難以教化之人。遠離痛苦，被自己人輕視，揹負沉重的債務，依賴惡人，因貧困而被朋友拋棄，這五種痛苦如同無火自焚。對於年老、年幼、病人、弱者、失去依靠者、衰敗者、被國王拋棄者以及無依無靠之人，若無慈悲之心，則不配為人。心中想著『我是有依靠的』，弱者含淚傾訴，向統治者訴說真實情況，怎能忍心置之不理？因為極其弱小的人們向統治者申訴往往無濟於事，所以明智之士應當時刻了解並考察百姓的疾苦。大多數人只顧自己安樂，很少關注他人的困境。能夠設身處地為他人著想，這樣的君主才是賢明的。即使從各方面用心衡量，也沒有發現比自己更痛苦的人。因此，每個人都認為自己的痛苦最為重要，所以我不應該去傷害他人。渴望幸福，厭惡痛苦，這是所有眾生共同的願望。因此，要以自己的感受來體諒他人，對那些極度貧困的人心生憐憫。我是這些人的依靠，他們都依賴並仰望著我，因此，捨棄我的生命也在所不惜，絕不能拋棄他們。對於無依無靠之人，不給予庇護，不盡力救助，反而掠奪百姓的財產，不體恤百姓，這樣的人如果還有羞恥心，那誰又會是無恥之徒呢？依靠有德之人，即使爲了保全性命，他們也不會背棄你。就像雄獅保護幼小的猴子一樣，不嫌棄它的肢體不健全。無論對惡人施加多少恩惠，一旦遇到變故，他們就會背叛你。即使把惡人從水中救起，他們也會像野獸一樣恩將仇報。只要沒有脫離自己的族群，即使再怎麼不馴服，因為受自己管轄，也不用擔心被輕視，要努力教化他們。對於那些脫離自己族群的人，即使他們造成損害，又該如何懲罰呢？如果他們想輕蔑你，那就讓他們輕蔑吧；如果他們生氣，那就對他們生氣吧。如果被蛇咬了，因為害怕毒液蔓延，就要儘快處理。 It is not contempt for the lowly, but one's own actions that lead to self-contempt, ultimately only to suffer helplessly. Likewise, towards those who are unruly, generate a compassionate mind, like a father disciplining his child, severely punish and expel those who are difficult to tame. Separation from suffering, being despised by one's own people, bearing heavy debts, relying on the wicked, and being abandoned by friends due to poverty – these five sufferings are like burning without fire. Those who lack compassion for the elderly, the young, the sick, the weak, the helpless, the declining, those abandoned by the king, and the defenseless are not fit to be called human. Thinking 'I have protectors', the weak pour out their grievances with tears, appealing to the ruler with truth. How can one bear to ignore them? Because the extremely weak often find their appeals to the ruler ineffective, wise individuals should constantly understand and investigate the people's suffering. Most people only care about their own comfort and rarely pay attention to the plight of others. A ruler who can put himself in others' shoes is truly virtuous. Even after carefully considering everything, one finds no suffering greater than one's own. Therefore, everyone considers their own suffering to be the most important, so I should not harm others. The desire for happiness and aversion to suffering are common to all beings. Therefore, one should empathize with others based on one's own feelings and have compassion for those who are extremely poor. I am the protector of these people, and they all rely on and look up to me. Therefore, sacrificing my life is worthwhile, and I must not abandon them. Those who do not provide refuge to the defenseless, do not make efforts to save them, but instead plunder the people's wealth and do not care for them – if such people still have shame, then who is shameless? Relying on virtuous individuals, they will not abandon you even to save their own lives. Just as a lion protects its young monkey without disdaining its imperfect limbs. No matter how much kindness is shown to the wicked, they will betray you when faced with adversity. Even if you rescue a wicked person from the water, they will betray you like a wild animal. As long as they have not left their own group, even if they are unruly, because they are under your control, there is no need to worry about being despised; strive to tame them. For those who have left their own group, even if they cause harm, how can they be punished? If they want to despise you, let them despise you; if they are angry, then be angry with them. If one is bitten by a snake, because of the fear of the venom spreading, one must act quickly.
【English Translation】 It is not contempt for the lowly, but one's own actions that lead to self-contempt, ultimately only to suffer helplessly. Likewise, towards those who are unruly, generate a compassionate mind, like a father disciplining his child, severely punish and expel those who are difficult to tame. Separation from suffering, being despised by one's own people, bearing heavy debts, relying on the wicked, and being abandoned by friends due to poverty – these five sufferings are like burning without fire. Those who lack compassion for the elderly, the young, the sick, the weak, the helpless, the declining, those abandoned by the king, and the defenseless are not fit to be called human. Thinking 'I have protectors', the weak pour out their grievances with tears, appealing to the ruler with truth. How can one bear to ignore them? Because the extremely weak often find their appeals to the ruler ineffective, wise individuals should constantly understand and investigate the people's suffering. Most people only care about their own comfort and rarely pay attention to the plight of others. A ruler who can put himself in others' shoes is truly virtuous. Even after carefully considering everything, one finds no suffering greater than one's own. Therefore, everyone considers their own suffering to be the most important, so I should not harm others. The desire for happiness and aversion to suffering are common to all beings. Therefore, one should empathize with others based on one's own feelings and have compassion for those who are extremely poor. I am the protector of these people, and they all rely on and look up to me. Therefore, sacrificing my life is worthwhile, and I must not abandon them. Those who do not provide refuge to the defenseless, do not make efforts to save them, but instead plunder the people's wealth and do not care for them – if such people still have shame, then who is shameless? Relying on virtuous individuals, they will not abandon you even to save their own lives. Just as a lion protects its young monkey without disdaining its imperfect limbs. No matter how much kindness is shown to the wicked, they will betray you when faced with adversity. Even if you rescue a wicked person from the water, they will betray you like a wild animal. As long as they have not left their own group, even if they are unruly, because they are under your control, there is no need to worry about being despised; strive to tame them. For those who have left their own group, even if they cause harm, how can they be punished? If they want to despise you, let them despise you; if they are angry, then be angry with them. If one is bitten by a snake, because of the fear of the venom spreading, one must act quickly.
42a སོར་མོ་ཡིན་ན་ཡང་། །གཅད་པར་བྱ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །གང་ཞིག་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་པའི། །མི་སྲུན་གདུག་པ་གང་གནས་པའི། །ཡུལ་ཁམས་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །རང་གི་གནས་ནས་བོར་བར་བྱ། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བྱས་པ་ལ། །འོས་མཐུན་ཆད་པས་བཅད་བྱས་ཀྱང་། །རང་ལ་དབང་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་བྱ། །སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་གདུག་ལྡན་པའི། །མ་ལའང་བུ་ནི་འབྲོས་བྱེད་ན། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འཁོར་རྣམས་འགྲིབ་ན་རྒྱལ་པོ་དམའ། །རང་གི་ཡུལ་དེར་གནས་པ་ཡི། །གློ་བུར་མགྲོན་དང་དབུལ་པོའི་ཚོགས། །ཅི་ནུས་པར་ནི་བསྲུང་བྱ་སྟེ། །ཅི་མི་སྙམ་དུ་བཞག་མི་རིགས། །རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འདོད་ན། །གཞན་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐབས་སུ་བསྔགས། །གཞན་ཕན་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རྒྱལ་པོ་མིན་ཡང་རྒྱལ་པོ་འདྲ། །རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་ངན་རྣམས། །འཁོར་གྱི་ཕུན་ཚོགས་མཐོང་གྱུར་ན། །སེམས་ལ་ཟུག་རྔུ་སྐྱེ་བ་ནི། །འཆི་ལྟས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྩེ་ལྡན་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལའང་། །དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །དེ་ཡིས་རང་གི་ཕུན་ཚོགས་འཕེལ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱས་ནས། །དགྲ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱམས་པ་ཡིས། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ས་བདག་དེས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་དབང་དུ་འདུ། །བྱམས་ 1-1-42b པའི་སེམས་ནི་ཉེར་བཞག་སྟེ། །གཏོང་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འབངས་ཀྱི་དོན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་དེའི། །གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཁྱབ། །གང་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་དཔལ་གནས་པར། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་དགར་གྱུར་ནས། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་བྱེད་ན། །མི་ཡི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་བདག་སྙིང་རྗེར་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །རྣམ་མང་འབྱོར་བ་དབྱར་གྱི་ཆུ་ལྟར་འཕེལ། །ཕ་རོལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་ཞིང་། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བས་བག་ཕེབས་འགྱུར། །བྱམས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་བཞིན། །སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་དཔལ་དུ་ཤར་བའི་ཚེ། །ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་ནི་མགོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྟོངས་པ་ཞེས་བཤད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། སྙིང་རྗེ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། 辨國王善護己品 དེ་ལྟར་བརྟན་ཞིང་དེས་ལ་སྙོམས་གྱུར་ཅིང་། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་མི་བདག་དེས། །རང་གི་མངའ་རིས་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ་ཡི། །ཐབས་ཚུལ་རྣམ་པ་མང་ལ་སེམས་པར་བྱེད། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བྱེད་པ་འཚོ་ཚིས་ཡིན། །མི་བདེ་འཕེལ་བ་འགོག་པ་ཁྲིམས་ཡིན་པས། །འཇིག་རྟེན་བདེ་བར་འཚོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས། །གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་རྒུ་སྲུང་བར་བྱེད། །མི་བདག་རང་སྡེ་བསྲུང་འདོ
【現代漢語翻譯】 即使是手指，也像應該被砍掉一樣，對於那些無法糾正的、不馴服的、邪惡的，以及任何存在的地方，爲了痛苦，也應該從自己的位置上拋棄。如果自己國家的民眾犯了錯誤，即使用適當的懲罰來懲處，因為自己有權力，所以要心懷慈悲。如果對沒有慈悲心且懷有惡意的人，母親也會逃離孩子，更何況是隨從之人呢？如果隨從減少，國王也會衰落。對於居住在自己國家中的，突然來訪的客人和貧困的人們，要盡力保護，不應該輕視。如果想要自己圓滿，那麼幫助他人被認為是最好的方法。那些幫助他人的人，即使不是國王，也像國王一樣。爭鬥時期的惡劣國王們，如果看到隨從的興盛，心中產生的痛苦，就像死亡的預兆一樣，是顛倒的。慈愛的聖人，對於其他國家的興盛，也感到高興和隨喜，這樣會增加自己的興盛。瞭解事物的本質后，即使對敵人也懷有慈愛，這樣的統治者，會統治所有的土地。懷著慈愛之心，給予佈施，言語柔和，為臣民謀福利的國王，他的名聲會傳遍三界。對於那些擁有慈愛之心的人，憑藉功德的力量，諸神會感到高興，甚至非人也會守護，更何況是人類呢？在擁有慈悲心的國王的國度里，各種財富像夏天的河流一樣增長。不會被敵人的軍隊踐踏，民眾也會因喜悅而感到安心。像滿月一樣慈愛的國王，當衆生的功德顯現為榮耀時，因為那個地方有守護者，所以據說國王自己不會衰敗。《律典·治理大地的莊嚴》中，關於考察慈悲的論述，第十二品結束。 如此穩固且公正，擁有慈悲心的人君，會思考如何才能更好地治理自己的領土。使眾生安樂的是生計，阻止不安增長的是法律，因此，爲了世界的安寧，通過生計和法律這兩方面來守護眾生。人君應該守護自己的領地。
【English Translation】 Even a finger, like what should be cut off, for those who cannot be corrected, are untamed, and evil, and wherever they exist, for the sake of suffering, should be abandoned from their own position. If the people of one's own country commit mistakes, even if punished with appropriate penalties, because one has the power, one should have compassion. If even a mother flees from a child who has no compassion and harbors malice, what need is there to mention the attendants? If the attendants decrease, the king will also decline. For those who reside in one's own country, sudden guests and the poor, one should protect them as much as possible, and should not be neglected. If one wants one's own fulfillment, then helping others is considered the best method. Those who help others, even if they are not kings, are like kings. Evil kings in times of strife, if they see the prosperity of their attendants, the pain that arises in their hearts, like a sign of death, is inverted. A loving saint, rejoicing and approving of the prosperity of other countries, will increase his own prosperity. Having understood the nature of things, even having love for enemies, such a ruler will rule all the lands. With a mind of love, giving charity, speaking sweetly, and benefiting the subjects, the fame of that king will spread throughout the three realms. For those who possess the glory of a loving heart, by the power of merit, the gods will be pleased, and even non-humans will protect them, what need is there to mention human beings? In the realm of a king with a compassionate heart, various riches increase like summer rivers. It will not be trampled by enemy armies, and the people will be secure with joy. A loving king like the full moon, when the merits of beings manifest as glory, because that place has a protector, it is said that the king himself will not decline. In 'The Ornament of the Earth-Ruling Law,' the twelfth chapter on examining compassion ends. So steadfast and just, a ruler with a compassionate heart will contemplate how to better govern his own territory. Making beings happy is livelihood, preventing the increase of unease is law, therefore, for the peace of the world, one protects beings through these two aspects of livelihood and law. The ruler should protect his own territory.
ད་པས། །སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྲུང་། ། 1-1-43a རང་ཡང་སྲུང་བར་མ་ནུས་པས། །གཞན་དག་ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐོག་མར་བདག་གི་ཚེ་དང་ལུས། །སྡེ་བཞིའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་གང་། །ཡུན་དུ་བརྟན་ཞིང་འཚོ་བ་ཡི། །ཐབས་ལ་འབད་པས་བསྲུང་བར་བྱ། །རིན་ཆེན་སྨན་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི། །སྦྱོར་བའམ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །ལུས་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འདི་ཕྱིར་བདེ། །བསོད་ནམས་ལྡན་ན་བསམ་པ་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་འབད་བྱ་སྟེ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལྟོས། །བློ་གྲོས་བྱ་བ་གནས་གྲོགས་རྫས། །ལ་སོགས་དཔལ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་འབད་མེད་འཐོབ། །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་ཀྱིས། །སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བྱ་ཞིང་། །བརྩོན་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། །རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ཏོག་གི་གཟུངས། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ་དང་། །འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས། །དགེ་བའི་བཤེས་ལས་ལུང་ནོད་ཅིང་། །མཆོད་དང་བཀུར་སྟི་ཆེར་བྱས་ནས། །དུས་སུ་བཀླགས་ཤིང་བསམ་བྱས་ན། །རྒྱལ་རིགས་དེ་དག་བསོད་ནམས་འཕེལ། །སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་མང་པོར། །གང་དག་དད་པས་ལེགས་ 1-1-43b ཞུགས་ཏེ། །དབང་ནོས་དམ་ཚིག་བཟུང་བྱས་ན། །ཚེ་དང་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་འཕེལ། །ཇི་སྲིད་འདོད་ཆེན་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་ཡོན་ཏན་གཙང་བ་ཡིན། །འདོད་ཆེན་ཉིད་ལ་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡོན་ཏན་བཙུན་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ངོ་ཚ་མེད་ན་དེའི་ཡོན་ཏན། །བརྗོད་བྱར་བྱས་ནས་གཏམ་ངན་འཕེལ། །དེ་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་པས། །རང་གི་ཡོན་ཏན་བསྲུང་བར་བྱ། །གནས་ཁང་མེ་རུ་འབར་ཚེ་སྔོན། །ངོ་ཚས་ལུས་ནི་བྱིབས་བཞིན་དུ། །ཤི་བའང་ཚངས་གནས་སྐྱེས་ཞེས་སུ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟར་མདོ་ལས་བཤད། །ངོ་ཚ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི། །ཡོན་ཏན་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པས། །ཡོན་ཏན་སྲུང་བ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ངོ་ཚ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྒྱན་ཀྱང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་ལ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་དགོས། །ཆེ་རྣམས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་ན། །ངོ་ཚ་མེད་རྣམས་སུ་ཡིས་འདུལ། །སྐྱབས་ལས་འཇིགས་པ་བྱུང་བ་དང་། །ཆུ་ལས་མེ་འབར་སུས་ཞི་ནུས། །ངོ་ཚ་མེད་པས་སྨ་ཕབ་པ། །ཆེན་པོའི་གོ་ནས་ཡར་མོད་ཀྱི། །ད་དུང་རང་ཚུལ་མི་ཤེས་པར། །ཆེ་བར་རློམ་པ་ཀྱེ་མ་འཁྲུལ། །འདོད་པས་གདུང་ལ་ཁྲེལ་མེད་ངོ་ཚ་མེད། །བཀྲེས་པས་གདུང་ལ་སྟོབས་མེད་མདངས་ཀྱང་མེད། །ནད་ཀྱིས་གདུང་ལ་གཉིད་མེད་བདེ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་པའི་གནས་ལས་བག་ཡོད་བྱ། ། 1-1-44
【現代漢語翻譯】 因此，首先要好好地守護自己。 如果連自己都不能守護，又怎能守護他人呢？首先，對於我的生命和身體，作為四種根本的要素，要努力尋找使其長久穩固和生存的方法來守護它。通過珍貴的藥物和明咒的調配，或者風的瑜伽等，以具有善巧方便的儀軌來好好地守護身體。通過積累福德，今生來世都能獲得安樂；如果具有福德，所想之事都能成就。因此，要努力積累福德，看看福德之力的種種功德。智慧、事業、住所、友伴、資具等等，所有這些吉祥之物，就像天人和龍族的如意寶一樣，依靠福德的力量，無需努力就能獲得。通過正念、正知和謹慎，守護心的功德，並通過精進，使其越來越增長。從《聖金光明經》、《大方廣總持經》、《地藏十輪經》和《文殊根本續》等等，如來所說的經典，從善知識那裡獲得傳承，並以供養和恭敬來盛大地對待它們，在適當的時候讀誦和思考，那麼王族就能增長福德。對於許多密咒的壇城，那些以信心進入，接受灌頂並持守誓言的人，壽命、福德和名聲都會增長。只要沒有變得貪得無厭，那麼功德就是清凈的。一旦陷入貪婪，又怎麼能保持功德的純潔呢？如果沒有羞恥心，那麼他的功德就會被宣揚，從而增長惡名。因此，要以羞恥心和慚愧心來守護自己的功德。當房屋著火時，首先要像用羞恥心遮蓋身體一樣。即使死去，也被稱為生於梵天。經典中是這樣描述這種功德的。僅僅是羞恥心就具有如此巨大的功德，那麼對於那些具有羞恥心和慚愧心的人來說，守護功德又有什麼好說的呢？那些沒有羞恥心的人，無論如何打扮也不會美麗。對於偉大的人物來說，羞恥心和慚愧心是至關重要的。如果偉大的人物沒有羞恥心，那麼誰來調伏那些沒有羞恥心的人呢？如果從庇護中產生恐懼，或者從水中燃起火焰，誰能平息呢？被沒有羞恥心的人所輕視，即使地位升高了，仍然不認識自己，還自以為偉大，真是可悲的錯誤啊！被慾望所折磨，就會變得沒有慚愧和羞恥。被飢餓所折磨，就會變得沒有力量和光彩。被疾病所折磨，就會失眠和沒有安樂。因此，要對慾望保持謹慎。
【English Translation】 Therefore, first protect yourself well. If you cannot even protect yourself, how can you protect others? First, for my life and body, as the fundamental elements of the four, strive to find ways to make them long-lasting, stable, and alive to protect them. Through the combination of precious medicines and mantras, or the yoga of wind, etc., protect the body well with skillful rituals. By accumulating merit, one can obtain happiness in this life and the next; if one has merit, one's wishes will be fulfilled. Therefore, strive to accumulate merit, and see the various virtues of the power of merit. Wisdom, activities, dwelling, companions, resources, etc., all these auspicious things, like the wish-fulfilling jewels of gods and nagas, can be obtained effortlessly through the power of merit. Through mindfulness, awareness, and caution, protect the qualities of the mind, and through diligence, apply yourself to ways of increasing them more and more. From the 'Suvarnaprabhasa Sutra', the 'Mahavaipulya Dharani Sutra', the 'Ksitigarbha Ten Wheel Sutra', and the 'Manjushri Root Tantra', etc., the scriptures spoken by the Tathagatas, receive the transmission from a virtuous friend, and treat them with great offerings and respect, reading and contemplating them at the appropriate times, then the royal family can increase merit. For the many mandalas of mantras, those who enter with faith, receive initiation, and keep vows, their lifespan, merit, and fame will increase. As long as one does not become greedy, then the virtues are pure. Once one falls into greed, how can one maintain the purity of virtues? If there is no shame, then his virtues will be proclaimed, thereby increasing ill-repute. Therefore, protect your own virtues with shame and embarrassment. When a house is on fire, one should first cover the body with shame. Even if one dies, one is said to be born in the Brahma realm. This is how the scriptures describe this virtue. Merely having shame has such great merit, so what need is there to say about protecting virtues for those who have shame and embarrassment? Those who have no shame are not beautiful no matter how they dress up. For great people, shame and embarrassment are essential. If great people do not know shame, then who will tame those who have no shame? If fear arises from refuge, or if fire ignites from water, who can pacify it? Despised by those who have no shame, even if one's status rises, one still does not know oneself, and still considers oneself great, what a sad mistake! Tormented by desire, one becomes without shame and embarrassment. Tormented by hunger, one becomes without strength and radiance. Tormented by disease, one becomes sleepless and without comfort. Therefore, be cautious about the place of desire.
a འདོད་པ་དང་འདྲའི་འདམ་རྫབ་མེད། །ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་མེད། །གཏི་མུག་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མེད་དེ། །སྲེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཀླུང་མེད། །ཆགས་པ་དང་འདྲ་འགྲོ་བའི་དྲི་མ་མེད། །ཕྲག་དོག་དང་འདྲ་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད། །སློང་བ་དང་འདྲའི་མཛའ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཏོང་བ་དང་མཉམ་ནོར་ནི་གཞན་ན་མེད། །ཤེས་རབ་འདྲ་བའི་མིག་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །ཐོས་པ་དང་འདྲ་བཤེས་གཉེན་གཞན་མེད་དེ། །ཡོན་ཏན་འདྲ་བའི་རྒྱན་ནི་གཞན་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོན་ལེགས་བསམ་རང་ཉིད་སྲུང་། །མི་ཆོས་སྲོག་ཤིང་དྲང་པོ་སྟེ། །ཡ་རབས་བྱ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ། །གྱ་གྱུའི་རྫབ་ཀྱིས་མ་གཡོགས་པར། །གཙང་མའི་གསེར་བཞིན་མངོན་པ་ཡིན། །གཡོ་སྒྱུས་བསྒྲུབ་པའི་ཟས་དང་ནོར། །རྙེད་དོ་སྙམས་ཀྱང་ཤོར་ལས་ཐུ། །ཡིད་རྟོན་སླུ་བར་བྱེད་པ་རྣམས། །འཚོ་ཡང་འཚོ་བ་མིན་དང་འདྲ། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ། །ལྷ་མིག་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་པས། །གྱ་གྱུ་ཅན་གྱི་ངན་མཚང་སྐྱོན། །འདི་དང་ཕྱི་མར་ཡང་ཡང་མྱོང་། །ལས་འབྲས་ལྷ་མིག་དཔང་བཞག་སྟེ། །རང་སེམས་གཙང་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ན། །སྒྲིབ་མེད་ཟླ་རྒྱས་བཞིན་དུ་མཛེས། །ངན་སྤྱོད་རང་གིས་མ་བྱས་ན། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་སྨད་མི་ནུས། །གང་ཞིག་ངན་སྤྱོད་མེད་པ་དེས། །ངན་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འོས། །བཟང་པོ་ཤོར་ནས་ངན་ 1-1-44b པ་འཛིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཆུ་ཚགས་འདྲ། །ངན་པ་སྤངས་ནས་བཟང་པོ་སྒྲུབ། །ཁབ་ལེན་རྡོ་དང་ཡ་རབས་མཚུངས། །རང་ཉིད་དོན་ལ་མཁས་གྱུར་ཅིང་། །ཡ་རབས་བྱ་བར་རྟག་གནས་ན། །རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་འོད་འབར་བ། །འཐོར་རླུང་གིས་ནི་གནོད་མེད་འདྲ། །མ་སྨྲས་གཞན་གྱིས་མ་བསྐུལ་བར། །རྣམ་འགྱུར་སོགས་ལས་བསམ་པ་ཤེས། །དུས་སུ་དོན་རྣམས་ཡོལ་མེད་དུ། །སྒྲུབ་པར་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཕལ་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡི། །མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་ན་མཁས། །སྲིན་བུས་ཤིང་ལ་ཡིག་རིས་བཞིན། །སྟེས་དབང་དོན་གྲུབ་མཁས་པ་མིན། །ཕན་དང་གནོད་པའི་ནུས་པ་ཅན། །གང་ན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པས། །སུ་ལའང་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པར། །ཕན་པར་བྱས་ན་རང་ཉིད་འཕེལ། །མཁས་པས་མ་འོངས་ཆེད་དུ་སྦྱིན། །བླུན་པོས་རང་ཕན་མཐོང་ཚེ་སྦྱིན། །བྱིན་པར་འདྲ་ཡང་ཕ་རོལ་ལ། །ངོ་སོ་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མི་འགྱུར། །མཁས་པས་རང་ལ་གང་ཕན་བརྩི། །བླུན་པོས་གང་འབྱོར་གང་མཐོ་བརྩི། །ཕོ་རབ་ཆུས་ཀྱི་སྤྱི་རྒྱ་དཔྱོད། །ཕོ་མཐའ་ཟ་ཁ་ཆེ་ཆུང་དཔྱོད། །གྲོགས་བཟང་མཛའ་བོ་རྒུད་ཚེ་སྐྱོང་། །གྲོགས་ངན་མཛའ་བོ་འབྱོར་ཚེ་སྐྱོང་། །བསྐྱང་བར་འདྲ་ཡང་བློ་ལྡན་གྱིས། །བལྟས་ན་སྐྱོང་ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །ཕོ་བཟང་རྒྱལ་ཁ་ཕྱི་ལ་རྩོད། །ཕོ་ངན་རྒྱལ་ཁ་ནང་དུ་རྩོད། །བརྩད་པར་འདྲ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱིས། །བལྟས་ན་རྩོད་ 1-
【現代漢語翻譯】 貪慾猶如泥潭無底洞，嗔恨好比災難痛苦根，愚癡就像無邊黑暗界，貪愛恰似洶涌大河奔。 貪戀如同眾生之垢染，嫉妒好似損人之利劍，乞求並非真誠之友誼，佈施才是無上之財富。 智慧猶如明亮之眼眸，博聞如同殊勝之益友，功德猶如莊嚴之飾品，因此善思己過護自身。 處世之本正直乃根本，高尚行為務必多實踐，莫被虛偽奸詐所矇蔽，純凈黃金般顯露本真。 以欺騙手段獲取之財物，自以為得實則失更多，背信棄義欺騙他人者，雖茍且偷生亦如行屍。 因果報應真實不虛有，無法瞞過神靈之慧眼，奸詐虛偽所造諸惡業，今生來世必將受苦果。 以因果業力諸神爲鑑，內心清凈光明磊落者，於人天善道輪迴之中，如皎潔明月般受敬仰。 若無惡行加身於自己，縱是帝釋天亦難加害，不行惡事之人方能把，作惡多端之徒來調伏。 捨棄善良品德而趨惡，惡劣之人猶如漏水器，棄惡從善行持諸善業，善良之人好比吸鐵石。 通曉自身之真正利益，恒常安住于高尚行為，猶如珍寶明燈光芒耀，縱遇狂風暴雨亦無損。 無需他人勸說與請求，僅觀言行舉止便知心，把握時機毫不延誤地，成辦諸事此乃智者行。 凡夫難以理解之境界，若能通曉智者之行境，亦可謂之真智者也。猶如蟲蝕木上之文字，偶然成功並非真智者。 對於利害具有辨別力，若不知其存在於何處，不輕視任何人而行利益，則能增上自己之福德。 智者為未來而行佈施，愚者見眼前利益方佈施，佈施之舉雖看似相同，然對境之差別則不同。 智者衡量何者對自己有利，愚者衡量何者能得到何者高昇，賢士衡量水之容量大小，庸人衡量食物多少。 良友于困境之時能扶持，惡友于富裕之時才親近，扶持之舉雖看似相同，然智者觀之則知其異。 賢士于外境爭取勝利，庸才于內境爭強好勝，爭執之舉雖看似相同，然他人觀之則知其別。
【English Translation】 Desire is like a bottomless swamp, hatred is like the root of suffering, ignorance is like a boundless dark realm, and craving is like a raging river. Attachment is like the defilement of beings, jealousy is like a sword that harms others, begging is not true friendship, and generosity is the supreme wealth. Wisdom is like bright eyes, learning is like a special good friend, merit is like a dignified ornament, therefore, think well of your own faults and protect yourself. Uprightness is the foundation of dealing with the world, and noble actions must be practiced more. Do not be blinded by hypocrisy and deceit, and reveal your true nature like pure gold. Wealth obtained by deception, thinking you have gained it, you will lose even more. Those who betray trust and deceive others, although they live in vain, are like walking corpses. The law of cause and effect is true and not false, and cannot be hidden from the eyes of the gods. All the evil deeds committed by treachery and hypocrisy will surely suffer in this life and the next. Taking the cause and effect of karma and the gods as a mirror, those whose hearts are pure and bright are admired like a bright moon in the cycle of human and divine realms. If you have not committed evil deeds yourself, even the god Indra cannot harm you. Those who do not do evil can subdue those who do evil. Abandoning good virtues and turning to evil, evil people are like leaky vessels, abandoning evil and doing good deeds, good people are like magnets. Knowing the true benefits of oneself, constantly abiding in noble behavior, like a precious lamp shining brightly, even in the face of storms, it is unharmed. Without others persuading or requesting, knowing the mind from words and deeds, grasping the opportunity and accomplishing things without delay is the act of a wise person. The realm that ordinary people find difficult to understand, if one can understand the behavior of the wise, one can also be called a true wise person. Like the words on wood eaten by insects, accidental success is not a true wise person. Having the ability to distinguish between benefits and harms, if you do not know where it exists, do not despise anyone and act for the benefit, then you can increase your own blessings. The wise give for the future, the foolish give only when they see immediate benefits, the act of giving seems the same, but the difference in the object is different. The wise measure what is beneficial to themselves, the foolish measure what they can get and what they can rise to, the wise measure the capacity of water, and the mediocre measure the amount of food. Good friends support in times of trouble, bad friends only approach in times of wealth, the act of supporting seems the same, but the wise see the difference. The wise strive for victory in the external environment, the mediocre strive for victory in the internal environment, the act of arguing seems the same, but others see the difference.
1-45a ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །བླུན་པོས་ཐོག་མར་བདེ་འབྲས་འཚོལ། །མཁས་པས་ཐོག་མར་བདེ་རྒྱུ་འཚོལ། །བཙལ་བར་འདྲ་ཡང་གནད་ཤེས་པས། །བལྟས་ན་འཚོལ་ཚུལ་འདྲ་མི་འགྱུར། །དེ་སོགས་འདྲ་ལ་མི་འདྲ་བའི། །བྱ་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་བཟང་ངན་ཤེས། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་གྲོགས་སྟོང་ལས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་གྲོགས་གཅིག་མཆོག །དགྲ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་མང་དང་འདྲ། །གཉེན་བརྒྱ་ཡོད་ཀྱང་ཉུང་དང་མཚུངས། །དེ་བས་མཛའ་ཕྱོགས་མང་བྱ་ཞིང་། །སུ་ལའང་དགྲ་རུ་བསླང་མི་བྱ། །བསྐྱང་ན་དགྲ་ཡང་གཉེན་དུ་འགྱུར། །མནར་ན་བུ་ཡང་དགྲ་རུ་འགྲོ། །སུ་ཡང་མཛའ་དང་དགྲ་མིན་གྱི། །ཕལ་ཆེར་རང་གི་བྱ་བས་བྱས། །འཇམ་པོས་རྩུབ་མོའང་འདུལ་ནུས་ན། །འཇམ་པོ་ཉིད་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འཇམ་ལ་དུས་སུ་རྣོ་བ་ནི། །དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ། །དགྲས་ཀྱང་བརྙས་པའི་དེས་པ་དང་། །གཉེན་ཡང་འབྲོས་པའི་རྩུབ་མོ་དེས། །ཅི་བྱ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀའི་མཐུ། །གང་ལ་ཡོད་དེ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། །རང་ལ་ལན་པ་མེད་པ་ཡི། །དྲང་པོའི་ལམ་ལ་རྟག་གནས་ནས། །ཕ་རོལ་རྒྱུ་མེད་འཚེ་བ་ལ། །འདུད་པར་མི་བྱ་བརླིང་བར་བྱ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ན་དགྲ་ཡང་མཛའ་རུ་བསྡུམ། །མི་སྲུན་ངན་པ་མཛའ་ཡང་རྒྱབ་ཏུ་བོར། །བར་མར་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་ཚུལ་དུ་བྱ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ། །ཕྱི་ནས་འདི་འདྲར་ 1-1-45b འགྱུར་སྙམ་པའི། །བསམ་གཞིགས་སྔོན་དུ་ལེགས་བཏང་སྟེ། །བྱ་བ་འབྲས་བུར་ལྡན་བྱ་ཞིང་། །ལས་ཀུན་རྗེས་འགྱོད་མེད་པར་བྱ། །དུས་ལ་བབ་པའི་བྱ་བ་རྣམས། །ཚེགས་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དུས་ཡོལ་བའམ་དུས་སྔ་བའི། །བགྱི་བ་ཕལ་ཆེར་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་དང་ནི། །ཕྱི་མ་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ལ། །སུ་ཡང་བྱོལ་བར་མི་འགྱུར་བས། །མི་བདེན་པ་ན་ཕམ་ངོས་བླང་། །མི་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡོད་ཀྱང་། །རང་ལ་ལྟ་ན་མེ་ལོང་དགོས། །རང་བློ་ནང་དུ་མ་བསྡུས་ན། །རང་སྐྱོན་རང་གིས་མཐོང་བར་དཀའ། །བླུན་པོས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་སྙམ་དུ། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་ལ་འདོར་ལེན་གྱི། །ཆགས་སྡང་རྣམ་རྟོག་རྦ་ལ་གཡེངས། །མཁས་པས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །བདག་ལ་རག་ལས་ཤེས་བྱས་ནས། །རྟག་པར་ནང་དུ་བློ་ཕྱོགས་ཏེ། །བདག་ལ་རྟོག་ཅིང་བག་ཡོད་གནས། །ལེགས་ཉེས་གང་དང་གང་མྱོང་ཡང་། །བསམ་དཔྱོད་ཅན་ལ་བློ་སྐྱེད་ཐོན། །སྐྱིད་སྡུག་བརྒྱ་ཕྲག་མཐོང་ན་ཡང་། །བསམ་མེད་བླུན་པོར་བོགས་སྐྱེད་མེད། །སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་དུ། །གོ་ས་དུས་དང་ཕ་རོལ་དང་། །བསྟུན་པའི་བྱ་བ་མཁས་པས་སྟོན། །བླུན་པོ་རྡོ་ལ་མདོག་འགྱུར་ཅི། །སྟོབས་ལྡན་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །གནས་མིན་གཞན་ལ་མནར་མི་བྱ། །རྒྱལ་བར་གྱུར་ན་ཚོད་ཟིན་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་རྟག་ 1-
【現代漢語翻譯】 行為方式雖然相似但本質不同。愚者首先追求眼前的安樂，智者首先尋求安樂的根源。雖然看起來都在尋求安樂，但因為懂得關鍵所在，所以表面上看起來尋求的方式相同，實際卻大相逕庭。諸如此類相似卻又不同的事情，可以通過行為的差異來判斷好壞。與其有一千個沒有優點的朋友，不如有一個有優點的朋友更好。即使只有一個敵人，也如同有很多敵人一樣；即使有一百個親人，也如同很少親人一樣。因此，應該廣交朋友，不要與任何人為敵。如果善待敵人，敵人也能變成朋友；如果虐待孩子，孩子也會變成敵人。沒有人天生是朋友或敵人，大多數情況下是由自己的行為造成的。如果溫和能夠馴服粗暴，那麼對於溫和的人來說，還需要說什麼呢？溫和且在適當的時候鋒芒畢露，即使是敵人也難以戰勝。被敵人輕視的懦弱，以及讓親人逃離的粗暴，無論採取懷柔還是強硬的手段，如果能將二者結合運用，都會受到人們的讚揚。對於自己沒有過錯的事情，始終堅持正直的道路，對於無緣無故傷害自己的人，不要屈服，要堅決抵制。如果擁有優點，即使是敵人也能變成朋友；如果不馴服且邪惡，即使是朋友也會離你而去。對於保持中立的人，採取置之不理的態度。如果懂得這些道理，就能 دائما獲得安樂。總是預先思考未來可能發生的變化，事先做好充分的考慮，努力使行為產生好的結果，並確保所做的事情不會留下遺憾。在適當的時候採取行動，即使不費力也能成功。如果行動過早或過晚，大多數情況下難以成功。今生要遵守國王的法律，來世要承受業力的果報，誰也無法逃脫。因此，如果不真實，就要承認失敗。人們有觀察別人的眼睛，但觀察自己卻需要鏡子。如果不反省自己的內心，就難以看到自己的缺點。愚者認為所有的快樂和痛苦都來自外界，總是根據外境來取捨，被貪戀和憎恨的情緒所左右。智者明白所有的快樂和痛苦都取決於自己，總是反省自己的內心，謹慎行事。無論是經歷好事還是壞事，有思想的人都能從中獲得啓發。即使見過成百上千的幸福和痛苦，對於沒有思想的愚者來說，也不會有任何進步。如同各種各樣的珍寶一樣，智者善於根據地點、時間和對像來採取適當的行動，而愚者卻像石頭一樣頑固不化。即使擁有強大的力量和廣闊的財富，也不應該虐待無辜的人。如果成為勝利者，就要做一個有節制的人，這樣的人才能長久保持統治地位。 總是預先思考未來可能發生的變化，事先做好充分的考慮，努力使行為產生好的結果，並確保所做的事情不會留下遺憾。在適當的時候採取行動，即使不費力也能成功。如果行動過早或過晚，大多數情況下難以成功。今生要遵守國王的法律，來世要承受業力的果報，誰也無法逃脫。因此，如果不真實，就要承認失敗。人們有觀察別人的眼睛，但觀察自己卻需要鏡子。如果不反省自己的內心，就難以看到自己的缺點。愚者認為所有的快樂和痛苦都來自外界，總是根據外境來取捨，被貪戀和憎恨的情緒所左右。智者明白所有的快樂和痛苦都取決於自己，總是反省自己的內心，謹慎行事。無論是經歷好事還是壞事，有思想的人都能從中獲得啓發。即使見過成百上千的幸福和痛苦，對於沒有思想的愚者來說，也不會有任何進步。如同各種各樣的珍寶一樣，智者善於根據地點、時間和對像來採取適當的行動，而愚者卻像石頭一樣頑固不化。即使擁有強大的力量和廣闊的財富，也不應該虐待無辜的人。如果成為勝利者，就要做一個有節制的人，這樣的人才能長久保持統治地位。
【English Translation】 The way of acting is similar, but the essence is different. Fools first seek immediate pleasure, while the wise first seek the source of pleasure. Although they both seem to be seeking pleasure, because they understand the key, the way they seek it may seem the same on the surface, but in reality, it is very different. Such similar but different things can be judged as good or bad by the difference in behavior. It is better to have one friend with virtues than a thousand friends without virtues. Even if there is only one enemy, it is like having many enemies; even if there are a hundred relatives, it is like having few relatives. Therefore, one should make many friends and not make enemies with anyone. If you treat enemies well, they can become friends; if you abuse children, they will become enemies. No one is born a friend or enemy, and in most cases, it is caused by one's own actions. If gentleness can tame the rude, then what more needs to be said for the gentle? Gentleness that is sharp at the right time is difficult for even enemies to overcome. The weakness despised by enemies, and the rudeness that makes relatives flee, whether to use appeasement or tough means, if you can combine the two, you will be praised by everyone. For things that are not your fault, always adhere to the path of integrity, and for those who harm you for no reason, do not yield, but resolutely resist. If you have virtues, even enemies can become friends; if you are untamed and evil, even friends will leave you. For those who remain neutral, take a laissez-faire attitude. If you understand these principles, you will always obtain happiness. Always think ahead about possible future changes, make thorough considerations in advance, strive to make actions produce good results, and ensure that what you do leaves no regrets. Taking action at the right time will succeed even without effort. If actions are taken too early or too late, in most cases it is difficult to succeed. In this life, you must abide by the laws of the king, and in the next life, you must bear the fruits of karma, which no one can escape. Therefore, if you are not truthful, you must admit defeat. People have eyes to observe others, but to observe themselves, they need a mirror. If you do not reflect on your own heart, it is difficult to see your own shortcomings. Fools think that all happiness and suffering come from the outside world, and always choose based on external circumstances, swayed by emotions of greed and hatred. The wise understand that all happiness and suffering depend on themselves, and always reflect on their own hearts, acting cautiously. Whether experiencing good or bad things, thoughtful people can gain inspiration from them. Even if you have seen hundreds of thousands of happiness and suffering, for a mindless fool, there will be no progress. Like various kinds of treasures, the wise are good at taking appropriate actions according to the place, time, and object, while fools are as stubborn as stones. Even if you have great power and vast wealth, you should not abuse innocent people. If you become a victor, you must be a person of moderation, and such a person can maintain rule for a long time. Always think ahead about possible future changes, make thorough considerations in advance, strive to make actions produce good results, and ensure that what you do leaves no regrets. Taking action at the right time will succeed even without effort. If actions are taken too early or too late, in most cases it is difficult to succeed. In this life, you must abide by the laws of the king, and in the next life, you must bear the fruits of karma, which no one can escape. Therefore, if you are not truthful, you must admit defeat. People have eyes to observe others, but to observe themselves, they need a mirror. If you do not reflect on your own heart, it is difficult to see your own shortcomings. Fools think that all happiness and suffering come from the outside world, and always choose based on external circumstances, swayed by emotions of greed and hatred. The wise understand that all happiness and suffering depend on themselves, and always reflect on their own hearts, acting cautiously. Whether experiencing good or bad things, thoughtful people can gain inspiration from them. Even if you have seen hundreds of thousands of happiness and suffering, for a mindless fool, there will be no progress. Like various kinds of treasures, the wise are good at taking appropriate actions according to the place, time, and object, while fools are as stubborn as stones. Even if you have great power and vast wealth, you should not abuse innocent people. If you become a victor, you must be a person of moderation, and such a person can maintain rule for a long time.
