jmp0201_大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴.g2.0f 二譯
局米旁大師教言集MP6大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 2-1a 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 名義 ༄༅། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་དགོངས་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཐེག་མཆོག་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 2-1b ༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་ར་ཏཱ་ཡ། མཚུངས་མེད་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཕམ་མགོན། །དེ་ཡིས་རྗེས་བཟུང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས། །གང་གི་གསུང་སྐྱེས་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གི་གཉེན། །དེའི་སློབ་མཆོག་གྱུར་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན། །དེ་ལས་རིམ་བརྒྱུད་དམ་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །ལམ་འདིའི་བཀའ་དྲིན་དངོས་སུ་འདོམས་པ་ཡི། །བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་བྱས་ནས། །ཐེག་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་འགྲོ་ཀུན་ལ། །རབ་བཀྱེ་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་འདིར། །གཅིག་ཏུ་གུས་ཤིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བློས། ། 2-2a རྣམ་བཤད་ཐེག་མཆོག་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་སྤྲོ། །དེ་ཡང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་ནས། དགའ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་ནོད་པའི་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཁྱད་འཕགས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གོ་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ། མཚན་དོན། འགྱུར་ཕྱག །གཞུང་དོན། མཇུག་དོན་བཞི་ལས། དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་ཨ་ལཾ་ཀ་ར་ནཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་ 2-2b ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པས་ན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་དུ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པས་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་སོ། ། 譯敬 གཉིས་པ་ལོ་ཆེན་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་གཞུང་འདི་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་བའི་ཐོག་མར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་འགྱུར་ཕྱག་མཛད་པའོ། ། 正文 གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ། ཇི་ལྟར་བརྩམ་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ་གཉིས། 如何著之方便 དང་པོ་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། དོན་དེ་གཞན་ལ་སྟོན་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས། དགོས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས། ཐབས་གང་སྟོན་ན་ཐེག་པ་མཆོག་ག
【現代漢語翻譯】 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 名稱意義 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 頂禮曼殊室利（藏文：ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་ར་ཏཱ་ཡ།）！ 無等導師釋迦王， 十地自在彌旁尊， 彼之所攝聖無著， 其語所生賢頂勝天親， 彼之高徒功德賢， 彼等傳承諸聖眾， 以及此道恩師們， 我皆以敬頂禮之， 為眾生普施勝乘法宴， 於此彌旁大論著， 以虔誠利他之心， 闡釋勝乘甘露之喜宴。 此乃大車軌無著，證得法流三摩地后，于兜率天彌勒怙主尊前，親聆慈氏五論之大乘經莊嚴論。此殊勝論典，為令極易通達，故作清晰闡釋。內容分四：名稱意義、譯敬、正文、末義。 首先，于印度語中，此論名為：Mahāyāna-sūtra-alaṃkāra-nāma-kārikā（梵文天城體：महायानसूत्रालङ्कार नाम कारिका，梵文羅馬擬音：mahāyāna-sūtra-alaṃkāra-nāma-kārikā，漢語字面意思：大乘經莊嚴論）。于藏語中，則名為《大乘經莊嚴論釋》。所謂大乘，乃具足七大之義。此論能以無上五種道理，明晰闡釋大乘經典之精髓，故名之為『經莊嚴』。又因其以偈頌形式表達，故稱為『論頌』。 譯敬 其次，大譯師噶瓦·拜則于翻譯此論之初，作譯敬云：頂禮一切佛菩薩！ 正文 第三，正文分二：如何著手撰寫，以及闡釋如是撰寫之論著。 如何著之方便 首先，以『知義、示義』等三頌說明。作者通曉大乘經典之義，且能無垢地向他人展示此義，其目的在於將一切眾生從痛苦中解脫出來。其原因為大悲心，即對受苦眾生懷有強烈之悲憫。至於所用方法，乃是宣說殊勝大乘。
【English Translation】 The Ornament of the Great Vehicle Sutras - Meaning Commentary · The Joyful Feast of Ambrosia of the Supreme Vehicle Name and Meaning The Ornament of the Great Vehicle Sutras - Meaning Commentary · The Joyful Feast of Ambrosia of the Supreme Vehicle Homage to Mañjuśrī! Unequaled teacher, King of the Śākyas, Regent, Lord of the Ten Bhūmis, Mipham Gon, Taken by him, the noble Asaṅga, Whose speech gave birth to the wise and supreme Vasubandhu, His excellent disciple, glorious Sthiramati, From them, the lineage of holy assemblies, And those who directly instruct the kindness of this path, To all the spiritual friends, I pay homage with respect, To widely spread the feast of the supreme vehicle's Dharma to all beings, In this great scripture of the Regent, With singular respect and a mind to benefit others, I unfold the joyful feast of the supreme vehicle's ambrosia. This is because the great chariot Asaṅga, having attained the samādhi of the Dharma stream, personally received the Ornament of the Great Vehicle Sutras, one of the five treatises of Maitreya, from the face of the Regent Mipham Gon in the Tuṣita heaven. This extraordinary treatise is explained in a very clear and easy-to-understand manner. It consists of four parts: the meaning of the title, the translator's homage, the meaning of the text, and the concluding remarks. First, in the Indian language, this treatise is called: Mahāyāna-sūtra-alaṃkāra-nāma-kārikā. In Tibetan, it is called 'The Ornament of the Great Vehicle Sutras'. The Great Vehicle is so-called because it possesses the seven greatnesses. This treatise serves as an ornament by clearly elucidating the meaning of the Great Vehicle Sutras through the supreme fivefold reasoning. Therefore, the name of this treatise is 'The Ornament of the Sutras'. Moreover, since it is expressed in metered verses, it is called 'kārikā'. Translator's Homage Secondly, the great translator Kawa Paltseg, at the beginning of translating this treatise into Tibetan, made the translator's homage: 'Homage to all Buddhas and Bodhisattvas!' Main Text Thirdly, the main text is divided into two parts: how it was composed, and an explanation of the treatise thus composed. How to Begin First, it is taught by three verses such as 'knowing the meaning, showing the meaning'. The author knows the meaning of the Great Vehicle Sutras, and because the words and phrases are immaculate, he thoroughly shows that meaning to others. The purpose is to liberate all sentient beings from suffering. The cause is compassion, the very nature of those who have great compassion for suffering beings. As for the method, it is to teach the supreme vehicle.
ི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིའོ། །གང་ཟག་སུ་ལ་ན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ཐེག་ཆེན་པའི་ཚོགས་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་ཞིང་ལེགས་པར་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་གང་ཞིག །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མགར་བ་མཁས་པས་གསེར་ལས་རྣ་རྒྱན་སོགས་བརྡུངས་བྱས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་རྒྱས་པ་བཞིན་དང་། བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་དག་གཡོས་སུ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་ཟ་བ་དང་། 2-3a སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་པ་འདྲ་བ་དང་། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་འདིར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྔའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པའི་གནད་ཡིན་པས་འོག་ཏུ་འཆད་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་འགྲེལ་པར་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། གང་ལ་སློབ་པ། ཇི་ལྟར་སློབ་པ། གང་དག་གིས་སློབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གནས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། རང་དོན་དང་། གཞན་དོན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། མཐུ་དང་། བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ལ་སློབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བདུན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མང་བར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གང་དག་གིས་སློབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་བྱེ་བྲག་བསྡུ་ན་བཅུ་སྟེ། རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞུགས་པ་ 2-3b དང་། བསམ་པ་མ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ། །བྱང་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ
【現代漢語翻譯】 是闡釋顯現之法的法。對於何人而言呢？對於以殊勝乘之相接引眾生，以大乘道趨向果位之有情或補特伽羅，即大乘之眷屬。如何以詞與義相聯，善妙圓滿之義理？由於具有大乘之義，成為無上，闡釋五種相之自性。何為五種？猶如巧匠捶打黃金製成耳環等飾品，又如蓮花盛開，以及飢餓者享用精心烹製的美味佳餚， 猶如聽到令人心生歡喜的佳音，又如開啟裝滿各種珍寶的寶箱。此論典中所說的，也同樣能令他們生起極大的歡喜。因此，通過五種圓滿之義理，爲了闡明大乘經部的意趣，故名為《經莊嚴論》。因此，通達這五種義理，是本論首尾要義的精髓，故將在下文闡述。在此，大智者堅定慧在釋文中如此說道：此論典能明晰菩薩深廣的一切行持。若概括菩薩之行，則有三：所學、如何學、由誰而學。其中，首先以七處概括：自利、利他、真如、威力、成熟我的佛法、成熟有情、以及於無上圓滿菩提而學，如是為七。如何修學呢？首先要增上對大乘法的信心，尋求法、宣說法、修持與法相應的法，安住于正確的教言和隨行，以身語意的行為方式來攝持，即以六種方式。 由誰而學，即菩薩。若歸納其差別，則有十種：安住于種姓、已入、不凈意樂、清凈意樂、意樂未圓滿、意樂已圓滿、未決定證悟、決定證悟、一生補處、以及最後有者。所有這些菩薩的名號，菩提薩埵，有情勇士。
【English Translation】 It is the Dharma that explains the manifested aspects. To whom is it for? It is for beings or individuals who are led by the aspect of the supreme vehicle, who go to the state of fruition through the path of the Mahayana, that is, the assembly of the Mahayana. How does it relate in terms of words and meanings, and what is the meaning of the well-accomplished meaning? Because it possesses the meaning of the Mahayana, it becomes unsurpassed, and it explains the nature of the five aspects. What are the five? It is like a skilled craftsman hammering gold to make earrings and other ornaments, like a lotus flower opening and blooming, and like a hungry person eating well-prepared delicious food, like hearing good news that makes the mind happy, and like opening a treasure chest filled with various jewels. The Dharma of the Mahayana, which is explained in this treatise, also generates supreme joy for them in the same way. Therefore, through the five aspects of accomplishment, in order to clarify the intention of the Mahayana sutras, it is called 'Ornament of the Sutras'. Therefore, understanding these five meanings is the essence of the beginning and end of this treatise, and it will be explained below. Here, the great being, Steadfast Intelligence, said in his commentary: This treatise clearly explains all the profound and vast practices of the Bodhisattva. If we summarize the practices of the Bodhisattva, there are three: what to learn, how to learn, and by whom to learn. Among them, the first is summarized by seven places: self-benefit, benefiting others, suchness, power, fully ripening my Buddha-dharma, fully ripening sentient beings, and learning towards the unexcelled perfect enlightenment, thus there are seven. How should one learn? First, one should increase faith in the Mahayana Dharma, seek the Dharma, teach the Dharma, practice the Dharma that is in accordance with the Dharma, abide in the correct instructions and following, and be held by the methods of body, speech, and mind, that is, in six ways. By whom is it learned, that is, the Bodhisattva. If we summarize its distinctions, there are ten: abiding in the lineage, entered, impure intention, pure intention, intention not fully ripened, intention fully ripened, not definitely realized, definitely realized, one birth remaining, and the last existence. All these names of the Bodhisattva, Bodhisattva, hero of beings.
་ཆེ། བློ་དང་ལྡན་པ་སོགས་གཞུང་ལྟར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། ། བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ལས་རྣམ་དབྱེ་བདུན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་པར། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་། བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་དོན་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་དང་། ཆེད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བདུན་པོས་རིམ་པར་བཤད་ཚུལ་གསུངས་པ་འདིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་སྟེ། སྒྲའི་གཞུང་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་དེ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་ཞེས་པ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲའི་མིང་སྟེ། སྒྲའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། ཧསྟི་ཞེས་པ་ལག་པའམ་ཡན་ལག་མཚོན་བྱེད་དེ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆེད་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་མ་ཡིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་གཞུང་འགར་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་མིང་དུ། མིཏྟ་སཔྟ་ཞེས་མཚན་མ་བདུན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གཙོ་ཆེར་ 2-4a བྱས་ནས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་བྱེད་པ་པོའམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་ཤེས་ཞེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི་བརྒྱན་བྱའི་ངོ་བོའམ་གཞིའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཏོ། །ལས་སུ་བྱ་བ་མདོ་སྡེ་གང་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་ན། དེའི་དོན་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །བྱེད་པ་གང་གིས་ན། ངག་དང་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་ན། དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལས་ཞེས་སོ། །དེ་གང་སུ་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ལྟ་བུར་འབྲེལ་བར་སྟོན་ནོ། །དེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཡི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་བྱ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདིར་གནད་གསལ་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །ཡང་སྒྲ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། དོན་ཤེས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ས
【現代漢語翻譯】 ཆེ། བློ་དང་ལྡན་པ་སོགས་གཞུང་ལྟར་རོ། །(che blo dang ldan pa sogs gzhung ltar ro)偉大的，如經中所說，具有智慧等等。བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས། (bstan bcos kyi lus ni 'di yin no zhes gsungs) 世尊說，論的體性就是這樣。དེ་ཡང་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །(de yang don shes don ston sogs kyi tshigs bcad gnyis so) 也就是通達意義、闡釋意義等等的兩句偈頌。 བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ལས་རྣམ་དབྱེ་བདུན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་པར། (brda sprod pa'i sgra'i gtsug lag las rnam dbye bdun bshad pa dang mtshungs par) 就像在語法學中解釋七種格一樣，བྱེད་པ་པོ་དང་། (byed pa po dang) 作者，ལས་དང་། (las dang) 業，བྱེད་པ་དང་། (byed pa dang) 作為，དེའི་ཕྱིར་དང་། (de'i phyi r dang) 為此，རྒྱུའི་དོན་དང་། (rgyu'i don dang) 原因，ཡན་ལག་གི་དོན་དང་། (yan lag gi don dang) 部分，ཆེད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བདུན་པོས་རིམ་པར་བཤད་ཚུལ་གསུངས་པ་འདིར། (ched kyi don te bdun pos rim par bshad tshul gsungs pa 'dir) 在這裡依次解釋這七種方式。 དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་སྟེ། (de'i phyi r zhes pa de'i ched du zhes pa rnam dbye bzhi pa ched don gyi ming ste) 『為此』就是『爲了那個』，是第四格，表示目的。སྒྲའི་གཞུང་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། (sgra'i gzhung las sbyin pa zhes kyang bshad de) 語法學中也解釋為『佈施』。གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་དེ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །(gang gi ched du sbyin pa de ched don gyi ming du brjod do) 爲了什麼而佈施，就稱為什麼目的。 རྒྱུའི་དོན་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་དང་། (rgyu'i don zhes pa 'byung khungs kyi don dang) 『原因』是指來源。ཡན་ལག་གི་དོན་ཞེས་པ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲའི་མིང་སྟེ། (yan lag gi don zhes pa drug pa 'brel sgra'i ming ste) 『部分』是指第六格，表示關聯。སྒྲའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། (sgra'i gzhung kha cig las) 在一些語法學中，ཧསྟི་ཞེས་པ་ལག་པའམ་ཡན་ལག་མཚོན་བྱེད་དེ། (hasti zhes pa lag pa'am yan lag mtshon byed de) 『Hasti』表示手或部分，མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལག་པ་ལྟ་བུ་དང་། (mchod sbyin gyi lag pa lta bu dang) 比如供養的手。ཆེད་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་མ་ཡིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། (ched kyi don zhes pa skabs 'dir rnam dbye bzhi pa ched don ma yin gyi theg chen gyi gang zag gi ched du yin pas gang zag de la brten pa rten gnas kyi don can yin te) 『目的』在這裡不是指第四格的目的，而是指爲了大乘行者，依賴於那個人，具有依處之義。 སྒྲའི་གཞུང་འགར་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་མིང་དུ། (sgra'i gzhung 'gar rnam dbye bdun pa'i ming du) 在一些語法學中，作為第七格的名稱，མིཏྟ་སཔྟ་ཞེས་མཚན་མ་བདུན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །(mitta sapta zhes mtshan ma bdun par brjod pa de yin no) 稱為『Mitta Sapta』，即第七種相。དེ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གཙོ་ཆེར་(de la las su bya ba'i don can gtso cher) 其中，主要以作為對像之義， བྱས་ནས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་བྱེད་པ་པོའམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། (byas nas 'grel chen las 'di ltar bshad de byed pa po'am chos kyi ngo bo gang zhig rgyan par byed ce na) 在大疏中這樣解釋：作者或法的體性是什麼來莊嚴呢？དོན་ཤེས་ཞེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི་བརྒྱན་བྱའི་ངོ་བོའམ་གཞིའོ། །(don shes zhes pas theg pa chen po'i mdo sde ni brgyan bya'i ngo bo'am gzhi'o) 『通達意義』是指大乘的經是所莊嚴的體性或基礎。 ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཏོ། །(ji ltar na bstan bcos 'dis theg chen mdo sde rnams kyi don shes par byed pa'i tshul gyis brgyan to) 那麼，這部論是如何以通達大乘經的意義的方式來莊嚴的呢？ལས་སུ་བྱ་བ་མདོ་སྡེ་གང་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་ན། (las su bya ba mdo sde gang de la bstan bcos 'dis ji ltar brgyan pa'i bya ba 'jug na) 這部論是如何對作為對象的經進行莊嚴的呢？དེའི་དོན་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །(de'i don 'dis ston par byed pas so) 因為它闡釋了經的意義。 བྱེད་པ་གང་གིས་ན། (byed pa gang gis na) 通過什麼來做呢？ངག་དང་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །(ngag dang tshig dri ma med pas so) 通過無垢的語言和文字。དེ་ལྟར་རྒྱན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། (de ltar rgyan par byed pa de ci zhig gi ched du yin na) 那麼，這樣莊嚴是爲了什麼呢？སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །(sdug bsngal bsgral phyi r zhes so) 爲了救度痛苦。 དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་ན། (de rgyu ci las byung na) 那麼，這從什麼原因產生的呢？དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལས་ཞེས་སོ། །(de yi bdag nyid sdug bsngal 'gro la snying rje las zhes so) 從對受苦眾生的慈悲心中產生。དེ་གང་སུ་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། (de gang su dang 'brel zhe na) 那麼，這與誰相關聯呢？ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ལྟ་བུར་འབྲེལ་བར་སྟོན་ནོ། །(theg mchog bstan pa'i chos kyi zhes bstan bcos 'di theg pa chen po'i bka' dang yan lag can dang yan lag lta bur 'brel bar ston no) 『與宣說大乘之法相關』，表明這部論與大乘的教法相關聯，如同有肢體和肢體一樣。 དེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། (de gang zag gang la brten pa yin zhe na) 那麼，這依賴於什麼人呢？རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཡི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་བྱ་བཞིན་ནོ། །(rnam pa de yis 'gro ba'i sems can la zhes theg pa chen po'i gang zag gi ched don yin pas de yi rgyud la brten pa ste shing la bya bzhin no) 『以那種方式對待眾生』，因為這是爲了大乘行者，所以依賴於他的相續，就像鳥棲息在樹上一樣。 འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདིར་གནད་གསལ་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །('grel chen las gsungs pa go dka' bar snang bas 'dir gnad gsal bar mdor bsdus te brjod pa'o) 大疏中所說的似乎難以理解，所以在這裡簡明扼要地闡述要點。ཡང་སྒྲ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། (yang sgra byed pa sgrub pa gtso che ba'i dbang du byas te bshad na) 如果以語法中作者的造作為主來解釋，གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། (gang gis bstan bcos 'di rtsom pa'i byed pa po ni) 那麼，誰是這部論的作者呢？དོན་ཤེས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ། (don shes zhes pas bstan te theg pa chen po'i mdo sde) 『通達意義』表明是大乘的經。
【English Translation】 che blo dang ldan pa sogs gzhung ltar ro (Great, as stated in the scriptures, possessing wisdom, etc.). bstan bcos kyi lus ni 'di yin no zhes gsungs (The Blessed One said that the essence of the treatise is like this). de yang don shes don ston sogs kyi tshigs bcad gnyis so (That is, the two verses of understanding the meaning, explaining the meaning, etc.). brda sprod pa'i sgra'i gtsug lag las rnam dbye bdun bshad pa dang mtshungs par (Just as in grammar, seven cases are explained), byed pa po dang (the agent), las dang (the object), byed pa dang (the instrument), de'i phyi r dang (for that reason), rgyu'i don dang (the cause), yan lag gi don dang (the part), ched kyi don te bdun pos rim par bshad tshul gsungs pa 'dir (here, the manner of explaining these seven in order is stated). de'i phyi r zhes pa de'i ched du zhes pa rnam dbye bzhi pa ched don gyi ming ste (』For that reason』 means 『for that purpose,』 which is the fourth case, indicating purpose). sgra'i gzhung las sbyin pa zhes kyang bshad de (In grammar, it is also explained as 『giving』). gang gi ched du sbyin pa de ched don gyi ming du brjod do (What is given for what purpose is called the name of the purpose). rgyu'i don zhes pa 'byung khungs kyi don dang (』Cause』 means the source). yan lag gi don zhes pa drug pa 'brel sgra'i ming ste (』Part』 means the sixth case, indicating relation). sgra'i gzhung kha cig las (In some grammars), hasti zhes pa lag pa'am yan lag mtshon byed de (』Hasti』 represents the hand or part), mchod sbyin gyi lag pa lta bu dang (like the hand of offering). ched kyi don zhes pa skabs 'dir rnam dbye bzhi pa ched don ma yin gyi theg chen gyi gang zag gi ched du yin pas gang zag de la brten pa rten gnas kyi don can yin te (』Purpose』 here does not refer to the purpose of the fourth case, but to the purpose for the Mahayana practitioner, relying on that person, having the meaning of a support). sgra'i gzhung 'gar rnam dbye bdun pa'i ming du (In some grammars, as the name of the seventh case), mitta sapta zhes mtshan ma bdun par brjod pa de yin no (it is called 『Mitta Sapta,』 which is the seventh characteristic). de la las su bya ba'i don can gtso cher (Among these, mainly with the meaning of being the object), byas nas 'grel chen las 'di ltar bshad de byed pa po'am chos kyi ngo bo gang zhig rgyan par byed ce na (in the Great Commentary, it is explained like this: what is the nature of the agent or dharma that adorns?), don shes zhes pas theg pa chen po'i mdo sde ni brgyan bya'i ngo bo'am gzhi'o (』Understanding the meaning』 refers to the Mahayana sutras as the nature or basis to be adorned). ji ltar na bstan bcos 'dis theg chen mdo sde rnams kyi don shes par byed pa'i tshul gyis brgyan to (How does this treatise adorn by understanding the meaning of the Mahayana sutras?), las su bya ba mdo sde gang de la bstan bcos 'dis ji ltar brgyan pa'i bya ba 'jug na (How does this treatise engage in adorning the sutras as the object?), de'i don 'dis ston par byed pas so (Because it explains the meaning of the sutras). byed pa gang gis na (Through what does it do this?), ngag dang tshig dri ma med pas so (Through immaculate speech and words). de ltar rgyan par byed pa de ci zhig gi ched du yin na (Then, what is the purpose of adorning in this way?), sdug bsngal bsgral phyi r zhes so (To liberate from suffering). de rgyu ci las byung na (Then, from what cause does this arise?), de yi bdag nyid sdug bsngal 'gro la snying rje las zhes so (From compassion for beings suffering). de gang su dang 'brel zhe na (Then, with whom is this related?), theg mchog bstan pa'i chos kyi zhes bstan bcos 'di theg pa chen po'i bka' dang yan lag can dang yan lag lta bur 'brel bar ston no (』Related to the dharma teaching the supreme vehicle,』 indicating that this treatise is related to the teachings of the Mahayana, like having limbs and parts). de gang zag gang la brten pa yin zhe na (Then, on whom does this depend?), rnam pa de yis 'gro ba'i sems can la zhes theg pa chen po'i gang zag gi ched don yin pas de yi rgyud la brten pa ste shing la bya bzhin no (』In that way, for sentient beings,』 because this is for the Mahayana practitioner, it depends on his continuum, like a bird on a tree). 'grel chen las gsungs pa go dka' bar snang bas 'dir gnad gsal bar mdor bsdus te brjod pa'o (What is said in the Great Commentary seems difficult to understand, so here the key points are explained clearly and concisely). yang sgra byed pa sgrub pa gtso che ba'i dbang du byas te bshad na (If we explain it mainly in terms of the agent's action in grammar), gang gis bstan bcos 'di rtsom pa'i byed pa po ni (then, who is the agent who composed this treatise?), don shes zhes pas bstan te theg pa chen po'i mdo sde (』Understanding the meaning』 indicates the Mahayana sutras).
ྡེ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་གཟིགས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ 2-4b བརྙེས་པ་རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཕམ་མགོན་པོས་སོ། །དེས་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི། དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་པས་མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་དག་སྟོན་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩམ་མོ་ཞེས་དང་། བྱེད་པ་ཅི་ལྟ་བུས་ན། ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས་ཞེས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམ་དག་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཆེད་དུའོ། །ཀུན་སློང་ངམ་རྒྱུ་གང་གིས་ན། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའམ་གང་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་ཞེས་སོ། །འདི་གང་ཟག་སུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང་སུའི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ངག་དྲི་མ་མེད་པ་མདོར་བསྡུས་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་པ་ཞེས་པ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའོ། །སྙན་ཞིང་འཇེབས་པ་གདངས་སྙན་ཞིང་ཡིད་དུ་འཇེབས་པ། རྣམ་པར་གསལ་བ་ཚིག་དང་ཡི་ 2-5a གེ་བཟང་བ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ། དོན་ཤིན་ཏུ་གོ་བར་བྱེད་པ། མཉན་པར་འོས་པ་དོན་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟེན་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་འབབ་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ། གཏུགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མཁས་པས་མཐའ་གཏུག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་རྗེས་ཀྱི་གཉིས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དང་། ལྷག་མ་ལྔ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རིགས་པ་ནི། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གོ་རིམ་བཞིན་འབྲེལ་བ་དང་། དོན་རིགས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་དོན་དང་འབྱོར་པའམ་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ། མཐུན་པ་ཞེས་པ་དོན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ། རུང་བ་ཞེས་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསལ་བ། འབྱོར་པ་ཞེས་པ་སྙིང་ལ་བབ་པ། འཕྲོད་པ་ཞེས་པ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིད་ལ་འཕྲོད་པ། འཚམས་པ་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་དོན་ལྡན་དུ
【現代漢語翻譯】 正如他對一切邊際的意義都瞭如指掌，並且能夠洞察一切事物，彌勒怙主（彌勒佛，Maitreya）獲得了對各個事物的正確理解，成爲了十地菩薩的自在之王。他所要做的是：通過『闡釋意義』，他能夠憑藉對各個事物正確理解的力量，來闡釋所有經部的意義。那麼，他是如何做的呢？通過『言語和詞句的純凈』，也就是說，作為表達方式的言語是完全純凈的，能夠正確理解各個法；並且能夠正確理解眾生的語言，沒有遮蔽的污垢。那麼，爲了什麼目的呢？爲了將所有眾生從痛苦中解脫出來。那麼，動機或原因是什麼呢？正是因為智慧和慈悲的本性，這位偉大的彌勒怙主對所有受苦的眾生懷有偉大的慈悲。因此，這部論典是從圓滿的寫作原因中產生的，那麼它屬於或關聯於大乘或小乘的哪一方呢？『大乘教法的法』，也就是說，它屬於大乘的一方，並且與之相關。那麼，這部論典是爲了誰而作，又將依賴於誰的相續呢？『通過大乘教法的形式，是爲了所有發菩提心的眾生』。應當這樣理解。此外，純凈的言語可以概括為具有八個支分：『城市』指的是解脫之城，或者說是廣為人知的詞句；『悅耳動聽』指的是音調悅耳動聽，令人愉悅；『清晰明瞭』指的是詞句和文字優美；『能夠理解』指的是能夠很好地理解意義；『值得傾聽』指的是具有重大意義，與神聖的佛法意義相符；『沒有依賴』指的是越來越令人滿意；『沒有不一致』指的是令人信服和渴望；『沒有窮盡』指的是非常廣闊，即使是智者也無法窮盡其邊際。這八個支分中的第一個是從自在的角度來說的，接下來的兩個是從自性的角度來說的，剩下的五個是從結合的角度來說的。純凈的詞句也有八個支分：詞句和文字的類別是：按照順序，名稱、詞句和文字之間相互關聯；與意義類別之路相符的是關聯，也就是說，與意義和財富相關，或者說是實現意義；一致指的是對意義的良好解釋；適當指的是詞句和文字清晰；財富指的是深入人心；協調指的是與眷屬相協調；合適指的是與佛法和意義相符。
【English Translation】 Just as he knows and sees the meaning of all limits, and has a correct understanding of each thing, Maitreya (Lord Maitreya), the lord of the ten bhumis (grounds), has attained the correct understanding of each thing and has become the自在之王(zì zài zhī wáng, Lord of Freedom) of the ten bhumis. What he is to do is: through 'explaining the meaning', he is able to explain all the meanings of the sutras with the power of correctly understanding each thing. So, how does he do it? Through 'the purity of speech and words', that is, the speech as an expression is completely pure, able to correctly understand each dharma; and able to correctly understand the languages of sentient beings, without the defilement of obscuration. So, for what purpose? In order to liberate all sentient beings from suffering. So, what is the motivation or cause? It is precisely because of the nature of wisdom and compassion that this great Maitreya has great compassion for all suffering beings. Therefore, this treatise arises from the perfect cause of writing, so to which side of the Great or Small Vehicle does it belong or relate? 'The dharma of the Great Vehicle teaching', that is, it belongs to the side of the Great Vehicle and is related to it. So, for whom is this treatise written, and upon whose continuum will it depend? 'Through the form of the Great Vehicle teaching, it is for all sentient beings who have generated bodhicitta (the mind of enlightenment)'. It should be understood in this way. Furthermore, pure speech can be summarized as having eight branches: 'City' refers to the city of liberation, or well-known words; 'pleasant and delightful' refers to the tone being pleasant and delightful; 'clear and distinct' refers to the words and letters being beautiful; 'able to understand' refers to being able to understand the meaning well; 'worthy of listening' refers to having great meaning, in accordance with the meaning of the sacred Dharma; 'without dependence' refers to being increasingly satisfactory; 'without inconsistency' refers to being convincing and desirable; 'without exhaustion' refers to being very vast, and even the wise cannot exhaust its limits. The first of these eight branches is from the perspective of freedom, the next two are from the perspective of nature, and the remaining five are from the perspective of combination. Pure words also have eight branches: the category of words and letters is: in order, the relationship between names, words, and letters; that which is in accordance with the path of the category of meaning is the relationship, that is, related to meaning and wealth, or achieving meaning; consistency refers to the good explanation of meaning; appropriateness refers to the clarity of words and letters; wealth refers to being deeply rooted in the heart; coordination refers to being in harmony with the retinue; suitability refers to being in accordance with the Dharma and meaning.
ས་སུ་འཚམས་པ། འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཞེས་པ་འགྲུས་སྐྱོང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་མཁས་པར་བྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྟོན་པའོ། །འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་དཔེ་ལྔས་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་པར་ 2-5b བྱ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལྔ་ཡིན་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ཙམ་གྱི་ཚིག་དེའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་འགའ་བྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ནི་ཚིག་དེ་ལྔ་དངོས་པོ་ལྔ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་། གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྦྱར་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུམ་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་སུ་བརྗོད་ན་དངོས་པོ་ལྔ་པོ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཀུན་འདུས་པས་དེ་དང་སྦྱར་ན། དངོས་པོ་ལྔ་ནི། མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་དོན་དུ་ཞེན་ཀྱང་། མིང་ཙམ་ལས་བརྗོད་པ་ལྟར་དོན་མ་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་མིང་དུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་གི་གཟུང་ཆར་སྣང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་ཆར་སྣང་བ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་གཞན་དབང་དངོས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསུམ་དཔེ་སྔ་མ་གསུམ་དང་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོར་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་ཏུ་རྟོགས་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ 2-6a ངེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་པ་ལྟར་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དཔེ་ལྔ་པའི་བསྟན་བྱར་བཞེད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡོངས་གྲུབ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བཞིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་བྱང་དེ་བཞིན་ཉིད། དྲི་མ་བྲལ་བའི་རྣམ་བྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། དེ་འཐོབ་བྱེད་ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་དེ་སྐྱེད་བྱེད་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ས
【現代漢語翻譯】 安住于處所：『修習之支分集合』意為修習是精進，即精通且恒常；支分集合是具有正確的見解等。如是宣說具有意義之語。何為以五種無上譬喻開示『成就之義理』？ 大論師世親云：『應成辦者，應分別知者，應思惟者，不可思議者，及通達圓滿成就之義，各自以自證智了知，是與菩提分相順之自性。』雖說此五者，然總攝彼等之意為何？諸論師有不同觀點。論師堅慧認為，此五句可與五種事物、三種自性及三種補特伽羅相關聯，形成三種結合方式。簡言之，此五種事物涵蓋大乘之所有所詮，故可與之結合。五種事物為：名、因、分別、真如、無分別智。 其中，首先，如一切法皆以名言述說，然眾生執著于實義，然僅是名言，實義未成，故為『應成辦者』。因是安立名言之因，即他起之顯現，應知彼等是隨心顯現之緣起。分別即心與心所之顯現，乃八識聚和他起之實性。應以決斷其自性之方式思惟之。此三者依次與前三喻相關聯。真如是圓成實性，因無自證，故為不可思議。初地現證真如時，如聞得決定獲得菩提之佳音，生起歡喜。 以無分別智為主之菩提分相順之法，被認為是第五喻之所詮。如《攝大乘論》云：『何為圓成實性？當以四種清凈之法了知，即自性清凈之真如，離垢清凈之真如，遠離一切障礙。獲得彼之道的清凈，菩提分相順之法，彼生起之所緣清凈，即大乘之法。』
【English Translation】 Abiding in a suitable place: 'The collection of limbs of cultivation' means cultivation is diligence, that is, being proficient and constant; the collection of limbs is having correct views, etc. Thus, it speaks of words that have such meaning. What is the meaning of showing 'the meaning of accomplishment' with five unsurpassed examples? The great master Vasubandhu said: 'That which should be accomplished, that which should be distinguished, that which should be contemplated, that which is inconceivable, and the meaning of realizing perfect accomplishment, each should be known by one's own knowledge, and it is the nature that is in accordance with the aspects of enlightenment.' Although these five are said, what is the intention of that brief summary? There are several views of the teachers. The teacher Lodro Tänpa (Blo gros brtan pa) said that these five sentences can be related to five things, three natures, and three individuals, forming three kinds of combination methods. In short, these five things encompass all the objects of the Great Vehicle, so they can be combined with it. The five things are: name, cause, discrimination, suchness, and non-discriminating wisdom. Among them, first, as all phenomena are expressed by names, beings are attached to the real meaning, but it is only a name, and the real meaning is not accomplished, so it is 'that which should be accomplished.' The cause is the cause of establishing names, that is, the appearance of other-dependent grasping, and it should be known that these are the dependent origination that appears according to the mind. Discrimination is the appearance of the aspects of mind and mental factors, which is the reality of the eight consciousness aggregates and other-dependence. It should be contemplated by the method of determining its nature. These three are sequentially related to the first three metaphors. Suchness is the perfectly accomplished nature, and because there is no self-awareness, it is inconceivable. When suchness is directly realized on the first ground, it is like hearing the good news that one is certain to attain enlightenment, and joy arises. The Dharma that is in accordance with the aspects of enlightenment, with non-discriminating wisdom as the main thing, is considered to be the object of the fifth metaphor. As the Compendium of the Great Vehicle says: 'What is perfectly accomplished nature? It should be known by four kinds of pure Dharma, that is, the suchness of self-nature purity, the suchness of purity free from defilements, free from all obscurations. The purity of the path that obtains it, the Dharma that is in accordance with the aspects of enlightenment, the purity of the object that arises from it, is the Dharma of the Great Vehicle.'
ོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཀུན་བརྟགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ལ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་བཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སོགས་བཞི་དང་སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་། ལོག་ཤེས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་གསུངས་ཀྱང་འདིར་མང་དོགས་ནས་མ་བརྗོད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་མིང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལྔ་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ནས། རང་ལུགས་དོན་ཚུལ་ལྔ་པོ་གོང་མ་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་སྦྱར་བ་དང་། འོག་མ་ཐེག་ཆེན་བཀའ་སྒྲུབ་སོགས་དང་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས་འོག་མ་འདི་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡུལ་སྐྱབས་འགྲོ་མཆོག་ཏུ་ 2-6b སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། བསམ་བྱ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་ལས་འདིར་ཟབ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐུ་ཡོངས་སྨིན་གཉིས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་སོ། །སྡོམ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ། མོས་པ་ནས་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་བར་རོ། །སྔ་མའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པས་མོས་པ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་དང་། བྱེ་བྲག་ཤེས་བྱ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན། བསམ་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐབས་མཁས་ནི་བསྡུ་དངོས། ཕར་ཕྱིན། ཚད་མེད་མཆོད་བསྟེན་སོགས་དང་ལམ་བྱང་ཕྱོགས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོན་ཏན། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་གི་སྐབས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་གང་ཡང་མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདིའི་གཞུང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྦྱར་བཏུབ་ཅིང་གོ་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བཀར་བསྒྲུབས་པས་གསེར་བརྡུངས་སུ་བྱས་ཏེ་རྒྱན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་དེ་བཀའ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་རོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལའང་། མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ 2-7a དང་ལྡན་པ་དང་། རང་དོན་ཞི་བདེའི་གོ་འཕང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། ལམ་བསླབ་པ
【現代漢語翻譯】 如是說。無三種自性的遍計所執，應如實證明。于依他起，應知遍計所緣的緣起；于自性，應知自性；于圓成實，應知不變圓成實和不顛倒圓成實四種差別。就補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人、有情）而言，應依于無知者、懷疑者和邪見者。最初宣說如何成立大乘為佛語等，但此處因恐繁多而未述說。尊者智吉祥（梵文：Jñānaśrī）已顯示，將應成辦等義與名、因等五者相合是不應理的。自宗是將五種義理與上文的義知、義示等詞語相合，下文則與大乘是佛語等相合。其中下文是世親（梵文：Vasubandhu）的觀點，即應成辦是大乘是佛語，發心的所緣是皈依殊勝處，近取因是大乘種性這三者。應詳細瞭解發心和成辦二利這二者。應思維甚深和廣大的真如（梵文：Tathātā），此處指甚深。應思維不可思議的威力圓滿成熟二者。圓滿成就即是菩提（梵文：Bodhi，含義：覺悟）。 如是，有能知者，如『于成辦之時』之語，以及如『珍寶之器如開敷』之經文。總的來說也是如此宣說的。那麼，應如何修學呢？從信解到教誡隨示之間。按照先前的次第，以大乘是佛語來成立，從信解到成辦之間；應詳細瞭解教誡隨示；應思維廣大的方便善巧，即四攝、波羅蜜多（梵文：Pāramitā，含義：到彼岸）、無量、供養承事等和道次第；應思維不可思議的功德；圓滿成就是證悟的究竟義。如是所說，皆是智者們的善說。然而，若就此論的全部義理而言，爲了能夠結合且易於理解，應成辦的是，以大乘來成立，如將黃金錘鍊成飾品一般，對於未認知為佛語的邪見和懷疑者，應使其遠離，從而生起受用大乘的歡喜。應詳細瞭解的是大乘的特點，即從皈依直到成辦之間。而且，對於聲聞（梵文：Śrāvaka，含義：聽聞者）們，也有皈依三寶，具有小乘種性，于自利寂靜之果位發心，修學道。
【English Translation】 It is said thus. The Parikalpita (藏文：ཀུན་བརྟགས，梵文：Parikalpita，梵文羅馬擬音：Parikalpita，漢語字面意思：遍計所執) of the three Svabhāva (藏文：ངོ་བོ་ཉིད，梵文：Svabhāva，梵文羅馬擬音：Svabhāva，漢語字面意思：自性) should be proven as it is. In Paratantra (藏文：གཞན་དབང་，梵文：Paratantra，梵文羅馬擬音：Paratantra，漢語字面意思：依他起), one should know the dependent origination of the Parikalpita (藏文：ཀུན་བྱང་，梵文：Parikalpita，梵文羅馬擬音：Parikalpita，漢語字面意思：遍計所緣), and the Svabhāva (藏文：ངོ་བོ་ཉིད，梵文：Svabhāva，梵文羅馬擬音：Svabhāva，漢語字面意思：自性). In Pariniṣpanna (藏文：ཡོངས་གྲུབ，梵文：Pariniṣpanna，梵文羅馬擬音：Pariniṣpanna，漢語字面意思：圓成實), one should know the four distinctions of immutable Pariniṣpanna (藏文：ཡོངས་གྲུབ，梵文：Pariniṣpanna，梵文羅馬擬音：Pariniṣpanna，漢語字面意思：圓成實) and non-inverted Pariniṣpanna (藏文：ཡོངས་གྲུབ，梵文：Pariniṣpanna，梵文羅馬擬音：Pariniṣpanna，漢語字面意思：圓成實). In terms of the individual, one should rely on the ignorant, the doubtful, and those with wrong views. Initially, it was said how to establish the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) as the Buddha's words, but here it is not mentioned due to fear of prolixity. Master Jñānaśrī (藏文：ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི，梵文：Jñānaśrī，梵文羅馬擬音：Jñānaśrī，漢語字面意思：智吉祥) has shown that it is unreasonable to combine the meaning of what is to be accomplished with the five, such as name and reason. The self-view is to combine the five meanings with the words of the upper meaning, such as knowing the meaning and showing the meaning, and the lower meaning with the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) being the Buddha's words. Among the two, the latter is the view of Vasubandhu (藏文：དབྱིག་གཉེན，梵文：Vasubandhu，梵文羅馬擬音：Vasubandhu，漢語字面意思：世親), that is, what is to be accomplished is the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) being the Buddha's words, the object of generating Bodhicitta (藏文：སེམས་བསྐྱེད，梵文：Bodhicitta，梵文羅馬擬音：Bodhicitta，漢語字面意思：菩提心) is taking refuge in the supreme, and the immediate cause is establishing the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) lineage. One should know in detail the two, generating Bodhicitta (藏文：སེམས་བསྐྱེད，梵文：Bodhicitta，梵文羅馬擬音：Bodhicitta，漢語字面意思：菩提心) and accomplishing the two benefits. One should contemplate the profound and vast Suchness (藏文：དེ་ཁོ་ན་ཉིད，梵文：Tathātā，梵文羅馬擬音：Tathātā，漢語字面意思：真如), here referring to the profound. One should contemplate the two inconceivable powers of complete maturation. Complete accomplishment is Bodhi (藏文：བྱང་ཆུབ，梵文：Bodhi，梵文羅馬擬音：Bodhi，漢語字面意思：菩提). Thus, there is a knower, such as the words 'at the time of accomplishment', and the sutra words such as 'the vessel of jewels is like an opening'. The summary is also taught in this way. So how should one learn? From aspiration to the instruction following the teaching. According to the previous order, the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) is established as the Buddha's words, from aspiration to accomplishment; one should know in detail the instruction following the teaching; one should contemplate the vast skillful means, that is, the four Saṃgrahavastu (藏文：བསྡུ་དངོས，梵文：Saṃgrahavastu，梵文羅馬擬音：Saṃgrahavastu，漢語字面意思：四攝), Pāramitā (藏文：ཕར་ཕྱིན，梵文：Pāramitā，梵文羅馬擬音：Pāramitā，漢語字面意思：波羅蜜多), immeasurable, offering service, etc., and the path direction; one should contemplate the inconceivable qualities; complete accomplishment is the ultimate meaning of realization. All those words are the good words of the wise. However, if one considers the entire meaning of this treatise, in order to be able to combine and easily understand, what is to be accomplished is that the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘) is established, just like hammering gold into ornaments, and one should be free from wrong views and doubts about what is not recognized as the Buddha's words, thereby generating the joy of enjoying the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘). What should be known in detail is the characteristics of the Mahāyāna (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文：Mahāyāna，梵文羅馬擬音：Mahāyāna，漢語字面意思：大乘), that is, from taking refuge to accomplishment. Moreover, for the Śrāvaka (藏文：ཉན་ཐོས，梵文：Śrāvaka，梵文羅馬擬音：Śrāvaka，漢語字面意思：聲聞)s, there is also taking refuge in the Three Jewels, possessing the Hīnayāna (藏文：ཐེག་དམན，梵文：Hīnayāna，梵文羅馬擬音：Hīnayāna，漢語字面意思：小乘) lineage, generating Bodhicitta (藏文：སེམས་བསྐྱེད，梵文：Bodhicitta，梵文羅馬擬音：Bodhicitta，漢語字面意思：菩提心) in the fruit of self-benefit and peace, and learning the path.
་གསུམ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཐེག་དམན་དེ་དག་གི་དམན་ལ་ཐེག་ཆེན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་སྤྲོ་བ་ལྷག་པར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་པདྨ་ཟླུམ་པ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་བློ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཕྱོགས་པའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནས་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་། དེ་འགྲུབ་བྱེད་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་ལ་རང་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཟས་གཡོས་ལེགས་ཟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་རང་གི་དབང་པོ་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་ཐོབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོ་རང་རིག་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། སྤྱི་མཚན་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་གསུངས་པའི་ཡ་གྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནའང་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། འདིར་བྱང་ཆུབ་དེའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ 2-7b ཕབ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ན་དེ་ནམ་ཞིག་འཐོབ་རུང་བར་ཤེས་པ་ནི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པར་ཐོས་པའམ་མཐོང་བ་འདྲ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་ལས་ཁྱོད་ལ་བྱ་དགའ་སོགས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་འཕྲིན་ཐོས་ཚེ་བྱ་དགའ་དེ་ད་ལྟ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་། སླད་ནས་ཐོབ་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་ཀྱི་ལེའུ་མཐའ་དག་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེ་དངོས་སུ་བསྟན་ཕྱིར། དཔེ་འདི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་རིགས་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་རིགས་ཏེ་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་
【現代漢語翻譯】 雖然僅僅是成就三身，但因爲了解小乘的低下之處與大乘殊勝之處的差別，所以更加歡喜大乘之道，如同蓮花盛開一般，生起趨向大乘的喜悅。像這樣瞭解大小乘的差別之後，進入大乘應當思考的是：大乘所開示的真如之義，大乘菩薩的神通之力，以及令根器成熟之理。通過思考，就能證悟真如之義，獲得能夠成辦菩薩二利的神通之力，以及親自進入成就這些的令根器成熟之方便，如同享用烹調精美的食物一般，那個人也會因爲了知真如、成就大神通、獲得各自根器成熟的功德而生起歡喜。不可思議的就是菩提，一般來說，真如也是因為沒有各自的自證智而如實地不可思議，但通過總相的門徑，通過聞思是可以思考的，這並沒有矛盾。同樣，在所說的四種不可思議中，佛陀的事業等不可思議，在不可思議的事物中也是最為殊勝的。但在此處，因為已經確定了菩提的自性，所以像這樣不可思議的菩提，即使現在尚未顯現其功德的少許部分，但如果進入大乘之道，就知道它總有一天是可以獲得的，這就像聽聞或看到一封好的信件一樣。比如，從國王等的信件中聽到『你會得到如此這般的獎賞』這樣的訊息時，即使獎賞現在尚未顯現，也會心想以後一定能得到而生起歡喜。像這樣，菩提是通達圓滿成就之義，各自需要自己證悟的，所以是不可思議的。因此，所有成辦它的因——道之法，都被稱為與菩提分相應的法性，所以，菩提品之後的品，都應該與打開珍寶箱的比喻結合起來。如果在菩提的章節中已經直接展示了打開珍寶箱的比喻，那麼會想這個比喻不應該與菩提分法結合，但實際上是非常適合的，因為道路、菩提分相應的法都完全 通達
【English Translation】 Although there is only the accomplishment of the three bodies, because one understands the difference between the inferiority of the Lesser Vehicle and the superiority of the Great Vehicle, one is even more delighted in the path of the Great Vehicle, like a lotus flower opening, generating joy that inclines towards the Great Vehicle. Having understood the differences between the Great and Lesser Vehicles in this way, one should contemplate upon entering the Great Vehicle: the meaning of suchness taught in the Great Vehicle, the power of the miraculous abilities of the Great Vehicle Bodhisattvas, and the manner of fully maturing the faculties. Through contemplation, one will attain certainty in the meaning of suchness, gain the power to accomplish the two benefits of a Bodhisattva, and personally enter the means of fully maturing the faculties that accomplish them, just as one enjoys eating well-prepared food. That person will also experience the joy of knowing suchness, accomplishing great power, and attaining the respective qualities of maturing one's faculties. The inconceivable is enlightenment (བྱང་ཆུབ།， बोधि， bodhi， awakening), generally, suchness is also inconceivable as it is without individual self-awareness, but there is no contradiction in contemplating it through hearing and thinking via the general characteristics. Similarly, among the four inconceivables mentioned, the Buddha's activities and so on are inconceivable, and among the inconceivable things, they are the most supreme. But here, because the nature of enlightenment has been determined, even such an inconceivable enlightenment, although only a small part of its qualities has not yet manifested, if one enters the path of the Great Vehicle, one knows that it can be obtained someday, which is like hearing or seeing a good letter. For example, when one hears from a letter from a king or someone similar, 'You will receive such and such rewards,' even though the reward has not yet manifested, one will rejoice, thinking that one will surely receive it later. In this way, enlightenment is the meaning of realizing complete accomplishment, which each individual must realize for themselves, so it is inconceivable. Therefore, all the causes that accomplish it—the path's dharmas—are called the nature of dharmas that are in harmony with the aspects of enlightenment, so all the chapters after the chapter on enlightenment should be combined with the example of opening a jeweled box. If the example of opening a jeweled box has already been directly shown in the chapter on enlightenment, one might think that this example should not be combined with the dharmas of the aspects of enlightenment, but it is very appropriate because the path, the dharmas corresponding to the aspects of enlightenment, are completely understood.
རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེས་བསྟན་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དཔེར་ན་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཁྱོད་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་སྒྲོམ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐོས་པ་དང་འདྲ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་ལམ་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་བཀང་བའི་སྒྲོམ་ 2-8a ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སློབ་ལམ་པའི་གང་ཟག་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་འཐོབ་བྱེད་ཐོག་མར་མོས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡི་ལམ་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་སྐབས་ན་ལམ་དང་ས་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཅི་རིགས་ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་དེའི་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་མོས་པ་ནས་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚིག་དང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གསར་དུ་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅི་དགོས་སྙམ་ན། སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་བཟང་བ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པ་ནི་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་རང་གི་ལུས་རྒྱན་དང་བཅས་པ་དེ་མེ་ལོང་དྭངས་པའི་ནང་དུ་སོན་པ་སྟེ་ཤར་བར་གྱུར་པ་དེ་མཐོང་ན། རང་གི་ལུས་དང་རྒྱན་མཛེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་དབང་ 2-8b གིས་མི་རྣམས་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་ཡིད་ལ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་ཞིང་ཚིག་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། གོ་རིམས་ལེགས་པར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཟབ་མོ་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཆ་ར
【現代漢語翻譯】 由於圓滿的果實是菩提（byang chub，覺悟），這就像打開珍寶之匣的比喻所顯示的最終目標。但此處是對不可思議的菩提進行聞思抉擇之時，譬如聽到信中說『將賜予你一個裝滿無量珍寶的大箱子』。在無學道中，力量等功德，無不具足，如開啟寶箱般顯現於佛前。然而，學道者僅能知曉其理，尚未親證，故其自性雖不可思議，然思議此不可思議亦無妨。如是，以無上菩提為目標，從最初的發心開始，修持深廣之道，圓滿無缺。當道和地的各個階段的功德顯現時，如同獲得各種珍寶般顯現。如此，菩薩的功德隨著地和道的增進而增長，直至證得佛地。體驗這些功德，如同開啟珍寶之匣，親身實踐一般。因此，這是從發心到果位的教導。有些人認為，佛陀的教言自然具備詞句和意義圓滿的功德，何須論典來重新裝飾？譬如，一個天生麗質的人，再以各種珍寶裝飾，固然這些珍寶本身就具備功德，但當此人連同裝飾在明鏡中顯現時，見到自身與裝飾之美，會生起極大的歡喜。同樣，佛陀所說的法，初善、中善、后善，詞句和意義圓滿，具備四梵住的功德，因此極為殊勝。這些恒常具備無量自性功德的法，此論典彙集了佛陀各種教言的廣大意義，並以有條不紊的方式進行編排，使深奧難懂之處得以闡明。 Some might wonder, 'Since the words of the Buddha are naturally endowed with the qualities of perfect words and meanings, what need is there to newly adorn them with treatises?' It is like a person who is naturally beautiful, adorned with various jewels. Although these jewels inherently possess qualities, when that person, together with the adornments, is reflected in a clear mirror, seeing the beauty of their body and adornments, people will especially generate supreme joy in their minds. Similarly, whatever the Buddha has well spoken, being virtuous in the beginning, middle, and end, perfect in words and meanings, and endowed with the four qualities of pure conduct, is supremely excellent. Therefore, these teachings, which are always endowed with immeasurable natural qualities, are also gathered by this treatise, which gathers together the vast meanings of the various teachings of the Buddha, arranges them in a well-ordered manner, and clarifies the profound and difficult aspects.
【English Translation】 Since the perfect fruit is Bodhi (byang chub, enlightenment), this is like the ultimate goal shown by the metaphor of opening a treasure chest. But here is the time to establish the inconceivable Bodhi through hearing, thinking, and meditating. It is like hearing in a letter, 'I will give you a large box filled with immeasurable treasures.' In the path of no more learning, there is no lack of qualities such as strength, like opening a treasure chest and manifesting before the Buddha. However, those on the path of learning only know that it is so, but have not yet realized it, so although its nature is inconceivable, it is not contradictory to contemplate this inconceivability. Thus, aiming for unsurpassed Bodhi, starting from the initial aspiration, cultivating the profound and vast path completely and without deficiency, when the merits of the respective stages of the path and ground manifest, it is like obtaining various treasures. In this way, the merits of the Bodhisattva's ground and path increase and grow until reaching the Buddha ground. Experiencing these merits is like opening a treasure chest and becoming directly aware of it. Therefore, this is a teaching from aspiration to fruition. Some might wonder, 'Since the words of the Buddha are naturally endowed with the qualities of perfect words and meanings, what need is there to newly adorn them with treatises?' It is like a person who is naturally beautiful, adorned with various jewels. Although these jewels inherently possess qualities, when that person, together with the adornments, is reflected in a clear mirror, seeing the beauty of their body and adornments, people will especially generate supreme joy in their minds. Similarly, whatever the Buddha has well spoken, being virtuous in the beginning, middle, and end, perfect in words and meanings, and endowed with the four qualities of pure conduct, is supremely excellent. Therefore, these teachings, which are always endowed with immeasurable natural qualities, are also gathered by this treatise, which gathers together the vast meanings of the various teachings of the Buddha, arranges them in a well-ordered manner, and clarifies the profound and difficult aspects.
ྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་དོན་སོ་སོར་མ་ནོར་བར་རྣམ་པར་ཕྱེས་པས་ན་བློ་ལྡན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་གསུང་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐོས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ན་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་དེ། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་གཟུགས་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 說如是所著論典 གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་གཞུང་གི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ། བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། 立大乘為佛經 དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཀར་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ། 總說立大乘為佛經之差別品 ཇི་ལྟར་མནམས་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་སྣར་མནམས་ན་དྲི་རབ་ཏུ་དཀུ་བ་སྣ་ 2-9a དབང་དང་འཕྲོད་དཀའ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ། དེ་ལྕེས་མྱང་ན་ཤིན་ཏུ་རོ་ཞིམ་ཞིང་ནད་སོགས་ཞི་བ་དང་ལུས་ལ་ཆེར་ཕན་པའི་སྨན་བཟང་པོ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དོན་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོ་བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་ཅིང་འཁོར་བར་གནས་པ་སོགས་ཐོས་པས། དྲི་རྩུབ་ཅིང་སྣ་ལ་འཁྲི་བའམ་དཀུ་བ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་སྨན་ཆེན་པོ་ཞིམ་ཞིང་བཅུད་དང་ལྡན་པ་དག་འདོར་བ་ལྟར་བྱིས་པ་བློ་ཆུང་བ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་སྐྲག་ནས་འདོར་བ་དེ་ནི་གང་ཟག་དེའི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆེས་འཐད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའམ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བར་གནས་ཏེ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཡང་། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དཀའ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཙམ་ལ་འཆེལ་ནས་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་གདམས་པའོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ 2-9b ལམ་ནི། དཀའ་སྤྱད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་དང་། ཚོགས་ར
【現代漢語翻譯】 通過對各種觀點進行徹底區分，清晰且無誤地闡明了諸佛的意圖，因此，有智慧的學者們能夠輕鬆理解諸佛之語的真諦，並在聽聞此論時生起極大的喜悅，就像鏡中的影像清晰地展現了美好形體的優點一樣。因此，這部論典成爲了闡明經部意圖的莊嚴之物。 如是所著論典 第二，論典正文的內容包括：需要確立的，需要詳細瞭解的，需要思考的，不可思議的，以及與菩提道相符之法，共五部分，將闡述它們的自性。 確立大乘為佛經 第一，確立大乘為佛經，分為總說和別說兩部分，這裡是總說。 總說確立大乘為佛經之差別品 如『如何嗅』等三頌。例如，如何嗅？如果嗅到氣味非常刺鼻，難以接近的味道，就像難以與鼻根相合一樣。但如果用舌頭品嚐，卻非常美味，能平息疾病，對身體非常有益，就像良藥一樣。大乘佛法也以兩種形式存在：即意義和文字的自性，也就是語言的形式。如果只看文字，大乘經典中說一切法無自性等等，以及佈施頭和手足等，要經歷三大阿僧祇劫的苦行並在輪迴中流轉等等。聽到這些，就像聞到粗糙刺鼻的氣味一樣，因此，就像丟棄美味且充滿營養的良藥一樣，那些心胸狹隘、傾向於低劣的人會因恐懼而捨棄。這只是那些人的過錯，而不是大乘佛法的過錯。如果通過理智正確地理解其含義，就會明白一切法雖然自性空，但名言安立卻非常合理，並非否定名言。或者說，這是否定那些凡夫俗子所臆想的『無』，而不是否定依他起在名言中存在，以及圓成實是勝義諦。安住于輪迴並修持苦行，也是因為可以通過殊勝的方便和智慧，毫不費力地成就。如果瞭解佛法的真諦，就會更加傾向於大乘，因此，告誡人們不要只執著于文字，因為不理解其深層含義而捨棄。 此外，大乘的道路是：忍受廣大的苦行，積累資糧
【English Translation】 Through thoroughly distinguishing various viewpoints, the intentions of the Buddhas are clearly and unmistakably elucidated. Therefore, wise scholars can easily grasp the true meaning of the Buddhas' words and generate supreme joy upon hearing this treatise, just as the image in a mirror clearly reveals the qualities of a beautiful form. Thus, this treatise becomes an adornment that clarifies the intentions of the Sutra Pitaka. The treatise is written as such. Secondly, the content of the treatise's main body includes: what needs to be established, what needs to be understood in detail, what needs to be contemplated, what is inconceivable, and the nature of the dharmas that are in accordance with the path to Bodhi, in five parts. Establishing the Mahayana as the Buddha's teaching. Firstly, establishing the Mahayana as the Buddha's teaching, divided into general and specific explanations. Here is the general explanation. General explanation of establishing the difference of Mahayana as the Buddha's teaching. Like the three verses beginning with 'How to smell'. For example, how to smell? If one smells a very pungent odor that is difficult to approach, like something that is difficult to be compatible with the nasal sense. But if one tastes it with the tongue, it is very delicious, can pacify diseases, and is very beneficial to the body, like a good medicine. The Mahayana Dharma also exists in two forms: namely, the nature of meaning and letters, which is the form of language. If one only considers the words, the Mahayana scriptures say that all dharmas are without inherent existence, and that one must practice great austerities such as giving away one's head and limbs, and remain in samsara for three countless great kalpas. Hearing these things is like smelling a rough and pungent odor. Therefore, just as one discards delicious and nutritious medicine, those who are narrow-minded and inclined towards inferiority will abandon it out of fear. This is only the fault of those individuals, not the fault of the Mahayana Dharma. If one correctly understands its meaning through reason, one will understand that although all dharmas are empty of inherent existence, the establishment of conventional designations is very reasonable, and it does not deny conventional designations. Or rather, it denies the 'non-existence' that is imagined by ordinary people, but it does not deny that the dependent arising exists in conventional reality, and that the perfectly established is the ultimate truth. Remaining in samsara and practicing austerities is also because one can accomplish it effortlessly through special means and wisdom. If one understands the true meaning of the Dharma, one will be more inclined towards the Mahayana. Therefore, one is cautioned not to cling only to the words and abandon it because one does not understand its deeper meaning. Furthermore, the path of Mahayana is: enduring vast austerities, accumulating merit
ྒྱ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་བསགས་པ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཡང་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་གྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་དམ་པ་མིན་པ་རྣམས་འཇུག་དཀའ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་འདི་ནི། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཆུང་ངུས་མཉེས་པར་དཀའ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མཉེས་པའི་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པས། རྒྱལ་པོ་དེ་མཉེས་པར་གྱུར་ན། ནོར་དང་དབང་ཕྱུག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་ཆེན་འདི་དམན་པའི་གང་ཟག་གིས་འགྲུབ་པར་དཀའ་ཡང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ན། ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་ནོར་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་སོགས་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་ན་ཡང་། གང་ཟག་ཤེས་རབ་དང་མོས་པ་དམན་པས་དེ་མི་ཤེས་པའི་དཔེ་ནི། རིན་ཆེན་མཆོག་གི་རིགས་དང་ལྡན་པ་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། དེའི་རྒྱུས་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ཀྱི་ལག་ཏུ་སོན་ན།དེའི་ངང་ཚུལ་ལྟ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་རྫི་སོགས་མི་དམན་པ་རྣམས་མི་མགུ་སྟེ། འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་མི་མཁས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་འདི་ལ་མགུ་བ་དང་ངོ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་ལ། དེ་ 2-10a ལས་ལྡོག་སྟེ་མཁས་ཤིང་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ན། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུས་ཤེས་པ་རྣམས་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་དགའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མགུ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 立大乘品 གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ལོག་པར་རྟོག་པ་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤོང་བར་གདམས་པ་གཉིས། 說能遮邪見的正理類 དང་པོ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་པ་དག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཐོ་བརྩམ་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་དང་རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་མིན་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་སྣང་། མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀ
【現代漢語翻譯】 積累廣大無量之功德，雖需時日長久方能成就，然此乃大乘之功德而非過失。何以故？大乘之法甚為難得，且非賢善者難以入。以地與波羅蜜多等之無量相，故能廣大；以甚深難解故。譬如世間之大國王，小事難以悅之。若如法行持廣大之事，令國王歡喜，則能獲得廣大財富與權勢之賞賜。如是，大乘雖為下劣之人難以成就，然若以方便與智慧雙運而修持，則能賜予功德之頂峰——十力、四無畏等永不耗盡之寶藏。 又，大乘之法雖具殊勝功德，然若有情智慧與信心不足，則不能了知。譬如珍寶之極品，雖具無量價值，然若落入不識其價值之卑劣之人手中，彼等不能識其真價，如牧童等鄙賤之人不喜之，心想『此有何用』而棄之。如是，不智之人亦不喜此法，不覺稀有。反之，若具廣大智慧與信心，如識寶之人喜好珍寶一般，則對此大乘生起極大歡喜，並精勤修持。大乘經莊嚴論第一品之釋。 立大乘品 第二，于大乘立宗之差別分說中，有顯示遮遣邪見之正理類，以及勸舍于大乘之邪執二者。 說能遮邪見的正理類 第一，以先前未授記等七頌顯示。其中，聲聞部認為：『聲聞之三藏乃是佛語，而大乘非佛語。乃是世尊入滅后，魔所說，為立宗而由外道與論師所造。』世尊曾親言，應以是否符合黑品與大品來區分是否為佛語。凡是符合經藏，不違背律藏，不違背阿毗達摩法性者，即是大品，此乃佛語。
【English Translation】 Accumulating vast and immeasurable merits, although it takes a long time to accomplish, this is a virtue of the Mahayana, not a fault. Why? The Dharma of the Mahayana is very difficult to obtain, and it is also difficult for those who are not virtuous to enter. Because of the immeasurable aspects of the grounds and Paramitas, it becomes vast; because it is profound and difficult to comprehend. For example, great kings in the world are difficult to please with small matters. If one performs great deeds that please them in accordance with the Dharma, then one can obtain rewards of vast wealth and power. Likewise, although this Mahayana is difficult for inferior beings to accomplish, if one cultivates it by combining skillful means and wisdom, it will bestow the supreme treasure of virtues—the ten powers, the four fearlessnesses, etc.—which will never be exhausted. Furthermore, although the Dharma of the Mahayana possesses supreme qualities, beings with inferior wisdom and faith do not understand it. For example, although a supreme gem is of immeasurable value, if it falls into the hands of a base person who does not know its value, they will not recognize its true worth. Inferior people such as cowherds will not like it, thinking, 'What is this for?' and discard it. Likewise, unwise people do not rejoice in this Dharma or find it wondrous. On the contrary, those with great wisdom and faith, like those who know gems rejoice in supreme jewels, will have great joy in this Mahayana and strive to realize it. End of the explanation of the first chapter of the Ornament for the Mahayana Sutras. Establishing the Mahayana Second, in the detailed explanation of the categories for establishing the Mahayana, there are two aspects: showing the categories of reasoning that refute wrong views, and advising to abandon wrong conceptions about the Mahayana. Explaining the Categories of Reasoning that Refute Wrong Views First, it is shown by seven verses, such as 'not previously prophesied'. That is, the Shravakas say: 'The three pitakas of the Shravakas are the words of the Buddha, but the Mahayana is not the word of the Buddha. After the Buddha passed into Nirvana, it was taught by demons, and composed by heretics and logicians in order to establish their tenets.' The Buddha himself said that it is necessary to distinguish whether it is the word of the Buddha by whether it conforms to the dark side and the great side. Whatever conforms to the Sutras, does not contradict the Vinaya, and does not contradict the nature of the Abhidharma, is the great side, and that is the word of the Buddha.
འ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནག་པོ་བསྟན་པ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཐེག་ཆེན་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་ཉན་ 2-10b ཐོས་ཀྱི་གཞུང་གིས་ཕུང་ཁམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་དང་མི་མཐུན། ཉན་ཐོས་པའི་འདུལ་བར་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད་པར་སྨྲས་ན་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་གསུངས། ཐེག་ཆེན་ལས་མེད་པར་བཤད་པས་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། ཉན་ཐོས་པའི་གཞུང་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལུགས་འབྱུང་གིས་འཁོར་བ་དང་། ལུགས་ལས་ལྡོག་པས་མྱང་འདས་སུ་བཤད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅེས་བཤད་པ་དང་། ཡང་ཉན་ཐོས་པའི་གཞུང་ལས་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྤངས་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བཤད། ཐེག་ཆེན་ལས་སྤང་བྱ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་སུ་བཤད་པ་སོགས་མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བས་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ཁོ་ན་དབང་པོ་དམན་པས་རང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲིང་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གོམས་པར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ། གང་ཟག་རབ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྲན་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་ཆེན་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ལན་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔར་མ་འོངས་པ་ན་འདི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་ལུང་སྟོན་རིགས་པ་ལ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ 2-11a ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྟོག་གེ་དང་མུ་སྟེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་རྩོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་གྱིས་རྩོམ་པ་ཡིན་ན་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུའང་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ནི་རྩོད་པ་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོན་པ་པོར་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་ཞེས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའང་ཡོད་པར་འག
【現代漢語翻譯】 如果有人說，『與此相反，宣揚黑暗面是魔和外道的教義』，那麼大乘經典中說，『蘊、界、處諸法的自性是空』，這與聲聞乘的經典中說『蘊、界是實有』的說法相矛盾。在聲聞乘的律藏中，如果有人說沒有佛、法、僧三寶，就會犯墮罪。而大乘經典中說『空』，所以不符合律藏。聲聞乘的經典中說，『緣起法是生滅之法，順著生滅的規律是輪迴，逆著生滅的規律是涅槃』。而大乘經典中說，『一切法不生不滅』。此外，聲聞乘的經典中說，通過見道和修道斷除實有的所斷，從而獲得涅槃。而大乘經典中說，所斷和能斷的自性是空，一切法本來就是涅槃。』等等，這些都與經藏的法性相違背，所以說大乘經典不是佛語。 此外，他們還說：『只有聲聞乘適合根器低劣的人，如果他們只為自己修行，就能獲得聲聞的果位。中等根器的人，如果經過百劫的串習，就能成為像犀牛一樣的獨覺。上等根器的人，能夠忍受輪迴的痛苦，如果經過無數劫的串習，就能成佛。除了聲聞乘之外，沒有其他的大乘。』 對此，回答說：如果說大乘不是佛語，那麼佛陀應該預言未來會發生這樣的情況。但事實上，佛陀並沒有預言。而且，大乘和小乘是在佛陀住世時同時出現的，所以說大乘是後來出現的說法是不確定的。像地、波羅蜜多、空性等深奧而廣大的法，不是思辨和外道的境界，所以他們無法創作。如果說地、波羅蜜多等是其他證悟了這些法的佛所創作的，那麼這些也應該是佛語。此外，世尊釋迦王在為聲聞弟子說法時，就公開宣稱有三乘，這是無可爭辯的。佛陀是三乘的導師，因為他是通達三種根器之道的導師。因此，『有』和『無』以及『亦有亦無』等等，如果說大乘獨立於聲聞乘之外，那麼聲聞乘也應該被認為是有。
【English Translation】 If someone says, 'On the contrary, teaching the dark side is the doctrine of demons and heretics,' then the Mahayana scriptures say, 'The nature of the dharmas of aggregates, realms, and sources is emptiness,' which contradicts the sutras of the Hearers, which say that 'aggregates and realms are real.' In the Vinaya of the Hearers, it is said that if one says there is no Buddha, Dharma, or Sangha, one will incur a downfall. But the Mahayana scriptures say 'emptiness,' so it does not conform to the Vinaya. The scriptures of the Hearers say, 'Dependent origination is the law of arising and ceasing; following the law of arising and ceasing is samsara, and reversing the law of arising and ceasing is nirvana.' But the Mahayana scriptures say, 'All dharmas neither arise nor cease.' Furthermore, the scriptures of the Hearers say that by abandoning the real objects to be abandoned through the path of seeing and the path of meditation, one attains nirvana. But the Mahayana scriptures say that the nature of what is to be abandoned and what abandons is emptiness, and all dharmas are naturally nirvana.' And so on. These contradict the nature of the Dharma of the Abhidharma, so they say that the Mahayana scriptures are not the words of the Buddha. Furthermore, they say: 'Only the Hearer Vehicle is suitable for those of inferior faculties. If they practice only for themselves, they can attain the fruit of the Hearer. Those of middling faculties, if they practice for a hundred kalpas, can become like a solitary realizer like a rhinoceros. Those of superior faculties, who can endure the suffering of samsara, if they practice for countless kalpas, can attain Buddhahood. There is no other Great Vehicle other than the Hearer Vehicle.' To this, the answer is: If it is a fault to show that the Great Vehicle is not the word of the Buddha, then the Buddha should have predicted that this would happen in the future. But in fact, the Buddha did not predict it. Moreover, both the Great Vehicle and the Small Vehicle arose together at the time when the Buddha was alive, so the statement that the Great Vehicle arose later is uncertain. Profound and vast dharmas such as earth, perfections, and emptiness are not the domain of speculation and heretics, so they cannot compose them. If it is said that earth, perfections, etc., were composed by another Buddha who realized them as they are, then that would also be established as the word of the Buddha. Furthermore, it is undisputed that the Blessed One, Shakya King himself, when teaching the Dharma to the Hearers, publicly declared that there are three vehicles. That Buddha is the teacher of the three vehicles, because he is established as the teacher who knows all the paths of the three types of beings. Therefore, 'existence' and 'non-existence' and 'existence and non-existence,' etc., if the Great Vehicle exists separately from the Hearer Vehicle, then the Hearer Vehicle should also be considered to exist.
ྱུར་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མི་བསྟན་པའི་རང་དོན་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གཞན་དུ་ཐེག་ཆེན་མེད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་པ་གཅིག་ལ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་བཞག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལོགས་སུ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ་དེས་ན་དེ་སངས་རྒྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ 2-11b སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རིགས་ན་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པ་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གསུང་རིགས་པས་ཐེག་ཆེན་ཡོད་དགོས་ལ། ཡོད་ན་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་འདི་ལས་ཐེག་ཆེན་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་རྟོག་གེ་པས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་ལམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་མེད་ལམ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་སྐྱེ་འགག་མེད་སོགས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་དོན་གཞན་ནམ་དགོངས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་པས། དེ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལོག་མིན་པར་མ་ངེས་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་ 2-12a པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་ལ་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བས་མི་མཁྱེན་པ་ནི་མི་སྲིད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྲུང་བར་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་མངའ་བས་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་འབྱུང་བར་གཟིགས་ཀྱང་ལུང་མི་སྟོན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་མཛད་པ་དང་། དུས་གསུམ་ཀུན་ལའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་མ་སྒྲིབ་པར་འཇུག་པས་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ལུང་མི་སྟོན་པར་བཏང་སྙོམས་མཛད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འབའ་ཞིག་ཡུན་རིང་གོམས་པས་སངས
【現代漢語翻譯】 因此，小乘（梵文：Śrāvakayāna，追求個人寂靜解脫的聲聞乘）的道路也被證實存在，它不引導人們走向大乘（梵文：Mahāyāna，偉大的車輛）的佛陀果位之路，而只追求自身的寂靜。如果大乘不是從小乘中產生，那麼小乘也將不復存在，因為不可能在一個'乘'中同時存在大小兩種形式。此外，如果不存在通往證得一切智智（梵文：Sarvākārajñatā）佛陀的獨立道路，那麼佛陀的存在也將變得不可能。因此，佛陀證悟后也無法教導小乘。或者，如果聲聞弟子們也能成佛，那也是不可能的，因此小乘的存在也將變得毫無意義。如果存在大乘，那麼當佛陀出現在世間時，他理應為那些具有大乘根性（梵文：gotra）的眾生宣說大乘。因為佛陀具有一切智智，並且懷有慈悲心，會引導所有三種根性（梵文：gotra）的眾生。因此，世尊（梵文：Bhagavān）理應宣說大乘，如果大乘存在，那麼在這些如實宣說'地'（梵文：bhūmi，修行階段）、'波羅蜜多'（梵文：pāramitā，度，到彼岸）和'空性'（梵文：śūnyatā，空虛，無自性）等的法教中，我們找不到其他的大乘法門，因此這些法教是佛陀的教言，是大乘，而不是論師們的杜撰。此外，大乘的法教是對治二障（煩惱障和所知障）的對治法。如果大乘不存在，那麼僅僅修習小乘所教導的對人無我的證悟，也無法斷除所知障，因此也就沒有通往證得一切智智佛陀的道路。佛陀說'無佛'、'無道'、'無果'、'無生滅'等等，並不是要按照字面意思否定世俗諦（梵文：saṃvṛtisatya）的存在，而是因為這些話語另有含義或意圖。因此，這些說法並不與法性（梵文：dharmatā）相違背。以上是所說的八種理證。如果有人認為，僅僅因為佛陀過去沒有預言大乘，就不能確定大乘不是邪法，那麼這種想法是不確定的。因為諸佛對於一切所知事物都毫無阻礙，他們具有能夠直接照見一切法的智慧之眼，因此他們不可能不知道大乘。此外，佛陀具有永不退轉的慈悲心，爲了眾生的利益而守護佛法，因此即使他們預見到會有危害佛法的法產生，也不會不作預言而保持沉默。由於他們的智慧之眼在過去、現在和未來三世中都不會被遮蔽，因此，基於這三個原因，佛陀不可能不作預言而保持沉默。此外，僅僅因為長期修習小乘...
【English Translation】 Therefore, the path of the Śrāvakayāna (Hearer Vehicle), which seeks personal peace and liberation and does not guide beings to the path of Buddhahood in the Mahāyāna (Great Vehicle), is also established. If the Mahāyāna did not arise from the Śrāvakayāna, then the Śrāvakayāna would also cease to exist, because it is impossible for one 'vehicle' to have both large and small forms. Furthermore, if there were no separate path to achieve Buddhahood with all its aspects of omniscience (Sarvākārajñatā), then the existence of the Buddha would also become impossible. Therefore, the Buddha would not be able to teach the Śrāvakayāna after attaining enlightenment. Alternatively, if the Śrāvakas could also become Buddhas, that would be impossible, and therefore the existence of the Śrāvakayāna would also become meaningless. If there is a Mahāyāna, then when the Buddha appears in the world, he should teach it to those beings who have the potential (gotra) for the Mahāyāna. Because the Buddha possesses all-knowing wisdom and has compassion to guide all three types of beings. Therefore, the Bhagavan (Blessed One) should teach the Mahāyāna, and if the Mahāyāna exists, then among these teachings that accurately explain the 'bhūmis' (stages), 'pāramitās' (perfections), and 'śūnyatā' (emptiness), we cannot find another Mahāyāna teaching, so these teachings are the words of the Buddha, the Mahāyāna, and not the fabrications of logicians. Furthermore, the teachings of the Mahāyāna are the antidotes to the two obscurations (klesha and jñeya). If it does not exist, then merely practicing the realization of the absence of self in persons as taught in the Śrāvakayāna will not eliminate the obscuration of knowledge, and therefore there will be no path to achieve the all-knowing Buddhahood. The Buddha's statements such as 'no Buddha,' 'no path,' 'no result,' 'no arising and ceasing,' etc., are not meant to negate the existence of conventional truth (saṃvṛtisatya) literally, but because these words have other meanings or intentions. Therefore, these statements do not contradict the nature of reality (dharmatā). These are the eight types of reasoning that have been stated. If one thinks that just because the Buddha did not previously prophesy the Mahāyāna, it is not necessarily a false teaching, then this thought is uncertain. Because the Buddhas are unobstructed in all objects of knowledge, they possess the eye of wisdom that directly sees all phenomena, so it is impossible for them not to know the Mahāyāna. Furthermore, the Buddhas have unwavering compassion to protect the teachings for the benefit of sentient beings, so even if they foresee the emergence of teachings that harm the Dharma, they would not remain silent without making a prophecy. Since their eye of wisdom is unclouded in all three times, therefore, for these three reasons, the Buddhas cannot remain silent without making a prophecy. Furthermore, just because one has long practiced the Śrāvakayāna...
་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་དང་། རང་འཁོར་བས་འཇིགས་ནས་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་པ་བྲལ་ཏེ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པར་འགལ་བ་དང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་དེ་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མིན་ཞིང་ཐབས་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ནི་བསམ་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་དེའི་ལམ་ཡང་རང་དོན་ཞི་བ་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། 2-12b ལམ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་པས་སྦྱོར་བ་དང་ནི། རྟོག་པ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པར་དམན་པ་དང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ཚེ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་བསམ་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལས་དམན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལམ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཐེག་ཆེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སོ། །མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་སོགས་ཁ་ཅིག་དང་མ་མཐུན་པས་ཐེག་ཆེན་བཀའ་མིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས། ངེད་ཀྱི་འདོད་ཚོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སོགས་དང་མི་མཐུན་ནོ་སྙམ་པ་ཁྱེད་རང་གི་བློ་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་གིས་མདོ་སྡེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་མ་རྟོགས་པས་འགལ་བར་བཟུང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྔ་ཕྱི་ལ་ནི་དོན་གྱིས་འགལ་བ་མེད་དོ། །མཆོག་གསུམ་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱིས་པའི་ངོར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐེག་ཆེན་པས་ཀྱང་འདོད་ལ། འདི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང་མི་བསླུ་བའོ་ཞེས་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་བྱང་དང་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་བསྟན་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་མེད་དེ། གཟུགས་ནི་ 2-13a དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ་ཞེས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་གསོག་གསོབ་སྒྱུ་མ་ལྟར་གསུངས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
【現代漢語翻譯】 增長廣大，因為大乘道能夠同時成辦自他二利。而聲聞乘，成辦他利的事業不圓滿，並且因為畏懼輪迴而厭離，斷絕貪慾，只追求寂靜安樂，這與成辦他利相違背。獲得無上菩提的方法，主要是通達二無我的智慧，以及 желая 解救一切眾生脫離痛苦的大慈悲心。然而，進入聲聞乘並非如此，因為聲聞乘沒有開示這樣的方法。因此，聲聞乘不被稱為大乘，因為它與大乘相違背。如何相違背呢？ 從只為自己著想的意念出發，與其相應的道路也只是爲了獲得個人的寂靜安樂。努力修持這樣的道路，所積聚的福德和智慧資糧並不廣大，而是狹隘的。時間短促，認為三生等時間內就能獲得究竟的果位。因此，這五個方面都比大乘 низшим。無論從哪個方面來看，其道路的自性都低於大乘，又怎麼能成為大乘呢？說不符合經部等是無意義的。不能因為與某些聲聞部的經部等不一致，就斷定大乘不是佛語。因為聲聞各部之間，他們的經部也有不一致的地方。認為『與我們所認可的經部等不一致』，這是你自己的認知錯誤，而不是大乘佛法的過失。因為你沒有領悟經部深奧的含義，所以才會覺得有矛盾，實際上佛陀前後所說的話在意義上是沒有矛盾的。對於凡夫來說，三寶和五蘊、十二處、十八界的法，大乘也認為只是假立安立或名言安立。你們卻認為這些在任何情況下都是真實成立、不會欺騙的。你們無法理解這些法在勝義中沒有自性。因此，佛陀也只是隨順世俗名言而宣說了生滅、染凈、取捨和對治等法。雖然沒有直接開示諸法無自性，但也沒有開示諸法不是無自性的空性。例如，『色如水泡』等，聲聞乘中也開示了五蘊如聚沫、如幻術。 因此，聲聞乘的...
【English Translation】 It grows extensively because the Mahayana path accomplishes both self and other's benefits. However, in the Shravaka path, the activity of accomplishing other's benefits is incomplete. Moreover, fearing samsara, they become weary and detached, seeking only peaceful bliss, which contradicts accomplishing other's benefits. The method for attaining unsurpassed Bodhi primarily involves wisdom that realizes the two selflessnesses and great compassion that desires to liberate all sentient beings from suffering. However, entering the Shravaka path is not such a method, as it does not teach such methods. Therefore, the Shravaka path is not called Mahayana because it contradicts Mahayana. How does it contradict? Starting from the thought of only considering one's own benefit, the corresponding path is also taught only for the sake of attaining one's own peaceful bliss. Diligently practicing such a path, the accumulation of merit and wisdom is not vast but narrow. The time is short, believing that the ultimate result can be attained within three lifetimes, etc. Therefore, these five aspects are all inferior to Mahayana. From whatever aspect one considers, the nature of its path is only inferior to Mahayana, so how can it become Mahayana? Saying that it does not conform to the Sutra Pitaka, etc., is meaningless. One cannot conclude that Mahayana is not the Buddha's word simply because it does not agree with certain Shravaka schools' Sutra Pitaka, etc. Because even among the various Shravaka schools, their Sutra Pitakas have inconsistencies. Thinking, 'It does not agree with the Sutra Pitaka, etc., that we approve of,' is your own cognitive error, not a fault of the Mahayana Dharma. Because you have not comprehended the profound meaning of the Sutra Pitaka, you perceive contradictions, but in reality, there are no contradictions in the Buddha's words spoken at different times in terms of meaning. For ordinary beings, the Mahayana also considers the Three Jewels and the phenomena of the five aggregates, twelve sense bases, and eighteen elements to be merely conceptual constructs or nominal designations. You, however, believe that these are truly established and not deceptive in all circumstances. You cannot understand that these phenomena have no inherent existence in ultimate reality. Therefore, the Buddha also spoke of arising and ceasing, purification and defilement, acceptance and rejection, and antidotes, etc., in accordance with conventional designations. Although he did not directly teach that phenomena are without inherent existence, he also did not teach that emptiness is not without inherent existence. For example, 'Form is like a mass of foam,' etc., the five aggregates are taught as being like foam, like illusion, even in the Shravaka path. Therefore, the Shravaka path...
པ་ལས་ཆེས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་མངོན་པའི་ཆོས་གསུམ་ཡོད་པས། རང་གི་མདོ་སྡེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མངོན་པ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྔར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེར་མ་ངེས་ཏེ་རྟོག་གེ་པ་དཔྱོད་པ་ཅན་དག་གིས་ཅི་ཡང་རྩོམ་ནུས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་ཞེས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི། ཚུར་མཐོང་ལས་བརྒལ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པས་རྟོག་གེ་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་འདྲའི་རྟོག་གེ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཤད་པའམ་རང་གིས་མཐོང་བའི་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། དཔྱོད་པ་ཙམ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ངེས་ལ་རང་གི་བློས་ཅི་ཙམ་བཟོད་པའི་དོན་ཉི་ཚེ་བ་ལ་བསམ་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པར་ཚུལ་རོལ་མཐོང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཅི་ཙམ་ཤེས་ནུས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དོན་གྱི་གནས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞལ་བ་ལ་སྤོབས་པ་གཏུགས་ཤིང་ 2-13b གཞལ་མི་ནུས་པར་སྐྱོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་རྟེན་པར་འདོད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་མུ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྟོག་གེ་དེ་ཡི་ཡུལ་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་གཞན་ལ་རྟེན་པ་སོགས་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་གོང་བཤད་ཀུན་ལས་འདས་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། རྟོག་གེ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་དེ་དག་གི་གཞུང་ན་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཐེག་ཆེན་ལས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡང་མ་མཐོང་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་མ་བསྟན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ཆེ་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཟབ་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དེ་གཉིས་བསྟན་ཏེ
【現代漢語翻譯】 由於擁有極其深奧廣大的大乘，並且具備開示增上三學的經、律、論三藏，因此，爲了進入自身的經藏，爲了調伏大乘自身的煩惱方面，爲了顯現深廣之義毫不顛倒，大乘的論藏與所開示的法性並不相違背。先前所說的『非分別念之行境』並不確定，如果有人認為分別念者、思辨者能夠造作一切，那是不對的。因為分別念只是對現世可見之境進行思辨，無法進入超越現世的深奧之義，所以才被稱為分別念者。這樣的分別念者依賴於他人所說或自己所見的表象之因等，僅僅進行思辨，對於一切所知並非完全確定，只是在自己心效能接受的有限範圍內進行思考，因此無法遍及一切所知，也無法瞭解如實甚深的空性之義，只能在現世可見的感官和意識所能瞭解的範圍內活動，對於衡量深廣之義既感到力不從心，又因無法衡量而感到沮喪。而他們卻想依賴於幼稚的凡夫俗子。 因為這個原因，開示極其深奧、難以理解且廣大無邊的意義的大乘，並非分別唸的境界。佛所說的法，因為具有一切智智，超越了依賴他者等分別唸的上述所有特徵，是不可思議的。因此，分別念和外道的法中不可能出現這樣的法，所以在他們的論典中，不可能見到像大乘所說的地和波羅蜜多、空性等，過去未曾見過，將來也不可能見到。如果小乘中沒有開示成佛之法，那麼大乘中如何開示呢？經中以『廣大之故』等一頌回答：因為開示瞭如地和波羅蜜多等廣大的法，以及開示瞭如實甚深的空性之義。依靠廣大，可以憑藉福德資糧使自相續完全成熟；依靠甚深，可以憑藉證悟空性而生起無分別智。因此，大乘開示了深和廣這二者。
【English Translation】 Because it possesses the extremely profound and vast Mahayana, and has the Sutra, Vinaya, and Abhidharma, which teach the three higher trainings, therefore, in order to enter its own Sutra Pitaka, in order to subdue the afflictions of Mahayana itself, and in order to reveal the profound and vast meaning without inversion, the Abhidharma of Mahayana is not contradictory to the Dharma-nature it reveals. The previous statement that 'it is not the object of conceptual thought' is not definitive. If someone thinks that conceptual thinkers and speculators can create anything, that is not correct. Because conceptual thought only speculates on the visible realm of the present, and cannot enter the profound meaning that transcends the present, that is why they are called conceptual thinkers. Such conceptual thinkers rely on the causes of appearances spoken by others or seen by themselves, and only speculate. They are not completely certain about all objects of knowledge, and only think within the limited scope that their minds can accept. Therefore, they cannot encompass all objects of knowledge, nor can they understand the meaning of emptiness, which is profound as it is. They can only operate within the scope of conventional truth that can be understood by the senses and consciousness visible in the present. They feel powerless to measure the profound and vast meaning, and are frustrated by their inability to measure it. But they want to rely on childish ordinary people. For this reason, the Mahayana, which reveals the extremely profound, difficult to understand, and vast meaning, is not the realm of conceptual thought. The Dharma spoken by the Buddha, because it possesses the omniscient wisdom, transcends all the above characteristics of conceptual thought such as dependence on others, and is inconceivable. Therefore, such a Dharma cannot arise in the Dharma of conceptual thought and non-Buddhists, so in their treatises, it is impossible to see things like the ground, Paramitas, and emptiness as taught in Mahayana. It has never been seen in the past, and it will not be possible to see it in the future. If the path to Buddhahood is not taught in the Hearer Vehicle, then how is it taught in the Mahayana? The Sutra answers with a verse such as 'Because of vastness': Because it teaches vast Dharmas such as the ground and Paramitas, and because it teaches the meaning of emptiness, which is profound as it is. By relying on vastness, one can fully mature one's own mind-stream with the accumulation of merit; by relying on profundity, non-conceptual wisdom arises through the realization of emptiness. Therefore, the Mahayana teaches both profundity and vastness.
། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རང་དོན་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་ལྟོས་ན་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་། ཇི་ 2-14a སྙེད་པ་རྟོགས་པའང་སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་མཐུས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བར་མ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་བརྟགས་ན་ཤེས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་གྱི་དོན་ལས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནུས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་།ནང་དོན་གྱི་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལྟར་ཚད་མེད་ལ། ཉན་ཐོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟར་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 斷大乘起邪見言教 གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤང་བར་གདམས་པ་ལ། འགྲོ་བ་དེའི་གནས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་དམན་པ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པ་དེའི་གནས་མིན་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་པ་ཡིས་རང་གི་ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ལ་སྡང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསགས་པར་བྱས་ནས་དུས་ཕྱི་མར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་ནས་འདོར་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་འབྱུང་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྡང་བའི་གྲོགས་ངན་པས་བཟུང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་དགེ་བ་མ་བསགས་པས་མོས་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ཟབ་དོན་ལ་ 2-14b བློ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདིས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པར་དོན་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཅི་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བག་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་དེ་ལས་རང་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡུལ་དུས་གང་ན་ཡང་མེད་ལ། དེའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའམ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སོང་གི་དོན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་དུས་མཚུངས་སུ་བྱུང་བ་ལ་འཆད་པའང་ཡོད། མཆན། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གནས་གནས་མིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ
【現代漢語翻譯】 這便是證得無上菩提的方法。那些爲了自身利益而尋求平息輪迴痛苦的聲聞緣覺們，僅僅瞭解人無我，因此，與大乘相比，他們如實了知的智慧就像被蟲蛀的芥菜籽中的天空一樣狹小。他們如實了知的範圍，也僅憑著思辨的智慧，考察那些在時間、地點和方式上尚未完全成為過去的事物。即使他們沒有證悟無量無邊的殊勝佛法，也能僅憑著對緣起性空偈頌的理解而證得無我，從而獲得果位。而大乘甚深的智慧，是無分別的般若波羅蜜多（梵文，Prajñāpāramitā，智慧到彼岸），它隨順一切所知，如天空般廣闊。它所包含的五明（聲明、工巧明、醫方明、因明、內明）以及內明（佛學）中的三乘佛法，其範圍廣大且數量無邊。大乘的福德資糧如大海之水般無量無邊，而聲聞緣覺的福德資糧則如牛蹄印中的水般微小。』 斷除對大乘產生邪見的言教 第二，勸誡斷除對大乘的邪見。其中宣說了『眾生於彼處』等八個偈頌：『低劣的眾生，不應于彼處（大乘）生起恐懼，因對大乘的恐懼會使自己的內心痛苦，並憎恨佛法。』如此，他們便積累了巨大的非福德之蘊，並在來世長久地遭受地獄的痛苦。』 那麼，對大乘產生恐懼並捨棄大乘的原因是什麼呢？是沒有大乘的種姓，以及被憎恨大乘的惡友所影響，還有就是因為過去沒有積累善根而無法生起信心，以及今生沒有修習甚深之義。這些都會使他們對大乘佛法產生恐懼。即使此處存在大乘佛法，他們也不會恭敬，因此會失去這巨大的利益。所以，務必瞭解這一點，以謹慎之心保護自己遠離這些過失。』 大乘超越一切，在任何時間、任何地點都沒有其他更殊勝的乘。它的意旨極其深奧，隨順所化眾生的思想或所知的各種形態。隨順之義也可解釋為大乘和小乘同時出現。（註釋）土地、波羅蜜多（梵文，Pāramitā，到彼岸）、菩提分法、蘊、界、處、緣起、處非處等廣大的法相。
【English Translation】 This is the method for attaining unsurpassed Bodhi (梵文，Enlightenment). Those who seek to pacify the suffering of Samsara (梵文，cyclic existence) for their own benefit, the Shravakas (梵文，hearers) and Pratyekabuddhas (梵文，solitary realizers), only understand the absence of self of the person. Therefore, compared to the Mahayana (梵文，Great Vehicle), their wisdom of knowing things as they are is as small as the sky within a mustard seed eaten by worms. Their scope of knowing things as they are is also limited to examining things that have not completely become past in terms of time, place, and manner, through the power of speculative wisdom. Even if they do not realize the immeasurable and boundless sacred Dharma, they can still attain the fruit by realizing the absence of self from just the meaning of a single verse of dependent origination. The profound wisdom of the Mahayana is the non-conceptual Prajñāpāramitā (梵文，Perfection of Wisdom), which follows all knowable objects and is as vast as the sky. It encompasses the five sciences (linguistics, crafts, medicine, logic, and inner knowledge) and the Dharma of the three vehicles in the inner knowledge (Buddhism), which has a vast and immeasurable scope. The accumulation of merit of the Mahayana is immeasurable like the water of the great ocean, while the accumulation of merit of the Shravakas is small like the water in a cow's hoofprint.' Cutting off teachings that generate wrong views about the Great Vehicle Second, the advice to abandon wrong views about the Great Vehicle. It speaks of eight verses such as 'Beings in that place': 'Inferior beings should not be afraid of that place (the Great Vehicle), because fear of the Great Vehicle will cause their own minds to suffer and hate the Dharma.' In this way, they accumulate a great mass of non-merit and will suffer the torments of hell for a long time in the future.' So, what is the cause of fearing and abandoning the Great Vehicle? It is the absence of the lineage of the Great Vehicle, being influenced by bad friends who hate the Great Vehicle, and also because one has not accumulated merit in the past and cannot generate faith, and has not cultivated the profound meaning in this life. These will cause them to fear the Dharma of the Great Vehicle. Even though the Dharma of the Great Vehicle exists here, they will not respect it, and therefore will fall from this great benefit. Therefore, be sure to understand this and protect yourself from these faults with a mindful heart.' The Great Vehicle surpasses everything, and there is no other more supreme vehicle in any time or place. Its intention is extremely profound, following the thoughts of the beings to be tamed or the various forms of knowledge. The meaning of following can also be explained as the simultaneous occurrence of the Great and Small Vehicles. (Note) The vast aspects of the Dharma such as the grounds, Pāramitās (梵文，perfections), Bodhipakṣa dharmas (梵文，wings of enlightenment), aggregates, elements, sense bases, dependent origination, and what is and is not possible.
་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་ཡང་ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་རྟག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་ལྡན་ལ་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་བཞིན་དོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའང་མིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་འདིས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ངོ་མཚར་ཞིང་གུས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པར་བྱ་ཡི་མ་བརྟགས་པར་སྤང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་པའོ། །བརྟགས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ་ཡང་སྲིད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ 2-15a དངོས་ལྟ་ཅི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་གྲོས་མ་སྐྱེས་པས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་སྟེ་མ་ཐོས་པར་བསམ་པའམ་ཡིད་བྱེད་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མོས་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་འཕགས་པའི་ཆོས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལས་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་སམ་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཟབ་མོ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཚུར་མཐོང་གི་བློས་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་གཞན་རྟོག་གེའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཏེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་མིག་མེད་ན་རྣ་བ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་གིས་མི་ཤེས་པས་ན་འདི་ཆོས་ཡང་དག་མིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་རུང་སྟེ། བདག་ཚོགས་མ་བསགས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན། དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོ་གང་ཞིག་བདག་ཅག་གི་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ཅག་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་མི་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཁྱེན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་གཟུགས་ཕྲ་མོ་མ་མཐོང་ཡང་ལྷའི་མིག་གིས་མི་ 2-15b མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཟབ་མོ་ཡིན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་མ་འཕགས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་སྐྱེ་འགགས་མེད་པ་རིག་པ་དག་ཐར་བར་འགྱུར་ལ། མངོན་རྗེས་ཀ
【現代漢語翻譯】 顯現種種（教法），對於空性（Śūnyatā）等法類的每一個，也以詞和義的不同形式，通過眾多經部（Sūtra）的門徑反覆恒常地宣說，並且具有隱義和表義，所詮說的絕大多數並非如其所說之詞那樣去理解，因此，佛（Buddha），薄伽梵（Bhagavān）的意趣是極為深邃的。因此，智者們如理觀察，就不會被大乘（Mahāyāna）之法所嚇倒，反而會生起驚奇和恭敬之心，所以應當觀察，不觀察就捨棄是不可以的。這是教誨。 即使觀察也未必能獲得定解，但這表明對於深奧的意義，各自自己真實的智慧，更何況是隨順的智慧尚未生起。在進入佛法的這個階段，首先是依靠聽聞，然後才能生起對它的作意，沒有聽聞，思考或作意是不可能產生的。從如理作意中，產生以正確的意義為對境的勝解行忍的智慧，從那之中獲得殊勝的法，初地（Bhūmi）的獲得，以及從那之中十地（Daśa-bhūmi）的智慧或智慧得以增長，無論何時，證悟那正確的深奧意義的人，絕不是通過分別念，而是各自的自證智。如果沒有那樣的各自自證智，又怎能通過其他的分別念來確定呢？就像沒有看東西的眼睛，即使有耳朵等也看不見一樣。因此，即使自己沒有理解大乘的意義，也不應該捨棄，不應該認為因為我不懂，所以這不是正確的法，因為我沒有積累資糧，所以沒有證悟深奧意義的機緣，就像盲人即使有太陽也看不見一樣。也不應該認為佛沒有了知那些沒有成為我們意識對境的深奧之法，我們是有真實的意義的障礙，而佛是具有遠離一切障礙的智慧，我所不知的，佛怎麼會不知呢？就像有眼翳的人看不見細微的物體，但天眼並非看不見。 即使是深奧的，也不應該認為為什麼不是分別唸的對境呢？如果僅僅是不超越分別唸的智慧，那麼諸佛又怎麼會現前證悟深奧之法呢？為什麼證悟深奧的無生滅之義的人會獲得解脫呢？現觀（Abhisamaya）和后得（Pṛṣṭhalabdha）的智慧又有什麼用呢？
【English Translation】 Manifesting various (teachings), for each of the Dharma categories such as emptiness (Śūnyatā), it is repeatedly and constantly taught through the gates of many Sūtras in different forms of words and meanings, and it possesses hidden and explicit meanings. Most of what is taught is not to be taken as the meaning of the words as they are spoken. Therefore, the intention of the Buddha, the Bhagavan, is extremely profound. Therefore, if the wise examine properly, they will not be frightened by the Dharma of the Mahāyāna, but will instead generate a sense of wonder and respect. Therefore, one should examine it, and it is not permissible to abandon it without examination. This is the instruction. Even if one examines, one may not necessarily gain certainty, but this shows that for the profound meaning, one's own actual wisdom, let alone the conforming wisdom, has not yet arisen. In this stage of entering the Dharma, first, based on hearing, the attention to its meaning arises. Without hearing, thinking or attention cannot arise. From proper attention, the wisdom of acceptance of conduct that takes the correct meaning as its object arises, and from that, one obtains the excellent Dharma, the attainment of the first Bhūmi, and from that, the wisdom or intelligence of the ten Bhūmis greatly increases. However, whenever one realizes that profound correct meaning, it is never through conceptual thought, but through one's own self-awareness. If there is no such self-awareness, how can one ascertain through the intelligence of other conceptual thoughts? It is like not being able to see if one does not have eyes to see forms, even if one has ears, etc. Therefore, even if one does not understand the meaning of the Mahāyāna oneself, one should not abandon it. One should not think, 'Because I do not know, this is not the correct Dharma,' because I have not accumulated merit, so I do not have the opportunity to realize the profound meaning, just as a blind person does not see the sun even though it exists. One should also not think that the Buddha does not know the profound things that have not become the object of our minds. We are obscured from the true meaning, while the Buddha possesses the wisdom that is free from all obscurations. Why would the Buddha not know what I do not know? Just as someone with blurred vision does not see subtle forms, but the divine eye does not fail to see them. Even though it is profound, one should not think, 'Why is it not the object of conceptual thought?' If it is merely wisdom that does not transcend conceptual thought, how could the Buddhas become manifestly enlightened to the profound Dharma? Why would those who realize the profound meaning of no arising and ceasing be liberated? What is the use of the wisdom of Abhisamaya and Pṛṣṭhalabdha?