1-46a ཏུ་རྒྱལ། །ནགས་ཚལ་ཚོགས་ཀྱིས་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ཡི། །ལྕེ་བདུན་གར་ཐབས་བསྐྱོད་ལ་སུ་མི་བྱོལ། །དུས་སུ་ཆར་འབེབས་སྤྲིན་གྱི་རྔ་གསང་ཅན། །ཆུ་འཛིན་གློག་ཕྲེང་མཛེས་འདིས་ཀུན་ཡིད་འཕྲོག །ཇི་ཙམ་རྙེད་ཅིང་རྒྱལ་ཚེ་བླུན་པོ་རྣམས། །བརྐམ་ཆགས་མེ་ལྟར་འབར་ནས་མྱུར་དུ་ཡལ། །རྙེད་པ་འཕེལ་ཞིང་གཞན་ལས་རྒྱལ་ན་ཡང་། །མཁས་རྣམས་བག་ཡོད་སྒོ་ནས་སྤྲིན་བཞིན་བསིལ། །མི་ངན་བསྟེན་རྫི་བྱེད་པ་དང་། །བན་སྔགས་དགྲ་རུ་བསླང་བ་གཉིས། །རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། །བྱས་ན་རང་ཉིད་ཕུང་བའི་རྒྱུ། །འཁོན་རྙིང་པ་དང་བུ་ལོན་ལྷག །མེ་མཆེད་ཆུང་ངུའི་དུས་ན་བཅད། །རྐོན་པའི་ནང་ནས་བྱ་ཤོར་བཞིན། །རྗེས་སུ་བགྱི་བར་དཀའ་བ་མཆི། །ཇི་ཙམ་རྩི་ཞིང་བཀུར་བ་ན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དུལ་བར་བྱ། །ཅི་ཙམ་བརྙས་ཤིང་འཚེ་བ་ན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གཏུམ་པར་བྱ། །བཀུར་ན་ཁྲོ་ཞིང་བརྙས་ན་ཞི་འགྱུར་ལ། །ཐུབ་ན་ལྷ་གསོད་མི་ཐུབ་བདུད་ཀྱང་མཆོད། །འཐབ་ན་འབྲོས་ཤིང་བཏུད་ན་མནར་བྱེད་པའི། །ངན་པའི་མི་ལ་བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་དགའ། །དགྲ་བོས་བརྙས་ཐབས་བྱས་ཀྱང་ཆུ་བཞིན་འཐུང་། །འཁོར་གྱིས་ཕན་པར་བྱས་ཀྱང་འཚེ་བར་རྩོམ། །བླང་དོར་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཕན་པའི་གཉེན་ཀྱང་བསམ་པ་གཞན་དུ་ཕྱོགས། །བློ་ལྡན་རང་ཉིད་འབྱོར་ཚེ་དམན་ལ་བྱམས། །ཕ་རོལ་རྒུད་ཚེ་དགྲ་ཡང་ལེགས་ 1-1-46b སྐྱོང་བའི། །ཚུལ་འདི་མཛེས་ཀྱང་མཛེས་ལ་འོས་ཀྱང་འོས། །ལུགས་ཟུང་ཡོན་ཏན་དུས་གཅིག་མ་ངོམས་གསལ། །གཉེན་ནོ་ཅོག་ལ་སྦྱིན་ཞི་སྙན་སྨྲ་སོགས། །མཐུན་འཇུག་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་ཡིད་བསྡུ་མཁས་པས། །ཚེགས་མེད་བྱ་བས་རང་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་སྤོ་ལ་དར་བཞིན་མངོན་པར་བྱེད། །འཁོན་མེད་པར་ནི་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོགས་པ་སོགས། །ལས་ཀྱི་དགྲར་གྱུར་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཅི། །དེ་ཕྱིར་དྲག་པོའི་སྤོབས་པ་ངེས་པར་བསྐྱེད། །གཉེན་དུ་བྱས་ན་ཕན་པ་ཆེ། །དགྲ་རུ་བསླང་ན་གནོད་ནུས་པའི། །མི་གང་དགྲ་ཟུན་གོ་ཆོད་པ། །དེང་སང་སྙིགས་མའི་དུས་ན་དཀོན། །མ་བརྙས་མི་ཡི་རྩ་བ་ཡིན། །བརྙས་པའི་ནོར་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དགྲ་གོ་ཟུན་གོ་མི་ཆོད་པ། །མི་རུ་བཏགས་ཀྱང་ཕྱུགས་ལས་དམན། །རྒྱལ་པོ་ཡུར་ཆུ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །བུད་མེད་དམུས་ལོང་ལྔ་པོ་ནི། །གཡོན་ཅན་གར་འཁྲིད་འགྲོ་བར་གསུངས། །དེ་བས་གཞན་དྲིང་འཇོག་མི་བྱ། །གཡོན་ཅན་གུས་པ་སྟོན་པ་ནི། །དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་དགའ་བས་མིན། །བརྟགས་ཤིང་གདེང་ནི་མ་ཐོབ་པར། །སུ་ལའང་ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་རང་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་འཇལ་བར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་ངན་པས་སུན་ཕྱུང་བས། །དམ་པ་ལའང་ཡིད་མི་ཆེས། །མཁས་པ་དག་གིས་བརྟགས་བྱས་ན། །ངང་
【現代漢語翻譯】 圖嘉（Tu Jia）。森林的聚會邀請了他，誰能逃脫七舌舞動的命運？及時降雨，擁有云朵鼓聲秘密的，以閃電為飾的雲彩，奪走了所有人的心。 愚人在獲得財富和勝利時，貪婪如火般燃燒，迅速消逝。即使獲得更多，勝過他人，智者也以謹慎之心，如雲般清涼。 親近惡人，充當牧童，與僧人和咒士為敵，即使是國王也不應這樣做，因為這樣做會自我毀滅。 舊怨和未償還的債務，應在火苗初起時撲滅。就像鳥兒從籠中飛走一樣，之後難以追回。 給予多少尊重和敬意，就應該變得多麼謙遜。給予多少蔑視和傷害，就應該變得多麼兇猛。 尊敬時發怒，蔑視時平靜，能征服時殺神，不能征服時也敬拜魔鬼。對於戰鬥時逃跑，屈服時折磨人的惡人，哪個智者會喜歡？ 敵人侮辱時，像水一樣吞下。隨從幫助時，也試圖傷害。對於行為顛倒是非的人，有益的朋友也會改變想法。 智者在自己富有時，慈愛弱者。當他人衰敗時，也善待敵人。這種行為既美麗又合適，雙重美德同時展現。 以佈施、愛語等方式對待所有親友，以和諧的方式贏得他人之心。智者毫不費力地增強自身力量，並像冉冉升起的旗幟一樣展現美德。 對於無故剝奪王權等，成為事業之敵，無法補救的頑固之人，用和平的方式又能如何？因此，必須培養強大的勇氣。 如果能成為朋友，益處很大。如果樹為敵人，也能造成傷害。能夠區分敵友的人，在如今的末法時代很少見。 不被輕視是人的根本。被輕視的財富有什麼用？不能區分敵友的人，即使被稱為人，也比牲畜還不如。 國王、水渠、藤蔓、婦女和瞎子這五者，據說會被奸詐之人引導。因此，不要依賴他人。 奸詐之人表現出的尊敬，是因為需要，而不是因為喜愛。在沒有經過考察和獲得信任之前，不要信任任何人。 有些人以自己為榜樣，來衡量他人。有些人因惡人的誹謗，甚至不相信好人。智者經過考察后，才能...
【English Translation】 Tu Jia. The gathering of forests invited him, who can escape the fate of the seven tongues dancing? Raining in time, possessing the secret of the cloud's drum, clouds adorned with lightning, steal the hearts of all. When fools gain wealth and victory, greed burns like fire, quickly vanishing. Even if gaining more, surpassing others, the wise are cool as clouds with a cautious heart. To be close to evil people, acting as a shepherd, making enemies of monks and mantra practitioners, even a king should not do this, because doing so will lead to self-destruction. Old grudges and outstanding debts should be cut off when the flames first arise. Just like a bird flying out of a cage, it is difficult to recover afterwards. How much respect and reverence is given, that is how much one should become humble. How much contempt and harm is given, that is how much one should become fierce. Anger when respected, calm when despised, kill the gods when able to conquer, and worship demons when unable to conquer. For the evil person who runs away when fighting and tortures when yielding, which wise person would like? When enemies insult, swallow it like water. When attendants help, also try to harm. For people who act contrary to right and wrong, even beneficial friends will change their minds. When the wise are rich, they are kind to the weak. When others decline, they also treat enemies well. This behavior is both beautiful and appropriate, showing both virtues at the same time. Treat all relatives and friends with generosity, loving speech, etc., and win the hearts of others in a harmonious way. The wise effortlessly increase their own strength and manifest virtues like a rising banner. For those who have been deprived of royal power for no reason, who have become enemies of the cause, and who are incorrigible, what can be done with peaceful means? Therefore, one must cultivate strong courage. If one can become a friend, the benefits are great. If one is made an enemy, one can also cause harm. People who can distinguish between friends and enemies are rare in this degenerate age. Not being despised is the root of a person. What is the use of wealth that is despised? People who cannot distinguish between friends and enemies, even if called humans, are inferior to livestock. Kings, canals, vines, women, and the blind, these five are said to be guided by deceitful people. Therefore, do not rely on others. The respect shown by deceitful people is because of need, not because of affection. Before investigation and gaining trust, do not trust anyone. Some people take themselves as an example to measure others. Some people, because of the slander of evil people, do not even believe in good people. The wise, after investigation, can...
པས་ཆུ་ 1-1-47a ལས་འོ་མ་བཞིན། །བཟང་ངན་དོན་ནི་ཁོང་ཆུད་དེ། །བྱ་བའི་གནས་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །གཡོན་ཅན་ཚུལ་བཟང་ངག་སྙན་སྟོན་པ་དང་། །འཁོན་རྙིང་དགྲ་དང་མ་བརྟགས་གསར་འགྲོགས་ལ། །ཡིད་བརྟན་བྱས་པས་ཁ་ཅིག་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་འུག་པའི་ཚང་བསྲེགས་བཞིན། །སེང་གེའི་ལུས་ཀྱི་འབུ་བཞིན་དུ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དགྲ་བས་ཀྱང་། །རང་གི་རིས་ནས་གནོད་པ་མང་། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་དང་རིས་ལ་བརྟགས། །ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་། །གནད་ཤེས་འབད་རྩོལ་ཆེ་བ་ཡི། །རང་དང་རིས་སུ་མཉམ་པ་ལ། །བག་ཟོན་མ་བྱས་དེ་འདྲས་ཕུང་། །ཕན་པ་མེད་ན་གཉེན་ཀྱང་གཞན། །ཕ་རོལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་གཉེན། །ལུས་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ནད། །གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །བྱས་པ་བཟོ་དང་ཕན་གནོད་ཚུལ། །གོ་མ་ལོག་པའི་བྱ་བ་ནི། །གནད་ཅན་གཅིག་གིས་སྐྱེས་བུ་དེའི། །ཡོན་ཏན་དྲོད་ཚད་ཤེས་པར་ནུས། །རྒུད་ཚེ་མཛའ་ཡང་སྤོང་བྱེད་ལ། །འབྱོར་ཚེ་དགྲ་ཡང་མཆོད་བྱེད་པའི། །ཐ་ཤལ་དེ་འདྲས་བདག་ཉིད་ལ། །མཆོད་ཀྱང་བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་མགུ། །ཡིད་མཐུན་རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཉེ། །མི་མཐུན་གམ་ན་གནས་ཀྱང་རིང་། །ཤ་ལྷག་མཚོན་གྱིས་གཅོད་བྱེད་ལ། །རྒྱན་བཟང་ལུས་ལ་སྲེལ་བར་བྱེད། །དམ་པ་མིན་དང་དམ་པ་དག །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཀྱང་འདྲེས་ 1-1-47b མི་འགྱུར། །དམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱང་རིང་ཡང་། །མཐུན་འགྱུར་ཉི་དང་པད་ཚལ་བཞིན། །ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ། །མིག་ལྡན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན། །བློ་ལྡན་བློ་ལྡན་ཕྲད་པ་ན། །ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་གྲོས་ངོགས་མཐོང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་དང་། །གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡིད། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་འབྱེད་དཀའ་སྟེ། །མུན་པར་རྡོ་འཕངས་ཇི་བཞིན་ནོ། །སྔར་བྱས་ཕན་གནོད་མི་བརྗེད་ཅིང་། །ད་ལྟ་གང་བརྩོན་དོན་ལྡན་བྱེད། །འབྱུང་འགྱུར་དོན་ལ་བག་ཡོད་ཅན། །མཁས་པས་དུས་གསུམ་རྗེས་སུ་བལྟ། །བློ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བློ་དཔངས་མཐོ། །བློ་གསལ་བྱ་བ་ཀུན་ཤེས་པའི། །མི་བུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ཉིད་ནི། །བརྒྱ་སྟོང་ནང་ན་རེ་རེ་ཙམ། །ས་གཞི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོ་ཆུ་ཐིགས། །ཇི་བཞིན་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས། །མཆོག་དང་བར་མ་དམན་པའི་ཚད། །ཀླུ་ཆེན་དང་འདྲ་མཁས་པས་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྫིང་ཆུང་བཞིན། །ཞག་གམ་ཟླ་བས་གཏིང་ཚོད་ལོན། །མཚོ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡུན་རིང་། །བསྟེན་ཀྱང་ཇེ་ཟབ་མཐའ་མི་མངོན། །ཕན་སེམས་བརླང་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། །གཡོ་སྒྱུའི་འཛུམ་དཀར་སྟོན་པ་གཉིས། །མཁས་པས་སོ་སོར་འབྱེད་འགྱུར་ལ། །བླུན་པོས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རི་བོང་ཅལ་སྒྲས་ཀུན་དཀྲོག་ལྟར། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རང་ 1-1-48a གིས་བརྟགས་ནས་འབྱེད། །རེ་ཞ
【現代漢語翻譯】 猶如從牛奶中提取酥油一般。 賢善與惡劣的本質都瞭然於心， 在行事之時不會感到迷惑。 奸詐之人偽裝善良，口吐蜜語， 對舊仇宿敵和未經考察的新交， 輕信依賴會導致一些人走向毀滅， 如同烏鴉焚燒貓頭鷹的巢穴。 如同獅子身上的寄生蟲一般， 對於偉人們來說，比起外敵， 來自自己族群的危害更多。 因此，要考察眷屬和族群。 財富相當，能力對等， 瞭解關鍵，努力奮鬥， 對於和自己族群相同的人， 不加提防也會導致失敗。 沒有助益的親友也是他人， 即使是敵人，只要有益就是親友。 如同身體上出現的疾病， 需要用藥物來治療一樣。 行為的技巧和利弊的方式， 不混淆這些的作為， 有見識的人能夠通過這些， 瞭解那個人品行的優劣。 落魄時，朋友也離棄； 發達時，仇敵也敬奉； 對於這種卑劣之人， 即使敬奉，智者又怎會歡喜？ 志同道合，即使相隔遙遠也如近在咫尺； 意見不合，即使近在身邊也如遠在天涯。 如同用利器切割帶肉的骨頭， 卻將華美的裝飾佩戴在身上。 非賢善之人與賢善之人， 即使一同相處也難以融合。 兩個賢善之人即使相隔遙遠， 也能和諧一致，如同太陽與蓮花。 當太陽升起之時， 有眼睛的人就能看見事物。 智者與智者相遇， 一句簡單的話也能洞悉彼此的想法。 對於愚笨之人，施加恩惠或， 者加以傷害，也難以知曉， 他們的內心有何變化，如同在黑暗中投擲石頭。 不忘記過去所受的恩惠或傷害， 現在所努力的事情都有意義， 對未來可能發生的事情保持警惕， 智者會對過去、現在、未來進行審視。 心胸寬廣，志向高遠， 聰慧敏銳，通曉一切事務的， 這種珍貴稀有的人， 百千人中也難得一見。 如同大地上的微塵和海洋中的水滴， 眾生內心的力量， 上等、中等、下等的程度， 如同龍王一般，智者能夠了解。 惡劣之人如同小水坑， 幾天或幾個月就能探知深淺。 如同大海般具有美德的人，即使長期， 交往也越發覺得深不可測，難以望其項背。 口吐惡語卻心懷善意的人， 和虛情假意堆著笑臉的人， 智者能夠將他們區分開來， 愚笨的人卻無法分辨。 如同兔子被細微的響動驚嚇一樣， 愚笨的人追逐虛名。 如同經過燒、割、磨礪的黃金一樣， 智者會親自考察分辨。 期望……
【English Translation】 Like extracting butter from milk. The essence of good and bad is understood, One will not become confused in actions. Deceitful people feign goodness and speak sweet words, Trusting old enemies and new acquaintances without examination, Leads some to ruin, Like a crow burning an owl's nest. Like a parasite on a lion's body, For great ones, more harm comes from their own kind, Than from external enemies. Therefore, examine relatives and kin. Equal wealth, equal ability, Understanding the key, striving diligently, Being equal to one's own kind, Lack of caution leads to failure. A friend who is not helpful is another person, Even an enemy is a friend if helpful. Like a disease that occurs in the body, Medicine is needed for treatment. The skill of actions and the way of benefit and harm, Acting without confusing these, A discerning person can, Know the qualities of that person's character. In decline, even friends abandon; In prosperity, even enemies worship; For such base people, Even if they worship, what wise person would be pleased? Like-minded, though far away, are near; Disagreeing, though near, are far. Like cutting flesh with a weapon, But adorning the body with fine ornaments. Non-virtuous and virtuous people, Even if they are together, they do not mix. Two virtuous people, even if far apart, Harmonize, like the sun and a lotus garden. When the sun rises, Those with eyes can see forms. When wise people meet, A single word can reveal the scope of their thoughts. To fools, bestowing kindness or, Causing harm, it is difficult to know, How their minds have changed, like throwing stones in the dark. Not forgetting past benefits or harms, Making efforts that are meaningful now, Being cautious about what may happen in the future, The wise examine the past, present, and future. Broad-minded and ambitious, Intelligent and knowing all affairs, Such a precious and rare person, Is found only one in a hundred thousand. Like dust particles on the earth and drops of water in the ocean, The power of beings' minds, The levels of superior, intermediate, and inferior, Like a great Naga, the wise can understand. Evil people are like small puddles, Whose depth can be measured in days or months. Those with virtues like the ocean, even after long, Association, become increasingly profound and unfathomable. Those who speak harshly but have good intentions, And those who show false smiles with deceit, The wise can distinguish them, But fools cannot discern. Like a rabbit startled by a slight noise, Fools chase after empty fame. Like gold that has been burned, cut, and polished, The wise will personally examine and discern. Hope...
ིག་ཕན་བྱེད་ཡིད་འོང་ཡང་། །ནམ་ཕུགས་གནོད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད། །རེ་ཞིག་གནོད་བྱས་མི་དགའ་ཡང་། །འགྲོགས་ན་ཕན་པར་འགྱུར་སྲིད་པས། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་མཛའ་བ་དང་། །མི་མཛའ་གཉིས་ཀ་མི་བྱ་བར། །འཕྲལ་དུ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་། །ཕུགས་སུ་ཆེས་ཆེར་བརླིང་བར་བྱ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་བློ་གྲོས་ཆེ་རྣམས་ལ། །ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ན་མི་ལྟ་ཅི། །ཁོང་བཟང་གཡོ་མེད་ཀླན་ཀ་མི་འཚོལ་བའི། །གྲོགས་པོ་བཟང་པོར་ལྷ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ། །གྲོགས་བཟང་དང་བཅས་ཐབས་མཁས་བློ་ལྡན་པས། །རླུང་ཡོད་མེ་བཞིན་དུས་སུ་བརྩམས་བྱས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དཔལ་རྣམས་མ་ལུས་པ། །ཡིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་འཁོན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། །ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་རང་ཉིད་བརླག་པ་མང་། །ཟས་དང་སྨན་གྱི་ཚོད་བཞིན་དུ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་ལ་ཡང་། །དུས་དང་བསྟུན་པའི་ཚོད་ཤེས་ན། །རྒུད་པ་ཆེན་པོས་མནར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཛའ་འདོད་ན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་མི་བྱ་སྟེ། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་ནོར་འབྲེལ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་ཆུང་མ་དང་སྨྲ་བའོ། །གཡུལ་ངོར་དཔའ་བོ་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པས་ཤེས། །བླུན་པོས་མཁས་དང་རྨོངས་པ་དང་། །རྡོ་དང་རིན་ཆེན་མཉམ་པར་ 1-1-48b བལྟ། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་བླུན་པོ་ཡིས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་ཏེ། །ཉི་མ་ཤར་ཡང་འུག་པ་བཞིན། །བློ་གྲོས་ལྡན་དེས་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ཚིག་དང་བྱ་བས་རྒྱང་ནས་ཤེས། །དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཚེ་དཔའ་བོ་ཤེས། །འབྱོར་པ་ཟད་ཚེ་ཆུང་མ་རྟོགས། །རྒུད་ཚེ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཛའ་བོ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚེ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་གཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ཞེས་གསུངས། །བྱ་བ་མི་ལྕོགས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་རྒོལ། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་སྟེ། །འཆི་བདག་དྲུང་ན་སྡོད་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས། །རིག་པ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དུག །རྒན་པོས་གཞོན་ནུ་བསྟེན་པ་དུག །ནད་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱ་བ་དུག །དབུལ་པོ་ཉལ་དགའ་ཆེ་བ་དུག །མ་སྨིན་ཟས་དང་མི་འཕྲོད་ཟ། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉལ་དང་གཉིད། །བུད་མེད་རྒན་དང་འཁྲིག་སྤྱོད་རྣམས། །ལུས་སྟོབས་འཕྲོག་བྱེད་བཟློག་ན་འཕེལ། །གང་དུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་དང་། །ཟས་དང་གནས་དང་བྲན་ལ་སོགས། །བརྟགས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །ལྟས་དང་བསམ་སྦྱོར་རྗེས་མཐའ་རྣམས། །རང་ལ་དགེ་ཞིང་ 1-1-49a གང་ཤིས་པའི། །གནས་གྲོགས་དུས་
【現代漢語翻譯】 暫時有益令人喜愛的事物，最終也可能帶來危害； 暫時造成損害令人不悅的事物，相處之後也可能變得有益。 不要因為一時而親近或疏遠， 要追求當下相處愉快，長遠來看非常穩固的關係。 對於那些勤奮努力、力量強大、智慧卓越的人， 即使是天神也會感到畏懼，更何況是凡人呢？ 對於心胸寬廣、沒有欺騙、不挑剔指責的良友， 即使是天神也會心生歡喜。 與良友相伴，憑藉巧妙的方法和智慧， 如同順風揚帆，及時努力。 世間所有的榮耀和財富， 都會像掌握在手中一樣唾手可得。 如果過分溺愛， 最終會成為怨恨的根源。 如果過分狡詐虛偽， 最終往往會自取滅亡。 如同食物和藥物需要適量一樣， 無論做什麼事，無論面對什麼情況， 如果懂得把握時機和分寸， 就不會遭受巨大的災難。 如果想要友誼長存， 以下三件事不應做： 賭博、金錢往來， 以及私下議論妻子。 如同戰場上的勇士一樣， 智者的才能只有智者才能理解。 愚人看待智者和無知者， 如同看待石頭和珍寶一樣沒有分別。 高尚且具備美德的人， 即使身處愚人之中， 愚人也無法理解他們的優點， 如同太陽升起時貓頭鷹一樣。 有智慧的人能夠通過言語和行為， 從遠處辨別出一個人具備何種優點， 如同通過煙霧的跡象判斷有火一樣。 在戰場上才能識別勇士， 在財富耗盡時才能認清妻子。 在困境中給予幫助的人， 才能被確認爲真正的朋友。 不求回報的貿易和擁有僕從的人會受到損害； 喜歡乞討和傲慢，沒有財富卻渴望享樂； 對年輕的女子說粗暴的話： 這些被稱為男人的五種邪惡行為。 做自己無法勝任的事情， 製造爭端和仇恨，與強者對抗； 信任女人： 這些被稱為四種坐在死神身邊的行為。 錯誤的認知是毒藥； 年老的人依賴年輕人是毒藥； 對疾病置之不理是毒藥； 窮人貪睡是毒藥。 未成熟的食物和不適宜的食物； 白天性行為、睡眠和休息； 與年老的女人發生性行為： 這些都會損耗身體的力量，避免則能增強。 對於任何無益的 行為、舉止、 食物、住所和僕人等等， 都應仔細考察並徹底避免。 觀察預兆、思考行為的後果， 選擇對自己有益且吉祥的 地點、朋友和時間。
【English Translation】 Things that are temporarily beneficial and pleasing may eventually cause harm; Things that temporarily cause harm and are unpleasant may become beneficial after association. Do not befriend or alienate someone based on a fleeting moment, But seek relationships that are pleasant in the present and extremely stable in the future. Even the gods fear those who are diligent, powerful, and highly intelligent, Let alone ordinary people. Even the gods rejoice in a good friend who is generous, without deceit, and does not seek fault. Accompanied by a good friend, with skillful means and intelligence, Like wind in the sails, if one acts at the right time, All the glory and wealth of the world, Will be as if they are in the palm of one's hand. If one is overly affectionate, It will eventually become the cause of resentment. If one is overly cunning and deceitful, One will often bring about one's own destruction. Like food and medicine that need to be in moderation, Whatever one does, whatever situation one faces, If one knows how to seize the moment and maintain balance, One will not be tormented by great calamities. If you want friendship to last forever, These three things should not be done: Gambling, financial dealings, And secretly talking about wives. Like a warrior on the battlefield, The qualities of a wise person are known only by the wise. A fool sees the wise and the ignorant, As the same as stones and jewels without distinction. Noble people who possess virtues, Even if they are among fools, Fools do not understand their virtues, Like an owl when the sun rises. An intelligent person can discern from afar, Through words and actions, what qualities a person possesses, Like fire from the sign of smoke. A warrior is recognized on the battlefield, A wife is understood when wealth is exhausted. One who helps in times of distress, Is recognized as a true friend. Unrewarding trade and those with servants are harmed; Liking to beg and being arrogant, desiring pleasure without wealth; Speaking harshly to young women: These are said to be the five evil behaviors of a man. Undertaking tasks that one cannot accomplish, Creating disputes and hatred, opposing the strong; Trusting women: These are said to be the four ways of sitting next to the Lord of Death. Wrong knowledge is poison; An old person relying on a young person is poison; Ignoring illness is poison; A poor person who loves to sleep is poison. Unripe food and incompatible food; Sexual activity, sleeping, and resting during the day; Engaging in sexual activity with old women: These deplete the body's strength; avoiding them increases it. Any actions, behaviors, foods, dwellings, and servants, etc., that are not beneficial, Should be carefully examined and completely avoided. Observe omens, consider the consequences of actions, And choose places, friends, and times that are beneficial and auspicious to oneself.
སོགས་བརྟེན་མཁས་ན། །དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་གཉེན་ལའང་མིན། །ཧ་ཅང་མནར་བ་དགྲ་ལའང་མིན། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་དང་། །ཧ་ཅང་དོག་པ་མི་བྱའོ། །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་བུ་རྣམས་བྲིད། །ལོ་བཅུའི་བར་དུ་དགྲ་ལྟར་བརྡེག །བཅུ་དྲུག་ལོན་པར་གྱུར་ནས་ནི། །བུ་ལ་མཛའ་ལྟར་བྱ་བར་གསུངས། །འཁོར་ལ་བརྩེ་ཞིང་སྐབས་སུ་བསྡིགས། །དགྲ་ལ་བསྡིགས་ཤིང་སྐབས་སུ་བརྩེ། །བུད་མེད་བྱམས་བསྐྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན། །བྲན་གཡོག་བཀོལ་ཞིང་ནོར་གྱིས་བསྐྱང་། །དོན་ཆུང་བྱ་བར་གལ་མི་འཛུགས། །གལ་ཆེན་དོན་རྣམས་ཡལ་མི་འདོར། །མཁོས་ཆུང་བྱ་བར་ཞིབ་མི་འཇུག །གནད་ཆེན་དོན་ལ་ཞིབ་མོར་སྒྲིམ། །བདག་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཞན་འབྱོར་གནས་ལ་རྔམ་མི་རིགས། །ཚུར་རྒོལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པར། །ཕ་རོལ་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོག་མི་བྱ། །གཞན་འབྱོར་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཅན། །དེ་ཡི་རེ་བ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །ལ་ཡོགས་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པས། །མྱུར་དུ་རང་ཕུང་འགྱུར་བར་ཟད། །དེ་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །ཕ་རོལ་མནར་བར་མི་བྱེད་པའི། །མི་བདག་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །རང་སྲིད་བརྟན་ཞིང་ཕྱོགས་ཀུན་འདུ། །སྙིགས་དུས་ཚེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སོགས། །ལྷན་ཅིག་ཚང་བ་ཆུན་དཀའ་བས། །ཅི་ 1-1-49b ནས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ། །བསགས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ། །ཐབས་ཤེས་པ་ཡིས་ལེགས་བརྩམས་ན། །འགྲུབ་པར་དཀའ་བའང་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །སྔགས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡིས། །དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་བ་བཞིན། །ལུགས་དང་མི་མཐུན་རྣོ་མྱུར་གྱིས། །ཕྲལ་དུ་རང་དོན་འགྲུབ་པ་ཙམ། །སྙིགས་དུས་ཕོ་བཟང་ཞེས་སྒྲོགས་ཀྱང་། །རྫིང་ཆུང་བཞིན་དུ་ཆེར་མི་འཕེལ། །ལུགས་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་རྣམས། །ཕྲལ་དུ་མངོན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་ཞིག་ཆུ་གཏེར་ཆེ་བཞིན་དུ། །དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ཆེར་རྒྱས་•ཤིང་བརྟན། །བླུན་པོས་འབད་དེ་བཅོས་པ་ལས། །མཁས་པས་དུས་སུ་སྨྲས་ཙམ་མཆོག །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །ཆུང་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར། །ཐབས་མི་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །གྲགས་པ་ཆུང་ལ་སྐྱོན་ལྟར་སྨོད། །ཐབས་མཁས་ལྡན་ན་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ལྟར་འགྱུར་གྲགས་པ་ཆེ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ཉུངས་གཞི་ས་ལ་ལྷུང་ཚེ་མཉམ། །ཐ་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །ཆེ་ཆུང་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བཞིན། །རང་གི་རིས་སུ་མཚུངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན། །ལོ་དང་ཟླ་བས་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཐ་མར་ཀུན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས། །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་ཤེས་པ་ཡིས། །ཉི་མ་དོན་མེད་མི་བྱ་བར། །བཟླས་དང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། །བསླབ་དང་ 1-1-50a བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འབད། །སྡིག་པ་ཟད་འདོད་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད། །བསོད་ནམས་འཛད་འདོད་བསམ་
【現代漢語翻譯】 如果依賴於這些，所有願望都將如意實現。不要過分溺愛親人，也不要過分折磨敵人。國王的法律既不要過於寬鬆，也不要過於嚴苛。五歲之前，讓孩子們玩耍；十歲之前，像對待敵人一樣鞭打他們；十六歲成年後，要像對待朋友一樣對待兒子。對下屬既要關愛，也要適時威懾；對敵人既要威懾，也要適時關愛。對於女人，既要寵愛，也要以威嚴震懾；對於奴僕，既要役使，也要用財物供養。不要在小事上過於認真，不要忽略重要的事情。不要在小事上過於苛求，要在重要的事情上仔細斟酌。因為不是被他人搶奪，所以不應覬覦他人的財富。對於主動攻擊等無端行為，不要掠奪他國的領土。對於貪婪他人財富的人，他們的希望不會實現，惡業的果報難以忍受，很快就會自取滅亡。因此，即使擁有強大的力量，也不要折磨他人。那些不折磨他人的君主，會因福德而使自己的統治穩固，四方歸順。末法時代，壽命、財富、名聲等難以同時具備，所以無論如何都要積累廣大的福德，並精通各種方法。如果運用巧妙的方法，即使難以成功的事情也能成功，就像通過咒語等方法，可以將毒藥轉化為甘露一樣。與世俗不符，僅憑一時之快的行為，只能暫時實現自己的利益。末法時代，即使被稱為英雄，也像小水池一樣難以發展壯大。那些行為符合正道的人，即使一時沒有顯現出來，但總有一天會像大海一樣，財富會廣闊而穩固地增長。與其愚蠢地努力改造，不如聰明地適時發言。具備巧妙方法的人，即使做小事也能獲得巨大的成果。不具備巧妙方法的人，即使有優點也會被貶低，名聲也會很小。如果具備巧妙的方法，缺點也會變成優點，名聲也會很大。榕樹的果實和芥菜籽，當它們落在地上時大小相同，但最終隨著時間的推移，它們生長時的大小卻截然不同。在同類人中，有才能的人會隨著時間和歲月的增長而發展，最終會超越所有人。因此，明白自身利益的人，不要虛度光陰，要努力唸誦、積累福德，學習和實踐應該做的事情。想要消除罪業，就要信仰佛陀；想要耗盡福德，就要思考。 If one relies on these, all wishes will be fulfilled as desired. Do not be overly affectionate to relatives, nor overly torment enemies. The king's laws should be neither too lenient nor too harsh. Before the age of five, let the children play; before the age of ten, beat them like enemies; after the age of sixteen, treat the son like a friend. Be kind to subordinates and threaten them when necessary; threaten enemies and be kind to them when necessary. For women, both cherish and suppress with authority; for servants, both employ and provide for with wealth. Do not be too serious about small matters, and do not neglect important matters. Do not be too demanding in small matters, and deliberate carefully on important matters. Because it is not being robbed by others, one should not covet the wealth of others. For aggressive and other unwarranted behaviors, do not plunder the territory of other countries. For those who are greedy for the wealth of others, their hopes will not be realized, and the retribution of evil deeds will be unbearable, and they will quickly bring about their own destruction. Therefore, even if one possesses great strength, do not torment others. Those monarchs who do not torment others will, through merit, stabilize their own rule and have all directions submit. In the degenerate age, it is difficult to have longevity, wealth, and fame all at once, so by all means, accumulate vast merit and be proficient in various methods. If one uses skillful methods, even difficult things can be accomplished, just as through mantras and other methods, poison can be transformed into nectar. Actions that are inconsistent with the world and only seek temporary pleasure can only temporarily achieve one's own interests. In the degenerate age, even if one is called a hero, it is difficult to grow like a small pond. Those who live in accordance with the right path, even if they do not manifest immediately, will one day grow vast and stable wealth like the ocean. It is better to speak wisely at the right time than to foolishly try to reform. Those who possess skillful methods, even if they do small things, will obtain great results. Those who do not possess skillful methods, even if they have merits, will be denigrated and have little fame. If one possesses skillful methods, even faults will become merits, and fame will be great. The fruit of the banyan tree and the mustard seed are the same size when they fall on the ground, but eventually, as they grow over time, their sizes become completely different. Among people of the same kind, those who have talent will develop with time and years, and eventually surpass everyone else. Therefore, those who understand their own interests should not waste time, but should strive to recite, accumulate merit, and learn and practice what should be done. Those who want to eliminate sins should have faith in the Buddha; those who want to exhaust merit should contemplate.
【English Translation】 If one relies on these, all wishes will be fulfilled as desired. Do not be overly affectionate to relatives, nor overly torment enemies. The king's laws should be neither too lenient nor too harsh. Before the age of five, let the children play; before the age of ten, beat them like enemies; after the age of sixteen, treat the son like a friend. Be kind to subordinates and threaten them when necessary; threaten enemies and be kind to them when necessary. For women, both cherish and suppress with authority; for servants, both employ and provide for with wealth. Do not be too serious about small matters, and do not neglect important matters. Do not be too demanding in small matters, and deliberate carefully on important matters. Because it is not being robbed by others, one should not covet the wealth of others. For aggressive and other unwarranted behaviors, do not plunder the territory of other countries. For those who are greedy for the wealth of others, their hopes will not be realized, and the retribution of evil deeds will be unbearable, and they will quickly bring about their own destruction. Therefore, even if one possesses great strength, do not torment others. Those monarchs who do not torment others will, through merit, stabilize their own rule and have all directions submit. In the degenerate age, it is difficult to have longevity, wealth, and fame all at once, so by all means, accumulate vast merit and be proficient in various methods. If one uses skillful methods, even difficult things can be accomplished, just as through mantras and other methods, poison can be transformed into nectar. Actions that are inconsistent with the world and only seek temporary pleasure can only temporarily achieve one's own interests. In the degenerate age, even if one is called a hero, it is difficult to grow like a small pond. Those who live in accordance with the right path, even if they do not manifest immediately, will one day grow vast and stable wealth like the ocean. It is better to speak wisely at the right time than to foolishly try to reform. Those who possess skillful methods, even if they do small things, will obtain great results. Those who do not possess skillful methods, even if they have merits, will be denigrated and have little fame. If one possesses skillful methods, even faults will become merits, and fame will be great. The fruit of the banyan tree and the mustard seed are the same size when they fall on the ground, but eventually, as they grow over time, their sizes become completely different. Among people of the same kind, those who have talent will develop with time and years, and eventually surpass everyone else. Therefore, those who understand their own interests should not waste time, but should strive to recite, accumulate merit, and learn and practice what should be done. Those who want to eliminate sins should have faith in the Buddha; those who want to exhaust merit should contemplate.
པ་ངན་པ་འཆར། །རིགས་བརྒྱུད་ཟད་འདོད་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་སྐྱེ། །སྐལ་ངན་ཟད་འདོད་བསོད་ནམས་བསགས་པར་འདོད། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་ས་ཁུང་ལས་བྱུང་བའི། །ཚིག་ངན་སྦྲུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་ཟིན། །དུག་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་། །ཤེས་རབ་བཟོད་པའི་སྨན་མཆོག་བཏུང་བར་བྱ། །སྐྱེ་བོ་བློ་དཔངས་མཐོ་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་མཆོག་གཉིས་ཏེ། །ཇི་འདོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གཅིག་ཤོས་འདུ་འཛི་སྤང་བའོ། །དམ་པའི་འགྲོ་བ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མེ་ཏོག་དག་གི་མགོ་ལྕོག་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱིས་སྤྱིར་བཀུར་བའམ། །ནགས་ཉིད་དུ་ནི་དེངས་པའོ། །དཔལ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། །རྩོལ་བ་དོན་མེད་ཉིད་གྱུར་ཅིང་། །དམ་པ་དབུལ་པོར་གྱུར་པ་ལ། །ནགས་ལས་གཞན་དུ་བདེ་བ་མེད། །ཡོན་ཏན་ཤེས་ཤིང་བཀུར་བྱེད་པའི། །གནས་སུ་མཁས་པས་གནས་པར་བྱ། །སྦྲུལ་གདུག་ཁྲོད་ཀྱི་ནོར་བུ་བཞིན། །མ་རབས་ཚོགས་སུ་གནས་མི་བྱ། །ངང་པ་ཁྭ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཅང་ཤེས་བོང་བུའི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །སེང་གེ་ཝ་ཡི་ཚོགས་ནང་མཛེས་མ་ཡིན། །མཁས་པ་བླུན་པོའི་ཚོགས་ནང་ཇི་ལྟར་མཛེས། །བླུན་པོས་བདག་གི་ 1-1-50b ཁྲོན་པ་འདི་ཡིན་ཞེས། །ཆུ་གཙང་གཞན་སྤངས་བ་ཚྭ་ཅན་འཐུང་ལྟར། །བསྒྲོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གཞན་ཡོད་བཞིན་དུ། །འཁོར་དང་གནས་ངན་དག་ལ་ཅི་ཕྱིར་ཆགས། །དགའ་ཞིང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་བདེ། །བག་ཕེབས་ཡིད་རྟོན་གྲོགས་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །བསོད་ནམས་བསགས་ཤིང་དམ་པ་བསྟེན་པ་བདེ། །ཆོག་ཤེས་འབྱོར་ལྡན་རང་དབང་གྱུར་བ་བདེ། །བྱིས་པའི་དུས་ན་ཕ་མའི་དབང་གྱུར་ལ། །ལང་ཚོའི་དུས་ན་མཛའ་གྲོགས་དབང་གྱུར་ཅིང་། །རྒས་པའི་དུས་ན་བུ་ཡི་དབང་གྱུར་པའི། །བླུན་པོ་ནམ་ཡང་རང་དབང་ཡོད་མ་ཡིན། །དབང་མེད་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་མི་འཐོབ་ཅིང་། །རང་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རང་དབང་ཡོད་བགྱིས་ཏེ། །རང་གི་དགོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ། །རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྟེ། །གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །རང་དབང་ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་ལ། །འབད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་བདེ། །ནད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་ལ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པར་བརྩོན། །སྐྱེ་བོས་བརྙས་ཐབས་མ་བྱུང་བའི། །ཉིན་གཅིག་ལོ་བརྒྱ་བས་ཀྱང་མཆོག །ལན་མེད་པ་ཡི་སྦྱིན་གཏོང་དང་། །བཤེས་པ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་དང་། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ཆེ་བའི་རྟགས། །ཇི་སྲིད་སྡུག་པའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་རྒྱས་ཉིད། །འཆི་བདག་གཟའ་ཆེན་འདི་ཡིས་མ་རྙེད་པ། ། 1-1-51a དེ་སྲིད་བག་ཡོད་པར་ནི་གནས་བྱ་སྟེ། །རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །དུས་ནི་ཡུན་ཐུང་རིག་པའི་རྣམ་པ་མང་། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་མི་ཤེས་
【現代漢語翻譯】 惡念由此生起。 渴望斷絕血脈，愚笨而口吃之人降生。 渴望厄運終結，想要積攢功德。 粗暴之人從地洞中出現， 惡語如蛇纏繞著高尚之人。 爲了平息那毒害， 應服用智慧與忍耐的殊勝良藥。 對於那些才智高超的人來說， 今生的幸福快樂有兩樣： 一是心想事成，圓滿具足， 二是遠離喧囂。 高尚之人的行為有兩種： 如同花朵的頂端， 被世間眾人普遍尊敬， 或是在森林中獨自生活。 當財富背離， 努力變得毫無意義， 高尚之人變得貧困時， 除了森林，別無安樂。 賢者應居住在懂得知識並給予尊敬的地方。 不要像毒蛇腹中的寶石一樣， 居住在惡劣之人的群體中。 天鵝在烏鴉群中並不美麗， 聰慧之人在驢群中並不美麗， 獅子在狐貍群中並不美麗， 賢者在愚人堆里如何能顯得出色？ 愚人認為這是我的 水井， 捨棄其他清水而飲用鹹水。 明明有其他可以前往的地方， 為何偏偏執著于惡劣的環境和人群？ 居住在快樂祥和的地方是幸福的， 與安心可靠的朋友相伴是幸福的， 積攢功德並依止聖者是幸福的， 知足常樂、富足且自由自在是幸福的。 孩童時期受父母支配， 年輕時受朋友支配， 年老時受兒子支配， 愚人永遠沒有自由。 因為沒有自主，所以無法獲得功德， 也無法保護自己。 因此，要始終保持自由， 爲了自己的需要而努力。 一切的自由都是快樂， 一切的受制都是痛苦。 獲得自由之後，努力 獲取功德，那就更快樂了。 在沒有疾病威脅時， 努力與聖者交往。 不被人輕蔑的 一天，勝過一百年。 不求回報的佈施， 不求回報的幫助朋友， 不求回報的講經說法， 是偉大之人的標誌。 只要痛苦的烏雲還未消散， 只要死神（འཆི་བདག，梵文：Mrtyu，梵文羅馬擬音：mrityu，漢語字面意思：死亡之主）這顆巨大的行星尚未發現你， 就應該謹慎行事， 如法守護自己的種姓和功德。 時間短暫，知識卻浩如煙海， 誰也不知道生命的長度。
【English Translation】 Evil thoughts arise from this. The desire to exhaust the lineage, and a foolish and stuttering person is born. Desiring the end of misfortune, one wishes to accumulate merit. An unruly person emerges from a hole in the ground, Evil words, like a snake, seize a noble person. To pacify that poison, One should drink the supreme medicine of wisdom and patience. For those with high intelligence, There are two supreme joys in this life: One is to have all desires fulfilled and complete, And the other is to abandon worldly affairs. There are two ways of the noble: Like the tops of flowers, To be universally respected by all in the world, Or to dwell alone in the forest. When fortune turns its back, And effort becomes meaningless, When a noble person becomes poor, There is no happiness other than in the forest. The wise should dwell in a place that knows virtue and gives respect. Do not, like a jewel in the belly of a venomous snake, Dwell in a gathering of base people. A swan is not beautiful in a flock of crows, An intelligent person is not beautiful in a flock of donkeys, A lion is not beautiful in a flock of foxes, How can a wise person be beautiful in a gathering of fools? The fool thinks this is my well, Abandoning other clear water and drinking salty water. Although there are other places to go, Why cling to bad environments and people? It is happy to live in a happy and harmonious place, It is happy to be with trusted friends, It is happy to accumulate merit and rely on the holy ones, It is happy to be content, rich and free. In childhood, one is dominated by parents, In youth, one is dominated by friends, In old age, one is dominated by sons, A fool is never free. Because there is no autonomy, one cannot obtain merit, Nor can one protect oneself. Therefore, always be free, And strive for your own needs. All freedom is happiness, All dependence is suffering. Having gained freedom, strive For merit, that is even happier. When there is no fear of disease, Strive to associate with the holy ones. Not being despised by people, One day is better than a hundred years. Giving without expecting a return, Helping friends without expecting a return, Teaching the Dharma without expecting material gain, Is the mark of a great person. As long as the clouds of suffering have not cleared, As long as the great planet of the Lord of Death (འཆི་བདག，梵文：Mrtyu，梵文羅馬擬音：mrityu，漢語字面意思：死亡之主) has not found you, One should live cautiously, And properly protect one's lineage and merit. Time is short, but knowledge is vast, No one knows the length of life.
པས། །ངང་པས་ཆུ་ནང་ནས་ནི་འོ་མ་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅེས་པ་དེ་ནི་བསྟེན་པར་གྱིས། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན༷་ལ་ལེགས་འཇུག་ཅིང་། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་འདོ༷ད་པའི་དཔལ་གྱིས་བདེ། །འདི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་ཆོ༷ས་དཀར་འདུ་བྱེད་པས། །གཏན་བདེ་ཐར༷་པའི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་པ། །མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲུག་བཞི་པོ། །སྡེ་བཞི་ཞེས་གྲགས་དམ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །བློ་ལྡན་བག་ཡོད་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནི། །འདི་འདྲའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་ལྡན། །གང་ཞིག་མི་མཁས་བག་མེད་སྐལ་ངན་རྣམས། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཚོ་བར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཚེ་འདིར་དོན་ཉམས་བདེ་བ་མི་འབྱུང་ལ། །ཕྱི་མའི་དཔལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མི་ཡི་བདག་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །སྡེ་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི། །དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་བསྐྱེད་པའི་ལག་རྗེས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དགེ་བར་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། མི་ཡི་བདག་པོ་རང་གིས་རང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བརྟག་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །། 辨護國品 དེ་ལྟར་སྐྱེ་རྒུ་ཉེར་འཚོའི་གཞི། ། 1-1-51b རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ལེགས་བསྲུངས་ནས། །འབངས་རྣམས་བདེ་བར་བྱ་བའི་སླད། །འཚོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱང་བར་བྱ། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོར། །དཔེ་ཡི་ཚུལ་དུ་ལེགས་གསུང་བ། །གང་གིས་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ཐོབ་པའི། །མི་བདག་བློ་དང་ལྡན་པ་དེས། །འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི། །རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལུགས་བརྟགས་བྱས་ཏེ། །ཡུལ་དེར་གནས་པའི་མཛངས་པ་རྣམས། །ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་སྦྱོར། །དགྲ་ཐབས་ཤེས་ཤིང་རྩལ་སྦྱང་དུ། །འཇུག་པ་རྒྱལ་སྲིད་ལས་འཁོར་ཡིན། །ཞིང་ལས་དང་ནི་གནས་ཁང་གི། བྱ་བ་སློབ་པ་གཉིས་པ་སྟེ། །ཚོང་དང་བཟོ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ལས་ལ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པར་བཤད། །ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་འདིས། །སྐྱེ་རྒུ་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །གཙུག་ལག་ཤེས་དང་རིག་བྱེད་པ། །བཟོ་གནས་པ་དང་ཚོང་ཁང་དང་། །དགེ་སྦྱོང་དང་ནི་བྲམ་ཟེ་རྣམས། །མང་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེར་བདེ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་རང་ཡུལ་དུ། །གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་བརྩིགས་བྱས་ཏེ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་བཞེངས་ལ། །བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་སྲོལ་བཙུགས་ཤིང་། །འཇིག་རྟེན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མཆོད་ཅིང་དམན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། །བསོད་ནམས་བགྱི་བ་རྒྱུན་འཛུགས་པའི། །ཡུལ་དེར་དགེ་ལེགས་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། །རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་རྣམས་དང་ནི། །ཕ་དང་མ་དག་བཀུར་བྱེད་ལ། །ཆ་ 1-1-52a ལུགས་རྒྱན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཀུན། །ཡ་རབས་དག་གི་ཆས་སུ་བཞག །ཀུན་དགའ་ར་བ་མེ་ཏོག་ཚལ། །ལྷ་མཆོད་དུས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ས། །བྲོ་གར་གླུ་ཡི་རིག་བྱེད་སོགས། །འཇིག་རྟེན་དགའ་
【現代漢語翻譯】 因此，如同天鵝從水中取奶一般， 應當侍奉你所珍愛的事物。 精進于應當成就的目標， 並因渴望的果實而感到快樂。
爲了今生來世的福祉，積累純潔的善法， 從而享受永恒安樂解脫的果實。 增上生、決定勝以及四種因果， 被稱為四類，是聖者們所要成就的。
對於那些有智慧且謹慎的人來說， 這樣的果實極其豐盛。 而那些不聰明、不謹慎且命運不濟的人， 即使活得再久，
今生也會失去意義，得不到快樂， 來世的榮耀也會大大衰減。 因此，賢明的君王們， 憑藉創造如意寶樹的手法，
使四類果實圓滿具足， 讓世間各地都充滿福祉。
《律藏論·治理國土之莊嚴》中，關於君王如何善自守護自己的考察，即第十三品。
辨護國品 因此，爲了養育眾生， 君王應當善自守護自己， 爲了使百姓安樂， 應當以合理的方式進行治理。
在《地藏十輪經》中， 以譬喻的方式善說， 那些獲得王位榮耀的， 具有智慧的君主們，
應當考察過去、現在和未來的， 國王的法律制度， 並讓居住在當地的賢能之士， 參與三種事業的運作。
精通戰術並勤于練習， 參與國政是事業的運作。 學習農業和住所的， 事務是第二種。
從事貿易和各種， 手工業是第三種。 這三種事業的運作， 能夠使眾生安樂。
精通學術和各種技藝的人， 工匠、商人， 以及僧侶和婆羅門， 眾多的地方是安樂的。
因此，國王應當在自己的國土上， 建造經堂， 建立三寶的所依， 並建立講經和修行的傳統。
供養世間至尊三寶， 佈施給貧困的人， 建立行善積德的傳統， 這樣的地方會增長廣大的善妙。
尊敬年長的長輩們， 以及父母， 穿著、裝飾和行為舉止， 都要符合高尚的品格。
花園、花圃， 是祭祀神靈和節日慶典的場所， 舞蹈、音樂等技藝， 是世間的歡樂。
【English Translation】 Therefore, just as a swan extracts milk from water, one should attend to what one cherishes. Diligent in the goals to be achieved, and happy with the glory of desired fruits. For the sake of well-being in this life and the next, accumulate pure virtuous deeds, thereby enjoying the fruits of eternal bliss and liberation. Higher rebirth, definite goodness, and the fourfold cause and effect, known as the four categories, are what the noble ones strive to achieve. For those who are wise and cautious, such fruits are exceedingly abundant. But those who are unwise, incautious, and unfortunate, even if they live long,
will lose meaning in this life and not find happiness, and the glory of the next life will also greatly diminish. Therefore, wise rulers, by the skillful means of creating wish-fulfilling trees,
make all parts of the world filled with virtue.
From 'The Ornament of Governance: Treatise on Law,' the thirteenth chapter on examining how a king should properly protect himself.
Chapter on Defending the Country Therefore, to nourish beings, a king should properly protect himself, and to bring happiness to the people, should govern in a proper manner. In the 'Ten Wheels Sutra of Earth Store', it is well-spoken in the manner of parables, that those who have obtained the glory of kingship, wise rulers,
should examine the laws and systems of the past, present, and future kings, and involve the virtuous ones residing in that land, in the operation of three types of activities. Being skilled in tactics and diligent in practice, participating in national affairs is the operation of activities. Learning agriculture and housing, affairs is the second type. Engaging in trade and various, handicrafts is the third type. These three types of activities, can bring happiness to beings. Those who are proficient in academics and various skills, artisans, merchants, as well as monks and Brahmins, a place where there are many is happy. Therefore, the king should in his own country, build monasteries, establish the supports of the Three Jewels, and establish the tradition of teaching and practice. Offering to the Three Jewels, the supreme of the world, giving to the poor, establishing the tradition of accumulating merit, such a place will increase vast goodness. Respecting the elderly elders, as well as parents, clothing, decorations, and behavior, should all conform to noble character. Gardens, flower gardens, are places for worshipping deities and celebrating festivals, dances, music, and other arts, are the joys of the world.
བ་བསྐྱེད་ཕྱིར་བཞག །ཆུ་མཚོ་རི་བྲག་ཤིང་བཟང་པོ། །ཡུལ་གྱི་གཞི་བདག་བརྟེན་པའི་གནས། །ཅུང་ཟད་ཉམས་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །བཀོད་པས་བརྒྱན་ལ་བཞག་པར་བྱ། །རི་མཐོ་ས་གཉན་ཡུལ་བཟང་པོ། །དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་རྣམས། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ། །སྨ་འབབ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་གོ། ཚེ་རིག་ཤེས་དང་དུས་རྩིས་པ། །དེ་བཞིན་སྔགས་གཏོ་མོ་གཤེན་སོགས། །ཡུལ་ལ་ཕན་པའི་གསོས་ཡིན་པས། །ཟ་ཐང་བསྐྱེད་ལ་ཕན་དུ་གཞུག །བཟོ་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །ངོ་མཚར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དག །སློབ་པའི་གྲྭ་བཙུགས་ཚོང་དུས་ཀྱི། །འདུན་ས་དག་ཀྱང་བཅའ་བར་བྱ། །སྲ་བརྟན་གོ་ཆ་བཙན་རྫོང་དང་། །མགྱོགས་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་མཚོན་ཆའི་རིགས། །སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཤིང་དཔའ་མཛངས་ཀྱི། །སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་གནས་སུ་བསགས། །བློ་ལྡན་སྙོམས་ཤིང་བསམ་དཀར་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་སྤྱི་འདུན་འཐུས་མིར་བཞག །དམག་དང་དམག་དཔོན་གོ་ཆར་བཅས། །ནམ་དགོས་འཕྲལ་དུ་ཤོལ་མེད་བྱ། །རྒྱལ་རིགས་དགོས་པའི་དོན་རྣམས་ལ། །སྔ་ནས་ཉེར་བསྡོགས་ཤེས་པ་དག །དུས་སུ་ 1-1-52b བབ་ཚེ་བགྱི་བ་ནི། །གང་ལའང་ཐོགས་མེད་འཇུག་པར་ནུས། །མཁས་རྣམས་རང་ཉིད་སྟོབས་ལྡན་ཀྱང་། །བག་ཡོད་སྒོ་ནས་ཕས་རྒོལ་བསྲུང་། །བླུན་རྣམས་རང་ཉིད་སྟོབས་ཞན་ཀྱང་། །མི་ཤེས་རློམ་བཞིན་དོགས་མེད་གནས། །བླུན་པོས་ད་ལྟ་འབའ་ཞིག་དཔྱོད། །མཁས་པས་མ་འོངས་ནམ་ཕུགས་དཔྱོད། །མ་འོངས་པ་ན་ཕན་གནོད་གནད། །སྔ་ནས་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །ཆར་དབབ་པ་དང་གཞི་བདག་བརྔན། །ནད་རིམ་བཟློག་དང་ས་བཅུད་གསོ། །ཕྱྭ་གཡང་འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སོགས། །ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སོ་སོར་བྱ། །ཧ་ཅང་ཉམས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་པའི། །བགྱི་བ་མང་པོས་མི་མནར་བར། །འབངས་དང་བློ་གྲོས་མཐུན་བྱས་ནས། །བགས་ཀྱིས་དུས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ཆེན་འཁྲིགས་པ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་ཆུ་དྲངས་ནས། །ས་ལ་རྒྱུན་དུ་ཕབ་པ་ཡིས། །རྩི་ཤིང་ལོ་འབྲས་སྨིན་པ་ལྟར། །བྱམས་ཤིང་བློ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །གནོད་པ་མེད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་གྱིས། །འབངས་རྣམས་སླར་ཡང་བསྐྱངས་བྱས་པས། །སྐྱེ་བོའི་ཀུན་དགའ་འཕེལ་བར་བྱེད། །མི་སྲུན་རྐུན་མ་གཡོན་ཅན་སོགས། །དུས་དང་དུས་སུ་ཉུལ་ལ་བསྐྲད། །ས་རྣམས་རང་དབང་བསྡམ་བྱ་སྟེ། །ཕུང་དཀྲོལ་ཅན་ནི་གཞུག་མི་བྱ། །རང་གིར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཐ་ན་དུད་འགྲོར་གཏོགས་པ་ཚུན། །འཇིགས་མེད་བདེ་བར་བགས་ཕེབ་ 1-1-53a པའི། །ཐབས་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་པོས་བྱ། །གློ་བུར་ལྷགས་པའི་ཆས་བསྟར་དང་། །དགེ་བའི་གྲུ་ཟམ་ལམ་འཕྲང་འཛུགས། །དགྲ་རྐུན་གཅན་གཟན་འཚེ་སོགས་ལས། །རིས་མེད་སྐྱེ་བོ་དབུགས་དབྱུང་བྱ། །ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་དང་རྫུན་རླབས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོ་བསྐོར་བྱེད་པ་སོགས། །ཤེད་བསྐྱེད་མི་བྱ་
【現代漢語翻譯】 爲了增長福報，要保護好水源、湖泊、山石和樹木。 這些是地方神靈所依之處，不可輕易破壞，要加以修飾和保護。 高山、險地和優良的土地，以及具有祥瑞的地區，不能讓不馴服之人隨意侵佔。 智者、學者、歷算家，以及咒師、巫師、祭司等，都是對地方有益的滋養，要提供食宿，讓他們發揮作用。 要設立學習各種工藝技術的場所，創造令人驚歎和喜悅的事物。還要建立學校和貿易場所。 要儲備堅固的盔甲、堡壘，以及各種快速行進的工具和武器。要將掌握技藝、勇敢聰慧之人安置在各自的崗位上。 要選拔有智慧、公正和心地善良之人，作為地方的代表。要隨時準備好軍隊、將領和盔甲，以備不時之需。 對於國家需要的物資，要提前準備妥當。一旦時機成熟，就能毫不猶豫地採取行動。 智者即使自身強大，也會謹慎地防禦外敵。愚者即使自身弱小，也會無知地自大，毫無防備。 愚者只看到眼前，智者則著眼未來。如果能提前預知未來的利弊，那就是智者。 要舉行祈雨儀式，祭祀地方神靈，消除疾病，滋養土地，增加福運等各種活動，在各地分別進行。 不要強迫民眾承擔過多的事務，不要讓他們疲於奔命。要與民眾和智者協商，逐步完成各項任務。 就像巨大的雲朵聚集，從海洋中汲取水分，然後持續降雨滋養大地，使植物和果實成熟一樣。 慈愛而有智慧的國王，通過不損害民眾的稅收，反過來養育他們，從而增加民眾的幸福感。 要隨時巡查並驅逐不馴之人、盜賊和姦詐之徒。要收回被隨意侵佔的土地，不要讓破壞者進入。 在自己管轄的土地上，即使是對待動物，也要採取讓他們無所畏懼、安樂生活的措施。 要準備好應對突發事件的物資，建立橋樑、道路和隘口。要從敵人、盜賊、野獸的侵害中，解救所有民眾。 對於破壞家庭、散佈謠言、欺騙世人等行為，不要助長他們的勢力。
【English Translation】 To increase merit, protect water sources, lakes, rocks, and trees. These are the places where local deities reside, and they should not be easily destroyed but rather decorated and protected. High mountains, dangerous places, and good lands, as well as auspicious areas, should not be freely occupied by the unruly. The wise, scholars, astrologers, as well as mantra practitioners, shamans, and priests, are all beneficial nourishment for the locality. Provide them with food and lodging and let them play their roles. Establish places for learning various crafts and technologies, creating amazing and joyful things. Also, establish schools and trade venues. Stock up on sturdy armor, fortresses, and various fast-moving tools and weapons. Place those who have skills, bravery, and wisdom in their respective positions. Select those who are wise, fair, and kind-hearted to be representatives of the locality. Always be prepared with troops, generals, and armor for emergencies. For the materials needed by the country, prepare them in advance. Once the time is right, be able to act without hesitation. The wise, even if they are strong, will cautiously defend against external enemies. The foolish, even if they are weak, will ignorantly be arrogant and unprepared. The foolish only see the present, while the wise look to the future. If you can foresee the benefits and harms of the future, then you are wise. Hold rain-making ceremonies, worship local deities, eliminate diseases, nourish the land, and increase good fortune, etc., in various places. Do not force the people to undertake too many tasks, and do not let them be exhausted. Consult with the people and the wise to gradually complete the tasks. Just as great clouds gather, draw water from the ocean, and then continuously rain down to nourish the earth, causing plants and fruits to ripen. A loving and wise king, through taxes that do not harm the people, in turn nurtures them, thereby increasing the happiness of the people. Patrol and expel the unruly, thieves, and treacherous people at all times. Reclaim the land that has been freely occupied and do not allow destroyers to enter. In the land under your jurisdiction, even when dealing with animals, take measures to make them fearless and live in peace. Prepare materials to deal with emergencies, build bridges, roads, and passes. Rescue all people from the harm of enemies, thieves, and wild animals. Do not encourage those who destroy families, spread rumors, and deceive the world.
གྱི་ནར་བཞག །མ་རབས་ཁྲམ་པའི་དཔུང་མནན་བྱ། །སྡེ་སྣོད་མཁས་དང་སྡོམ་བརྩོན་ལྡན། །གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཆོས་འཛིན་རྣམས། །ཡུལ་གྱི་རྒྱན་དུ་བཞག་བྱས་ཏེ། །རྒྱང་ནས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་ཚུལ་བྱ། །ཉམ་ཆུང་རྣམས་ལ་བརྩེ་བྱ་ཞིང་། །གནས་མིན་དཔུང་ཤེད་འཕྱར་བ་དམད། །ཡུལ་ཁམས་བདེ་བར་བག་ཕེབས་པའི། །ས་དེར་ལྷ་ཡང་མགུ་བ་སྐྱེ། །ཡུལ་གཞན་རྣམས་སུ་དུས་དུས་སུ། །ཚོང་དང་ཁེ་ཡི་ཕྱིར་འགྲོ་བ། །དཔུང་དུ་བསྡོམས་ཏེ་མགོ་འདྲེན་པའི། །དཔོན་བཅས་བདེ་བླག་འདོང་བར་བྱ། །ཉུང་ངུས་བསྒྲུབ་ན་བགྱིད་དཀའ་ཞིང་། །མང་པོ་བསྡོམ་ན་ཕན་ཚུན་དོན། །བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ནུས་རྣམས་ལ། །རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་མགོ་བསྡུ་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ཕན་ཚུན་མི་འཐབ་པར། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་གྲོགས་བགྱིད་པས། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས། །འཇམ་རྩུབ་གང་འོས་དེ་ལྟར་སྦྱར། །ཡུལ་འབྲོག་ས་གནས་སོ་སོ་རུ། །རང་སྐལ་གནས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། །མཐུན་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ 1-1-53b བ་ལས། །འདོད་ཆེན་ཕྱོགས་ལྷུང་ཁྲིམས་ཀྱིས་དགག །ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ། །དཔུང་བསྡོམས་རང་ཕྱོགས་བསྲུང་དགོས་པས། །འཐེན་ཁྱེར་མེད་པར་ཆབ་གཅིག་ཏུ། །ཡུལ་གྱི་སོ་ཁ་བསྲུང་བར་བྱ། །དགེ་སྦྱོང་དག་དང་བྲམ་ཟེ་ནི། །རྒྱལ་པོའི་རྩ་བར་གསུངས་པས་ན། །དགེ་འདུན་འདུ་བའི་སྒོ་སོགས་ཀྱིས། །དགེ་འདུན་སྡེ་རྣམས་བསྐྱང་བར་བྱ། །ཡུལ་དུས་དེ་ལ་དེར་འཚམས་པའི། །སྐྱེ་བོའི་བདེ་ཐབས་གང་མཆིས་པ། །ཡུལ་གྱི་བདག་པོས་མགོ་བསྡུས་ནས། །ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བཀའ་སྩལ་བྱ། །འབངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་འཕེལ་བ་དང་། བདེ་བའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བསམ། །རང་ལ་དབང་བའི་མི་གཅིག་ཀྱང་། །གོད་པར་མི་བྱ་གསེར་བཞིན་བཙའ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པ་ཡིས། །རང་དོན་ཕྲ་མོའང་བསྒྲུབ་མི་ནུས། །མི་ཤེས་རྣམས་ལ་སློབ་བྱེད་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞུམ་པ་ཡིས། །བརྩོན་པས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས། །ལས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་སྣ་འདྲེན་པས། །རྒྱལ་པོ་དེད་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་སྦྲུལ་གདུག་བཞིན། །གཞན་ལ་འཚེ་ཞིང་གདུལ་དཀའ་ལ། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་འདུལ་བྱེད་པས། །རྒྱལ་པོ་སྔགས་མཁན་འདྲ་བ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་རང་གི་འབངས་རྣམས་ལ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཉེར་བཞག་སྟེ། །བདེ་ཐབས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པས། །རྒྱལ་པོ་མ་དང་འདྲ་བ་ 1-1-54a ཡིན། །ཡུལ་ཁམས་དེ་ཡི་བདེ་སྡུག་དང་། །སྐྱོན་ཡོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འདྲི་ཞིང་དཔྱོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །རྒྱལ་པོ་རྟོག་ཆེན་འདྲ་བ་ཡིན། །འཇིགས་པ་ཅན་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཞིང་། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད། །རེ་ལྟོས་ཅན་རྣམས་དགའ་བགྱིད་པས། །རྒྱལ་པོ་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་འདྲ། །བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་སྟོན། །ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་ར
【現代漢語翻譯】 將賢能之士安置於高位。 壓制卑劣奸詐之徒。 對於精通三藏、嚴守戒律者， 以及成就的瑜伽士和持法者， 將他們作為地方的榮耀， 從遠處讚頌和尊敬。 慈愛弱小者， 譴責無端逞兇鬥狠之徒。 若能使地方安寧祥和， 則連神靈也會感到歡喜。 對於前往其他地方， 爲了貿易和利益而奔波的人們， 組織起來，推選領頭人， 讓他們順利出行。 少數人難以成事， 眾人合力則互有助益。 對於有能力順利完成任務的人， 國王應如此加以引導。 使人們互不爭鬥， 彼此互助友愛， 爲了達成共識， 應軟硬兼施，靈活運用。 在鄉村和牧區等不同地方， 對於各自應得的資源， 應和諧地共同使用， 禁止貪得無厭和偏袒，以法律制止。 地方上的人們應互相 聯合起來保衛自己的家園， 不分彼此，團結一致地 守護地方的邊界。 修行者和婆羅門， 被認為是國王的根本， 因此，通過僧團集會等方式， 應護持僧團。 在特定的時間和地點， 爲了適應當地的情況， 凡是有利於人民福祉的措施， 地方的統治者應加以引導， 並頒佈法令，使其發揮作用。 應努力思考如何使 臣民繁榮和幸福。 即使是自己管轄下的一人， 也不應使其受損，要像黃金一樣珍惜。 大多數人由於愚昧無知， 甚至無法完成細微的私事。 爲了教導無知的人們， 國王應如父親一般。 大多數人由於膽怯， 缺乏努力和進取精神。 國王應鼓勵他們工作，引導他們， 如同商隊的首領一般。 大多數人如同毒蛇一般， 傷害他人，難以馴服。 國王應運用各種方法來調伏他們， 如同咒術師一般。 應始終對自己的臣民， 懷有慈悲之心， 一心致力於使他們幸福， 國王應如母親一般。 對於地方的安危， 以及各種優缺點， 認真詢問和調查， 國王應如一位偉大的智者。 使恐懼者安心， 幫助受苦者， 使有期望者感到高興， 國王應如如意樹一般。 揭示應取和應舍之物， 區分正道與非道。
【English Translation】 Place virtuous individuals in high positions. Suppress the base and deceitful. For those skilled in the Tripitaka (藏文：སྡེ་སྣོད་，梵文天城體：त्रिपिटक，梵文羅馬擬音：Tripiṭaka，漢語字面意思：三藏), diligent in discipline, And accomplished yogis and Dharma holders, Establish them as the ornaments of the land, Praising and honoring them from afar. Be compassionate to the weak, Condemn those who raise their fists without reason. If the land can be made peaceful and harmonious, Even the gods will rejoice. For those who go to other lands, For the sake of trade and profit, Organize them and elect a leader, So that they may travel smoothly. Few can accomplish little, Many uniting benefit each other. For those capable of completing tasks smoothly, The king should guide them in this way. So that people do not fight each other, But help and love each other, In order to reach a consensus, Apply both gentleness and firmness flexibly. In different places such as villages and pastures, For the resources that each is entitled to, They should be used harmoniously together, Prohibit greed and partiality, and prevent them by law. The people of the land should mutually Unite to defend their homeland, Without discrimination, unitedly Guard the borders of the land. Practitioners and Brahmins, Are considered the root of the king, Therefore, through gatherings of the Sangha (藏文：དགེ་འདུན་，梵文天城體：संघ，梵文羅馬擬音：Saṃgha，漢語字面意思：僧團) and other means, The Sangha should be protected. At specific times and places, In order to adapt to local conditions, Whatever measures are beneficial to the welfare of the people, The ruler of the land should guide, And enact laws to make them effective. Efforts should be made to consider how to Make the subjects prosperous and happy. Even one person under one's jurisdiction, Should not be harmed, but cherished like gold. Most people, due to ignorance, Cannot even accomplish trivial personal matters. In order to teach the ignorant, The king should be like a father. Most people, due to timidity, Lack effort and initiative. The king should encourage them to work and guide them, Like the leader of a caravan. Most people are like venomous snakes, Harming others and difficult to tame. The king should use various methods to subdue them, Like a mantra practitioner. One should always have compassion, For one's subjects, Focusing solely on making them happy, The king should be like a mother. Regarding the safety and happiness of the land, And various advantages and disadvantages, Diligently inquire and investigate, The king should be like a great wise man. Give comfort to those who are afraid, Help those who are suffering, Make those who have expectations happy, The king should be like a wish-fulfilling tree. Reveal what should be taken and what should be abandoned, Distinguish between right and wrong.
ྣམ་པར་འབྱེད། །ཡང་དག་ལམ་ལ་འདྲེན་བྱེད་ཕྱིར། །རྒྱལ་པོ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །རང་གི་དཔལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ། །ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་བྱས་ནས་སུ། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་རྒུ་དགའ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་གཏེར་དང་འདྲ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་མི་ཚུགས་ཤིང་། །རིས་སུ་གཏོགས་རྣམས་བག་ཕེབས་ལ། །འགྲན་ཟླའི་ཚོགས་ཀུན་སྤ་བཀོང་བས། །རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་ཆེན་འདྲ། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །རྒྱབ་བརྟེན་ལྷ་དང་སྲུང་མས་བརྗིད། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་བཞིན། །དེ་ལྟར་མི་བདག་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་བ། །སུམ་རྩེན་གནས་སུ་བགྲོད་པར་མ་བྱས་ཀྱང་། །གདོང་པ་བཞི་ལྡན་ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །བདུད་རྩིའི་ཟས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བས་འདུ། །བུམ་བཟང་དཔག་བསམ་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་། །འགྲན་པར་མི་བཟོད་མི་བདག་རིན་པོ་ཆེ། །གང་གི་དཔལ་ 1-1-54b གྱིས་མཐོ་རིས་དཔལ་མཐའ་དག །རང་གི་ལག་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་སྙན་པར་གྲགས་པའི་སྒྲ། །རྒྱ་མཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བྱེད་ཅིང་། །ས་སྟེང་འདི་ན་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན། །མཚུངས་མེད་ཡོན་ཏན་དཔལ་གྱིས་ལྷམ་མེར་འགྱུར། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཡུལ་འཁོར་བདེ་བར་སྲུང་བའི་ཚུལ་བརྟག་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །། 辨協議品 ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་བདེ་ཐབས་དང་། །ལུགས་བཟང་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བ་སོགས། །ཡིད་རྟོན་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་དང་། །ལྷན་ཅིག་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན་ལེགས། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་བློ་ཡོད་ཀྱང་། །བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འགྲུབ་འགྱུར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། །མ་འགྲུབ་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན། །ཐོག་མར་བརྟག་དཔྱོད་བྱེད་པའི་ཚེ། །གྲོས་སུ་འོས་པའི་བློན་ལྟ་ཅི། །བསམ་ཡོད་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ལའང་། །རིགས་དང་མི་རིགས་རང་གིས་དཔྱད། །བློ་རྒྱ་ཆུང་བའི་གྲོས་ལོག་དང་། །རང་འདོད་ཕུག་བཅུག་འཁྱོགས་པོའི་གྲོས། །ཕྱི་མཐའ་མ་བརྟགས་སྤྱི་བརྟོལ་ངག །སྤོབས་པ་ཞན་པའི་ཞུམ་ཚིག་དང་། །བློ་གྲོས་ཆེ་བས་གནད་བཀྲོལ་ཚིག །རང་འདོད་མ་འདྲེས་བསམ་དཀར་ངག །ཕྱི་མཐར་གཞལ་ནས་བརྗོད་པའི་གཏམ། །མི་ཞན་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག །སོ་སོར་མ་འདྲེས་ཤེས་བྱས་ལ། །ངང་པས་ཆུ་ལས་འོ་མ་བཞིན། །དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བཟུང་སྟེ། །གྲོས་ཐག་ 1-1-55a བློ་ལྡན་རང་གིས་གཅོད། །འཇུག་ལྡོག་རང་གིས་ཤེས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་ཁམས་བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བརྟག །ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་གྲོས་བྱས་པའི། །བྱ་བ་གང་བྱུང་འགྱོད་མེད་ཉིད། །སྙིགས་དུས་གཡོན་པོས་གཡོན་བཀབ་སྟེ། །མཐུན་པར་སྨྲས་ནས་རྗེ་བོ་བསླུ། །ར་སྐྱེས་འཁྲིད་པའི་བྲམ་ཟེ་ལ། །རྐུན་པོས་ཁྱི་རུ་བཏགས་དང་མཚུངས། །དེ་བས་རྗེ་དཔ
【現代漢語翻譯】 能辨別是非。 爲了引導走上正道。 國王就像人的眼睛一樣重要。 用自己的光輝將四方 裝點得十分美好。 使屬下民眾感到快樂的 國王就像珍貴的寶藏一樣。 不被外敵所擊敗， 使自己的臣民感到安穩， 讓所有敵對勢力都感到畏懼， 國王就像金剛石城堡一樣堅不可摧。 以福德的力量而顯得崇高， 背後有神靈和護法的庇護。 在各方面都獲得勝利的 國王就像珍貴的勝幢一樣。 像這樣擁有卓越品質的君主， 即使沒有前往三十三天， 也像擁有四張面孔的帝釋天一樣， 讓享用甘露食物的天人們也歡喜聚集。 即使是賢瓶、如意寶王， 也無法與這位珍貴的君主相比。 他的光輝 如同天界所有的榮耀 都掌握在自己手中一樣運用。 光輝、榮耀和美名的聲音， 甚至傳遍海洋的周圍。 如同這世上的第二個太陽一樣， 以無與倫比的功德光芒四射。 《律藏·治國論》中，關於守護地方安樂之理的考察，第十四品完。
辨協議品 爲了地方百姓的安樂， 以及善良的風俗和法律等事務， 與值得信賴的人， 一起商議著處理是最好的。 即使有區分好壞的智慧， 也要通過商議來處理事務。 這樣做不僅能夠成功， 即使不成功也很美好。 最初進行考察的時候， 更何況是值得商議的臣子， 對於有見地的其他人所說的話， 也要自己分辨合理與否。 心胸狹隘的錯誤建議， 以及固執己見、偏頗的建議， 不考慮後果的輕率之語， 缺乏自信的膽怯之詞， 以及智慧高超、能抓住要害的話語， 不摻雜私慾、光明磊落的話語， 考慮長遠而說出的話， 以及能鼓舞人心的話語。 將這些分別清楚之後， 就像天鵝從水中分離牛奶一樣， 採納有意義的話語， 由有智慧的自己做出決斷。 即使自己明白事情的來龍去脈， 國家的事務也要通過商議來決定。 所有人都一致同意的 事情無論發生什麼都不會後悔。 末法時代奸詐之人掩蓋奸詐， 用一致的言辭來欺騙君主。 這就像牽著山羊的婆羅門， 被小偷說成是狗一樣。 因此，英明的君主
【English Translation】 Able to distinguish right from wrong. In order to guide onto the right path. The king is as important as the eyes of a person. Using his own splendor to adorn all directions in a very beautiful way. Making the subjects happy, the king is like a precious treasure. Not being defeated by external enemies, making his own people feel secure, making all hostile forces feel fear, the king is like a diamond fortress, indestructible. Appearing sublime through the power of merit, with the support of gods and protectors behind him. Victorious in all aspects, the king is like a precious victory banner. Like this, a monarch possessing excellent qualities, even without going to the Heaven of Thirty-Three, is like Indra with four faces, making the gods who enjoy nectar rejoice and gather. Even the Vase of Excellence, the Wish-Fulfilling Jewel King, cannot compare with this precious monarch. His splendor is used as if all the glory of the heavenly realm were in his own hands. The sound of glory, splendor, and fame, even spreads around the ocean. Like the second sun in this world, he shines brightly with unparalleled merits. From the Treatise on Governance in the Vinaya, the fourteenth chapter on examining the methods of protecting the peace of the region is complete.