ྱི་ཚད་མས་དཔྱོད་པའི་རྟོག་གེ་པ་དག་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྗེས་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་གྲོལ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་རིགས་ན་ཡང་། དེ་མི་འཐད་དེ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཆིང་ཞིང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ན་གྲོལ་བར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྟོག་གེ་པ་རང་གི་བློ་གྲོས་ཚད་མར་བཟུང་ནས་འཕགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་སྤངས་པ་ནི་ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་དཔེ་དང་། དམུས་ལོང་གིས་མིག་ལྡན་ལ་འགྲན་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་བླུན་པ་སྟེ་རང་བློ་ཚད་མིན་ལ་དཔང་པོར་བྱས་ནས་ཚད་མ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསམ་པ་དམན་པར་མོས་ཤིང་། རྒྱུ་རིགས་སམ་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་དང་། རྐྱེན་གྲོགས་པོ་དམན་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྡང་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་དག །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་མ་ནོར་བར་བཤད་པའི་ཆོས་འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དམན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་ 2-16a འབྲངས་ཏེ་རིགས་མི་རིགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔྱོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ནས་ནི། ད་དུང་རང་གིས་སྔར་མ་ཤེས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་མི་དཔྱོད་པར། གང་ཞིག་ཐོས་པ་གཞན་ཐེག་ཆེན་ལ་མ་བརྟགས་པར་རབ་ཏུ་བརྙས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་རང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཤེས་པར་ལྷག་མར་ལུས་པ་ལ། འདི་རིགས་མི་རིགས་ཆོས་ཡིན་མིན་ཞེས་རྨོངས་པ་ཁྱོད་གང་གི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱེད་དེ་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཤེས་པར་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་གཟུགས་མེད་སྒྲ་མེད་སོགས་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་ཡིས་བསྟན་ཚོད་ལྟར་དེ་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་དགོངས་པ་མ་ཤེས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་ན། ཚིག་དེའི་དོན་བདག་གིས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་སྙེམས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། དོན་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་བློ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གཞན་ཡང་སྤངས་པར་བྱེད་པས་ན།རང་ཉིད་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་སྒྲིབ་པ་ཚབས་པོ་ཆེ་བསགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཁྲོ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གདུག་པ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལྟར་ཀུན་སློང་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་གནོད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའམ།
【現代漢語翻譯】 認為那些僅僅依靠現量和比量來分析事物就能解脫的邏輯學家不會獲得解脫，這種想法不應成為對大乘的恐懼之源。如果僅僅通過現量和比量就能完全理解事物而獲得解脫，那麼一切眾生早就應該解脫了。然而，事實並非如此，因為對事物的執著會束縛我們，而只有認識到事物的自性本空才能獲得解脫。因此，那些像井底之蛙一樣的幼稚邏輯學家，以自己的智慧為標準，拋棄了聖者們所見的深刻佛法，就像盲人與明眼人競爭一樣，是極其愚蠢的，因為他們以自己不合格的智慧作為依據來否定真正的 प्रमाण (pramāṇa，量，有效認知手段)。 那些傾向於低劣思想、根性和能力都極其低下，並且被對大乘懷有敵意的不良同伴所包圍的人們，如果他們對這部如實闡述深廣教義的佛法沒有信心，這恰恰證明了這部佛法的卓越之處，因為這部佛法不是低劣根性者所能理解的，因此智者們認為它是非凡的教法。在獲得了一些通過聽聞而來的、能夠稍微辨別是非的智慧之後，如果有人不去進一步探究自己以前不瞭解的深刻教義，而是不加考察地詆譭大乘，這是不合理的。為什麼呢？因為你自己在沒有理解大乘佛法的各種無量意義的情況下，仍然有所遺漏。你這個愚昧的人，憑什麼能確定這是否合理、是否是佛法呢？因為在沒有如實瞭解其意義之前，你無法確定什麼是應該接受的，什麼是應該拋棄的。 經文中說，對於無色無聲等意義，如果按照語言所表達的那樣去理解，就如同已經完全理解了其真實含義一樣，如果有人不理解其真實意圖而錯誤地理解，就會產生『我已經理解了這個詞的含義』的傲慢，並且因為沒有正確理解其含義而導致智慧衰退。由於依賴於這些錯誤的理解，他們甚至會拋棄其他善說，從而導致自我毀滅，因為對深奧的佛法產生憤怒會積累嚴重的障礙。其原因是，內心的煩惱——憤怒，其本性就是有害的。它不像身語的行為那樣可以通過動機等來改變，而是本質上的過失。因此，對於那些令人不悅或成為障礙的事物
【English Translation】 The thought that those logicians who analyze things only by प्रमाण (pramāṇa，量，valid cognition) will not be liberated should not be a source of fear for the Mahāyāna. If all beings could be liberated by fully understanding things only through perception and inference, then all beings should have been liberated long ago. However, that is not the case, because attachment to things binds us, and only by knowing that things are empty of inherent existence can we be liberated. Therefore, those childish logicians who, like frogs in a well, take their own intelligence as the standard and abandon the profound Dharma seen by the great saints, are extremely foolish, like a blind person competing with a sighted person, because they use their own unqualified intelligence as evidence to refute valid cognition. Those who are inclined to inferior thoughts, whose roots and abilities are extremely low, and who are surrounded by bad companions who are hostile to the Mahāyāna, if they do not have faith in this Dharma that truly explains the profound and vast teachings, this itself proves the excellence of this Dharma, because this Dharma is not understood by those of inferior capacity, therefore the wise know it as an extraordinary teaching. After obtaining some intelligence through hearing that can slightly distinguish right from wrong, if someone does not further investigate the profound teachings that they did not previously understand, but instead disparages the Mahāyāna without examination, this is unreasonable. Why? Because you yourself still have omissions in not understanding the various immeasurable meanings of the Mahāyāna. How can you, an ignorant person, be certain whether this is reasonable or whether it is the Dharma? Because without truly understanding its meaning, you cannot determine what should be accepted and what should be abandoned. The scriptures say that for meanings such as formlessness and soundlessness, if one understands them as they are expressed by language, it is as if one has fully understood their true meaning. If someone misunderstands their true intention and grasps it incorrectly, they will develop arrogance, thinking, 'I have understood the meaning of this word,' and because they have not correctly understood its meaning, their wisdom will decline. Because of relying on these incorrect understandings, they will even abandon other well-spoken teachings, thereby leading to self-destruction, because generating anger towards the profound Dharma will accumulate serious obscurations. The reason for this is that the fault of the mind—anger—is inherently harmful. It is not like the actions of body and speech that can be changed by motivation, etc., but is a fault in its very essence. Therefore, for those things that are unpleasant or become obstacles
མི་རིགས་པ་ཡི་གཟུགས་མགལ་དུམ་སོགས་ལའང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་སོག་ལེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མེས་ཚིག་པའི་ 2-16b མགལ་དུམ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་རིགས་ན། སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ།ཡང་དག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་ཆགས་འཇིག་གི་བསྐལ་བ་མང་པོར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྒྱུད་དེ་མནར་མེད་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་ཉམས་འོག་ཏུ་མ་ཆུད་པའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མོས་པ་མ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྲོ་བ་དང་བརྙས་པའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་མི་བྱ་བར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་ལེགས་ཏེ་རང་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་མེད་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 解大小乘之別 དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབས་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་དབྱེ་སྒོ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། སྐྱབས་འགྲོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་རྒྱུ་རིགས་དང་ལམ་གྱི་ཐོག་མའི་འཇུག་སྒོ་སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། སྐྱབས་འགྲོ་རིགས་སེམས་བསྐྱེད་སྒྲུབ་པ་བཞི་ལས། 說皈依品 དང་པོ་ལ། ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་དེ་ལྡན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་རང་བཞིན་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བཞི་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་སོགས་ཚིགས་ 2-17a བཅད་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དག་གི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་ཁྱད་པར་བཞིས་འཕགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཐེག་པ་མཆོག་གི་དོན་ནམ་ཚུལ་གྱི་ཕྱིར་རམ་ཆེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་རབ་ཏུ་སོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་རང་དོན་དུ་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དང་པོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལ་བཞག་པའི་ཆེད་
【現代漢語翻譯】 對於不應理之物，如燃燒的木塊等，也不應生起嗔恨。如小乘經典中《Sog le》的經文所說：『諸比丘，對於燃燒的木塊尚且不應生起嗔恨之心，更何況對於有情識的身體呢？』既然如此，對於尚未確定是否為正法的教法，產生懷疑時尚且不應嗔恨，更何況是嗔恨呢？如果捨棄了真正的大乘佛法，那麼在無數次的世間成住壞空輪迴中，將反覆經歷無間地獄中難以忍受的痛苦，這是世尊所說的。因此，希望獲得利益的人們，對於自己尚未理解的任何教法，即使沒有生起信心，也不應以嗔恨和輕蔑的態度去誹謗，而是應該保持中立，這樣對自己沒有過失。以上是大乘經莊嚴論中，關於修習大乘的章節，即第二品的意義的詳細解釋。 分別大小乘之別 如是，在確定了大乘之後，爲了能夠區分大乘和小乘的差別，雖然有很多種區分的方法，但這裡主要講述從皈依到修行的四種差別，這是因為從最初進入道的入口——皈依開始，所有的發心和行為都存在差別。第二，爲了能夠區分，分為皈依、發菩提心和修行四種。 說皈依品 第一，分為差別的本體和具備差別的皈依的自性，簡略地闡述這兩方面。第一方面，簡要地說明四種差別，然後詳細地解釋這四種差別的意義。首先是『普遍行』等兩句偈頌：大乘的皈依之所以殊勝，是因為它具備四種差別：即以救度一切眾生為目標而普遍行持，發誓要證得佛果，證悟二無我，並且能夠勝過世間和聲聞緣覺。這四種差別的自性，是爲了大乘的意義或目的，而皈依三寶，這才是最殊勝的。因為世間的天神如梵天和自在天等，以及聲聞緣覺爲了自己的利益而皈依三寶，都不能與之相比。因為，各個有情首先發愿將一切眾生從輪迴中解脫出來，安置於解脫和一切智智的果位。
【English Translation】 One should not be angry even at things that are not sentient, such as burning logs. As it says in a Sutra like the Sog le in the Hearers' teachings: 'Monks, it is not appropriate to generate anger even towards burning logs, what need is there to mention bodies with minds?' Therefore, it goes without saying that it is not right to be angry at a teaching about which one is uncertain whether it is the true Dharma or not. If one abandons the true Great Vehicle Dharma, then in many kalpas of the formation and destruction of many world realms, one will repeatedly experience unbearable suffering in Avici Hell, as the Blessed One has said. Therefore, those who wish for their own good should not criticize any Dharma that they have not yet understood with anger and contempt, even if they have not developed faith in it, but should remain neutral, as there is no fault in doing so. This is a detailed explanation of the meaning of the second chapter, the chapter on practicing the Great Vehicle, from the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Distinguishing Between the Great and Small Vehicles Thus, having established the Great Vehicle, in order to know the distinctions between the Great and Small Vehicles, there are many ways to differentiate them. However, here we mainly explain the four differences from taking refuge to practice, because from the very beginning of entering the path—taking refuge—there are differences in all intentions and actions. Second, in order to be able to distinguish, it is divided into four: taking refuge, generating Bodhicitta, and practice. The Chapter on Taking Refuge First, it is divided into the essence of the difference and the nature of taking refuge that possesses the difference, briefly explaining these two aspects. The first aspect briefly explains the four differences, and then explains the meaning of these four differences in detail. First, there are two verses, 'Universally going' and so on: The refuge of the Great Vehicle is superior because it possesses four differences: that is, it universally acts with the goal of liberating all sentient beings, vows to attain Buddhahood, realizes the two selflessnesses, and is able to overcome the world and Hearers and Solitary Realizers. These four natures of difference are for the sake of the meaning or purpose of the Great Vehicle, and taking refuge in the Three Jewels is the most supreme. Because worldly gods such as Brahma and Ishvara, and Hearers and Solitary Realizers who take refuge in the Three Jewels for their own benefit, cannot compare to it. Because, each sentient being first vows to liberate all sentient beings from samsara and place them in the state of liberation and omniscience.
དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཤིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་ངེས་པར་བྱ་བ་འདི་དཀའ་སྟེ་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ནང་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་བགྱིད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བསྒྲུབ་པར་དཀའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ 2-17b འདི་ལ་ལམ་དུ་བཟུང་ནས་སྐྱབས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་གོང་གི་རིམ་པ་བཞིན་བཞི་ལས། ཀུན་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཐེག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མྱང་འདས་ཀུན་འགྲོ་བཞི་རིམ་པ་ལྟར། གང་ཞིག་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་མཁས་པར་ལྡན་པ་དང་། གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་མྱང་འདས་སམ་ཤེས་བྱ་ཀུན་འགྲོ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་སྐབས་འདིར་ཀུན་འགྲོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །ཁས་ལེན་ལ་དངོས་དང་། དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བ་བསམ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གང་ཞིག་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་ལུས་སོགས་གཏོང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་སོགས་དཀའ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གང་ཞིག་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་སྤངས་རྟོགས་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་ནམ་དམ་བཅའ་བ་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་དཔེས་བསྟན་པ་ལ། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་དཔེ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་ 2-18a པོའི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་ཀྱི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཕའི་ས་བོན་དང་། རིགས་བཙུན་པའི་བཙུན་མོ་དམ་པའི་མ་དང་། ནད་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་མངལ་དང་། སྐྱེད་བསྲིང་བའི་མ་མ་སྟེ་ཕུན་ཚོགས་བཞི་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རིགས་རྒྱུན་མི་ག
【現代漢語翻譯】 發願『我必證得無上圓滿菩提』，併發起祈願是困難的，因為即使在眾多眾生中，發起如此菩提心願也是非常罕見的。如是發心后，爲了獲得無上菩提和救度一切眾生，佈施身體和受用等行為，需要在無數劫中才能修成。因為證得無上菩提成佛后，能利益一切眾生直至輪迴的盡頭，意義重大。因此，將大乘作為道路並皈依，是具有殊勝意義的。 廣說部分，如前所述有四種次第：周遍之差別，即眾生周遍、大乘周遍、智慧周遍和涅槃周遍四種，依次為：立誓度化無邊眾生；通達三乘；精通證悟二無我的智慧；以及通達輪迴與寂滅一味，以智慧和大悲不住于有寂兩邊，此即涅槃或所知周遍。具有如是智慧者，在此處應被理解為周遍，聲聞不具備這些。 立誓分為真實和譬喻兩種。第一種，對於佛陀的功德力、無畏等從內心深處感到歡喜，以眾多方式追求殊勝菩提，這是發願之差別；從信解行至十地之間，對於修道沒有厭倦，佈施身體等，忍受痛苦，如是如實修行，這是修行之差別；證悟成佛后，與諸佛在斷證方面沒有差別，身語意平等，這是果位之差別。具有智慧者，應知這是殊勝的立誓或誓言。 第二種，以譬喻說明其功德，分為國王之子和大臣之譬喻。第一，以轉輪王之子為例，說明生於殊勝佛陀種姓：譬如轉輪王的兒子，具備父親的種子、高貴種姓的賢淑母親、沒有疾病等過患的母胎、以及養育的乳母等四種圓滿。菩薩亦是如此，佛陀的種姓不會斷絕。
【English Translation】 It is difficult to vow, 'I shall attain unsurpassed perfect enlightenment,' and to make aspirations, because even among many sentient beings, it is very rare to generate such a mind of enlightenment and make aspirations. Having generated such a mind, it is difficult to accomplish the practice of giving away one's body and possessions, etc., in order to attain unsurpassed enlightenment and liberate all sentient beings, even over thousands of eons. Because when unsurpassed enlightenment is attained and one becomes a Buddha, one benefits all sentient beings until the end of samsara, it is of great significance. Therefore, taking the Great Vehicle as the path and taking refuge is endowed with supreme meaning. In the extensive explanation, as before, there are four stages: the distinctions of pervasiveness, namely, sentient being pervasiveness, Great Vehicle pervasiveness, wisdom pervasiveness, and nirvana pervasiveness, in that order. These are: vowing to liberate limitless sentient beings; realizing all three vehicles; being skilled in the wisdom that realizes the two selflessnesses; and realizing samsara and nirvana as one taste, not abiding in the extremes of existence and peace with wisdom and compassion, which is nirvana or knowable pervasiveness. Such an intelligent person should be understood as pervasive in this context, as the Hearers do not possess these qualities. Taking vows is divided into two types: actual and metaphorical. The first is that one who rejoices from the depths of their heart in the Buddha's qualities of power, fearlessness, etc., and seeks supreme enlightenment in many ways is the distinction of aspiration; from faith-practice to the tenth bhumi, one who is without weariness in practicing the path, giving away their body, etc., and enduring suffering, and thus truly practices, is the distinction of practice; and one who, having become fully enlightened, is no different from all the Buddhas in terms of abandonment and realization, and whose body, speech, and mind become equal, is the distinction of fruition. An intelligent person should know that this is a supreme vow or pledge. The second is illustrating its qualities with metaphors, divided into the metaphor of a king's son and the metaphor of a great minister. First, the example of the son of a Chakravartin king illustrates being born into a supreme Buddha lineage: for example, the son of a Chakravartin king possesses the father's seed, a virtuous mother of noble lineage, a womb without faults such as disease, and a wet nurse who nurtures him, thus possessing four perfections. Likewise, Bodhisattvas are such that the lineage of the Thus-Gone Ones will not be broken.
ཅོད་པའི་རིགས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ནི། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཕའི་ས་བོན་དང་། མ་དང་མངལ་གྱི་གནས་དང་མ་མ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་འདྲ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བུ་མཚན་ལྡན་བཞིན་ནོ། །ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཕལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན། ལུས་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དབང་དུ་འདུ་ཞིང་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ། རྒྱལ་པོའི་ 2-18b ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་བཞི་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཚན་བཟང་པོ་དང་དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་ཀུན་གྱིས་དེའི་ལུས་བརྒྱན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་ལས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །བློ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྟོབས་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པས་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་རྙེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ནས་གཏན་བདེར་འཇོག་པས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་དམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཤམས་པ་ཤེས་སོ། །ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡབ་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། བྱ་བ་ལྷག་པར་བརྟགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་དང་། འབངས་འཁོར་རྣམས་ཚར་གཅོད་དང་རྗེས་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཁས་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་། ས་བཅུ་པར་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བ་བྱིན་པ་དང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ 2-19a ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་
【現代漢語翻譯】 對於名為『種姓之子』的聲聞弟子，不稱為佛子，而是從佛陀的教誨中出生的弟子。任何菩薩，如果他是諸佛世尊最殊勝的兒子，那麼他必須具備四種特質：發起無上菩提心，通達無我的智慧波羅蜜多，具足福德與智慧二資糧，以及永不捨棄一切眾生的慈悲。這四種特質依次如同父親的種子、母親、胎藏之處以及與母親無異的法性。從這些特質中誕生的具慧菩薩，應被視為已做出最殊勝的承諾，即承諾證得無上菩提。由於他已做出此承諾，因此他生於如來種姓，如同轉輪王的具相之子。 此外，如同轉輪王的兒子天生具有超越凡人的功德，身體具足妙相，能使小國臣服並善加治理，享有王位的財富，精通王室的禮儀和文化。同樣的，菩薩的身體也會被各種悅意的妙相和好相所莊嚴。而且，他比世間的轉輪王之相，在功德上更殊勝三重，即在國土、光明和圓滿上更為殊勝。他以智慧的力量，使一切眾生在善法上成熟，獲得身語意的力量。他證得佛陀的無盡大樂，寂滅一切煩惱。他將一切眾生從痛苦中解脫出來，安置於永恒的安樂之中，因此成為一切眾生的怙主，示現無量無邊的方便法門，或者說方便與智慧之門。 再者，如同具相的轉輪王之子，被父王授予王位，精通各種事務的決斷，擅長身語意的各種技藝，並通過懲罰和攝受來管理臣民。同樣，承諾證得無上菩提的菩薩，在十地時，會被諸佛以大光明灌頂加持。憑藉這種力量，他能毫無障礙地通達一切法，完全具足一切功德。並且，在諸佛的壇城中，他能自在地展現神通。
【English Translation】 The Shravakas, who are called 'sons of the lineage,' are not called sons of the Buddhas, but rather disciples born from the teachings. Any Bodhisattva who is born as the supreme son of the Buddhas, the Bhagavat, must possess four qualities: generating the mind of unsurpassed Bodhi, realizing the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom) of selflessness, possessing the two accumulations of merit and wisdom, and having compassion that never abandons all sentient beings. These four qualities are respectively like the father's seed, the mother, the place of the womb, and the Dharma nature that is indistinguishable from the mother. The wise Bodhisattva born from these qualities should be recognized as having made the supreme commitment, that is, the commitment to attain unsurpassed Bodhi. Because he has made this commitment, he is born into the lineage of the Tathagatas, just like the son of a Chakravartin (Wheel-Turning King) who possesses the signs. Furthermore, just as the son born to a Chakravartin possesses virtues that surpass ordinary people, is adorned with physical signs, can bring smaller kingdoms under his control and govern them well, enjoys the wealth of the kingdom, and is skilled in all the customs and arts of the royal family, similarly, the body of the Bodhisattva will be adorned with all kinds of pleasing signs and excellent marks. Moreover, he surpasses the signs of a worldly Chakravartin in three qualities: being more excellent in land, clarity, and completeness. With the power of wisdom, he matures all sentient beings in virtue, obtaining the power of body, speech, and mind. He attains the endless great bliss of the Buddhas, pacifying all afflictions. He liberates all sentient beings from suffering and places them in eternal bliss, thus becoming the protector of all sentient beings, displaying immeasurable and boundless skillful means, or rather, the doors of skillful means and wisdom. Again, just as the son of a Chakravartin who possesses the signs is enthroned by his father as the regent, is skilled in judging various affairs, is proficient in all the arts of body, speech, and mind, and governs the subjects through punishment and acceptance, similarly, the Bodhisattva who has committed to unsurpassed Bodhi, on the tenth Bhumi (level), is empowered by all the Buddhas with great rays of light. With this power, his unobstructed wisdom is fully endowed with all the Dharmas as they are, and in the mandalas of the Buddhas' assemblies, he freely displays miraculous powers.
ཆོས་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ཚར་གཅོད་པ་དང་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་སྤྱན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཡིད་བརྟན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ནི། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་སླས་སོགས་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འཇུག་པ་དང་། མཛོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་པ་བྱེད་པ་དང་། གསང་བའི་གཏམ་བགྲོས་པ་དང་། གཞན་ལ་བཀའ་བསྒོ་བར་དབང་བ་བཞི་ཡིན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་བདལ་བའམ་བཀྲམ་པའི་མཛོད་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་པ་སྟེ་གཉེར་བྱེད་པའམ་གཟིགས་རྟོག་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་ནི་རྣམ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་འཛིན་པ་ནི། དཔེར་ན་གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་དང་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་དྲུང་དུ་གནས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེས་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོའི་ 2-19b དོན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། མདོར་བསྡུ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དེ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་མོས་པ་སྐྱེས་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལས་འཕགས་ཏེ་བླ་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམས་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ན་ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་མྱོང་བ་དང་། ས་དང་པོར་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་ཅིང་བདག་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞིང་། རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་བྱེད་ལ། དེའི་ཚེ་ན་འཚོ་བ་མེད་པ་དང་། མི་བསྔགས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་འགྲོར་ལྷུང་བ་དང་འཆི་འཕོ་བའི་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇ
【現代漢語翻譯】 通過各種方式瞭解佛法，並通過戒律來懲罰罪惡，幫助行善，從而進行攝受。第二個例子是：菩薩對諸佛的大乘佛法以及身語意的秘密進行觀察，而聲聞則不然。例如，國王最信任的大臣，可以進入國王妃嬪的住所，可以觀察所有的寶庫，可以商議秘密，可以向他人發佈命令。同樣，菩薩也像大臣一樣，進入諸佛的十度等大乘佛法，並且經常觀察或管理、照看與大菩提相應的法增長或擴充套件的寶庫。諸佛的身語意秘密之處，總是如實地掌握。例如，《秘密不可思議經》中說，金剛手菩薩總是與薄伽梵同在，無論是在菩薩的階段還是成佛的階段，他都知道諸佛身語意的秘密，而其他人則不知道。爲了眾多有情眾生的利益，他總是不斷地努力。 第三個特點是證悟的差別。簡而言之，就是證悟人法二無我。詳細來說，有八種功德：第一，當對大乘佛法生起信心時，就能獲得如虛空和有情眾生數量一樣多的巨大福德聚。像這樣生起信心后，當發起無上菩提心時，就超越了三界的一切眾生，成為至高無上者。爲了自己和他人的利益而有意識地受生時，就能體驗到天人和諧圓滿的無量輪迴安樂。在初地現證法界時，就能獲得自他平等的心，並且看到能夠成辦自他利益，從而生起極大的歡喜。並且能夠平息自己和他人的巨大痛苦。那時，就能遠離無生、不讚嘆、眷屬的恐懼、墮入惡趣以及死亡的五種恐懼，從而平息自己的痛苦，並且像對待自己一樣對待一切有情眾生的恐
【English Translation】 It is through knowing the Dharma in all its aspects, and through the precepts of higher discipline, that one subdues wrongdoing and assists in doing good, thereby taking hold of [beings]. The second example is: the Bodhisattva observes the Great Vehicle Dharma of the Buddhas and the secrets of body, speech, and mind, but the Hearers do not. For example, the great minister who is the most trusted by the king can enter the inner chambers of the king's consorts, can oversee all the treasuries, can deliberate on secrets, and has the authority to issue commands to others. Similarly, the Bodhisattva, like a great minister, enters the Great Vehicle Dharmas such as the ten perfections of the Buddhas, and constantly observes, manages, or oversees the treasury of the Dharma that is conducive to the Great Enlightenment, that is, the expansion or spreading of it. The secret places of the Buddhas' body, speech, and mind are always truly held in three ways. For example, in the Inconceivable Secret Sutra, it is said that Vajrapani is always with the Bhagavan, both in the time of the Bodhisattva and in the time of Buddhahood, and he knows the secrets of the Buddhas' body, speech, and mind that others do not know. For the sake of many sentient beings, he always strives continuously. The third distinction is the distinction of realization. In short, it is the realization of the selflessness of persons and phenomena. In detail, there are eight qualities: First, when faith arises in the Great Vehicle Dharma, one obtains a great accumulation of merit equal to the extent of the sky and sentient beings. Having arisen in faith in this way, when generating the mind of unsurpassed enlightenment, one surpasses all beings of the three realms and becomes supreme. When consciously taking birth for the sake of oneself and others, one experiences immeasurable happiness of existence, the perfect enjoyment of gods and humans. When directly realizing the Dharmadhatu on the first ground, one obtains the mind of equality between oneself and others, and seeing that one is able to accomplish the benefit of oneself and others, one generates great joy. And one is able to pacify the great mass of suffering of oneself and others. At that time, one is free from the five fears of no livelihood, no praise, fear of retinue, falling into evil destinies, and death, thus pacifying one's own suffering, and treating all sentient beings' fear as one's own.
ིགས་པ་དེ་ལྔ་ཡང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་བློ་མཆོག་གི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ལྔ་དང་ས་བཅུ་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སམ་མདོ་སྡེ་ 2-20a སོགས་ཆོས་མང་པོ་ཚད་མེད་པའི་ཕུང་པོ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་མཆོག་དང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བག་ཆགས་གཏན་ནས་བཟློག་ཅིང་། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཞི་པ་ཟིལ་གནོན་རྒྱས་བཤད། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཉན༷་ཐོས༷་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོ༷གས་མང་པོ་དང་བཅ༷ས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ༷་བ༷་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་དགེ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལྟར་མྱང་འདས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་པས། རྒྱ༷་ཆེན༷་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན༷་ཆེ༷ན་པོ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༷་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་སྨིན་པ་དང་། སྟོབས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་འཕེལ་བ་དང་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་དང་ཆོས་འཆད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ 2-20b སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་ནམ་ཡང་ཟ༷ད་མི་ཤེས༷་པ༷ས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པའི་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དུ་མོས་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་བདུན་པའི་བར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དག་ས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ཉིད་བཤད་པ།
【現代漢語翻譯】 爲了平息這五種恐懼。在第八地獲得無生法忍時，會獲得自然成就的不分別智慧的巨大顯現，並安住于最勝智慧的喜樂中。如此，在超越五地和十地之後，在佛的果位上獲得三種功德：無漏之法或經部等無量法的聚積，超越世間者和聲聞緣覺，成為最勝和極勝，直至輪迴的盡頭，常恒不變的法身，即所有善法的圓滿。煩惱和所知習氣永遠斷除，從有和寂滅的兩種邊解脫，獲得不住涅槃。第四，勝伏的廣釋。具慧的菩薩以四種善的方式勝伏了包括眾多聲聞和緣覺的僧眾。如此，菩薩的善，從勝解行地的世間最勝法以下，安住的善不像聲聞那樣進入涅槃的單一方向，而是也作為爲了利益一切有情而進入輪迴的因。因為廣大，所以勝伏了一切聲聞。從第一地到第七地的善，因為能獲得無上菩提，所以意義重大，因此勝伏了一切聲聞。在清凈的三地中，以不分別智慧自然成就，善根如果實成熟般增長和成熟。力量和波羅蜜多等無量功德增長，並且恒常不斷地進行成佛的事業和講法，因此也勝伏了聲聞。在佛的果位上，獲得圓滿具足的力量、無畏等功德，直至究竟，即使在無餘依涅槃的境界中也永不窮盡，因此勝伏了聲聞。如此，進入大乘的皈依的善，從勝解行地的世間最勝法以下，以勝解行發心，以及從二地以上到七地的清凈增上意樂，使有情完全成熟。在清凈的三地中，獲得自在圓滿的不分別等四種功德，不像聲聞緣覺那樣在無餘依涅槃中寂滅而窮盡，因此極為殊勝。第二，宣說殊勝的皈依。 爲了平息這五種恐懼。在第八地獲得無生法忍時，會獲得自然成就的不分別智慧的巨大顯現，並安住于最勝智慧的喜樂中。如此，在超越五地和十地之後，在佛的果位上獲得三種功德：無漏之法或經部等無量法的聚積，超越世間者和聲聞緣覺，成為最勝和極勝，直至輪迴的盡頭，常恒不變的法身，即所有善法的圓滿。煩惱和所知習氣永遠斷除，從有和寂滅的兩種邊解脫，獲得不住涅槃。第四，勝伏的廣釋。具慧的菩薩以四種善的方式勝伏了包括眾多聲聞和緣覺的僧眾。如此，菩薩的善，從勝解行地的世間最勝法以下，安住的善不像聲聞那樣進入涅槃的單一方向，而是也作為爲了利益一切有情而進入輪迴的因。因為廣大，所以勝伏了一切聲聞。從第一地到第七地的善，因為能獲得無上菩提，所以意義重大，因此勝伏了一切聲聞。在清凈的三地中，以不分別智慧自然成就，善根如果實成熟般增長和成熟。力量和波羅蜜多等無量功德增長，並且恒常不斷地進行成佛的事業和講法，因此也勝伏了聲聞。在佛的果位上，獲得圓滿具足的力量、無畏等功德，直至究竟，即使在無餘依涅槃的境界中也永不窮盡，因此勝伏了聲聞。如此，進入大乘的皈依的善，從勝解行地的世間最勝法以下，以勝解行發心，以及從二地以上到七地的清凈增上意樂，使有情完全成熟。在清凈的三地中，獲得自在圓滿的不分別等四種功德，不像聲聞緣覺那樣在無餘依涅槃中寂滅而窮盡，因此極為殊勝。第二，宣說殊勝的皈依。
【English Translation】 In order to pacify these five fears. When one obtains the forbearance of non-origination of phenomena on the eighth bhumi (earth, level), one obtains a great manifestation of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom and abides in the bliss of supreme wisdom. Thus, after surpassing the five bhumis and the ten bhumis, one obtains three qualities on the Buddha bhumi: the accumulation of countless uncontaminated dharmas or sutras, etc., surpassing worldly beings and shravakas (listeners) and pratyekabuddhas (solitary realizers), becoming the most excellent and supremely excellent, until the end of samsara (cyclic existence), the eternal dharmakaya (body of dharma), which is the complete perfection of all collections of virtue. Afflictions and habitual tendencies of knowledge are completely reversed, and one is liberated from the two extremes of existence and peace, obtaining non-abiding nirvana (cessation). Fourth, the extensive explanation of subjugation. The wise Bodhisattva (enlightenment being) subdues the sangha (community) including many shravakas and pratyekabuddhas through four kinds of virtue. Thus, the virtue of the Bodhisattva, from the stage of aspiration and conduct below the supreme worldly dharma, the abiding virtue does not enter into the single direction of nirvana like the shravakas, but also acts as a cause for entering samsara for the benefit of all sentient beings. Because it is vast, it subdues all shravakas. The virtue from the first bhumi to the seventh bhumi is of great significance because it leads to the attainment of unsurpassed enlightenment, therefore it subdues all shravakas. In the three pure bhumis, with spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, the roots of virtue increase and mature like the ripening of fruit. Limitless qualities such as powers and paramitas (perfections) increase, and the activities of constantly attaining Buddhahood and teaching the dharma are uninterrupted, thus also subduing the shravakas. On the Buddha bhumi, the ultimate perfection of fully possessing qualities such as powers and fearlessness is attained, and even in the realm of nirvana without remainder, it is never exhausted, thus subduing the shravakas. Thus, the virtue of taking refuge in the Mahayana (Great Vehicle), from the stage of aspiration and conduct below the supreme worldly dharma, with the aspiration of aspiration and conduct, and with the pure superior intention from the second bhumi upwards to the seventh bhumi, completely matures sentient beings. In the three pure bhumis, the attainment of the perfection of mastering the four qualities such as non-conceptuality is superior because it is not exhausted by pacifying in nirvana without remainder like the shravakas and pratyekabuddhas. Second, explaining the refuge of special characteristics. In order to pacify these five fears. When one obtains the forbearance of non-origination of phenomena on the eighth bhumi (earth, level), one obtains a great manifestation of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom and abides in the bliss of supreme wisdom. Thus, after surpassing the five bhumis and the ten bhumis, one obtains three qualities on the Buddha bhumi: the accumulation of countless uncontaminated dharmas or sutras, etc., surpassing worldly beings and shravakas (listeners) and pratyekabuddhas (solitary realizers), becoming the most excellent and supremely excellent, until the end of samsara (cyclic existence), the eternal dharmakaya (body of dharma), which is the complete perfection of all collections of virtue. Afflictions and habitual tendencies of knowledge are completely reversed, and one is liberated from the two extremes of existence and peace, obtaining non-abiding nirvana (cessation). Fourth, the extensive explanation of subjugation. The wise Bodhisattva (enlightenment being) subdues the sangha (community) including many shravakas and pratyekabuddhas through four kinds of virtue. Thus, the virtue of the Bodhisattva, from the stage of aspiration and conduct below the supreme worldly dharma, the abiding virtue does not enter into the single direction of nirvana like the shravakas, but also acts as a cause for entering samsara for the benefit of all sentient beings. Because it is vast, it subdues all shravakas. The virtue from the first bhumi to the seventh bhumi is of great significance because it leads to the attainment of unsurpassed enlightenment, therefore it subdues all shravakas. In the three pure bhumis, with spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, the roots of virtue increase and mature like the ripening of fruit. Limitless qualities such as powers and paramitas (perfections) increase, and the activities of constantly attaining Buddhahood and teaching the dharma are uninterrupted, thus also subduing the shravakas. On the Buddha bhumi, the ultimate perfection of fully possessing qualities such as powers and fearlessness is attained, and even in the realm of nirvana without remainder, it is never exhausted, thus subduing the shravakas. Thus, the virtue of taking refuge in the Mahayana (Great Vehicle), from the stage of aspiration and conduct below the supreme worldly dharma, with the aspiration of aspiration and conduct, and with the pure superior intention from the second bhumi upwards to the seventh bhumi, completely matures sentient beings. In the three pure bhumis, the attainment of the perfection of mastering the four qualities such as non-conceptuality is superior because it is not exhausted by pacifying in nirvana without remainder like the shravakas and pratyekabuddhas. Second, explaining the refuge of special characteristics.
ཐེག་ཆེན་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དེའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་སྟེ། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་དངོས་པོར་བདག་ཉིད་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན། བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་ཞིང་ཁས་ལེན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སྐྱབས་འགྲོའི་ངོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བདག་སྐྱོབ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ 2-21a ཅེས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་ལས་ཡིན་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་ལས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོའི་འབྲས་བུ་སྟེ་འབྲས་སྐྱབས་སོ། །སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་སློབ་པའི་དུས་སུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལས་སོ། །ཚེ་འདིར་ཟང་ཟིང་དང་དགེ་བས་ཕན་བཏགས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལྷ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་མྱང་འདས་ལ་བཀོད་པ་བདེ་བ་ཞེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་སོགས་སུ་བཤད། ཚེ་འདིར་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་དང་། ཕྱི་མར་ངེས་ལེགས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཞེས་སུ་བཤད་པའང་གཞན་ན་ཡོད། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ཕན་པ་ཞེས་འཆད་པའང་ཡོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་སོ་སོ་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གང་ལ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་དེ་དང་དེའི་ཆོས་བསྟན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ཐེག་ 2-21b པ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རིགས་ཅན་གསུམ་པོའི་སྐྱབས་དང་མགོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རིགས་ཅན་དེ་དག་རང་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་རྟོན་པའམ་བློ་ཁེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་འགྲོ་དེའི་དབྱེ་བའམ་འཇུག་པ་ནི། བརྡ་ཡིས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་རང་གི་ངག་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་མཁན་སློབ་རྣམས་ཀྱི་ངག་གི་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་བརྡ་ལས་ཐོབ་པ་ནི་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱབས་
【現代漢語翻譯】 大乘的皈依是爲了獲得佛的果位，即希望自己成就為所皈依的佛的果位。正如佛陀是所有眾生的皈依處一樣，我也爲了平息所有眾生的痛苦而成就佛陀的果位。因此，這是一種立誓和承諾的祈願，這是皈依的本質或自性。小乘行者們爲了自己從輪迴的痛苦中解脫，認為『愿我從輪迴的痛苦中解脫』，而皈依佛、法、僧三寶。立誓『愿我成就佛陀』，也是出於希望所有眾生從痛苦中解脫的慈悲心。因此，大乘皈依的因是慈悲。 像這樣皈依之後，依次修持十地，在佛的果位上獲得遍知一切事物之體性的智慧，這是皈依的果，即果皈依。成就佛陀之後，盡虛空之際利益和安樂一切眾生，並且菩薩們在修學期間，爲了眾生的利益而勇於承受各種艱難困苦，毫無厭倦，這是皈依的事業。今生以財物和善行來幫助他人，來世轉生為天人和人類，享受安樂並最終趨入涅槃，這在《菩提道次第廣論》等論著中有所闡述。也有人說，今生獲得增上生的安樂，來世獲得決定勝的利益。也有人解釋為獲得暫時的安樂和究竟的利益。對於大小乘道中必定出現的補特伽羅（ व्यक्ति, vyakti, individual, 個人），三乘的一切所依之功德恒時具足，即是具足。因為大乘的皈依是三乘共同的皈依，所以對於信仰三乘任何一乘的無差別眾生，宣說相應的法門，使他們從痛苦中解脫或必定解脫，因此具足三乘一切所依之功德，成為三類有情（指聲聞種姓、獨覺種姓和菩薩種姓）的皈依處和怙主。這些有情對各自的乘產生依賴或信任。 皈依的分類或進入方式有兩種：通過表相獲得和通過法性獲得。第一種是通過自己的語言承諾，以及從堪布和阿阇黎等處通過語言的聲音等表相而獲得的皈依，這是粗略的通過表相而產生的皈依。
【English Translation】 The refuge of the Mahāyāna is to desire the essence of that Buddha, that is, to desire to establish oneself as the essence of the Buddha in whom one has taken refuge. Just as this Buddha has become the refuge of all sentient beings, may I also become a Buddha in order to pacify the suffering of all sentient beings. Therefore, this is a vow and a prayer of commitment, which is the nature or essence of refuge. The Śrāvakas take refuge in the Buddha, Dharma, and Saṅgha in order to protect themselves, thinking, 'May I be liberated from the suffering of Saṃsāra.' The commitment to 'May I become a Buddha' also arises from the compassion that desires all sentient beings to be liberated from suffering. Therefore, the cause of Mahāyāna refuge is compassion. Having taken refuge in this way, gradually accomplishing the ten Bhūmis, and attaining at the Buddha's stage the wisdom that knows all aspects of knowable things, is the fruit of refuge, that is, the fruit refuge. Having become a Buddha, benefiting and bringing happiness to all sentient beings as long as space exists, and even when Bodhisattvas are studying, having no weariness in enduring various hardships for the sake of sentient beings, is the activity of taking refuge. In this life, benefiting with material things and virtue, and in other lifetimes arranging for the enjoyments of gods and humans and for Nirvāṇa, is said to be happiness in the commentary of Blo brtan, etc. It is also said elsewhere that in this life there is benefit from the happiness of higher realms, and in the next life from definite goodness. There are also explanations of temporary happiness and ultimate benefit. For each individual who necessarily arises from the paths of the great and small vehicles (乘, yāna, vehicle, 交通工具), the qualities relied upon by all three vehicles are always complete, that is, complete. Since the refuge of the Mahāyāna goes to all three vehicles, it teaches the Dharma of that vehicle to all sentient beings who have faith in any of the three vehicles, without discrimination, thus liberating them from suffering or necessarily causing them to arise, and therefore it possesses the qualities relied upon by all vehicles, becoming the refuge and protector of the three types of beings (those of the Śrāvaka lineage, Pratyekabuddha lineage, and Bodhisattva lineage). Those beings rely on or trust in their respective vehicles. The divisions or entrances of that refuge are twofold: obtaining through signs and obtaining through Dharmatā. The first is the coarse refuge that arises from signs, obtained through one's own verbal commitment and through the sounds of the words of the Khenpo and Acharya, etc.
འགྲོ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་ས་དང་པོར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ལས་དེ་ཕན་ཆད་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཟབ་པའམ་ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་སོང་བ་ནི་དོན་ཆེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་ནི། ས་དང་ལམ་རིམ་པར་བསྒྲུབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སོགས་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེའི་ 2-22a བསམ་པས་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་འཆང་བར་བྱེད་པས་གནས་སྐབས་དང་གཏན་གྱི་བདེ་བ་རྣམ་གྲོལ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཡང་ཐོག་མ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ལམ་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་དེའི་ཕྱིར་ན་ལམ་དེ་སྟོན་པ་པོ་དང་། ལམ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་མཆོག་གི་སྐྱབས་སུ་བཟུང་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་ཆོས་འདི་པའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་སྐྱབས་འགྲོ་བཤད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་མཚུངས་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་སྐྱབས་འགྲོ་དང་། ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་པའི་སྐྱབས་འགྲོར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་རིགས་ཅན་གསུམ་འབྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་དེ། རིགས་མཆོག་དང་ལྡན་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པ་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་བྱུང་བ་ནི་སྔ་མར་ཐེག་ 2-22b
【現代漢語翻譯】 獲得『行』（藏文：འགྲོ་，指菩薩的修行）和『法性』（藏文：ཆོས་ཉིད，指事物的真實本性）是指在初地時，直接證悟法性的意義，從此以後獲得永不退轉的境界，這被稱為通過法性獲得的甚深或微妙之境。同樣，發菩提心也有兩種方式。因此，具有自性或本質，以及因果關係的六種入行（指佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧六度）的具慧菩薩的皈依，比世間和出世間的聲聞、緣覺的皈依更為殊勝。 第三，總結的偈頌：如前所述，以這種方式進入大乘道的皈依具有重大意義。因為這樣爲了實現自性和利益他人的雙重目標而皈依，通過次第修習地和道，直到獲得佛地的功德，如十力、四無畏以及任運成就、永不間斷的利他事業等，從而增長無量功德之聚，圓滿自利；並且爲了利益無邊眾生，以慈悲之心遍佈一切，以無與倫比的方式與偉大的聖者佛陀和菩薩們的正法大乘相結合，在十方弘揚，使眾生安立於暫時和究竟的安樂解脫之中，因此具有圓滿的意樂和加行。 《大乘經莊嚴論》中的皈依品，即第三品，已經解釋完畢。無論是三乘中的哪一條道路，最初都是皈依。因為堅信各自的道路是永遠從輪迴痛苦中解脫出來的解脫之道，所以將道路的導師和進入道路的人視為至上的皈依處，然後才進入道路。如果不承認三寶為真正的皈依處，就沒有修習此法的資格，所以首先宣說皈依。之後，大小乘在皈依三寶上雖然相同，但有些人皈依大乘，有些人皈依小乘，爲了消除產生這種三種根性的原因是什麼的疑惑，所以宣說種性品。因為具有殊勝的種性，所以發起無上菩提心，因此在種性品之後宣說發心品。因為發起菩提心是爲了實踐，所以在發心品之後宣說實踐品。之所以前後兩次提到實踐，是因為第一次提到的是
【English Translation】 Obtaining 'action' (Tibetan: འགྲོ་, referring to the practice of a Bodhisattva) and 'Dharmata' (Tibetan: ཆོས་ཉིད, referring to the true nature of things) means that in the first bhumi, one directly realizes the meaning of Dharmata, and from then on, one obtains a state of non-regression, which is called the profound or subtle state obtained through Dharmata. Similarly, generating Bodhicitta also has two ways. Therefore, the refuge of wise Bodhisattvas who possess the six entries (referring to the six perfections of generosity, discipline, patience, diligence, concentration, and wisdom) with self-nature or essence, and cause and effect, is more supreme than the refuge of Shravakas and Pratyekabuddhas in the worldly and transcendental realms. Third, the concluding verses: As mentioned earlier, taking refuge in the Mahayana path in this way is of great significance. Because in this way, taking refuge in order to achieve the dual goals of self-nature and benefiting others, through the gradual practice of the bhumis and paths, until obtaining the qualities of the Buddha-bhumi, such as the ten powers, four fearlessnesses, and spontaneous accomplishment, and the uninterrupted activities of benefiting others, thereby increasing the immeasurable accumulation of merits, perfecting self-benefit; and in order to benefit limitless beings, pervading everything with compassion, combining with the Dharma of the great saints, Buddhas and Bodhisattvas, in an unparalleled way, propagating in the ten directions, establishing beings in temporary and ultimate happiness and liberation, therefore possessing perfect intention and action. The chapter on taking refuge in the Ornament of the Mahayana Sutras, that is, the third chapter, has been explained. Whichever of the three vehicles it is, the first is taking refuge. Because one firmly believes that one's own path is the path to liberation that permanently frees one from the suffering of samsara, one regards the teacher of the path and those who have entered the path as the supreme refuge, and then enters the path. If one does not acknowledge the Three Jewels as the true refuge, one is not qualified to practice this Dharma, so first taking refuge is explained. Afterwards, although the Great and Small Vehicles are the same in taking refuge in the Three Jewels, some take refuge in the Mahayana, and some take refuge in the Hinayana. In order to eliminate the doubt of what is the cause of the emergence of these three types of lineages, the chapter on lineage is explained. Because one possesses a supreme lineage, one generates the unsurpassed Bodhicitta, therefore the chapter on generating Bodhicitta is explained after the chapter on lineage. Because generating Bodhicitta is for practice, the chapter on practice is explained after the chapter on generating Bodhicitta. The reason why practice is mentioned twice before and after is because the first mention is
པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་སྤྱིར་བསྟན། སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ཕྱི་མར་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ལག་ལེན་དངོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཕྲོས་དོན་སྨོས་ནས་དཀྱུས་ཀྱི་དོན། 說種性品 གཉིས་པ་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ་རིགས་ཡོད་པ་བཤད་པ་དང་། རིགས་མེད་པ་བཤད་པ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རིགས་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ་སྡོམ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དེ་དག་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དང་མཆོག་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྤྱིར་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རིགས་དེའི་རྟགས་དང་། རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་སད་པར་མི་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པའམ་ཉེས་དམིགས་དང་། རིགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་། རིགས་ཀྱི་དཔེ་གསེར་དང་རིན་ཆེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་བརྒྱད་པོ་སོ་སོ་རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པ་བཞི་རེས་འཆད་དོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་གྱི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་རིགས་སམ་ཁམས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། ཞེས་པ། ཁམས་དང་ས་བོན་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ། དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་དང་། 2-23a དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཆགས་སོགས་སོ་སོའི་ཤས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལའང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་འགྱུར་བས། བ་རུ་རའི་མདོ་ལས། འཕང་དང་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པའི་བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་ལས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོགས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁམས་སོ་སོའི་སེམས་ཅན་བགྲངས་ན་བ་རུ་རའམ་རི་ལུའི་ཕུང་པོ་དེ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མོས་པ་དང་ཞེས་པ་རིགས་སམ་ཁམས་ཀྱི་དབང་གིས་མོས་པའང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཟས་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་། ཁ་ཅིག་མངར་བ་ལ་མོས། ཁ་ཅིག་སྐྱུར་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ལ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་བསྟན་རུང་མ་བསྟན་རུང་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མི་དད་པ་སོགས་ཐ་དད་ཡོད་དོ
【現代漢語翻譯】 總的來說，大小乘的修持差別，僅僅是爲了能夠特別瞭解而作出的說明。修持品將在後面講解，實際的修持是區分了聞和修之後進行的。 像這樣，在說明了附帶意義之後，現在開始講解正文的內容。 說種性品 第二，講解種性品，分為：講解有種性，講解無種性，以及通過讚歎殊勝乘的種性來總結本品三個部分。第一部分又分為以偈頌的方式簡要說明，以及詳細解釋各個部分的內容兩部分。第一部分通過『有與殊勝』等一頌來闡述：總的來說，存在不同的種性，其中大乘的種性最為殊勝，以及種性的特徵、種性的標誌、種性的分類、不覺醒種性的障礙或過患、種性的利益、種性的比喻，即黃金和珍寶兩種。像這樣，對於這八個意義，每一個都將從四個方面進行闡述。 第二部分與簡要說明的順序相同，也分為八個方面。首先，如何看待種性的不同？答：『眾生界中，存在多種多樣的種性或界』。這裡，『界』、『種子』、『種性』只是名稱的不同而已。眾生的界是多種多樣的，有些貪慾熾盛，有些嗔恨熾盛，有些愚癡熾盛，有些我慢熾盛等等。有些是聲聞乘的種性，有些是緣覺乘的種性，有些是大乘的種性，因為存在這些差別，所以可以確定種性是不同的。眾生在貪嗔等各自熾盛的差別上，也會產生多種多樣的不同。正如《穿山甲經》中所說：『如果計算方圓一由旬的穿山甲堆中，哪些是聲聞乘的種性，哪些是緣覺乘的種性，哪些是貪慾熾盛的種性等等，那麼穿山甲或山驢的堆很快就會耗盡，而眾生的界是不會窮盡的。』 『意樂與』，由於種性或界的不同，意樂也多種多樣。即使是同一種食物，有些人喜歡甜的，有些人特別喜歡酸的等等，意樂有無數種。如果從解脫道的角度來說，即使善知識給予或不給予教導，有些人信仰聲聞乘，不信仰大乘等等，存在著各種各樣的差別。
【English Translation】 Generally speaking, the differences in the practice of the Lesser and Greater Vehicles are merely explained for the sake of being able to understand them specifically. The chapter on practice will be explained later, and the actual practice is carried out after distinguishing between hearing and practice. Having mentioned the incidental meaning in this way, we will now explain the meaning of the main text. Chapter on Lineage Second, explaining the chapter on lineage, it is divided into three parts: explaining the existence of lineage, explaining the absence of lineage, and concluding the chapter by praising the lineage of the supreme vehicle. The first part is further divided into briefly explaining through verses, and explaining the contents of each part in detail. The first part is explained through one verse such as 'existence and excellence': In general, there are different lineages, among which the lineage of the Mahayana is the most excellent, as well as the characteristics of the lineage, the signs of the lineage, the classification of the lineage, the obscurations or faults that do not awaken the lineage, the benefits of the lineage, and the metaphors of the lineage, namely gold and jewels. In this way, each of these eight meanings will be explained from four aspects. The second part is the same as the order of the brief explanation, and is also divided into eight aspects. First, how to view the differences in lineage? Answer: 'In the realm of sentient beings, there are various kinds of lineages or realms.' Here, 'realm', 'seed', and 'lineage' are just different names. The realms of sentient beings are diverse, some are dominated by desire, some are dominated by hatred, some are dominated by ignorance, some are dominated by pride, and so on. Some are of the Shravaka Vehicle lineage, some are of the Pratyekabuddha Vehicle lineage, and some are of the Mahayana lineage. Because these differences exist, it can be determined that lineages are different. Sentient beings also have various differences in the intensity of their desire, hatred, and so on. As stated in the Pangolin Sutra: 'If one were to count from a pile of pangolins one yojana in circumference, which are of the Shravaka Vehicle lineage, which are of the Pratyekabuddha Vehicle lineage, which are of the desire-dominated lineage, and so on, then the pile of pangolins or mountain donkeys would soon be exhausted, but the realm of sentient beings would not be exhausted.' 'Aspirations and', due to the differences in lineage or realm, aspirations are also diverse. Even with the same food, some like sweet, some especially like sour, and so on. There are countless aspirations. From the perspective of the path of liberation, even if the spiritual friend gives or does not give teachings, some believe in the Shravaka Vehicle and do not believe in the Mahayana, and so on. There are various differences.