Chapter on Discernment and Agreement For the peace of the people of the region, and for good customs and laws, it is best to handle affairs by consulting with trustworthy people. Even if one has the wisdom to distinguish good from bad, affairs should be handled through consultation. This not only ensures success, but even if it doesn't succeed, it is still good. When initially investigating, let alone a minister worthy of consultation, one should also examine for oneself whether the words of other insightful people are reasonable or not. Narrow-minded wrong advice, as well as stubborn, biased advice, rash words without considering the consequences, timid words lacking confidence, as well as words of great wisdom that grasp the key points, words that are pure and without selfish desires, words spoken after considering the long term, and words that inspire people. After distinguishing these clearly, like a swan separating milk from water, adopt meaningful words, and make decisions with your own wisdom. Even if you understand the ins and outs of things yourself, the affairs of the country should be decided through consultation. Whatever happens with matters that everyone agrees on, there will be no regrets. In the degenerate age, deceitful people cover up deceit, and deceive the monarch with consistent words. This is like the Brahmin leading a goat, being called a dog by a thief. Therefore, the wise monarch
ོན་མཁས་པ་རྣམས། །གཡོན་ཅན་ཞེན་ཕྱོགས་ཤེས་བྱས་ནས། །གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་བློ་ཐོབ་ན། །ས་བདག་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །བདེན་ཞིང་བརླིང་ན་ཡིད་བརྟོན་བྱ། །རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་བྱ་རོག་ཁུ་འཕྲིག་ཅན། །དེ་ལ་བློ་ལྡན་གྲོས་མི་སྟོན། །བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་བློ་ལྡན་ལ། །དྲིས་ན་རང་ཉིད་དཔལ་ཐོབ་སྟེ། །སྟོབས་ལྡན་དགའ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི། །ཧ་ནུ་མནྠ་གྲོགས་སུ་བཀུག །རྒྱུན་•དུ་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་དང་། །སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་བརྟེན་ན་བཟང་། །མཆིལ་པས་མཁའ་ལྡིང་ལ་སྦྲན་པས། །རྒྱ་མཚོའི་ཀླུ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱས། །བྱ་བའི་ཆ་ལ་རྨོངས་གྱུར་པ། །བློ་དང་ལྡན་པའི་གྲོས་ཀྱིས་འབྱེད། །ཆུ་བོ་རྙོགས་མར་གྱུར་པ་རྣམས། །ཆུ་དྭངས་ནོར་བུས་སེལ་བར་བྱེད། །རང་ཉིད་བློ་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །བགྲོས་ན་སྔོན་མེད་བློ་གྲོས་འབྱུང་། །གྲོང་གི་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་མཉན་པས། །གསལ་རྒྱལ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞིན། །ལེགས་པར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་ན། ། 1-1-55b སྨྲས་པ་འགའ་ལས་ཉེས་པ་འབྱུང་། །ཁྱུ་མཆོག་དང་ནི་སེང་གེ་གཉིས། །ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཝ་ཡིས་བརླགས། །ནམ་ཕུགས་རང་དོན་མ་གཞལ་བར། །སྐྱེས་བུས་གང་བསྟབ་ལེན་མི་བྱ། །བག་གསར་བསྟབ་པའི་བཀུར་སྟི་ཡིས། །ཐ་མར་སྟོང་ཐུབ་ཉམས་ལ་ལྟོས། །བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྫུ་བག་གིས། །གྲུང་པོའང་མགོ་བོ་གདུགས་ལྟར་བསྐོར། །ཁྱབ་འཇུག་མིའུ་ཐུང་གཟུགས་བརྫུས་ནས། །སྟོབས་ལྡན་ས་ཡི་འོག་ཏུ་བཅིང་། །བློ་གྲོས་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ན། །བློ་ལྡན་ཡིན་ཡང་ཕམ་པར་ནུས། །ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ལྡན་ཁྱབ་འཇུག་ཀྱང་། །ལེགས་ལྡན་ནག་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་བཀོལ། །དེ་ཕྱིར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་གྲོས་ཀྱིས་འགྲུབ། །སྤྲེལ་དམག་མང་དུ་ཚོགས་པ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོ་ལ་ཡང་ཟམ་པ་བཙུགས། །ལྕམ་པ་ཉི་མའི་ཕྱོགས་སུ་འདུད། །ཆུ་ཤིང་འབྲུག་སྒྲ་བསྒྲགས་ན་སྐྱེ། །ཕན་པའི་གྲོགས་དང་ཕན་པའི་གྲོས། །གང་ནས་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད། །འབོད་སྒྲོག་ཆུང་མའི་དོན་དུ་བསད། །ལངྐའི་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲེའུས་བསྲེག །གནོད་པའི་གྲོགས་དང་ངན་པའི་གྲོས། །གང་ནས་འབྱུང་བར་ཆ་མེད་ཉིད། །དེ་སླད་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །མི་འོས་གྲོགས་དང་གྲོས་སྤངས་ནས། །འོས་པའི་གྲོགས་དང་གྲོས་བསྟེན་ན། །དཔལ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་རེང་དབུལ་པོས་སུ་ལ་བགྲོས། །གཉིས་ཚོགས་ཕན་ 1-1-56a ཆད་གྲོས་ལ་ལྟོས། །རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་ཕལ། །གྲོས་ལ་མ་ལྟོས་འགྲུབ་པར་དཀའ། །སུ་ལའང་གྲོས་སུ་མ་བྱས་ན། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱུ་སྐར་ལྟར་མང་ཡང་། །སུས་ཀྱང་རྗེ་བོ་གླེན་པ་དེ། །ཉམ་ཐག་གནས་ལས་བསླང་མི་ནུས། །མང་པོ་བསྡོམས་ནས་གྲོས་བྱས་ན། །ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ། །སྲོག་ཆགས་གྲོག་མའི་ཚོགས་འདུས་ནས། །སེང་གེའི་ཕྲུ་
【現代漢語翻譯】 智者們啊！ 如果認識到邪惡的偏見， 並且獲得不依賴他人的智慧， 就能精通君主的法律。 如果真實且堅定，就值得信任。 對於總是心存懷疑的， 像烏鴉般狡猾的人， 有智慧的人不會向他提供建議。 向具有辨別智慧的人請教， 自己就能獲得榮耀。 即使是強大的喜悅者（Hanuman，哈奴曼）， 也請哈奴曼塔（Hanumantha）作為朋友。 經常擁有功德， 依賴強者是好的。 烏鴉向迦樓羅（Mkha' lding）進言， 使海洋中的龍族感到恐懼。 對於不瞭解行為方式的人， 用智慧來辨別。 對於變得渾濁的河流， 用清水寶珠來凈化。 即使自己有智慧， 商議也能產生前所未有的智慧。 聽取村民的意見， 就像光明者（Gsal rgyal）在戰爭中獲勝一樣。 如果沒有好好地調查研究， 從一些言論中會產生過失。 牛王和獅子， 非常和睦卻被狐貍破壞了。 在沒有衡量長遠利益的情況下， 人不要接受任何奉承。 看看最終被新娘奉承的， 空虛無能的樣子。 聰明人會用欺騙的手段， 像帽子一樣戲弄精明的人。 遍入天（Khྱab 'jug，毗濕奴）化作侏儒， 將強大的（Bali，巴厘）束縛于地下。 當擁有卓越的智慧時， 即使是智者也能被打敗。 擁有五印的遍入天（Khྱab 'jug，毗濕奴）， 也被善巧的黑天（Legs ldan nag po）所利用。 因此，無論做什麼事情， 都要用善巧方便的計謀來完成。 聚集眾多的猴子軍隊， 也能在海洋上架起橋樑。 睡蓮向太陽鞠躬， 水樹聽到雷聲就會生長。 有益的朋友和有益的建議， 從哪裡來是不確定的。 爲了小鳥（'bod sgrog）的妻子而被殺害， 楞伽城被猴子燒燬。 有害的朋友和惡劣的建議， 從哪裡來是無法預料的。 因此，有智慧的人們， 拋棄不合適的友誼和建議， 親近合適的友誼和建議， 就不會從榮耀中衰退。 貧窮的人向誰請教？ 看看兩人聚會的互助建議。 大國的事務， 不依賴建議很難成功。 如果不向任何人徵求意見， 即使眷屬像星星一樣眾多， 也沒有人能將愚蠢的君主， 從困境中解救出來。 如果大家聚集在一起商議， 即使是偉人也很難戰勝。 螞蟻聚集在一起， 也能殺死獅子的幼崽。
【English Translation】 Oh, wise ones! If you recognize the evil biases, And gain wisdom that does not rely on others, You will become proficient in the laws of the ruler. If it is true and firm, it is trustworthy. For those who are always suspicious, Like a crow with cunning tricks, A wise person will not offer advice to him. Ask someone with discerning wisdom, And you will gain glory yourself. Even the mighty Joyful One (Hanuman), Invited Hanumantha as a friend. It is good to always have merit, And to rely on the strong. The crow advised Garuda (Mkha' lding), Causing the dragons in the ocean to be afraid. For those who do not understand how to act, Use wisdom to discern. For rivers that have become turbid, Use clear water jewels to purify them. Even if you have wisdom yourself, Consultation can bring unprecedented wisdom. Listen to the opinions of the villagers, Just like the Bright One (Gsal rgyal) won in war. If you do not investigate and research well, Faults will arise from some statements. The king of cows and the lion, Were very harmonious but were destroyed by the fox. Without measuring long-term benefits, People should not accept any flattery. Look at the empty and incompetent appearance, Of the one who is ultimately flattered by the bride. Clever people will use deception, To trick clever people like a hat. The All-Pervading One (Khྱab 'jug, Vishnu) transformed into a dwarf, And bound the mighty (Bali) underground. When you have excellent wisdom, Even the wise can be defeated. The All-Pervading One (Khྱab 'jug, Vishnu) with five seals, Was also used by the skillful Krishna (Legs ldan nag po). Therefore, whatever you do, Accomplish it with skillful and expedient strategies. Gathering a large army of monkeys, Can also build a bridge across the ocean. The lotus bows to the sun, The water tree grows when it hears thunder. Beneficial friends and beneficial advice, It is uncertain where they come from. Was killed for the sake of the bird's ( 'bod sgrog) wife, The city of Lanka was burned by monkeys. Harmful friends and bad advice, It is unpredictable where they come from. Therefore, wise people, Abandon inappropriate friendships and advice, And rely on appropriate friendships and advice, And will not decline from glory. Who does a poor person consult? Look at the mutual assistance advice of two people gathering. The affairs of a great kingdom, Are difficult to succeed without relying on advice. If you do not consult anyone, Even if the retinue is as numerous as the stars, No one can save the foolish ruler, From distress. If everyone gathers together to discuss, Even a great person is difficult to overcome. Ants gather together, Can kill lion cubs.
གུ་བསད་ཅེས་གྲགས། །རང་སྡེ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་དང་། །གཞན་སྡེ་གཞོམ་པར་འདོད་ནའང་། །མང་པོ་དག་གི་དཔུང་བསྒྲིལ་ཏེ། །གྲོགས་སུ་བྱ་བ་མཁས་པས་བསྔགས། །ཕ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་བརྩེ་ཡང་། །གྲོས་མེད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་དེའི། །འདོད་དོན་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡི། །ཚུལ་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་རྟོགས་སྣ་ཚོགས་ཕྱིར། །མི་རིགས་པ་ཡི་བྱ་བ་ལའང་། །གྲོས་མཐུན་འགྱུར་བ་རྙེད་སླ་ན། །འོས་པའི་གྲོས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །གྲོས་མཐུན་གྱུར་རྣམས་བྱ་བ་ལ། །ཉེ་འམ་རྒྱང་ན་གནས་ཀྱང་རུང་། །རང་དོན་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཆེན་པོ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ། །གྲོས་ཀྱི་ནང་ནས་གྲོགས་འབྱུང་ཞེས། །གནའ་རབས་མཁས་པའི་གཏམ་ལས་བསྒྲགས། །ཐོག་མར་གྲོས་སུ་མི་བྱེད་པར། །ཐ་མར་འགྱོད་པ་བླུན་པོའི་མཚང་། །ལེགས་པར་བགྲོས་ན་ལེགས་པའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། །དོན་གྱི་བགྱི་བར་ཀུན་ཀྱང་དོན་མཐུན་ 1-1-56b པས། །དཀའ་བའི་གནས་ཀྱང་དཀའ་བ་མེད་འགྲུབ་ཕྱིར། །འཁོར་མང་ལྡན་རྣམས་འཁོར་ལ་ཅིས་མི་བགྲོས། །དོན་ཆེན་བྱ་བ་གྲོས་མེད་ཚིག་ཙམ་གྱིས། །དྲང་སྲོང་དམོད་པ་བཞིན་དུ་སུ་ཡིས་འགྲུབ། །ཐག་ཆོད་འོས་པའི་གནས་ལ་གྲོས་མེད་ཀྱང་། །ས་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མི་དབང་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། །རང་གི་བགྱི་བར་འཁོར་གྱི་ཚོགས་བསྡུས་ཏེ། །ལེགས་པར་དཔྱོད་ཅིང་གྲོས་སུ་བྱས་པ་ན། །ཕ་རོལ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མཐུ་དང་དཔུང་བསྒྲིལ་ཏེ། །འོས་པའི་བྱ་བར་གྲོས་མཐུན་ཞུགས་གྱུར་ན། །ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་བརྣག་པའི་དོན་དེ་དག །ཁབ་ལེན་རྡོ་ཡིས་ལྕགས་བཞིན་འགུགས་པར་ནུས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། གྲོས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །། 辨具十善法品 རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལྡན་པས། །འཁོར་ལ་ཁྲིམས་སུ་བྱས་ན་མཛེས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལས་འདས་སྤྱོད་ན། །སྐྱེ་རྒུའི་དཔང་པོར་ག་ལ་འོས། །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཁྲིམས་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་ལོག་པར་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །ཆད་པ་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །རྒྱལ་པོས་ཆོས་བཞིན་མ་བྱས་ན། །ཚེ་འདིར་གྲགས་པ་ངན་པ་དང་། །རྒྱལ་སྲིད་དག་ཀྱང་འཇིག་འགྱུར་བས། །རང་ཉིད་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་ལྡན་བྱ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་ 1-1-57a གང་གིས་ཀྱང་། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྲིད་བྱེད་ཅིང་། །མཐོ་རིས་དག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་། །རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་བུ་མི་བཟང་མྱོང་། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་ལ་སྲོག་ཕངས་པས། །རྒྱལ་པོས་སྲོག་གཅོད་ཡོངས་སུ་སྤང་། །སྲོག་གཅོད་ཚེ་ཐུང་ནད་མང་བྱེད། །དེ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །བྱ་དང་རི་དྭགས་ཚུན་ཆད་ལ། །འཚེ་བ་ཅི་ནུས་བཟློག་པར་བྱ། །ལྗོངས་དེ
【現代漢語翻譯】 名為『古薩』(གུ་བསད་ཅེས་གྲགས།)。如果希望守護自己的領地，也希望摧毀別人的領地，聚集眾多人的力量，結交朋友，智者會讚賞這種做法。即使像父母一樣慈愛，如果沒有商議，那個人的意願如何實現？別人又如何得知？ 因為眾生的理解各不相同，即使是不合情理的事情，也容易達成共識，更何況是合適的商議呢？無論遠近，只要達成共識，爲了實現自己的目標，大事都要通過商議來完成。 古老的智者說過：『從商議中產生朋友。』事先不商議，事後後悔是愚蠢的標誌。如果認真商議，就會產生好的主意，所有的事情都會因為意見一致而順利進行，困難的事情也能順利完成。擁有眾多眷屬的人，為什麼不與眷屬商議呢？ 沒有商議，僅憑言語，就像正直的人詛咒一樣，誰能成功呢？對於應該決定的事情，即使沒有商議，也能通過國王的命令來完成。因此，有智慧的君主，爲了自己的事業，召集眷屬，認真思考並進行商議，即使對方強大，也無法造成傷害。 如果眾人聚集力量，對合適的事情達成共識，那麼心中所想的事情，就能像磁鐵吸引鐵一樣實現。《律典·大地莊嚴》中，關於商議的章節到此結束。 國王自己如果遵守法律，讓眷屬也遵守法律，那就很美妙。如果自己違反法律，又怎能成為百姓的榜樣呢？因果緣起不虛，是世間普遍的規律。違背因果的人，會受到惡報和痛苦。 如果國王不依法行事，今生會名聲不好，王位也會動搖，所以自己要遵守十善法。無論觸犯哪一條十不善業，都會被引向三惡道，即使投生到善道，也會承受相應的惡果。 因為眾生都珍惜生命，國王應該完全避免殺戮。殺戮會導致短命和多病。因此，在國王的領土上，要盡力阻止傷害鳥類和野獸等一切生靈的行為。這樣的國土……
【English Translation】 It is called 'Gu Sad'. If one wishes to protect one's own territory and also to destroy the territory of others, gathering the strength of many and making friends is praised by the wise. Even if one is as loving as parents, without consultation, how can that person's wishes be fulfilled? How can others know? Because the understanding of all beings is diverse, even unreasonable matters can easily reach a consensus, let alone appropriate consultations? Whether near or far, as long as a consensus is reached, great matters should be accomplished through consultation in order to achieve one's own goals. The ancient wise men said, 'Friends arise from consultation.' Regretting afterwards without consulting beforehand is a sign of foolishness. If one consults carefully, good ideas will arise, and all matters will proceed smoothly because of unanimous agreement, and difficult matters can also be accomplished smoothly. Those who have many attendants, why not consult with them? Without consultation, relying only on words, who can succeed, just like the curse of an upright person? For matters that should be decided, even without consultation, they can be accomplished through the king's command. Therefore, wise rulers, for their own affairs, gather their attendants, carefully consider and consult, even if the other party is strong, they cannot cause harm. If many people gather strength and reach a consensus on appropriate matters, then the things they desire in their hearts can be achieved like a magnet attracting iron. In the 'Treatise on Law, Ornament of the Earth', the chapter on consultation ends here. If the king himself abides by the law, it is wonderful to have his attendants also abide by the law. If he himself violates the law, how can he be a model for the people? The interdependence of cause and effect is not false, it is the universal law of the world. Those who act contrary to cause and effect will receive bad retribution and suffering. If the king does not act according to the Dharma, he will have a bad reputation in this life, and his kingdom will also be shaken, so he himself should abide by the ten virtues. Whichever of the ten non-virtues is violated, it will lead to the three lower realms, and even if one is born in the higher realms, one will experience the corresponding bad results. Because all beings cherish life, the king should completely avoid killing. Killing leads to short life and many diseases. Therefore, in the king's territory, one should do everything possible to prevent harm to all living beings, including birds and wild animals. Such a country...
འི་མི་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས། །འཇིགས་མེད་སྲོག་གི་བསྐྱབ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མང་པོའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །གདུལ་དཀའི་མི་སྲུན་གཞན་དུ་བསྐྲད། །ཅིས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་མི་འཆོས་ན། །སྐྱེ་རྒུའི་ཕུང་སེལ་བྱེད་པ་རྣམས། །བསད་ན་རྒྱལ་ཁམས་བདེ་ཞེས་པ། །རྩོད་དུས་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ལ་ཡོད། །འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ནི། །ནམ་ཡང་བཏང་བར་མི་བྱའོ། །རང་གི་འབྱོར་པས་ཆོག་ཤེས་ནས། །མི་འོས་གཞན་ནོར་འཕྲོག་མི་བྱ། །མ་བྱིན་བླང་བས་དབུལ་འགྱུར་ཞིང་། །རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་གྱིས་ཁྱེར། །འོས་པའི་དཔྱ་དང་རིགས་པ་ཡིས། །ནོར་གྱི་ཆད་པ་ལེན་ན་ཡང་། །ནོར་ལ་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག །བརྐམ་ཆགས་ཆེ་བར་ཡོང་མི་བྱ། །རང་འདོད་གདུག་པས་མ་བསླད་པར། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །འཚེ་དང་མ་བྱིན་ལེན་ཁོ་ནས། །རྒྱལ་པོ་སྡོམ་མིན་ཅན་མི་འགྱུར། །རང་གི་བཙུན་མོར་དགྱེས་བྱས་ནས། །གཞན་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་ 1-1-57b མི་བྱ། །ལོག་གཡེམ་གྱིས་ནི་འཁོར་མི་སྲུན། །འགྲན་ཟླར་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག །རྫུན་སྨྲས་པས་ནི་སྐུར་པ་མང་། །གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་བསླུ་བར་འགྱུར། །ཕ་རོལ་དབྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཕྲ་མ་སྤངས་ནས་བསྡུམ་པར་བྱ། །ཕྲ་མས་རང་གི་འཁོར་མི་འདུམ། །འཐབ་བྱེད་འཁོར་ངན་འཐོབ་པར་འགྱུར། །མི་བདག་རྟག་ཏུ་ཚིག་འཇམ་ཞིང་། །སྙན་པར་སྨྲ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་པས་འཐབ་མོ་དང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་གཏམ་ཐོས་འགྱུར། །དོན་མེད་ཀྱལ་པ་རྣམ་སྤངས་ནས། །ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་དོན་ལྡན་བརྗོད། །ངག་འཁྱལ་སྨྲས་པས་ཚིག་མི་བཙུན། །སྤོབས་པ་མ་ངེས་ཅན་དུ་འགྱུར། །གཞན་འབྱོར་ཆེ་བའམ་ཆུང་ཡང་རུང་། །བརྣབ་སེམས་མི་བྱ་དགའ་བར་བྱ། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །འདོད་ཆེན་ཆོག་མི་ཤེས་པར་འགྱུར། །གཞན་ལ་གནོད་པའི་སེམས་སྤངས་ཏེ། །ཀུན་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཟུག་རྔུ་མང་། །གཞན་གྱིས་དོན་མེད་གནོད་པ་འབྱུང་། །ལས་དང་འབྲས་བུ་མེད་ལྟ་བའི། །ལོག་པར་ལྟ་བ་རྩད་ནས་སྡང་། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་མ་སྤངས་ན། །སྐྱེ་གཞན་ལྟ་ངན་སྒྱུ་ཅན་འགྱུར། །ལྟ་བ་ངན་པས་བསླད་པ་ལ། །ས་བོན་ཚིག་པའི་མྱུ་གུ་བཞིན། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཡང་དག་ལྟ་བ་ཆོས་ཀུན་གཞི། ། 1-1-58a རི་གཟར་པོ་ཡི་འབབ་ཆུ་བཞིན། །འཚོ་བ་ཡུན་ཐུང་རིང་མི་གནས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲོ་འགྱུར་བས། །བག་ཡོད་བགྱིས་ཏེ་ཕྱི་མར་བསམ། །ལས་འབྲས་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་བས། །ཆུང་ཡང་དོན་མེད་ཆུད་མི་ཟ། །རང་གིས་གང་བྱས་རང་ལ་སྨིན། །འདི་ལ་སུས་ཀྱང་འདའ་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་མིན་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །གནས་རྣམས་དམྱལ་བའི་སྟ་གོན་ཡིན། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་སྲིད་
【現代漢語翻譯】 應以無畏之心保護人和牲畜的生命。 如果爲了大眾的利益，需要將難以馴服的惡人驅逐到別處。 如果無論如何都無法通過手段來調伏他們，那麼對於那些消除眾生痛苦的人來說，' 如果殺掉他們能使國家安寧'，這在爭端時期是國王的慣例。 然而，慈悲之心無論何時都不應捨棄。 滿足於自己的財富，不應非法掠奪他人的財產。 通過不予取而變得貧窮，自己的享用被他人奪走。 即使以適當的稅收和合理的方式徵收罰款，也要認識到財富並非罪惡之源。 不要變得過於貪婪。 不要因自私的慾望而腐化，爲了國家安寧的緣故。 僅僅通過懲罰和不予取，國王不會變成無戒律之人。 滿足於自己的妃子，不應邪淫他人。 邪淫會導致家庭不和，妻子會變成爭吵的對手。 永遠說真話，是符合佛法的最高美德。 說謊會導致許多誹謗，他人會欺騙自己。 摒棄挑撥離間，努力促成和解。 挑撥離間會使自己的眷屬不和，會導致獲得製造爭端的惡劣眷屬。 君主應始終言語溫和，努力說悅耳動聽的話。 說粗暴的話會導致爭吵，會聽到令人不快的話語。 徹底摒棄無意義的閑聊，說出與所說相符的有意義的話。 說無聊的話會導致言語不莊重，會變得缺乏自信。 無論他人財富多少，都不應貪婪，而應感到高興。 貪婪會摧毀心中的希望，會導致貪得無厭，不知滿足。 摒棄傷害他人的心，對一切眾生懷有慈愛之心。 害人之心會導致許多痛苦，他人會無緣無故地造成傷害。 徹底憎恨認為業和果報不存在的邪見。 如果不摒棄邪見，來世會變成持有邪見的騙子。 被邪見玷污的人，就像種子腐爛的幼苗一樣。 不會產生純潔的佛法，正確的見解是所有佛法的基礎。 就像陡峭山上的流水一樣，生命短暫，不會長久存在。 因為終將前往來世，所以要謹慎行事，為來世著想。 業果永遠不會欺騙，即使是小事也不要無謂浪費。 自己所做的一切都會成熟在自己身上，對此無人能夠逾越。 因此，不符合佛法的王位，是通往地獄的準備。 符合佛法的王位
【English Translation】 One should protect the lives of humans and animals with fearlessness. If, for the sake of the many, it is necessary to banish the untamable and wicked to another place, If they cannot be tamed by any means, then for those who eliminate the suffering of beings,' 'If killing them brings peace to the kingdom,' this is the custom of kings in times of conflict. However, the thought of compassion should never be abandoned. Being content with one's own wealth, one should not illegally seize the wealth of others. Becoming poor by taking what is not given, one's own enjoyment is taken away by others. Even if taking fines with appropriate taxes and reason, one should recognize that wealth is not the cause of evil. One should not become too greedy. Without being corrupted by selfish desires, for the sake of the kingdom's peace, Merely through punishment and not taking what is given, the king does not become one without discipline. Being pleased with one's own consort, one should not commit adultery with others. Adultery causes disharmony in the household, and the wife becomes a quarrelsome opponent. Always speaking the truth is the supreme virtue that accords with the Dharma. Speaking falsehoods leads to many slanders, and others will deceive oneself. Abandoning divisive speech, one should strive to reconcile. Divisive speech causes disharmony among one's own retinue, and one will acquire a retinue that creates conflict. The ruler should always be gentle in speech, striving to speak sweetly and pleasantly. Speaking harsh words leads to quarrels, and one will hear unpleasant words. Completely abandoning meaningless chatter, one should speak meaningfully in accordance with what is said. Speaking idle words leads to undignified speech, and one becomes uncertain of confidence. Whether others' wealth is great or small, one should not be greedy but rejoice. Greed destroys hope in the mind, and one becomes insatiable and unable to be content. Abandoning the thought of harming others, one should cultivate a mind of loving-kindness towards all. The thought of harm leads to much suffering, and others will cause harm for no reason. Utterly detesting the wrong view that sees no existence of karma and its results. If one does not abandon wrong views, in the next life one will become a deceitful person with wrong views. One who is defiled by wrong views is like a sprout from a rotten seed. Pure Dharma will not arise, and right view is the basis of all Dharma. Like water flowing down a steep mountain, life is short and does not last long. Because one will eventually go to the next life, one should act cautiously and think of the future. The results of karma never deceive, and even small things should not be wasted meaninglessly. Whatever one does will ripen upon oneself, and no one can escape this. Therefore, a kingship that is not in accordance with the Dharma is a preparation for hell. A kingship that is in accordance with the Dharma
ནི། །ལྷ་གནས་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྐྱེས་པ་རྣམས། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་དབང་བས་ན། །དགེ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་ལ། །ཀུན་ཀྱང་ཅི་ནུས་གཞུག་པར་བྱ། །སྲོག་སྐྱབས་པ་དང་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །ལོག་གཡེམ་དགག་ཅིང་རྫུན་སོགས་གཅོད། །གཞན་འབྱོར་རྣམས་ལ་ཡི་རང་ཞིང་། །བྱམས་དང་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྒོམ། །དཔྱ་ལེན་པ་དང་ཆད་ལས་སོགས། །འོས་པས་སྐྱེ་རྒུ་བསྐྱངས་བྱས་ཏེ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཐབས་མཁས་པར། །བྱས་ན་ཉེས་མེད་དགེ་ཡང་སྲིད། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྡོམས་བྱས་ནས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ན། །འཇིག་རྟེན་ཚུལ་དང་མི་འགལ་ཞིང་། །དམ་པའི་ལམ་ལས་མི་འདའ་ལ། །ཆོས་བཞིན་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་སྐྱོང་བས། །དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་ལ་སྟོབས་ལྡན་ཕྱིར། །རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པར་མཛད། །ཕ་མ་དགེ་སྦྱོང་ 1-1-58b བྲམ་ཟེ་སོགས། །བཀུར་ཞིང་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པ་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན། །འགོག་པའི་ཐབས་རྣམས་རྒྱལ་པོས་བྱ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ། །བདེ་བའི་ཐབས་ཚུལ་རྣམ་མང་པོའི། །སྲོལ་ལ་སྐྱེ་རྒུ་འཛུད་བྱེད་པ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། དགེ་བཅུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །། 辨王法品 རང་ཉིད་ཆོས་དང་ལྡན་བྱས་ལ། །གཞན་ལ་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སྡོམས་པ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྔགས། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དུག་འདྲ་སྟེ། །འདིར་གནོད་ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་ལག་ལེན་འགལ་རྣམས་ལ། །ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་མཛད། །མི་གསོད་པ་དང་ནོར་རྐུ་དང་། །ཆུང་མ་འཕྲོག་དང་བྱི་བྱེད་དང་། །རྫུན་གྱིས་བསླུ་དང་ཕྲ་མས་འབྱེད། །དོན་མེད་རྩུབ་མོའི་ཚིག་གིས་གཅོད། །འདི་དག་གནོད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དང་། །སྔར་གྱི་ལན་སྐྱོན་ཡོད་མེད་སོགས། །ཉེས་པའི་འོས་དང་བསྟུན་ནས་སུ། །ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་བཀག་པར་བྱ། །རགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་བཀག་པས། །ཕྲ་བ་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམས། །ཤུགས་ཀྱིས་མཐུ་ནི་མེད་བྱས་པས། །དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་སུ་བཅས་ཞེས་བྱ། །སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་འཚེ་བ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་ 1-1-59a ཆུས་ལ་གཟན་པ་དང་། །རྒྱལ་ཁམས་མི་བདེ་བྱེད་པ་རྣམས། །མཐུ་ལྡན་རྒྱལ་པོས་བཀག་བྱས་ན། །རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བདེ། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་མེད་གྱུར་ན། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བའི་ཐབས་གཞན་དཀའ། །སྔར་དུས་མི་རྣམས་ཁྲེལ་ཡོད་ཚེ། །དངུལ་གྱི་དོང་རྩེ་གཅིག་བརྐུས་ཀྱང་། །སྲོག་ལ་བབ་པའི་ཆད་ལས་ཀྱི། །ཁྲིམས་བྱས་དེ་ལྟར་རྐུན་མ་ཉུང་། །དེང་སང་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའི་དུས
【現代漢語翻譯】 此乃通往天界的階梯。 國王，生於王族之人， 因能統治民眾， 故應盡其所能， 引導眾人行於十善業之道。 救護生命，佈施財物， 杜絕邪淫，斷除妄語等。 隨喜他人之成就， 修習慈愛與正見。 徵收賦稅與施加刑罰等， 應以適宜之方式養護民眾， 若以慈悲之心與善巧方便行事， 則雖有懲罰亦無罪過，反成善業。 總攝善法之根本后， 若尋求無上菩提， 則不違背世間之規律， 亦不逾越聖賢之道， 如法治理，善養民眾， 因此，為能成辦二利而具足力量。 諸大菩薩亦常示現為國王之相。 應尊敬父母、沙門（指佛教出家修行者）、 婆羅門（古印度僧侶階層）等， 供養三寶， 國王應設法斷除今生來世之痛苦。 應知，能引導民眾 行於種種於今生來世 皆能獲得安樂之道的 方為如法之國王。 《律經·治理國土之莊嚴》中，關於具足十善法之考察，第十六品完。 辨王法品 自身行持正法， 並教導他人遵守十善之律， 如此之國王， 被智者們讚譽爲偉大的法王。 十不善業猶如毒藥， 于現世有害，來世亦受苦。 對於心懷惡念、行為不端、違背正法者， 法王應依法懲處。 殺生、偷盜、 強奪他人之妻、說謊欺騙、 以離間語挑撥是非， 以無意義之粗語傷人。 應根據這些罪行之輕重， 以及先前是否有過錯等情況， 施以相應的懲罰。 通過禁止粗重的罪行， 無形中也能消除 微細的意念之罪， 故稱之為制定十善之律。 對於危害眾生， 損害三寶， 侵吞王室之財產， 擾亂國家安寧者， 有權勢的國王應加以制止， 如此則國家整體及個體皆能安樂。 若無如法之國王， 則國家難以獲得安寧。 往昔，人們尚有羞恥之心時， 即使偷盜一枚銀幣， 也會處以死刑， 因此盜賊稀少。 如今乃是極難調伏的時代。
【English Translation】 This is the ladder to ascend to the realm of the gods. Kings, those born into royal lineages, Because they have dominion over the masses, Should, to the best of their ability, Lead all onto the path of the ten virtuous actions. Protecting lives and giving alms, Refraining from sexual misconduct and ceasing lies, etc. Rejoicing in the wealth of others, Meditating on loving-kindness and correct view. Collecting taxes and imposing punishments, etc., Should nurture the populace in an appropriate manner, If done with a compassionate heart and skillful means, Then even punishment is without fault and may even be virtuous. Having summarized the root of virtue, If seeking unsurpassed enlightenment, Then it does not contradict the ways of the world, Nor does it stray from the path of the holy ones, Governing righteously and nurturing the populace well, Therefore, they are powerful in accomplishing both aims. The great bodhisattvas also often manifest as kings. Parents, ascetics (referring to Buddhist monks and practitioners), Brahmins (ancient Indian priestly class), etc., Should be respected, and offerings should be made to the Three Jewels, The king should find ways to stop the cycle of suffering in this life and the next. One should know that the one who leads the populace To the many ways and means of happiness In this world and the next Is a righteous king. From 'The Ornament for Ruling the Earth: Treatise on Governance,' the sixteenth chapter on examining the qualities of possessing the ten virtues is complete. Distinguishing Royal Law Having made oneself virtuous, And teaching others to uphold the ten virtuous laws, Such a king, Is praised by the wise as a great Dharma king. The ten non-virtuous actions are like poison, Harmful in this life and causing suffering in the next. For those who harbor evil thoughts, act improperly, and violate the Dharma, The Dharma king should punish according to the law. Killing, stealing, Seizing another's wife, lying and deceiving, Divisions by divisive speech, Cutting with meaningless harsh words. According to the severity of these offenses, And whether there were previous faults, etc., Punishment should be imposed accordingly. By prohibiting gross offenses, Subtle offenses of the mind Are also indirectly rendered powerless, Therefore, it is called establishing the ten virtuous laws. For those who harm sentient beings, Damage the Three Jewels, Embezzle royal property, Disturb the peace of the kingdom, The powerful king should restrain them, Thus, the kingdom as a whole and individuals can be at peace. If there is no righteous king, It is difficult for the kingdom to find peace. In the past, when people still had a sense of shame, Even stealing a single silver coin, Would be punished by death, Therefore, thieves were few. Now is a time that is extremely difficult to tame.
། །དེ་ཙམ་ཉེས་པས་སྲོག་བཀུམ་ན། །ཡུལ་འཁོར་སྟོང་ལ་ཐུག་པར་མཆི། །དེ་བས་ཡུལ་དུས་སྦྱར་བ་ཡི། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་ལུགས་རྣམས། །སྔོན་བྱུང་རྒྱལ་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །བཀའ་ཁྲིམས་བཞིན་དུ་འཚམས་པར་སྦྱར། །ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་པོ་གནམ་གྱི་ཐིག་ཡིན་པས། །ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་སྟོན་པ་དང་། །འདྲ་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད། །འགལ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡང་ཕམ། །བསྲུངས་ན་གྲོང་གི་དབུལ་པོ་རྒྱལ། །ཀླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་ལྟར། །མི་ཁུར་དབང་མེད་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ། །སྟོབས་འབྱོར་ཡོད་ན་ཡང་འགྱུར་ལ། །ཁས་ཞན་དབུལ་པོར་ལྕིར་འགྱུར་བ། །དེ་འདྲ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ཏེ། །འཕྱོན་མའི་གར་གྱི་ལྟ་ཕྱོགས་མཚུངས། །སྨད་འཚོང་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །དགེ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཡིན། །རྒྱལ་རིགས་ཁྲིམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་སྟེ། །བྲམ་ཟེ་ཆོ་རིགས་ 1-1-59b བསྲུང་བས་འཚོ། །རང་རང་འཚོ་བ་དེ་ཉམས་ན། །ཆོས་གཞན་གང་གིས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ་ན། །དབང་པོ་གཞན་གྱིས་སྐྱབས་སམ་ཅི། །རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཡང་། །ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱས་པས་ཐོབ། །ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་མི་གཅོད་ན། །རྒྱལ་པོ་ཡོད་ཀྱང་མེད་དང་མཚུངས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་བདག་གྱུར་པ་ན། །དགྲ་ལའང་ཁྲིམས་ནི་ལུགས་བཞིན་གཅོད། །གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དུས་གཞན་བྱ། །མཁས་པའི་ཁྲིམས་ལ་ཉེ་རིང་མེད། །ཁྲིམས་ཡོད་པ་ཡི་ས་ཕྱོགས་སུ། །ཆོས་བཞིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཕེབས་ལ། །ཆོས་མིན་བྱེད་རྣམས་བག་ཡོད་འགྱུར། །ཁྲིམས་བཟང་འཇིག་རྟེན་མགོན་དང་སྐྱབས། །ཉེས་པ་ཅན་ལ་འོས་པ་ཡི། །ཆད་པས་བཅད་པ་ཐོས་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བོ་བཟང་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྲག་པར་འགྱུར། །ཉེས་ཅན་ཆད་པ་མེད་ཐོས་ཚེ། །ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཟ་ཞིང་། །མ་རབས་རྣམས་ལ་བག་མེད་སྒོ། །འབྱེད་པའི་ཉེར་བསྡོགས་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཉེས་མེད་ཆད་པས་བཅད་ཐོས་ན། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཆད་ཅིང་། །རྒྱལ་པོ་གཡོན་ཅན་ཐ་ཆད་ཅེས། །ལྷ་གནས་སུ་ཡང་མི་སྙན་སྒྲོགས། །ཉེས་མེད་ཉེས་པར་མ་སྦྱར་ན། །ཉེས་མེད་དེ་ཡི་རྒྱུས་ཤེས་རྣམས། །རྒྱལ་པོའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་བྱེད་ལ། །ལྷ་དང་བཅས་པས་ཡི་རང་འགྱུར། །གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་འཚེ་བ་རྣམས། ། 1-1-60a རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་བྱས་ཏེ། །བརྡུང་དང་བརྡེག་པའི་ཚུལ་སོགས་ཀྱིས། །ཕྱིན་ཆད་སྡིག་རྒྱུན་བཟློག་པར་བྱ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་རྐུ་བ་རྣམས། །འཇལ་དང་སྟོང་གིས་བསབ་བྱ་ཞིང་། །ཆུང་མ་བྲན་སོགས་འཕྲོག་པ་ཡང་། །དེ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་བཀག་པར་བྱ། །རྒྱལ་པོ་ཧ་ཅང་དེས་དྲག་ན། །མི་སྲུན་པ་དང་རྐུན་པོ་འཕེལ། །རྒྱལ་ཁམས་མ་རུངས་གང་འགྱུར་བས། །རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་ན་ཡང་། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ཅི་འོས་པའི།
【現代漢語翻譯】 如果僅僅因為過錯就處以死刑，那麼整個國家都會面臨毀滅。 因此，應該結合國家和時代，參照過去賢明君王的法律判決方式，制定合適的法律。 法律的本質是不偏不倚，如同天上的直線一樣公正。 因為它像直接展示業果一樣，所以任何人也無法改變。 違背法律，即使是國王的兒子也會失敗；遵守法律，即使是村裡的窮人也會獲勝。 法律就像天鐵擊中頭部一樣，不由分說，必須承受。 如果因為有權有勢就改變法律，或者對弱勢貧窮的人加重處罰，那樣的法律就不是真正的法律，而是像妓女賣弄風情的眼神一樣。 妓女依靠姿色為生，修行者依靠佛法為生，王族依靠法律為生，婆羅門依靠維護種姓制度為生。 如果各自的生存方式喪失了，任何其他方法都無法拯救。 就像生命力斷絕時，其他器官也無法提供幫助一樣。 之所以被稱為『國王』，也是因為他成爲了法律的主人。 如果不能依法判決，即使有國王也和沒有一樣。 當自己成為法律的主人時，即使對敵人也要依法判決。 即使要懲罰，也要選擇合適的時機。賢明的法律沒有親疏之分。 在有法律的地方，如法行事的人們會感到安心，不如法行事的人們會變得謹慎。 良好的法律是世間的保護者和救星。 即使聽到對罪人處以應有的懲罰，善良的人們也會鬆一口氣，邪惡的人們也會感到恐懼。 如果聽到罪犯沒有受到懲罰，善良的人們也會感到擔憂，邪惡的人們則會覺得打開了爲所欲爲的大門。 如果聽到無罪的人受到懲罰，善良的人們會感到失望，並且會在天界傳播國王昏庸的壞名聲。 如果不把罪名強加於無罪之人，並且知曉真相的人們讚揚國王，那麼諸天也會感到欣慰。 對於那些傷害他人生命的人，要以自己的身體為參照，通過鞭打等方式，阻止他們繼續作惡。 對於那些偷盜他人財物的人，要處以罰款或加倍償還；對於那些搶奪他人妻妾奴僕的人，也要採取相應的措施進行制止。 如果國王過於嚴厲，就會導致人民不服，盜賊增多，國家變得混亂。 因此，即使國王充滿慈悲，也應該對不馴服的人處以適當的懲罰。
【English Translation】 If life is taken for mere offenses, the whole country will face destruction. Therefore, combining the country and the times, the methods of legal judgment should be adapted according to the decrees of wise kings of the past. The essence of law is impartiality, as fair as a straight line in the sky. Because it is like directly showing the results of karma, no one can change it. If you violate the law, even the king's son will fail; if you abide by the law, even the poor in the village will win. Law is like a thunderbolt striking the head, it must be endured without question. If the law is changed because of power and wealth, or if the punishment is increased for the weak and poor, that kind of law is not a true law, but like the seductive gaze of a prostitute. A prostitute lives by her beauty, a practitioner lives by the Dharma, a royal family lives by the law, and a Brahmin lives by maintaining the caste system. If their respective ways of survival are lost, no other method can save them. Just as when the life force is cut off, other organs cannot provide help. The name 'king' is also obtained because he has become the master of the law. If he cannot judge according to the law, even if there is a king, it is as if there is none. When you yourself become the master of the law, you must judge even enemies according to the law. Even if you punish, choose the appropriate time. Wise laws have no favoritism. In places where there is law, those who act according to the Dharma will feel at ease, and those who act against the Dharma will become cautious. Good laws are the protectors and saviors of the world. Even hearing that a criminal is punished as he deserves, good people will breathe a sigh of relief, and evil people will be afraid. If they hear that a criminal has not been punished, good people will worry, and evil people will feel that the door to recklessness has been opened. If they hear that an innocent person has been punished, good people will be disappointed, and they will spread the bad reputation of the foolish king even in the heavens. If you do not impose guilt on the innocent, and those who know the truth praise the king, then the gods will also be pleased. For those who harm the lives of others, take your own body as a reference, and prevent them from continuing to do evil through methods such as whipping. For those who steal the property of others, they should be fined or repaid double; for those who rob the wives and servants of others, corresponding measures should also be taken to stop them. If the king is too harsh, it will lead to disobedience of the people, an increase in thieves, and the country will become chaotic. Therefore, even if the king is full of compassion, he should inflict appropriate punishment on the unruly.