། །དེ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་ནུས་མི་ནུས་ཐ་དད་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་བུ་ཆུང་ངུ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་བཞི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད་དེ། རིགས་སམ་ཁམས་ཐ་དད་མེད་ན་རྒྱུ་འདྲ་བས་མོས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་ཐ་དད་ 2-23b མེད་པར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ཁམས་ཐ་དད་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མཆོག་ཡིན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གསལ་ཞིང་དག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཐེག་དམན་པའི་རིགས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་མཐར་འབྲས་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་ནི་བདག་གི་དོན་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་དགེ་བའི་དོན་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་གསལ་ཞིང་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་མེད་པས་དེའི་རིགས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་དགེ་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རིགས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་། རྒྱས་པ་ཡི་རིགས་སམ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་རྟེན་དང་། ཕྱི་མ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཞིའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་མ་བཅོས་པར་ 2-24a མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ས་བོན་དེ་དང་ལྡན་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་རྡོ་ཡི་རིགས་ལ་ལའི་ཁམས་ན་གསེར་ཡོད་པ་དང་ཁ་ཅིག་ལྕགས་དང་། ཟངས་སོགས་ཀྱི་ཁམས་ཅན་ཡིན་པ་ཕན་ཚུན་འགྱུར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུར་འདོད། འདིའི་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་དང་། མ་ངེས་པ་དང་ཐར་བའི་ས་བོན་དང་གཏན་བྲལ་རིགས་ཆད་དང་ལྔར་བཞེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་འདིར་ཡང་དེའི་རྣམ་བཞག་གསུངས་མོད་ཀྱིས། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལྔ་ཡོད་པ་མི་འགོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ངེས་པ་དག་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་བར་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་
【現代漢語翻譯】 同樣，修行波羅蜜多（Paramita，到彼岸）的能力有差異，解脫的果位也有不同。如聲聞（Śrāvaka，小乘弟子）的菩提（bodhi，覺悟）小，獨覺（Pratyekabuddha，緣覺）的菩提中等，大乘（Mahāyāna）的菩提殊勝。因此，由於這四個原因，必須明確地說種姓（gotra，根性）是有差異的。如果種姓或界（dhātu，元素）沒有差異，那麼由於原因相同，意樂等后三者也會變得沒有差異，但事實並非如此，因此可以確定界是有差異的。 第二，大乘的種姓是殊勝的。大乘的種姓，由於是大乘善根（kuśala-mūla，功德之本）的清凈因，遠離二障（dvi-āvaraṇa，兩種障礙），因此勝過小乘的種姓。並且，由於是圓滿一切地（bhūmi，菩薩十地）、波羅蜜多和最終果位十力（daśa-bala，如來十力）等善根之因，以及能成辦自利和他利的大善之因，以及即使進入無餘涅槃（nirvāṇa，寂滅）后，力量和無畏等功德直到輪迴的盡頭也不會窮盡的原因，因此說大乘的種姓是殊勝的。因為聲聞沒有功德清凈殊勝等四種功德，所以他們的種姓不能成為這種功德之因。 第三，種姓的體性分類。有自性住種姓和增長種姓或可增長種姓兩種。前者是所依，後者是能依，因此從分類上講有四種。 其中，自性住種姓按照唯識宗（Vijñānavāda）的觀點，是從無始以來，眾生的六處（ṣaḍ-āyatana，六根）的差別由法性（dharmatā，事物本性）所決定，即自性本然如此，不由任何人為造作或改造，就具有顯現成佛的種子。因為具有這種種子，所以被認為是具有證得無上菩提（anuttarā-samyak-saṃbodhi，無上正等正覺）的潛力。例如，有些石頭中含有黃金，有些含有鐵或銅等，彼此之間無法改變。按照這種觀點，有三乘的種姓、不定種姓、與解脫的種子永遠分離的斷種姓五種。雖然這部論典中也闡述了這種分類，但中觀宗（Madhyamaka）也並不否認暫時存在這五種種姓，因為對於那些確定只追求寂滅的聲聞來說，在沒有獲得自己道路的果位之前，諸佛（buddha，覺者）會……
【English Translation】 Similarly, there are differences in the ability to practice the Pāramitās (perfections), and there are also differences in the fruits of liberation. For example, the Bodhi (enlightenment) of the Śrāvakas (listeners) is small, the Bodhi of the Pratyekabuddhas (solitary realizers) is medium, and the Bodhi of the Mahāyāna (Great Vehicle) is supreme. Therefore, due to these four reasons, it must be explicitly stated that there are differences in Gotra (lineage or potential). If there were no differences in Gotra or Dhātu (element), then because the cause is the same, the latter three, such as intention, would also become non-different, but this is not the case, so it is established that the Dhātu is different. Secondly, the Mahāyāna Gotra is supreme. The Mahāyāna Gotra is superior to the Hīnayāna (lesser vehicle) Gotra because it is the clear cause of the roots of virtue of the Mahāyāna, free from the two obscurations (cognitive and emotional). Moreover, it is the cause of perfecting all the roots of virtue such as the Bhūmis (grounds), the Pāramitās, and ultimately the ten powers, and it is the cause of great virtue because it accomplishes the benefit of oneself and the benefit of other sentient beings, and even after passing into Nirvāṇa without remainder, the virtues such as powers and fearlessness are inexhaustible until the end of Samsara. For these four reasons, the Mahāyāna Gotra is said to be supreme. Because the Śrāvakas do not have these four qualities such as clear and pure virtue, their Gotra cannot be the cause of such virtue. Thirdly, the classification of the characteristics of the Gotra. There are two types: the naturally abiding Gotra and the developing Gotra or the Gotra that can be developed. The former is the basis, and the latter is dependent, so there are four types in terms of classification. Among these, according to the view of the Vijñānavāda (Consciousness-only school), the naturally abiding Gotra is the difference in the six sense bases (ṣaḍ-āyatana) of sentient beings from beginningless time, determined by the Dharmatā (nature of reality), that is, it is naturally so, not made or modified by anyone, and possesses the seed to manifest Buddhahood. Because it possesses this seed, it is considered to have the potential to attain Anuttarā-samyak-saṃbodhi (unexcelled complete enlightenment). For example, some types of stone contain gold, while others contain iron or copper, and they cannot be changed from one to another. According to this view, there are five types: the Gotra of the three vehicles, the uncertain Gotra, the Gotra that is permanently separated from the seed of liberation, and the extinct Gotra. Although this treatise also explains this classification, the Madhyamaka (Middle Way school) does not deny that these five types of Gotra temporarily exist, because for those Śrāvakas who are determined to seek only peace, until they have not obtained the fruit of their own path, the Buddhas (enlightened ones) will...
བརྩོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང་། འདོད་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་གཏན་མི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐར་ལམ་ལ་བཀོད་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། མེད་ན་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དང་། འཁོར་བའི་མཐའ་མི་ཟད་པ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རིང་ལ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བྱོན་ཀྱང་ད་དུང་ཐར་པ་མ་ཐོབ་པའང་ཡོད་པས་སེམས་ཙམ་པའི་བཞེད་པའང་དགོངས་པ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ནས་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་ལས་འདས་པ་མི་སྲིད་དེ་དེ་ཉིད་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ 2-24b དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མེད་མི་སྲིད་པས་གཏན་དུ་རིགས་ཆད་མེད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུའང་གསུངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུད་བླ་མར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དོན་སྐབས་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ལ་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱས་འགྱུར་རམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་གྱིས་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཡང་། བྱང་སེམས་རིགས་ཅན་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས། བྱང་སེམས་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཞུགས་པ་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་གིས་སླར་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་གང་དག་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ཞེས་དང་། ཡང་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དང་པོ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བཟུང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་ 2-25a པོའི་རིགས་སུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཕྱི་མའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས། དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཙམ་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་ལ། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་ཡོད་མེད་ཉིད་དང་། ཞེས་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་བྱུང་བས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ
【現代漢語翻譯】 即使努力阻止也無法阻止，並且對於那些不願放棄輪迴的強烈慾望，甚至諸佛也不會引導他們走向解脫之道。這是必然存在的，否則，如果所有人都證得聲聞或獨覺菩提，並且輪迴沒有盡頭，那麼眾生將永遠存在。即使有許多佛陀出現，仍然有人無法獲得解脫，因此唯識宗的觀點從某種意義上來說並非完全不合理。然而，所有眾生的心性本質都是無生的自性光明如來藏，除此之外別無他法。這就像火的熱性一樣，是心性的法則。因此，這種法則不可能不存在於所有眾生心中，所以認為永遠不會斷絕。在這部論著中，也用一句偈頌『如是之性於一切，無有差別』說明一切眾生都具有如來藏。『法性異於心，異心非光明，說為自性。』因此，究竟的意義是指自性住種姓，即心性的法性，光明空性雙運的實相，正如《寶性論》中廣說的那樣。這些意義在此不作詳細闡述。 『增長』一詞指的是真正成就的種姓。當安住于自性種姓的菩薩與善知識相遇，併發起無上菩提心，並開始修持菩薩行時，就稱為『增長』或『真正成就的種姓』。關於這兩者，還有其他不同的解釋方法：從一開始就進入大乘的菩薩種姓是自性種姓；進入聲聞乘的菩薩種姓，由於善知識的影響而重新進入大乘，被稱為成就種姓。此外，還有將決定性的種姓稱為前者，將不決定性的種姓在被善知識引導后，確定為大乘種姓的情況稱為後者，這些在《釋論》中都有說明。因此，種姓是因的意思，當僅僅安住于自性住種姓時，它只具有因的性質，而不具有果的性質，所以說『有無自性』，這是從因的角度來說的。由於依靠自性住種姓而產生了增長種姓，所以增長種姓相對於前者來說是果。
【English Translation】 It is said that even if one tries to prevent it, it cannot be prevented. And for those who have a great desire and do not want to abandon samsara, even the Buddhas will not lead them to the path of liberation at that time. This must exist, otherwise, if all attain the Bodhi of Shravakas or Pratyekabuddhas, and samsara has no end, then sentient beings will always exist. Even though many Buddhas have appeared, there are still those who have not attained liberation, so the view of the Cittamatrins is not entirely unreasonable from one point of view. However, the nature of the minds of all sentient beings is the unborn, self-luminous Tathagatagarbha, and there is nothing beyond that. Just like the heat of fire, it is the Dharma nature of the mind. Therefore, it is impossible for such a Dharma nature not to exist in all sentient beings, so it is believed that it will never be cut off. In this treatise, it is also stated in one verse, 'Suchness is the same for all, without distinction,' that all sentient beings have the essence of the Tathagata. 'Dharmata is different from the mind, different minds are not luminous, and are said to be self-nature.' Therefore, the ultimate meaning refers to the self-existing lineage, which is the Dharma nature of the mind, the reality of the union of luminosity and emptiness, as extensively explained in the Uttaratantra. The meaning of these is not elaborated here. 'Growth' refers to the lineage of truly accomplishing. When a Bodhisattva who abides in the self-existing lineage meets a virtuous friend, generates the supreme Bodhicitta, and begins to practice the conduct of a Bodhisattva, it is called 'growth' or 'the lineage of truly accomplishing.' Regarding these two, there are other ways of explaining with just different terms: Bodhisattva lineage that enters the Mahayana from the beginning is the self-existing lineage; Bodhisattva lineage that enters the Shravaka vehicle, and due to the influence of a virtuous friend, re-enters the Mahayana, is called the accomplishing lineage. Furthermore, there are also cases where the definitive lineage is called the former, and the non-definitive lineage is guided by a virtuous friend and determined to be the Mahayana lineage, which is called the latter, as explained in the commentary. Therefore, lineage means cause, so when one merely abides in the self-existing lineage, it only has the nature of a cause, and does not have the nature of a result, so it is said 'existence and non-existence of self-nature,' which is spoken from the perspective of the cause. Because the growth lineage arises relying on the self-existing lineage, the growth lineage is the result in relation to the former.
། དེ་ལས་ལམ་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བས་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གནས་རིགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྱུང་བས་སོ། །རིགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི། གོ་ཏྲ་ཞེས་པ་གུ་ཎ་ཡོན་ཏན་དང་ཏར་སྒྲོལ་བའི་སྒྲ་བསྡུས་པས། ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་འདིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུའི་རིམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །བཞི་པ་རིགས་ཀྱི་མཚན་མའམ་རྟགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་གང་ལ་རྟགས་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པར་དུ་བས་མེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བའམ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡང་གང་ཟག་དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་སྡུག་ 2-25b བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་དེའི་དོན་མ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མོས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཐོས་ན་ཡང་འདི་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་མི་ཞུམ་པར་དེ་ངོ་མཚར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་རྣམས་ལའང་ངང་གིས་སྤྲོ་ཞིང་སྤྱོད་པར་དགའ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ངེས་པར་བཤད་དེ་རིགས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི༷་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་རང་བྱང་སེམས་གསུམ་པོ་གང་རུང་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ངེས་པ་ཡི་རིགས་ནི་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་གཞན་མི་འཐོབ་པ་རྡོ་ཡི་ཁམས་གསེར་དངུལ་སོགས་གང་རུང་གི་ཁམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་འཕྲད་ན་དེ་དང་དེའི་རིགས་སུ་འགྱུར་རུང་བ་རྡོའི་ཁམས་ལ་ལ་བཞུ་སྦྱངས་དང་སྨན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གསེར་རམ་དངུལ་དང་ཟངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ལྟར་རིགས་ངེས་པ་དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཆོས་གཞན་བསྟན་ཀྱང་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་གཞན་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོག་པ་ཉིད་དེ། རས་དཀར་པོས་ཚོན་དམར་པོ་སོགས་གང་ཕྲད་འཛིན་པ་ལྟར། དགེ་བའི་ 2-26a བཤེས་གཉེན་གང་དང་ཕྲད་པ་དེས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདི་བཞིའོ། །སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཐེག་
【現代漢語翻譯】 因此，從它產生後續的道，所以它也是因。自性住種姓是佛陀的力量等功德之間的因，因為依賴於它，道和果才能產生。種姓的定義是：『Gotra』（藏文：རིགས་，梵文天城體：गोत्र，梵文羅馬擬音：gotra，漢語字面意思：種姓）這個詞是『guna』（藏文：ཡོན་ཏན་，梵文天城體：गुण，梵文羅馬擬音：guna，漢語字面意思：功德）功德和『tar』（藏文：སྒྲོལ་བ，梵文天城體：तर्，梵文羅馬擬音：tar，漢語字面意思：度）度脫的縮寫，所以應該理解為『度脫功德』的意思。因為這個種姓從發起菩提心開始，直到勝解行地和十地的次第，最終圓滿並度脫到佛地的功德。第四，種姓的相或標誌非常多，但簡而言之，如果某人具有這四種標誌，那麼他就是大乘種姓的持有者，就像火一樣可以確定。哪四種呢？在進入大乘之前，或者說在沒有發起無上菩提心之前，那個人看到眾生受苦，自然而然地生起慈悲心；僅僅聽到大乘深廣的法，即使不理解其含義，也會自然而然地生起信心；聽到為利益他人而行持的苦行，也不會感到沮喪，認為『我怎麼能做到呢？』，而是會想『這太神奇了！』，並且內心能夠忍受；對於六波羅蜜多的善行，也會自然而然地感到歡喜並樂於行持。這被確定為是大乘種姓的標誌，而不具備這些種姓的人則具有相反的特徵。第五，種姓的分類如下：有完全確定為聲聞、獨覺、菩薩三者之一的決定種姓，無論如何努力，都只能獲得各自的菩提，就像石頭中含有金、銀等某種確定的礦物一樣。未決定的種姓是指與三乘中的任何一乘相遇，都有可能轉變為該乘的種姓，就像有些石頭礦物，通過冶煉和特殊的藥物處理，可以變成金、銀或銅一樣。因此，對於種姓已決定的人來說，因緣無法改變他們，即使善知識教導其他的法，他們也會因為自己種姓的力量而獲得相應的菩提，不會接受其他的菩提。而種姓未決定的人則會被因緣所改變，就像白布會染上任何接觸到的顏色一樣，與哪位善知識相遇，就會獲得他所教導的道的果實。因此，簡而言之，種姓的分類有這四種。總的來說是這樣，但在這裡，大乘...
【English Translation】 Therefore, from it arise the subsequent paths, so it is also a cause. The self-existing lineage is the cause between the qualities of the Buddha's power, etc., because depending on it, the paths and fruits arise. The definition of lineage is: 'Gotra' (藏文：རིགས་，梵文天城體：गोत्र，梵文羅馬擬音：gotra，漢語字面意思：clan) is an abbreviation of 'guna' (藏文：ཡོན་ཏན་，梵文天城體：गुण，梵文羅馬擬音：guna，漢語字面意思：quality) quality and 'tar' (藏文：སྒྲོལ་བ，梵文天城體：तर्，梵文羅馬擬音：tar，漢語字面意思：deliverance), so it should be understood as meaning 'deliverance of qualities'. Because this lineage, from the generation of Bodhicitta, until the stages of the Adhimukti-carya-bhumi and the ten Bhumis, ultimately perfects and delivers to the qualities of the Buddha-bhumi. Fourth, the signs or characteristics of the lineage are very many, but in short, if a person has these four signs, then he is the holder of the Mahayana lineage, just like fire can be determined. What are the four? Before entering the Mahayana, or before generating the supreme Bodhicitta, that person sees sentient beings suffering and naturally generates compassion; just hearing the profound and vast Dharma of the Mahayana, even without understanding its meaning, will naturally generate faith; hearing about the hardships practiced for the benefit of others, they will not feel discouraged, thinking, 'How can I do this?', but will think, 'This is amazing!', and their hearts will be able to endure it; for the virtuous deeds of the six Paramitas, they will also naturally feel joy and be happy to practice them. This is definitely explained as a sign of the Mahayana lineage, and those who do not possess these lineages have the opposite characteristics. Fifth, the classification of lineages is as follows: There is a definite lineage that is completely determined as one of the Sravakas, Pratyekabuddhas, or Bodhisattvas, and no matter how hard they try, they can only obtain their respective Bodhi, just like a stone contains a certain definite mineral such as gold, silver, etc. The undetermined lineage refers to those who, when encountering any of the three vehicles, have the possibility of transforming into the lineage of that vehicle, just like some stone minerals, through smelting and special medicinal treatment, can be transformed into gold, silver, or copper. Therefore, for those whose lineage is determined, the conditions cannot change them, even if the virtuous friend teaches other Dharmas, they will obtain the corresponding Bodhi due to the power of their own lineage, and will not accept other Bodhis. Those whose lineage is undetermined will be changed by conditions, just as white cloth will absorb any color it comes into contact with, and whichever virtuous friend they encounter, they will obtain the fruit of the path taught by him. Therefore, in short, the classification of lineages has these four types. Generally speaking, it is like this, but here, the Mahayana...
པ་ཆེན་པོར་ངེས་པའི་རིགས་དང་། མ་ངེས་པ་རྐྱེན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་གཉིས་བཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་པ་རིགས་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་གེགས་སྒྲིབ་པའམ་ཉེས་དམིགས་ནི། ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་གོམས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པས་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་རྗེ་བོ་ཆོམ་རྐུན་པ་སོགས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་བྱེད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དང་བཅས་པས་མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ལེགས་པའམ་ཕན་ཡོན་ནི། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་དང་ཐར་པའི་རིགས་མེད་པ་དག་གིས་མཚམས་མེད་ལྔ་སོགས་སྡིག་པ་དྲག་པོ་བྱས་ན་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་གིས་མཚམས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱས་ཀྱང་། བསྐལ་པའམ་ལོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་གི་མྱུར་དུ་ 2-26b རིགས་ཅན་གཞན་ལྟར་སྨིན་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་བས་བཤད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བ་དང་འགྱོད་པ་སོགས་དང་ལྡན་གྱི་དེ་ལ་དགའ་བར་མི་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལྟར་མི་དགེའི་རྣམ་སྨིན་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་མྱོང་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་པ་དག་ནི་དམྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་དགོས་ཀྱང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དེ་ཙམ་སྡོད་མི་དགོས་པར་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། ངན་སོང་གི་གནས་དེ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཙམ་མྱོང་བས་ཐར་ནུས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཕ་རྒྱུན་ཞུགས་བསད་པའི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བར་དར་གྱི་ཕོ་ལོང་བརྡབ་པའི་ཡུན་ཙམ་ལས་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་རྒྱུ་དེས་བདག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་དེ་དག་དགེ་བ་ལ་འཇོག་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། མཛའ་བོའི་བུ་མོ་དང་གྱད་བཀྴི་ཏའི་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མིན་པ་གཞན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པའི་རིགས་
【現代漢語翻譯】 應掌握兩種人：一種是註定成為大乘行者的人，另一種是因緣際會進入大乘的人。因為現在討論的是大乘種姓。第六，種姓的過患是指，即使具有種姓，也會有阻礙或過患，使其無法投入善行。例如，長期習慣於貪嗔癡等煩惱；受惡友的影響而沉溺於不善；因缺乏資具而無法行善，反而造作惡業；受國王、領主、盜賊等控制，沒有行善斷惡的自由。總之，種姓的過患可以歸納為四種。第七，大乘種姓的優點或利益是：聲聞、緣覺種姓和無解脫種姓的人，如果造作五無間罪等重罪，死後立即墮入地獄。而菩薩種姓的人，即使造作五無間罪等惡業，也要經過漫長的時間，例如若干劫或多年之後，才會墮入惡趣，感受罪業的果報，不像其他種姓那樣迅速成熟。 正如註釋所說，這是因為大乘種姓的力量，即使投入不善，也會感到羞愧和後悔，不會樂於其中，因此不像其他眾生那樣，不善的異熟果難以迅速成熟。即使生於惡趣，其他眾生必須在地獄等處待到壽命終結，而菩薩種姓的人不必待那麼久，可以迅速解脫，在惡趣中也只遭受輕微的痛苦就能解脫。例如，阿阇世王殺父的無間業，在地獄中只感受了像用絲綢拂拭身體那麼短的時間。即使在惡趣中感受痛苦時，由於業力的作用，眾生不由自主地感受痛苦，對此感到厭倦，從而對像自己一樣的其他眾生生起大悲心，引導他們行善並使其成熟。例如，賢友的女兒和巨富施的傳記所記載的那樣。而其他非菩薩種姓的人，在惡趣中感受痛苦時，會遭受一切巨大的痛苦，並且在此期間會產生嗔恨等情緒。因此，大乘的種姓
【English Translation】 Two types of individuals should be considered: those destined to become Mahayana practitioners and those who enter the Mahayana path due to circumstances. This is because we are discussing the lineage of the Mahayana. Sixth, the faults of lineage refer to obstacles or faults that prevent one from engaging in virtuous conduct, even if one possesses the lineage. For example, being accustomed to afflictions such as attachment, hatred, and ignorance for a long time; being influenced by bad friends and indulging in unwholesome actions; being unable to perform virtuous deeds due to lack of resources, and instead engaging in sinful activities; being controlled by kings, lords, thieves, etc., and not having the freedom to abandon evil and practice virtue. In short, the faults of lineage can be summarized into four types. Seventh, the advantages or benefits of the Mahayana lineage are: if those of the Hearer (Śrāvaka), Solitary Realizer (Pratyekabuddha), and those without the lineage of liberation commit severe sins such as the five heinous crimes, they will be reborn in the hell realms immediately after death. However, even if those of the Bodhisattva lineage commit actions such as the five heinous crimes, it will be a long time, such as several eons or many years, before they fall into the lower realms and experience the results of their sins, unlike other lineages where the results mature quickly. As explained in the commentary, this is because of the power of the Mahayana lineage. Even if one engages in unwholesome actions, one will feel ashamed and remorseful, and will not delight in them. Therefore, unlike other beings, the maturation of unwholesome results is difficult to experience quickly. Even if reborn in the lower realms, other beings must remain in hell, etc., until their lifespan is exhausted, but those of the Bodhisattva lineage do not have to stay that long and can quickly be liberated. They can also be liberated by experiencing only slight suffering in the lower realms. For example, King Ajatashatru, who committed the heinous crime of killing his father, only experienced the result of that action in hell for as long as it takes to flick a silk cloth. Even when experiencing suffering in the lower realms, due to the force of karma, beings involuntarily experience suffering and become weary of it, thereby generating great compassion for other beings like themselves, guiding them to engage in virtuous deeds and bringing them to maturity, as recorded in the biographies of the daughter of Sudatta and the wealthy benefactor Gya Kashi. Others who are not of the Bodhisattva lineage, when experiencing suffering in the lower realms, will experience all kinds of great suffering, and during that time will generate emotions such as hatred. Therefore, the lineage of the Mahayana
ཀྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ནི་གསེར་གྱི་རིགས་སམ་ཁམས་ཆེན་པོ་ 2-27a བཞིན། ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསེར་ཆེན་པོའམ་བཟང་པོ་དག་གི་ཁམས་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། གསེར་མང་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། གསེར་འོད་གསལ་བའི་གནས་བྱེད་པ་དང་། གསེར་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་བྱེད་པ་དང་། གསེར་ལས་སུ་རུང་བའི་གནས་བྱེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དང་ས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། གསེར་བཟང་པོ་འབྱུང་བའི་ཁམས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་དེས་གསེར་སྲང་འབུམ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་མེད་འབྱུང་བའི་གནས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསེར་གྱི་ཁམས་དེ་ལས་གསེར་མདོག་བཟང་པོ་འོད་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་འབྱུང་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་བྱེད་དོ། །གསེར་ཆེན་པོའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་གསེར་ལ་བསླད་དང་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བསྲེགས་ཀྱང་མདངས་ཇེ་བཟང་ཡིན་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ། །གསེར་ཆེན་པོའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་གསེར་ནི་བརྡུངས་ཀྱང་གས་པ་དང་འཐོར་བ་སོགས་མེད་པའི་ལས་སུ་རུང་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་འདི་ཡང་། འདོད་དགུར་ལས་སུ་རུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ནི་རི༷ན་ཆེ༷ན་མཆོ༷ག་བཻཌཱུར་ཡ་དང་། མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་སོགས་ཀྱི་རི༷གས་སམ་ 2-27b ཁམས་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་བཞི༷ན་དུ་ཤེས༷་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁམས་སམ་གནས་དེས་ལྕགས་དང་མཆིང་བུ་སོགས་འབྱུང་བའི་གནས་མི་བྱེད་ཀྱི། བཻཌཱུར་ཡ་དང་ཕ་ལམ་དང་མུ་ཏིག་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གནས་མི་བྱེད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམས་ཁ་དོག་གསལ་ཞིང་མཛེས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མཆོག་རྣམས་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ཡང་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང
【現代漢語翻譯】 是優良品質的四種表現。 第八，兩種比喻中的第一種：大乘的種姓就像金礦或巨大的礦藏一樣，應當瞭解。正如好的金礦具備四種品質：它是大量黃金的所在地或基礎，是黃金光芒閃耀的所在地，是黃金純凈無瑕的所在地，也是黃金易於加工的所在地一樣。菩薩的種姓也成為般若波羅蜜多、地、力、無畏等無量功德的所在地。正如優質金礦是產生無數黃金的場所一樣。如同從金礦中產生色澤鮮艷、光芒四射的黃金一樣，菩薩的種姓也是如實了知一切法之共相與自相的智慧光明之所在或基礎。如同從金礦中產生的黃金不含任何雜質，即使焚燒也光澤更勝一樣，菩薩的種姓也具備遠離煩惱垢染，成為涅槃之所的特質。如同從金礦中產生的黃金，即使錘打也不會斷裂或散落，易於加工一樣，菩薩的種姓也是隨心所欲地運用神通之力的場所。 第二，菩薩的種姓應當被理解為如同珍貴的吠琉璃、巨大的青金石和紅蓮寶等寶物之種姓或礦藏一樣。正如珍寶的礦藏不會成為產生鐵或硃砂等物質的場所，而是成為盛產吠琉璃、水晶和珍珠等珍寶的場所一樣，菩薩的種姓也不會成為聲聞或獨覺菩提的基礎或場所，而是成為金剛喻定之後的，解脫一切障礙的大菩提之因。如同珍寶色彩鮮豔美麗一樣，菩薩的種姓也因成為如鏡智等四智光明廣大之所在而殊勝。如同珍寶形狀完美一樣，菩薩的種姓也因具有勇猛精進等品質而殊勝。
【English Translation】 are the four aspects of excellent qualities. Eighth, the first of the two analogies: The lineage of the Mahayana is like a gold mine or a great deposit, to be understood. Just as a great or good gold deposit possesses four qualities: it is the place or basis of much gold, it is the place of bright gold light, it is the place of pure gold, and it is the place of workable gold. Similarly, the lineage of the Bodhisattva becomes the place of immeasurable virtues such as Paramitas, Bhumis, Powers, and Fearlessness. Just as a good gold mine is the place where countless gold ounces and so on arise. Just as from a gold mine arises gold of good color, bright and shining, so too, the lineage of the Bodhisattva is the place or basis of the clear light of wisdom that knows without error the general and specific characteristics of all dharmas. Just as gold from a great gold mine has no impurities, and its luster improves even when burned, so too, the lineage of the Bodhisattva is endowed with being free from the defilement of afflictions and becoming the place of Nirvana. Just as gold from a great gold mine is workable, not cracking or scattering when hammered, so too, this lineage of the Bodhisattva is also the place of the power of Abhijna that can be used as desired. Second, the lineage of the Bodhisattva should be understood as being like the lineage or source of precious supreme Vaiḍūrya, great lapis lazuli, Padma raga, etc. Just as a precious gem mine does not become a place where iron or cinnabar, etc., arise, but becomes a place abundant with precious gems such as Vaiḍūrya, crystal, and pearls, so too, the lineage of the Bodhisattva does not become the basis or place of the enlightenment of Shravakas or Pratyekabuddhas, but is the reason for the arising of great Bodhi, which is the result of Vajra-like Samadhi, liberated from all obscurations. Just as supreme precious gems are clear and beautiful in color, so too, the lineage of the Bodhisattva is also a place endowed with vast wisdom, the light of the four wisdoms such as the mirror-like wisdom. Just as supreme precious gems are perfect in shape, so too, the lineage of the Bodhisattva is also endowed with qualities such as courage.
་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བའམ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམས་རིན་ཐང་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མང་པོས་ཉེར་འཚོ་བྱེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་འདི་དང་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རིགས་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གནས་སྐབས་དེའི་དུས་ན་ཐར་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ 2-28a རིགས་མེད་པ་དང་ནམ་ཡང་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པས་རིགས་མེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་རྣམ་གྲངས་བཞི་བཤད་པ་ནི་ཐར་པའི་རིགས་གཏན་བྲལ་མ་ཡིན་ཡང་སྐབས་དེར་རིགས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཐར་ལམ་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་བུ་ངན་པ་ལས་མེད་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་དྲག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་ངེས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་རིགས་མེད་པ་འདྲ་བས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །ཡང་གང་ཟག་ལ་ལ་རྐྱེན་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཐར་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་ལྟས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའམ་དགེ་རྩ་ཆད་པ་ནི་ལྟ་བ་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་བར་དུ་ཐར་པའི་ས་བོན་མེད་པས་སྐབས་དེར་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གང་ཟག་ལ་ལ་ལྷ་དང་མི་སོགས་འཁོར་བའི་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་མྱང་བ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་བྱེད་ཀྱང་། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་མེད་པས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རིགས་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ 2-28b སྒྲུབ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་སྐབས་དེར་མེད་པ་ལ་རིགས་མེད་པ་ཅེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞི་པོ་ཀུན་ལ་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་ཟིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིགས་མ་སད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གནས་སྐབས་གཞན་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡུན་རིང་པོས་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་བཞི་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་གཏན་ནས་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ
【現代漢語翻譯】 因為它們是如虛空藏（Nam mkha' mdzod，Akashagarbha，ākāśagarbha，虛空藏）等殊勝三摩地（ting nge 'dzin，samādhi， समाधि，三摩地）的處所，並且如同珍寶的來源能產生無量珍寶，或者殊勝珍寶因其無與倫比的價值而被眾多眾生所依賴一樣，菩薩的種姓是眾多眾生獲得今生和來世安樂的處所，基於這四個原因。 第二，解釋了無種姓。其中『有者唯一』等包含一個偈頌。所謂『無種姓』，有兩種情況：一是暫時沒有解脫之因，所以是無種姓；二是永遠無法獲得解脫，所以是無種姓。第一種情況有四種分類，雖然並非完全沒有解脫的種姓，但在特定情況下，它們類似於無種姓，因為它們無法產生解脫之道，所以用否定的語氣來表達這種低劣的狀態，就像稱呼壞孩子為『無子』一樣。 這四種情況是什麼呢？有些人雖然具有大乘（theg pa chen po，Mahāyāna，महायान，大乘）的種姓，但由於強烈的煩惱（nyon mongs pa，kleśa，क्लेश，煩惱），必定會造作惡行，從事無間罪（mtshams med pa'i las，ānantarika-karma， आनन्तरिक-कर्म，無間業）等。這些人雖然具有種姓，但在特定情況下，沒有獲得涅槃（myang ngan las 'da' ba，nirvāṇa， निर्वाण，涅槃）的資格，所以被稱為類似於無種姓。還有些人被不善知識（mi dge ba'i bshes gnyen，kalyāṇamitra， कल्याणमित्र，善知識）所影響，持有否定業果（las rgyu 'bras，karma-phala， कर्म-फल，業果）和解脫的邪見，摧毀了一切善法的善根，或者斷絕了善根，在未脫離這種邪見之前，沒有解脫的種子，所以在特定情況下被稱為無種姓。 還有些人僅僅爲了享受天人和人等輪迴（'khor ba，saṃsāra， संसार，輪迴）的異熟果報而行有漏善（zag bcas kyi dge ba，sāsrava-kuśala， सस्रव-कुशल，有漏善），沒有以尋求解脫的意樂所攝持的、與解脫相應的善根，因此即使經過多個劫（bskal pa，kalpa， कल्प，劫），也無法證得涅槃，所以被稱為無種姓。還有些人雖然具有與解脫相應的微弱或少許善根，但在特定情況下，沒有能力積聚強大的福德和智慧資糧（bsod nams ye shes kyi tshogs，puṇya-jñāna-saṃbhāra， पुण्य-ज्ञान-सम्भार，福德智慧資糧），無法成就更高的功德，所以被稱為無種姓。因此，對於這四種情況，即使他們具有大乘的種姓，但由於被強大的違緣所控制，或者由於因緣衰弱且種姓未覺醒，在未獲得其他狀態之前，很長時間都無法獲得菩提（byang chub，bodhi， बोधि，菩提），所以用否定的語氣來表達這種低劣的狀態，稱之為無種姓。 『與因分離』是指與上述四種情況不同，完全沒有獲得解脫之因。
【English Translation】 Because they are the abodes of extraordinary samādhis (ting nge 'dzin, samādhi, समाधि, concentration) such as Akashagarbha (Nam mkha' mdzod, ākāśagarbha, आकाशगर्भ, Treasury of Space), and just as a source of jewels produces limitless varieties of precious gems, or as supreme jewels are relied upon by many sentient beings due to their immeasurable value, the lineage of a Bodhisattva is the place where many sentient beings achieve happiness in this life and in future lives, for these four reasons. Secondly, the explanation of having no lineage. Among these, 'Some, uniquely' etc., comprises one verse. The term 'having no lineage' refers to two situations: one, because there is no cause for liberation at that particular time, hence 'having no lineage'; and two, because liberation can never be attained, hence 'having no lineage'. The first situation has four categories: although not completely devoid of the lineage of liberation, in that particular circumstance, they are similar to having no lineage because they cannot generate the path to liberation, so the negative particle is applied to express this inferior state, just as a bad son is called 'sonless' when he is worse than having no son. What are these four? Some individuals may possess the lineage of the Mahāyāna (theg pa chen po, Mahāyāna, महायान, Great Vehicle), but due to intense afflictions (nyon mongs pa, kleśa, क्लेश, defilements), they are certain to engage in misconduct, involving themselves in actions such as the five heinous crimes (mtshams med pa'i las, ānantarika-karma, आनन्तरिक-कर्म, actions of immediate retribution). Although these individuals possess the lineage, in that particular circumstance, they have no chance of attaining nirvāṇa (myang ngan las 'da' ba, nirvāṇa, निर्वाण, cessation), and are therefore designated as similar to having no lineage. Furthermore, some individuals are influenced by unfavorable spiritual friends, holding wrong views that deny karma and its effects (las rgyu 'bras, karma-phala, कर्म-फल, the law of cause and effect) and liberation, completely destroying the roots of virtue of all white dharmas, or severing the roots of virtue; as long as they do not separate from that view, they have no seed of liberation, and are therefore referred to as having no lineage in that particular circumstance. Furthermore, some individuals perform meritorious deeds with outflows (zag bcas kyi dge ba, sāsrava-kuśala, सस्रव-कुशल, meritorious actions with outflows) solely for the sake of experiencing the pleasurable results of samsara ( 'khor ba, saṃsāra, संसार, cyclic existence) as gods and humans, but they do not possess meritorious deeds that are in accordance with liberation, motivated by the intention to seek liberation; therefore, even after many kalpas (bskal pa, kalpa, कल्प, eons), they will not realize nirvāṇa, and are thus referred to as having no lineage. Moreover, some individuals have a small or minor amount of virtuous roots that are in accordance with liberation, but in that particular circumstance, they have no ability to accumulate powerful collections of merit and wisdom (bsod nams ye shes kyi tshogs, puṇya-jñāna-saṃbhāra, पुण्य-ज्ञान-सम्भार, accumulations of merit and wisdom), and cannot accomplish higher qualities, and are therefore referred to as having no lineage. Thus, for all four of these cases, even if they possess the lineage of the Mahāyāna, because they are controlled by powerful adverse conditions, or because the cause is weak and the lineage is not awakened, they will not attain enlightenment (byang chub, bodhi, बोधि, awakening) for a long time until they attain another state; therefore, the negative particle is applied to express this inferior state, and they are called having no lineage. 'Separated from the cause' refers to being different from the above four cases, completely lacking the cause for attaining liberation.
་བས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་རིགས་མཆོག་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པས་ཟབ་ཅིང་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་བསྟན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་བཤད་པ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེའི་དོན་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐ་མར་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་རྒྱས་པའི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ 2-29a ཏན་སྡོང་པོ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་མཆོག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་གི་གྲིབ་བསིལ་གྱིས་ཚ་གདུང་ཞི་ཞིང་ལུས་སེམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་བཞིན་དུ། བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་བཟང་པོ་བརྟན་ཅིང་མ་རུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說發心品 གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དཔེ། ཕན་ཡོན་གྱི་བསྔགས་པ་བཞི་ལས། 發心定義 དང་པོ་ནི། ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་དོན་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་སྤྲོ་ཞིང་མི་ལྡོག་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟར་གོ་ཆ་བགོས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྩོམ་པ་ཆེ་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་སྟེ། དེས་ཅི་ལ་སེམས་པའམ་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ 2-29b ལ་སེམས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ
【現代漢語翻譯】 被稱為無種姓。第三，通過讚美殊勝種姓來總結要義：宣講空性的法，既深奧又廣闊，因為它闡述了地、波羅蜜多、力量和無畏等等。這兩種教義的闡述是爲了利益其他眾生，對於大乘佛法，即使不完全理解其含義，僅僅聽聞也能產生極大的信心；能夠忍受修持波羅蜜多的苦行；通過這些因緣積累二資糧，最終獲得超越世間和出世間聲聞、緣覺果位的殊勝圓滿果報——大菩提。要知道，這是菩薩們因其本性所具足的種姓功德，通過如法修行善業而增長的種姓所產生的。 因此，爲了生起如力量等功德如樹木和花朵般極其廣大的無上菩提之樹；爲了像樹蔭消除酷熱，使身心安樂一樣，使眾生獲得無漏的大樂；爲了平息巨大的痛苦；爲了像樹木結出豐碩的果實一樣，使自他獲得利益和安樂的果實成熟。殊勝的種姓就像堅固而不腐爛的良好根基一樣。《大乘經莊嚴論》中的種姓品第四的解釋到此結束。 說發心品 第三，關於發心：發心的體性、分類、比喻、利益的讚頌，共有四點。 發心定義 第一點是：具備四種偉大，並且緣於二利。以盔甲精進的方式聽聞、思維、修習大乘佛法；爲了他人的利益，在無數劫中不厭倦、不退轉地修持成佛之道，這是意樂的偉大；像穿戴盔甲一樣去實踐，這是行為的偉大；圓滿自他二利，這是意義的偉大；獲得無上菩提，這是果位的偉大。因此，它具備四種功德的殊勝之處。體性是菩薩相續中的心所——意樂。那麼，它思什麼、緣什麼而發心呢？思維並緣于自己將獲得大菩提，
【English Translation】 It is called 'without lineage'. Third, summarizing the meaning through praising the supreme lineage: Explaining the Dharma of emptiness, which is both profound and vast, as it elucidates the grounds, Paramitas, powers, fearlessness, and so on. These two teachings are expounded for the benefit of other sentient beings. Regarding the Mahayana Dharma, even without fully understanding its meaning, merely hearing it generates immense faith; being able to endure the hardships of practicing the Paramitas; through these causes, accumulating the two accumulations, ultimately attaining the supreme and perfect result that surpasses the results of both worldly and transmundane Shravakas and Pratyekabuddhas—the Great Bodhi. Know that this arises from the lineage of Bodhisattvas who possess the qualities of their inherent nature and whose virtues are increased through the proper practice of virtuous deeds. Therefore, in order to generate the supreme Bodhi tree, which is as vast as the qualities of powers, etc., like trees and flowers; in order to bring great, uncontaminated bliss to sentient beings, just as the shade of a tree cools the heat and brings comfort to body and mind; in order to pacify great suffering; and in order to ripen the fruits of benefiting oneself and others, just as a tree bears good fruit. The supreme lineage is like a good root that is firm and uncorrupted. The explanation of the fourth chapter, the chapter on lineage, from the Ornament of the Mahayana Sutras, is complete. Explanation of the Chapter on Generating the Mind of Enlightenment Third, regarding generating the mind of enlightenment: the nature of generating the mind, its divisions, metaphors, and praises of its benefits, there are four points. Definition of Generating the Mind The first point is: possessing four greatnesses and focusing on the two benefits. Hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma through the armor-like diligence; being enthusiastic and non-retreating in practicing the path to enlightenment for countless eons for the benefit of others, this is the greatness of intention; practicing as if wearing armor, this is the greatness of action; perfecting the two benefits of oneself and others, this is the greatness of meaning; attaining unsurpassed Bodhi, this is the greatness of result. Therefore, it possesses the distinction of four qualities. The nature is the mental factor of intention in the mindstream of a Bodhisattva. So, what does it think about, what does it focus on when generating the mind? Thinking about and focusing on oneself becoming a Great Bodhisattva,
་ཕན་བདེ་བྱེད་པར་སེམས་ཤིང་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའོ། ། 發心類別 གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། སའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྩ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ས་ཡི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དང་བ་ཙམ་གྱི་མོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ས་དང་པོ་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་བློ་འབྱོངས་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སྐབས་དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ས་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་དོ། ། 2-30a ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་གི་རྩ་བ་སོགས་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡི་རྩ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྙིང་རྗེར་འདོད་དེ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཉེར་ཞིའི་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསམ་པ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་ཕྱི་མཐའི་བར་དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་མོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །ས་ཡི་གནས་སྐབས་
【現代漢語翻譯】 心懷利益和安樂，並以此為目標，即如此爲了菩提和眾生的利益為目標，是具有二義的心，與心和合相應的心生起，這被稱為發菩提心。簡而言之，心想爲了所有眾生的利益，我將證得無上菩提，並通過發願來承諾。 發心類別 第二，關於發心的分類，有地的階段的分類，從根本等角度的分類，以及通過名言和法性獲得的分類三種。首先，發心是指在勝解行等地的階段中，在勝解行地的資糧道和加行道中發心，僅僅是通過最初的信解，因此被稱為從信解產生的發心。在第一地到第七地的階段中，被稱為增上意樂清凈的發心，因為獲得了自他平等的心，對於自他的利益沒有差別的智慧已經成熟，因此是增上意樂，並且遠離了能取所取的垢染，因此是清凈。在第八地到第十地之間的階段中，被稱為異熟發心，因為在這些地上獲得了無分別的任運成就的智慧，因此無勤任運地行持波羅蜜多。這被認為是與之前的發心種類不同。 同樣，在佛地，被稱為斷除障礙的發心，因為斷除了包括習氣在內的二障，是獲得究竟果位的發心。第二，解釋這些發心的根本等十一種法的分類：如果問發菩提心的根本是什麼，認為是慈悲。因為慈悲想要消除眾生的痛苦，所以爲了眾生的利益而想要獲得菩提，如果沒有對眾生的慈悲，就像聲聞一樣，會爲了自己的痛苦而尋求寂滅的涅槃。那麼，它的意樂是什麼呢？直到輪迴的盡頭，總是想著對所有眾生恒常地利益。同樣，發心的信解是對大乘深廣之法的信解。同樣，發心的所緣是什麼呢？爲了獲得證悟二無我的圓滿無分別智慧，通過聽聞、思維、修習大乘之法來尋求，這就是所緣。地的階段
【English Translation】 Thinking of benefit and happiness, and aiming at that, that is, aiming at Bodhi and the benefit of sentient beings in this way, is a mind with two meanings, the arising of a mind that is in harmony with the mind and its concomitants, which is called generating Bodhicitta. In short, thinking that for the benefit of all sentient beings, I will attain the supreme Bodhi, and promising through aspiration. Categories of Bodhicitta Secondly, regarding the classification of Bodhicitta, there are three types: classification by the stages of the ground, classification from the perspective of the root, etc., and classification by obtaining through convention and Dharma nature. First, Bodhicitta refers to generating Bodhicitta in the stages of the ground of adhimukti-carya, in the stages of the path of accumulation and preparation of adhimukti-carya, merely through the initial faith and understanding, so it is called Bodhicitta arising from faith and understanding. In the stages of the first to seventh grounds, it is called the Bodhicitta of pure superior intention, because the mind of equality between self and others is obtained, and the wisdom without difference for the benefit of self and others has matured, therefore it is superior intention, and it is pure because it is free from the defilement of grasping and the grasped. In the stages between the eighth and tenth grounds, it is called the Vipaka Bodhicitta, because in those grounds, the spontaneously accomplished wisdom of non-discrimination is obtained, therefore the Paramitas are practiced effortlessly and spontaneously. This is considered different from the previous types of Bodhicitta. Similarly, in the Buddha ground, it is called the Bodhicitta of abandoning obscurations, because it is the Bodhicitta of abandoning the two obscurations including their habitual tendencies, and it is the Bodhicitta of attaining the ultimate fruit. Secondly, explaining the classification of these Bodhicittas by eleven dharmas such as the root: If asked what is the root of generating Bodhicitta, it is considered to be compassion. Because compassion wants to eliminate the suffering of sentient beings, therefore one wants to attain Bodhi for the benefit of sentient beings, and if there is no compassion for sentient beings, like the Sravakas, one will seek the Nirvana of pacification for one's own suffering. So, what is its intention? Until the end of Samsara, always thinking of constantly benefiting all sentient beings. Similarly, the faith and understanding of Bodhicitta is the faith and understanding in the profound and vast Dharma of the Mahayana. Similarly, what is the object of Bodhicitta? In order to obtain the perfect non-discriminating wisdom of realizing the two selflessnesses, seeking through hearing, thinking, and meditating on the Mahayana Dharma, this is the object. Stages of the ground
གང་ལ་གནས་པ་དེའི་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པའི་ས་ལ་འདུན་པ་ཡི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་ཐེག་པའམ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདུན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་ 2-30b བསྐྱེད་དེ་ཡི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་འགོག་པ་དམན་པའི་མྱང་འདས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་བར་ཆོད་དམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ལ་སློང་ཞིང་དེའི་རྒྱུན་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་འགོག་པར་བྱེད་པའོ། །དཔེ་ལ་ལར་རྐང་པ་འདི་མེད་པའང་སྣང་། མཆན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དམ་པར་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཏེ་ཞེས་པ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་གྱི་བསོད་ནམས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། སེམས་བསྐྱེད་དེས་འཁོར་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་གི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཞེ་ན་སེམས་བསྐྱེད་འདི་ཡི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ས་བཅུ་པོ་དག་སོ་སོ་རང་གི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་སྦྱོར་བ་ས་རེ་རེ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ལས་དེ་དང་དེ་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ནས་ས་བཅུ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་འདིས་ 2-31a ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ས་དེ་དང་དེར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སློབ་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའ་འོ། །འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའམ་གདོན་མི་ཟ་བའམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ། མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བརྡས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་རྩ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་སྟ
【現代漢語翻譯】 安住於何處，從那之上的更高之處，以希求之心入門，即是發心之乘或行處。因為以希求之心，能從高處升至更高之處。具備斷惡律儀、集善法和利益有情三種戒律的菩薩戒，是發心的所依。阻止大乘道，于下劣之涅槃中發心，是對於殊勝菩提發心的障礙或相違品。生起並接受相違品于自心相續中，即是阻止發心。有些範例中，此句並不存在。（註釋）欲將一切有情從痛苦中解脫的大悲是福德資糧，以及了知勝義中無有任何需從痛苦中解脫者的空性智慧是智慧資糧，如是二資糧是發心的自性。『ཏེ་』是剩餘之語。如同虛空之界、有情之界和世界之界，增長多少福德善根，即是發心的利益。發心如何從輪迴中解脫呢？爲了必定從三界中解脫並獲得無上菩提。恒時修持六度，即是希求獲得解脫。這些菩提心之究竟為何？此發心之究竟是地，如何是地呢？如十地各自於其位修持，每一地圓滿獲得，即是其究竟。如初地圓滿佈施度，直至十地圓滿智慧度，圓滿十度，即是十地圓滿。因此，此發心圓滿諸度，即是于彼地究竟，以及學道的發心究竟是十地之相續盡頭，果位究竟是佛地。如是，以十一種分類解釋菩薩發心，應知是決定的、無疑的或完全確立的。 第三，從通過表詮和法性獲得的角度進行區分。從勝解行地到世間最勝法位之間的發心，是通過表詮獲得的發心，即依靠自身的善根和善知識的教導。
【English Translation】 Abiding in whatever place, entering from above that higher place with the mind of aspiration, that is the vehicle or conduct of Bodhicitta (the mind of enlightenment). Because with the mind of aspiration, one ascends from higher to higher. The vows of a Bodhisattva, endowed with the three disciplines of abstaining from misconduct, gathering virtuous dharmas, and benefiting sentient beings, are the basis of that Bodhicitta. Obstructing the Mahayana path, generating the mind in the inferior Nirvana, is an obstacle or contrary condition to the supreme Bodhicitta. Arousing and accepting that contrary condition in one's own mindstream is what obstructs the generation of Bodhicitta. In some examples, this line is missing. (Note) Great compassion, desiring to liberate all sentient beings from suffering, is the accumulation of merit, and the wisdom that realizes emptiness, knowing that in ultimate reality there is nothing to be liberated from suffering, is the accumulation of wisdom; thus, these two accumulations are the nature of Bodhicitta. 'ཏེ་' is a particle of remainder. As much as the merit and virtue increase in the realms of space, sentient beings, and the world, that is the benefit of Bodhicitta. How does Bodhicitta liberate from samsara? In order to definitely be liberated from the three realms and attain unsurpassed enlightenment. Constantly engaging in the six perfections is what is desired for that liberation. What is the ultimate of these Bodhicittas? The ultimate of this Bodhicitta is the bhumi (ground), how is it the bhumi? Just as the ten bhumis are practiced in their respective states, each bhumi is fully attained, that is called its ultimate. For example, the first bhumi is the perfection of generosity, up to the tenth bhumi, the perfection of wisdom is completed, and when the ten perfections are fully completed, it is called the completion of the ten bhumis. Therefore, this Bodhicitta accomplishes the perfections completely, which is the ultimate of that bhumi, and the ultimate of the Bodhicitta of the path of learning is the end of the continuum of the ten bhumis. The ultimate of the fruit is the bhumi of Buddhahood. Thus, the explanation of the Bodhicitta of a Bodhisattva with eleven categories should be understood as definite, without doubt, or completely established. Third, distinguishing from the perspective of obtaining through symbols and the nature of reality. The Bodhicitta from the stage of aspirational conduct up to the highest worldly dharma is the Bodhicitta obtained through symbols, that is, relying on one's own roots of virtue and the instruction of a virtuous friend.
ོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་བླངས་པའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་བཞིན་དམ་བཅའ་བའོ། །ས་དང་པོ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རང་སེམས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པའམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་གང་ཟེར་ཀྱང་དེ་གཉིས་དོན་འདྲ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ས་ཐོབ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་བརྡས་ཐོབ་པའམ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོད་པའི་མཐུས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་སོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མར་ 2-31b སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ན་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་མང་པོས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་གཞན་ཡང་གང་སུ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པའི་དབང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཚེ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མཉན་པ་དང་། སེམས་པའི་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྔ་ལས་དང་པོ་མི་བརྟན་པ་ལྡོག་སྲིད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་བཞི་བརྟན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཤད་དོ། ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རབ་བསྙེན་བྱས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་བར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྙེན་པར་བྱས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་པོ་རབ་ཏུ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དེས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གཉིས་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དམ་པའམ་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ན་སྐྱེ་ཞིང་དེའི་ 2-32a རྒྱུས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བས་ན་ས་དེའི་མིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞེ་ན་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེ
【現代漢語翻譯】 以恭敬心發起菩提心的誓言，稱為立誓。 初地及初地之前的發心稱為自性發心。 此外，世俗菩提心是指立誓要獲得無上菩提；勝義菩提心是指證悟自心離戲之義，或者證悟法性之真諦，二者意義相同，即無分別之智慧。 獲得初地之後，將證悟世俗菩提心與勝義菩提心無別雙運之體性。 首先講述由他人指示而生起發心的種類： 善知識勸請『發起菩提心』，從而發起菩提心，這稱為由友伴之力發起菩提心。 由具有菩薩種姓的力量而發起菩提心，是源於種姓之力。 在前世 發起菩提心、修持大乘佛法，以及積累智慧資糧的力量，導致今生髮起菩提心，這是善根之力的作用。 過去，當世尊宣說大乘佛法時，許多天人和人類大眾發起無上菩提心，或者其他任何聽聞大乘佛法而發起菩提心的人，這是聽聞之力的作用。 今生通過聽聞和思維大乘佛法而串習善法，從而發起菩提心。在這五種情況中，第一種情況不穩定，可能會退轉；后四種情況則會變得穩固。 這五種情況都被稱為由他人指示而生起的發心。 勝義菩提心通過『親近諸佛』等七句偈頌來闡述： 在勝解行地，于無數大劫中，通過供養圓滿正等覺佛陀、聽聞佛法、如理思維和禪修，從而做到恭敬承侍；通過積累以六度波羅蜜多為首的福德和智慧二資糧，因此，對於一切法，不執著能取所取、常無常等二元對立，從而生起智慧，這種殊勝的證悟被認為是殊勝的發心，即勝義菩提心。 這種發心在獲得初地時產生，並且由於它的緣故而生起極大的歡喜，因此該地被稱為極喜地。 為什麼在那時會生起極大的歡喜呢？因為證悟了對一切法平等之心。
【English Translation】 The vow to generate Bodhicitta with reverence is called taking a vow. The Bodhicitta before the first Bhumi is called naturally attained Bodhicitta. Furthermore, the conventional Bodhicitta refers to generating the mind to attain unsurpassed enlightenment; the ultimate Bodhicitta refers to realizing the meaning of self-mind being free from elaboration, or realizing the truth of Dharmata, both of which have the same meaning, which is non-conceptual wisdom. After attaining the first Bhumi, one will realize the essence of the union of conventional and ultimate Bodhicitta, inseparable. First, explaining the categories of how Bodhicitta arises through instruction or guidance from others: When a virtuous spiritual friend urges, 'Generate Bodhicitta,' and one generates Bodhicitta, this is called generating Bodhicitta through the power of a friend. Generating Bodhicitta through the strength of having the lineage of a Bodhisattva is from the power of the cause. In previous lives, generating Bodhicitta, practicing the Dharma of the Great Vehicle, and the power of accumulating the accumulation of wisdom, in this life, generating Bodhicitta is due to the power of the roots of virtue. In the past, when the Bhagavan taught the Dharma of the Great Vehicle, many gods and human beings generated the mind for unsurpassed enlightenment, and others who generated the mind due to hearing the Dharma of the Great Vehicle, this is due to the power of hearing. In this life, becoming familiar with the virtue of listening to and contemplating the Dharma of the Great Vehicle, and generating Bodhicitta, among the five, the first is unstable and may regress, while the latter four arise stably. Thus, all five of these are explained as Bodhicitta generated by others' instruction. The ultimate Bodhicitta is taught through seven verses, such as 'closely attending to the Buddhas': In the stage of aspiration, for one countless great kalpa, by making offerings to the fully enlightened Buddhas, listening to the Dharma, contemplating, and meditating, one closely attends to them; through the cause of accumulating both the accumulation of merit and wisdom, summarized by the six perfections, therefore, for all Dharmas, the wisdom that does not discriminate between the apprehended and the apprehender, permanence and impermanence, etc., arises, so such a supreme realization is considered the supreme Bodhicitta, or the ultimate Bodhicitta. This arises upon attaining the first Bhumi, and because of its cause, great joy arises, so the name of that Bhumi is called the Joyful One. Why does great joy arise at that time? Because one has attained equanimity towards all Dharmas such as the aggregates.
ད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། སེམས་ཅན་དེ་ཡི་དོན་བྱ་བ་དང་། མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེད་པ་སྟེ་མཉམ་པ་བཞི་རྙེད་པས་བྱང་སེམས་དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་བདག་དང་གཞན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་མཉམ་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་བདག་གི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་ཡི་དོན་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དང་། དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་དོན་དང་། བསམ་པ་ཡང་ནི་དག་པ་ཡི་དོན་དང་། ལྷག་མ་དག་ལ་མཁས་པའི་དོན་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་མངལ་སྐྱེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ས་བོན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་མ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ 2-32b རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ནི་མངལ་སྐྱོན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་གཡང་ས་ལས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་ཆོས་སྐྱེད་བསྲིང་བའི་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཞིང་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་པ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པར་གནས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའོ། །སྨོན་ལམ་དེ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་ཅིང་། སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒ
【現代漢語翻譯】 此外，菩薩對眾生、為眾生所做之事以及諸佛的法身，都能獲得平等心，即獲得四種平等，因此菩薩會特別歡喜。因為菩薩能證悟到，諸如法、我、他人以及諸佛，在法界的自性中無有差別，皆是平等的。了解法的自性，就不會畏懼輪迴。不會認為利他是利己之外的事，能見到利益眾生之事，並且明白自己將成為一切眾生之所依，接近佛的境界，從而生起極大的歡喜。 菩提心的生起具有六種意義：生起之義、廣大之義、樂於此義、意樂清凈之義、善巧其餘之義以及必定出離之義。首先，生起之義有四種：如同世間的胎生之眾生，菩提心生起的方式也與之相似，即對殊勝大乘之法生起信心，如同種子；以通達諸法皆空的智慧波羅蜜多，如同母親；從專注一境的禪定中生起輕安之樂，如同胎兒無有損傷；以大悲心，能從聲聞的寂滅深淵中救護，並且增長善法，如同母親。 如是，從四種因緣所生起，即是菩提心的生起。其次，聲聞僅為自身利益而發心，而菩薩則為自他二利而發心，爲了成就十大愿，故稱為廣大。十大愿為：供養一切諸佛、受持一切正法、示現一切身、進入一切剎土、圓滿一切波羅蜜多、成熟一切眾生、清凈一切佛土、與諸菩薩同住、一切行皆不唐捐、獲得大菩提。這些大愿具有無數的眷屬愿，並且以無有窮盡的十地之方式來成辦。如同眾生界、世界、虛空界、正法存在的時間，以及涅槃和諸佛的智慧存在的時間一樣。
【English Translation】 Furthermore, Bodhisattvas find equanimity towards sentient beings, the actions done for them, and the Dharmakāya (法身, Dharmakāya, Dharmakāya, body of dharma) of the Buddhas, attaining the four equanimities. Therefore, the Bodhisattva experiences particularly great joy. Because they realize that things like dharma, self, others, and the Buddhas are non-different and equal in the nature of Dharmadhātu (法界, Dharmadhātu, Dharmadhātu, the realm of dharma). Knowing the nature of dharma, there is no fear of Saṃsāra (輪迴, Saṃsāra, Saṃsāra, cycle of existence). They do not regard benefiting others as separate from benefiting themselves, see the accomplishment of sentient beings' welfare, and understand that they will become a refuge for all sentient beings, drawing near to the state of Buddhahood, thereby giving rise to great joy. The arising of Bodhicitta (菩提心, Bodhicitta, Bodhicitta, mind of enlightenment) has six meanings: the meaning of arising, the meaning of vastness, the meaning of delighting in it, the meaning of pure intention, the meaning of being skilled in the rest, and the meaning of definitely emerging. First, the meaning of arising has four aspects: like beings born from the womb in the world, the way Bodhicitta arises is similar, that is, having faith in the supreme Mahāyāna (大乘, Mahāyāna, Mahāyāna, great vehicle) dharma, like a seed; with the Prajñāpāramitā (智慧波羅蜜多, Prajñāpāramitā, Prajñāpāramitā, perfection of wisdom) that understands all dharmas as empty, like a mother; from the bliss of pliancy arising from one-pointed concentration, like a flawless fetus; with great compassion, protecting from the abyss of the Śrāvaka's (聲聞, Śrāvaka, Śrāvaka, hearer) Nirvāṇa (寂滅, Nirvāṇa, Nirvāṇa, cessation), and increasing virtuous dharmas, like a mother. Thus, arising from these four causes is the arising of Bodhicitta. Secondly, Śrāvakas generate the mind for their own benefit, while Bodhisattvas generate the mind for the benefit of both themselves and others. It is known as vast because of accomplishing the ten great aspirations. The ten great aspirations are: offering to all Buddhas, upholding all the sacred dharma, manifesting all bodies, entering all Buddha-fields, perfecting all Pāramitās (波羅蜜多, Pāramitā, Pāramitā, perfection), maturing all sentient beings, purifying all Buddha-fields, dwelling in harmony with all Bodhisattvas, making all actions meaningful, and attaining great Bodhi (菩提, Bodhi, Bodhi, enlightenment). These great aspirations have countless attendant aspirations, and they are accomplished in the manner of the inexhaustible ten Bhūmis (地, Bhūmi, Bhūmi, level). Just like the extent of the realm of sentient beings, the world, the realm of space, the duration of the sacred dharma, and the duration of Nirvāṇa and the wisdom of the Buddhas.
ྱས་འབྱུང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་དགུ་པོ་བསྡུས་ཏེ་མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུད་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་བྱ་བ་ 2-33a བཅུ་པོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མུ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་དོན་བྱ་བར་སྤྲོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱིས་བགྱིད་པར་མི་ནུས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཡུན་རིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྤྲོ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པས་རང་འབྲས་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དག་པའི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཐབས་ཤེས་པའང་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ཉན་ཐོས་དག་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྤངས་པའི་ཚུལ་ལས། རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་དང་པོ་སོགས་ཐོབ་པ་ན། དེའི་ལྷག་མའི་ས་གཞན་རང་བཞིན་དང་ཡོན་ཏན་དང་གོང་མ་གོང་མ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷག་མ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི་ས་སྔ་མ་འདོར་ཞིང་ཕྱི་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ནས་སར་འཕར་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ 2-33b རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་སའི་མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ན་མེད་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཙམ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ནས་ས་དང་པོ་ལས་འདས་ཏེ་གཉིས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ས་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་ནས་སར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說發心喻 གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། སྐྱེད་པ་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་ནི། དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་སེམས་བསྐྱེད་ཐོག་མར་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ས
【現代漢語翻譯】 如是生起，如是佛之智慧，如是眾生之心之所緣，如是佛之智慧之行境，如是修持。總而言之，此九者合為世間之種姓、佛法之種姓、智慧之種姓之界，此十者遍佈十方三世無有窮盡。菩薩為利益如是眾生，以願力示現種種化身，當如是理解。二者，聲聞眾唯以成辦自利為樂，菩薩為成辦自他二利，行持他人所不能行之難行，于無量無數劫中亦不生厭倦，故當了知菩提心之真實發心。三者，聲聞眾斷除煩惱障，唯得自利之果，菩薩斷除二障，現證無上菩提，亦得證悟成佛之方便，故當知其發心清凈。四者，聲聞眾於三界中，斷除俱生及遍計之煩惱，唯于預流果、一來果、不來果、阿羅漢果等果位善巧，菩薩于證得初地等果位時，善巧了知其餘地之自性、功德及如何證得更高果位之方法，故名爲了知餘者。五者，以前前地為因，趣入後後地，如是次第增上，此乃真實之解脫。如初地圓滿佈施波羅蜜，得見百佛尊顏等，具有百千功德，如是種種於世俗諦中安立地之體性。然亦應知，此等地之體性於他處實不可得，乃是自心證悟之顯現，唯是自心安立之假名而已。不執著于唯心與唯識之分別，安住于無分別智中，即能超越初地，而入於二地。如是亦應了知其餘諸地之體性，如是即能了知從地至地之真實解脫。 譬如說發心之比喻，如生苗稼之大地等，以六個偈頌開示。從最初于勝解行位發起菩提心，乃至十地之間……
【English Translation】 Thus arising, thus the wisdom of the Buddha, thus the focus of the minds of sentient beings, thus the realm of activity of the Buddha's wisdom, thus the practice. In short, these nine combined are the lineage of the world, the lineage of the Dharma, the realm of the lineage of wisdom, these ten pervade the ten directions and three times without end. Bodhisattvas, for the benefit of such beings, manifest various emanations through their vows, this should be understood. Secondly, the Shravakas (Hearers) are only happy to accomplish their own benefit, Bodhisattvas, in order to accomplish the benefit of themselves and others, practice hardships that others cannot endure, and do not become weary even in countless kalpas, therefore, one should understand the true arising of Bodhicitta (the mind of enlightenment). Thirdly, the Shravakas (Hearers) eliminate the afflictive obscurations and only attain the fruit of their own benefit, Bodhisattvas eliminate the two obscurations, directly realize unsurpassed enlightenment, and also attain the means to realize Buddhahood, therefore, one should know that their intention is pure. Fourthly, the Shravakas (Hearers) in the three realms, eliminate both innate and imputed afflictions, and are only skilled in the fruits of Stream-enterer, Once-returner, Non-returner, and Arhat, Bodhisattvas, when they attain the first Bhumi (level) and so on, are skilled in knowing the nature, qualities, and how to attain higher levels of the remaining Bhumis, therefore, they are called 'knowing the remainder'. Fifthly, taking the previous Bhumi as the cause, entering the subsequent Bhumi, thus gradually increasing, this is the true liberation. For example, in the first Bhumi, the perfection of generosity is complete, seeing the faces of a hundred Buddhas, etc., possessing hundreds of thousands of qualities, thus various characteristics of the Bhumi are established in relative truth. However, it should also be known that the nature of these Bhumis cannot be found elsewhere, it is the manifestation of one's own mind's realization, and is merely a nominal designation established by one's own mind. Without clinging to the distinctions of mind-only and consciousness-only, abiding in non-conceptual wisdom, one can transcend the first Bhumi and enter the second. Likewise, one should also understand the nature of the other Bhumis, thus one can understand the true liberation from Bhumi to Bhumi. For example, the metaphor of generating Bodhicitta is like the earth that produces crops, etc., which is shown with six verses. From the initial generation of Bodhicitta in the stage of adhimukti-carya (practice of aspiration), up to the tenth Bhumi...
ེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་དཔེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གནད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུན་བསམ་སོགས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། དང་པོར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་སྦྱོར་ལྷག་བསམ་ཕར་ཕྱིན་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བར་གྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པའི་རྟེན་ནམ་གཞི་གཅིག་པུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ནི་རྩྭ་ཤིང་སྨིན་འབྲུ་ཇི་སྙེད་པའི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་ལས་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་ 2-34a བསམ་པ་བཟང་པོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། བཟང་པོའི་གསེར་བསྲེགས་གཅོད་བརྡར་བས་བརྟགས་ཀྱང་ཁ་དོག་དང་ངང་ཚུལ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །ཕར་ཕྱིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་ཚེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་ཁྱེར་ནུས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མེ་ནི་བུད་ཤིང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པར་ངང་གིས་འབར་ཞིང་མཆེད་པ་བཞིན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ལ་གནས་པས་རྩེ་མོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞུང་གཞན་དུ་ལྷག་བསམ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་དཔེ་མེ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད། འདི་བཞི་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དོ། །གཞན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཏེར་ཆེན་པོ་དུང་དང་པདྨོ་དང་པདྨོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། དགུར་ཡང་བཤད་དེ། མདོར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་འཛད་མེད་ཡོད་པའི་གནས་ལས་ཡོ་བྱད་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་ཇི་སྙེད་བྱུང་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་ལྟར་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་སོགས་ཀྱིས་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་རྟག་པར་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རིན་ཆེན་ 2-34b སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ཏེ་གནས་དེ་ལས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལས། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི
【現代漢語翻譯】 將發菩提心與二十二種譬喻結合，此處乃是大乘道之要義的圓滿。與無盡的欲、思等八十者結合。首先，與欲求獲得無上菩提的願望相符的發心，乃是大乘的意樂、加行、勝解、波羅蜜多乃至方便之間的道之法與果之法，生起一切功德如力、無畏、不混雜等的唯一所依或基礎。譬如大地乃是草木、穀物等一切的基礎。依此，從前者生起利益有情之 善妙意樂，不變之發心，如純金，雖經燒、割、磨礪，其色與性亦不變。以精進修持波羅蜜多而增長二資糧之發心，如上弦月，日漸增長。此外，能荷擔利他重任之勝解，當知如火。火如薪，有多少便燃燒多少，同樣，以加行道之暖位，從頂位至佛地之間，心想獲得，便能獲得以上功德。其他論典中，勝解以初月為喻，加行以火為喻。此四者，各自之補特伽羅，從初發心乃至最勝法之間。 此外，具足佈施波羅蜜多之發心，當知如大寶藏。大寶藏有螺、蓮花、大蓮花等四種，或說九種。總之，如珍寶之藏，取之不盡，用之不竭，無論衣食等如何取用，亦無耗盡之時。如是，以佈施令無量有情眾生，以財物與法等滿足，菩薩之佈施，乃至無餘涅槃之界，亦恒常無盡。此外，具足持戒波羅蜜多之發心，如珍寶之源，從中涌出無量珍寶。如是，菩薩具足戒律之發心，能生起一切大乘道與果位功德，如地、波羅蜜多、菩提分、力、無畏等。
【English Translation】 Combining the generation of Bodhicitta with twenty-two similes, here is the complete essence of the Mahayana path. It is combined with eighty inexhaustible desires, thoughts, etc. First, the Bodhicitta that is in accordance with the desire to attain unsurpassed enlightenment is the basis or foundation for generating all the qualities of the path and the fruit, such as the power, fearlessness, and non-confusion of the Mahayana's intention, practice, superior intention, Paramita, and skillful means. For example, the great earth is the basis for all kinds of grasses, trees, and grains. Based on this, from the former arises the benefit of sentient beings. The good intention, the unchanging Bodhicitta, is like pure gold, which does not change its color or nature even when tested by burning, cutting, and grinding. The Bodhicitta that increases the two accumulations by diligently practicing the Paramitas is like the waxing moon, which grows more and more each day. Furthermore, the superior intention that can bear the burden of benefiting others should be known as fire. Just as fire burns and spreads as much as there is fuel, so too, by abiding in the warmth of the path of application, one should think of attaining from the peak to the state of Buddhahood, and thereby attain the higher qualities. In other texts, superior intention is likened to the waxing moon, and application is likened to fire. These four, each individual, from the initial generation of Bodhicitta to the supreme Dharma. Furthermore, the Bodhicitta endowed with the Paramita of generosity should be known as a great treasure. A great treasure has four types: conch, lotus, great lotus, etc., or it is said to have nine types. In short, like a treasure of jewels, it is inexhaustible and inexhaustible. No matter how much one takes for food, clothing, etc., it never runs out. Thus, by giving, one satisfies limitless sentient beings with wealth and Dharma, etc., and the Bodhisattva's giving is always inexhaustible even in the realm of Nirvana without remainder. Furthermore, the Bodhicitta endowed with the Paramita of morality is like a source of various jewels, from which countless jewels emerge. Thus, the Bodhisattva's Bodhicitta endowed with morality can generate all the qualities of the Mahayana path and fruit, such as the ground, Paramitas, Bodhi-wings, powers, and fearlessness.
་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་མེད་འབྱུང་བས་སོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གྲུ་དང་ཉ་དང་ཆུ་སྲིན་སོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་རྙོགས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཏིང་མི་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ཡང་དཀའ་སྤྱད་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གང་གིས་རྙོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མེ་ཆུ་དང་བཅད་བརྡར་སོགས་ཅི་ཡིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་ཡང་ལེ་ལོའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཕྱོགས་བཞིའི་ང་གང་གིས་ཀྱང་བསྐྱོད་མི་ནུས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དེ་ཡང་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། རྩིའམ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྨན་དེ་མཐོང་བའམ་རེག་པ་དང་དྲི་བསྣམས་པ་དང་ཁར་མྱང་བ་ཙམ་གྱིས་ང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ 2-35a བཞིན། ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་མཉན་བསམ་བསྒོམས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཛའ་བ་ཆེན་པོས་དུས་གསུམ་དུའང་བདེ་འམ་སྡུག་གམ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ནའང་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་མི་འདོར་བ་ལྟར། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་བའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་པར་བྱེད་བྱམས་པས་མི་བདེ་བའི་དུས་ན་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དགའ་བས་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་དགའ་ཞིང་གྲོགས་བྱེད། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཅན་ལ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་པས་ཆགས་སྡང་མེད་པར་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ཕྱི་མའི་དུས་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣ་བས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྤྲུལ་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་དུ་མ
【現代漢語翻譯】 珍寶無量涌現。具有安忍波羅蜜多的發心，應知猶如大海。譬如大海，雖為舟船、魚類、水族等所攪動，亦不混濁，深不可測。菩薩具有安忍的發心亦復如是，任何苦行及他人之損害等過患皆不能擾亂之。再者，具有精進波羅蜜多的發心，猶如金剛。金剛珍寶，水火不能侵，切割打磨亦不能損。菩薩之發心亦如是，不能為懈怠之利刃所傷。具有禪定波羅蜜多的發心，猶如山王須彌山，不能為四方之風所動。菩薩之禪定亦如是，不為散亂之分別念所動。具有智慧波羅蜜多的發心，猶如藥王。藥王，僅見、僅觸、僅嗅、僅嘗，便能息滅膽、痰、風所生諸病。 如是，聽聞、思維、修習智慧波羅蜜多，能息滅煩惱障及所知障之諸病。再者，具有四無量心的發心，應知猶如大善知識。大善知識於三時之中，無論安樂、痛苦或捨棄之時，皆為友伴而不捨棄。慈心於痛苦之時，能救拔眾生脫離痛苦；悲心於不安樂之時，能令眾生安住于安樂；喜心不離安樂，歡喜作伴；舍心於安樂者，不生貪執，于痛苦者，不生嗔恨，如是思惟，無有貪嗔，心安住于平靜。具有五神通的發心，猶如如意寶珠，能隨心所欲。以天眼能見一切色，知生死能知未來，以天耳能聽一切聲，以知他心通能知眾生之心之種種差別，以宿命通能知自他前世之種種境況，以神足通能變現種種身等，能顯現種種神變。
【English Translation】 Precious and immeasurable things arise from it. The mind of enlightenment endowed with the perfection of patience should be known to be like the great ocean. Just as the great ocean, even when stirred by boats, fish, crocodiles, etc., does not become turbid and its depths are unshakeable, so too, the mind of a Bodhisattva endowed with patience cannot be disturbed by any hardships or harms from others. Furthermore, the mind of enlightenment endowed with the perfection of diligence is like a diamond (vajra). Just as a diamond jewel cannot be harmed by fire or water, nor by cutting or grinding, so too, the mind of a Bodhisattva cannot be harmed by the weapon of laziness. The mind of enlightenment endowed with the perfection of meditation is like the king of mountains, Mount Meru, which cannot be moved by the winds from the four directions. Similarly, the concentration of a Bodhisattva is not moved by the distractions of discursive thoughts. The mind of enlightenment endowed with the perfection of wisdom is like the king of medicines. Just seeing, touching, smelling, or tasting that medicine pacifies all diseases arising from bile, phlegm, and wind. Likewise, listening to, contemplating, and meditating on the perfection of wisdom pacifies all the diseases of the obscurations of afflictions and knowledge. Furthermore, the mind of enlightenment endowed with the four immeasurables should be known to be like a great friend. A great friend, in all three times, whether in times of happiness, suffering, or indifference, is a companion and does not abandon you. With compassion, in times of suffering, one helps beings to be liberated from suffering; with loving-kindness, in times of unhappiness, one helps beings to abide in happiness; with joy, one rejoices and accompanies those who are happy, not separating from their happiness; with equanimity, one thinks, 'May those who are happy not be attached,' and 'May those who are suffering not be filled with hatred towards suffering,' thus abiding in a state of peace without attachment or aversion. The mind of enlightenment endowed with the five superknowledges is like a wish-fulfilling jewel, from which desires arise as needed. With the divine eye, one sees all forms; knowing death and rebirth, one knows the future; with the divine ear, one hears all sounds; knowing the minds of others, one knows the various types of minds of sentient beings; with the recollection of past lives, one knows the past circumstances of oneself and others; and with the superknowledge of miraculous power, one manifests various bodies and displays various miracles.
་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་རང་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་ 2-35b དགུར་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་མས་ལོ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད། དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ཅན་སྙན་སྨྲ། གཏི་མུག་ཅན་དོན་སྤྱོད། ང་རྒྱལ་ཅན་དོན་མཐུན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའམ། སྤྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བཞིས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་དེ་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་སོ་སོ་རང་རང་གིས་ཆོས་དང་དོན་གང་དང་གང་ལས་བརྩམ་སྟེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དྲིས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་མཐར་གཏུགས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་ཅི་དང་ཅི་དྲིས་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པས་དེ་དག་གིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བས། དྲི་ཟའི་དབྱངས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྙན་པས་གང་གིས་ཐོས་པས་དེ་སེམས་དགའ་བ་དེས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས་དེའི་བཀའ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལྟར། བྱང་སེམས་གང་ཞིག་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེས་ཚིག་དང་དོན་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་དང་། དྲང་དོན་དང་ 2-36a ངེས་དོན་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བ་ཤེས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་དགོངས་དོན་ཆུད་མི་ཟ་བར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་བསྟེན་ལེགས་ན་སྲིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་སྦྱིན་པས་གང་ཟག་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ། བསྟེན་ཉེས་ན་སྲིད་དང་སྲོག་ལ་བབ་པས་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལྟར། གང་ཟག་ཙམ་དང་། ཚིག་ཙམ་དང་། དྲང་དོན་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་རྟོན་ན་དེ་ལྟར་རྟོན་པའི་གང་ཟག་དེ་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར། ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་ན་དེ་ལྟར་རྟོན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡི་དོན་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བང་མཛོད་ན་འབྲུ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་དཔག་མེད་ཡོད་པ་བཞིན་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་
【現代漢語翻譯】 導師（སྟོན་པ་，Buddha），憑藉如此殊勝的證悟力，能隨心所欲地成辦自他一切願望。 具有四種攝受之事的發心，應知猶如太陽。如太陽使各種莊稼成熟一般，以佈施攝受慳吝者，使之趨入善行；同樣，以愛語攝受嗔恨者，以利行攝受愚癡者，以同事攝受傲慢者，使之趨入善行。或者，普遍以四攝攝受一切眾生，使之趨入善行，從而成熟他們的相續。 具有通達法、義、詞、辯才四種無礙解的發心，猶如天樂般美妙。由於具有四種無礙解，菩薩能以各自的語言，準確解答眾生對佛法和意義的疑問，滿足他們的求知慾。菩薩的辯才無盡，能以各種語言解答眾生的疑問，使他們心滿意足，如同天樂般悅耳動聽，聞者心生歡喜。 具有四依的發心，應知猶如國王。國王統治國家，其命令臣民不敢違抗，不會落空。同樣，具有四依的菩薩，能掌握詞與義、人與法、不了義與了義、識與智，從而不錯亂地理解如來所說的一切密意，不會徒勞地領悟佛語的真諦。例如，善於依附國王，能獲得政治和財富等，使人不虛度此生；依附不當，則會危及政治和生命，使人虛度此生。同樣，如果只依賴個人、言辭、不了義和識，那麼依賴者就會徒勞無功；如果依賴法、義、了義和智，那麼依賴者就不會偏離佛陀教誨的真諦。因此，不應只依賴個人，而應依賴佛法。 具有福德和智慧二資糧的發心，猶如寶藏。如寶藏中擁有無量的穀物和財寶一般，與之相應的發心也具有無量的福德資糧和無量的智慧資糧。
【English Translation】 The Teacher (སྟོན་པ་, Buddha), with such supreme power of realization, can accomplish all the desires of oneself and others at will. The Bodhicitta (སེམས་བསྐྱེད་) that possesses the four objects of gathering should be known to be like the sun. Just as the sun ripens various crops, it gathers the miserly with generosity and places them in virtue. Similarly, it gathers the hateful with sweet speech, the ignorant with beneficial conduct, and the arrogant with concordant actions, placing them in virtue. Or, in general, it gathers all sentient beings with the four means of gathering, placing them in virtue, thereby maturing their streams of consciousness. The Bodhicitta that possesses the four kinds of perfect knowledge—of Dharma, meaning, etymology, and eloquence—is like the sweet sound of a Gandharva (དྲི་ཟ་). Because it possesses the four kinds of perfect knowledge, Bodhisattvas (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་) can accurately answer sentient beings' questions about the Dharma and meaning in their respective languages, satisfying their desire for knowledge. The Bodhisattva's eloquence is inexhaustible, and they can answer sentient beings' questions in various languages, making them very satisfied, just as the sound of a Gandharva is very sweet, and whoever hears it is satisfied with the joy in their heart. The Bodhicitta that possesses the four reliances should be known to be like a king. Just as a king rules the country, and his commands cannot be disobeyed by his subjects, so they are not wasted, similarly, a Bodhisattva who possesses the four reliances can master words and meanings, persons and Dharma, provisional and definitive meanings, and consciousness and wisdom, thereby understanding all the intentions taught by the Tathāgata (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་) without error, and can realize the true meaning of the Buddha's words without wasting them. For example, if one relies well on a king, one can obtain politics and wealth, etc., which causes one not to waste one's life; if one relies poorly, it will endanger one's politics and life, causing one to waste one's life. Similarly, if one relies only on a person, words, provisional meaning, and consciousness, then the person who relies in that way will become a cause of wasting one's life. If one relies on Dharma, meaning, definitive meaning, and wisdom, then those who rely in that way will not deviate from the true meaning of the Buddha's teachings. Therefore, one should not rely only on individuals, but should rely on the Dharma. Similarly, the Bodhicitta that possesses the two accumulations of merit and wisdom is like a treasury. Just as a treasury contains immeasurable grains and treasures, so too, the Bodhicitta that is associated with it also has immeasurable accumulations of merit and immeasurable accumulations of wisdom.
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། དཔེར་ན་ལམ་པོ་ཆེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ལྟར། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་འདི་ཡང་འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ལམ་འདི་ལས་རང་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ 2-36b ཐེག་པ་སྟེ་བཞོན་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སོགས་ཀྱི་བཞོན་པས་ཁུར་རྣམས་ཁྱེར་ནས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་མི་གཡེང་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་དོན་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་གང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱས་པའི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བཀོད་མ་ཡི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་གྱིས་ལོངས་སྤྱད་བྱའམ་བཀོད་མའི་ཆུ་མིག་ཅི་ཙམ་བཅུས་ཀྱང་མི་ཟད་པར། ཆུའི་རྒྱུན་འཛད་པ་མེད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པས་སྔོན་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། སྤོབས་པས་གསར་དུ་སྤྲོས་ཏེ་ཅི་ཙམ་བསྟན་ཀྱང་མཐའ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྡོམ་མམ་མདོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། ཡིད་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་སོགས་དང་བྲལ་ཏེ་མི་དགའ་བ་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཏམ་སྨྲས་པའམ། སྲོག་ཡལ་དུ་དོགས་པ་ཅན་ལ། སྲོག་བསྐྱབས་ 2-37a པའི་གཏམ་དང་། དོན་གང་དང་གང་འདོད་པ་ལ་དོན་ཐོབ་པའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་རྒུད་པ་ལས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི་ཡིད་ཀུན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཐོས་ན་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ནི་འདི་ཡིན་པས། འདི་ཐོས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་བྲལ་བ་ལས་དབུགས་འབྱིན། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། གཏན་དུ་བདེ་བའི་གནས་ཐོབ་པས་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བདུད་རྩིས་ཚིམས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་དགའ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ
【現代漢語翻譯】 因為具備這些功德。具有三十七道品（Byang chub phyogs kyi chos sum cu rtsa bdun）的菩提心，譬如在大道上，過去、現在、未來三世的一切眾生，無論高下都行走於此。這三十七道品也是如此，過去、現在、未來的聲聞、獨覺、菩薩都由此道趨向各自的果位菩提，因此要知道這兩者是相似的。與寂止（zhi gnas）和勝觀（lhag mthong）相應、具備二者的菩提心，要知道它如同乘具，如同以馬、象、車輛等乘具運載貨物到達想去的地方一樣。心不散亂，專注一境的寂止，以及不顛倒地證悟實義的勝觀，二者結合，對於所決定的如所有性（ji lta）和盡所有性（ji snyed）的諸法之義，如實了知，最終到達究竟果位。 具有不忘陀羅尼（mi brjed pa'i gzungs）和無盡辯才（mi zad pa'i spobs pa）的菩提心，如同寶藏之水（dkod ma yi chu），可以被眾人享用，無論取用多少寶藏之水，都不會窮盡，水流不斷。同樣，菩薩獲得陀羅尼，對於先前聽聞的法永不忘失，不會衰退；以辯才不斷闡釋，無論講說多少都不會窮盡。認為『一切有為法皆是無常，一切有漏法皆是痛苦，一切法皆是無我，涅槃是寂靜』。具有這四法印（chos sdom）或四法經（mdo bzhi）的菩提心，如同令人心生歡喜的聲音。例如，有些眾生與親友、財物等分離而不悅，有人告訴他『你將與親友、財物相聚』，或者對有生命危險的人說『你的生命將被救護』，或者對於想要得到的，說『你將得到』等等。總之，從衰敗中解脫，聽到安樂圓滿的聲音，是令人心生歡喜的聲音。同樣，聽到宣說四法經的聲音，知道寂滅涅槃之道是真正的法甘露，聽到這些就能從輪迴的無邊痛苦中解脫，證悟真正的法性，獲得恒常安樂的處所，如同有緣者被甘露滋潤一樣，心中生起稀有的歡喜。唯一之道（bgrad pa gcig pa）。
【English Translation】 Because it possesses these qualities. The Bodhicitta that possesses the thirty-seven factors of enlightenment (Byang chub phyogs kyi chos sum cu rtsa bdun), is like a great road where all beings of the three times, past, present, and future, high and low, travel. These thirty-seven factors of enlightenment are also such that all Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas of the past, present, and future attain their respective fruits of enlightenment through this path. Therefore, know that these two are similar. The Bodhicitta that corresponds to and possesses both Shamatha (zhi gnas) and Vipassana (lhag mthong), should be understood as being like a vehicle. Just as vehicles such as horses, elephants, and carts carry loads and take one to the desired place, similarly, Shamatha, which keeps the mind unscattered and focused on one point, and Vipassana, which correctly realizes the meaning without error, when combined, allow one to understand the meaning of all phenomena, both as they are (ji lta) and as many as they are (ji snyed), without distortion, and ultimately reach the state of ultimate fruition. The Bodhicitta that possesses unfailing Dharani (mi brjed pa'i gzungs) and inexhaustible eloquence (mi zad pa'i spobs pa) is like the water of a treasure (dkod ma yi chu), which can be enjoyed by all. No matter how much water is drawn from a treasure spring, it never runs out, and the stream of water is endless. Similarly, a Bodhisattva who has attained Dharani never forgets the Dharma he has previously heard, so it never diminishes. And with eloquence, he constantly elaborates, so no matter how much he teaches, it never comes to an end. 'All conditioned phenomena are impermanent, all contaminated phenomena are suffering, all phenomena are without self, and Nirvana is peace.' The Bodhicitta that possesses these four Dharma seals (chos sdom) or four Sutras (mdo bzhi) is like a sound that brings joy to the mind. For example, some beings are unhappy because they are separated from relatives, wealth, etc., and someone tells them, 'You will be reunited with your relatives and wealth,' or to someone whose life is in danger, 'Your life will be saved,' or to someone who wants something, 'You will get it,' and so on. In short, to be freed from decline, and to hear a sound of happiness and well-being, is a sound that brings joy to the mind. Similarly, hearing the sound of the four Dharma seals being proclaimed, knowing that the path of peaceful Nirvana is the true nectar of Dharma, hearing this liberates one from the endless suffering of Samsara, realizes the true nature of Dharma, and attains a state of lasting happiness, so that those who are fortunate are filled with joy in their minds, just as they are satisfied with nectar. The one and only path (bgrad pa gcig pa).
འི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱ་མཚོར་ངང་གིས་འཇུག་པར་ལྟར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ། ས་དེར་སོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུད་དང་བྱ་བ་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདྲེས་ཤིང་འདྲ་བས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ནའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ 2-37b ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་བབས་པས་ས་གཞི་ལ་ལོ་ཏོག་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་བཞིན། ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འཕོ་བ་སོགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་སྟོན་པ་དང་། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ཕན་བདེའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་འབྱོར་པ་ཡིན་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དད་ཅིང་དགའ་བས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། 由讚歎菩提心總結 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འཇུག་པར་གདམས་པར་ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་བྲལ་བ་རྣམས་བདེ་བ་བཞི་ལས་ཉམས་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འོས་པས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འོས་པའམ་ཆེར་འོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་བདེ་བ་བཞི་ལས་ཉམས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་སྤང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བཞག་པའི་དོན་ལ་སེམས་པའི་བདེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཕན་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བསྒྲུབས་ཀྱང་བྱང་སེམས་རྣམས་རང་གི་དོན་དེ་ཐོབ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་ན་སྤངས་རྟོགས་ 2-38a ཕུན་ཚོགས་ལ་བཀོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་དེ་ལས་ཉན་རང་རྣམས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་དག་གིས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་
【現代漢語翻譯】 具足正道的發心，猶如大江之流，如大江之水不需努力自然流淌，自然匯入大海。如第八地菩薩獲得無生法忍，于定中和出定后，不需勤作，任運成就無分別智。到達此地的菩薩們，自性與事業無有差別，平等一味，故稱'唯一行道'，能不費力地任運成就圓滿佛法，成熟一切有情。因此，諸位佛子，具足善巧方便的發心， 猶如雲朵一般。如大云降雨，使大地生長莊稼等世間財富。同樣，方便與智慧雙運的菩薩們，示現從兜率天降生直至涅槃之間的事業，帶來增上生與決定勝的無量利益。如是，以二十二種譬喻說明菩薩的發心，是功德圓滿、財富具足的。因此，應當以極大的信心和歡喜，發起殊勝的菩提心。 由讚歎菩提心總結 第四，通過讚歎菩提心來勸請進入菩提心，這非常合適。從'發心'等八個偈頌開始。首先，宣說遠離大乘發心者，會失去四種安樂。殊勝菩提心，是菩薩和如來所應具的，因此，捨棄這最應具足的殊勝發心的聲聞和緣覺，會失去四種安樂：利益他眾，斷除二障的斷德圓滿；證悟二無我的證悟圓滿。安住於此二者所生的安樂，菩薩們已經擁有。即使僅僅為利益一個眾生，菩薩們所獲得的快樂也勝過獲得自身利益的快樂。更何況是安住于斷證圓滿的境界呢？因此，從成辦無量眾生的圓滿利益中所產生的無上安樂中，聲聞緣覺們已經失退，因為他們捨棄了菩提心。同樣，利益眾生，成辦安樂的
【English Translation】 The generation of Bodhicitta (the mind of enlightenment) that possesses the correct path is like the flow of a great river. Just as a great river flows effortlessly and naturally merges into the ocean, similarly, when an eighth-ground Bodhisattva attains the great forbearance of non-origination of phenomena, and effortlessly and spontaneously achieves non-conceptual wisdom in both meditative and post-meditative states. Bodhisattvas who have reached this level are equal in nature and activity, without any difference. Therefore, it is called the 'single path,' and they effortlessly and spontaneously accomplish the complete Dharma of the Buddha and the maturation of all sentient beings. Therefore, sons of the Victorious Ones, the generation of Bodhicitta endowed with skillful means, is shown to be like a cloud. Just as rain falls from a great cloud, causing various worldly riches such as crops to grow on the earth, similarly, Bodhisattvas who unite skillful means and wisdom demonstrate activities from their descent from the Tushita heaven to their passing into Nirvana, and bring about various benefits of higher realms and liberation. Thus, through twenty-two similes, the generation of Bodhicitta by Bodhisattvas is rich in qualities and abundant in wealth. Therefore, the supreme mind of enlightenment should be generated with great faith and joy. Summary by praising Bodhicitta Fourth, it is very appropriate to advise entering into Bodhicitta through praising it. Starting with eight verses such as 'generating the mind.' First, it is said that those who are separated from the Mahayana mind of enlightenment lose the four kinds of happiness. The supreme mind of enlightenment is appropriate for Bodhisattvas and Tathagatas, therefore, the Shravakas and Pratyekabuddhas who abandon the generation of mind that is most appropriate for the great ones lose the four kinds of happiness: the perfection of abandonment, which is abandoning the two obscurations for the benefit of other beings; and the perfection of realization, which is realizing the two selflessnesses. The happiness of dwelling on the meaning of these two perfections is possessed by Bodhisattvas, because even if they accomplish only a small benefit for one sentient being, Bodhisattvas experience more happiness than obtaining their own benefit. What need is there to mention dwelling in the state of complete abandonment and realization? Therefore, the Shravakas and Pratyekabuddhas have fallen away from the supreme and immeasurable happiness arising from accomplishing the complete benefit of countless sentient beings, because they have abandoned it. Similarly, benefiting sentient beings and accomplishing happiness
ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་ཤིང་རྙེད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདེ་བ་མཆོག་སྐྱེ་ཞིང་། ཉན་རང་རྣམས་རང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་དགའ་བ་ཉི་ཚེ་བ་འབྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགའ་བ་ལྟར་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་དང་། དགོངས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཐེག་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཟབ་མོའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབས་པ་དང་། ཚིག་ལ་ཡང་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་ཅིང་དེ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ལམ་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་ཤེས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟོང་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་མི་ 2-38b བསྐྱེད་པས་བདེ་བ་བཞི་པོ་དེ་སྤངས་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་དགའ་བ་སྤངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འོས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་ན་ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ལྡན་ཞེས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡམས་ཏེ་སླན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་དགའ་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དག་གིས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་བས་ན་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ་དགེ་བའི་དབང་གིས་ལྷ་དང་
【現代漢語翻譯】 通過了解和掌握各種方法，菩薩能獲得至上的喜悅。聲聞和緣覺僅僅知道從自身輪迴的痛苦中解脫的方法，所獲得的喜悅是有限的，不像菩薩的喜悅那樣廣大。大乘經典中闡述了甚深的大乘密意，即一切法不生不滅，自性遠離戲論。菩薩如實地領悟通過言辭所表達的甚深密意和隱晦密意，從而獲得極大的內心喜悅，這是聲聞和緣覺所沒有的。他們僅僅瞭解人無我和有限的道，並體驗到那種喜悅。菩薩們證悟一切法的究竟實相，即空性大平等，從而獲得無盡的、如虛空般廣大的大樂，這是聲聞和緣覺所沒有的。因為他們僅僅了悟到事物存在的同時，其中沒有人無我，所以沒有如實地證悟實相。 因此，聲聞和緣覺因為沒有發起無上菩提心，所以捨棄了這四種喜悅，僅僅證得遠離五取蘊的輪迴痛苦的寂滅涅槃。這是爲了說明應當捨棄對聲聞和緣覺果位的貪戀，而發起無上菩提心。 第二，說明生起勝義菩提心時，不會有對惡趣和輪迴痛苦的恐懼：具有智慧的菩薩，即具有證悟無我智慧的菩薩，在初地生起殊勝的勝義菩提心時，立即就能防護對無量有情造成損害的惡業，並從身語意三門止息無量罪過，從而獲得不造惡業的律儀。因為獲得了不造惡業的律儀，所以沒有墮入三惡趣的恐懼。發起菩提心的菩薩，因為不斷增長善根和慈悲心，所以恒時安住于善法，並且因為對有情具有慈悲心，所以在體驗安樂時感到歡喜，在遭受痛苦時也感到歡喜，因此恒時沒有憂愁的恐懼。憑藉善的力量，能夠轉生為天人，
【English Translation】 Bodhisattvas attain supreme bliss through knowing and mastering various methods. Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) only know the method of liberation from their own suffering of samsara, and the joy they obtain is limited, not as vast as the joy of a Bodhisattva. The profound meaning of the great intention is that the Great Vehicle (Mahāyāna) teaches that all dharmas are unborn, unceasing, and naturally free from elaboration, and by ascertaining this profound meaning. Bodhisattvas experience supreme mental ease by realizing the profound intentions taught through explicit and implicit meanings, which Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have. They only experience the bliss of knowing the selflessness of persons and a limited path. Bodhisattvas attain the great, inexhaustible bliss equal to space by seeing the ultimate reality of all dharmas, the great equality of emptiness, as it is. Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have this, because they only realize the selflessness of persons in things that exist, and therefore do not realize reality as it is. Therefore, Śrāvakas and Pratyekabuddhas, not generating the supreme mind of enlightenment, abandon these four blisses and go to nirvana, which is merely the pacification of the suffering of samsara, separated from the aggregates of appropriation. This shows that one should abandon delight in the fruits of Śrāvakas and Pratyekabuddhas and generate the supreme mind of enlightenment. Secondly, it is shown that when the mind of ultimate enlightenment arises, there is no fear of the suffering of evil destinies and samsara: As soon as a Bodhisattva with intelligence, that is, a Bodhisattva with the wisdom of realizing selflessness, generates the supreme mind of unsurpassed enlightenment, the mind of ultimate enlightenment, in the state of the first ground, he or she obtains the vows of nature that completely restrain the mind from doing harmful actions to all limitless sentient beings and from doing limitless evils in the three doors, and will not do them again. Since he or she has obtained the vows not to commit evil deeds, there is no fear of going to the three lower realms. A Bodhisattva who has generated the mind of enlightenment constantly increases the continuity of both increasing virtue and loving sentient beings, and therefore always abides in virtue. Because he or she is compassionate and loving towards sentient beings, he or she rejoices even when experiencing happiness, and also rejoices in experiencing suffering, so there is always no fear of sorrow. By the power of virtue, one can be reborn as a god
མིའི་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་བ་ན་ཡང་དགའ་ལ། བརྩེ་བ་འཕེལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ 2-39a གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་ཡང་དགའ་བཞིན་དང་དུ་ལེན་པས་ནམ་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འཁོར་བར་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་མི་བྱ་བར་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པའོ། །གསུམ་པ་འཁོར་བ་འདིར་གནས་ན་སེམས་ཅན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་མང་བས་དེ་བཟོད་དཀའ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་ལ་ཇི་ལྟར་རང་གི་དགེ་བ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཐོབ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་དང་ནི་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་ལུས་སྲོག་བཏང་ནས། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་མང་པོར་མགོ་དང་ཡན་ལག་བཏང་བ་སོགས་རབ་ཏུ་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བྱང་སེམས་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་དེའི་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིས། བྱང་སེམས་དེས་དེ་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་ངན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་ཡང་འཇུག་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་འཁོར་བ་འདིར་བྱང་སེམས་རྣམས་འབྱོར་བ་དང་རྒུད་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ 2-39b དུ་ལྷ་དང་མིའི་གནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས། ལུས་སྔ་མ་དོར་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཟང་པོར་འགྲོ་བ་ལྟར་རྟོགས་ནས། འབྱོར་བའི་དུས་ལྷ་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་འཆིང་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དེ་འདོར་བ་འཆི་བ་ལ་བབ་པ་རྒུད་པའི་དུས་ནའང་བྱང་སེམས་འདི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་རིགས་ཞེས་གདམས་པའོ། །ལྔ་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི
【現代漢語翻譯】 即使在享受諸多安樂時也應歡喜，因慈愛增長，即使為其他受苦眾生承受三惡道冷熱等諸多痛苦，也歡喜接受，因此永遠歡喜，不會對輪迴感到厭倦，故不應背離菩提心，而應接受。這是教誨。 第三，若安住於此輪迴，眾生多行邪道，難以忍受，菩薩如何不生厭倦，又如何不從自身善行中退失？當菩薩獲得果位，以大悲心視他勝於己時，為利他故，不顧自身性命，捨身命。為利他故，于多劫中，舍頭目手足等，忍受極度疲憊之劇苦，如是之菩薩，縱為他眾所害，如奪其命等，菩薩亦不應以惡報惡，不應從事惡行，決無是理。故應信樂發菩提心。 第四，在此輪迴中，菩薩無論境遇好壞，皆不退轉于菩提行。菩薩以智慧之積聚與福德之積聚，了知一切內外諸法皆如幻如夢，故能隨心所欲地受生於天人等處，為利益眾生。捨棄前身而受生，如入勝妙園林。享樂之時，縱然成為天人之王，亦無為貪慾等煩惱所縛之怖畏，如前所說，因視一切法如幻故。同樣，捨棄天等之身及受用，面臨死亡衰敗之時，菩薩亦無捨棄身受之痛苦怖畏，亦因知一切如幻，知受生如入園林。是故，菩薩無論境遇好壞，皆不退失於道，故應修學菩提道。此乃教誨。 第五，廣釋前文所言之受生如入園林之義：
【English Translation】 Even when experiencing much happiness, one should rejoice. As love increases, even when enduring the suffering of the three lower realms, such as heat and cold, for the sake of other suffering beings, one joyfully accepts it. Therefore, one is always joyful and will not become weary of samsara. Thus, one should not turn away from generating Bodhicitta (the mind of enlightenment), but should embrace it. This is the instruction. Third, if one remains in this samsara, beings engage in many wrong practices, which are difficult to bear. How does a Bodhisattva (enlightenment being) not become weary, and how does one not fall away from one's own virtues? When a Bodhisattva attains a stage (bhumi), holding others dearer than oneself with great compassion, for the sake of other beings, one disregards one's own body and life, sacrificing body and life. For the sake of other beings, one endures intense suffering of extreme exhaustion, such as giving up heads and limbs for many kalpas (eons). Such a Bodhisattva, even if harmed by others, such as having their life taken, should not retaliate with harm, nor should they engage in evil deeds in any way, which is impossible. Therefore, one should have faith in generating Bodhicitta. Fourth, in this samsara, Bodhisattvas do not turn away from the practice of Bodhi (enlightenment), regardless of whether their circumstances are good or bad. The Bodhisattva, through the power of the accumulation of wisdom and the accumulation of merit, realizes that all internal and external phenomena are like illusions and dreams. Therefore, one takes birth in whatever state of gods and humans one desires, for the benefit of sentient beings. Abandoning the previous body and taking another birth is understood as going to a beautiful pleasure garden. Even when one becomes the lord of gods and humans during times of prosperity, there is no fear of being bound by afflictions such as attachment, as explained above, because all phenomena are seen as illusions. Similarly, when abandoning the body and possessions of gods, etc., and facing death and decline, the Bodhisattva does not have the fear of suffering from abandoning the body and possessions, because one knows it as an illusion and knows that rebirth is like going to a pleasure garden. Therefore, Bodhisattvas do not fall away from the path, no matter how happiness or suffering arises, so one should train in the path of Bodhi. This is the instruction. Fifth, elaborating on the meaning of understanding rebirth as going to a pleasure garden, as mentioned earlier:
། དཔེར་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཡིད་དགའ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་དོན་བཞིའི་ཕྱིར་འགྲོ་སྟེ། ལུས་བཀྲུ་བར་བྱས་ནས་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྟོན་མོའི་ཟས་སྐོམ་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཉམས་དགའ་བའི་གནས་དེར་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བཞི་ཉམས་སུ་བསྟར་འདོད་པས་སྐྱེད་ཚལ་དུ་སེམས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འཇུག་པ་ཡང་རང་གི་ཡོན་ཏན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཟུངས་ཏིང་འཛིན་ 2-40a ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་རང་རྒྱུད་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དགའ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་སྟོན་མོ་ལྟ་བུའོ། །གནས་གང་དུ་ལུས་རྟེན་ཇི་འདྲ་བར་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་གནས་མཆོག་ཉམས་དགའ་བར་སྡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྩེ་དགའ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྐྱེད་ཚལ་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་བཞི་བྱས་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་དགའ་བ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཟས་ཀྱི་སྟོན་མོ་དག་གི་དགའ་བ་དང་།གཞན་དོན་བྱེད་པའི་རྟེན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཆོག་སྐྱེད་ཚལ་ལ་གནས་བཅས་ཏེ་བསྡད་པའི་དགའ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྩེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བཞི་པོ་འདི་ནི། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིན་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་ཅི་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལའང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་རིགས་སོ། ། དྲུག་པ་ལུས་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང་མི་ཞུམ་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་རང་དོན་ལ་ཆགས་པ་ཡོང་ཡེ་བྲལ་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ཚེ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་བདེ་ 2-40b མཆོག་ལ་འགོད་པའི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུས་བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི། གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་རང་ཉིད་གནས་པར་བྱེད་པ་ལའང་བདེ་ཞིང་དགའ་བར་འཛིན་པ་དང་སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱེ་བ་དེ་འདྲ་བ་དག་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྟེན་ནམ་དོན་གྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 例如，天人和人類前往令人愉悅的花園，是爲了四個目的：沐浴身體並用裝飾品打扮自己；享用各種宴會食物和飲料；居住在令人愉悅的地方；體驗各種遊戲的樂趣。他們渴望體驗這四種快樂，因此心無旁騖地沉浸在花園中。同樣，菩薩們一次又一次地轉生，是爲了用佈施、戒律、忍辱、精進、禪定和智慧等功德來莊嚴自己的相續；樂於利益他們所轉生之地的眾生，這就像宴會一樣；隨心所欲地轉生到任何地方，就像住在令人愉悅的殊勝之地；以五種神通變幻各種神變，就像進行各種遊戲一樣。因此，菩薩們一次又一次地轉生於輪迴之中，他們所體驗的快樂，類似於世間之人前往花園體驗四種快樂：以功德莊嚴的快樂，以利益他人的宴會之樂，以利益他人的如意之身安住于殊勝花園之樂，以及體驗各種神通遊戲的快樂。這四種快樂，唯有慈悲的菩薩才有，更何況世間之人，即使是聲聞緣覺聖者也沒有。因此，發菩提心的菩薩們，因為功德殊勝，理應發菩提心。 第六，講述了不為佈施身體等痛苦所動搖和退縮之理。因為通達一切法無我，所以完全斷除了對自身利益的貪執。爲了將那些不明白此理的其他眾生安置於今生和究竟的利益安樂之中，恒常精進於六度。因為他人的痛苦也會使自己感到痛苦，所以這位慈悲的菩薩，當爲了利益他人而需要自己處於無間地獄時，也會感到安樂和歡喜，不會產生絲毫厭倦。像這樣，爲了利益其他眾生，爲了他們的利益而佈施身體和肢體等
【English Translation】 For example, gods and humans go to delightful gardens for four purposes: to bathe their bodies and adorn themselves with ornaments; to enjoy various feast foods and drinks; to dwell in that delightful place; and to experience the joy of various games. They desire to experience these four joys, so they immerse themselves in the garden without distraction. Similarly, Bodhisattvas are reborn again and again to adorn their own minds with the ornaments of generosity, discipline, patience, diligence, concentration, and wisdom; to delight in benefiting the sentient beings of the place where they are born, which is like a feast; to be reborn at will in any place, just like dwelling in a delightful and excellent place; and to manifest various miracles with the five superknowledges, just like engaging in various games. Thus, the joy experienced by Bodhisattvas who are reborn again and again in samsara is similar to the joy experienced by worldly people who go to gardens and perform four actions: the joy of being adorned with the ornaments of merit, the joy of the feast of benefiting others, the joy of dwelling in an excellent garden with a body that is pleasing for the purpose of benefiting others, and the joy of experiencing various miraculous games. These four joys are only possessed by compassionate Bodhisattvas, let alone worldly people, even Shravakas and Pratyekabuddhas do not have them. Therefore, Bodhisattvas who generate the mind of enlightenment should generate the mind of enlightenment because of their superior qualities. Sixth, it explains how one is not discouraged or intimidated by the suffering of giving away one's body, etc. Because one realizes that all phenomena are without self, one is completely free from attachment to one's own benefit. Constantly striving in the six perfections in order to establish other sentient beings who do not understand this in the ultimate benefit and happiness of this life. Because the suffering of others also causes suffering to oneself, this compassionate Bodhisattva, when it is necessary to abide in the Avici Hell for the sake of others, feels happy and joyful and does not feel any aversion. Like this, for the sake of benefiting other sentient beings, for the sake of their benefit, giving away one's body and limbs, etc.