།ཆད་པ་དུས་སུ་ལེགས་བཅད་ཅིང་། །ཉམ་ཐག་སྲོག་ཆགས་སྙིང་རྗེའང་བགྱིད། །ཅེས་པ་བདེན་སྨྲའི་མདོ་ལས་གསུངས། །ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོར། །ཚངས་ཆེན་ལྷ་ཡི་སྙིང་པོ་ལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །བསྟན་པ་དད་པས་རབ་བྱུང་ནས། །སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་བྱས་ཏེ། །ངུར་སྨྲིག་ཚལ་བུ་གྱོན་པ་གང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ནམ་འཆལ་ཡང་རུང་། །དེ་ལ་ལྷ་དང་མི་དང་ནི། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བར་ནི། །དམན་པར་སྦྱར་དུའང་མི་གནང་ན། །དེ་ལ་ལྕག་གིས་གཞུར་བ་དང་། །དབྱུག་པས་བརྡེག་ཅིང་བཙོན་དུ་འཆིང་། །གཤེ་དང་སྤྱོ་དང་ལུས་གཅོད་དང་། །གསོད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །ཚུལ་ལྡན་མང་ཐོས་ཅི་སྨོས་ཀྱི། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚུལ་ཉམས་ཏེ། །མི་དགེ་སྤྱོད་པས་ཁོང་རུལ་བ། །དགེ་སྦྱོང་མིན་ལ་དགེ་སྦྱོང་དུ། །ཁས་འཆེ་མ་རུངས་པ་དེ་ཡང་། ། 1-1-60b ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །མཆོད་འོས་ཡོན་ཏན་གཏེར་དུ་འགྱུར། །སྟོན་པའི་ཆ་ལུགས་འཆང་ཙམ་ཡང་། །མཐོང་བས་སྟོན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་། །ཚུལ་ཉམས་མི་རོ་ལྟ་བུ་ཞེས། །གསུངས་ཀྱང་ཁྱུ་མཆོག་ཤི་བ་ལ། །གི་ཝཾ་དང་ནི་གླ་བའི་རོར། །གླ་རྩི་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་མའི་མཐུ་ཡོད་ཕྱིར། །དེ་ལ་ནན་ཏུར་བྱ་དགོས་ན། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་བསྐྲད་བྱ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་བློན་པོའམ། །དཔང་པོ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ། །སྐྱབས་སོང་ཆ་ལུགས་འཆང་ཙམ་ཡང་། །གཞུ་བ་དང་ནི་འཚོག་པ་སོགས། །ཆད་པས་བཅད་པར་མི་རུང་སྟེ། །མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་མི་གང་ཞིག །རྫུན་གྱིས་རབ་བྱུང་ཆ་ལུགས་སུ། །གནས་པ་དེ་ལའང་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །གཞུ་ཞིང་འཚོག་པ་སོགས་མ་གནང་། །མ་འོངས་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་སྤྱོད་ཅན། །ཆོས་ལྡན་དགེ་སྦྱོང་མི་བཀུར་བས། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་སྨོད་བྱེད། །དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཁྲོས་ནས་སུ། །ཡལ་བར་འབོར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ལྡན་སྐྱོ་ནས་གཞན་དུ་བྱེར། །ཕྱི་དང་ནང་གི་འཁྲུག་པ་འབྱུང་། །ཡུལ་དེར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་མང་ཞིང་། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་ཤིང་ནད་སོགས་འབྱུང་། །ཤི་ནས་ངན་སོང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དགེ་སྦྱོང་སྡིག་སྤྱོད་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཕོ་ཉ་བྱེད་པས་སྣ་དྲངས་ནས། །མ་འོངས་རྒྱལ་བློན་གདོལ་སྤྱོད་ 1-1-61a རྣམས། །དགེ་སྦྱོང་ནོར་དང་མཆོད་རྟེན་དཀོར། །དཀོན་མཆོག་རྫས་ལ་བག་མེད་སྤྱོད། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ཉེས་པ་དེས། །ཚེ་འདིར་གསོ་ཀའི་ནད་བྱུང་ནས། །དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་འཚེད་པར་འགྱུར། །སྔོན་ཚེ་ངུར་སྨྲིག་གོས་གྱོན་པས། །གླང་པོར་དུག་མདས་བསྣུན་ན་ཡང་། །གླང་པོའི་དབང་པོས་འདི་སྐད་དུ། །འདི་དག་སླུ་བའི་སེམས་ཡོད་ཀྱང་། །ཆ་ལུགས་སངས་རྒྱས་སློབ་མ་འདྲ། །འཚོ་བའི་སྲོག་དང་བྲལ
【現代漢語翻譯】 『恰當地在適當的時候進行懲罰，並且憐憫那些受苦的眾生。』這是《真實語經》里所說的。 在《地藏十輪經》中，世尊對大梵天神的核心說道：『凡是出於信仰而出家，剃除頭髮和鬍鬚，身穿袈裟的人，無論他持戒與否，無論他是否犯戒，天、人、非天等等，都不允許像對待在家之人那樣輕視他。 更不用說用鞭子抽打他，用棍子擊打他，監禁他，辱罵他，懲罰他，或殺害他了。更不用說那些持戒且博學的人了。即使是那些出家后破戒，因不善行而內心腐爛，自稱是修行人但實際上不是修行人的惡人， 也應該受到天人世間的尊敬和供養，因為他們是功德的寶藏。僅僅是穿著導師的服裝，就能讓人回憶起導師的功德，例如教義和戒律。即使他們像屍體一樣破戒，就像死去的牛身上仍然有牛黃和麝香一樣， 他們仍然具有剩餘功德的力量。如果必須對他們進行嚴厲的懲罰，那麼應該由僧團一致驅逐他們。國王、大臣或法官不應該因為他們皈依了佛陀，僅僅是穿著僧人的服裝，就對他們進行鞭打或懲罰。 即使是犯了五逆罪的人，如果他們以虛假的身份出家，國王也不應該鞭打或懲罰他們。未來的國王如果行為惡劣，不尊重有德行的修行人，就會誹謗三寶。 諸天會因此而憤怒，並會拋棄他們。有德之人會感到悲傷而流落他鄉。內外衝突將會發生。那個地方會充滿各種痛苦，王國將會衰落，疾病將會發生。死後，他們將會墮入惡道。 惡行的修行人被國王用作使者，引導著未來的惡劣國王和大臣們。他們會肆無忌憚地使用修行人的財產、佛塔的供養和三寶的物品。 這種極其令人厭惡的罪行會導致今生患上麻風病，並在地獄中遭受長期的煎熬。』過去，即使穿著袈裟的人用毒箭射中了大象，大象也會這樣想：『這些人雖然心懷欺騙，但他們的服裝看起來像佛陀的弟子。』因此，不要奪走他們的生命。'
【English Translation】 'To properly administer punishment at the appropriate time, and to have compassion for suffering beings.' This is stated in the Sutra of True Words. In the Sutra of the Ten Wheels of Earth Store (Sa-snying 'khor-lo bcu-pa'i mdo), the Bhagavan (bCom-ldan 'das) spoke to the essence of the Great Brahma God (Tshangs-chen lha-yi snying-po): 'Whoever has renounced the world out of faith, has shaved his hair and beard, and wears the robes of a renunciate, whether he is virtuous or immoral, whether he is disciplined or undisciplined, gods, humans, asuras, and so forth, should not be treated with contempt as if they were householders. Let alone striking him with a whip, hitting him with a stick, imprisoning him, scolding him, punishing him, or killing him. Let alone those who are virtuous and learned. Even those who have renounced the world and then broken their vows, whose hearts are rotten with unwholesome deeds, who claim to be practitioners but are not, these wicked people, should be respected and venerated by the world with its gods, for they are a treasure of merit. Merely wearing the guise of the Teacher (Ston-pa), causes one to remember the Teacher's qualities, such as the doctrine and discipline. Even if they are as morally decayed as a corpse, just as there is bezoar in a dead ox and musk in the corpse of a musk deer, they still have the power of residual merit. If it is necessary to punish them severely, then they should be expelled by the unanimous consent of the Sangha (dGe-'dun). Kings, ministers, or judges should not, because they have taken refuge in the Buddha (Sangs-rgyas), merely because they wear the robes of a renunciate, whip them or punish them. Even someone who has committed the five heinous crimes, if they have renounced the world under false pretenses, the king should not whip or punish them. Future kings who are of base conduct, who do not respect virtuous practitioners, will slander the Three Jewels (dKon-mchog gsum). The gods will be angered by this and will abandon them. The virtuous will be saddened and will wander elsewhere. Internal and external conflicts will arise. That place will be filled with various sufferings, the kingdom will decline, and diseases will occur. After death, they will fall into the lower realms. Practitioners of evil conduct are used by the king as messengers, leading the future wicked kings and ministers. They will recklessly use the property of practitioners, the offerings of stupas, and the possessions of the Three Jewels. This extremely abominable crime will cause leprosy to arise in this life, and they will be tormented in hell for a long time. In the past, even if someone wearing the robes of a renunciate shot an elephant with a poisoned arrow, the elephant would think: 'These people, although they have deceitful minds, their clothing looks like the disciples of the Buddha.' Therefore, do not take their lives.'
་ཀྱང་བླའི། །སྡིག་པའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་མི་རིགས། །ཞེས་བརྗོད་བྱོལ་སོང་སྐྱེས་པས་ཀྱང་། །ཆ་ལུགས་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་དགའ། །མ་འོངས་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་བ་ཅན། །སངས་རྒྱས་རྗེས་འཇུག་འཚེ་བྱེད་པ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་བཀའ་ལུང་དང་། །འགལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། །དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་གཞོལ་བར་འགྱུར། །སྔོན་ཚེ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ནི། །དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིས། །མི་ཞིག་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དུར་ཁྲོད་སྲིན་མོའི་གནས་བཏང་ཚེ། །སྐྲ་བྲེགས་ངུར་སྨྲིག་ཚལ་བུ་ཞིག །མགུལ་དུ་བཏགས་པ་དེ་མཐོང་ནས། །ལྔ་སྟོང་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡི། །སྲིན་མོ་མཚོན་ཆའི་མིག་སོགས་ཀྱིས། །བསྟི་སྟངས་བཅས་ཏེ་ཐལ་སྦྱར་བཏུད། །རང་གི་བུ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། །སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །རྣམ་གྲོལ་རྒྱལ་མཚན་གོས་གྱོན་པ། །འདི་ལ་མི་ 1-1-61b དགེའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། །མཚམས་མེད་དམྱལ་བར་ངེས་པར་ལྷུང་། །ཞེས་སྨྲས་སྲིན་མོ་མང་པོ་ཡིས། །མི་དེ་བཏང་བར་གྱུར་བ་དང་། །དེ་ཚུལ་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྙད་པས། །རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས། །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་གྱུར་ནས། །སངས་རྒྱས་སློབ་མ་ཚུལ་ལྡན་ནམ། །ཚུལ་ཉམས་ཐ་ན་ཆ་ལུགས་ཙམ། །འཆང་ལ་ཀྱལ་ཀ་ཙམ་དུ་ཡང་། །ཕྱིན་ཆད་གནོད་པ་མི་བྱ་བའི། །ཁྲིམས་སུ་བསྒྲགས་པར་བྱས་གྱུར་ཏོ། །ཡི་དྭགས་སྲིན་མོ་གདུག་པས་ཀྱང་། །ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་མཆོད་བྱེད་ན། །མ་འོངས་ཡུལ་བདག་མི་སྲུན་པ། །སྲིན་པོ་ལས་ཀྱང་གདུག་སེམས་ཅན། །གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་གྱུར་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཞུགས་རྣམས་ལ། །མི་བཀུར་གཤེ་བརྡེག་གནོད་པ་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་རབ་བྱུང་ནོར་འཕྲོགས་སམ། །གཤེ་དང་ཆད་པས་མནར་བྱེད་ན། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་བ་ཡི། །ལྷ་རྣམས་གཞན་དུ་ཕྱོགས་འགྱུར་ཞིང་། །ཆད་པས་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཁམས་དེར། །མི་བདེ་མང་ཞིང་རྒྱལ་པོ་ལ། །མི་བཟད་ནད་ནི་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ཏིལ་མར་འཚིར་དང་སྨད་འཚོང་དང་། །ཆང་ཚོང་ཤན་པའི་གནས་རྣམས་ནི། །བཅུ་འགྱུར་འགྲེས་ཀྱི་སྡིག་ལྕི་བ། །སྡིག་པ་མི་བཟད་དེ་ལས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོ་གདོལ་ཅན་ཉེས་ཆེ་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་མཛད། །རྒྱལ་པོས་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་དག ། 1-1-62a བསྲུང་བར་བྱས་ན་དཀོན་མཆོག་ལ། །མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་ཉིད་འགྱུར་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་བགྲང་ལས་འདས། །ཞེས་གསུངས་འདི་དང་ཆ་མཚུངས་སུ། །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལ་སོགས། །མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་ཡིས། །རབ་བྱུང་ཆད་པས་བཅད་པ་བཀག །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཆད་པས་བཅད་ན་བསོད་ནམས་མཐུ། །ཉམས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་པ་ཡི། །རྩ་བ་དག་ཏུ་གསུངས་པས་ན། །སྙིགས་དུས་རབ་ཏུ་བྱུང་རྣམས་ཀྱང་། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་མང་བའི་ཕྱིར། །དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་ཆོས་ཁྲ
【現代漢語翻譯】 『也不應生起罪惡之心。』即使是旁生，也僅僅對外表感到歡喜。未來種姓低劣的國王，對於追隨佛陀的人加以損害，與過去、現在、未來三世諸佛的教誨相違背，必定會墮入大苦地獄。過去曾有一位名為『戰勝敵人』的國王，爲了處決一個人，將其送到尸陀林（墳場）。當他看到一個剃著頭髮、身穿袈裟的人，脖子上掛著一串念珠時，由五千眷屬圍繞的羅剎女，用帶著武器的眼睛等，以尊敬的態度合掌敬禮。她對自己的孩子們說：『如果對身披解脫幢相袈裟的如恒河沙數諸佛，生起不善之心，必定會墮入無間地獄。』說完，許多羅剎女放走了那個人。當這件事稟告國王后，國王和他的眷屬都感到非常驚奇。因此，他們頒佈法令，以後即使是對佛陀弟子的外表，也不得有絲毫的冒犯和損害。即使是兇惡的羅剎女，也會供養身穿袈裟的人，而未來的不馴順的國王，比羅剎更具兇殘之心。愚蠢和無知的人，對於追隨佛陀的人，不恭敬、辱罵、毆打和損害。因此，如果剝奪出家人的財物，或者用辱罵和懲罰來折磨他們，那麼，喜歡三寶的天神們會轉向他方，而懲罰出家人的地方，會充滿不幸，國王會遭受各種可怕的疾病。榨麻油、賣淫、賣酒、屠宰等場所，其罪業比十倍的利息還要嚴重。但即使是這些罪業，也比不上種姓低劣的國王的罪過，他們是極其可鄙的。如果國王保護身穿袈裟的人，那麼，對三寶的供養將變得非常廣大，功德的讚頌是無法窮盡的。』正如《虛空藏經》等許多經典中所說，佛陀禁止以懲罰來對待出家人。如果以懲罰來對待追隨佛陀的人，福德將會衰退，這是導致國家衰敗的根源。因此，末法時代出家人中，不馴順的人非常多，僧團和合的法規…… 『Also, sinful thoughts should not arise.』 Even animals are pleased with just the appearance. Future kings of low birth who harm those who follow the Buddha, contradict the teachings of the Buddhas of the three times (past, present, and future), and will surely fall into the great hell. In the past, there was a king named 『Victorious over Enemies』 who, in order to execute a person, sent him to the charnel ground (cemetery). When he saw a person with shaved hair, wearing a kasaya robe, and a rosary around his neck, the rakshasi, surrounded by five thousand attendants, respectfully bowed with folded hands, using eyes with weapons, etc., with respectful gestures. She said to her children, 『If you generate an unkind thought towards this person wearing the banner of liberation, the kasaya robe, of Buddhas as numerous as the sands of the Ganges, you will surely fall into the Avici hell.』 After saying this, many rakshasis released the person. When this matter was reported to the king, the king and his attendants were very surprised. Therefore, they promulgated a law that even the mere appearance of the Buddha's disciples should not be offended or harmed in the slightest. Even fierce rakshasis would worship those who wear the kasaya robe, but future unruly kings are more cruel than rakshasas. Foolish and ignorant people disrespect, insult, beat, and harm those who follow the Buddha. Therefore, if you deprive monks of their property, or torture them with insults and punishments, the gods who cherish the Three Jewels will turn to other directions, and the land where monks are punished will be filled with misfortune, and the king will suffer from various terrible diseases. Places like sesame oil pressing, prostitution, selling alcohol, and butchery have sins that are ten times heavier than interest. But even these sins are not as great as the sins of kings of low birth, who are extremely despicable. If the king protects those who wear the kasaya robe, then the offerings to the Three Jewels will become very vast, and the praise of merit will be endless.』 Just as it is said in the Akashagarbha Sutra and many other sutras, the Buddha forbade punishing monks. If those who follow the Buddha are punished, merit will decline, and this is the root cause of the destruction of the kingdom. Therefore, in the degenerate age, there are many monks who are very unruly, and the rules of the Sangha's harmony...
【English Translation】 『Also, sinful thoughts should not arise.』 Even animals are pleased with just the appearance. Future kings of low birth who harm those who follow the Buddha, contradict the teachings of the Buddhas of the three times (past, present, and future), and will surely fall into the great hell. In the past, there was a king named 『Victorious over Enemies』 who, in order to execute a person, sent him to the charnel ground (cemetery). When he saw a person with shaved hair, wearing a kasaya robe, and a rosary around his neck, the rakshasi, surrounded by five thousand attendants, respectfully bowed with folded hands, using eyes with weapons, etc., with respectful gestures. She said to her children, 『If you generate an unkind thought towards this person wearing the banner of liberation, the kasaya robe, of Buddhas as numerous as the sands of the Ganges, you will surely fall into the Avici hell.』 After saying this, many rakshasis released the person. When this matter was reported to the king, the king and his attendants were very surprised. Therefore, they promulgated a law that even the mere appearance of the Buddha's disciples should not be offended or harmed in the slightest. Even fierce rakshasis would worship those who wear the kasaya robe, but future unruly kings are more cruel than rakshasas. Foolish and ignorant people disrespect, insult, beat, and harm those who follow the Buddha. Therefore, if you deprive monks of their property, or torture them with insults and punishments, the gods who cherish the Three Jewels will turn to other directions, and the land where monks are punished will be filled with misfortune, and the king will suffer from various terrible diseases. Places like sesame oil pressing, prostitution, selling alcohol, and butchery have sins that are ten times heavier than interest. But even these sins are not as great as the sins of kings of low birth, who are extremely despicable. If the king protects those who wear the kasaya robe, then the offerings to the Three Jewels will become very vast, and the praise of merit will be endless.』 Just as it is said in the Akashagarbha Sutra and many other sutras, the Buddha forbade punishing monks. If those who follow the Buddha are punished, merit will decline, and this is the root cause of the destruction of the kingdom. Therefore, in the degenerate age, there are many monks who are very unruly, and the rules of the Sangha's harmony...
ིམས་ཀྱིས། །མི་ཐུབ་རྒྱལ་པོས་འདུལ་དགོས་པ། །དུ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། །རྒྱལ་པོ་མཁས་ཤིང་དོན་ལྡན་པས། །སྟོན་པའི་བཀའ་འདི་དྲན་བྱས་ནས། །སོ་སོའི་འདུས་སྡེའི་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར། །དགེ་འདུན་མཐུན་པས་སྦྱང་དུ་གཞུག །དེས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མ་བཏུབ་ན། །དགེ་འདུན་དང་བཅས་སྟོན་པའི་བཀའ། །དཔང་པོར་བྱས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་བཀའ་སྦྱར་ནས། །གནས་ནས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་བྱ། །དགེ་འདུན་དག་ལས་འཕྲོགས་པའི་ནོར། །དགེ་འདུན་གསོས་སུ་སླར་སྦྱིན་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟོན་པ་ཡི། །བསྟན་པ་གཅེས་པར་བྱས་ནས་སུ། །མཆོད་ཅིང་རྗེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། །བསྟན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། 1-1-62b སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་མི་ཉམས་ཕྱིར། །ཁྱིམ་པ་སུན་འབྱིན་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །བསལ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས་བསྡོམས་པ། །ཆོས་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །དེ་འདྲའི་རྒྱལ་པོས་དུས་གསུམ་གྱི། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་མཉེས་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ཡི་བསོད་ནམས་དཔལ་དང་གཟིས། །རྒྱལ་ཁམས་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་ཁྲིམས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་ནི། །སུས་ཀྱང་འདའ་བར་མི་ནུས་པས། །སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གྱི་ཕྲག་པ་ལ། །ལྕི་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་སྟེ། །ཡ་རབས་ལུགས་དང་ལྡན་པ་དག །རང་བཞིན་བཟང་པོའི་ལམ་གནས་ལ། །ནམ་ཡང་ཁྲིམས་ཆད་མི་འབབ་པས། །དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། །ཁྲིམས་ནི་སྐྱེ་རྒུ་བདེ་ཐབས་ཏེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ། །ཁུར་དུ་ལྕི་བར་མི་འཛིན་ཞིང་། །བགྱི་བར་དཀའ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་གྱིས་བཞག་པའི། འོས་མིན་ཁྲིམས་སུ་མ་བཅས་པས། །ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིམས་དེ་ནི། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་། །སྐྱེ་རྒུ་ལས་ཀྱིས་མནར་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིར་རང་གིས་ཉེས་བྱས་ཀྱིས། །ཁྲིམས་འདི་ཁུར་དུ་ལྕི་བ་ཡི། །ཚུལ་དུ་སེམས་པར་རང་སྐྱོན་ཡིན། །མི་དགེའི་ལས་ལམ་འཇུག་རྣམས་ལ། །ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ལས་ནི། །བརྒྱ་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལྷག་པ་ཡི། །རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་རང་གིས་བྱས། །དེ་ཕྱིར་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡི། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ལྕི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། ། 1-1-63a དེ་འདྲའི་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས། །སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་བདེ་བ་ཡིན། །སྙིགས་དུས་རྒྱལ་རིགས་མི་སྲུན་རྣམས། །གཟུགས་འཚོང་སྡུད་དང་སྤོག་གཏད་དང་། །རྔོན་བཀྱེ་སྙད་འཚོལ་ནོར་འཕྲོག་དང་། །ཚུལ་མིན་ལས་ལ་སྦྱར་ནས་སུ། །འོས་མེད་དཔྱ་དང་ལས་ཁྲལ་སོགས། །ཅུང་ཟད་འདས་ལའང་ཆེར་མནར་བ། །ཡ་རབས་མ་རབས་སུ་ལའང་། །ལྕི་ཕྱིར་ཁྲིམས་ལུགས་མིན་ཤེས་བྱ། །ཆོས་ཁྲིམས་དར་གྱི་མདུད་པ་ནི། །དམ་ཞིང་ལྷོད་པའང་དེ་འདྲ་སྟེ། །འདི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས། །དམ་ན་རང་རྒྱུད་གྲོལ་བར་བྱེད། །གང་ཞིག་ལྷོད་ཅིང་བག་མེད་པ། །དེ་ནི་འཆིང་བ་མི་བཟད་བརྒྱས། །ཤིན
【現代漢語翻譯】 即使有無數個需要不屈之王來調伏的對象，但賢明且有意義的國王，應憶念佛陀的教誨，將其應用於各自的僧團戒律中，讓僧眾和諧地進行凈化。如果這樣也無法讓他們認同，那麼國王應以僧團和佛陀的教誨為證，向僧眾頒佈命令，採取諸如驅逐出僧團等措施。從僧團中掠奪的財物，應歸還用於供養僧團。如此行事，便是珍視並供養佛陀的教法，不會對教法造成損害。 爲了佛陀的教法不衰敗，驅逐誹謗者，總結正法之法，是正法之王應為。這樣的國王能令過去、現在、未來三世諸佛歡喜，其功德、威望和光輝將遍佈整個王國，帶來安樂。國王的法律如同金色的軛，無人能夠逾越，因此被稱為壓在所有人民肩上的重擔。而那些行為端正、合乎禮儀的人，安住于善良的道路上，永遠不會受到法律的懲罰，因此對他們來說，法律是輕鬆的。法律是爲了人民的福祉，智者不會認為它是沉重的負擔，因為遵守法律並不困難。因此，不要制定只為自己利益而設的非法法律，合乎正道的法律，對賢良之人來說是非常輕鬆的。那些被業力折磨的人，今生因自己的惡行而受到法律的制裁，認為法律是沉重的負擔，這完全是他們自己的過錯。那些沉溺於不善業道的人，今生所受的果報，比國王的法律嚴厲百千倍，這是他們自己造成的。因此，合乎正道的國王法律，既是沉重的，也是輕鬆的。 擁有這樣法律的地方，所有的人民都是幸福的。末法時代的國王，不馴服，從事賣淫、賭博、狩獵、尋釁滋事、掠奪財物等不正當的行業，並施加不合理的稅收和勞役，即使是輕微的過失也要嚴厲懲罰。無論賢良還是卑劣，都感到法律的沉重，這不能稱之為法律。正法的法律如同絲綢的結，既能收緊也能放鬆。因此，帶來安樂的正法法律，收緊時能使人從自身的煩惱中解脫。如果放鬆且放縱，那就會被無數的束縛所束縛。
【English Translation】 Even if there are countless objects to be subdued by the invincible king, the wise and meaningful king, remembering the Buddha's teachings, should apply them to the respective monastic rules, allowing the Sangha to purify harmoniously. If this does not make them agree, then the king should take the Sangha and the Buddha's teachings as witnesses, issue orders to the Sangha, and take measures such as expulsion from the Sangha. The property plundered from the Sangha should be returned to support the Sangha. By doing so, one cherishes and offers to the Buddha's teachings, and will not cause harm to the teachings. In order to prevent the Buddha's teachings from declining, expelling the slanderers and summarizing the laws of Dharma is what the righteous king should do. Such a king can please the Buddhas of the past, present, and future, and his merits, prestige, and glory will spread throughout the kingdom, bringing peace and happiness. The king's law is like a golden yoke, which no one can cross, so it is said to be a heavy burden on the shoulders of all people. Those who are upright and courteous, abiding in the path of goodness, will never be punished by the law, so for them, the law is light. The law is for the welfare of the people, and the wise do not consider it a heavy burden, because it is not difficult to abide by the law. Therefore, do not make illegal laws that are only for one's own benefit. The law that is in accordance with the right path is very easy for the virtuous. Those who are tormented by karma, in this life, are punished by the law for their own evil deeds, and think that the law is a heavy burden, which is entirely their own fault. Those who indulge in the path of unwholesome deeds, in this life, suffer retribution a hundred thousand times more severe than the king's law, which they have brought upon themselves. Therefore, the king's law, which is in accordance with the right path, is both heavy and light. In a place where there is such a law, all the people are happy. Kings in the degenerate age are unruly, engage in prostitution, gambling, hunting, provoking trouble, plundering property, and other improper industries, and impose unreasonable taxes and corvée, severely punishing even minor offenses. Whether virtuous or lowly, they feel the weight of the law, which cannot be called law. The law of Dharma is like a silk knot, which can be tightened or loosened. Therefore, the law of Dharma, which brings happiness, when tightened, can liberate people from their own afflictions. If it is relaxed and indulgent, then one will be bound by countless bonds.
་ཏུ་དམ་པོར་བཅིང་བ་དེ། །ལྷོད་པོར་བྱེད་པ་ཆོས་ཁྲིམས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཡ་རབས་དམ་པ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས་འདིས་ལྷོད་པའམ། །བདེ་བར་བག་ཕེབས་བྱེད་ན་ཡང་། །འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པོར་མཐོང་། །ཚུལ་མཐུན་གཙུག་ལག་ཟུང་གི་ཁྲིམས། །ཡ་རབས་རྣམས་ལ་གཉེན་དང་འདྲ། །མ་རབས་རྣམས་ལ་དགྲ་འདྲ་ཡང་། །ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་མིན་རང་སྐྱོན་ཡིན། །དེ་སླད་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །གཙུག་ལག་ཟུང་དང་མི་མཐུན་པ། །རང་འདོད་གདུག་པས་བཞག་པ་ཡི། །ཁྲིམས་རྣམས་དུག་བཞིན་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ཕྱིར་ཕན་དང་བདེ་བ་ཡི། །ལུགས་ཟུང་ཁྲིམས་ཚུལ་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་བདེ་འབྱོར་དང་། །སྙན་གྲགས་ 1-1-63b འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཚུལ་དང་དམ་པའི་ལམ། །མ་ཉམས་ལེགས་པར་སྲོལ་དུ་འཛུད་པ་ཡི། །ཁྲིམས་བཟང་ཉི་ཟླའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ནུས་པ། །མི་བདག་བསོད་ནམས་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཅན། །རྒྱུ་སྐར་ལམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་བཞིན་དུ། །ས་སྟེང་སྐྱེ་རྒུའི་སྤྱི་བོར་མངོན་མཛེས་ཤིང་། །ལུགས་བཟང་ལྷུན་པོའི་ཕྲག་པར་རྟག་གནས་ཏེ། །ས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཕན་བདེའི་སྣང་བ་འགྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །། 辨善巧勝十方品 དེ་ལྟར་བདེ་བར་འཚོ་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི། །རང་གི་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་བ་ཡིས། །སྟོབས་དང་བསོད་ནམས་འཁོར་འབངས་སྙན་གྲགས་བཞི། །ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་བཞིན་དུ་འཕེལ་གྱུར་པ། །མི་ཡི་བདག་པོ་གནོད་སྦྱིན་དབང་པོ་དང་། །མཚུངས་པར་བསྔགས་འོས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས། །ས་རྣམས་མ་ལུས་དབང་དུ་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་། །མཐའ་དག་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ནུས། །ས་སྐྱོང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས། །སྟོབས་ཤེས་པ་དང་དུས་ཤེས་ཤིང་། །བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིས། །དོན་རྣམས་བདེ་བླག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །བདག་ཉིད་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་ཚེ། །མཛའ་བ་མང་འགྱུར་དགྲ་མི་འབྱུང་། །འཁོན་རྙིང་ཞེ་ལ་ཡོད་རྣམས་ཀྱང་། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་ཕན་ཚུན་སྟོན། །བདག་ཉིད་དམས་པར་ 1-1-64a གྱུར་པའི་ཚེ། །འཁོན་མེད་གྱུར་ཀྱང་དགྲ་ལྡང་མང་། །དེ་བས་དགྲ་བོ་གཞོམ་འདོད་ན། །ཐོག་མར་བདག་གི་སྟོབས་བསྐྱེད་བྱ། །བློ་དང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ལྡན་ན། །ཕ་རོལ་གནོན་ལ་དཀའ་བ་ཅི། །སྒྲ་ངན་དཔུང་ཚོགས་བཅུ་གཉིས་པོ། །སྐྱ་བསེང་བུ་ཡིས་བཅོམ་པ་བཞིན། །སྟོབས་མེད་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །སྲུང་མཁས་གྱུར་ན་གནོད་མི་ནུས། །རི་བོང་གིས་ནི་གླང་ཆེན་ཚོགས། །བསྐྲད་ཅིང་སེང་གེ་བསད་པ་བཞིན། །རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཆུང་ལ། །དགྲ་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚེ། །བརྒལ་ཞིང་རྩོད་པར་མི་བྱ་བར། །ཁ་རོག་འདུག་དང་བདེ་བ་ཐོབ། །གཞན་
【現代漢語翻譯】 如果束縛過於嚴厲，那麼放鬆便是正法。 因此，善良的聖者們，通過這正法得以放鬆或安樂自在， 而邪惡之徒卻視其為嚴厲的束縛。 符合倫理道德的雙重法則，對於善良之人如同親友， 對於邪惡之人則如同敵人，但這並非法則的過錯，而是自身的過錯。 因此，偉大的君王們，凡是不符合雙重倫理道德， 而是以自身貪慾所設立的法律，都應像毒藥一樣拋棄。 如果能良好地維護今生來世皆有益處的雙重倫理法則， 那麼君王自身的安樂富饒和美名，便能毫不費力地自然成就。 如果有人能將世俗倫理和神聖之道，完好無損地確立起來， 那麼，能夠駕馭如日月般美好法則的君主，便是擁有福德如風般強大力量之人。 他如同星辰執行的軌跡一般，在世間眾生的頭頂閃耀， 並如巍峨的高山般屹立於善良倫理之中，將利益和安樂的光芒灑向四方。 《倫理教典·治理國土之莊嚴》中，關於考察正法之王的法律的論述，第十七品完。
辨別善巧勝過十方品 如此，通過安樂的生活和法律，良好地養育自己的子民， 從而使力量、福德、眷屬和美名四者，如相互競爭般增長。 這樣的人主，堪與夜叉之王相比，值得讚頌，且精通權謀。 他將統治所有的土地，並能戰勝一切。 精通治理國土之道的君主們，瞭解力量、智慧和時機， 並且懂得行事的方法，從而能夠輕易地成就一切事業。 當自身擁有力量和財富時，朋友會增多，敵人不會出現。 即使心中懷有舊恨的人，也會合掌示好。 當自身變得衰弱時，即使沒有仇恨，敵人也會增多。 因此，如果想要戰勝敵人，首先要增強自身的力量。 如果擁有智慧和勤奮的力量，那麼戰勝敵人又有何難？ 正如弱小的雲雀鳥戰勝了十二支軍隊一樣。 即使自身弱小，但如果善於運用智慧進行守護，敵人也無法加害。 正如兔子驅趕了大象群，並殺死了獅子一樣。 當自己一方的力量弱小，而敵方力量強大時， 不應爭辯和爭鬥，保持沉默才能獲得安樂。 其他
【English Translation】 If the binding is too tight, then loosening it is the Dharma. Therefore, virtuous noble ones, through this Dharma, find relaxation or ease and comfort, while the wicked see it as a tight binding. The dual laws of ethics and morality, are like relatives to the virtuous, and like enemies to the wicked, but this is not the fault of the law, but one's own fault. Therefore, great kings, all laws that do not conform to dual ethics and morality, but are established by one's own greed, should be abandoned like poison. If one can well maintain the dual ethical laws that benefit both this life and the next, then the king's own happiness, prosperity, and fame will be effortlessly and naturally accomplished. If someone can perfectly establish worldly ethics and the sacred path without diminishing them, then the ruler who can steer the good laws like the sun and moon, is one who has the strength of merit like the wind. He shines beautifully above the heads of beings on earth, like the orbit of the stars, and always abides on the shoulders of the good ethics like a towering mountain, spreading the light of benefit and happiness everywhere. From 'The Ornament of Governing the Land, a Treatise on Ethics', the seventeenth chapter on examining the laws of a Dharma king is complete.
The Chapter on Discriminating Skillful Means Surpassing the Ten Directions Thus, by living happily and through laws, well nurturing one's own people, thereby causing strength, merit, retinue, and fame to increase as if competing with each other. Such a lord of men, comparable to the king of yakshas, worthy of praise, and skilled in methods, will rule all the lands and be able to conquer in all directions. Those skilled in governing the land, know strength, wisdom, and timing, and also know the methods of action, thereby easily accomplishing all tasks. When one possesses strength and wealth, friends will increase and enemies will not appear. Even those who harbor old grudges will join hands and show goodwill. When one becomes weak, even without hatred, enemies will increase. Therefore, if you want to defeat enemies, first increase your own strength. If you have the strength of intelligence and diligence, what difficulty is there in overcoming the enemy? Just as the weak skylark defeated twelve armies. Even if one is weak, but if one is skilled in protecting with wisdom, the enemy cannot harm. Just as the rabbit drove away the elephant herd and killed the lion. When one's own side is weak and the enemy's side is strong, one should not argue or fight, remaining silent will bring happiness. Other
གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། །གཞན་པའི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཚེ། །བརྙས་ཐབས་བྱེད་ཀྱང་བཟོད་པར་བྱ། །རྩོད་ན་རང་ཉིད་སྨ་ཕབ་ཐོབ། །དགྲ་བོའི་བློ་དང་ནུས་པ་དང་། །དུས་བབ་མཐུ་ནི་རྟོགས་བྱས་ཏེ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་མིན་པར། །འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་མི་བྱའོ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་བསྒྲུབ་ཀྱང་། །དུས་སུ་བབ་ན་དཀའ་བ་མེད། །དུས་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །ལྡོག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི། །སྐར་ནག་རྩིས་དང་དབྱངས་འཆར་གཞུང་། །མི་ཤེས་བྱ་བ་རྩོམ་བྱེད་པ། །ལོང་བ་ནགས་སུ་རྒྱུ་དང་མཚུངས། །དུས་དང་དུས་མིན་མི་ཤེས་ལ། །མིག་དང་འདྲ་བའི་གདམས་ངག་རྣམས། །རྩོད་དུས་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་ 1-1-64b ཡིས། །གལ་ཆུང་བྱེད་པ་ཀྱེ་མ་འཁྲུལ། །རྟེན་འབྲེལ་ལྟས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། །མགོན་མཛད་ལྷ་ཡི་བརྡ་རྟགས་ལས། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས། །དུས་སུ་བྱ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་ཏེ། །གཞན་དག་ཚར་གཅོད་པ་ཡིས་འདུལ། །ཐབས་ལ་མཁས་ན་སྐྱེས་བུ་དེས། །ཆེ་ཆུང་བྱ་བས་དོན་ཀུན་འགྲུབ། །བརྐམ་ཆགས་ཅན་ནི་ནོར་གྱིས་བསླུ། །ཁེངས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བས་ཏེ། །བླུན་པོ་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སོ། །ཐ་མལ་པ་ནི་ཟས་སྐོམ་གྱིས། །དམན་ལ་ཅུང་ཟད་བྱིན་པས་ཀྱང་། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་སྐྱེས་བུ་མཆོག །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པས་མགུ། །མི་རྣམས་ཡིད་ནི་གང་ཡིན་པ། །ཤེས་ནས་དེ་མཐུན་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཕ་རོལ་ཡིད་ནི་དྲངས་བྱས་ན། །རླུང་གིས་ཤིང་བལ་ཇི་བཞིན་དུ། །གར་འདོད་འཁྲིད་ལ་དཀའ་བ་མེད། །ཇི་སྲིད་འཇིགས་པ་མ་བྱུང་བ། །དེ་སྲིད་འཇིགས་ལ་འཇིགས་པར་བྱ། །འཇིགས་པ་མངོན་སུམ་བྱུང་ན་ནི། །འཇིགས་མེད་ཚུལ་གྱིས་གཞོམ་པར་བྱ། །བློ་གྲོས་ཆེ་ལྡན་ཁྲོ་བའི་ཤུགས་ལས་རྒྱལ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཁྲོ་བའི་མོད་ལ་ཕམ། །ཕམ་པས་ཕམ་པར་བྱས་པའི་བློ་ངན་དག །བློ་ལྡན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅི་ཕྱིར་འགྲན། །བཏུང་ན་ཆུ་བཞིན་འཇམ་མཉེན་འཁྲིལ་ཆགས་ལ། །སྦར་ན་མེ་བཞིན་འཚིག་པར་ནུས་པ་གང་། །མཚན་ལྡན་སྐྱེས་བུའི་ངང་ཚུལ་འདི་མཐོང་ཚེ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མི་ 1-1-65a རྣམས་བཞད་གད་རྒྱུ། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་ལ་ཡངས། །བརྩོན་པ་དུས་མཐའི་རླུང་ལྟར་དྲག་གཡོ་བ། །གང་ལ་རྒོལ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་རྣམས། །ཐལ་བའི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་བྱེད། །རང་ཉིད་རྟག་ཏུ་དྲང་པོའི་ལམ་ལ་གནས། །བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་མགུ་བྱེད་ཅིང་། །ཚུལ་མིན་རྒོལ་བའི་གནས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ཁྲོ་བོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརླག་པར་བྱེད་པ་མཚར། །རྒྱབ་བརྟེན་སྲུང་མའི་མཐུ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །སྲུང་བའི་གོ་ཆ་རྟག་ཏུ་བགོས་གྱུར་ཅིང་། །རིག་སྔགས་དམོད་པ་དྲག་པོའི་མཚོན་ཆ་ཅན། །མི་ཡི་སེང་གེ་ས་རྣམས་
【現代漢語翻譯】 在異地居住，靠他人食物為生時，即使受到輕視也要忍受。如果爭辯，自己反而會受到指責。要了解敵人的智慧、能力和時機，有智慧的人不會在不適當的時候爭鬥。無論做什麼事，只要時機成熟，就沒有困難。瞭解時機就不會在進退之間感到迷惑。偉大的仙人所說的星相歷算和音韻學，不瞭解就去做事，就像瞎子在森林裡行走一樣。不瞭解時機和非時機，那些像眼睛一樣的忠告，在爭論時，愚昧的人卻輕視它，真是可悲的錯誤。憑藉緣起、徵兆的各種現象，以及守護神的啟示，有福報的人們會及時地開始行動。有些人通過恩惠來接納，有些人通過懲罰來調伏。如果善於使用方法，這個人就能通過大小事務成就一切目標。貪婪的人可以用財物引誘，傲慢的人可以用奉承來對待，愚蠢的人可以用順從來對待，普通人可以用飲食來滿足。即使給予卑微者一點點東西，也能讓他們滿足。諸神、仙人和偉人，智者們則因真理而喜悅。瞭解人們的想法，並採取與他們相符的行為，如果能引導他人的心，就像風吹動棉花一樣，無論想帶到哪裡都沒有困難。在恐懼沒有發生之前，就要對恐懼感到恐懼。如果恐懼已經顯現，就要以無畏的方式去戰勝它。有大智慧的人能戰勝憤怒的力量，惡人在憤怒時就會失敗。愚蠢的人被失敗所擊敗，為什麼要與智者爭鬥呢？像水一樣柔軟、溫順、依戀，像火一樣能夠燃燒的是什麼？當看到具有這些品質的人時，那些沒有這些品質的人會嘲笑。像大地一樣，心胸寬廣而堅韌，像末劫之風一樣，精進勇猛。他所對抗的敵人，會像灰燼一樣被摧毀。自己要始終行於正道，以真理的力量使諸神喜悅，對於不合規矩的攻擊，要以憤怒的力量徹底摧毀，這真是奇妙。憑藉後盾守護神的力量和福報，始終穿戴著守護的盔甲，擁有咒語和強烈詛咒的武器，這個人就是人中的獅子。 在異鄉安住， 仰賴他食度日， 縱遭人輕賤， 亦當忍受之； 若起爭端， 反招致羞辱。 當悉知敵之智謀、能力， 以及時機與權勢， 智者不應于不合時宜， 興起爭鬥。 無論欲成辦何事， 若值時機成熟， 則無有難事； 若能知曉時機， 則不至於于進退之際， 感到迷惘。 大仙所宣說之， 星相歷算與音韻學， 若不通曉而貿然行事， 猶如盲者行於林中。 若不識時與非時， 則如眼目般之忠告， 于爭端生起之時， 反遭愚昧之人輕視， 嗚呼，何其謬誤！ 憑藉緣起徵兆之種種示現， 以及守護神之啟示， 具足福德之人， 方能適時展開行動。 有以恩惠攝受， 有以懲罰調伏， 善巧方便之人， 能以大小諸事， 成就一切目標。 貪婪者可藉財物誘惑， 傲慢者可藉諂媚對待， 愚笨者可藉順從取悅， 平庸者可藉飲食滿足。 即使給予卑微者些許， 亦能令其心滿意足， 諸天、仙人與偉人， 智者則因真理而喜悅。 若能洞悉人心所向， 並採取與之相應之行動， 則能牽引他人之心， 如風動棉絮般， 欲往何處皆無難事。 于怖畏尚未生起前， 即當對怖畏心生警惕； 若怖畏已然顯現， 則當以無畏之姿， 摧毀之。 具大智慧者， 能勝過憤怒之力； 惡人則于憤怒之際落敗。 愚者既已因敗而敗， 何必與智者相爭？ 何者如水般柔順、溫和、依戀， 又如火般能焚燒？ 若見具足此等特質之人， 則不具此等特質之人， 將徒增嘲笑。 如大地般， 心胸寬廣而堅韌， 如末劫之風般， 精進勇猛。 其所對抗之敵人， 將如灰燼般被摧毀。 自身恒常安住于正道， 以真理之力令諸天歡喜， 對於不合規矩之攻擊， 則以憤怒之力徹底摧毀， 此誠為奇妙！ 憑藉後盾守護神之力量與福德， 恒常穿戴守護之盔甲， 擁有咒語與強烈詛咒之武器， 此人即為人中之獅子。
【English Translation】 When living in a foreign land and subsisting on the food of others, one must endure even if treated with contempt. If one argues, one will only be blamed. One must understand the wisdom, ability, and timing of the enemy. Wise people do not fight at inappropriate times. Whatever one does, if the time is right, there is no difficulty. Understanding the timing will prevent one from being confused about advancing and retreating. The astrology and phonology spoken by the great sages, if one does not understand them and starts to act, it is like a blind person walking in the forest. Not understanding the timing and non-timing, those advices that are like eyes, in times of argument, the ignorant despise them, what a sad mistake. Relying on the various phenomena of interdependence and omens, and the revelations of the guardian deities, people with merit will start to act in time. Some are accepted through grace, and others are subdued through punishment. If one is skilled in using methods, that person can accomplish all goals through small and large matters. Greedy people can be lured with wealth, arrogant people can be treated with flattery, foolish people can be pleased with obedience, and ordinary people can be satisfied with food and drink. Even giving a little to the humble can satisfy them. Gods, sages, and great men, wise men are delighted by the truth. Understanding people's thoughts and acting in accordance with them, if one can guide the hearts of others, just like the wind blowing cotton, there is no difficulty in taking them wherever one wants. Before fear arises, one must be afraid of fear. If fear has already manifested, one must overcome it in a fearless manner. A person with great wisdom can overcome the power of anger, and evil people will fail in anger. Foolish people are defeated by defeat, why fight with the wise? What is as soft, gentle, and attached as water, and as capable of burning as fire? When one sees a person with these qualities, those without these qualities will laugh. Abiding in a foreign land, Subsisting on the food of others, Even if treated with contempt, One should endure it; If disputes arise, It will only bring shame upon oneself. One should know the enemy's wisdom and abilities, As well as the timing and power, Wise individuals should not, Engage in disputes at inappropriate times. Whatever one wishes to accomplish, If the time is ripe, There will be no difficulties; If one knows the timing, One will not be confused, About advancing or retreating. The astrology and phonology, Spoken by the great sages, If one does not understand them and acts rashly, It is like a blind person walking in the forest. If one does not recognize the time and non-time, Then advice that is like eyes, Will be despised by the ignorant, When disputes arise, Alas, what a mistake! Through the various manifestations of interdependence and omens, And the revelations of the guardian deities, Those with merit, Can initiate actions at the right time. Some are accepted through grace, Some are subdued through punishment, Those skilled in means, Can accomplish all goals, Through small and large matters. Greedy ones can be lured with wealth, Arrogant ones can be treated with flattery, Foolish ones can be pleased with obedience, Ordinary ones can be satisfied with food and drink. Even giving a little to the humble, Can satisfy their hearts, Gods, sages, and great men, Wise ones are delighted by the truth. If one can understand the direction of people's hearts, And take actions that correspond to them, Then one can lead the hearts of others, Like the wind moving cotton, There will be no difficulty in going wherever one wishes. Before fear arises, One should be vigilant about fear; If fear has already manifested, Then one should destroy it, With a fearless demeanor. Those with great wisdom, Can overcome the power of anger; Evil people will be defeated in anger. Since fools are already defeated by defeat, Why contend with the wise? What is as soft, gentle, and clinging as water, And as capable of burning as fire? If one sees a person possessing these qualities, Then those who do not possess these qualities, Will only increase ridicule. Like the earth, Broad-minded and steadfast, Like the wind at the end of an eon, Diligent and courageous. The enemies he opposes, Will be destroyed like ashes. One should always abide in the right path, Delighting the gods with the power of truth, And for attacks that are not in accordance with the rules, One should thoroughly destroy them with the power of anger, This is truly wonderful! Through the power and merit of the backing guardian deity, Always wearing the armor of protection, Having weapons of mantras and fierce curses, This person is the lion among men.
ཀུན་ལས་རྒྱལ། །དུས་སུ་བབ་ནས་རང་གི་སྟོབས། །སྨིན་པའི་བར་དུ་བསྒུགས་བྱས་ཏེ། །སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པས་བརྩམ་བྱས་ན། །དགྲ་ལ་བགྱི་བ་ཅི་ཞིག་དཀའ། །ཚོད་ཤེས་པ་ཡི་སྐྱེ་བོས་ནི། །དུས་སུ་དགྲ་དང་འདུམ་པར་བྱ། །དུས་སུ་བཤེས་དང་འཐབ་པར་བྱ། །རེས་འགའ་རྩོམ་འགྱུར་རེས་འགའ་བཤོལ། །རེས་འགའ་ལྐུགས་པའམ་འོན་པ་ལྟ་བུ་གྱིས། །དུས་ལ་བབ་ན་ས་བདག་བཞིན་དུ་སྨྲོས། །རེས་འགའ་གངས་རི་བཞིན་དུ་བསིལ་བར་གྱིས། །དུས་ལ་བབ་ན་མེ་ལྕེ་བཞིན་དུ་སྦོར། །རེས་འགའ་རྩ་དང་འདྲ་བར་ཞུམ་པར་བྱ། །དུས་ལ་བབ་ན་རི་རབ་ལྟ་བུར་གྱིས། །རེས་འགའ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་འབྱོར་བྱ་ཞིང་། །དུས་སུ་བབ་ན་ཐུབ་འདྲ་ནགས་སུ་སོང་། ། 1-1-65b རེས་འགའ་དགའ་བའི་གླུ་གར་རྩེད་འཇོ་བྱ། །རེས་འགའ་རི་དྭགས་བཞིན་དུ་སྤ་བར་བྱེད། །དུས་སུ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཉམས་རྩལ་བསྟན། །དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་ནས་དེ་ལྟར་སྤྱད། །ཡུལ་དུས་མི་ཡི་ཁྱད་པར་ལས། །དགྲ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ལྡན་ལའང་། །འགྲན་ཞིང་རྒོལ་བའི་ལས་བྱས་ན། །ཡ་མཚན་རང་གིས་ལེན་པ་ཡོད། །རང་ཉིད་དཔུང་བཅས་སྟོབས་ལྡན་ཀྱང་། །ཡུལ་དུས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལས། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་དགྲ་ལ་ཡང་། །མི་བསྡོ་བག་ཟོན་བྱ་བའང་ཡོད། །རེ་ཞིག་བསྡོ་བར་མི་འོས་གནད། །མཐོང་ཚེ་བཏང་སྙོམས་བཞག་བྱས་ཏེ། །གླང་ཆེན་ལྟ་སྟངས་ཚུལ་གྱིས་ནི། །མ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱ། །ཉུངས་མའི་རྨ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཡི། །སྲོལ་ངན་དགྲ་བོའི་རྒྱུན་སྲང་ལམ། །ཆུང་ངུའི་དུས་ན་ནན་ཏུར་གྱིས། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་མཁས་པ་ཡིན། །དེས་མཚོན་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ། །བགྱི་དང་མི་བགྱིའི་ཆག་ཚད་ནི། །བློ་གྲོས་གསལ་བས་མཐོང་འགྱུར་གྱི། །བླུན་པོས་འབད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཤིན་ཏུ་བདེན་པའི་གཏམ་ཡིན་ཡང་། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་མ་བསྟུན་ན། །གཞན་གྱི་རྣ་བར་མི་འཇེབས་པས། །རན་པར་སྨྲ་བ་མཆོག་ཏུ་མཛེས། །ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ཀྱང་། །དོགས་མེད་བག་བརྐྱང་མི་བྱ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་པས། །སྐྱིད་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ད་གདོད་འབྱུང་། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གྱུར་ན་ཡང་། །བརྙས་ 1-1-66a ཐབས་ཁུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ནོར་འཛིན་ཡངས་པའི་ལྟོ་བ་རུ། །སུ་ཞིག་སུ་ཡི་བྲན་དུ་བཞག །ཤིན་ཏུ་ཕོངས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཆོས་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ཆོས་བཞིན་བྱས་ན་རྒུད་པའི་ཕྱོགས། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཡལ་བར་ནུས། །ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །ཕ་རོལ་ཁྱད་དུ་མི་བསད་པར། །ཇི་ལྟར་འོས་པར་རྗེས་བཟུང་ན། །རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ། །ལྟར་སྣང་བཟང་པོའི་རྐྱེན་ཕལ་ཆེར། །ངན་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མང་། །ལྟར་སྣང་ངན་པའི་བྱ་བ་ཕལ། །རང་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པའང་ཡོད། །ཤིན་ཏུ་འབྱེད་དཀའ་ཉམ་ང་བའི། །གནས་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པར། །
【現代漢語翻譯】 戰勝一切！時機成熟時，積蓄自己的力量， 耐心等待成熟的時機。 一旦擁有了堅定的決心， 對付敵人又有何難？ 明智的人， 在適當的時候與敵人講和， 在適當的時候與朋友爭鬥。 有時要主動出擊，有時要退避三舍， 有時要裝聾作啞。 時機成熟時，要像地主一樣發號施令， 有時要像雪山一樣冷靜。 時機成熟時，要像火焰一樣燃燒， 有時要像草根一樣謙卑。 時機成熟時，要像須彌山一樣堅定。 有時要像國王一樣富有， 時機成熟時，要像牟尼（釋迦牟尼）一樣遁入森林。 有時要載歌載舞，盡情玩樂， 有時要像野獸一樣躲藏起來。 時機成熟時，要像獅子一樣展現威嚴。 瞭解時機是否成熟，並據此行事。 根據地點、時間和人的不同， 即使面對非常強大的敵對勢力， 如果採取對抗和反擊的行動， 那隻能是自討苦吃。 即使自己擁有軍隊和力量， 由於地點和時機的原因， 對於非常弱小的敵人， 也不要輕視，要保持警惕。 當看到暫時不適合對抗的情況時， 就要採取漠不關心的態度， 像大象一樣裝作沒看見， 保持沉默。 像芥末上的傷口一樣， 不斷滋長的邪惡敵人的勢力， 在弱小的時候就要堅決地， 將其剷除，這才是智者。 通過這些例子，對於各種各樣的事情， 該做與不該做的衡量標準， 有智慧的人自然會明白， 愚蠢的人即使努力也無法理解。 即使是非常真實的話語， 如果不符合地點和時機， 別人聽起來也會覺得不悅耳， 因此，適時地說話才是最好的。 即使非常完美， 也不要毫無顧忌， 因為眾生會追隨業力， 各種各樣的苦樂才會產生。 即使變得非常貧困， 也不要接受侮辱， 在這廣闊的大地上， 誰又是誰的奴隸呢？ 即使變得非常貧窮， 也不要背離佛法， 如果按照佛法行事，衰敗的一面， 就能像夢一樣消失。 即使變得非常強大， 也不要輕視他人， 如果採取適當的方式來幫助他們， 自己的圓滿也會增長。 看起來是好的因緣， 很多時候會變成壞的障礙。 看起來是壞的事情， 有時也會對自己有益。 在非常難以分辨、令人擔憂的 情況下，不要依賴他人。
【English Translation】 Having conquered all! When the time is ripe, accumulate your own strength, Patiently wait for the moment of maturity. Once you have a firm determination, What difficulty is there in dealing with the enemy? A wise person, Should make peace with the enemy at the appropriate time, Should fight with friends at the appropriate time. Sometimes attack, sometimes retreat, Sometimes act deaf and dumb. When the time is ripe, speak like a landlord, Sometimes be as cool as a snow mountain. When the time is ripe, burn like a flame, Sometimes be as humble as a blade of grass. When the time is ripe, be like Mount Meru. Sometimes be as rich as a king, When the time is ripe, go into the forest like a Muni (Shakyamuni). Sometimes sing, dance, and play to your heart's content, Sometimes hide like a wild animal. When the time is ripe, show majesty like a lion. Know when the time is ripe and act accordingly. Depending on the place, time, and person, Even when facing very powerful hostile forces, If you take actions of confrontation and retaliation, You will only be asking for trouble. Even if you have an army and strength, Due to the place and time, Towards very weak enemies, Do not underestimate them, be vigilant. When you see a situation that is not suitable for confrontation, You should adopt an attitude of indifference, Pretend not to see like an elephant, Remain silent. Like a wound on a mustard seed, The power of the evil enemy that continues to grow, When they are weak, resolutely, Eradicate them, that is the wise thing to do. Through these examples, for all kinds of things, The criteria for what should and should not be done, A wise person will naturally understand, A foolish person cannot understand even if they try. Even if it is a very true word, If it does not conform to the place and time, Others will find it unpleasant to hear, Therefore, speaking at the right time is the best. Even if it is very perfect, Do not be reckless, Because beings will follow karma, All kinds of suffering and happiness will arise. Even if you become very poor, Do not accept insults, On this vast earth, Who is whose slave? Even if you become very poor, Do not turn away from the Dharma, If you act according to the Dharma, the side of decline, Can disappear like a dream. Even if you become very powerful, Do not despise others, If you take appropriate measures to help them, Your own perfection will increase. Seemingly good causes, Often turn into bad obstacles. Seemingly bad things, Sometimes benefit oneself. In very difficult to distinguish, worrying Situations, do not rely on others.
ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་བྱེད་པ། །དེ་དག་བློ་དང་ལྡན་པར་བགྲང་། །བླུན་པོས་འབད་དེ་བྱིན་པ་བས། །མཁས་པས་སྤྱོ་བ་ངོ་སོར་བརྩི། །མི་ངན་ཁྲོས་ཏེ་བརྡེག་པ་ལས། །མཁས་པས་འཛུམ་པ་ཁྱད་དུ་ཐོན། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་མནར་བྱས་ཀྱང་། །ལྕགས་ཀྱུས་གླང་བཞིན་དེ་ཡིད་འགུགས། །མི་མཁས་སྐྱེ་བོས་བསྐྱངས་བྱས་ཀྱང་། །སྐྱུག་ལོག་ཟས་བཞིན་གཞན་ཡིད་ལྡོག །འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་བྱེད་ལ། །ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་བྱེད་པ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །གཞན་གྱིས་གཏིང་མི་དཔོགས་བཞིན་འགྲུབ། །ཡིད་ལ་རི་མོར་བྲིས་པ་གང་། །ནམ་མཁའི་གཏེར་བཞིན་མི་མངོན་ཀྱང་། །དུས་སུ་བབ་ཚེ་ 1-1-66b དོན་རྣམས་ཀུན། །མ་འདྲེས་ཟ་འོག་རིས་བཞིན་གསལ། །སུས་ཀྱང་མཚང་དུ་ཤེས་ནུས་པའི། །གཡོ་ལ་ཐབས་མཁས་ཞེས་མི་བྱ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་ཕུད་དུ་སྒྲོགས། །ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ། །ཐབས་མཁས་བསོད་ནམས་ལྡན་པ་ཡི། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་ཆེར། །ནུས་ན་བྱ་བས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། །ཐོག་མར་འཇུག་པའི་གཞི་མཐོང་ནས། །མི་ཤེས་སྐྱེ་བོས་དཔྱ་བྱེད་ཀྱང་། །ཐ་མར་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་བའི་ཚེ། །བློ་ལྡན་དེ་ལ་ཀུན་ཀྱང་སྨོན། །དེ་ཕྱིར་ཕལ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས། །འདས་པའི་བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི། །བྱ་བའི་དྲོད་ཚད་མི་ཟིན་པས། །བྱས་པའི་ལག་རྗེས་བལྟ་བར་བྱོས། །ནགས་ལ་མེ་ཆེན་མཆེད་པ་ན། །འཐོར་རླུང་ཆེ་ཡང་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་རྣམས་ལ། །གནོད་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཕན་པར་འགྱུར། །རྨོངས་པའི་ཁུར་དུ་ལྕི་བ་ཡི། །བྱ་བ་ཕལ་ཆེར་མཁས་ལ་ཡང་། །དུག་གིས་རྨ་བྱའི་ལུས་བཞིན་དུ། །ཐབས་མཁས་ལྡན་རྣམས་དགྲ་ཡིས་འཚེངས། །དཔུང་ལས་རྒྱལ་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཆུང་མ་གསོད་ཀྱང་དཔའ་བོ་མིན། །ཉམ་ངའི་གནས་ལས་རྒྱལ་དགོས་ཀྱི། །འཁོར་ལ་འགྱིང་ཚུལ་བསྟན་པས་ཅི། །རྟ་དང་གླང་པོ་མི་རྣམས་ནི། །ལྟར་སྣང་སོ་སོའི་རིས་སུ་མཉམ། །ནང་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཆེ། །ལས་ལ་སྦྱར་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རྟོགས། །གསུག་ 1-1-67a དང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དྲིན་དང་། །སྨད་འཚོང་གླ་དང་ལེགས་བརྗོད་དང་། །གྲུ་ཡི་གླ་དང་གནས་ཀྱི་སྐལ། །རིང་ན་མི་ཐོབ་དུས་དེར་བླང་། །དམ་པ་བསྟེན་དང་རིག་པ་བསླབ། །བཟོ་གནས་སྦྱང་དང་ནོར་གསོག་པ། །ལྷ་སྒྲུབ་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་སོགས། །ངང་ཐུང་མི་བྱ་མཐར་གྱིས་བརྩོན། །དྲག་པོའི་རྣོ་དབལ་མཚོན་གྱི་ཡུ་བ་ལ། །དབང་གི་རུ་དར་དམར་པོ་ཕྱར་བ་ཡི། །དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནི། །བློ་མཆོག་དཔའ་བོའི་ལག་ན་རྣམ་པར་གནས། །ཞི་ཞིང་དུལ་ལ་ཁྲོ་ན་བཟོད་པར་དཀའ། །བསྟེན་ན་རྒྱལ་བྱེད་འཐབ་ན་ཕམ་པར་བྱེད། །བཏུད་ན་རྗེས་འཛིན་འགྲན་ན་ཚར་གཅོད་པ། །མི་མཆོག་སྐྱེས་བུ་ངོ་མཚར་རྣམ་མང་ལྡན
【現代漢語翻譯】 以智慧之力來辨別事物，這樣的人才可被視為具有才智。 愚人費力給予的恩惠，不如智者一針見血的批評。 惡人怒而施暴，不如智者一笑置之更為高明。 善於權謀之人即使折磨你，也能像用鐵鉤牽引牛一樣讓你心悅誠服。 不智之人即使對你關懷備至，也像令人作嘔的食物一樣讓人厭惡。 以退為進，以進為退，善於權謀之人的作為，深不可測，總能成功。 心中所想之事，如同虛空的寶藏般隱秘，但時機成熟時，一切都會像精美的織錦般清晰展現。 那種誰都能輕易識破的欺騙，不能稱之為權謀。真正高明的權謀，會令所有人驚歎不已。 天神、仙人、大力士和國王，擁有權謀和福報之人，僅憑言語就能產生巨大的利益或損害，更何況是實際行動呢？ 最初看到事物開端時，無知之人會妄加評判，但當最終看到成果時，有智慧的人都會羨慕不已。 因此，不要試圖理解那些超越凡人認知之人的行為，因為你無法理解他們行為的深意，只需關注他們留下的功績即可。 當森林燃起大火時，即使是狂風也會成為助力。對於那些擁有卓越智慧的人來說，即使是傷害也能轉化為利益。 對於愚人來說是沉重負擔的事情，對於智者來說也很容易。就像毒藥滋養孔雀的身體一樣，擁有權謀之人即使身處敵對環境也能茁壯成長。 戰勝敵人是勇士，但殺死自己的妻子算不上勇士。重要的是戰勝困境，而不是向僕人炫耀威風。 馬、大象和人，表面上看起來都屬於各自的類別，但內在的品質卻大相逕庭。只有在實際運用時，才能真正瞭解一個人的能力。 賞賜、國王的恩惠、妓女的報酬、讚美、船的租金和土地的份額，如果拖延太久，就無法獲得，務必及時獲取。 親近賢人、學習知識、學習技藝、積累財富、修行、禪定等等，不要急於求成，要循序漸進。 鋒利的刀劍握在手中，高舉著象徵權威的紅色旗幟，戰勝敵人的旗幟，掌握在擁有卓越智慧的勇士手中。 平時溫和謙遜，但憤怒時卻令人難以忍受。親近他，他能助你成功；與他為敵，他會讓你失敗。順從他，他會提攜你；與他競爭，他會擊垮你。卓越之人擁有諸多令人驚歎的品質。
【English Translation】 Those who discern with the power of wisdom are counted as intelligent. The favor given by a fool with effort is less valuable than the sharp criticism of a wise person. The violence of an angry wicked person is surpassed by the smile of a wise person. Even if tormented by a skillful strategist, one's heart is drawn like an ox by a hook. Even if cared for by an unskilled person, one's heart turns away like from repulsive food. To retreat as a way to advance, and to advance as a way to retreat, the actions of one skilled in strategy are unfathomable and always succeed. Whatever is drawn as a picture in the mind, though unseen like a treasure in the sky, when the time comes, all matters become clear like the patterns of a silk brocade. Deceit that anyone can easily recognize is not called strategy. The actions of one skilled in strategy evoke wonder in everyone. Gods, sages, powerful kings, those with skillful means and merit, can cause great benefit or harm with just words, let alone actions. Seeing the beginning of something, the ignorant judge prematurely, but when they see the final result, all the wise envy that person. Therefore, do not try to fathom the actions of those with intelligence beyond the ordinary, for you cannot grasp the depth of their actions; instead, look at the traces of their accomplishments. When a great fire spreads in the forest, even a strong wind becomes an ally. For those who have supreme intelligence, even harm turns into benefit. What is a heavy burden for the foolish is easy for the wise. Like poison nourishing the body of a peacock, those with skillful means thrive even in hostile environments. To conquer an army is to be a warrior, but killing one's own wife is not. It is important to overcome adversity, not to flaunt power before servants. Horses, elephants, and people appear to be equal within their respective categories, but their inner qualities differ greatly. A person's abilities are truly understood when put to work. Gifts, the kindness of a king, the wages of a prostitute, praise, the fare for a boat, and shares of land, if delayed, cannot be obtained; take them at the right time. Associating with the virtuous, learning knowledge, studying crafts, accumulating wealth, practicing deity yoga, meditating, and so on, do not be impatient, but strive gradually. The sharp sword in hand, the red banner of authority raised high, the banner of victory over enemies, rests in the hands of a brave warrior with supreme intelligence. Gentle and subdued in peace, but unbearable in anger. Befriend him, and he will help you succeed; oppose him, and he will cause you to fail. Submit to him, and he will support you; compete with him, and he will crush you. An extraordinary person possesses many wondrous qualities.
། །ཤིན་ཏུ་ཕྱི་ཐག་རིང་པོའི་མིག་རྒྱང་གིས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་གྱུར་པས། །གོ་འཕང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱིས། །ཚངས་པའི་གནས་ཀྱང་མོག་པོར་བགྱིད་ལ་ཕྱོགས། །དེ་ཡི་གྲགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས། །ནམ་མཁའི་ལྟོས་ཀྱང་རལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ། །འཆི་མེད་ལམ་ན་རྒྱུ་བའི་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །དུས་སུ་འདར་བར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་ནས། །ནོར་འཛིན་བུ་མོའི་ཕང་པར་བརྟེན་པ་ཡི། །མེ་ཏོག་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཀྱང་མིག་ཕྱེ་ནས། །གེ་སར་གསར་པའི་སོ་ཕྲེང་ངོམ་བཞིན་དུ། །གཅིག་ཏུ་དགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། །སླུ་བར་རྩོམ་པའི་གཡོན་ཅན་རྣམས། །ཚིག་ཙམ་ 1-1-67b སྨོས་པས་ཤེས་བྱས་ཏེ། །གཡོན་ཅན་གཡོན་གྱིས་རྨོངས་བྱས་ཀྱང་། །དེས་མ་ཚོར་བ་མཁས་པའི་མཐུ། །བརྐམ་ཆགས་ནོར་ལ་བསྐམས་གྱུར་རྣམས། །ནོར་གྱིས་བསླུས་ནས་རང་དབང་དུ། །བཅིངས་པར་བྱས་ཀྱང་མི་ཤེས་བཞིན། །བྱས་པ་གཟོ་པ་མཁས་པའི་མཐུ། །སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སྦྱོར་བ། །གནོད་པ་པོ་ལ་བཟློག་གྱུར་ཀྱང་། །རང་གི་ཉེས་པས་བྱས་སྙམ་དུ། །དུལ་གྱུར་མཁས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ང་རྒྱལ་གྱི། །མཚོན་ཆ་ཁོང་ནས་བསླང་བྱས་པས། །ང་རྒྱལ་རི་བོ་འཇིག་བྱེད་པ། །བློ་ལྡན་མཆོག་གི་ཆེ་བ་ཉིད། །ཕྲག་དོག་ཅན་ལ་ཕྲག་དོག་ཡུལ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སྤེལ་ནས། །འཐབ་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་པོ། །ཟིལ་དུ་རློག་བྱེད་ཐབས་མཁས་སྟོབས། །རང་གི་བགྱི་བ་གང་ཡིན་པའི། །བརྣག་པ་དག་ནི་མཐར་དབྱུང་སྟེ། །ཕས་རྒོལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞིང་། །རིས་སུ་གཏོགས་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་བྱེད། །འདི་ལྟར་ཐབས་མཁས་ལྡན་པ་དེ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་ཉི་མ་བཞིན། །ས་སྟེང་འདིར་ནི་གྲོགས་མེད་པར། །གཅིག་པུས་ས་འདི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །འདོད་ན་རྒྱལ་སྲིད་རང་གིར་ནུས། །མི་འདོད་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་ཀྱང་འདོར། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། །སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱུ་མཆོག་འགྱུར། །འདི་འདྲ་ཚུལ་འདིས་བྱའོ་ཞེས། །བརྗོད་པའི་ལམ་གྱིས་མཚོན་པར་དཀའ། །བསོད་ནམས་ 1-1-68a མཐུ་དང་བློ་གྲོས་སྟོབས། །ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་དཔལ་ལས་འབྱུང་། །སྐྱེས་བུ་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་རྣམས། །རིགས་དང་རིས་ནི་གར་གཏོགས་པར། །བྱུང་ཡང་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་བར། །བཟང་པོའི་བཙས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །། 辨念善法品 མི་བདག་བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་རྣམས། །གློག་གི་ཟློས་གར་དང་མཚུངས་པའི། །ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ཙམ། །གཙོ་བོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་གང་ཞིག་མི་མཁས་པ། །ཡུད་ཙམ་གྱི་ནི་བདེ་བ་ལ། །ཆགས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས། །སྡུག
【現代漢語翻譯】 極目遠眺，彷彿能超越功德的海洋。 那些地位越來越高的人們，似乎連梵天之境也想要征服。 他的名聲如此浩大，讓人覺得連天空也要為之撕裂。 看到那些在不朽之路行走的星辰，都為之顫抖。 依偎在大地母親懷抱中的，嬌嫩的花朵們也睜開了眼睛。 似乎正在展示著新生的花蕊，一同歡笑。 那些試圖欺騙的狡詐之人，僅憑言語就被識破。 即使被狡詐者用詭計迷惑，他也能不為所動，這就是智者的力量。 那些貪婪財富而乾涸的人，被財富誘惑而失去自由。 即使被束縛也渾然不覺，這就是賢者的作為。 用憎恨之心施加傷害，即使傷害反作用於施害者。 也認為那是自己的過錯所致，這就是智者的謙遜。 對於傲慢之人，從內心深處激起傲慢的武器。 摧毀傲慢之山，這是智者的偉大之處。 對於嫉妒之人，利用嫉妒的對象，增強自己的優點。 不戰而勝，壓倒對方，這是巧妙的手段。 將自己應該做的事情，堅持到底。 戰勝敵對勢力，庇護自己的同盟。 像這樣具備巧妙手段的人，如同轉輪王和太陽。 在這世間，沒有朋友，獨自征服大地。 如果願意，他可以擁有王權，如果不願意，即使得到也會放棄。 不依賴他人，這樣的人會成為人群中的佼佼者。 像這樣應該如何做，很難用言語來表達。 這是福德、智慧和神靈加持的力量所致。 那些無與倫比的傑出人物，無論屬於哪個種族或階層。 即使在末世，也會成為善良的化身。 《律典·大地莊嚴》中，以善巧方便戰勝對方之道的考察，第十八章完。 辨念善法品 那些擁有卓越智慧的人們，不會只專注于像閃電般短暫的今生安樂。 愚昧之人，貪圖片刻的快樂，造下罪孽，遭受痛苦。
【English Translation】 With eyes that gaze far into the distance, it seems to transcend the ocean of merits. Those who rise higher and higher in status seem to aspire to conquer even the realm of Brahma. His fame is so vast that it seems even the sky will be torn apart. Seeing the constellations that travel the path of immortality tremble in due course. The tender flowers, nestled in the embrace of the earth mother, also open their eyes. It seems they are displaying their new stamens, laughing together. Those cunning ones who attempt to deceive are recognized merely by their words. Even if deceived by the cunning of the deceitful, he remains unmoved; this is the power of the wise. Those who are parched with greed for wealth are seduced by wealth and lose their freedom. Even when bound, they remain unaware; this is the act of the virtuous. Inflicting harm with a mind of hatred, even when the harm recoils upon the perpetrator. They think it is caused by their own faults; this is the humility of the wise. For the arrogant, arouse the weapon of arrogance from within. Destroying the mountain of arrogance is the greatness of the intelligent. For the jealous, use the object of jealousy to enhance your own merits. Defeating the opponent without a fight is a skillful means. Persist to the end in whatever one should do. Vanquish the opposing forces and shelter one's allies. One who possesses such skillful means is like a Chakravartin (轉輪王) and the sun. In this world, without friends, he alone conquers the earth. If he wishes, he can possess kingship; if he does not wish, he will renounce it even if he obtains it. Not relying on others, such a person becomes the best among people. How one should act in this way is difficult to express in words. This is due to the power of merit, wisdom, and the blessings of the gods. Those incomparable and outstanding individuals, regardless of which race or class they belong to. Even in the final age, they will become the embodiment of goodness. From the 'Treatise on Governance, Ornament of the Earth,' the examination of the method of achieving complete victory over opponents through skillful means, the eighteenth chapter is complete. The Chapter on Discriminating and Contemplating Virtuous Dharmas Those with supreme intelligence do not primarily focus on the means of happiness in this life, which is like a flash of lightning. A foolish person, craving momentary pleasure, commits sinful deeds and suffers.