ི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ག་ལ་འཇིགས་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་དུ་ལེན་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིས་ཞེས་འདུག་པ་དོན་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བས་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བཞིན་དང་དུ་ལེན་པས་དགའ་བ་ལས་ནམ་ཡང་མི་ཉམས་པས་སྐྱོ་བ་མེད་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བར་རིགས་སོ། །བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཀུར་སྟི་དང་ཟང་ཟིང་དང་རིམ་གྲོ་སོགས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པའམ་ཚེ་འདིའི་གཉེན་དང་རྩ་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་འདྲིས་པའི་རྒྱུས་ཕན་འདོགས་པ་མིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རང་ཉིད་ངང་གིས་འཇུག་པར་མཛད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་མི་དགོས་ 2-41a པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སློབ་བུ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་ལྟར་གཞེན་བསྐུལ་འདེབས་པའི་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུང་བ། བུ་ན་བའི་མ་ལྟ་བུ་དང་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་གཞག་པའི་བྱ་བ་རང་གིས་སྒྲུབ་རུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ། རང་ཉིད་མི་འཇུག་པར་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཡང་ཚ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུ་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པས་མ་ཤིན་ཏུ་བཀྲེན་པ་མཐོང་བཞིན་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་མ་ཡིན་པས་ཟས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་དགོས་པ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྐུལ་ཀྱང་དེས་ཅུང་ཟད་མ་བྱིན་ན་མི་མ་རབས་དེ་འདྲ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་ཚ་བའི་གནས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་བསྐུལ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེར་བསྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་བའི་དོན་བཞིན་མ་ཞུགས་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྐུལ་བ་པོའི་སེམས་ཅན་གཞན་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་བློ་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བསྐུལ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ 2-41b བསྔགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པའོ། །བརྒྱད་པ་བྱང་
【現代漢語翻譯】 這表明，菩薩能夠承受強烈的痛苦，因為他們並不害怕痛苦的來源。根據《智者堅定論》的翻譯，『依賴他者的痛苦』也表達了相同的含義。因此，菩薩具有如此非凡的品質，他們不懼怕世間的任何痛苦，並且總是快樂地接受一切，他們的喜悅永不消退，因此沒有悲傷，所以應該修持菩提之路。 第七，菩薩是所有眾生未曾相識的偉大朋友，他們不是因為事先的尊重、供養或服務等行為而感到高興，也不是像今生的親戚或支持者那樣，因為過去的熟悉而提供幫助。而是因為他們本性就對其他眾生懷有慈悲，所以他們自然而然地投入到眾生的利益中，不需要他人的敦促。 這表明，就像老師引導學生接受該做的事和放棄不該做的事一樣，菩薩們總是以偉大的慈悲為懷，這種慈悲就像一位敦促者。由於菩薩們的心中充滿了慈悲，這種慈悲甚至超過了母親對生病孩子的愛，因此，當他們能夠為眾生消除痛苦、帶來快樂和善行時，如果他們不主動去做，而需要別人來敦促，那將是非常可恥的，這與菩薩的行徑不符。例如，如果一個富有的兒子看到他極度貧困的母親，卻不願施捨一點食物，而需要別人說：『這不是你的母親嗎？給她點食物吧！』即使是世俗之人也會感到羞愧。如果即使被敦促，他仍然不給，那麼他就會被認為是人渣，這是非常可恥的。因此，偉大的慈悲之師就像一位敦促者，如果那些依賴他的人沒有按照慈悲的意願行事，那將是非常可恥的。因此，菩薩們不需要其他眾生的敦促，因為他們自己就具有慈悲的本性，所以他們會投入到眾生的利益中，因此，讚揚他們永遠不會放棄眾生的利益，這也暗示了要投入到眾生的利益中。第八，菩薩
【English Translation】 This shows that Bodhisattvas are able to endure intense suffering because they are not afraid of the sources of suffering. According to the translation of 'Steadfast Intellect,' 'suffering arising from dependence on others' conveys the same meaning. Therefore, Bodhisattvas possess such extraordinary qualities that they have no fear of any suffering in this world, and they always accept everything with joy. Their joy never diminishes, so there is no sadness, and therefore, the path to enlightenment should be practiced. Seventh, Bodhisattvas are great, unacquainted friends to all sentient beings. They are not pleased by prior acts of respect, offerings, or service, nor do they offer help like relatives or supporters in this life due to past familiarity. Rather, it is because they naturally possess compassion for other sentient beings that they spontaneously engage in the benefit of sentient beings, without needing to be urged by others. This shows that just as a teacher guides a student to accept what should be done and abandon what should not, Bodhisattvas always cherish great compassion, which is like an encourager. Because the minds of Bodhisattvas are filled with compassion, which even exceeds the love of a mother for her sick child, it would be extremely shameful if they did not act spontaneously to eliminate the suffering of sentient beings and bring them happiness and virtue, and instead needed to be urged by others. This is inconsistent with the conduct of a Bodhisattva. For example, if a wealthy son sees his extremely impoverished mother but is unwilling to give even a little food, and someone else has to say, 'Isn't this your mother? Give her some food!' even worldly people would feel ashamed. If, even when urged, he still does not give, then he would be considered scum, which is a very shameful situation. Therefore, the great compassionate teacher is like an encourager, and it is very shameful if those who rely on him do not act according to the intention of compassion. Thus, Bodhisattvas do not need the urging of other sentient beings because they themselves possess the nature of compassion, so they engage in the benefit of sentient beings. Therefore, praising them for never abandoning the benefit of sentient beings also implies engaging in the benefit of sentient beings. Eighth, Bodhisattvas
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་བརྩོན་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁུར་བ་རྣམས་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་དགོས་པ་ལ་བསྒྲིམས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པར་བྱས་ན་གནས་དེར་ཕྱིན་དཀའ་བ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ཡི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་དུ་མི་རྩོམ་པར་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་ཀྱི་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ལམ་ལ་དལ་གྱིས་འགྲོ་བའམ་འཇུག་པ་མི་མཛེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་པ་རང་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་གཅོད་པར་བརྩམ་པ་ཡང་། གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་མྱུར་ཏེ་བར་མེད་བརྡར་བས་མེ་འབྱུང་བ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་ཏེ་ཚེ་གསུམ་མམ་བདུན་གྱིས་རང་གི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིང་བ་བསལ་དགོས་ན། ད་ལྟ་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལས་ཉོན་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་ 2-42a བས་རབ་ཏུ་བཅིངས་པས་ན། ཉན་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ཡི་ཚུལ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說修行品 དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ལ། དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བསྟན། གཞན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། བསྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་འདི་ལྟར་གནས་ཆེ་བ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གནས་ཆེ་བ་ནི་དང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་ན། སྒྲུབ་པའི་གནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་གནས་ཆེ་བ་ཞེས་བཤད་ལ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བ་དང་། རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀ
【現代漢語翻譯】 菩薩們被教導要格外努力，就像世間揹負重擔的人，必須努力快速地走長路，如果非常懈怠，就難以到達目的地一樣。菩薩們爲了將一切眾生從輪迴中解脫出來，證得無上菩提而發起了菩提心。他們肩負著一切眾生的重擔，作為眾生中最殊勝的菩薩，必須如其所承諾的那樣，前往偉大的菩提之境。因此，如果不迅速地精進修持六度，而是拖延懈怠，緩慢地行走在道路上，那是不合適的。即使是聲聞乘的修行者，爲了自身利益而斷除業和煩惱的束縛，也像鉆木取火一樣，通過快速而不間斷地摩擦，在三世或七世之內證得自己的果位菩提。而菩薩則需要清除自身和一切眾生相續中的業和煩惱的束縛。現在，我和其他眾生都被業、煩惱和異熟果的三種不同形式的障礙所束縛。因此，菩薩的精進應該比聲聞乘和獨覺乘的修行者更加努力百倍。大師如此宣說。這是《大乘經莊嚴論》中第五品'發心品'的解釋。 說修行品 如是發心后，應如所承諾的那樣進行修持，因此第四部分是關於修持的解釋。分為三個部分：普遍展示兩種利益圓滿的修持；分別解釋利益他人的方式；展示修持的偉大之處並總結要點。首先，由於具備處所偉大、事業偉大和結果偉大這三個特點，因此佛子們的修持被認為是卓越的。其中，處所偉大是指首先發起爲了一切眾生從輪迴中解脫出來，證得無上菩提之心，修持由此產生。因此，修持的處所是菩提心的生起，所以說是處所偉大。這是因為總是承擔著偉大的承諾，即爲了利益一切眾生而行動，這是最初的善。事業偉大是指從勝解行地到十地之間，我將成佛……
【English Translation】 The Bodhisattvas are advised to exert extra effort, just as those who carry heavy burdens in the world must strive to walk long distances quickly, for if they are too lax, it will be difficult to reach their destination. Bodhisattvas, having generated the mind of enlightenment (Bodhicitta) in order to liberate all sentient beings into unsurpassed enlightenment, carry the heavy burden of all sentient beings on their shoulders. As the most supreme of sentient beings, the Bodhisattva must, as promised, go to the state of great enlightenment. Therefore, if one does not quickly engage in the effort of practicing the six perfections, but procrastinates and becomes lazy, walking slowly on the path, it is not appropriate. Even the Hearers (Shravakas), who strive to cut the bonds of karma and afflictions for their own sake alone, attain their own fruit of enlightenment in three or seven lifetimes through rapid and uninterrupted friction, like fire arising from rubbing wood. But Bodhisattvas must remove the bonds of karma and afflictions that exist in the continuums of themselves and all other sentient beings. Now, I and other sentient beings are bound by various forms of the three divisions of karmic results and afflictions. Therefore, the effort of a Bodhisattva should be a hundred times greater than that of Hearers and Solitary Realizers. Thus the master spoke. This is the explanation of the fifth chapter, 'The Chapter on Generating the Mind,' from the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Chapter on Practice Having generated the mind in this way, one should practice as promised. Therefore, the fourth part is the explanation of practice, which is divided into three parts: generally showing the practice that perfects both benefits; explaining in detail how to benefit others; and showing the greatness of practice and summarizing the main points. First, because it has the three characteristics of great place, great activity, and great result, the practice of the Buddha's children is considered excellent. Among these, the great place refers to the fact that the practice arises from first generating the mind of unsurpassed enlightenment to liberate all sentient beings from samsara. Therefore, the place of practice is the arising of Bodhicitta, so it is said to be a great place. This is because it always carries a great commitment, that is, to act for the benefit of all sentient beings, which is the initial virtue. Great activity refers to the fact that from the stage of aspiration and conduct to the tenth stage, I will become a Buddha...
ྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་ཕྱིར་དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་བརྩམས་པ་དེ་ནི། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཆེ་བ་སྟེ་བར་དུ་དགེ་བའོ། །འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་ 2-42b སྲིད་པའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ། ཆེ་བ་དེ་གསུམ་ཉན་རང་ལ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། གཞན་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ།གཞན་དོན་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ། གཞན་དོན་བྱེད་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཁྱད་པར་འཕགས་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་དྲུག་ལས། དང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་དམ། བདག་བས་ཀྱང་གཞན་ཆེས་སྡུག་པ་བདག་བས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་རྙེད་ནས་ནི། དེ་ལྟར་བདག་གི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའམ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེ་དག་ལ་རང་གི་དོན་གང་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་མཉམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་སྙིང་རྗེ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་མོས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་བསྒོམས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྙེད་ནས། བདག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཤུགས་དྲག་བཟོད་དཀའ་བར་ཡུན་རིང་འཕྱན་པ་ལ་བདག་བས་གཞན་ 2-43a ཆེས་སྡུག་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་དང་ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་རང་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་གདུང་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་དགྲ་དང་གཤེད་མ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལུས་གཅོད་པ་སོགས་གདུང་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས། གཞན་པ་རང་གི་དགྲར་གྱུར་པ་ལའང་། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དོན་ཅི་དང་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་དམ་ཐ་ཆུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། འབྲིང་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་དང་། མཆོག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ། ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་དག་གི་སེམས་མཁྱེན་ནས། བཤད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ་སོགས་སོ་སོའི་གཉེན་
【現代漢語翻譯】 爲了圓滿佛法和成熟眾生而發起無量歡喜，這是因為沒有厭倦的緣故，具有廣大的忍耐力，這是中間的善。獲得無上正等覺的果實后，我的利益完全圓滿， 在輪迴的盡頭，盡力成辦一切眾生的大利益，這是最後的善。這三種偉大之處是聲聞和緣覺所不具備的。 第二，詳細闡述成辦他利的方式，包括：進入他利的方式、行持他利的分類、行持他利成為最殊勝、特別超勝、恒常不斷、不因邪道而退卻這六個方面。首先，菩薩們獲得與眾生平等的心，或者比自己更珍愛他人的心后， 相比爲了自己的利益而斷除煩惱和痛苦，以及成就世間和出世間的安樂，他們更主要或最重視爲了他人的利益而成就這兩者。對於那些具有這種觀念的人來說，什麼是自己的利益，什麼是他人的利益呢？沒有差別，是平等的。 此外，在信行地，通過慈悲和分別觀察的信解，修習自他交換，從而獲得對自身和眾生平等的意念。在獲得初地時，由於證悟了法界周遍一切的意義，從而獲得自他平等性。即使自己如此證悟，但對於那些沒有如此證悟，在迷惑顯現的痛苦中長期漂泊的眾生，會生起比對自己更珍愛他人的心。 因此，如同慈悲的自性者們，爲了其他眾生的利益，通過佈施王位和身體等方式，對自己造成難以忍受的痛苦，同樣，對於敵人和劊子手等世間人，以肢解身體等痛苦的行為，也不會毫無憐憫地施加於那些成為自己敵人的人身上。 第二，如何行持他利呢？在眾生的類別中，從三類根器來看，下等或最差的是聲聞種姓，中等是緣覺種姓，安住于殊勝法性的是菩薩種姓。通過普遍宣說的神變，瞭解他們的心意后，通過演說的神變，對於貪戀者宣說不凈觀等各自的對治法。
【English Translation】 To initiate immeasurable joy for the sake of perfecting the Dharma and maturing sentient beings is, because of having no weariness, having great patience, which is the virtue in between. Having obtained the supreme and great enlightenment as the fruit, my own benefit is completely perfected, and as long as samsara exists, diligently accomplishing the great benefit of all sentient beings is the final virtue. These three greatnesses are not possessed by Shravakas and Pratyekabuddhas. Secondly, explaining in detail the manner of accomplishing the benefit of others, including: the manner of entering into the benefit of others, the divisions of doing the benefit of others, that doing the benefit of others becomes supreme, particularly surpassing, constantly unceasing, and not being discouraged by wrong practices, these six aspects. Firstly, Bodhisattvas, having found the mind that is equal to other sentient beings and oneself, or the mind that cherishes others more than oneself, compared to abandoning afflictions and suffering for one's own benefit, and accomplishing the happiness of the world and beyond, they mainly or supremely value accomplishing these two for the benefit of others. For those who have this kind of concept, what is one's own benefit and what is the benefit of others? There is no difference, they are equal. Moreover, in the stage of faith, through compassion and discriminating faith, cultivating the exchange of self and others, thereby obtaining the equal mind towards oneself and sentient beings. At the time of obtaining the first Bhumi, having realized the meaning of the Dharmadhatu pervading everywhere, thereby obtaining the equality of self and others. Even though one has realized in this way, the mind that cherishes others more than oneself becomes manifest for those sentient beings who have not realized in this way and wander for a long time in the intense and unbearable suffering of deluded appearances. Therefore, just as those who are the nature of compassion, for the sake of other sentient beings, through giving away kingdoms and bodies, etc., intensely inflict unbearable suffering on themselves, similarly, for enemies and executioners, etc., worldly people, with the act of inflicting suffering such as cutting off limbs, they would not engage in it without any compassion towards those who have become their enemies. Secondly, what and how does one do for the benefit of others? Among the categories of sentient beings, from the perspective of the three types of faculties, the inferior or worst is the Shravaka lineage, the intermediate is the Pratyekabuddha lineage, and those who abide in the supreme Dharma nature are the Bodhisattva lineage. Knowing their minds through the miraculous powers of universal speech, through the miraculous powers of exposition, for those who are attached, explaining the antidote of ugliness, etc., for each individual.
པོ་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། གང་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་པའི་མུ་སྟེགས་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་དད་པར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཙུད་པའི་སྒོ་ནས་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་བཏང་ནས་བསླབ་གཞི་ལྔའི་ཁྲིམས་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་མ་ཤེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་བསལ་ཏེ་རང་རང་གི་ཆོས་དེའི་དོན་ལ་བློ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་དུ་ 2-43b གཞུག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་འདོད་ཀྱང་དེའི་མན་ངག་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ལུང་བསྒོ་བའམ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བློ་གྲོས་བྱེད་པའམ། ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་བློ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་འདི་ཡན་ཆད་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཚུལ་དང་། ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཞིང་དང་དུས་འདི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཐོབ་པར་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ལ་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འདི་ནི་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་ 2-44a པ། གཞན་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་རང་རང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འཆད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རང་གི་ཁམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་དག
【現代漢語翻譯】 善巧地展示佛法，對於那些不信仰所展示之法的異教徒等，通過展示神通奇蹟使他們產生信仰，從而引入正法，使他們心生歡喜；引導普通的眾生皈依三寶，並讓他們遵守五戒；消除具有三乘根性眾生對不理解之處的疑惑，使他們各自對自己的法產生堅定的理解；引導那些善根尚未成熟的眾生修行六波羅蜜，從而使六度的善根得以圓滿成熟；同樣地，對於那些渴望禪定卻缺乏訣竅的人，給予他們禪定的教導或訣竅；對於那些已經獲得禪定訣竅的人，幫助他們獲得一心不亂的禪定；對於那些不具備勝觀的人，啓發他們的智慧，使他們能夠獲得各自乘的果位，或者使他們的智慧從疑惑等障礙中解脫出來；使他們新獲得之前未曾獲得的止觀雙運、神通、菩提分法、盡所有性等殊勝功德。以上是共同乘對眾生利益的方式。從不共的大乘角度來看：使眾生在初地生於佛陀的家族；爲了使眾生在第八地獲得無生法忍，於是在那個時候，諸佛以法性告知他們：『善男子，你將在某個凈土和時代，成為名為某某的如來』；在第十地，十方諸佛以光芒為法王子（未來佛）灌頂，使其成為佛陀的繼承人；在佛地，通過普遍的光明獲得四種智慧，從而安立於如來無上智慧的果位。如此這般，這十三種方式的自性就是利益他人的方式。 第三，利益他人，並且這種利益不會徒勞無功，而是殊勝的方式是：為具有三種根性的眾生宣說各自相應的法，這才能真正利益他們。正如《寶積經》中所說：『向聲聞和緣覺乘的人宣講深奧廣大的法是大菩薩的錯誤。』因此，如果宣講與他們根性不相應的法，就無法利益他們。
【English Translation】 Skillfully demonstrating the Dharma, for those non-believers such as heretics who do not have faith in the demonstrated Dharma, inducing faith by displaying miraculous feats, thereby introducing them to the true Dharma and making them rejoice; guiding ordinary beings to take refuge in the Three Jewels and enjoining them to uphold the five precepts; dispelling the doubts of beings with the potential for the Three Vehicles regarding what they do not understand, enabling them to have a firm understanding of their respective Dharmas; guiding those whose roots of virtue have not yet matured to practice the six perfections, thereby fully maturing the roots of virtue of the six perfections; similarly, for those who desire meditation but lack the instructions, giving them the teachings or instructions on meditation; for those who have obtained the instructions on meditation, helping them to attain single-pointed concentration in samadhi; for those who do not possess vipassana (insight), developing their wisdom, enabling them to attain the fruits of their respective vehicles, or liberating their minds from the obscurations of doubt and so on; enabling them to newly accomplish extraordinary qualities such as the union of shamatha and vipassana, clairvoyance, the wings of enlightenment, the exhaustive spheres, etc., which they had not previously attained. The above is the way in which the common vehicle benefits beings. From the perspective of the uncommon Great Vehicle: causing beings to be born into the family of the Buddha on the first bhumi; in order for beings to attain the tolerance of non-origination on the eighth bhumi, at that time, the Buddhas inform them through the nature of reality: 'Noble son, in such and such a pure land and time, you will become a Tathagata named so and so'; on the tenth bhumi, all the Buddhas of the ten directions empower the Dharma prince (future Buddha) with light, making him the successor of the Buddha; in the Buddha-bhumi, attaining the four wisdoms through universal light, thereby establishing them in the unsurpassed state of the Tathagata's wisdom. Thus, this nature of thirteen aspects is the way of benefiting others. Third, benefiting others, and this benefit is not in vain, but is a supreme way: proclaiming the Dharma appropriate to each of the three types of beings, which truly benefits them. As stated in the Ratnakuta Sutra: 'Explaining the profound and vast Dharma to those of the Hearer and Solitary Realizer vehicles is a mistake of the Bodhisattva.' Therefore, if the Dharma proclaimed is not in accordance with their disposition, it will not benefit them.
་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པ་ནི། རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་ཡང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ། ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་བྱམས་པ། གཏི་མུག་ཅན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་སོགས་གཉེན་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་བདག་བཟང་ངོ་སྙམ་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འགྱིང་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི། ལུས་མཛེས་བཅོས་བཅས་འགྱིང་བ་དང་། ངག་གིས་རང་བསྟོད་དང་། སེམས་སྙེམས་པ་དང་བཅས་པས་གཞན་དོན་ཆེར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་ལམ་ལ་བཀོད་ཀྱང་། འདི་ནི་ངས་བཏུལ་བའི་སློབ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིས་སུ་བཅད་དེ་བདག་གི་བའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་མཁས་པས་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད། ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་སེལ་ 2-44b བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྡམས་ནས་དུལ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ཡང་དུལ་བར་བྱེད་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས།བདག་མ་གྲོལ་བས་སེམས་ཅན་གཞན་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་བདག་མ་ཞི་ན་གཞན་ཞི་བ་དང་། བདག་མ་དུལ་ན་གཞན་དུལ་བར་བྱ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་སོང་དང་མི་ཟད་པ་གཉིས་ནི་བྱང་སེམས་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ས་ལ་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་ས་དེ་དག་ལ་ཞུགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པར་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ས་དེ་རྣམས་སུ་འཇུག་མི་ནུས་པས་དེ་དག་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གོང་བཤད་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པས་རང་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པ་ལྟར་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་རང་དེ་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཡང་ས་དེར་འགོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པར་ནུས་སོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་མི་ 2-45a འཛད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་
【現代漢語翻譯】 成就不顛倒之義並非殊勝。同樣，以不顛倒的方式宣講，是因為三種根性的人，貪等煩惱有大小之分，所以對貪慾重的人示以不凈觀，對嗔恨重的人示以慈愛，對愚癡重的人示以緣起之義等，以不顛倒的方式示以對治。雖然沒有獲得神通等眾多功德，但也不因這些而驕傲自滿，不以身語意三門炫耀自己，這才是成辦利他之殊勝。如果以華麗的裝飾炫耀身體，口中自讚，心中傲慢，則難以成辦廣大利他之事。即使以神通和佛法調伏眾生，並將他們引上正道，也不應心存『這些是我調伏的弟子』的分別念，不應生起我執。通達三乘之義，能使他人領悟未悟之義，遣除邪見，消除疑惑。 爲了利益他人，能忍受寒熱、飢渴、惡行等痛苦，守護自己的身語意三門，具有調柔的品性，也能調伏他人。如經中所說：『自己未解脫，不能使他人解脫；自己未寂靜，不能使他人寂靜；自己未調伏，不能調伏他人。』 所謂『極其久遠』和『無盡』，是菩薩入地后的修行。獲得菩薩地的菩薩們，通過使他人也安住于菩薩地來利益眾生。從初地到佛地的各個階段，都稱為『極其久遠』，因為只有菩薩才能進入這些階段，聲聞緣覺等凡夫無法進入，所以說比他們『極其久遠』。如前所說，安住于初地的菩薩，能使其他眾生也種下成佛的種子，從而利益他們。同樣，獲得授記后，能使自己的無分別智慧成熟，也能使他人安住於此。 同樣，獲得灌頂后，自己安住於此，也能使他人安住於此。在成佛之時，獲得一切種智，也能使其他眾生安住於此。所謂『無盡』，是指菩薩的修行永遠不會窮盡，因為有四個原因：需要度化的眾生是無盡的，所以為利益眾生而發起的菩提心是不會窮盡的。
【English Translation】 Accomplishing the meaning of non-perversion is not supreme. Similarly, teaching without perversion is because among the three types of individuals, there are varying degrees of attachment and other afflictions. Therefore, to those with strong attachment, show the unpleasant; to those with strong hatred, show loving-kindness; to those with strong ignorance, show the meaning of dependent origination, etc., teaching the antidotes without perversion. Even without obtaining numerous qualities such as miraculous powers, not being arrogant or conceited through body, speech, and mind is the supreme accomplishment of benefiting others. If one flaunts the body with beautiful adornments, praises oneself with words, and is arrogant in mind, then great benefit to others will not be achieved. Even if sentient beings are tamed with miraculous powers and teachings, and led onto the path, one should not have the discriminating thought, 'These are the disciples I have tamed,' and should not arise with egoistic pride. Being skilled in the meaning of the three vehicles, one enables others to understand what they have not understood, reverses wrong views, and dispels doubts. For the sake of benefiting others, one endures suffering such as heat, cold, hunger, thirst, and evil deeds. Guarding one's own body, speech, and mind, possessing a gentle nature, one is also able to tame others. As it is said in the sutras: 'One who is not liberated cannot liberate others; one who is not pacified cannot pacify others; one who is not tamed cannot tame others.' The terms 'extremely long' and 'inexhaustible' refer to the practices of Bodhisattvas who have entered the bhumis (grounds). Bodhisattvas who have attained the bhumis benefit sentient beings by also establishing others on the bhumis. The stages from the first bhumi to the Buddha bhumi are called 'extremely long' because only Bodhisattvas can enter these stages; ordinary beings such as Shravakas and Pratyekabuddhas cannot enter, so it is said to be 'extremely long' compared to them. As mentioned earlier, a Bodhisattva abiding in the first bhumi can also plant the seeds of Buddhahood in other beings, thereby benefiting them. Similarly, after receiving a prophecy, one can ripen one's own non-conceptual wisdom and also establish others in it. Similarly, after receiving empowerment, one abides in it oneself and can also establish others in that bhumi. At the time of attaining Buddhahood, one obtains omniscient wisdom and can also establish other sentient beings in it. The term 'inexhaustible' means that the practice of a Bodhisattva will never be exhausted because of four reasons: the sentient beings to be liberated are inexhaustible, so the Bodhicitta generated for the benefit of sentient beings will not be exhausted.
ཟད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དང་། བསམ་པ་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་མི་ཟད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི། གང་གི་གཞན་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། མི་འགྱིང་བས་མགུ་བྱེད་བདག་གི་མེད་པས་འཇུག་པ་མཁས་པས་དོན་ལ་རྣམ་ངེས། བཟོད་པས་དགེ་བ་སྨིན་བྱེད་དུལ་བས་གདམས་ངག་སོགས་བཞི། རིང་སོང་གིས་རིང་སྐྱེ་སོགས་བཞི་དང་། མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་འདོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་དུ་ལེན་ཅིང་དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་ཆེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གོང་མ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ནི། ས་དེ་དང་དེའི་སྲིད་པའི་དགའ་བ་འདུ་བྱེད་ 2-45b ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་མི་བརྟན་པར་གཡོ་བ་ལ་ཆགས་ནས་དེ་འདྲའི་བསམ་གཏན་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ལ་དགའ་བ་ཉན་རང་རྣམས་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཀུན་ཞི་ལ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས་སྔ་མ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འདས་པ་ཉན་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་རང་གི་བདེ་བའི་དོན་ལ་ཞིང་ལས་དང་ཉོ་ཚོང་དང་བུད་མེད་ལེན་པ་སོགས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཤ་ཐང་ཆད་ཆད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱང་། དུས་རྟག་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་རྫོགས་པའི་རང་དོན་ཡིད་ལ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་མ་ཐོབ་པར་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་རྒྱུ་དང་ཐོབ་པ་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་ལུས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ང
【現代漢語翻譯】 不盡之藏，以菩提心不盡故，意樂不盡；意樂不盡故，意樂所生之悲心不盡；悲心不盡故，利益有情之方便智慧亦不盡。是故，諸佛子之修行，為利他故，至為殊勝。 與世俗相應之修行等八者，能成辦十三種利他之行相，即：與世俗相應，以不顛倒而善示，不驕慢而令喜悅，無我所而入，智者于義善能決斷，以忍辱成熟善根，以調伏而傳授教言等四者；以長時而生等四者；不盡之功德，乃總說也。 第四，菩薩之修行如何超勝，以『欲有情』等二頌宣說之：耽著五欲之慾有情（指欲界眾生），領受五欲且修習之，乃是趣入大怖畏，因彼為生起於此生及來世感受大怖畏之因故。上界之色界與無色界二者，修習將心攝於內之等持，然彼等未超離彼地之有樂（指禪定之樂）及行苦，故是耽著顛倒輪迴自性之不堅固動搖之樂，而修習如是之禪定。 喜樂寂滅輪迴苦之聲聞緣覺等，趣入唯自相續後有之寂滅，且修習之。然大悲自性之菩薩之修行，以智慧領受自他之苦而令一切寂滅，以大悲不捨有情，恒常為利他而住，故較之前者世間及已逝之聲聞緣覺之修行，更具超勝。 世間各自之凡愚之輩，于利他一無所思，為自樂故，於農作、貿易及娶妻等諸事，竭盡全力而勤奮，然恒時無過失且圓滿殊勝之自利，如是希求之安樂未獲得，於此生中亦有寒熱飢渴等苦，復以未得而尋求之因，及已得而衰損等之因，令身心感受諸多痛苦，且於來世亦復如是。
【English Translation】 The inexhaustible treasury: because the Bodhicitta (enlightenment mind) is inexhaustible, the intention is inexhaustible; because the intention is inexhaustible, the compassion arising from the intention is inexhaustible; because the compassion is inexhaustible, the skillful means and wisdom for benefiting sentient beings are also inexhaustible. Therefore, the practice of the Bodhisattvas (enlightenment beings) is supreme because it is for the sake of benefiting others. The eight practices such as conforming to the world, accomplish the thirteen aspects of benefiting others, namely: conforming to the world, showing well without inversion, delighting without arrogance, entering without self, the wise decisively understanding the meaning, ripening virtue with patience, instructing with discipline, and so on. The four of long-term birth and so on; the inexhaustible qualities are generally taught. Fourth, how the practice of the Bodhisattva excels is taught in two verses, 'Desire-having beings' and so on: Desire-having beings (those in the desire realm) who are attached to the five desires, take the five desires and practice them, are entering great fear, because it is the cause of experiencing great fear in this life and in future lives. The two upper realms, the form and formless realms, practice Samadhi (meditative concentration) by gathering the mind inward, but they have not transcended the joy of existence in that realm (the joy of meditative absorption) and the suffering of conditioning, so they are attached to the unstable and wavering joy of the inverted nature of Samsara (cyclic existence), and practice such meditation. The Hearers and Solitary Realizers who delight in the pacification of the suffering of Samsara, enter only into the pacification of taking the later existence of their own continuum, and practice it. However, the practice of the Bodhisattva, whose nature is great compassion, takes the suffering of self and others with wisdom and makes everything peaceful, and with compassion does not abandon sentient beings, but always abides for the benefit of others, so it is more excellent than the practice of the former worldly ones and the Hearers and Solitary Realizers who have passed away. The ignorant ordinary people of the world each do not think about benefiting others, but for the sake of their own happiness, they strive diligently in various activities such as farming, trading, and taking wives, but they do not obtain the happiness of always being without fault and completely perfect self-interest that they desire, and in this life they also have the suffering of cold, heat, hunger, thirst, etc., and also the cause of seeking what has not been obtained, and the cause of the loss of what has been obtained, etc., causes the body and mind to experience much suffering, and so it is in future lives.
ན་སོང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི། གནས་སྐབས་སུ་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་འདི་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་མྱོང་བའི་ 2-46a དོན་བྱས་ནས། མཐར་ཐུག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་ཅིང་། གཞན་དོན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཅི་ཙམ་པར་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི། གཞན་དག་བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པའི་དུས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུས་གཉིད་སོགས་བག་མེད་དུ་གནས་པའི་དུས་ན་ཡང་དགེ་རྩ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་མ་ཟད། འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེམས་ཀྱི་འཕེན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སྤྱོད་ལམ་གང་དང་གང་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་འོས་ཤིང་རིགས་པའི་སྐབས་དེ་དང་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་སྤྱོད་ལམ་ལུང་མ་བསྟན་ཀུན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲོང་དུ་འཇུག་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། ལམ་དུ་ 2-46b འཇུག་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ། སྐས་ལ་འཛེགས་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས་ལ་འཛེགས་པ། ཁྲུས་བྱེད་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཉོན་དག་པ། མེ་འབུད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བུད་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཚིག་པ་སོགས་ལས་དེ་དང་དེར་མཐུན་པའི་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་དམིགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འ
【現代漢語翻譯】 將遭受諸如疾病等諸多痛苦。而那些恒常致力於利益他人的堅定菩薩們，暫時能體驗到自他今生來世的諸多安樂，最終將證得無住涅槃。屆時，他們將獲得自身利益圓滿的大樂，永不退轉，並且獲得利益無盡眾生的事業。 第五，修行永不間斷：當其他人不精進時，就會與修行分離。但菩薩並非如此，憑藉願心和行心的力量，即使在睡眠等放逸之時，善根也會不斷增長。不僅以身語意實際修持佈施等六度來利益眾生，而且在行住坐臥的一切行為中，都以心之願力來利益眾生。無論諸佛之子們做什麼樣的行為，在六根涉入各種境界時，都會相應地發起與當時情況相符的愿詞，爲了利益眾生而顯現這些願望，從而使一切無記業都轉變為利益眾生的方便。正如《行持清凈經》中所說：『菩薩進入城鎮時，發願一切眾生都進入解脫的殊勝城市；走在路上時，發願一切眾生都走上大乘之路；登上臺階時，發願一切眾生都登上解脫的階梯；洗浴時，發願一切眾生的業障煩惱都得以清凈；生火時，發願一切眾生的分別念之柴薪都被智慧之火焚燒。』等等，以與此相應的清凈之法，發願一切眾生獲得安樂和解脫，從而爲了恒常利益他人而回向。 第六，在利益他人時，不因他人的邪行而沮喪：菩薩們因為具有如實了知一切法自性的智慧，以及對眾生的大悲心，所以即使面對眾生的負面行為也不會灰心。這是因為眾生總是執著于無我的事物為我。
【English Translation】 They will experience many sufferings such as diseases. However, those steadfast Bodhisattvas who are constantly diligent in benefiting others will, in the meantime, experience many happinesses for both themselves and others in this life and the next. Having accomplished the purpose, they will ultimately attain non-abiding Nirvana. At that time, they will obtain the great bliss of completely fulfilling their own purpose, which will never diminish, and they will obtain the inexhaustible activity of benefiting sentient beings to the extent of their limits. Fifth, the continuity of practice is unbroken: When others do not exert effort, they are separated from practice. However, Bodhisattvas are not like that; by the power of generating the mind of aspiration and engagement, even when they are in a state of negligence such as sleep, the roots of virtue continuously increase. Not only do they actually practice the six perfections such as giving with body, speech, and mind to benefit sentient beings, but also in all activities of walking, standing, sitting, and lying down, they benefit sentient beings with the aspiration of their minds. Whatever actions the sons of the Buddhas perform, at the time when the six senses engage in various objects, they generate aspirations that are appropriate and in accordance with the occasion, for the sake of benefiting sentient beings. By manifestly focusing on these aspirations, all neutral actions become skillful means for benefiting sentient beings. As it is said in the Sutra of Complete Pure Conduct: 'When a Bodhisattva enters a town, may all sentient beings enter the supreme city of liberation'; 'When walking on a path, may all sentient beings enter the path of the Great Vehicle'; 'When climbing stairs, may all sentient beings climb the stairs of liberation'; 'When bathing, may all sentient beings' karmic defilements be purified'; 'When kindling a fire, may the firewood of all sentient beings' conceptual thoughts be burned by the fire of wisdom,' etc. Through the Dharma of purification corresponding to each situation, they dedicate the merit with the aspiration that all sentient beings attain happiness and liberation, thus continuously benefiting others. Sixth, not being discouraged by others' wrongdoings when benefiting them: Because Bodhisattvas possess the wisdom that realizes the true nature of all phenomena without distortion, and because they possess great compassion for sentient beings, they are not discouraged by others' wrongdoings. This is because sentient beings are always clinging to what is without self as self.
དོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གིས་བརྡེག་པ་དང་། ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སོགས་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། སྨྱོན་པ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཐོ་བཙམས་པ་དང་། རང་ཡང་ལྕེབ་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་དག་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས། འདི་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སྐྱེ་བོ་ལོག་སྒྲུབ་ཅན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་འདི་ཉེས་པ་འདི་ལས་ཐར་ 2-47a བར་བྱའོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་ཏེ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་འདིས་ནི་སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་དང་། འགྲོ་བ་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་པོ་ཀུན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འགྲོ་ཞིང་ཞི་བ་མཆོག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་ལ། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་། བྱམས་པའི་བསམ་པས་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུད་ཅིང་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པའི་ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། 思作 གསུམ་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བསམ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་བསམ་པ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། 思所證空性 དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཏན་ལ་ 2-47b དབབ་པ་བདག་མེད་གཉིས། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་གསུམ། 空性定義 དང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་དབང་གི་ཆོས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉ
【現代漢語翻譯】 那些因貪慾、嗔恨和愚癡的過失而失去自主，心性變得不自由的眾生，有智慧的菩薩不會因為他們遭受鞭打、惡語相向或邪見等行為而責怪他們。這就像瘋子傷害他人或自殘一樣，那些眾生也是在不情願的情況下被煩惱所控制，才會做出這樣的錯誤行為。菩薩理解到這一點，所以不會對那些持邪見的人感到憤怒或厭惡，而是爲了讓他們從這些過失中解脫出來，而生起極大的慈悲心。 第三，闡述修行的偉大之處，並總結要義：菩薩的這種修行能夠壓倒三有（srid pa khams gsum，三界），超越五道輪迴（'gro ba lam gyud lnga po，五道），並具有寂靜至上的不住涅槃（mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa，無住涅槃）。通過慈悲之心，菩薩恒常地引導和接納眾生，永不捨棄。這種修行具有壓倒一切眾生、獲得不住涅槃、功德不斷增長以及永不捨棄眾生的四大殊勝之處，正如前面所闡述的意義一樣。《大乘經莊嚴論》中的修行品第六品已經詳細解釋完畢。因此，既然經中說修行能達到不住涅槃，而不證悟真如（de kho na nyid，梵文：tathatā，梵文羅馬擬音：tathata，漢語字面意思：如是）就無法獲得不住涅槃，所以修行品之後將要講解真如品。 思擇 第三，應當思擇的內容包括：思擇所證悟的真如（rtogs bya de kho na nyid la bsam pa，所證空性），思擇所要成就的六種神通（bsgrub bya mngon shes drug la bsam pa，所證六神通），以及思擇如何使自相續成熟，成為獲得一切功德之因（yon tan thams cad thob pa'i rgyu rang rgyud yongs su smin par bya ba la bsam pa，獲得一切功德之因，使自相續成熟）。 思擇所證空性 首先，關於真如的體性，需要確定無我（bdag med，梵文：nairātmya，梵文羅馬擬音：nairatmya，漢語字面意思：無我）二諦。以及如何證悟的次第。 空性定義 首先，真如的自證自知之體性是遠離有、無、一、異四邊（yod pa dang med pa gcig dang tha dad kyi mtha' bzhi dang bral ba，離四邊）的。為什麼呢？因為勝義諦（don dam pa，勝義諦）的真如不像遍計所執（kun brtags pa，遍計所執）和依他起（gzhan gyi dbang gi mtshan nyid，依他起）那樣存在，也不是完全不存在於圓成實（yongs su grub pa'i mtshan nyid，圓成實）中。所謂的『一切法』，無非是深奧的緣起（rten 'brel，緣起）——依他起的法，除此之外別無他物。而對於依他起，存在能取和所取二者。
【English Translation】 Those beings whose minds are involuntarily controlled by the faults of attachment, hatred, and ignorance, the wise Bodhisattva does not blame them for being beaten, reviled, or holding wrong views. Just as madmen harm others or themselves, those beings are also unwillingly controlled by afflictions, and thus engage in such wrong actions. Understanding this, the Bodhisattva does not become angry or disgusted with those who hold wrong views, but rather cultivates great compassion in order to liberate them from these faults. Third, to show the greatness of practice and summarize the meaning: This practice of the Bodhisattva overwhelms the three realms of existence (srid pa khams gsum, three realms), transcends the five paths of beings ( 'gro ba lam gyud lnga po, five paths of beings), and possesses the supreme peace of non-abiding Nirvana (mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa, non-abiding Nirvana). Through the thought of loving-kindness, the Bodhisattva constantly guides and embraces beings, never abandoning them. This practice has four great qualities: overwhelming all beings, attaining non-abiding Nirvana, increasing virtues, and never abandoning sentient beings, just as the meanings explained above. The sixth chapter, the chapter on practice, from the Ornament of the Great Vehicle Sutras, has been fully explained. Therefore, since the sutra says that practice leads to non-abiding Nirvana, and non-abiding Nirvana cannot be attained without realizing Suchness (de kho na nyid, Sanskrit: tathatā, IAST: tathata, meaning: thusness), the chapter on Suchness will be explained after the chapter on practice. Contemplation Third, the things to be contemplated include: contemplating the Suchness to be realized (rtogs bya de kho na nyid la bsam pa, contemplating the emptiness to be realized), contemplating the six superknowledges to be accomplished (bsgrub bya mngon shes drug la bsam pa, contemplating the six superknowledges), and contemplating how to mature one's own mindstream to become the cause of attaining all qualities (yon tan thams cad thob pa'i rgyu rang rgyud yongs su smin par bya ba la bsam pa, contemplating the cause of attaining all qualities, maturing one's own mindstream). Contemplating the Emptiness to be Realized First, regarding the nature of Suchness, it is necessary to ascertain the two selflessnesses (bdag med, Sanskrit: nairātmya, IAST: nairatmya, meaning: selflessness). And the order of how to realize it. Definition of Emptiness First, the self-cognizing nature of Suchness is free from the four extremes of existence, non-existence, oneness, and otherness (yod pa dang med pa gcig dang tha dad kyi mtha' bzhi dang bral ba, free from the four extremes). Why? Because the Suchness of ultimate truth (don dam pa, ultimate truth) does not exist like the imputed (kun brtags pa, imputed) and the dependent nature (gzhan gyi dbang gi mtshan nyid, dependent nature), nor is it completely non-existent in the perfectly established nature (yongs su grub pa'i mtshan nyid, perfectly established nature). The so-called 'all phenomena' are nothing other than the profound dependent arising (rten 'brel, dependent arising) - the phenomena of the dependent nature. And for the dependent nature, there are the two, the grasper and the grasped.
ིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཞེན་ན་ཡང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་གཉིས་ཆོས་སུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གནས་ལུགས་སམ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེས་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པའོ། །ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་དག་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ནམ་ཁྱད་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས་གཞན་མིན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་བརྟགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དོན་ལ་མེད་པ་དང་། གཞན་དབང་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཞི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གཅིག་ 2-48a མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ན་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་དགོས་ནའང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པའམ་མེ་དང་ཚ་བ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ནི་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའམ་འགག་པ་མེད་དེ། གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྔ་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པས་ན་ནམ་ཡང་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ན་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ལྟར་ཀུན་ཉོན་བྲི་བ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་འཕེལ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་བྲི་བ་དང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བའམ། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་གསར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་གསེར་བཟང་པོ་དང་ཆུ་དང་ཤེལ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ནས་དྲི་མ་བསལ་དུ་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྤྲིན་དང་གསེར་ལ་གཡའ་དང་ཆུ་ལ་ 2-48b རྙོགས་པ་དང་། ཤེལ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་བསལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ
【現代漢語翻譯】 執著於事物如所顯現般存在，是遍計所執（kun btags，概念性的）。雖然事物如所顯現般，無知的凡夫俗子也執著於事物如所顯現般存在，但能取和所取的二元對立從根本上就不存在，完全成立的實相是勝義諦（gnas lugs sam don dam pa，實相或究竟諦），因此在名言上，以某物不存在來否定某物，空性就作為遣除而成立，所以是存在的。所謂的遍計所執和依他起，與圓成實（yongs su grub pa）並非同一，因此不是無差別，但也不是異體，因此不是他者。正如《解深密經》所說：『行蘊界與勝義之自性，一與異性皆遠離之自性。』遍計所執是顛倒的，在實相中不存在；依他起是遍計所執的所依，顯現為二元對立；圓成實是不顛倒的，遠離二元對立，因此它們不是一體，因為它們是法相和法性。那麼，它們是他體嗎？不是的，因為在依他起的自性中，遠離能取和所取的二元對立本身就是圓成實，除了依他起之外，沒有任何其他的圓成實，所以作為法相的依他起的法性就是圓成實。如果它們是異體，那麼依他起就不應空于能取和所取，但這並不合理。例如，就像有為法和無常，或者火和熱不是異體一樣，應當理解。 勝義諦的圓成實從一開始就沒有生和滅，因為如果某物的自性從根本上就不是由因緣所生，那麼它怎麼會有壞滅呢？無論在輪迴還是涅槃之時，前後都沒有差別，因此它永遠不會減少，沒有增長，只是如其本然地存在。例如，就像天空，無論有云還是沒有云的時候，都沒有增減一樣，無論煩惱減少還是清凈增長，實相都不會減少或增加。或者，因為它的自性本自清凈，所以也沒有新生的清凈，例如天空、純金、水和水晶一樣，自性清凈。雖然從自性的角度來說，沒有可以去除的垢染，但就像天空有突如其來的雲朵，黃金有雜質，水有渾濁，水晶有污垢一樣，圓成實也通過去除突如其來的二障的力量，而變得完全清凈，這就是勝義諦的自性。因此，勝義諦是無二的。
【English Translation】 To be attached to things as existing in the way they appear is imputation (kun btags, conceptual). Although things appear as they do, and ignorant ordinary people are attached to things as existing in that way, the duality of grasper and grasped does not exist from the beginning, and the perfectly established reality is the ultimate truth (gnas lugs sam don dam pa, reality or ultimate truth). Therefore, in conventional terms, by negating something with the absence of something, emptiness is established as exclusion, so it exists. The so-called imputation and dependence, and the perfectly established, are not the same, so they are not undifferentiated, but they are not different, so they are not other. As it is said in the 《Saṃdhinirmocana Sūtra》: 'The realm of formations and the nature of ultimate reality are the nature of being free from one and different.' Imputation is inverted and does not exist in reality; dependence is the basis of imputation, appearing as duality; the perfectly established is not inverted and is empty of duality, so they are not one, because they are characteristics and nature. Then, are they other? No, because in the nature of dependence, being free from the imputation of grasper and grasped is the perfectly established, and there is no perfectly established other than dependence, so the nature of dependence as a characteristic is the perfectly established. If they were different, then dependence would have to be not empty of grasper and grasped, but that is not reasonable. For example, it should be understood that conditioned things and impermanence, or fire and heat, are not different. The perfectly established ultimate truth has no birth or destruction from the beginning, because if something's own nature is not born from causes and conditions from the beginning, then how can it have destruction? Whether in saṃsāra or nirvāṇa, there is no difference before and after, so it will never decrease, there is no increase, it just remains as it is. For example, just as the sky does not increase or decrease when there are clouds or no clouds, the decrease of afflictions and the increase of purification do not cause suchness to decrease or increase. Or, because its own nature is naturally pure, there is no newly purified, just like the sky, pure gold, water, and crystal are naturally pure. Although from the point of view of nature, there is no impurity to be removed, just as the sky has sudden clouds, gold has impurities, water has turbidity, and crystal has stains, the perfectly established also becomes completely pure by the power of removing the two sudden obscurations, which is the nature of the ultimate truth. Therefore, the ultimate truth is non-dual.
་དེ་དོན་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དང་། གཅིག་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་དང་། འཕེལ་འབྲི་མེད་པ་དང་། དག་དང་མ་དག་མིན་པ་ལྔའོ། དབུ་མ་ལྟར་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་པས་དབྱེ་བ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་ཐ་དད་པར་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། མེའི་ཚ་བ་དང་བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་སུམ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་ཅིང་། ཕུང་གསུམ་པ་དེ་འདྲ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་བྲི་གང་བྲལ་བར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཡིན་པས་དག་ 2-49a པ་དང་མ་དག་པ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྣང་གཞི་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་གསལ་རིག་ཙམ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་འདོད་ཚུལ་དེའི་ཞེ་འདོད་མཐར་དེད་ན་ཤེས་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་རྫས་ཡོད་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལས་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་ན་དབུ་མའི་ལུགས་དང་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། དོན་དམ་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ན་དབུ་མའི་ལུགས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་དབུ་མ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་བྱ་སྣང་མོད། བྱམས་ཆོས་སྐོར་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་པར་གང་ཟག་གང་གིས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་ནས། དེ་ནས་སེམས་ལ་གཟུང་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་ཕྱིར་འཛིན་པའང་མེད་པར་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ཡིན་ཚུལ་ཀྱང་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ས
【現代漢語翻譯】 這通過五個方面來闡述：非有非無，非一非異，非生非滅，非增非減，非凈非不凈。按照中觀的觀點，依賴於緣起而顯現的一切法，在世俗名言中並非不存在；但在勝義諦中並非存在，也不是亦有亦無。因為勝義諦中不存在，這是世俗中存在的諸法的法性，所以這兩者只是名稱上的區分，實際上並沒有本質上的差異，就像火的熱性和紅糖的甜味一樣。那麼，既非世俗中存在，也非勝義諦中不存在的第三種蘊，是實相嗎？並非如此，因為沒有能證明既非法相也非法性的第三蘊的量。而且，這樣的第三蘊也不能作為世俗諸法的自性或法性。因此，遠離有、無、亦有亦無、非有非無這四邊的，就是遠離一切戲論。法與法性無別，二諦無別，各自由自己證悟。這樣的離戲法性，因為遠離生滅、增減，所以恒常平等，沒有清凈與不清凈等二元對立的絲毫痕跡。此外，唯識宗認為一切法都只是心的顯現，除此之外別無他物。他們認為顯現的基礎——他緣起識，僅僅是明覺，作為實有存在。如果追究這種觀點的最終意圖，他們只是認為這個識是顯現一切名言的實有之因，而不是勝義諦中真實存在的實有。如果不是這樣認為，那就與中觀的觀點沒有任何矛盾。如果認為是勝義諦中真實存在的，那就與中觀的觀點相矛盾。因此，是否與中觀相矛盾，應該通過這一點來辨析。彌勒五法和無著的《大乘莊嚴經論》等論典，在修行者的意樂和實踐中，首先將一切法視為唯心，然後體驗心無所緣，進而因為無所緣而無能取。在加行道的頂位時，證悟之後，現量證悟遠離能取所取的法性真諦，從而獲得初地。關於唯識的觀點，雖然認為作為處所、意義、身體顯現的能取所取二相的因——阿賴耶識，在名言中是實有存在的，但實際上這兩者並非真實存在，而是以各種形式顯現。 這通過五個方面來闡述：非有非無，非一非異，非生非滅，非增非減，非凈非不凈。按照中觀的觀點，依賴於緣起而顯現的一切法，在世俗名言中並非不存在；但在勝義諦中並非存在，也不是亦有亦無。因為勝義諦中不存在，這是世俗中存在的諸法的法性，所以這兩者只是名稱上的區分，實際上並沒有本質上的差異，就像火的熱性和紅糖的甜味一樣。那麼，既非世俗中存在，也非勝義諦中不存在的第三種蘊，是實相嗎？並非如此，因為沒有能證明既非法相也非法性的第三蘊的量。而且，這樣的第三蘊也不能作為世俗諸法的自性或法性。因此，遠離有、無、亦有亦無、非有非無這四邊的，就是遠離一切戲論。法與法性無別，二諦無別，各自由自己證悟。這樣的離戲法性，因為遠離生滅、增減，所以恒常平等，沒有清凈與不清凈等二元對立的絲毫痕跡。此外，唯識宗認為一切法都只是心的顯現，除此之外別無他物。他們認為顯現的基礎——他緣起識，僅僅是明覺，作為實有存在。如果追究這種觀點的最終意圖，他們只是認為這個識是顯現一切名言的實有之因，而不是勝義諦中真實存在的實有。如果不是這樣認為，那就與中觀的觀點沒有任何矛盾。如果認為是勝義諦中真實存在的，那就與中觀的觀點相矛盾。因此，是否與中觀相矛盾，應該通過這一點來辨析。彌勒五法和無著的《大乘莊嚴經論》等論典，在修行者的意樂和實踐中，首先將一切法視為唯心，然後體驗心無所緣，進而因為無所緣而無能取。在加行道的頂位時，證悟之後，現量證悟遠離能取所取的法性真諦，從而獲得初地。關於唯識的觀點，雖然認為作為處所、意義、身體顯現的能取所取二相的因——阿賴耶識，在名言中是實有存在的，但實際上這兩者並非真實存在，而是以各種形式顯現。
【English Translation】 This is explained through five aspects: neither existent nor non-existent, neither one nor different, neither arising nor ceasing, neither increasing nor decreasing, and neither pure nor impure. According to the Madhyamaka (Middle Way) view, all phenomena that appear due to dependent origination are not non-existent in conventional terms; but in ultimate truth, they are not existent, nor are they both existent and non-existent. Because it is non-existent in ultimate truth, this is the nature of phenomena that exist in conventional terms, so these two are only distinguished by name, but in reality, they are not established as two different things, just like the heat of fire and the sweetness of molasses. Then, is the third aggregate that is neither existent in conventional terms nor non-existent in ultimate truth the true reality? It is not, because there is no valid cognition to prove a third aggregate that is neither a phenomenon nor its nature. Moreover, such a third aggregate cannot be the nature or dharma nature of conventional phenomena. Therefore, being free from the four extremes of existence, non-existence, both, and neither, is being free from all elaborations. The dharma and dharma nature are inseparable, the two truths are inseparable, and each is to be realized by oneself. Such a dharma nature, free from elaborations, is always equal because it is free from arising and ceasing, increasing and decreasing, so there is not even a trace of dualistic characteristics such as purity and impurity. Furthermore, the Cittamatra (Mind-Only) school asserts that all phenomena are merely appearances of the mind, and there is nothing else. They believe that the basis of appearance—the other-powered consciousness—is merely clarity and awareness, existing as a substance. If one pursues the ultimate intention of this view, they merely believe that this consciousness is the substantial cause of the appearance of all terms, but they do not believe it to be a truly established substance in ultimate truth. If they do not believe this, then there is no contradiction with the Madhyamaka view. If they believe it to be truly established in ultimate truth, then it contradicts the Madhyamaka view. Therefore, whether or not it contradicts Madhyamaka should be examined through this point. The Five Treatises of Maitreya and the treatises of Asanga, the great chariot, all agree that in the practitioner's intention and practice, one first regards all phenomena as mind-only, then experiences the mind without an object of focus, and then, because there is no object of focus, there is also no grasper. At the time of the peak of the path of application, after realization, one directly realizes the truth of dharma nature, which is free from grasper and grasped, and thus attains the first bhumi (ground). Regarding the Cittamatra view, although they assert that the alaya-vijnana (store consciousness), which is the cause of the appearance of the two aspects of grasper and grasped that appear as place, meaning, and body, exists substantially in conventional terms, in reality, these two are not truly existent, but appear in various forms. This is explained through five aspects: neither existent nor non-existent, neither one nor different, neither arising nor ceasing, neither increasing nor decreasing, and neither pure nor impure. According to the Madhyamaka (Middle Way) view, all phenomena that appear due to dependent origination are not non-existent in conventional terms; but in ultimate truth, they are not existent, nor are they both existent and non-existent. Because it is non-existent in ultimate truth, this is the nature of phenomena that exist in conventional terms, so these two are only distinguished by name, but in reality, they are not established as two different things, just like the heat of fire and the sweetness of molasses. Then, is the third aggregate that is neither existent in conventional terms nor non-existent in ultimate truth the true reality? It is not, because there is no valid cognition to prove a third aggregate that is neither a phenomenon nor its nature. Moreover, such a third aggregate cannot be the nature or dharma nature of conventional phenomena. Therefore, being free from the four extremes of existence, non-existence, both, and neither, is being free from all elaborations. The dharma and dharma nature are inseparable, the two truths are inseparable, and each is to be realized by oneself. Such a dharma nature, free from elaborations, is always equal because it is free from arising and ceasing, increasing and decreasing, so there is not even a trace of dualistic characteristics such as purity and impurity. Furthermore, the Cittamatra (Mind-Only) school asserts that all phenomena are merely appearances of the mind, and there is nothing else. They believe that the basis of appearance—the other-powered consciousness—is merely clarity and awareness, existing as a substance. If one pursues the ultimate intention of this view, they merely believe that this consciousness is the substantial cause of the appearance of all terms, but they do not believe it to be a truly established substance in ultimate truth. If they do not believe this, then there is no contradiction with the Madhyamaka view. If they believe it to be truly established in ultimate truth, then it contradicts the Madhyamaka view. Therefore, whether or not it contradicts Madhyamaka should be examined through this point. The Five Treatises of Maitreya and the treatises of Asanga, the great chariot, all agree that in the practitioner's intention and practice, one first regards all phenomena as mind-only, then experiences the mind without an object of focus, and then, because there is no object of focus, there is also no grasper. At the time of the peak of the path of application, after realization, one directly realizes the truth of dharma nature, which is free from grasper and grasped, and thus attains the first bhumi (ground). Regarding the Cittamatra view, although they assert that the alaya-vijnana (store consciousness), which is the cause of the appearance of the two aspects of grasper and grasped that appear as place, meaning, and body, exists substantially in conventional terms, in reality, these two are not truly existent, but appear in various forms.
ུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ 2-49b གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལུགས་འདིས་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་རིགས་པའི་ཕྱིར་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བཟུང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དགག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད་ཅེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱི་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་པ། ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་ཡང་ཐག་པས་མི་སྟོང་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ཡིན་པར་མ་གོ་ནས། གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་ལམ་ཚུལ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀག་པ་མིན་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལ་མི་རིགས་པ་མེད་དེ། གངས་ཅན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་བདེན་མཐོང་རྣམས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པ་དབུ་མ་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་བཞེད་པ་ཡོད་ན། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དབུ་མའི་དགོངས་དོན་རྟོགས་པ་སྨྲོས་ཅི་དགོས་ཏེ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་དབུ་མ་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོག་གི་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་མ་བླངས་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། 2-50a དང་པོ་ཀུན་གཞི་ལས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཆེད་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཕྲ་བ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མཁས་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པས། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རགས་པ་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་ཟབ་པར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཐེག་བསྡུས་སོགས་སུ་གསུངས། དེ་དང་མཚུངས་པར་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་ཟབ་མོའི་སྔགས་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཀྱང་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་སེམས་ལ་ཐུག་པར་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འབྱུང་གི་སེམས་མེད་ན་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པས་ལས་འདུ་བྱས་ནས་ཀུན་ཉོན་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བསྒྲུབས་པས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 因為顯現是心識的現象，所以如同幻術等一般，如此宣說的緣故，此宗對於二取空性的認知，能夠非常容易地理解其沒有真實成立的自性和特徵。因此，應將中觀和唯識兩大學派的究竟密意視為一致。那麼，中觀論師們為何要對唯識宗的觀點進行破斥呢？這是因為一些持有唯識宗觀點，且具有強烈我慢的人，在唯識的場合中認為『外境不存在，心識作為實體存在』，就像繩子雖然空于蛇，但並不空于繩子一樣。他們沒有理解這只是在名言上的權宜之計，而執著於二取空性的心識在勝義諦上真實成立，所以才要駁斥這種觀點。但並非是否認佛陀所教導的、如實證悟唯識之道的聖者無著的密意。我是這樣說的。這樣說並非沒有道理，因為藏地的學者們認為，聲聞乘中證悟真諦的修行者，對於人無我和法無我的證悟與中觀行者沒有差別。更何況是聖者無著證悟了中觀的密意呢？這還用說嗎？因為他是聖者。總的來說，中觀宗僅僅通過確立諸法是緣起而無生，就已經足夠，並非必須接受唯識宗的觀點。然而，緣起也分為兩種： 一種是辨別自性的緣起，另一種是辨別悅意和不悅意的緣起。第一種是解釋一切顯現如何從阿賴耶識中產生的，這種微細的內在緣起，只有精通微細而深奧之義的菩薩才能證悟。第二種是辨別悅意和不悅意的粗大外在十二緣起。聖者無著在《攝大乘論》等論典中，對此進行了更為深刻的闡述。同樣，在究竟了義的經部和甚深密咒續部中，也都宣說了除了心識之外沒有其他法，以及輪迴和涅槃的根本都在於心識。這是因為依靠心識的力量，才能產生輪迴和涅槃的諸法；如果沒有心識，這些法也就不可能產生。其道理是：依靠心識的力量，煩惱造作惡業，從而成就了雜染輪迴的一面；依靠心識生起證悟無我的智慧和慈悲心，從而修持大乘道，使八識連同阿賴耶識一起轉變為五種智慧自性的佛陀。
【English Translation】 Because appearances are phenomena of consciousness, they are said to be like illusions, etc. Therefore, this system can very easily understand that the knowledge of the two emptinesses does not have truly established self-nature and characteristics. Therefore, the ultimate intentions of the great chariots of Madhyamaka and Cittamatra should be regarded as consistent. Then, why did the Madhyamaka masters refute the tenets of the Cittamatrins? This is because some arrogant proponents of Cittamatra tenets claim that 'external objects do not exist, and consciousness exists as a substance' in the context of Cittamatra, just as a rope is empty of a snake but not empty of a rope. They did not understand that this is merely a conventional acceptance, and they clung to the belief that the knowledge of the two emptinesses is truly established in the ultimate sense. Therefore, they refuted this view, but they did not refute the intention of the noble Asanga, who truly realized the path of Cittamatra as taught by the Buddha. That is what I say. There is no reason to disagree with this statement, because the scholars of Tibet believe that even the Shravakas who have seen the truth realize both selflessnesses without any difference from the Madhyamikas. What need is there to mention that the great chariot Asanga realized the meaning of Madhyamaka? Because he is a noble being. In general, it is sufficient for the Madhyamikas to establish that all phenomena of dependent origination are unborn, but it is not necessary to accept the tenets of Cittamatra. However, there are two types of dependent origination: One is dependent origination that distinguishes self-nature, and the other is dependent origination that distinguishes between pleasant and unpleasant. The first explains how all appearances arise from the Alaya-consciousness. This subtle inner dependent origination is to be realized by Bodhisattvas who are skilled in subtle and profound meanings. The second is the grosser external twelve-linked dependent origination that distinguishes between pleasant and unpleasant. The noble Asanga explained it more profoundly in the Compendium of Determinations and other treatises. Similarly, in the definitive Sutras and the profound Tantras, it is also taught that there are no phenomena other than the mind, and that the root of both Samsara and Nirvana lies in the mind. This is because, by the power of the mind, the phenomena of Samsara and Nirvana arise. If there is no mind, these phenomena will not exist. The way this happens is that, by the power of the mind, afflictions create karma, thus accomplishing the side of impure Samsara. By generating wisdom and compassion that realize selflessness, the Great Vehicle path is cultivated, and the eight consciousnesses, together with the Alaya-consciousness, are transformed into the nature of the five wisdoms, thus accomplishing Buddhahood.
ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཀུན་བྱང་གི་རྩ་བ་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། སེམས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ན་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ལམ་གྱི་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས་གསུངས་པ་ 2-50b དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་མཁས་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱིས་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པ་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ལ་ཕྲ་བ་ནང་གི་དབུ་མ་དང་། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབུ་མ་ལ་རགས་པ་ཕྱིའི་དབུ་མ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཉམས་ལེན་གྱི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ཉིད་ཟབ་པས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་འདི་ལྟར་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས། དེས་ན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་རང་གསལ་ཞེས་པ་སེམས་ཙམ་པས་ཁས་ལེན་རྒྱུ་འདི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་གཟུང་འཛིན་འདི་ཡིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་གོ་ན་དགག་བྱ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་ལ་གོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དབུ་མ་དང་སྔགས་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་མེད་ན་སློབ་ལམ་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ་མི་སློབ་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟ་བུ་དང་ཁྱད་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་ཇི་ལྟར་འདོད། དེའི་ཕྱིར་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འབྱེད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་ 2-51a མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་གནད་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མཐོང་ངོ་། །མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྣང་སྟོང་རིས་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཟུང་འཇུག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཅིང་དེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་ས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། 彼所安立二無我 གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། དང་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་
【現代漢語翻譯】 即使是聲聞緣覺乘的修行者，也是通過證悟人無我的智慧，來證得趨近寂滅的涅槃，因此，一切清凈的根本在於心，這一點是所有佛教徒都必須承認的。而且，如果能確定心的本性是空性的，就能以較小的努力證悟大乘道，這是道上的重要關鍵，如《現觀莊嚴論》中所說。 在印度，著名的大學者巴比亞（Bhāviveka）在《中觀寶燈論》中總結了所有中觀的要點，他說道：『瑜伽行中觀派有微細的內中觀，而主張外境存在的中觀派有粗大的外中觀。』在實修時，瑜伽行中觀派更為深奧，吉祥月稱（Śrī Candrakīrti）也是這樣修行的。』由此可見，認為『二元對立的覺知是自明的』，如果心識派認為這是指最終的、具有能取所取二元對立的識，認為這種不可言說的識以不空性的實有存在，那就是需要破斥的。如果認為這種覺知是指從一開始就沒有生起的自性，通過自證的體驗而證悟的無二元對立的自明智慧，那就是需要建立的。這種觀點是中觀和密宗都必須承認的。如果不存在各自自證的智慧或光明心，那麼在有學道上就不可能有證悟法性真諦的智慧，在無學的無餘涅槃時，如果沒有佛陀的遍知智慧，就與小乘的涅槃如燈滅無異，那麼如何能說佛陀的色身、智慧和事業是無盡的呢？因此，中觀和唯識兩大車軌，雖然在開創深廣法道的方式上有所不同，但如果能理解它們最終的意趣在於匯入智慧的境界，那就非常好了。總之，一切法的實相，即真如，既不是斷滅空，也不是顯現，而是需要各自證悟的二諦雙運，如果在基礎、道和果的各個階段都能證悟其不變性，就能從執著惡見的懸崖中解脫。 彼所安立二無我 其次，確定真如是通過無我理證來完成的。首先，要建立人無我：
【English Translation】 Even Śrāvakas and Pratyekabuddhas attain Nirvāṇa, which approximates cessation, through the mind that realizes the absence of self in individuals. Therefore, the root of complete purification depends on the mind, which all Buddhists must acknowledge. Moreover, if one establishes that the nature of the mind is emptiness, one can realize the Mahāyāna path with little effort. This is a crucial point on the path, as stated in the Abhisamayālaṃkāra. In India, the renowned scholar Bhāviveka, in his treatise Madhyamaka-ratna-pradīpa, which summarizes the key points of all Madhyamaka, stated: 'The Yogācāra-Madhyamaka has the subtle inner Madhyamaka, while the Madhyamaka that asserts external objects has the coarse outer Madhyamaka.' During practice, the Yogācāra-Madhyamaka is more profound, and the venerable Śrī Candrakīrti also practiced in this way. Therefore, the assertion that 'dualistic awareness is self-illuminating'—if the Mind-Only school takes this to mean the ultimate consciousness with grasping and grasped, an inexpressible consciousness existing as truly established without being empty of its own nature—is something to be refuted. If it means the self-illuminating wisdom free from grasping, which is the very nature of awareness that has never arisen from the beginning, experienced directly through self-awareness, then it is something to be established. Both Madhyamaka and Mantrayāna must acknowledge this. If there is no individually self-aware wisdom or clear light mind, then it is unreasonable to have the wisdom that realizes the truth of reality on the path of learning. And if, at the time of the non-learning state of Nirvāṇa without remainder, the Buddha does not have the omniscient wisdom, then it is no different from the extinction of a lamp, as in the Nirvāṇa of the Lesser Vehicle. How then can one assert that the Buddha's body, wisdom, and activity are inexhaustible? Therefore, although the great chariots of Madhyamaka and Mind-Only appear to have different systems for establishing the ways of opening the profound and vast Dharma paths, it is excellent to know the key point that their ultimate intentions converge into a single unity in the realm of wisdom. In short, the reality of all phenomena, suchness, is neither an extreme of phenomenal appearance nor emptiness, but a union that must be known individually. If one realizes its immutability in all stages of the ground, path, and result, one is liberated from the abyss of clinging to bad views. That which is established as the two selflessnesses. Secondly, establishing suchness is accomplished through reasoning on selflessness. First, to establish the selflessness of individuals:
ཟག་གི་བདག་ཞེས་པ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། བདག་ལྟ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡང་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པ་དང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་པས། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། ལས་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ངན་པའི་གནས་ཞེས་ངན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལ་ 2-51b བསྙེགས་ཏེ་དེ་ནི་ལྟ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའམ། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་ངན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོའོ་ཞེས་འདུག །འགྱུར་ལ་ལ་ན་ངན་པར་གནས་ཞེས་པ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ངན་པར་གནས་པ་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་དང་མ་ཁྱབ་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཅན་འཇིག་ལྟ་དང་། ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བདག་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཕྱི་རོལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་བཀག་པ་དེས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཁེགས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ང་གཅིག་ལས་དུ་མ་མེད་པ་དང་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མཐའ་མའི་བར་དུ་གཅིག་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དེ་འདྲའི་བདག་དེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔྱད་པ་གསུམ་བྱས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་ཅེ་ན། བདག་དེ་ནི་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའམ་ནོར་བའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ 2-52a ཡོད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ན་ཆུང་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པས་འཁོར་བར་བཅིངས་པ་དང་། བཅིངས་པ་དེ་བཅད་ན་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ཀྱི་བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་ཐར
【現代漢語翻譯】 所謂的『具有自性』，未經考察和分析，僅僅是顛倒的執取，實際上並不成立。因為『我』見、蘊以及其他任何事物都不是『我』。對壞聚見（Skandhadṛṣṭi，五蘊）的執著或視為『我』的自性並非真我，因為『我』見是心的一種作用，是因緣和合的，無常的，不遍一切處的，並且會造作善、不善和無記三種業。外道所認為的『我』是無為的、常恒的、周遍的、不造業的，這與佛教所說的『我』的體性不同。作為壞聚見所依的五蘊也不是『我』的體性或自性。在《智慧堅定論》的註釋中，『惡處』指的是壞聚見，它是所有煩惱的根源，是執見的處所，或者說是煩惱惡業所產生的，因此稱為『惡處』，即五蘊。有些譯本中說『處於惡處』，指的是五蘊是煩惱和痛苦的處所，因此稱為『處於惡處』。無論如何，五蘊都不是『我』，正如前面所說，它們是無常的、因緣和合的、不周遍的、造業的、多樣的。『我』不是自性產生的，不是由因緣新組合的，不是周遍的，不是常恒的，不是不造業的，也不是單一的，因此與『我』的體性不同。除了能取『我』見的有境和所取五蘊之外，沒有其他的『我』存在，因為無論是現量還是比量，都無法在這兩者之外找到『我』。 此處駁斥了外道所臆想的『我』，同時也破除了俱生『我』執的執著對象。眾生認為『我』是唯一的，不是多樣的，並且從無始以來到最終都是同一個，這樣的『我』通過前面所說的三種分析，就會明白這僅僅是虛構的。如果『我』不存在，那麼為什麼所有眾生都會認為有『我』呢？並非因為『我』存在才會有這種想法，而是因為即使『我』不存在，也會由於錯誤的、顛倒的認知而誤以為存在，這僅僅是一種錯覺。例如，將繩子誤認為蛇，或者夢中見到未曾見過的少女等。如果『我』存在，那麼就會被煩惱束縛于輪迴之中，如果斷除了束縛，就能獲得解脫。如果『我』不存在，那麼誰能獲得解脫呢？
【English Translation】 The so-called 'possessor of self' is merely a reversed grasping without investigation and analysis, and it is not established in reality. Because neither the 'I' view, nor the aggregates, nor anything else is 'I'. The nature of clinging to the destructible aggregates (Skandhadṛṣṭi, five aggregates) or viewing them as 'I' is not the true self, because the 'I' view is a function of the mind, which is conditioned, impermanent, not all-pervasive, and performs three types of actions: virtuous, non-virtuous, and neutral. The 'I' that the non-Buddhists conceive of as unconditioned, permanent, pervasive, and non-acting is different in nature from what is being discussed here. The five aggregates, which serve as the basis for the destructible view, are also not the nature or essence of 'I'. In the commentary on 'Steadfast Intelligence', the 'evil place' refers to the destructible view, which is the root of all afflictions, the place of clinging, or produced by the evil deeds of afflictions, hence called the 'evil place', which is the aggregates. In some translations, it says 'residing in evil', which means the aggregates are the place of afflictions and suffering, hence called 'residing in evil', referring to the aggregates themselves. In any case, the five aggregates are not 'I', as mentioned earlier, because they are impermanent, conditioned, non-pervasive, acting, and multiple. 'I' is not produced by its own nature, not newly assembled by causes and conditions, not pervasive, not permanent, not non-acting, and not considered singular, thus differing in nature from 'I'. Apart from the object of clinging, the 'I' view, and the object, the five aggregates, there is no such thing as 'I', because neither direct perception nor inference can find 'I' separate from these two. Here, the refutation of the 'I' imagined by outsiders also negates the object of clinging of the innate 'I' grasping. Sentient beings believe that 'I' is unique, not multiple, and that it is the same from beginning to end. Such an 'I', through the three analyses mentioned earlier, will realize that it is merely a fabrication. If 'I' does not exist, then why do all sentient beings think there is 'I'? It is not because 'I' exists that they think so, but because even if 'I' does not exist, they mistakenly believe it exists due to erroneous and reversed cognition, which is merely an illusion. For example, mistaking a rope for a snake, or seeing an unseen maiden in a dream, and so on. If 'I' exists, then it will be bound to samsara by afflictions, and if the bondage is cut, it will be liberated. If 'I' does not exist, then who will be liberated?
་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཐར་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བདག་ཡོད་པ་དེ་ཐར་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ནས་སྐྲག་པ་ན། སྦྲུལ་མེད་པ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟར། བདག་མེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་དང་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མར་མྱོང་བ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ལས་ཉོན་འགག་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ནོར་བའམ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཙམ་ཞིག་ཟད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ཡོད་པ་ཐར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་བདག་འཛིན་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ཅིང་། དེ་མ་སྤངས་ན་ལས་ཉོན་མི་འགག་སྟེ། བདག་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། འཁྲུལ་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུན་ཆགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་གི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་གནས་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་འོག་ནས་འཆད་ 2-52b འགྱུར་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མི་མཐོང་བར་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མཐོང་བའི་མུན་པ་ཆེན་པོས་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་ན་རིག་མེད་དམ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མིན་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་གང་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་ཚོར་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བར་མའི་ཚོར་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་མྱོང་བ་མེད་དེ་མྱོང་བ་པོ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མྱོང་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ཆོས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པས་བདག་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་ཞིང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་སོགས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 那麼，爲了自己的解脫而努力是不必要的嗎？不是的，爲了解脫而努力不是因為存在一個『我』。例如，當因繩子而被誤認為蛇而感到恐懼時，看到沒有蛇就會感到安心。同樣，雖然沒有『我』，但由於執著于『我』，積累了煩惱和業力，從而在輪迴中持續遭受痛苦。因此，通過正確的智慧認識到無我，從而使業力和煩惱止息，才能獲得解脫。所以，所謂的解脫，僅僅是自己相續中的錯誤或錯覺的止息，而不是因為存在一個『我』而獲得解脫。如果存在『我』，那麼『我』的執著永遠不會消失；如果不捨棄它，業力和煩惱就不會止息。因為執著于『我』，就會持續地進入輪迴。 第二，闡釋法無我。那些僅僅依賴於顛倒錯亂的智慧的眾生，如何認為『我』和『法』存在呢？他們安住于由錯亂的因所產生的生、老等各種痛苦的自性之中。即使僅僅是安住于自己的錯亂之中，他們也不會如此認識到，正如接下來將要闡述的那樣，他們被巨大的黑暗所覆蓋，無法看到事物本來的存在方式，反而顛倒地看到不存在的事物。 因此，由於沒有通達這些輪迴的事物是痛苦和錯亂的無漏智慧，所以被稱為無明或非如實知。以顛倒的方式執著，以有漏的智慧體驗樂、苦、舍的感受，這本身就是一種覺知。然而，無論體驗哪一種感受，都無法超越痛苦。痛苦的感受是自性苦，快樂的感受是變異苦，中間的感受是行苦。 真實而言，沒有痛苦的體驗者，因為沒有作為體驗者的『我』；並且作為體驗對象的法，也並非真實存在。如何不是真實存在呢？由蘊、界、處所包含的法的自性或本體，僅僅是顯現而已，如同幻覺、夢境、陽焰一般。實際上，法的自性或本體並不存在，因為它並不如所顯現的那樣真實存在，所以安住于無我空性之中。為什麼呢？因為外在的事物由四大和種子等因緣所生，內在的事物，即有情的身蘊，由無明和行等所生。
【English Translation】 So, is it unnecessary to strive for one's own liberation? No, striving for liberation is not because there is a 'self'. For example, when one is frightened by mistaking a rope for a snake, seeing that there is no snake brings peace of mind. Similarly, although there is no 'self', due to clinging to a 'self', one accumulates afflictions and karma, and thus continuously experiences suffering in samsara. Therefore, by realizing the absence of a self through correct wisdom, karma and afflictions cease, and liberation is attained. So, what is called liberation is merely the cessation of error or delusion in one's own continuum, not the liberation of an existing 'self'. If there is a 'self', then attachment to the 'self' will never cease; if it is not abandoned, karma and afflictions will not cease. Because of attachment to the 'self', one continuously enters samsara. Secondly, explaining the absence of self in phenomena. How do those beings who rely solely on inverted and confused wisdom think that 'self' and 'phenomena' exist? They abide in the nature of various sufferings such as birth and aging, which arise from confused causes. Even if they are merely abiding in their own confusion, they will not recognize it as such, because, as will be explained below, they are covered by a great darkness that prevents them from seeing things as they are, and instead see non-existent things in an inverted way. Therefore, because they lack the undefiled wisdom that understands that these samsaric things are suffering and delusion, they are called ignorance or non-true knowledge. Holding on to things in an inverted way, experiencing feelings of pleasure, pain, and indifference with defiled knowledge, is itself a form of awareness. However, no matter which of the three feelings one experiences, one cannot transcend suffering. Painful feelings are suffering by nature, pleasant feelings are suffering of change, and neutral feelings are suffering of conditioning. In reality, there is no experiencer of suffering, because there is no 'self' as the experiencer; and the phenomena that are experienced are also not truly established. How are they not truly established? The nature or essence of phenomena, which are included in the aggregates, elements, and sense bases, exists only as an appearance, like illusions, dreams, and mirages. In reality, the nature or essence of phenomena does not exist, because it is not truly established as it appears, and therefore abides in emptiness without self. Why? Because external things arise from the four elements and causes such as seeds, and internal things, the aggregates of sentient beings, arise from ignorance and action, and so on.
ི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ 2-53a ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་སྣང་ན། སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་དག་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའམ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལ་ཡོད་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་མི་མཐོང་བར། བདག་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་འདི་ལ་མེད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། དེ་མཐོང་བ་འདི་འདྲའི་མུན་ནག་གི་རྣམ་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་མུན་པས་ནི་ཡོད་པ་བསྒྲིབས་ཤིང་མི་མཐོང་བར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དེས་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་ལ། མེད་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་སྔོན་མེད་ཡ་མཚན་པའི་མུན་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཅེས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མིང་དུ་ཡང་བཤད་དེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་དང་ཤེད་ཅན་དང་ཤེད་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་སྒྲ་དེ་སྦྱོར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅེས་པ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ལ་སྒྲ་དེ་སྦྱར་བའོ། །མུ་སྟེགས་རྣམས་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་ཞེན་པ་དེ་བཅིངས་ཐར་དུ་འདོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོས་བཅིངས་ཐར་དུ་འདོད་པའང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། ཐེག་པ་ཆེན་ 2-53b པོའི་ཚུལ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཡིན་ཡང་འཁོར་འདས་དང་འཆིང་གྲོལ་འཐད་ཚུལ་བསྟན་པ། འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ལ། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མ་རིག་པ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་གྱི་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་སོགས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པས་ན་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་བར་གནས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོ
【現代漢語翻譯】 一切外在和內在的事物都由因緣和合而生，萬物都依賴於各自的因緣聚合而顯現，這是顯而易見的事實。然而，愚昧之人卻認為這些事物是由自在天（藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在，主宰）或『我』等其他因素創造或影響而產生的。因為人們執著於事物本身，看不到緣起的真諦。雖然『我』和自在天等造物主並不存在，但他們卻認為存在。這種黑暗的景像是什麼呢？世俗的黑暗只是遮蔽已存在的事物，使之無法被看見，而不是使不存在的事物顯現。而眾生心中無明的黑暗，使他們看不到事物自身顯現的緣起之理，卻認為事物是由其他因素所生。這真是一種前所未有的、令人驚異的黑暗啊！』 此外，『我』（藏文：བདག་，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：我）也可以說是對補特伽羅（藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）的一種稱謂，如『我』、『有情』、『生命』、『補特伽羅』、『士夫』、『有勢者』等。『我』這個詞也可以用於指稱法的自性，如『法的我』，即指法的本質或自性。 外道徒執著于認為『我』（藏文：བདག་，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：我）是解脫的對境，這是顛倒的。同樣，聲聞乘行者執著于『法的我』，認為法的自性是解脫的對境，這也是因為不瞭解法的自性而產生的顛倒。 大乘的觀點認為，一切法都是無二無別的，是平等的。然而，爲了說明輪迴與涅槃、束縛與解脫的合理性，我們可以這樣理解：從勝義諦（藏文：དོན་དམ་པ，梵文天城體：परमार्थ，梵文羅馬擬音：paramārtha，漢語字面意思：勝義）的角度或從實相的角度來看，無明止息導致老死止息的寂滅涅槃，與無明緣起導致行等以及老死產生的輪迴，二者之間沒有任何差別。因為一切輪迴和涅槃的法，其自性都是不生不滅、平等的，所以輪迴的自性即是涅槃。如果這樣，那麼凡夫眾生處於輪迴之中，聖者獲得涅槃，這二者之間的差別又是什麼呢？這並不是因為輪迴和涅槃在勝義諦上是不同的，具有『我』和法的實體，而是因為是否如實證悟了『我』和法的無自性。雖然在勝義諦上輪迴和涅槃是平等的，但從名言諦（藏文：དངོ，梵文天城體：संवृति，梵文羅馬擬音：saṃvṛti，漢語字面意思：世俗）的角度來看
【English Translation】 Since all external and internal phenomena arise from the assembly of causes and conditions, it is evident that all things arise depending on the assembly of their respective causes and conditions. However, foolish beings believe that these things are created or influenced by others, such as Īśvara (Sovereign) or 'self'. Because they cling to things themselves, they do not see the meaning of dependent origination. Although 'self' and Īśvara, etc., do not exist as creators, they believe they do. What is this kind of darkness? The darkness known in the world only obscures what exists, making it invisible, but it does not make the non-existent visible. However, the darkness of ignorance that dwells in the minds of sentient beings prevents them from seeing the dependent arising that is manifest in the nature of things themselves, and they see things arising from other non-existent causes. This is truly an unprecedented and astonishing darkness! Furthermore, 'self' can also be said to be a name for a person, such as 'self', 'sentient being', 'life', 'person', 'powerful one', and so on. The term can also be applied to the nature of phenomena, such as 'the self of phenomena', which refers to the essence or nature of phenomena. The tirthikas (non-Buddhists) are perverse in that they cling to the 'self' of a person, thinking it is the object of liberation. Similarly, the Shravakas (Hearers) are perverse in that they cling to the 'self' of phenomena, thinking that the nature of phenomena is the object of liberation, because they do not understand the nature of phenomena. From the perspective of the Mahayana (Great Vehicle), all phenomena are non-dual and equal. However, to explain the rationality of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation), bondage and release, we can understand it this way: From the perspective of ultimate truth or the nature of reality, there is no difference between the cessation of ignorance leading to the cessation of aging and death (nirvana), and the arising of ignorance leading to actions and aging and death (samsara). Because the nature of all phenomena of samsara and nirvana is without arising or ceasing, and is equal, the very nature of samsara is nirvana. If that is the case, then what is the difference between ordinary beings remaining in samsara and noble ones attaining nirvana? It is not because samsara and nirvana are different in ultimate truth, possessing the substance of 'self' and phenomena, but because of whether or not one has realized the non-self-nature of 'self' and phenomena as they are. Although samsara and nirvana are equal in ultimate truth, from the perspective of conventional truth
ས་པོའི་གནས་ཚུལ་བཞིན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་བ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཉན་རང་གི་ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དག་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་བའང་ཟད་པས་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཙམ་ཡང་ཞི་བ་མི་ 2-54a གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བཤད་དོ། ། 如何證得彼即次第 གསུམ་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐའ་ཡས་པ་གང་ཞིག་གི་ཕ་རོལ་ཏེ་གྲངས་མེད་གཅིག་རྫོགས་པའི་བར་དུ་བསགས་པའམ་ཡང་ན་དེའི་ཕ་རོལ་འཕགས་པའི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་པར་བསགས་པ་དང་། མདོ་སོགས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ། ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་འདི་ཡན་ཆད་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དང་ཀ་བུམ་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ 2-54b དང་དེར་བཟུང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མིང་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་ནི་དྲོད་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་མིང་གིས་བརྗོད་པའམ་དེ་དང་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་དོན་རྣམས་ལྷག་པར་རིག་ནས་སེམས་ལས་དོན་རྣམས་སྣང་བ་མཐོང་བ་ནི་རྩེ་མོ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །གཟུང་བའི་ཆ་དེར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་བློ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུང
【現代漢語翻譯】 如實了知世間諸法皆為無常、痛苦、無我，並精進修習此等功德，直至輪迴之生滅盡，證得聲聞、緣覺之寂滅；以無分別智攝持六波羅蜜之善行，行持此等道之究竟，則意生身亦滅盡，乃至輪迴之習氣亦寂滅不存，是為獲得涅槃。 如何證得彼即次第 第三，指示如何證悟勝義諦之次第。菩薩以『福德智慧』等五頌（說明）。大乘菩薩以無分別智了知諸法無我，于資糧道、加行道、見道、修道中如何證得果位。菩薩于無數劫中供養如來，聽聞、思維、修習佛法，並積聚以六波羅蜜多攝持之無量福德與智慧資糧，直至圓滿無量劫，或至成就聖位，善積此等資糧。並以如理作意，于寂止之三摩地中，對經論等聖教所詮釋之無常、痛苦、空性、無我之義，毫無疑惑地以勝觀加以決斷，此為以三句偈說明資糧道。 如是積資並於法義獲得定解之後，所有色、聲等外境之顯現，以及柱、瓶等事物之顯現，皆是因名言概念而生。僅是依名言概念，由意識之分別而執取為『此』與『彼』，除此以外，事物之自性實不可言說，並了知其與名言概念相分離，此即獲得暖相之智慧。菩薩如是更加明瞭諸法唯是名言概念之施設或分別，由是所見諸法皆是心之顯現，此即頂位之現增三摩地。于能取之分上，所顯現之諸法即是心性之顯現，如夢境一般，了知無有離心之外境，並於唯心之自性中如實安住，此即安忍，是為趣入彼性之一分之三摩地。因此，彼性是遠離能取與所取，了知所取之自性本空。
【English Translation】 By fully realizing the impermanence, suffering, and selflessness of all phenomena, and by perfecting the merit of cultivating these insights, the cycle of rebirth is exhausted, and the peace of the Shravakas and Pratyekabuddhas is attained. By performing virtuous deeds of the six Paramitas, sustained by non-conceptual wisdom, and by perfecting these paths, the mind-made body is also exhausted, and even the slightest traces of samsara are pacified. It is said that one attains Nirvana, where nothing remains. How to Realize Thatness in Sequence Third, showing the order of how to realize the ultimate reality of Thatness. The Bodhisattva uses five verses such as 'Merit and Wisdom' (to explain). How the Bodhisattvas of the Mahayana attain the result from the paths of accumulation, junction, seeing, and meditation through the non-conceptual wisdom that realizes the selflessness of all phenomena. Bodhisattvas worship the Tathagatas in countless eons, listen to, contemplate, and meditate on the Dharma, and accumulate the boundless nature of the collections of merit and wisdom, gathered by the six Paramitas, until one completes countless eons, or until one goes beyond to the noble state. And the meaning of the teachings of the scriptures, such as the Sutras, is the meaning of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness. With proper mindfulness, the Samadhi of tranquility, and the Vipassana that establishes without doubt, is extremely certain. Up to this point, the three verses explain the path of accumulation. Having accumulated merit in this way and having certainty about the Dharma, all appearances of external objects such as forms and sounds, and appearances of things such as pillars and vases, are caused by names. Relying on names, the mind's conceptualization grasps them as 'this' and 'that', but apart from this, the essence of things cannot be expressed, and realizing that it is separate from names is called the wisdom of obtaining warmth. When that Bodhisattva particularly understands that things are merely expressed by names or conceived as 'this' and 'that', and sees that things appear from the mind, it is called the Samadhi of the peak of increasing appearance. The phenomena that appear in the part of the object of grasping are the appearance of the mind itself, like the objects of a dream. Knowing that there is no external object other than the mind, and when the mind is rightly established in the nature of mind-only, it is called forbearance, which is the Samadhi of entering one aspect of Thatness. Therefore, Thatness is free from grasping and being grasped, and one aspect of grasping is realized to be without inherent existence.