་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་འཐོབ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་བྱས་ན། །མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ཞར་ལ་འབྱུང་། །དེ་ཡི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག །ནམ་ཡང་འགྲིབ་མེད་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་ཆོས་ལུགས་ལེགས་སྤྱད་ན། །ལྷ་ཡུལ་བགྲོད་པ་ཐག་མི་རིང་། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས་ལ། །འཛེགས་ན་ཐར་བ་གམ་ན་འདུག །རྙེད་དཀའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དུས་འདིར། །བག་ཡོད་པར་ནི་མ་བྱས་ན། །འཆི་བདག་ཕོ་ཉ་བྱུང་བའི་ཚེ། །འགྱོད་ཀྱང་བཅོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འཆི་བ་ཡོད། །འདུས་པ་ཡོད་ན་ 1-1-68b འབྲལ་བ་ཡོད། །གང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནས་བརྩམས། །རི་གཟར་གྱི་ནི་འབབ་ཆུ་བཞིན། །སྐྱེ་རྒུའི་ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །མི་སྡོད་འཆི་བདག་དྲུང་དུ་འགྲོ། །བྱ་བ་བྱས་དང་མ་བྱས་ཞེས། །འཆི་བདག་འདི་ནི་མི་སྡོད་པས། །བསོད་ནམས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བརྟུན་ཏེ་བྱ། །འབྱོར་པ་གཡོ་ཞིང་ལང་ཚོ་ཡུད་ཀྱིས་འཇིག །སྲོག་ནི་གཤིན་རྗེའི་སོ་ཕྲག་གནས་དང་མཚུངས། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྒྲུབ་ལ་ལྷོད། །ཀྱེ་མ་མི་ཡི་སྤྱོད་པར་ངོ་མཚར་ཆེ། །འདུ་འཛི་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །དམ་པ་དག་དང་འདྲེ་བར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྤང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་སྤོང་མ་ནུས་ན། །ཐར་པ་དག་ལ་འདོད་པར་གྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་སྨན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་གྱིས། །འཆི་བདག་སྤྱི་བོར་གནས་མཐོང་ཚེ། །ཟས་ཀྱང་ཡི་གར་མི་འོང་ན། །བྱ་བ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་འདྲའི་འཆི་བདག་དེ་ཡང་ནི། །མདུན་ན་བསྒུག་པ་བཞིན་དུ་སྡོད། །ཀླད་པར་གནམ་ལྕགས་བབ་པ་བཞིན། །ནམ་འབྱུང་ངེས་པའི་ཆ་མེད་དོ། །མི་རྣམས་ཚེ་ནི་རབ་ཐུང་ལ། །དེ་ཕྱེད་མཚན་མོས་འདས་པར་བྱས། །ན་རྒ་ཉོན་མོངས་འཇིགས་སོགས་ཀྱིས། །ཕྱེད་པོའང་བདེ་བར་སྤྱད་དུ་མེད། །ཡུད་ཙམ་གྱི་ནི་ཚེ་འདི་ལ། །བག་མེད་རྣམ་གཡེང་གིས་བསླུས་ནས། །དལ་འབྱོར་ཆུད་ཟར་གྱུར་པ་རྣམས། །ཀྱེ་མ་ངན་སོང་གནས་སུ་ལྷུང་། ། 1-1-69a འབར་བའི་མེ་ཡིས་བསྲེགས་པ་དང་། །གངས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་ཆུད་པ་སོགས། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་གྲང་བ་ཡི། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་བཟོད། །དེ་བཞིན་ལྟོགས་ཤིང་ཕོངས་པ་ཡི། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཤིན་ཏུ་བླུན་ཞིང་ཕན་ཚུན་འཚེ། །བཀོལ་སྤྱོད་མྱོང་བའི་དུད་འགྲོ་སྟེ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྷུང་བ་རྣམས། །ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཕྱིར། །གཡང་ས་དེ་ལ་བསམ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་འཇུག་པར་ནུས། །མི་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་། །ལྷ་ལ་འཕོ་ཞིང་ལྟུང་བ་སོགས། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ནི་གནས་རྣམས་ལའང་། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་དང་ལྡན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀ
【現代漢語翻譯】 獲得無邊無際的痛苦。 安住于神聖的佛法中， 人類的世俗法則自然而然地產生。 那樣的圓滿興盛， 永遠不會減少，只會增長。 如果好好地遵循人類的世俗法則， 前往天界的路途並不遙遠。 在天人和人類的階梯上， 攀登的話，解脫就在附近。 在這難得的閑暇圓滿之時， 如果沒有保持謹慎， 當死主使者到來之際， 即使後悔，又有什麼辦法補救呢？ 唉！有為法都是無常的， 具有生滅的本性。 有生就有死， 有聚合就有分離。 從出生那一刻開始， 就像懸崖上的瀑布一樣， 眾生的壽命連一瞬間 也不會停留，而是走向死主。 無論事情做了還是沒做， 死主都不會停留， 所以，任何有益的善行， 都要從今天開始努力去做。 財富變幻莫測，青春轉瞬即逝， 生命就像在死主口中一樣。 然而，卻懈怠於追求來世。 唉！人類的行為真是令人驚歎！ 完全放棄喧囂和紛擾吧！ 如果不能放棄， 那就與聖者們交往吧！ 那才是它的良藥。 完全放棄慾望吧！ 如果不能放棄， 那就渴望解脫吧！ 那才是它的良藥。 如果所有眾生， 都看到死主在頭頂上， 即使是食物也不會想吃， 更何況是其他事情呢？ 那樣的死主， 就像在前方等待一樣。 就像天空中掉下鐵塊砸在頭上一樣， 不知道什麼時候會發生。 人們的壽命非常短暫， 其中一半都讓夜晚給過去了。 剩下的一半也因為疾病、衰老、煩惱和恐懼等， 無法安樂地度過。 在這短暫的生命中， 被無知和散亂所欺騙， 那些浪費了閑暇圓滿的人們， 唉！將墮入惡道。 被燃燒的火焰所焚燒， 或者陷入冰雪之中等等， 極其炎熱和寒冷的， 地獄的痛苦如何能夠忍受？ 同樣，飢餓和貧困的， 餓鬼的痛苦， 以及極其愚蠢和互相殘害， 遭受役使的畜生， 墮入三惡道中的眾生們， 因為長久無法忍受的痛苦， 誰的心識會願意 故意進入那樣的懸崖峭壁呢？ 人類有生老病死， 天人有遷移和墮落等等， 即使是天堂的居所， 也充滿了各種各樣的痛苦。 自性本身
【English Translation】 Obtain endless suffering. Abiding in the sacred Dharma, The worldly laws of humans arise naturally. Such perfection and prosperity, Will never diminish, but only increase. If one properly follows the worldly laws of humans, The journey to the heavenly realms is not far. On the ladder of gods and humans, If you climb, liberation is nearby. In this time of rare leisure and endowment, If one does not remain cautious, When the messengers of the Lord of Death arrive, Even if one regrets, what remedy is there? Alas! All conditioned things are impermanent, Having the nature of arising and ceasing. If there is birth, there is death, If there is assembly, there is separation. From the moment of birth, Like a waterfall on a cliff, The life of beings, even for a moment, Does not stay, but goes to the Lord of Death. Whether actions are done or not done, The Lord of Death does not wait, Therefore, whatever meritorious deeds there are, Strive to do them today. Wealth is fickle, youth vanishes in an instant, Life is like being in the jaws of the Lord of Death. Yet, one is lax in striving for the afterlife. Alas! Human behavior is truly astonishing! Completely abandon noise and distractions! If you cannot abandon them, Then associate with the holy ones! That is the medicine for it. Completely abandon desires! If you cannot abandon them, Then desire liberation! That is the medicine for it. If all beings, See the Lord of Death on their heads, Even food will not be appealing, What need is there to mention other things? Such a Lord of Death, Waits as if in front. Like a meteorite falling from the sky onto the head, There is no certainty when it will happen. People's lives are very short, Half of which is spent in the night. The other half, due to illness, old age, afflictions, and fears, etc., Cannot be spent in happiness. In this fleeting life, Deceived by ignorance and distraction, Those who waste their leisure and endowment, Alas! Will fall into the lower realms. Being burned by blazing fire, Or trapped in snow, etc., Extremely hot and cold, How can one endure the suffering of hell? Similarly, the hunger and poverty of, The suffering of the pretas (hungry ghosts), And the extremely foolish and mutually harming, Domestic animals that are exploited, Beings who fall into the three lower realms, Because of the long and unbearable suffering, What mind would willingly Enter such a precipice? Humans have birth, old age, sickness, and death, Gods have migration and falling, etc., Even the abodes of heaven, Are filled with various kinds of suffering. The very nature
ྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །བདེ་བར་སྣང་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བས་ན། །མི་གཙང་འདམ་ལ་དྲི་ཞིམ་བཞིན། །འཁོར་བའི་གནས་ན་བདེ་བ་མེད། །མེ་འོབས་སྲིན་གླིང་འདྲ་བ་དེར། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་འཁོར། །གང་ཞིག་མཐོ་རིས་ངན་སོང་དུ། །བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི། །དགེ་དང་སྡིག་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལས་བྱས་རང་ལ་སྨིན་པར་ངེས། །རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བ་སོགས། །ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སུས་ཀྱང་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་འདའ། །དུས་ཀྱིས་ཉེན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་གྱུར་ན། །ལོངས་སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་བཤེས་ 1-1-69b རྗེས་མི་འབྲངས། །སྐྱེས་བུ་དག་ནི་གང་གནས་གར་འགྲོ་ཡང་། །ལས་ནི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས། །ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ། །ཡིད་ཆེས་པར་ནི་གྱུར་པ་གང་། །འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་ལྟ་བ་སྟེ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་མཁྱེན་ནས། །ཐར་བའི་ལམ་ནི་འགྲོ་བའི་བླ་མས་བསྟན། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །སྟོན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །གང་དེའི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ལེགས་བསྟན་པ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། །ཞི་བསིལ་བདེ་བ་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་དུ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་བདག་རྒྱུད་ཚིམ་བྱས་པས། །ཞིང་གི་དམ་པ་དག་པའི་ཟླ་འདྲ་བ། །ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་དགེ་འདུན་རིན་པོ་ཆེ། །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་དེ་དང་འདྲ་གཞན་མེད། །རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་གྲགས་པའི་གདུགས་དཀར་པོ། །སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ལ། །ཡིད་ཆེས་དད་པས་སྟེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས། །བདེ་ནས་བདེ་བར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ 1-1-70a འགྲོ། །འཇིགས་པས་སྐྲག་པའི་མི་རྣམས་ནི། །ཕལ་ཆེར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དང་། །ཀུན་དགའ་ར་དང་མཆོད་གནས་ཀྱི། །ལྗོན་ཤིང་ཆེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བསྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་མི་གྲོལ་གྱི། །གང་ཚེ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་འདས་པ་དང་། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བདེ་བ། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་གྱུར་གང་། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ལྟ་བྱེད་པ། །
【現代漢語翻譯】 因其與痛苦相關聯，痛苦， 看似快樂卻會變化， 並且是未來痛苦的根源。 因此，與三種痛苦相關聯， 就像不潔的泥土中散發香味一樣。 輪迴之中沒有快樂。 在那如同火坑和羅剎洲的地方， 無知的眾生總是輪迴。 無論是上升到天界還是墮入惡道， 體驗快樂或痛苦， 都是因為善與惡的行為。 行為的結果必定成熟在自己身上。 即使擁有廣大的王權和財富， 衰老、疾病和死亡等， 是所有眾生共同的命運。 誰又能從中逃脫呢？ 當時間逼近，國王離世時， 享樂、朋友和親戚 都不會跟隨。 無論眾生身在何處，去向何方， 業力都如影子般緊隨其後。 眾生的業力， 即使經過百千劫也不會消失。 當條件具足，時機成熟時， 必定會結出果實。 因此，對於因果不虛， 如果能夠深信不疑， 這就是正確的世間見解， 是所有善法的根本。 如果世間人擁有正確的見解， 那麼即使經過千百世， 也不會墮入惡道。 了知因果緣起的甚深道理后， 通往解脫的道路由導師開示。 偉大的聖者，是皈依的至高對象， 與導師同等者，世間再無其他。 他徹底領悟並善加闡釋的， 是具有八支的聖道。 寂靜清涼的甘露云， 沒有其他事物能與之媲美。 以佛法的甘露滋養自心， 如同清凈的明月，是殊勝的福田。 功德的根本，珍貴的僧伽， 在僧團之中，沒有其他事物能與之相比。 珍寶三者的名聲如白傘般遠揚， 是世間與寂靜一切福祉的源泉。 那些以信心和虔誠來依止的人們， 將從安樂走向安樂，直至證得無上菩提。 那些因恐懼而驚慌的人們， 大多會向山、森林、 花園、聖地， 以及高大的樹木尋求庇護。 但這些並非真正的庇護， 依靠它們， 無法從所有的痛苦中解脫。 無論何時，當有人皈依佛， 皈依法，皈依僧， 了知痛苦、痛苦的根源， 痛苦的止息， 以及通往止息痛苦的八正道， 並趨向涅槃時， 以智慧觀察 這四聖諦。
【English Translation】 Because it is associated with suffering, suffering, seeming happiness changes, and is the cause of future suffering. Therefore, associated with the three sufferings, like a fragrance in unclean mud. There is no happiness in samsara. In that place like a pit of fire and a Rakshasa island, ignorant beings always revolve. Whether ascending to the heavens or falling into evil realms, experiencing happiness or suffering, is due to good and evil actions. The result of actions will surely mature on oneself. Even with vast royal power and wealth, old age, sickness, and death, etc., are the common fate of all beings. Who can escape from this? When time approaches and the king departs, enjoyment, friends, and relatives will not follow. Wherever beings are, wherever they go, karma follows like a shadow. The karmas of sentient beings, even after hundreds of thousands of kalpas will not be lost. When conditions are complete and the time is ripe, it will surely bear fruit. Therefore, for the infallibility of cause and effect, if one can have unwavering faith, this is the correct worldly view, the root of all virtuous dharmas. If a worldly person has the correct view, then even after thousands of lifetimes, they will not fall into evil realms. Having understood the profound principle of dependent origination of cause and effect, the path to liberation is shown by the teacher. The great sage is the supreme object of refuge, there is no other equal to the teacher in the world. What he thoroughly understood and well explained, is the Noble Eightfold Path. The great cloud of peaceful and cool nectar, there is nothing else comparable to it. Having satisfied my mind with the nectar of Dharma, like a pure moon, is a supreme field of merit. The root of qualities, the precious Sangha, in the Sangha, there is nothing else comparable to it. The fame of the three jewels spreads like a white umbrella, is the source of all well-being in samsara and nirvana. Those who rely on them with faith and devotion, will go from happiness to happiness, until attaining supreme enlightenment. Those who are frightened by fear, mostly seek refuge in mountains, forests, gardens, sacred places, and tall trees. But these are not true refuges, relying on them, cannot be liberated from all suffering. Whenever someone takes refuge in the Buddha, takes refuge in the Dharma, takes refuge in the Sangha, understands suffering, the origin of suffering, the cessation of suffering, and the Noble Eightfold Path leading to the cessation of suffering, and goes to Nirvana, observes with wisdom these Four Noble Truths.
སྐྱབས་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་ལ་ནི་བསྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མཚུངས་མེད་སྟོན་པ་མཆོག་དེས་འགྲོ་བ་ཀུན། །བྱམས་བརྩེའི་ཐུགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བཞེས་པས་ན། །གཞལ་མེད་ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་གནས་ཐོབ་ཕྱིར། །བདག་ཀྱང་དེ་ཡི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །གང་ཞིག་ཐོག་མེད་དུས་ནས་ཡང་དང་ཡང་། །ཕ་དང་མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་ཚོགས་འདི་དག །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མནར་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་མི་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་གྱུར་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས། །ཕན་དང་བདེ་བའི་གནས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱིས་ན། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ 1-1-70b མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་གཞིར་གྱུར་པ་ཡི་རང་བྱུང་སེམས། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །མཚུངས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མི་སྤྱོད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ཚུལ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །། 辨福德品 ཡབ་གཅིག་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱི་ས། །འདི་ནས་ཕ་རོལ་འབྲས་བུའི་ས། །འདིར་ནི་གང་ཞིག་བྱས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ངེས་པར་སྤྱོད། །དགེ་དང་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེར་སོ་སོར་འབྱིན། །ལས་ཀྱི་ས་པར་སྐྱེས་བཞིན་དུ། །དགེ་བའི་ས་བོན་ཅིས་མི་གདབ། །དམ་པས་སྡིག་པ་ཆུང་ཡང་སྤོང་། །ངན་པ་རྣམས་ནི་ཆེ་ཡང་མིན། །མིག་ནི་རྡུལ་ཀྱང་འཛེམ་བྱེད་ལ། །ལག་པས་མེ་ལྕེར་རེག་པར་བྱེད། །ལུས་ནི་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། །དཔལ་དང་འབྱོར་པ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ། །ཡིད་བརྟན་མི་རུང་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གཏོང་ལ་མོས་པར་བྱ། །བསགས་ཤིང་མི་སྤྱད་པ་ཡི་ནོར། །སུ་ཡི་ཡིན་པ་གཏོལ་མེད་ལ། །བཏང་ན་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲངས། །ནོར་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡི། །གཏེར་ཆེན་དག་ཏུ་བསྐྱིལ་འདོད་ན། །བསགས་ཤིང་འཇུངས་པར་མི་བྱ་བར། །གཏོང་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཡང་ཕན་པ་ཆུང་། །གཏོང་བ་ཆུང་ཡང་ 1-1-71a འབྲས་བུ་ཆེ། །བྱིན་ན་འཕེལ་བའི་སྒོ་ཡིན་ཀྱང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟད་པར་དོགས། །གང་ལ་བྱིས་པ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཆགས་མི་འགྱུར། །རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་བཀྲ་བ་ལྟར། །ལུས་འདི་རྟག་ཏུ་བལྟ་བར་གྱིས། །གང་ལ་འཇུངས་པ་རྣམ་ཆགས་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཆགས་མི་འགྱུར། །སྦྲང་མས་བསགས་པའི་སྦྲང་རྩི་བཞིན། །ནོར་འདི་རྟག་ཏུ་བལྟ་བར་གྱིས། །མི་བདག་བཟང་པོ་པདྨའི་ཚལ་ལྟ་བུ། །གཏོང་བའི་དྲི་བསུང་ཕྱོགས་སུ་ཁྱབ་པ་ན། །ས་གཞིའི་སྐྱེ་བོ་མེ་ཏོག་ཟས་ཅན་རྣམས། །དགའ་བའི་གར་གྱིས་འདུ
【現代漢語翻譯】 皈依是首要的， 皈依它， 將從一切痛苦中解脫。 無與倫比的導師以慈悲之心 接納一切眾生， 爲了獲得無量功德的至高境界， 我也將學習他的行為。 從無始以來， 這些一次又一次成為父母的眾生， 被無助的三種痛苦所折磨， 有知覺的心，誰不會生起慈悲？ 爲了將如虛空般無垠的眾生， 安置於利益和安樂之地， 如果發起無上菩提心， 將渡越功德的海洋。 以菩提心為基礎的自生心， 無論何時發起， 其功德讚歎無盡， 無與倫比者也無法完全言說。 《律經·治理大地的莊嚴》中，關於思維佛法之方式的論述，第十九品結束。
辨別福德品 父親是此處的業力之地， 從此地到彼岸是果報之地。 在此處所做的一切， 必定會在他處體驗。 即使是微小的善與惡， 也會各自產生巨大的果報。 既然是業力的土地， 為何不播種善的種子？ 聖者即使是微小的惡行也會捨棄， 惡人即使是巨大的惡行也不以為然。 眼睛會避開塵土， 手會觸碰火焰。 身體如同水中的氣泡， 財富如同秋天的雲彩般飄忽不定。 認識到輪迴圓滿的不可靠本質， 應當樂於佈施。 積累而不使用的財富， 不知是誰的，無法確定， 如果佈施，果報巨大， 會跟隨到其他世界。 如果想要將財富， 積累成不會耗盡的巨大寶藏， 不要積累和吝嗇， 應當佈施並隨喜。 享用豐厚，利益卻小， 佈施微小，果報卻大。 佈施是增長的途徑， 愚笨的人卻擔心耗盡。 孩童深深執著的事物， 智者不會執著。 如同國王華麗的戰車， 應當時常觀照此身。 對於吝嗇之人所執著的事物， 智者不會執著。 如同蜜蜂採集的蜂蜜， 應當時常觀照此財富。 善良的君主如同蓮花池， 佈施的芬芳散佈四方， 大地的眾生，以花為食者， 歡喜地跳舞聚集。
【English Translation】 Refuge is paramount, Relying on it, One will be liberated from all suffering. The incomparable teacher, with a heart of compassion, Embraces all beings, To attain the supreme state of immeasurable qualities, I too shall learn his ways. From beginningless time, These beings who have been parents again and again, Tormented by the helpless three sufferings, Which sentient mind would not generate compassion? To connect sentient beings, vast as the expanse of the sky, To the state of benefit and happiness, If the supreme Bodhicitta is generated, One will cross to the other shore of the ocean of qualities. The self-born mind that is the basis of Bodhi, Whenever it is generated, Its qualities are praised endlessly, Even the incomparable one cannot fully express. From 'The Ornament for Ruling the Earth' in the Vinaya Sutras, the discussion on the manner of contemplating the Dharma, the nineteenth chapter concludes.
Chapter on Distinguishing Merit The father is the place of karma here, From here to the other shore is the place of fruition. Whatever is done here, Will surely be experienced elsewhere. Even small virtues and sins, Will each produce great results. Since it is the land of karma, Why not sow the seeds of virtue? The holy ones abandon even small evils, The wicked do not mind even great ones. The eye avoids even dust, The hand touches a flame. The body is like a bubble in water, Wealth is as fleeting as autumn clouds. Knowing the unreliable nature of samsaric perfections, One should be inclined to generosity. Wealth that is accumulated but not used, Whose is it, cannot be determined, If given away, the result is great, It will follow to other worlds. If you want to accumulate wealth, Into a great treasure that will not be exhausted, Do not accumulate and be stingy, You should give and rejoice. Great enjoyment, but small benefit, Small giving, but great result. Giving is the way to increase, But fools fear exhaustion. What children are deeply attached to, The wise are not attached to. Like the king's ornate chariot, This body should always be observed. What the miser is attached to, The wise are not attached to. Like the honey collected by bees, This wealth should always be observed. The good lord is like a lotus pond, The fragrance of giving spreads in all directions, The beings of the earth, those who feed on flowers, Gather joyfully dancing.
་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར། །ཚེ་དང་འབྱོར་པ་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང་། །འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ། །གཏོང་བའི་ཐབས་མཆོག་གཅིག་གིས་འགྲུབ་ནུས་ཀྱང་། །བློ་ངན་རྫས་ལ་ཆགས་པས་མི་ནུས་སོ། །ངང་གིས་གཡོ་ཞིང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་ལ། །དམ་དུ་བཟུང་ཡང་ནམ་ཞིག་འདོར་ངེས་པའི། །ལོངས་སྤྱོད་ཆུ་ཡི་ལྦུ་བ་ལྟ་བུ་ལ། །སྙིང་པོ་ལེན་ཕྱིར་གཏོང་བར་ཅིས་མི་འབད། །སྦྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་ཡིན་ཏེ། །སྦྱིན་པས་ངན་འགྲོ་ལྡོག་པར་བྱེད། །སྦྱིན་པ་མཐོ་རིས་སྐས་ཡིན་ཏེ། །སྦྱིན་པ་ཞི་བྱེད་དགེ་བའོ། །མི་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་འདོད་ན། །གཏོང་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱ། །དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ལྟ་ཞོག་གི། ཚེ་འདིར་ཕན་པ་མ་མཐོང་ངམ། །བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བཀོལ་ནས། །ནོར་གསོག་པ་ 1-1-71b ཡིས་ཚེ་གཏུགས་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །རྒས་ནས་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །རྨད་བྱུང་འབྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་ཞིང་། །ན་ཆུང་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བ་ཡི། །མི་ཡི་བདག་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉམས་དགའ་བ། །མིག་འཕྲུལ་ལྟད་མོས་བྱིས་པ་སླུ་དང་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་ནོར་ལ་མ་ཆགས་པར། །མཆོད་དང་སྦྱིན་པ་ཅི་ནུས་བྱ། །མགོན་མེད་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི། །མི་འཇིགས་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལྡོང་བ་ལྟ་བུ་ལ། །ཤེས་རབ་མིག་ནི་རྣམ་འབྱེད་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དྲི་མེད་པ། །ས་བདག་རྣམས་ཀྱིས་བསྩལ་བར་བྱ། །རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་འདིར། །དབང་མེད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་རྣམས་ལ། །རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །བདོག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བསལ་ནས། །བདེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་དུ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མཐར་ཀླས་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །དུས་སུ་གསོ་སྦྱོང་ལེན་པའམ། །རྒྱུན་གྱི་ཁྲིམས་དང་གང་ལྡན་པའི། །མི་བདག་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་སྲིད་ཡང་དག་བྱེད། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྣམས། །ས་ལ་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་ལྟར། །སྲིད་དང་ཞི་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས། །ངག་རྣམས་སྲུང་ཞིང་ཡིད་ནི་ལེགས་བསྡམས་ཏེ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་དག་སྤྱད་མི་བྱ། །ལས་ལམ་གསུམ་པོ་ 1-1-72a འདི་ནི་རྣམ་སྦྱང་ན། །དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ཚུལ་ལ་གནས། །འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཕན་དང་བདེ་བའི་ཐབས། །དབང་ཕྱུག་ཆེ་ལྡན་མི་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བགྱིད། །སྦྲུལ་གདུག་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས། །ངང་ཚུལ་ངན་པའི་མི་སྲུན་པ། །སྙིགས་མའི་སྐྱེ་བོའི་ཁྲོད་ན་མང་། །དེ་ཀུན་སུ་ཡིས་གཞོམ་པར་ནུས། །རང་གི་ཁྲོ་བ་གཅིག་སྤངས་ན། །དགྲ་རྣམས་མཐའ་དག་ཆོམས་དང་མཚུངས།
【現代漢語翻譯】 將使（眾生）心生歡喜。 壽命、財富和美名遠揚， 今生來世的安樂廣大無邊， 僅以佈施這一殊勝之法即可成就， 可惜惡念纏身，執著于財物而無法做到。 財富如水中浮泡， 自然消逝且毫無實質， 即使緊抓不放，終將捨棄。 為何不努力佈施，從中獲取精華？ 佈施是世間的莊嚴， 佈施能阻止墮入惡趣。 佈施是通往天界的階梯， 佈施是寂靜的善行。 若欲獲得無盡的受用， 應廣行歡喜的佈施。 且看其成熟的果報， 難道你未曾見到今生的利益嗎？ 愚人們役使身體， 終生積攢財富， 最終只會獲得痛苦， 年老時，這些慾望又有何用？ 奇妙的財富極其悅意， 與年輕的伴侶一同嬉戲玩樂， 人中之王的享樂令人愉悅， 猶如魔術表演欺騙孩童。 因此，不要執著于財富， 盡力進行供養和佈施。 對於無依無靠的眾生， 施予無畏的救護， 對於世間如盲人般的人們， 爲了分辨善惡， 愿各位統治者施予無垢的智慧之法。 因愚昧的驅使， 在此輪迴中， 無助地遭受痛苦的眾生們， 愿我以自己的身體和受用等， 所有的一切財物， 盡力消除一切痛苦， 讓他們獲得安樂， 愿我生起遍及十方三世的， 偉大菩薩的覺悟。 按時受持齋戒， 或者遵守恒常的戒律， 這樣的君主在天界， 將如實地享有天神的王位。 有因和無因的事物， 如同依存於大地而存在一樣， 一切世間和寂靜的功德， 都被宣說為依存於戒律。 守護言語，善於約束內心， 身體不做不善之事， 若能清凈這三種業道， 將能獲得聖者所說的道路。 自己安住於十善之行， 也引導眷屬眾生安住於此。 以各種方式行利益和安樂之事， 這是擁有大權力的君王們應做的。 有些人天性如毒蛇般惡毒， 品性惡劣難以馴服， 在末世的眾生中很多。 誰能戰勝所有這些惡人呢？ 只要捨棄自己的一個嗔恨， 就等同於戰勝了所有的敵人。
【English Translation】 Will cause (beings) to rejoice. May life, wealth, and good reputation spread far and wide, The happiness of this life and the next is vast and boundless, It can be achieved by the supreme method of giving alone, But unfortunately, evil thoughts are attached, clinging to wealth and unable to do it. Wealth is like a bubble in the water, Naturally disappearing and without substance, Even if you hold on tight, you will eventually abandon it. Why not strive to give and extract the essence from it? Giving is the adornment of the world, Giving can prevent falling into evil destinies. Giving is the ladder to the heavens, Giving is the peaceful virtue. If you want to obtain endless enjoyment, You should practice joyful giving extensively. And see its maturing results, Have you not seen the benefits of this life? Fools employ their bodies, Accumulating wealth throughout their lives, In the end, they will only obtain suffering, When they are old, what use are these desires? Wonderful wealth is extremely pleasing, Playing and frolicking with young companions, The enjoyment of the king of men is delightful, Like a magic show deceiving children. Therefore, do not cling to wealth, Do your best to make offerings and give. For the helpless beings, Give the protection of fearlessness, For the world like blind people, In order to distinguish between good and evil, May all rulers bestow the immaculate wisdom of Dharma. Driven by ignorance, In this cycle of existence, Helplessly suffering beings, May I use my own body and enjoyment, etc., All possessions and wealth, Do my best to eliminate all suffering, Let them obtain happiness, May I generate the awareness of a great Bodhisattva, Spanning the ends of the ten directions and three times. Taking the sojong vows on time, Or abiding by constant precepts, Such a monarch in the heavens, Will truly enjoy the kingdom of the gods. Things with and without causes, Just as they exist relying on the earth, All worldly and peaceful virtues, Are said to rely on discipline. Guard speech, be good at restraining the mind, The body does not do unwholesome deeds, If you purify these three paths of action, You will be able to obtain the path spoken by the sages. Abide in the conduct of the ten virtues yourself, And also lead all your retinue to abide in it. In various ways, do things that benefit and bring happiness, This is what kings with great power should do. Some people are naturally venomous like snakes, With bad character and difficult to tame, There are many among the beings of the degenerate age. Who can defeat all these evil people? As long as you abandon one of your own anger, It is equivalent to defeating all enemies.
།དཀའ་ཐུབ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ནི། །བཟོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྔགས། །ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་ནས་སུ། །རང་དབང་མེད་པར་འཚེ་བྱེད་ལ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཅུང་ཟད་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གསེར་གྱི་མདོག་ལྟར་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ལུས། །པདྨ་གཞོན་ནུའི་ངང་ཚུལ་འཛིན་པ་ཡིས། །ལྟར་བཅས་འཇིག་རྟེན་མིག་གི་རྒྱན་གྱུར་པའི། །མཚུངས་མེད་ལུས་མཆོག་བཟོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་སུ། །དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་གྱུར་ཅིང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བློ་ཡིས་བཟོད་གྱུར་པ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རྒྱུ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་མ་ལུས། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པས་བསྒྲུབས་བྱས་ན། །མི་འགྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཡང་དག་གནས་ 1-1-72b ལ་སྤྲོ་བའི་བློ། །མེ་ལྕེ་བཞིན་དུ་མཆེད་གྱུར་ན། །བགྱི་བར་དཀའ་བའི་དངོས་རྣམས་ཀྱང་། །བུད་ཤིང་བཞིན་དུ་གྲོགས་སུ་འགྱུར། །དབང་ཕྱུག་དམ་པས་དབང་བགྱིད་རྣམས། །མཐུ་དང་རྩལ་ནི་མི་དམན་པས། །ཕྱིན་དྲུག་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི། །མཁའ་དང་མཚོ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བྱ། །དགྱེས་པའི་མིག་ཟུར་གྱིས་བལྟས་པའང་། །དབུལ་བའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་ན། །དབང་ཕྱུག་དམ་པ་མིན་ཞེས་བཤད། །དེས་ན་ལག་རྗེས་ཆེ་བར་བྱ། །ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་ལེན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་ཡི། །ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དཔག་མེད་ཕྱིར། །མི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་འབད་ནས་སུ། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་གཟུང་བར་བྱ། །རང་གི་བགྱི་བར་ཀུན་ཀྱང་འདྲ། །གཞན་ལ་བགྱིད་དུ་གཞུག་པ་ལ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་དབང་ཆེ་བས། །རླབས་ཆེན་དགེ་བའི་སྲོལ་འཛུགས་བྱ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མི། །ཆུ་བོའི་རླབས་ཀྱིས་ཁྱེར་བ་བཞིན། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས། །རང་དབང་བདེ་བ་ནམ་ཡང་དཀའ། །ངལ་བ་བརྒྱ་ཡིས་གཙེས་པ་ཡིས། །ལུས་དུབ་པ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བྱེད་པོ་སེམས་ནི་དུལ་བ་ན། །ཐར་བ་གམ་ན་གནས་དང་མཚུངས། །ཡིད་ནི་དུལ་བར་མ་གྱུར་ན། །ངུར་སྨྲིག་མཛེས་པའི་བླ་གོས་དང་། །ཚངས་སྐུད་ཀུ་ཤའི་ཆུན་པོ་ཡིས། ། 1-1-73a རྟོག་ངན་ཇི་ལྟར་ཞི་བར་ནུས། །དམ་པ་གྲོང་ན་གནས་ཀྱང་དུལ། །མི་སྲུན་དགོན་པར་གནས་ཀྱང་གྱོང་། །གྲོང་གི་རྟ་མཆོག་དུལ་བ་དང་། །ནགས་ཀྱི་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བ་བཞིན། །སེམས་ནི་གློག་དང་སྤྲིན་དང་རླུང་དང་མཚུངས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡི་ནི་རླབས་དང་འདྲ། །སྒྱུ་ཅན་འདོད་རྒུར་ཡུལ་ལ་མངོན་དགའ་བ། །གཡོ་ཞིང་འཕྱན་པ་ངེས་པར་གདུལ་བར་བྱ། །སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ན། །དྭང་པའི་མཚོ་ལ་ཟླ་སྐར་ཇི་བཞིན་དུ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ
【現代漢語翻譯】 在一切苦行之中，忍辱最為殊勝。 被嗔恚驅使而無自主，對眾生進行損害時， 通達事物本性之人，不會有絲毫嗔怒。 如黃金般色澤悅目的身體，呈現如新蓮般的姿態， 以具備一切特徵、成為世間眼睛的莊嚴的，無與倫比的殊勝之身，通過忍辱來成就。 將一切痛苦都置之度外，對於成辦大事毫無畏懼， 以智慧忍受深奧的法性，如雄獅般無所畏懼地前行。 世間和出世間的一切圓滿興盛，如果通過精進努力來成辦， 那麼沒有什麼不能成就的。 對於真實之處生起歡喜之心，如火焰般蔓延， 那麼難以成辦之事，也會如薪柴般成為助益。 以殊勝自在進行統治者，其力量和能力不會減弱， 六度中佈施等四種事物，應如虛空和海洋般廣大。 即使以喜悅的眼角顧盼，如果不能斷除貧困的延續， 也被稱為不是殊勝自在者，因此要留下偉大的足跡。 書寫文字、供養、佈施，聽聞、閱讀、受持， 講說、唸誦，以及憶念和禪修， 這十種法行，爲了無量功德的積聚， 人們應當努力受持勝者的正法。 自己所做的一切事情，也讓別人去做， 國王們因為擁有大權，應當開創偉大的善行。 心識散亂之人，如同被河流波浪捲走， 被煩惱痛苦之聚所攪動，永遠難以獲得自主和安樂。 被百般勞累所折磨，身體疲憊又能做什麼呢？ 當能調伏心識時，如同安住在解脫的旁邊。 如果心意沒有被調伏，縱然身披美麗的袈裟， 手持梵線和吉祥草束，又怎能平息惡念呢？ 賢善之人即使住在城市也能調伏自心，不馴服者即使住在寂靜的森林裡也是徒勞。 如同城市中調順的駿馬，以及森林中憤怒的猛獸。 心識如同閃電、雲朵和風，又如大海的波濤。 如幻術般隨心所欲地貪戀外境，對於如此狡猾和漂浮不定的心識，必須加以調伏。 當心識變得堪能時，如同清澈的湖水中映現的月亮和星星一般， 神通也會顯現。 一切苦行之中，忍辱最為殊勝。 被嗔恚驅使而無自主，對眾生進行損害時， 通達事物本性之人，不會有絲毫嗔怒。 如黃金般色澤悅目的身體，呈現如新蓮般的姿態， 以具備一切特徵、成為世間眼睛的莊嚴的，無與倫比的殊勝之身，通過忍辱來成就。 將一切痛苦都置之度外，對於成辦大事毫無畏懼， 以智慧忍受深奧的法性，如雄獅般無所畏懼地前行。 世間和出世間的一切圓滿興盛，如果通過精進努力來成辦， 那麼沒有什麼不能成就的。 對於真實之處生起歡喜之心，如火焰般蔓延， 那麼難以成辦之事，也會如薪柴般成為助益。 以殊勝自在進行統治者，其力量和能力不會減弱， 六度中佈施等四種事物，應如虛空和海洋般廣大。 即使以喜悅的眼角顧盼，如果不能斷除貧困的延續， 也被稱為不是殊勝自在者，因此要留下偉大的足跡。 書寫文字、供養、佈施，聽聞、閱讀、受持， 講說、唸誦，以及憶念和禪修， 這十種法行，爲了無量功德的積聚， 人們應當努力受持勝者的正法。 自己所做的一切事情，也讓別人去做， 國王們因為擁有大權，應當開創偉大的善行。 心識散亂之人，如同被河流波浪捲走， 被煩惱痛苦之聚所攪動，永遠難以獲得自主和安樂。 被百般勞累所折磨，身體疲憊又能做什麼呢？ 當能調伏心識時，如同安住在解脫的旁邊。 如果心意沒有被調伏，縱然身披美麗的袈裟， 手持梵線和吉祥草束，又怎能平息惡念呢？ 賢善之人即使住在城市也能調伏自心，不馴服者即使住在寂靜的森林裡也是徒勞。 如同城市中調順的駿馬，以及森林中憤怒的猛獸。 心識如同閃電、雲朵和風，又如大海的波濤。 如幻術般隨心所欲地貪戀外境，對於如此狡猾和漂浮不定的心識，必須加以調伏。 當心識變得堪能時，如同清澈的湖水中映現的月亮和星星一般， 神通也會顯現。
【English Translation】 Among all austerities, patience is praised as the most excellent. When driven by anger and without self-control, harming beings, Those who understand the nature of things will not become angry at all. A body as beautiful as the color of gold, holding the posture of a fresh lotus, With all the characteristics, becoming the ornament of the eyes of the world, the incomparable supreme body is achieved through patience. Having completely disregarded all suffering, and being fearless in accomplishing great deeds, Enduring the profound Dharma nature with wisdom, one proceeds like a lion without fear. All the perfect prosperity of the world and beyond, if accomplished through diligent effort, Then there is nothing that cannot be achieved. When a joyful mind arises towards the true state, spreading like a flame, Then things that are difficult to accomplish will become helpful like firewood. Those who rule with supreme power, their strength and ability will not diminish, The four things of the six perfections, such as generosity, should be as vast as the sky and the ocean. Even looking with joyful eyes, if the continuation of poverty is not cut off, It is said that one is not a supreme master, therefore one should leave great footprints. Writing letters, making offerings, giving alms, listening, reading, and receiving, Explaining, reciting, and contemplating and meditating on them, These ten practices of Dharma, for the sake of immeasurable accumulation of merit, People should strive to uphold the Victorious One's sacred Dharma. All the things that one does oneself, also have others do, Kings, because they have great power, should establish great traditions of virtue. A person whose mind is distracted is like being carried away by the waves of a river, Agitated by the collection of afflictions and suffering, it is always difficult to have self-control and happiness. Tormented by hundreds of labors, what can one do with a tired body? When the mind, the doer, is tamed, it is like dwelling near liberation. If the mind is not tamed, even with beautiful saffron robes, And a bunch of Brahman cords and kusha grass, how can one pacify evil thoughts? A virtuous person is tamed even when living in a city, and an untamed person is wasted even when living in a solitary place. Like a tamed steed in a city, and a ferocious wild animal in a forest. The mind is like lightning, clouds, and wind, and like the waves of a great ocean. Like an illusion, greedily attached to objects at will, this cunning and wandering mind must be tamed. When the mind becomes workable, like the moon and stars reflected in a clear lake, Supernatural powers will also appear.
ྔ་སོགས་ཡོན་ཏན་ནི། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ་མང་པོ་འཆར་བར་འགྱུར། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་། །རྣ་བའི་བདུད་རྩིར་ངོམས་པ་མེད་འཐུང་བས། །མང་དུ་ཐོས་པའི་ལུས་སྟོབས་རབ་རྒྱས་ཏེ། །སྨྲ་བའི་སེང་གེའི་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་འཛིན། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིས་དཔྱད་པས། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་འོད། །བློ་ངན་མུན་པའི་འཐིབ་པོ་སེལ་བྱེད་པ། །ཡིད་ལ་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་འཆར། །ཡང་དག་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་མཉམ་བཞག་པས། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ཡི། །རྨད་བྱུང་ཤེས་རབ་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཀུན་གྱི། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་མངོན་དུ་གཟིགས་པར་འགྱུར། །མདུན་ན་དཔལ་གནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ། །གནག་རྗེས་ཆུ་བཞིན་མྱུར་དུ་བསྐམས་བྱས་ཏེ། །ཡང་ 1-1-73b དག་ཐར་བ་མཆོག་གི་གནས་སུ་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་བུར་མཐོང་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བྱེད་པ། །འཆི་བདག་རྒྱལ་པོས་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་བསྟན་པའི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་སུ་དག་རྣམ་བསྒོམ་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གང་ཞིག་མཆིས་པ་ཡི། །འཇིགས་པ་ཀུན་གྱིས་དེ་ལ་འཇིགས་མི་ནུས། །ཕུང་པོ་འདི་དག་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་སྤྲིན་གྱི་འདུ་འགོད་འདྲ། །སྐྱེ་ཞིང་འཕོ་མེད་རློམ་པ་མེད་མཐོང་བ། །བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ཤེས་ཤིང་། །གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པའི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་དམ་ཡོངས་སུ་ཤེས། །སྣང་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས། །རང་བྱུང་འོད་གསལ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གང་གིས་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཚང་རྒྱ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་དཀོན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག །དེང་སང་ཉི་མ་བཞིན་དུ་འབར། །མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུར་བདེ་མྱུར་དུ། །གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་མཆོག་ལ། །བློ་ལྡན་མི་ཡི་བདག་པོ་གང་། །བསྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་བྱས་ན། །རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ 1-1-74a ཏི་བཞིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་རོལ་བཞིན་དུ། །ཟུང་འཇུག་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་འཐོབ། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །། 辨如道及王道論功德品 གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །ལུགས་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས། །ས་ཡི་སྟེང་ན་ཉི་མ་བཞིན། །ཀུན་གྱི་རྒྱན་དུ་ལེགས་པར་འགྱུར། །སྙིགས་དུས་ཡོན་ཏན་འདི་
【現代漢語翻譯】 如是等等的功德，會顯現出非常多的形態。 深奧而廣大的大乘經典，像耳朵的甘露一樣，喝了也不會滿足。 通過廣聞博學，身體的力量會極大地增長，能夠佩戴起雄辯獅子的桂冠。 通過四種理智來分析所聽聞的意義，從思維中產生的智慧之光，能夠驅散愚昧黑暗的籠罩，像白晝一樣在心中顯現。 通過一心一意地專注于正確的意義，止觀雙運，以不可思議的智慧之眼，能夠親眼見到一切法的法性真諦。 即使是面對著擁有財富的在家居士們，也能以智慧的力量迅速地將輪迴的巨大苦海，像乾涸的牛蹄印中的水一樣。 從而到達真正的解脫勝地。 就像看到水泡一樣，就像看到海市蜃樓一樣，像這樣看待世界的人，不會被死神所見。 對於那些以深刻的智慧，非常善巧地闡述的聖者諦理進行如理作意的人，無論世間存在著什麼樣的恐懼，都無法恐嚇到他們。 將這些蘊聚視如幻化的城市，將煩惱視如雲彩的聚集。 證悟到不生不滅、無所執著的境界，就能徹底戰勝四魔的戰場。 像夢境、幻術、水月一樣，了知如是顯現的世俗諦，並且完全通達無所執取的虛空般的勝義諦。 證悟到顯現和空性無二，真俗二諦無別，平等一味的法界，自生光明清凈的菩提心，就能證得無上菩提。 在這個世界上，諸佛的出現都非常稀有，而密咒金剛乘的果法，如今卻像太陽一樣照耀。 如同魔術般迅速解脫的殊勝道，任何有智慧的人如果能夠依止，就像國王Indrabhuti（因陀羅部底，印度鄔金國王，蓮花生大士的上師）一樣。 在隨心所欲地享受五種妙欲的同時，也能獲得雙運的殊勝果位。 《律宗論典·守護大地之莊嚴》中，關於行善之事的辨析，第二十品結束。 辨如道及王道論功德品 那些如是安住于正道的君王們，就像太陽一樣照耀在大地上，成為一切的莊嚴。 末法時代有這樣的功德。
【English Translation】 Such and other merits will manifest in extremely numerous forms. The profound and vast Mahayana scriptures, like nectar to the ears, drinking them will never be satisfied. Through extensive learning, the strength of the body will greatly increase, and one will be able to wear the crown of the eloquent lion. By analyzing the meaning of what is heard through the four types of reasoning, the light of wisdom arising from thought will dispel the darkness of ignorance, appearing in the mind like daylight. By focusing single-mindedly on the correct meaning, uniting Shamatha (calm abiding) and Vipassana (insight), with the inconceivable eye of wisdom, one will be able to directly see the Dharma nature and truth of all phenomena. Even facing wealthy householders, one can quickly dry up the great ocean of Samsara (cyclic existence) with the power of wisdom, like water in a dried-up ox hoof print. Thus, one will reach the supreme abode of true liberation. Just as seeing a bubble, just as seeing a mirage, those who view the world in this way will not be seen by the Lord of Death. Those who contemplate the noble truths, which are very skillfully explained with profound wisdom, whatever fears exist in this world cannot frighten them. Viewing these aggregates as an illusory city, viewing the afflictions as gatherings of clouds. Realizing the state of non-arising and non-ceasing, without clinging, one will completely conquer the battlefield of the four Maras (demons). Like dreams, illusions, and reflections of the moon in water, understanding the conventional truth that appears in this way, and completely understanding the ultimate truth like space, which is without any grasping. Realizing that appearance and emptiness are non-dual, the two truths are inseparable, the Dharmadhatu (realm of reality) is of equal taste, and the self-arisen, luminous, pure Bodhicitta (mind of enlightenment), one will attain supreme enlightenment. In this world, the appearance of Buddhas is very rare, but the fruition of the secret mantra Vajrayana (Diamond Vehicle) now shines like the sun. The supreme path of swift liberation, like magic, if any wise person relies on it, like King Indrabhuti, while enjoying the five desirable qualities as he pleases, he will attain the supreme fruit of union. In 'The Ornament for Ruling the Earth, Treatise on Ethics', the analysis of the objects of virtuous deeds, the twentieth chapter ends. Distinguishing the Merits of the Path of Dharma and the Path of Kings Those kings who abide in the Dharma as described, shine like the sun on the earth, becoming the adornment of all. In this degenerate age, there are such merits.
དག་དང་། །ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བར་དཀའ། །གལ་ཏེ་བྱུང་ན་དེ་གཅིག་པུས། །ས་རྣམས་མཐའ་དག་དབང་དུ་འགྱུར། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེར་ཚང་གྱུར་ཀྱང་། །དཔལ་དང་འབྱོར་པ་སྙན་གྲགས་སྒྲ། །དབྱར་གྱི་རྔ་བཞིན་ཅིས་མི་སྒྲོགས། །ཚུལ་བཞིན་ལུགས་ལ་གནས་པ་ཡི། །མི་བདག་གང་དུ་བྱུང་བ་དེར། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་ནོར་བུ་བཞིན། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་སྡུད། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཡི་སྲས། །མི་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྗེར་གྱུར་པ། །འབངས་ཀྱི་ཕ་དང་སྐྱེ་དགུའི་གཉེན། །རིས་མེད་འགྲོ་བའི་མཆོད་སྡོང་ཡིན། །རིན་ཆེན་རི་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་ཡོན་ཏན་གྱིས། །མངོན་པར་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ། །ཕྱོགས་དུས་གང་དུ་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་བྱེད་ལ། །མ་རབས་རྣམས་ཀྱང་བག་འཁུམ་འགྱུར། །ཆེད་དུ་འབད་པ་ 1-1-74b མེད་པར་ཡང་། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ལ་ངག་གིས་ཕན། །ཐོས་ཀྱང་བསྔགས་ཤིང་དཔེར་བྱེད་ན། །མཐོང་ན་དགའ་བས་ཅིས་མི་བལྟ། །གཞན་གྱིས་ལྟ་ཞིང་རྗེད་བྱེད་ལ། །འབངས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ཅི་ཞིག་མཚར། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་དགར་འགྱུར་ལ། །ཕྲག་དོག་ཅན་ནི་འཁུ་ན་ཡང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཡིས། །བསྡིགས་པ་མེད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་སྲས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་། །ཀུན་གྱིས་དགྱེས་ཤིང་མཐུ་བསྩལ་བས། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་སྟོབས་དང་ཤུགས། །ལོ་རེ་བཞིན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ། །མེ་ཏོག་སྨན་དང་འབྲུ་ལ་སོགས། །འཕེལ་ཞིང་སྐྱེད་པའི་འཛིན་མ་བཞིན། །ས་སྐྱོང་དེ་ཡི་མངའ་རིས་སུ། །དགེ་མཚན་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་། །དཔའ་མཛངས་མཛེས་པའི་མི་རྣམས་དང་། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བཅས། །བདེ་དང་སྐྱིད་པ་ངོ་མཚར་དཔལ། །འགྲན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ། །བསྡུས་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྐྱེ་བོའི་འདུ་བ་སྤྲིན་བཞིན་རྒྱས། །ས་གཞི་སྐྱོང་འདི་ཡུན་རིང་དུ། །འཚོ་བར་གྱུར་ཅེས་ཀུན་གྱིས་སྨོན། །སྙན་གྲགས་དྲི་མེད་བཻཌཱུརྱ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཁོར་ཡུག་དང་། །རི་ཡི་དབང་པོའི་རྩེ་མོར་ཡང་། །ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་རྣ་རྒྱན་འགྱུར། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་བདག་དང་གཞན། །བསོད་ནམས་གནས་ལ་མངོན་སྦྱོར་བས། །ཆུ་དང་རིན་ཆེན་མི་ཟད་པའི། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་འགེངས། །བསོད་ནམས་མཐུ་ 1-1-75a ཡིས་འདོད་པའི་དོན། །འབད་པ་མེད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ། །ཡུལ་འཁོར་རྟག་ཏུ་སྐྱིད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་བདེ། །ལེགས་པའི་བློ་དང་མངའ་ཐང་དཔལ། །བསོད་ནམས་མཐུ་ཡིས་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་། །ཚུལ་དེའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱང་། །གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་བྱེད། །ཉི་མ་འཆར་དང་ཆུ་ཀླུང་རྒྱུན། །བསྐལ་པའི་མེ་དང་རླུང་གི་ཤུགས། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་གཟི་བྱིན་རྣམས། །ས
【現代漢語翻譯】 擁有純潔品德的國王難以出現，如果出現，他將獨自統治整個大地。 即使具備了上述的大部分優點，他的榮耀、財富和名聲，也會像夏天的雷聲一樣響徹四方。 無論何處出現行為端正、合乎法度的君主，他都會像轉輪王和如意寶珠一樣，彙集各種美德。 秉持正法的國王，是天之驕子，是所有人的君主，是臣民的父親，是眾生的親人，是無偏私的眾生之供養處。 如同珍貴的山王一樣，在眾人之中，憑藉其卓越的品質，無論出現在任何時間、任何地方，都會受到賢良之士的愛戴，也會讓卑劣之輩感到羞愧。 即使不刻意追求，他的言語也能利益四方。如果聽到他的事蹟都會讚歎和效仿，那麼親眼見到他，怎能不歡喜瞻仰呢？ 既然其他人都仰慕和銘記他，那麼臣民們侍奉他又有何奇怪呢？他能使善良的人們感到快樂，即使是嫉妒者也會感到沮喪。 他偉大的品德，無需威懾就能壓倒一切。如同勝利者、佛子般守護世間，受到所有人的喜愛和力量的加持，這位國王的力量和能力，每年都在增長。 如同花朵、藥物和穀物等生長和繁榮的土地一樣，在這位統治者的領土上，會出現許多吉祥的徵兆。 勇敢、聰明、美麗的人們，以及令人愉悅的財富，安樂、幸福和奇妙的榮耀，都像競賽一樣不斷增長。 無需積聚，財富和民眾的聚集如同雲彩般增長。所有人都祈願這位統治大地的君主能夠長久在世。 純潔的名聲如同藍寶石，環繞著大海，也在山王之巔，成為四方少女的耳環。 每天都在為自己和他人積累功德，如同永不枯竭的財富之海一樣充滿。依靠功德的力量，無需努力，所 желаемое 就能自然實現。 國家 постоянно 幸福安樂，來世 тоже 安樂。憑藉功德的力量，善良的智慧和權力榮耀不斷增長，並通過這種方式，使功德越來越增長。 如同太陽的升起、河流的流動、劫末的火焰和風的力量一樣，秉持正法的國王的威嚴……
【English Translation】 It is difficult for a king with pure qualities to appear, and if he does, he alone will rule the entire earth. Even if he possesses most of the qualities mentioned above, his glory, wealth, and fame will resound like the thunder of summer. Wherever a righteous and lawful ruler appears, he will gather various virtues like a Chakravartin and a wish-fulfilling jewel. A king who upholds Dharma is a son of the gods, the lord of all people, the father of his subjects, the relative of all beings, and an impartial object of offering for all beings. Like a precious mountain king, among the people, by his excellent qualities, wherever he appears in any time or place, he will be loved by the virtuous and make the wicked ashamed. Even without deliberate effort, his words benefit all directions. If hearing of him brings praise and emulation, how much more joy will seeing him bring? Since others admire and remember him, what is so strange about subjects serving him? He makes the fortunate happy, and even the envious feel frustrated. His great qualities, without coercion, overwhelm everything. Like a victorious one, a Bodhisattva protecting the world, loved by all and empowered, this king's strength and power increase year by year. Like a land that grows and prospers with flowers, medicines, and grains, many auspicious signs appear in the territory of this ruler. Brave, intelligent, and beautiful people, along with pleasing wealth, happiness, joy, and wonderful glory, increase like a competition. Without accumulation, wealth and the gathering of people grow like clouds. Everyone prays that this ruler of the earth may live long. Pure fame, like lapis lazuli, surrounds the great ocean and is also on the summit of the mountain king, becoming the earrings of the maidens of the directions. Every day, by diligently accumulating merit for oneself and others, it fills like an inexhaustible ocean of wealth. By the power of merit, desired goals are naturally achieved without effort. The country is always happy and peaceful, and the next life is also happy. By the power of merit, good wisdom and glorious power increase greatly, and through this means, merit is increased more and more. Like the rising of the sun, the flow of rivers, the fire of the eon's end, and the power of the wind, the majesty of the righteous king...
ུས་ཀྱང་དགག་ཏུ་མེད་པར་འབྱུང་། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཀུན། །འཕེལ་ཞིང་ནུབ་པ་མེད་པ་དང་། །བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་འདི། །ལུགས་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་མང་པོའི། །ལེགས་བཤད་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་འདུས་པ། །མི་བདག་ཀླུ་དབང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །རྟེན་གནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆེ་འདི་རྨད། །བླང་དོར་བྱ་བར་ཚད་མེད་ཀྱང་། །ཁ་ཅིག་དངོས་སུ་བསྟན་པས་གསལ། །འགའ་ཞིག་ཤུགས་ལས་རྟོགས་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་དག་འདི་ཡིས་མཚོན་ནས་ཤེས། །གང་ཞིག་འདི་ལས་ཚིགས་བཅད་གཅིག །ཤེས་ཤིང་ལག་ཏུ་བླང་ན་ཡང་། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པའི་སྨན་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ལང་ཚོ་གསར་དུ་འཆར། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། །གྲོང་དང་ཁྱིམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཚུན། །ཆོས་ལུགས་འདི་ལ་ལེགས་སྤྱད་ན། །ས་ལ་དབང་བ་བཞིན་དུ་མཛེས། །གཅིག་པུར་ 1-1-75b གྲོགས་མེད་གནས་པས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོའི་ཆོས་བཞིན་རང་བསྲུངས་ནས། །སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་ལེགས་བསྐྱངས་ན། །ནམ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གཞུང་འདི་སུས་བསླབས་པ། །རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །ངེས་པར་དབང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །སྲས་དང་བཅས་པའི་བཀའ་བཞིན་དུ། །རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གང་། །ས་སྟེང་འདིར་ནི་རྒྱན་གྱུར་པ། །རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་བཀས་བསྐུལ་ལྟར། །ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་བདག་གིས་བཤད། །ཐོས་ན་དགའ་སྐྱེད་ལྷ་ཡི་རྔ། །བསམས་ན་དོན་བཟང་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །གོམས་ན་དཔལ་འཕེལ་ལྷའི་ནོར་བུ། །མི་ཡི་ལྷ་རྣམས་རྒྱན་གྱི་མཆོག །རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དཔལ་གྱིས་མངོན་མཐོ་ཞིང་། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པར། །ཡང་དག་འབྲས་བུ་འདིས་ཐོབ་བྱེད། །གང་ཞིག་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འཐབ་པའི་ཚེ། །ལྷ་ཡི་རྔ་བོ་ཆེ་ཡི་སྒྲ་བཞིན་དུ། །གཞུང་འདིས་ཡ་རབས་རྣམས་ནི་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་རབས་ཞུམ་པར་བྱེད། །འཆི་བ་སློང་བར་བྱེད་པ་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །ཁོང་དུ་འཐུང་བ་ལྷ་ལས་གཞན་པ་སུ། །དེ་བཞིན་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་གང་ཟག་གིས། །ཚུལ་ 1-1-76a འདི་ལེན་གྱུར་སྐལ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་། །ལྷ་རྫས་ནོར་བུས་གང་གི་ལུས་བརྒྱན་པ། །དེ་ལ་དཔལ་རྣམས་སྤྲིན་བཞིན་འདུ་བ་ལྟར། །གང་ཞིག་འདི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། །ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ངེས་པར་འདུ། །དེ་ཕྱིར་རྟ་དང་གླང་པོ་རིན་ཆེན་ཚོགས། །བརྒྱ་སྟོང་ཚར་དུ་དངར་བའི་བཀོད་པས་ཀྱང་། །མི་མཚོན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ལེགས་བཤད་སྐྱེས། །རྒྱལ་སྲས་ཁྱེད་ལ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འབུལ། །ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་པ་ཡི
【現代漢語翻譯】 也無法阻止地發生。所有佛法和政治的美好事物，增長且永不衰退，從幸福走向更幸福，這就是遵循規律的優點。無數的規律論著中，所有精華的教誨匯聚成，如同人主龍王眾生的，依託之所，這大海般的深邃令人驚歎！雖然需要揚棄的行為數不勝數，但有些已明確指出，有些可以通過暗示來理解，其他的則可以通過這個來象徵性地理解。如果有人能從中理解並實踐哪怕一個偈頌，就像服用提取精華的藥物一樣，優點和青春會煥然一新。即使沒有出生在國王的家族，甚至是村莊和家庭的首領，如果能好好運用這個法，也會像統治土地一樣美麗。即使獨自一人，沒有朋友，也能像國王一樣保護自己，用心善良地照顧百姓，總有一天會成為佛法的國王。因此，無論誰學習這部論著，即使不是王族出身，也一定會擁有功德之王的王權。爲了永遠守護包括天神在內的整個世界，如佛法之王薄伽梵（Bhagavan，世尊）及其子嗣所教導的那樣，我爲了利益一切眾生，應王子（Bodhisattva，菩薩）的請求，講述這部裝飾這片土地的國王規律論著。聽聞它，如同敲響令人愉悅的天鼓；思考它，如同品嚐甘露般的精華；習慣它，如同獲得增長財富的天寶。這是人中之神最珍貴的裝飾品。那些治理國家的人們，將在世間的榮耀中顯赫，並且不會從佛法的道路上退轉，通過這個獲得真正的果實。當諸天和阿修羅戰鬥時，就像天界的大鼓發出的聲音一樣，這部論著會讚揚那些高尚的人，僅僅是聽到它就能使卑劣的人感到羞愧。誰能喝下帶來死亡的甘露精華呢？只有天神才能。同樣，只有有福之人才能接受這個方法，而那些沒有福報的人會拋棄它。誰的身體裝飾著天界的珍寶，財富就像云一樣聚集在他身邊。誰實踐了這個道理，佛法和政治的美好事物一定會聚集在他身邊。因此，即使用成百上千匹駿馬、大象和珍寶來裝飾，也無法衡量這無價的教誨。我懷著敬意向王子您獻上，這顆充滿慈悲，渴望利益一切眾生的心。 Even things cannot be prevented from happening. All the good things of Dharma and politics, growing and never declining, going from happiness to happiness, this is the merit of abiding by the rules. Among the countless treatises on rules, all the excellent teachings are gathered, like the lord of men, the assembly of dragon kings, the support, this great ocean is amazing! Although there are countless things to be accepted and rejected, some are explicitly stated, some can be understood from implication, and others can be known by symbolizing this. If someone knows and puts into practice even one verse from this, like taking medicine that extracts the essence, the merits and youth will be renewed. Even if you are not born into a royal family, even the heads of villages and families, if you practice this Dharma well, you will be as beautiful as ruling the land. Even if alone, without friends, you can protect yourself like a king, and if you take good care of the people with your heart, one day you will become a king of Dharma. Therefore, whoever learns this text, even if he is not of royal descent, will surely have power over the kingdom of the king of virtues. The Bhagavan (Bhagavan, The Blessed One), the king of Dharma, who always protects the entire world, including the gods, as taught by him and his sons, I, for the benefit of all, at the request of the prince (Bodhisattva), speak of this treatise on the rules of kings, which adorns this land. Hearing it is like the joyful sound of a heavenly drum; contemplating it is like the essence of nectar; getting used to it is like a heavenly jewel that increases wealth. It is the best ornament for the gods among men. Those who govern the kingdom will be prominent in the glory of the world, and will not fall from the path of Dharma, and will obtain the true fruit through this. When the gods and asuras fight, like the sound of the great drum of the gods, this text praises the noble ones, and merely hearing it makes the base ones ashamed. Who can drink the nectar that brings death? Only the gods. Likewise, only those with good fortune can accept this method, while those without fortune will abandon it. Whose body is adorned with heavenly jewels, wealth gathers around him like clouds. Whoever practices this meaning, the good things of Dharma and politics will surely gather around him. Therefore, even with the arrangement of hundreds of thousands of horses, elephants, and precious treasures, it cannot measure the priceless gift of excellent teachings. I offer to you, prince, with a heart full of compassion, desiring to benefit all beings.
【English Translation】 Even things cannot be prevented from happening. All the good things of Dharma and politics, growing and never declining, going from happiness to happiness, this is the merit of abiding by the rules. Among the countless treatises on rules, all the excellent teachings are gathered, like the lord of men, the assembly of dragon kings, the support, this great ocean is amazing! Although there are countless things to be accepted and rejected, some are explicitly stated, some can be understood from implication, and others can be known by symbolizing this. If someone knows and puts into practice even one verse from this, like taking medicine that extracts the essence, the merits and youth will be renewed. Even if you are not born into a royal family, even the heads of villages and families, if you practice this Dharma well, you will be as beautiful as ruling the land. Even if alone, without friends, you can protect yourself like a king, and if you take good care of the people with your heart, one day you will become a king of Dharma. Therefore, whoever learns this text, even if he is not of royal descent, will surely have power over the kingdom of the king of virtues. The Bhagavan (Bhagavan, The Blessed One), the king of Dharma, who always protects the entire world, including the gods, as taught by him and his sons, I, for the benefit of all, at the request of the prince (Bodhisattva), speak of this treatise on the rules of kings, which adorns this land. Hearing it is like the joyful sound of a heavenly drum; contemplating it is like the essence of nectar; getting used to it is like a heavenly jewel that increases wealth. It is the best ornament for the gods among men. Those who govern the kingdom will be prominent in the glory of the world, and will not fall from the path of Dharma, and will obtain the true fruit through this. When the gods and asuras fight, like the sound of the great drum of the gods, this text praises the noble ones, and merely hearing it makes the base ones ashamed. Who can drink the nectar that brings death? Only the gods. Likewise, only those with good fortune can accept this method, while those without fortune will abandon it. Whose body is adorned with heavenly jewels, wealth gathers around him like clouds. Whoever practices this meaning, the good things of Dharma and politics will surely gather around him. Therefore, even with the arrangement of hundreds of thousands of horses, elephants, and precious treasures, it cannot measure the priceless gift of excellent teachings. I offer to you, prince, with a heart full of compassion, desiring to benefit all beings.
། །མི་མཆོག་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི། །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་ཚོགས་ལ་ལེགས་བཤད་འདིའི། །བདུད་རྩིའི་བགོ་བཤའ་དག་ཀྱང་འགྱེད་པར་མཛོད། །ཁྱེད་དང་ད་ལྟར་བཞུགས་དང་མ་འོངས་པའི། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་དང་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས། །གང་གིས་གཞུང་འདི་མཐོང་ཐོས་སེམས་རྣམས་ལ། །འདིར་བཤད་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱིས་འབྱོར་གྱུར་ཅིག །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། ལུགས་ལ་གནས་པ་དང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཉེར་གཅིག་པའོ།། །།རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་བསྡུས་པའི་ཕྲེང་བ་འདི། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མགུལ་དུ་ཐོགས་བྱས་ནས། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་བཀླགས་ཤིང་བསམ་པར་བྱ། །སྙིགས་ 1-1-76b མའི་མུན་པ་ཆེས་ཆེར་བདོ་ན་ཡང་། །ལྷག་བསམ་ཟླ་བའི་འོད་བཟང་ཉམས་མི་འགྱུར། །བསྐུལ་དང་རྩོམ་པའི་བསམ་སྦྱོར་འདི་ཉིད་ཀྱང་། །དུས་སུ་བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་ཕན་གྱུར་ཅིག །ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་རྣམ་པར་འཕེལ། །དེ་མཐུས་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དཔལ་འཕེལ་ཞིང་། །དེ་ཡིས་མཁའ་ཁྱབ་སྐྱེ་རྒུའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །ཆོས་རྗེ་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་ཤོག །ལེགས་སྨོན་བསོད་ནམས་དུས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །བྱིས་པའི་དུས་ནས་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་སད། །མི་ཡི་རྗེ་བོར་ལྷ་ཡིས་ལེགས་བཀོད་ཁྱོད། །འཚོ་གཞེས་བཞེད་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །དམར་སེར་ཉི་མ་འཆར་ཁའི་ལང་ཚོ་ཅན། །རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར་ཁྱེད་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་རིགས་འདུལ་བའི་མགོན་དུ་ལུང་བསྟན་བཞིན། །གཞུང་འདི་འཛིན་ལ་བློ་གྲོས་དཔལ་སྩོལ་ཅིག །ཟླ་གཞོན་བྱེ་བའི་མཛེས་པ་ཟིལ་གནོན་པ། །མིག་མི་འཛུམ་པ་སྙིང་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད། །གཏམ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩེ་བའི་འོད་བཟང་བཅས། །སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་ལ་བདེ་བླག་འཇུག་གྱུར་ཅིག །གནམ་སྔོན་ཞུན་མར་འཁྱིལ་འདྲ་བཟོད་དཀའི་སྐུ། །བདུད་སྡེ་མཐར་བྱེད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཅན། །འདི་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་སྤོབས་པ་དང་། །ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་ཅིག །གསེར་ཞུན་མདངས་འདྲ་དཔལ་གྱི་འོད་ཟེར་ཅན། །ས་ཡི་སྙིང་པོར་རབ་གྲགས་ 1-1-77a མགོན་པོ་དེས། །གཞུང་འདི་གང་དུ་དར་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །དཔལ་དང་འབྱོར་བའི་གཏེར་ཆེན་རྒྱས་པར་མཛོད། །སྲས་བཅས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །ཚུལ་འདི་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འཛིན་པ་རྣམས། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །ཆོས་མཐུན་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་གང་ཞིག་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐ
【現代漢語翻譯】 仁人志士，年輕的您，未來請將這篇殊勝的 教法甘露，分發給所有具法理的君王。 愿您，以及現在和未來的 王族，還有其他所有眾生， 凡是見到、聽到、想到這部論典的人， 都能獲得此處所說的所有功德！ 《律藏·大地莊嚴》中，安住于律和考察律藏功德之分別論，第二十一章完畢。 諸佛與佛子，以及智者們的 殊勝教言，彙集成這珍貴的寶鬘， 愿王族們佩戴于頸項， 日日誦讀並思索。 即使在五濁惡世的黑暗中， 利他之月的皎潔光芒也不會消退。 愿這發起和寫作的意樂， 及時利益教法和眾生！ 愿具法理君王的王權興盛， 以此力量，教法和眾生的福祉增長， 愿以此，遍佈虛空的眾生， 獲得法王如來的王權！ 愿善愿的福德成熟， 從小喚醒善良的習氣。 人中之王，天神所喜愛的您， 愿您如願以償，成就一切所愿！ 如旭日初昇，朝氣蓬勃， 您是諸佛智慧的寶藏，諸位國王， 如預言般，您是調伏王族的怙主， 愿您擁有智慧和榮耀來守護這部論典！ 勝過億萬新月的莊嚴， 永不閉眼的慈悲之主， 愿以這番話語，帶著慈愛的光芒， 輕易進入眾生的心中！ 如青金石般堅不可摧的身軀， 摧毀魔軍的金剛智慧。 愿守護此論者心中充滿勇氣， 並生起戰勝一切的力量！ 如黃金般閃耀光芒， 被譽為大地之精華的怙主。 愿此論典弘揚之處， 財富和榮耀的寶藏得以增長！ 愿所有佛及其眷屬的加持， 使見到、聽到、憶念、接觸、持有此論者， 吉祥圓滿， 並如願成就一切與法相應的願望！ 這部名為《國王律藏·大地莊嚴》的論典，是某位如大樹般的佛子，因願力而轉世為王族……
【English Translation】 Noble youth, in the future, may you Distribute this excellent nectar of Dharma To all the assemblies of righteous kings. May you, and the royal lineages present and future, And all other beings, Who see, hear, or think of this treatise, Be endowed with all the virtues described herein! From 'The Ornament of the Earth: Treatise on Royal Law,' the twenty-first chapter, 'Analysis of Abiding in Law and the Virtues of the Treatise on Law,' is complete. This garland of precious, well-spoken words, Collected from Buddhas, Bodhisattvas, and wise beings, May the royal lineages wear it around their necks, Reading and contemplating it daily. Even when the darkness of the degenerate age is at its peak, The excellent light of altruistic intention will not fade. May this intention of initiating and composing, Benefit the Dharma and beings in due time! May the kingdom of the righteous king flourish, Through that power, may the glory of the Dharma and beings increase, And through that, may all beings filling the sky, Obtain the kingdom of the Dharma Lord, the Buddha! May the merit of auspicious aspirations ripen in due time, Awakening good imprints from childhood. King of men, well-arranged by the gods, May all your wishes be fulfilled as you desire! With the vigor of the rising red-gold sun, You, the treasure of all Buddhas' knowledge, as prophesied by all kings, As the protector to tame the royal lineages, Grant the glory of wisdom to uphold this treatise! Surpassing the beauty of billions of new moons, The compassionate lord with unblinking eyes, May the excellent light of affection, through the manner of these words, Easily enter the minds of beings! A body like solidified blue lapis lazuli, difficult to bear, Possessing the Vajra of Wisdom that destroys the hordes of demons. May it increase courage in the minds of those who uphold this, And the power to be victorious in all directions! Like the radiance of molten gold, possessing the light of glory, The protector renowned as the essence of the earth, In the places where this treatise flourishes, May the great treasure of glory and wealth increase! Through the blessings of all Buddhas and their offspring, May those who see, hear, remember, touch, and hold this teaching, Be filled with auspiciousness, well-being, and abundance, And may their Dharma-concordant wishes be fulfilled as desired! Thus, this treatise called 'The Ornament of the Earth: Treatise on Royal Law' was written by a son of the Buddhas, who, due to his aspirations, was reborn into a royal lineage like a great Sala tree...
ུ་འཁྲུངས་པ། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དམ་པའི་ངང་ཚུལ་མ་སྦས་པར་གསལ་ཞིང་། ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བ། དམ་པའི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་མི་ལྡོག་པའི་འདུན་བརྩོན་དང་། མཁྱེན་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རས་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པ། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་མཆོག་ཏུ་དཀར་བ་སོགས་བསྔགས་འོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛེས་ཤིང་། དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིགས་མེད་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་བ། མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ས་སྐྱོང་བླ་མ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་རིན་ཆེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ལྷ་རྫས་བཟང་པོའི་གནང་སྐྱེས་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དོན་འདུས་ལ། ཡིག་ཚོགས་མང་བ་ལ་མི་འཛེམ་པར་མཆོག་དམན་སུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བ་ཞིག་བྲིས་ན་སྙིགས་དུས་ 1-1-77b ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་གསོས་སུ་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་སྤར་དུ་བཀོད་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་གྱིས་བསྐུལ་མ་ནན་ཏན་མཛད་པ་ལས། མདོ་རྒྱུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་མིག་ཐོབ་པས། ལེགས་པར་བཤད་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་དགེ་བ་ཅན། བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་མི་དམན་ཞིང་། ལྷག་པའི་ལྷ་ཡི་ཞབས་པད་གུས་པའི་གཙུག་གིས་ལེན་པ་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའམ། འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བས། །འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་དང་། ས་སྙིང་འཁོར་ལོ་བཅུ་པ། མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསྟན་པའི་མདོ། ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྔ་སྒྲའི་ཚིགས་བཅད་སོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དུ་མ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ། སྐྱེ་བོ་གསོ་བའི་ཐིགས་པ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་གཏམ་ཚོགས་སྐོར་དང་། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་རྒྱལ་པོ་ཀ་ནིས་ཀ་ལ་སྤྲིངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གསང་བས་བོད་རྒྱལ་བློན་ལ་སྤྲིང་བ་སོགས་སྤྲིང་ཡིག་དང་གཏམ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་དང་། ཉི་མ་སྦས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད། མཆོག་སྲེད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་པ། མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། ཙ་ན་ 1-1-78a ཀའི་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། དོན་ཡོད་འཆར་གྱི་དྲིས་ལན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་སོགས་རྒྱ་བོད་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་དང་། བོད་ཡུལ་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཆེམས་སོགས་གཞུང་སྣ་ཚོགས་ལས་གསུངས་པའི་ལུགས་དང་ལུགས་མིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་མཐའ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ཆོས་སྲིད་ལུགས་བརྒྱའི་འདུན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་དུ་གྲགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའ
【現代漢語翻譯】 他出生時，從小就顯露出高貴的品格，毫不掩飾。他非常注重禮儀規範，在追求神聖的佛法方面，有著不可動搖的決心和勤奮。他的智慧之眼極其廣闊，懷著利益所有教派的教義和一切眾生的純潔願望等值得讚揚的功德，猶如大海般浩瀚。護持正法的諸神，為他舉行了無畏雄獅寶座的登基儀式。 來自多康（mdo khams）德格（sde dge）的薩迦（sa skya）統治者喇嘛阿旺·蔣貝·仁欽（ngag dbang 'jam dpal rin chen）贈送了珍貴的禮物，並懇切地勸說他撰寫一部彙集所有要點的國王行為論著。他沒有因為篇幅冗長而退縮，而是寫了一部即使是地位最高和最低的人都能輕易理解的作品，目的是爲了在末法時代利益眾生。 由於他對經、律、論以及其他學科進行了廣泛的聞思，因此他獲得了無畏的自信，能夠完美地闡述一切。他對佛法和眾生的福祉懷有真誠的願望，並以恭敬之心頂戴殊勝本尊的蓮足。他，彌龐·南巴嘉瓦（mi pham rnam par rgyal ba）或蔣揚·多杰（'jam dpal dgyes pa'i rdo rje）， 從《聖妙金光經》和《地藏十輪經》、《念住經》、《菩薩行境廣大幻化經》、《龍王鼓音偈》等如來教言，以及龍樹菩薩所著的《正理聚》、《智慧之樹》、《養生甘露》等國王行為論著，以及《寶鬘論》等故事集，還有馬鳴菩薩寄給迦膩色迦王的信，以及佛密寄給藏王大臣的信等書信集和故事集，以及《遮日偈》、《百贊》、瑪蘇拉剎所著的國王行為論著、查納卡的國王行為論著、《利益生源問答寶鬘論》、薩迦班智達的《格言集》等印度和藏族學者所著的眾多國王行為論著，以及藏地法王們的遺囑等各種典籍中，彙集了辨別如法與不如法的所有要點， 並將它們全部彙集在政教合一的偉大中心，吉祥的倫珠頂（lhun grub steng），即著名的法王政權所在地。
【English Translation】 From his birth, he openly revealed his noble qualities without concealment. He was deeply devoted to the principles of morality, and possessed an unwavering determination and diligence in pursuing the sacred Dharma. His eye of wisdom was exceedingly vast, and his aspiration to benefit all teachings and sentient beings without bias was supremely pure, adorned with a sea of praiseworthy virtues. The gods who uphold the white side enthroned him upon the fearless lion throne. Lama Ngawang Jampal Rinchen (ngag dbang 'jam dpal rin chen), the Sakya (sa skya) ruler of Dokham (mdo khams) Dege (sde dge), presented precious gifts and earnestly urged him to write a treatise on royal conduct that would encompass all essential points. He did not shrink from the extensive length but wrote a work that was easily understandable even by those of the highest and lowest status, with the aim of benefiting beings in the degenerate age. Having gained the eye of study and reflection on the scriptures of Sutra, Tantra, and other disciplines, he possessed the fearless confidence to perfectly expound all that is good. He held a sincere aspiration for the welfare of the Dharma and beings, and reverently took the lotus feet of the supreme deity upon his head. He, Mipham Nampar Gyalwa (mi pham rnam par rgyal ba) or Jampal Dorje ('jam dpal dgyes pa'i rdo rje), From the words of the Tathagata such as the 'Suvarnaprabhasa Sutra' and the 'Dasabhumika Sutra', the 'Sutra on Mindfulness', the 'Sutra on the Play of the Bodhisattva's Conduct', the 'Verses of the Naga King Drum Sound', and the treatises on royal conduct by Acharya Nagarjuna such as the 'Prajna-sata', the 'Tree of Wisdom', the 'Nectar for Nourishing Beings', and collections of stories such as the 'Ratnavali', as well as letters such as the one from Matrceta to King Kanishka, and the one from Buddhasri to the Tibetan king and ministers, and collections of verses such as the 'Hidden Sun Verses', the 'Hundred Verses of Supreme Desire', the treatises on royal conduct by Masuraksa, the treatises on royal conduct by Canaka, the 'Precious Garland of Questions and Answers on the Source of Benefit', Sakya Pandita's 'Elegant Sayings', and numerous treatises on royal conduct by Indian and Tibetan scholars, as well as the testaments of the Dharma Kings of Tibet, he gathered all the essential points for distinguishing between what is in accordance with Dharma and what is not, and compiled them all into the great center of the union of Dharma and politics, the auspicious Lhundrup Teng (lhun grub steng), the renowned seat of the Dharma King's government.
ི་གནས་ག་ལ་བར། རབ་ཚེས་ཤིང་མོ་ལུག་གི་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བཅུ་བཞི་གཟའ་སྐར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་དབུ་བརྩམས་ནས། ལེགས་སྨོན་གྱིས་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་གཞུང་འདི་སྐུལ་བ་པོ་ལྷ་སྲས་ས་དབང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ་རིན་ཆེན་སོགས་ལ་བྱམས་ཆོས་སྐོར་གཞུང་བཤད་བགྱིས་པའི་ཐུན་གསེང་རྣམས་སུ་བྲིས་ཏེ། ཕྱི་མ་དབོ་ཟླ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་བ་གཉིས་པ་གཟའ་སྐར་ལེགས་ཤིང་དུས་དགེ་བའི་ཆར་གྲུབ་པར་བགྱིས་པའི་ཡི་གེ་པ་ནི་ཡིག་རིས་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་བློ་གྲོས་གསལ་བ་མདུན་ན་འདོན་བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་ཀྱིས་བགྱིས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག ། 1-1-78b མངྒ་ལཾ། ༈ །ན་མ་སྶརྦ་ཛྙཱ་ཡ། སྟོབས་བཅུའི་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པའི་ཉི་མ་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་བྱེད་པའི་དཔྱིད་གཅིག་གིས། །ལེགས་གསུངས་ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་འདུས་པའི་དབྱིག །ལུགས་མཁྱེན་ཡོངས་ཀྱི་ཐུགས་མཚོར་མངོན་གཏམས་པ། ༡ །འཕགས་བོད་ནོར་བུ་འཛིན་མའི་ཁྱོན་ཡངས་རྣམས། །མཛེས་བྱེད་མཁས་མཆོག་དུ་མས་བསྟར་བ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་ཨུ་དུམྦཱ་རའི་དགའ་ཚལ་ཕུལ། །བདག་ལེགས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྩལ། ༢ ། དེ་དག་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་གཟིགས་དང་བཅས། །སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབུས། །བརྗིད་ཆགས་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེས། །ལེགས་བཤད་མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པའི་རྔ་གསང་བསྒྲགས། །༣དེ་ཉིད་སྐུལ་བྱེད་ས་སྐྱོང་བླ་མ་ཆེ། །རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་འཛིན་བཟོད་པས། །ཟླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུན་འབེབས་ཕྱིར། །ཆོས་སྦྱིན་ཕྱི་མོ་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་ཕུང་གཏིབས། ༤ །རྩོད་དུས་རྒྱལ་བསྟན་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་སྐབས། །སྐྱེ་འགྲོའི་བསམ་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སྒོ། །འགེགས་བྱེད་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་གྱི་ཕུལ། །བློ་ལྡན་ཡོངས་ཀྱིས་དང་དུ་ལེན་པར་རིགས། ༥ །འདི་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་ཚོགས་གངྒཱའི་རྒྱུན། །རྣམ་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་བསྐྱིལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ས་གསུམ་བཀྲ་ཤིས་ཉི་མ་ཀུན་ཁྱབ་པས། །བརྟན་གཡོ་ཇི་སྙེད་བདེ་ལེགས་རྒྱས་གྱུར་ཅིག ༦ །གནམ་སའི་དབང་ཕྱུག་སྡེ་བཞིའི་ཆུ་གཏེར་རྒྱས། །དགེ་བཅུའི་བཀའ་ཁྲིམས་དབུ་རྨོག་ 1-1-79a དགུང་དུ་བཙན། །ལྷར་བཅས་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ཀྱིས་བཏུད་བཞིན་དུ། །མངའ་ཐང་སྲིད་པའི་ཕ་མཐར་བརྡལ་གྱུར་ཅིག ༧ །མཐའ་ཀླས་གཙུག་ལག་མ་ལུས་འདུས་པའི་གཞུང་། །སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་བྲི་གང་བྲལ་བའི་དངོས། །སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་བདེ་འབྱུང་གཙུག་རྒྱན་འདི། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་ནུབ་པ་མེད་གྱུར་ཅིག ༨ །ཅེས་སྤར་བྱང་སྨོན་ལམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མེ་ཏོག་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་ཀྱི་གྲངས་ལ
【現代漢語翻譯】 此書的完成地點在哪裡？于第饒瓊歷木羊年神變月（藏曆新年正月）的十四日，吉祥日開始撰寫。由於吉祥祈願的緣起，受拉薩地方統治者喇嘛仁波切阿旺絳貝仁欽等請求，在講授慈氏五論的間隙撰寫。最終於同年四月的上弦月第二個吉祥日完成。書寫者是精通書法和聲明學的校勘師索南華珠。愿此舉能如虛空般長久，利益無量眾生。 吉祥！頂禮一切智者！ 擁有十力光輝的偉大太陽， 作為世界的怙主，唯一的春天。 彙集善說珍寶的寶藏， 遍知一切的智慧充滿於心中。1 在廣闊的聖地和藏地， 眾多賢哲展示著， 如烏曇婆羅花般盛開的論典花園。 爲了所有尋求福祉之人奉獻。2 洞察所有這些的意圖， 語獅子於心輪之中， 莊嚴的不敗尊勝者， 敲響百種善說供養的法鼓。3 正是爲了促成此事，護持地方的偉大上師， 能夠承受如海般菩薩行傳者， 爲了降下無與倫比的菩提行之流， 佈施正法，積聚圓滿的功德云。4 在爭鬥時期，正法末法五百年的末期， 眾生的思想行為顛倒之時， 作為守護大地的莊嚴， 所有智者都應欣然接受。5 愿由此產生的功德之流， 與普賢行愿一同， 三界吉祥之光普照， 愿所有有情眾生皆得安樂。6 愿天地之主，四大寶藏增長， 十善之法如頭盔般， 高懸于天空。 愿天人世人共同敬仰， 權威遍佈世間。7 彙集無盡論典之精髓， 遍及輪迴涅槃，離增減之實相。 前所未有的善說，安樂之源，頂嚴之寶， 愿如虛空般永不磨滅。8 這是印經題記的愿文偈頌，吉祥的緣起物。
【English Translation】 Where was this work completed? It was started on the fourteenth day of the Chotrul Dawa (the first month of the Tibetan New Year) of the Rabjung Wood-Sheep year, an auspicious day. Due to the auspicious connection of auspicious prayers, it was written during breaks from teaching the Five Treatises of Maitreya at the request of Lhasas ruler, Lama Rinpoche Ngawang Jampel Rinchen, and others. It was finally completed on the second auspicious day of the waxing moon of the fourth month of the same year. The scribe was the proofreader Sonam Paldup, who was clear-minded in calligraphy and the treatises of grammar. May this action be as lasting as space and bring great benefit to sentient beings. Mangalam! Homage to all-knowing ones! The great sun adorned with the glory of the ten powers, The one spring that makes the world its protector, A treasure trove of well-spoken jewels, Whose wisdom, knowing all customs, is manifestly filled in the minds of all. 1 The vast expanses of the noble lands of Tibet, Adorned by a multitude of excellent scholars, An offering of a garden of Udumbara treatises, Bestowed for the benefit of all who desire good. 2 With insight into the intentions of all of these, The lion of speech, in the center of the wheel of the mind, The majestic, invincible Victorious One, Proclaims the resounding drum of a hundred offerings of good speech. 3 It is precisely to promote this that the great lama who protects the land, Who can endure the conduct of a bodhisattva like an ocean, In order to establish a stream of incomparable enlightened conduct, Bestows the Dharma, gathering clouds of perfect merit. 4 In the time of strife, at the end of the last five hundred years of the Buddha's teaching, When the thoughts and actions of beings are inverted, As the supreme ornament protecting the earth, It is fitting that all intelligent beings should gladly accept this. 5 May the stream of merit arising from this, Together with the aspirations of Samantabhadra, With the all-pervading sun of auspiciousness in the three realms, May all that is stable and moving flourish in happiness and well-being. 6 May the lord of heaven and earth, the four great treasures increase, May the laws of the ten virtues, like a helmet, Be firmly established in the sky. May all beings, including gods and humans, revere, And may its authority spread to the ends of existence. 7 A collection of all the limitless scriptures, Pervading samsara and nirvana, the reality beyond increase and decrease, This unprecedented good speech, the source of happiness, the supreme ornament, May it never disappear as long as space endures. 8 This is the verse of aspiration for the colophon, a collection of auspicious symbols.
ྡན་འདིའང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ས་སྐྱོང་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་མཆོད་ཡོན་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་པའི་གུས་འབངས་འཇམ་དབྱངས་དགེ་ལེགས་ཆོས་འཕེལ་ལམ། བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་ཀྱིས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོར་སྨྲས་པ་ཛ་ཡནྟུ།། །། 1-1-79b empty page
【現代漢語翻譯】 此外，我也曾是受持吉祥怙主上師仁波切（Jamgon Lama Rinpoche）和薩迦（Sakya）大班智達（Mahapandita）師徒深恩的虔誠臣民，名為蔣揚·格勒·確培（Jamyang Gelek Chospel）或索南·華珠（Sonam Pal Grub），在倫珠頂（Lhundrup Teng）的大域中自稱為賈揚圖（Jayantu）。 空頁
【English Translation】 Furthermore, I, Jamyang Gelek Chospel or Sonam Pal Grub, a devoted subject cherished by the great kindness of the glorious protector, the precious Lama Rinpoche (Jamgon Lama Rinpoche), and the Sakya Mahapandita (Mahapandita) master and disciple, have proclaimed myself Jayantu in the great kingdom of Lhundrup Teng. empty page