་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བའམ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས་དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་དེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ན་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པའང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་དེ་ཉིད་དུ་བློ་དང་ལྡན་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ 2-55a གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་གནས་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་སོ། །དེ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི། བློ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལའམ་ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པར་སོང་བ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་མི་རྟོག་པར་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་སོང་བ་ཡིས། བྱང་སེམས་དེ་ཡི་རྒྱུད་དམ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པའི་ཚོགས་གང་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་དཀའ་བ་ནགས་ཚང་ཚིང་གི་ཁྲོད་སྟུག་པོ་ལྟ་བུ་དག་དཔེར་ན་དུག་གི་སྨན་ཆེན་པོ་ཐིགས་པ་འགའ་ཙམ་དུག་གི་བུམ་པར་བླུགས་ན་དུག་ཐམས་ཅད་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དྲི་བསྣམས་པ་དང་ཁར་མྱང་བ་ཙམ་གྱིས་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་སེལ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དུག་དང་འདྲ་བ་རྣམས་རྩད་ནས་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་གཏན་དུ་བསྡམ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ 2-55b མདོ་སྡེ་སོགས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་རྩ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་སམ་ཤེས་རབ་བཞག་པ་ནི། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དེ་གཅིག་ལ་བསྡུས་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པས་རྩ་བའི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སེམས་པའི་དྲན་པའི་རྒྱུད་གོང་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 當證悟到遠離能取所取二相的顯現時，便能獲得見道。如何于忍位時，以智慧了知心外無所取，無外境，若無所取，則無執取之心，能取與所取二者相互依存，若無所取，則亦無能取。證悟此理，即是殊勝之法，亦是頓悟之定。此後，具慧者了知能取所取二者皆無自性，無分別智便會顯現，能取與所取二者，與無此二者之法界，以各自證自證智而安住，由此見道便能斷除見道所斷之煩惱障與所知障。 此後于修道位，具慧者以無分別智之力，於二地至十地之間，恒常於一切內外諸法，皆能普遍平等，不執著能取與所取之實有，于無二中平等行持。如是，彼菩薩之相續或阿賴耶識，即依他起性之相續，依於此相續之煩惱障與所知障，以及能取所取之習氣所積聚之過患，此等過患自無始以來積聚，難以了知與斷除，猶如稠密森林。譬如，少量之大藥滴入毒瓶之中，則一切毒皆轉為藥，僅以嗅聞或口嘗，便能消除一切毒。如是以大藥除毒一般，以修道之無分別智，便能徹底斷除如毒般之微細所斷之障，並能顯現佛地之大無分別智。 能永遠約束身語意三門之惡行，諸佛所宣說之聖法，具足十二部經典等，于初中后皆善妙，一切善妙安立之究竟心要，即是以智慧安立於法界。是故，一切經藏之義皆可歸攝於此一處而作為所緣，故亦稱為根本心。如是，于等持中，緣念法界之心念相續，更勝於前，於後得位時，了知一切外境諸法皆是自心之顯現。
【English Translation】 When the nature of the two aspects of grasping and the grasped is realized as being devoid of inherent existence, the path of seeing is attained. How is it that during the stage of forbearance, one understands through wisdom that there is no object of grasping other than the mind, and no external reality? If there is no object of grasping, then there is no mind that grasps it, because the grasped and the grasper are mutually dependent. If there is no grasped, then there is no grasper. Realizing this is the supreme Dharma, and it is the samadhi of immediate enlightenment. Thereafter, with intelligence, one realizes that both the grasper and the grasped are without inherent existence, and non-conceptual wisdom manifests. The two aspects of the grasper and the grasped, and the realm of Dharma that is without the characteristics of these two, are directly and individually cognized by self-awareness, and by seeing, the afflictions and cognitive obscurations to be abandoned are abandoned. Then, on the path of meditation, with intelligence, the power of non-conceptual wisdom, from the second to the tenth bhumis, constantly and universally, all external and internal phenomena are equally pervaded. Without conceptualizing the grasper and the grasped as entities, they are equally pervaded in non-duality. Thus, the afflictive obscurations and cognitive obscurations of that Bodhisattva's continuum, or the alaya-vijnana (意識，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，阿賴耶識) which is characterized by other-dependence, and the accumulation of faults of the habitual tendencies of grasping and the grasped, which have been accumulated since beginningless time and are difficult to know and abandon, are like a dense thicket of forest. For example, if a few drops of a great antidote are poured into a vessel of poison, all the poison is transformed into medicine, and merely by smelling or tasting it, all the poison is eliminated. Just as a great antidote eliminates poison, so too, the non-conceptual wisdom of the path of meditation completely eliminates the subtle obscurations to be abandoned, which are like poison, and manifests the great non-conceptual wisdom of the Buddha's bhumi. The holy Dharma spoken by the Buddhas, which is able to completely restrain all misconduct of the three doors (body, speech, and mind), and which possesses the twelve branches of scripture, is virtuous in the beginning, middle, and end. The ultimate essence of all that is well-established is the placing of intelligence or wisdom in the Dharmadhatu (法界，梵文：dharmadhātu，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，法界). Therefore, the meaning of all the sutras is gathered into this one point and made the object of focus, and so it is also called the root mind. Thus, in equipoise, the continuum of mindfulness that contemplates the Dharmadhatu becomes increasingly superior, and in post-meditation, one realizes that all external phenomena are merely the appearances of one's own mind.
མེད་པར་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་ཅིང་སེམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པའི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་མི་སློབ་པ་བསྟན་པའོ། །འདིར་དཔེ་ཕལ་ཆེར་དུ་དྲན་རྒྱུ་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་པ་སྟེ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་དང་། ཐེག་བསྡུས་སྐབས་འདི་ལུང་དྲངས་པར་ཡང་དྲན་རྒྱུད་ཅེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 思所修六神通 རྟོགས་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པའི་རྗེས་སུ། གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པ་མཐུའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། མཐུའི་ངོ་བོ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་ལས་དང་། ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའམ་དབྱེ་བ་དྲུག་དང་མཐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་བཅས་བདུན་ལས། དང་པོ། སྐྱེ་དང་ཞེས་པས་འཆི་བ་ཤུགས་ 2-56a ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བར་དུ་ཇི་ཙམ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་ཡི་མིག་གིས་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །ངག་ཅེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་སོ། །སེམས་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སོགས་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །དགེ་དང་མི་དགེ་བསྐྱེད་ཅེས་པ་སྔོན་གནས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པའམ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་གང་དང་ལྡན་པས་མཚོན་ནས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་ལས་ཅི་བསགས་པ་བདེ་སྡུག་ཅི་མྱོང་བ་ཚེ་ཇི་ཙམ་ཐུབ་པ་སོགས་ཤེས་པའོ། །དེའི་གནས་ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་རང་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་དུ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་དེ་ཡི་གནས་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་གནས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སོགས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་པ། ཐབས་གང་གིས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་མཐུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་ 2-56b པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་དང་ཉན་རང་གི་མངོན་ཤེས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུ
【現代漢語翻譯】 通過認識到一切皆是唯心，並且心也無自性，菩薩們在這種堅定不移的覺悟中，不久便能迅速超越力量和無畏等功德的海洋，最終成佛。這表明了無學位的境界。這裡，許多版本中的『記憶』是不正確的。因為在《大乘莊嚴經論》的註釋和《攝大乘論》中引用此段時，都使用了『記憶流』。這是《大乘莊嚴經論》中關於真如的第七品之釋。 在解釋了所應證悟的真如之後，爲了成就使他人成熟的殊勝功德，接下來解釋神通品。神通的體性、原因、結果、作用、具備、進入或分類六個方面，以及神通功德的偉大之處，共七個方面。首先，『生』字暗示了『死』，從而概括了眾生從此處死亡並轉生到何處，直到未脫離輪迴之間所經歷的一切，這便是天眼所知曉的生死轉生的神通。『語』字表示知曉一切眾生的所有聲音，這是天耳的神通。『心』字表示知曉眾生八萬四千種心行，這是他心通。『生善與不善』是宿命通，即眾生從無始輪迴以來所造作的善與不善業的習氣，由此可知其前世所生之處、所積之業、所受之苦樂、壽命長短等。『彼之住處』是指佛、菩薩、聲聞、緣覺以及眾生所居住的世間，爲了供養佛陀和利益眾生，能夠無礙地到達彼處，這是神足通。『生起』是指通過何種方法必定能從輪迴中解脫，這是漏盡通。因此，這六種神通就像手中拿著一顆濕潤的余甘子一樣清晰可見，這意味著獲得了對六神通的自在，神通顯現。
【English Translation】 By realizing that all is mind only, and that even the mind has no inherent nature, Bodhisattvas, in this unwavering realization, will soon swiftly cross the ocean of qualities such as strength and fearlessness, and become Buddhas. This indicates the state of no-more-learning. Here, the word 'memory' in many versions is incorrect. Because in the commentary of the Mahāyānasaṃgraha and when this passage is quoted in the Thegpa Chenpo Do De Gyen, it also uses 'memory stream'. This is the explanation of the seventh chapter on Suchness from the Mahāyānasaṃgraha. After explaining the Suchness to be realized, in order to accomplish the special qualities that ripen others, the chapter on miraculous powers is explained next. The nature of miraculous powers, their cause, result, function, possession, entry or classification into six aspects, and the greatness of the qualities of miraculous powers, totaling seven aspects. First, the word 'birth' implicitly includes 'death', thus summarizing where sentient beings transmigrate from here after death, and how much occurs until they have not passed beyond suffering, which is the clairvoyance of knowing death, transmigration, and birth with the divine eye. The word 'speech' means knowing all the sounds of all sentient beings, which is the clairaudience of the divine ear. The word 'mind' means knowing the eighty-four thousand activities of sentient beings' minds, which is the telepathy of knowing others' minds. 'Generating virtue and non-virtue' is the knowledge of previous existences, that is, knowing which virtuous and non-virtuous actions sentient beings have done or generated since beginningless time in samsara, and based on which, knowing where they were born in previous lifetimes, what actions they accumulated, what happiness and suffering they experienced, how long their lives were, and so on. 'Their abode' refers to the realms where Buddhas, Bodhisattvas, Hearers, Solitary Realizers, and sentient beings dwell, and going to those places without obstruction in order to make offerings to the Buddhas and benefit sentient beings, and so on, is the clairvoyance of magical abilities. 'Arising' refers to the method by which one will definitely arise from samsara, which is the clairvoyance of the exhaustion of defilements. Thus, these six clairvoyances are as clear as placing a fresh Emblica fruit in the palm of one's hand, which means obtaining the power to have mastery over the six clairvoyances, and the miraculous powers become manifest.
ན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འགྲོ་བས་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དུ་མ་སྤེལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་ལ། ཐོགས་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རང་དབང་ངམ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་བསྟན་ནས། གཉིས་པ་མངོན་ཤེས་དེ་ཡི་རྒྱུ་བཤད་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྟེ། ས་གང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡི་ཏིང་འཛིན་སྲེད་ལྟ་ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་དང་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་སྙོམས་འཇུག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཅི་འདོད་བཞིན་ལས་སུ་རུང་བས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ་བཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་མངོན་ཤེས་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་སམ་མངོན་ཤེས་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཞག་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སོ། །རྣམ་གནས་ནི་མདོ་ལས་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མ་སྒྲིབ་པར་མཐོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་འདོད་པས་ལུས་ཡང་བ་དང་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བ། རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་འདོད་པས་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ། སེམས་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ 2-57a ཀྱི་གནས་དུ་མ་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དང་། བདེན་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་ལ་མོས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་མཐུ་གྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་སྟེ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་མངོན་ཤེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གང་གིས་འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་གཞན་ཡང་བདེན་པ་བཞི་དང་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གནས་པས་གནས་ལ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགོག་སྙོམས་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷ་ཡི་གནས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིས་གནས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པས་སོ། །ཚངས་པ་ཡི་གནས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཡི་ཏིང་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་རྗེའི་གནས་པས་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ནི་དཔེ་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་རྟག་ཏུ་གནས་པས་གནས་པ་ཁྱད་འཕགས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་བྱང་སེམས་དེ་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱིས་འདུན་པར་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད་པ་གསུམ་
【現代漢語翻譯】 以何方式趨入，又於一切時中趨入，以及六種神通各自不間斷地擴充套件其無量差別，無礙地顯現，這是獲得神通自在或穩固的菩薩之神力殊勝之處。這是在闡述神通的自性或體性。 第二，闡述神通的因，有三種分類：所依之地，即第四禪定的等持，沒有貪慾、邪見、我慢、懷疑等過患，並且通過獲得超越和順逆入定的自在，能夠隨心所欲地運用，從而獲得極度的清凈。助伴是被完全攝持或掌握的無分別智慧。如此修持之方式，即如理作意于各種神通的行相，或者說，作意于獲得某種神通的特徵。行相是指，如經中所說，如果想要獲得眼通，則觀想一切方向都被光明照亮，並且能夠毫無阻礙地看到一切事物；如果想要獲得神變通，則觀想身體輕盈，並且能夠隨意變化；如果想要獲得耳通，則專注于各種聲音的差別，從而使一切聲音都顯現；如果想要獲得他心通，則專注於他人心中的各種狀態，從而使一切心之行為都顯現；同樣，專注於過去的狀態、未來的狀態、真諦和解脫，並且如此信樂和作意于各自的行相。由此，能夠成就六神通的力量，從而成就殊勝的菩薩神通，即被無分別智慧所攝持等等。 第三，神通成就之果，以何種殊勝之住處而安住？即以三解脫門以及其他四諦、地、波羅蜜多的住處而安住，並且特別安住于空性和滅盡定。以天之住處，即四禪定和四無色定而安住，並且特別以第四禪定而安住。以梵天之住處，即四無量心的等持，特別是以慈悲的住處而安住。菩薩的住處是無與倫比且廣大的，恒常安住，因此是殊勝的住處。並且，憑藉神通的力量，菩薩前往十方，供養諸佛，並通過神變等方式調伏眾生，從而在他們的相續中生起清凈的善根。以上為三種分類。
【English Translation】 How one proceeds, and proceeds at all times, and each of the six abhijñās (神通, abhijñā, abhijñā, super-knowledge) expands its immeasurable distinctions without interruption, manifesting without obstruction—this is the distinction of the power of a Bodhisattva who has attained mastery or stability in the mode of abhijñā. This is explaining the nature or essence of abhijñā. Second, explaining the cause of abhijñā, there are three categories: the ground of reliance, which is the samādhi (三摩地，samādhi，samādhi，三摩地) of the fourth dhyāna (禪定，dhyāna, dhyāna, 禪那), without faults such as desire, wrong views, pride, doubt, etc., and by gaining mastery over transcendence and sequential and reverse absorption, one is able to use it as desired, thereby attaining extreme purity. The companion is the non-conceptual wisdom that is completely grasped or held. The way to practice in this manner is to properly attend to the aspects of each abhijñā, or to attend to the characteristics of attaining a certain abhijñā. The aspects refer to, as stated in the sutras, if one desires to attain the clairvoyance of the eye, one visualizes all directions being illuminated by light, and one is able to see all things without obstruction; if one desires to attain the abhijñā of miraculous power, one visualizes the body being light and able to transform at will; if one desires to attain the clairaudience of the ear, one focuses on the distinctions of various sounds, thereby making all sounds manifest; if one desires to attain telepathy, one focuses on the various states of others' minds, thereby making all mental activities manifest; similarly, one focuses on past states, future states, truth, and liberation, and one believes in and attends to their respective aspects in this way. From this, one is able to accomplish the power of the six abhijñās, thereby accomplishing the extraordinary abhijñā of a supreme Bodhisattva, which is held by non-conceptual wisdom, etc. Third, the result of accomplishing abhijñā, in what kind of superior dwelling does one abide? One abides in the three doors of liberation (三解脫門，vimokṣa-mukha, vimokṣa-mukha, 解脫之門) and other abodes of the four truths (四諦，catvāri āryasatyāni, catvāri āryasatyāni, 四聖諦), bhūmis (地，bhūmi, bhūmi, 土地), and pāramitās (波羅蜜多，pāramitā, pāramitā, 到彼岸), and especially abides in emptiness (空性，śūnyatā, shunyata, 空性) and cessation. One abides in the abode of the gods, which is the four dhyānas and the four formless absorptions, and especially abides in the fourth dhyāna. One abides in the abode of Brahmā, which is the samādhi of the four immeasurables, and especially abides in the abode of compassion. The abode of a Bodhisattva is unparalleled and vast, abiding constantly, therefore it is a superior abode. And, by the power of abhijñā, the Bodhisattva goes to the ten directions, makes offerings to the Buddhas, and tames sentient beings through miraculous powers, etc., thereby generating pure roots of virtue in their continuums. The above are the three categories.
གྱིས་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །བཞི་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་ལས། མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལས་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་ 2-57b རྟེན་སྐྱེས་ཏེ་ཆགས་པ་དང་། མཐར་འཇིག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་དེར་སེམས་ཅན་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ལས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་ཅི་འདོད་པར་དབང་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའམ་དབང་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་གིས་འདུལ་བའི་ཐབས་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུའམ། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ་མོས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེ་དག་སྟོན་པ་དང་། འབར་བ་དང་འཕུར་བ་ས་གཡོ་བ། སྟོང་གསུམ་ཡུངས་འབྲུར་འཛུད་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་མངོན་དུ་སྣང་བའམ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་འོད་ཟེར་བཏང་བས་འོད་དེས་རེག་པའི་མོད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངན་པར་སོང་བ་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་དད་པ་ཐོབ་པའི་མོད་ལ་གནས་དེ་ནས་འཕོས་ཏེ་མཐོ་རིས་ལྷ་དང་མིའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །འོད་ཟེར་དེས་བདུད་ཀྱི་གནས་གཞལ་མེད་ཁང་བརྩེགས་མ་མཐོ་ཞིང་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པ་དུ་མས་མཛེས་པ་དང་། དེར་གནས་པའི་བདུད་འཁོར་དང་བཅས་བསྐྱོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་སྤ་བཀོང་བར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་ཚོགས་འདུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་རྣམས་ 2-58a འདུས་པའི་ནང་དུ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ནས་སྟོན་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་འཇམ་དཔལ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་རོལ་བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པའི་ལས་ནི། བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་དྲི་ཟ་རབ་དགའ་འདུལ་ཕྱིར་དྲི་ཟ་པི་ཝཾ་ལེན་པར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ལྷ་དང་དེས་མཚོན་ནས་གནོད་སྦྱིན་དང་བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་དེ་དང་དེའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བ་སོགས་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒ
【現代漢語翻譯】 比聽聞聲聞等阿羅漢的證悟果位更為殊勝。 四、神通的作用：眼識的神通作用是，器世間生起、存在、壞滅，以及存在於其中的所有眾生，十方世界的一切，都如幻如焰、如夢一般顯現。 示現神通的作用是：具有六神通自在或十自在的菩薩，爲了調伏眾生，隨其所欲，或隨眾生的意願或喜好，示現種種神通，如火焰、飛行、震動大地、將三千大千世界納入芥子等，顯現種種不可思議的行持。 又，從各個方向放出光芒，光芒觸及之處，極度痛苦的惡趣眾生，如地獄、餓鬼、旁生等的痛苦得以平息，生起信心，從彼處轉生到天界或人道。 光芒照射到魔宮，那高聳入雲、以無數珍寶裝飾的殿堂，以及居住其中的魔眾，都會動搖、恐懼，魔的事業也會被摧毀。 遊戲神通的作用是：獲得神通的菩薩，在殊勝的集會中，如來和主要菩薩聚集之處，進入勇猛三昧、幻化三昧、虛空藏三昧等無量三昧，示現無量種種遊戲神通，如經中所述文殊菩薩和觀世音菩薩等所顯現的三昧遊戲神通。 化身的作用是：以工巧化身和殊勝化身，爲了十方眾生的利益，恒常存在。 其中，工巧化身如為調伏樂神，化現成樂神彈奏琵琶等。 轉生化身如帝釋天等天神，以及夜叉、旁生等，示現與其同類的身形。 殊勝化身如從兜率天降生，示現成佛等。
【English Translation】 It is far superior to the fruits of realization of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. 4. The function of Abhijñā (direct cognition): The function of visual abhijñā is to see the vessel world arising, existing, and decaying, and all the sentient beings within it. All the realms of the ten directions are seen as illusory, mirage-like, dream-like, and without inherent existence. The function of demonstrating miracles is: That Bodhisattva who possesses mastery over the six abhijñās or possesses the ten powers, according to whatever means they desire to tame sentient beings, or according to what sentient beings desire or prefer, demonstrates those things. They demonstrate various behaviors such as blazing, flying, shaking the earth, inserting the three thousand worlds into a mustard seed, and various forms that are manifested or have forms, which are not fixed in one way but are truly demonstrated in various ways. Furthermore, by sending out rays of light in all directions, the suffering of hell beings, pretas, and animals who have gone to a very painful state is pacified upon being touched by the light, and upon gaining faith, they are transferred from that place and go to the higher realms of gods and humans. That ray of light causes the abodes of the Maras (demons), immeasurable multi-storied mansions that are tall and adorned with many precious arrangements, and the Maras residing there with their retinues, to move and be frightened, and it diminishes the power of the Maras' activities. The function of playful manifestation is: That Bodhisattva who has attained power, in the supreme assembly where the Tathāgatas and principal Bodhisattvas are gathered, enters into immeasurable samādhis such as the Heroic Progress Samādhi, the Illusion-like Samādhi, and the Treasury of Space Samādhi, and demonstrates all kinds of immeasurable playful manifestations, just as the manifestations of the samādhis of Mañjuśrī and Avalokiteśvara are shown in the sutras. The function of emanation is: Through skillful and supreme emanations, they abide at all times for the benefit of sentient beings in the ten directions, not just for a short time. Among them, the skillful emanation is like the emanation of a Gandharva playing a lute in order to subdue the Gandharvas. The emanation of birth is like the gods such as Indra, and by extension, Yakshas and animals, showing themselves in a form similar to the bodies of those sentient beings. The supreme emanation is like descending from Tushita and manifesting enlightenment.
ྱས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུར་སྟོན་པའོ། །བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བར་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་བཟོ་གནས་བྱེད་པ། རྫ་མཁན་དང་པི་ཝཾ་མཁན་སོགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བཟོའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཏེ་བྱས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་བཤད། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དྲུག་ཅེས་འགྲེལ་ཆེན་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལས། སྟོན་པའི་ལས། འོད་ཟེར་གྱི་ལས་ངན་སོང་འདྲེན་པ་དང་། བདུད་སྤ་བཀོང་བ་གཉིས། རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས། སྤྲུལ་པའི་ལས་དྲུག་ཏུ་ 2-58b བཤད། ཡང་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ནི། དབང་བཅུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤེལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབྱིབས་དང་བཀོད་པ་ཐ་གྲུ་སོགས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ནི་སྣོད་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བཤད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་མི་གྲགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ནམ་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པས་དེ་དག་དད་པ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་གཞན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡོད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱང་བར་བཤད། དེ་དག་གིས་ལས་བཤད་ནས། ལྔ་པ་མངོན་ཤེས་དེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདབ་གཤོག་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་རྒྱས་པའི་བྱ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་དགའ་མགུར་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་ནུས་པ་བཞིན་དུ།མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཚེགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བ་བཞིས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མཆོག་ཏུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ 2-59a དཔའ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དྲི་བ་ཞུས་པས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲི་བ་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་བསྔགས་པ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་བྱང་སེམས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་མགུ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དེས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་སུས་ཀྱང་དེའི་ངག་མི་གཅོག་པའོ། །དྲུག་པ་མངོན་ཤེས་སམ་མཐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི། རྫུ
【現代漢語翻譯】 示現圓寂（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ，漢語字面意思：從悲傷中解脫出來）的佛陀是殊勝的化身。 工巧化身（藏文：བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་，漢語字面意思：手工化身）在《智者穩定釋》（藏文：བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ，名稱）中被稱為事業化身（藏文：ལས་སྤྲུལ་སྐུ་，漢語字面意思：行為化身），指的是從事工巧技藝，化現為陶工、琵琶匠等，示現各種工巧技藝，從而利益眾生。此外，還解釋為具有六種神通的事業，如《大疏》（藏文：འགྲེལ་ཆེན་，名稱）中所說：見的事業、示現的事業、以光芒救度惡趣的事業、降伏魔眾的事業、種種嬉戲的事業、化現的事業這六種。 此外，具有六神通的菩薩們能夠清凈佛土，因為具有十自在（藏文：དབང་བཅུ，漢語字面意思：十種力量）者對智慧具有自在力，所以能夠隨心所欲地將佛土顯現為水晶、黃金等各種顏色，以及方形等各種形狀和佈局，以滿足所化眾生的願望。獲得如此清凈的佛土，被稱為器清凈。 在任何沒有佛、法、僧三寶名號的世界中，如實宣揚佛、法、僧的名號，使他們生起信心，從而使其他佛土也具有三寶。這被稱為有情眾生的清凈。 以上解釋了事業。第五，展示了神通所具有的功德，包括能夠成熟有情、受到讚歎、言辭值得聽取三個方面。正如羽翼豐滿的鳥兒能夠在天空中自由飛翔一樣，獲得六神通的菩薩們也能夠毫不費力地通過四攝（藏文：བསྡུ་བ་བཞི，漢語字面意思：四種聚集）來攝受有情，並通過引導他們行善來成熟他們。這是他們所獲得的殊勝能力。 這樣的菩薩，即使向佛陀請問，也會得到佛陀的讚許，說：『善男子，你問得好！』還會受到各種讚歎。由於具有神通，能夠了解他人的心，並與之相應地行事；又由於神變等功德，使眾生歡喜，因此菩薩所說之言值得聽取，沒有人會違揹他的教誨。 第六，展示了神通或能力的種種差別，以及如何以神通利益眾生。
【English Translation】 The Buddha who demonstrates passing into Nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ) is shown as a supreme emanation. The Emanation of Craftsmanship (Tibetan: བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་) is referred to as the Emanation of Activity (Tibetan: ལས་སྤྲུལ་སྐུ་) in 'The Commentary of Steady Intellect' (Tibetan: བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ), which means engaging in skillful arts, manifesting as potters, lute players, etc., displaying various skillful arts, thereby benefiting sentient beings. It is also explained as having six kinds of activities of super-knowledge, as stated in the 'Great Commentary' (Tibetan: འགྲེལ་ཆེན་): the activity of seeing, the activity of showing, the activity of leading beings from evil destinies with rays of light, the activity of subduing demons, the activity of various plays, and the activity of emanation. Furthermore, Bodhisattvas who possess the six super-knowledges purify the Buddha-fields because those who possess the ten powers (Tibetan: དབང་བཅུ) have power over wisdom, so they can manifest the Buddha-fields as various colors such as crystal and gold, and various shapes and layouts such as squares, according to the wishes of the beings to be tamed. Obtaining such a pure Buddha-field is said to be the purification of the vessel. In any world where the names of the Buddha, Dharma, and Sangha are not heard, by accurately proclaiming the names of the Buddha, Dharma, and Sangha, they generate faith, thereby causing other Buddha-fields to have the Three Jewels. This is said to be the purification of sentient beings. The above explains the activities. Fifth, the qualities possessed by super-knowledge are shown, including the ability to ripen sentient beings, being praised, and words worthy of being heeded. Just as birds with fully developed wings can fly freely in the sky, Bodhisattvas who have attained the six super-knowledges can effortlessly gather sentient beings through the four means of gathering (Tibetan: བསྡུ་བ་བཞི), and ripen them by guiding them to virtue. This is the supreme ability they have attained. Such a Bodhisattva, even when asking questions of the Buddha, will be praised by the Buddha, saying, 'Good son, you have asked well!' and will receive various praises. Because they have super-knowledge, they understand the minds of others and act accordingly; and because of their miraculous powers and other qualities, beings are pleased, so the words of the Bodhisattva are worthy of being heeded, and no one will disobey their teachings. Sixth, the various distinctions of super-knowledge or abilities are shown, and how they use super-knowledge to benefit sentient beings.
་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གམ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནས་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་བར་དྲུག་པོ་སྔར་བཤད་པ་མཐུའི་རྣམ་པ་སྡེ་ཚན་གཅིག་གོ། རིག་པ་གསུམ་ནི་དེའི་ནང་ནས་སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ། ཟག་ཟད་གསུམ་གྱིས་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་ཕྱིར་འདི་ནི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ། བཟང་པོའམ་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་རྣམ་ཐར་བཅས་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ནི་སྡེ་ཚན་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་བ་ཁ་དོག་བཟང་ངན་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དེ་བཞིན་ 2-59b གཟུགས་ཆེན་པོ་ཟིལ་གནོན་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཆེན་པོ་ཟིལ་གནོན་གཉིས་ཏེ་བཞི། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ཟིལ་གནོན་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །འདི་ནི་སྡེ་ཚན་བཞི་པའོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བརྒྱད་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་བཅས་བཅུ་སྟེ་སྡེ་ཚན་ལྔ་པའོ། །རྣམ་ཐར་དང་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་འདི་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལེགས་པར་འབྱོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཐར་གྱིས་དང་པོར་རྩོམ། ཟིལ་གནོན་གྱིས་བསྒྲུབ། ཟད་པར་གྱིས་ཆེས་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདི་ཐམས་ཅད་མཐུའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སྡེ་ཚན་དྲུག་པའོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་བཤད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནུས་པའམ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དབང་གི་ཆེ་བ། དགའ་བའི་ཆེ་བ། སྲིད་པར་མི་འཇིགས་པའི་ཆེ་བ་གསུམ་བསྟན་པ། མཐུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དབང་རྣམ་པ་བཅུའམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ 2-60a པར་དག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ན། དབང་མཆོག་ཐོབ་པའི་བློ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ་བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཚེ་འདིར་ཡང་དེས་གར་དྲངས་སུ་འཇུག་པ་ལས་རང་དབང་ཅུང་ཟད་མེད་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་ལས་ཉོན་གྱིས་གང་དུ་འཕངས་སར་མི་འདོད་ན་ཡང་འགྲོ་དགོས་པས་རང་དབང་ནམ་ཡང་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲ
【現代漢語翻譯】 從神通眼或天眼通到漏盡通這六種，如前所述，是屬於神通的一種類別。三種明是其中的宿命明、生死明和漏盡明，因為精通過去、未來和現在的現象，所以這是第二種類別。觀有色物的解脫、同樣觀無色物的解脫、觀美好或醜陋的解脫這三種，以及空無邊處等四種無色界的解脫，加上滅盡定的解脫，總共八種解脫是第三種類別。同樣，八勝處是指，內在觀想有色物，從而勝伏外在較小、顏色鮮艷或不鮮艷的色相；同樣，勝伏大的色相；以及內在觀想無色物，從而勝伏外在小的和大的色相這兩種，總共四種。青、黃、白、紅四種勝處，總共八種。這是第四種類別。十遍處是：地、水、火、風，青、黃、白、紅八種，加上空無邊處和識無邊處，總共十種，這是第五種類別。解脫、遍處和勝處這些都是通過禪定來巧妙地變化的道路，首先從解脫開始，通過勝處來修行，通過遍處來達到極致，因此這些都是神通的分類。此外，大乘的勇猛三摩地、如幻三摩地、虛空藏三摩地等等無數種，也是菩薩的神通，這是第六種類別。如上所述的六種分類，都是獲得穩固的菩薩們成熟眾生的神通，因為一切都具有能力或神通的自性。第七部分是通過讚歎獲得六神通等神通的偉大來結束，展示了權力的偉大、喜悅的偉大和不畏懼存在的偉大。獲得神通的菩薩，因為獲得了十種權力或清凈的智慧，所以被稱為具有獲得最勝權力的智慧，智慧即是般若。因此，眾生因為受到業和煩惱的支配，今生也只能隨其牽引，沒有絲毫的自主，來世也要隨業和煩惱所指引，即使不願去也必須去，永遠沒有自主，而菩薩的神通
【English Translation】 The six from the divine eye or the clairvoyance of the divine eye to the exhaustion of outflows, as previously mentioned, belong to one category of magical abilities. The three knowledges are the knowledge of previous lives, the knowledge of death and rebirth, and the knowledge of the exhaustion of outflows. Because they are skilled in the phenomena of the past, future, and present, this is the second category. The liberation of viewing forms, similarly the liberation of viewing formlessness, the three liberations of viewing the beautiful or the ugly, and the four formless liberations of the infinity of space, etc., plus the liberation of the cessation attainment, the eight liberations in total are the third category. Similarly, the eight spheres of dominance are: internally perceiving form, thereby dominating the external smaller forms, the various good and bad colors; similarly, dominating the large forms; and internally perceiving formlessness, thereby dominating the external small and large forms, these two, making four. The four dominances of blue, yellow, white, and red, making eight in total. This is the fourth category. The ten spheres of totality are: earth, water, fire, wind, the eight of blue, yellow, white, and red, plus the infinity of space and the infinity of consciousness, making ten in total, this is the fifth category. These liberations, spheres of totality, and spheres of dominance are the path of skillfully transforming through samadhi. One begins with liberation, cultivates through dominance, and achieves ultimate perfection through totality, therefore all of these are divisions of magical abilities. Furthermore, the Great Vehicle's heroic samadhi, the illusion-like samadhi, the treasury of space samadhi, and so on, are countless, and are also the magical abilities of Bodhisattvas, this is the sixth category. The six categories of divisions described above are all the magical abilities of Bodhisattvas who have attained stability, for maturing sentient beings, because all have the nature of power or magical ability. The seventh part concludes by praising the greatness of obtaining magical abilities such as the six clairvoyances, showing the greatness of power, the greatness of joy, and the greatness of fearlessness in existence. The Bodhisattva who has obtained magical abilities, because he has obtained power over the ten powers or pure wisdom, is called one who possesses the wisdom of obtaining the supreme power, wisdom is prajna. Therefore, beings, because they are dominated by karma and afflictions, are led by them in this life, having no slight autonomy, and in other lives they must go wherever karma and afflictions throw them, even if they do not wish to go, they never have autonomy, while the magical abilities of the Bodhisattva
ུལ་སོགས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་རང་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དབང་གི་ཆེ་བའོ། །བྱང་སེམས་རྣམས་བདག་གི་དོན་ལ་མི་སེམས་པར་དུས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་སྟེ། ཞེས་པ་དགའ་བའི་ཆེ་བའོ། །དཔེར་ན་སེང་གེ་ནགས་དང་ནགས་ཀྱི་འདབས་ན་ཕུག་དང་རི་ལ་སོགས་པར་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་ཚེ། རི་དྭགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དབང་ཡོད་པའི་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཇིགས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པས་གོས་སུ་དོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་འཇིགས་པའང་ཅུང་ཟད་མེད་པས་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་གདེང་འཇིགས་པ་མེད་པར་སྲིད་པ་འདི་ན་སྤྱོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-60b མཐུའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 思證得一切功德因成熟自續 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་མཐུ་ཐོབ་པ་སོགས་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་འགྲུབ་པས་ན་དེ་བཤད་པ་ལ། རང་སྨིན་པ་དང་། གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གཉིས། 成熟己方便 དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་སྟོན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བས་སྤོང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བཞི། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་ནུས་པ་བློ་རྣོ་བའམ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཚོགས་ཤས་ཆེར་བསགས་པས་ཉོན་མོངས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པའི་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་ནི། ལམ་ལས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་དད་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། གནས་སམ་རྟེན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་ཚང་བ་དང་། དེ་ལྟར་དགའ་བ་སོགས་རབ་ཏུ་སྨིན་པ་དགུ་པོ་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་སྔ་མའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར། དང་པོ་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲོགས་མཆོག་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་དེ་བསྟན་པའོ། །ལ་སོགས་ཞེས་པས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། དོན་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་གསུམ་མོ། །དང་སྒྲ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ་འདི་འདྲའི་ཚིག་ཕྲད་འགའ་ཞིག་འབྲུ་འཐུས་ 2-61a སུ་མ་བཤད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་། སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུ
【現代漢語翻譯】 以調伏等方式馴服，使菩薩獲得自主，並將其置於善行之中，通過這種方式，使這些眾生也像菩薩一樣獲得自主，這就是權力的偉大之處。菩薩們不為自己的利益著想，而是恒常歡喜利益他人，這就是喜悅的偉大之處。例如，獅子住在森林和森林的邊緣，住在洞穴和山中，當它遊走時，任何動物都不會感到恐懼。同樣，獲得自主穩固的菩薩們，爲了眾生的利益，即使住在三界輪迴中，也不會被魔和外道等所恐嚇。他們沒有被煩惱所染污的擔憂，也沒有痛苦的恐懼，因此，他們以極大的穩固和無畏的信心在這個輪迴中行事。《大乘經莊嚴論》 2-60b 神通品第八釋竟 思惟證得一切功德之因成熟自續 菩薩功德殊勝，如神通等，由相續圓滿成熟而成就，故說之。分為自成熟和他成熟兩種。 成熟己方便 首先，分為略說、廣說、總結三部分。第一，喜愛大乘佛法；第二，信奉宣說佛法的善知識；第三，煩惱輕微，具有斷除煩惱的神通，共有四種。慈愛眾生；為自他利益忍受苦行；在信解行方面，能夠如實理解大乘佛法，具有敏銳的智慧或柔順的心；積累大量資糧，不被煩惱所動搖，能夠證悟空性，成為具有神通之人。在道上不被魔和外道等所奪走，以及斷除煩惱的支分，如信心、不諂媚、不虛偽、無疾病，以及住所或所依具有神通，這五者都具備。像這樣，喜悅等九種完全成熟，就是勝者之子完全成熟的特徵。第二，廣說與之前的順序相同。第一，喜悅完全成熟的原因是殊勝的友伴，即善知識，這是在宣說善知識。『等』字表示聽聞佛法和如理作意等三種。『和』字是 جمع（集合）的意思，像這樣的一些虛詞，即使沒有詳細解釋其含義，也應該明白。對於聽聞、思維、修習大乘佛法，持續精進，並且對於眾生的事業、咒語和醫藥的神通。
【English Translation】 Having subdued them with taming and so forth, making the Bodhisattva himself independent, and placing them in virtue, by this process, making those beings also independent like the Bodhisattva, this is the greatness of power. Bodhisattvas do not think of their own benefit, but are always delighted to benefit others, this is the greatness of joy. For example, when a lion dwells and roams in the forest and the edge of the forest, in caves and mountains, no animal is afraid. Similarly, those Bodhisattvas who have attained the stability of independence, even when dwelling in the three realms of existence for the benefit of sentient beings, are not afraid of demons and heretics, and have no fear of being stained by afflictions or of suffering. Therefore, they act in this existence with great stability and fearless confidence. Ornament for the Mahāyāna Sūtras 2-60b Explanation of Chapter Eight, on Power, is complete. Thinking and proving that all the causes of merit are mature in one's own continuum The excellent qualities of a Bodhisattva, such as the attainment of power, are accomplished through the complete maturation of the continuum, therefore it is explained. There are two types: maturation of oneself and causing others to mature. Maturing one's own means First, there are three parts: a brief statement, a detailed explanation, and a summary. First, delighting in the Dharma of the Great Vehicle; second, having faith in the virtuous friend who teaches it; third, having little affliction and possessing the power to abandon it, these are four. Loving sentient beings; enduring hardships for the benefit of oneself and others; in terms of faith and practice, being able to accurately grasp the Dharma of the Great Vehicle, having sharp intelligence or a docile mind; accumulating a large amount of merit, not being shaken by afflictions, and being able to realize emptiness, becoming someone with power. Not being robbed on the path by demons and heretics, and the branches of abandoning afflictions, such as faith, non-flattery, non-deceit, absence of illness, and the abode or basis possessing power, these five are complete. In this way, these nine, such as joy, being fully matured, are the characteristics of the complete maturation of the sons of the Victorious One. Second, the detailed explanation is the same as the previous order. First, the cause of the complete maturation of joy is the supreme friend, that is, the virtuous friend, this is explaining the virtuous friend. The word 'etc.' indicates the three, such as listening to the Dharma and acting accordingly. The word 'and' means جمع (collection), and some of these particles, even if their meaning is not explained in detail, should be understood. Continuously striving to hear, think, and meditate on the Dharma of the Great Vehicle, and the power of the actions, mantras, and medicine of sentient beings.
། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཞི་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དང་ནི་བརྩོན་པ་བཅས་ཏེ་གཉིས་པོ་དགའ་བ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །བྱེད་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅིང་མི་ཉམས་པར་སྲུང་བ་སྟེ། རང་གིས་བཤད་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བཤད་སྒྲུབ་བྱེད་པ་རྣམས་བསྲུང་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་མི་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། །དགའ་བ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དམ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་རྒྱུ་དང་། སྟོན་པ་ལ་དད་པ་མི་ལྡོག་པ་རྙེད་པས་སྟོན་པ་ལས་སེམས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ་འབྱེད་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དད་པ་སྨིན་པའི་བྱེད་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ 2-61b འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དགོས་པ་སྟོན་པ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི། དད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པར་བཞི་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་སྡོམ་ཞིང་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ནི། རབ་ཞི་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་རབ་ཞི་ཡོངས་སྨིན་འདི་ནི་དགོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དམིགས་རྐྱེན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་འདོད་པར་ཐེག་པ་དམན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་ལས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སྨིན་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་
【現代漢語翻譯】 如是，如來之智慧，瑜伽士之行境等四種不可思議之境，如是宣說，象徵著大乘甚深不可思議之義，對此毫無懷疑，是為究竟殊勝，此與精進二者，乃喜樂圓滿之體性或自性之顯現。作用是，彙集諸法之勝者大乘，並守護其不衰退，即自己修持，以及守護他人之修持，以此不使佛法衰敗。喜樂圓滿之意，簡而言之，為廣弘大乘正法，菩薩慈悲心者，于大乘之喜樂完全成熟之相。 第二，了知導師佛陀之功德為因，獲得對導師不退轉之信心，故對導師之心亦不退轉，即無法動搖。此具相者，于獲得初地之時，了知三寶功德，從而獲得不退轉之信心。獲得不退轉之信心，乃信心之自性。信心成熟之作用，是迅速獲得大乘之三摩地，如勇猛行三摩地等，並體驗三摩地之果，如現證神通等。必要是，為對導師至尊生起真實之信賴，故視菩薩之信心完全成熟為特徵。 第三，四圓滿之因，是以正念攝持，嚴謹守護根門，不接受惡行，是為因。捨棄煩惱之分別念，是為寂靜圓滿之體性。作用是，修習對治煩惱及不善法，無有障礙，且樂於行持善法，即六度。菩薩之寂靜圓滿，其必要是為遣除煩惱，故視其為真實圓滿之特徵。 第四，慈悲圓滿之因，是因種姓之力，自然對眾生具強烈之慈愛，以及因緣所生，見他眾之痛苦，並完全捨棄希求小乘之寂滅，此三者。慈悲心亦由低至高，更趨殊勝，是為慈悲圓滿之自性或體性，即資糧道。
【English Translation】 Thus, the wisdom of the Tathagata (如來，one who has thus gone), the realm of practice for Yogis, and the four inconceivable states are spoken of. This symbolizes the profound and inconceivable meaning of the Mahayana (大乘，Great Vehicle). To have no doubt about this is called ultimate excellence, and this, together with diligence, reveals the essence or nature of complete joy. The function is to gather the best of all Dharmas, the Mahayana, and to protect it from decline, that is, to practice oneself and to protect the practice of others, thereby preventing the Dharma from perishing. The meaning of complete joy, in short, is that for the sake of widely upholding the sacred Dharma of the Mahayana, the Bodhisattva (菩薩，Enlightenment Being) with compassion regards the complete maturation of joy in the Mahayana as its characteristic. Secondly, knowing the qualities of the teacher, the Buddha (佛陀，Buddha), is the cause, and obtaining unwavering faith in the teacher means that the mind will not be separated from the teacher, that is, it cannot be divided. One who possesses this characteristic will, upon attaining the first Bhumi (地，level), know the Three Jewels (三寶，Three Jewels) and attain unwavering faith. Obtaining unwavering faith is the nature of faith. The function of the maturation of faith is to quickly attain the Samadhi (三摩地，concentration) of the Mahayana, such as the Heroic Progress Samadhi, and to experience the fruits of Samadhi, such as direct perception of Abhijna (神通，supernormal knowledges). The necessity is that, in order to have true faith in the supreme teacher, the complete maturation of the Bodhisattva's faith is regarded as its characteristic. Thirdly, the cause of the four perfections is that, through mindfulness and awareness, the senses are strictly restrained from entering into objects, and misconduct is not accepted as a cause. Abandoning the conceptual thoughts of afflictions is the essence of perfect tranquility. The function is to cultivate antidotes to afflictions and non-virtuous actions without interruption, and to rejoice in practicing virtuous actions, that is, the Six Paramitas (六度，Six Perfections). The necessity of the Bodhisattva's perfect tranquility is to eliminate afflictions, so it is regarded as the characteristic of true perfection. Fourthly, the cause of the perfection of compassion is that, due to the power of lineage, there is a natural tendency to have great love for sentient beings, and due to circumstances, seeing the suffering of other sentient beings, and completely abandoning the desire for the Nirvana (寂滅，cessation) of the Hearers and Solitary Realizers, these three. That compassion also becomes more and more distinguished from higher to higher is the nature or essence of the perfection of compassion, that is, the Accumulation Path.
དང་སྦྱོར་ལམ་དང་དེ་བས་ས་ཐོབ་པའི་སྙིང་རྗེ་འཕགས་ཤིང་ས་དང་པོ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་ས་གཉིས་པ་ཡི་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་སྟེ། 2-62a སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ལུས་རྟེན་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་མཚན་དཔེ་ཡང་ཐོབ་བོ། །འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་བཟོད་པ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་སོགས་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཐོས་ནས་དེ་ཡི་དོན་བཞིན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་ཏེ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱུང་བ་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བ་དང་གཞན་ལ་རང་དབང་མེད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །གྲང་བ་དང་ཚ་བ་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མི་མཇེད་པ་སྟེ་མི་ཚུགས་པའམ་མི་ལྡོག་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །བྱེད་ལས་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པར་དང་དུ་ལེན་པར་དགའ་བའོ། །འདི་དག་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དྲུག་པ་ཡིད་གཞུངས་སམ་ཡིད་རྣོ་བ་ཡོངས་སྨིན་ལ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་དང་བསམ་པ་སོགས་དགེ་བ་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་ཚང་བའི་ལུས་རྟེན་རྙེད་པ་རྣམ་སྨིན་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཐོས་ 2-62b བསམ་སོགས་ཀྱི་དོན་མི་བརྗེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་བསྟན་པ་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དག་རབ་ཏུ་འབྱེད་ནུས་པ་ཡི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ངོ་བོའོ། །དྲན་ཤེས་གཉིས་པོ་འདིས་ཡིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡིད་གཞུངས་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡིད་གཞུངས་པ་དེའི་རྒྱུ་བྱས་ནས་བློ་ན་འཕར་ཏེ་འཕགས་པའི་སའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡིད་གཞུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །བདུན་པ་མཐུ་སྟོབས་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་བ་གཉིས་ཤས་ཆེ་བར་སྤྱོད་པས། དགེ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁམས་སམ་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་བརྟས་པ་ཡིས། ས་བོན་ན་དང་ཕྲད་པ་སྐྱེ་རུང་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཁམས་གཉིས་བརྟས་པའི་རྟེན་དེ་ལས་ནི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་ལམ་གྱ
【現代漢語翻譯】 此外，與資糧道和加行道相比，獲得果位的菩薩的慈悲更為殊勝，並且與初地菩薩的慈悲相比，二地菩薩的慈悲更為卓越等等。作用是獲得成為眾生之尊的身體， 獲得比其他有情更具功德的所依身。從獲得初地開始，也獲得相好。這是諸佛子圓滿成熟對他人慈悲的特徵。 第五，安忍圓滿成熟之因：從種姓的力量出發，對於忍受痛苦等不灰心，自然而然地具備堅定的安忍狀態；聽聞佛法后，如理作意，通過各自的觀察，認識到他人造成的損害源於自己的業力，他人沒有自主性，一切法皆由因緣而生，沒有『我』和作者，一切法皆無自性，如幻如化般地修習，這些都是因。即使面對寒冷、炎熱、他人誹謗等極其痛苦的事情，也始終不厭倦，不退縮，這就是安忍圓滿成熟的體性。 作用是功德越來越殊勝，並且對於受持六度萬行的善法心生歡喜。這些被認為是安忍圓滿成熟的特徵。 第六，心調柔或心敏銳圓滿成熟：前世聽聞正法、思維等善行所成熟的果報，即獲得具有智慧和根器完備的所依身，這被稱為清凈的異熟果，是其因。具有正念，不忘失聽聞、思維等的意義；同樣，具有智慧，能夠分辨如理如法的教導和不如理不如法的錯誤言論，具有這樣的智慧是其體性。這二者（正念和智慧）使心不顛倒，因此被稱為『心調柔』。作用是世間的正念和智慧作為心調柔之因，使智慧增長，能夠生起聖道的廣大智慧，這被認為是心調柔圓滿成熟的特徵。 第七，能力力量圓滿成熟之因：通過更多地行持福德和智慧二資糧的善行，使這二者的界或種子在阿賴耶識中增長。就像種子遇到水分而能夠生長一樣。從二資糧增長的所依身中，產生大乘聖道。
【English Translation】 Furthermore, compared to the paths of accumulation and preparation, the compassion of Bodhisattvas who have attained the bhumis is more excellent, and compared to the compassion of the first bhumi Bodhisattva, the compassion of the second bhumi Bodhisattva is more outstanding, and so on. The function is to obtain the body that is the supreme among beings, to acquire a body that is more virtuous than other sentient beings. From the attainment of the first bhumi onwards, one also obtains the major and minor marks of perfection. This is the characteristic of the complete maturation of the compassion of the sons of the Buddhas towards others. Fifth, the cause for the complete maturation of patience: From the strength of one's lineage, one does not become discouraged when enduring suffering, and one naturally possesses a steadfast state of patience. After hearing the Dharma, one reflects properly, and through individual examination, one recognizes that the harm caused by others arises from one's own karma, that others have no autonomy, that all phenomena arise from causes and conditions, that there is no 'self' and no agent, and that all phenomena are without inherent existence, like illusions. Meditating on these aspects is the cause. Even when faced with extremely painful things such as cold, heat, and others' slander, one is always unwearied and does not retreat. This is the nature of the complete maturation of patience. The function is that virtues become increasingly outstanding, and one rejoices in gladly accepting the virtuous practices of the six perfections. These are considered to be the characteristics of the complete maturation of patience. Sixth, the complete maturation of mental pliancy or mental acuity: The ripened result of virtuous deeds such as hearing and contemplating the sacred Dharma in previous lives is the attainment of a body endowed with wisdom and complete faculties. This is called a pure result of maturation and is the cause. Possessing mindfulness, one does not forget the meaning of what has been heard and contemplated. Likewise, possessing wisdom, one is able to distinguish between teachings that are well-spoken and in accordance with the Dharma, and those that are improperly presented and wrongly spoken. Having this kind of knowledge is its nature. These two (mindfulness and wisdom) prevent the mind from becoming distorted, and therefore it is called 'mental pliancy.' The function is that worldly mindfulness and wisdom act as the cause for mental pliancy, causing intelligence to increase and making it possible for the great wisdom of the noble bhumis to arise. This is considered to be the characteristic of the complete maturation of mental pliancy. Seventh, the cause for the complete maturation of power and strength: By engaging more in the virtuous practices of the accumulations of merit and wisdom, the elements or seeds of these two are increased in the alaya consciousness. It is like a seed encountering moisture and becoming able to grow. From the basis of the increased two accumulations, the Mahayana path arises.
ི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་མཆོག་ཅེས་འདུག་རྟེན་ནི་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་ལ་བྱ་བའོ་གསུངས། གང་ལྟར་ཡང་འཕགས་ལམ་རྟེན་དེར་ཐོབ་རུང་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ལས་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སོགས་གང་འདོད་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་ཅི་བསམ་པ་འགྲུབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་ 2-63a འཕགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་པས་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བརྒྱད་པ་མི་འཕྲོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་བཟང་པོ་ཡི་དགོངས་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བསམ་པ་རྙེད་པ་ཅན་ནོ། །ངོ་བོ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་ཐོབ་པས་ལམ་དེ་ལས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་དྲངས་མི་བཏུབ་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པར་ནུས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་ནུས་པའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཁྱད་པར་རྙེད་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་གསུངས། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བྱེད་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་འཕྲོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དགུ་པ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་པ་ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྤངས་པ་ལ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་དད་སོགས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྔ་པོ་ནི་ 2-63b སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྔ་པོ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བྱེད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་ནི། སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བ་བསགས་པ་སྟེ་འདི་དད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟེན་ཀྱང་བརྩོན་པར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་ནི་ལུས་རྟེན་ལ་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ལས་ནད་མེད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དབེན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབེན་པ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སོག
【現代漢語翻譯】 自性或本質是能夠真正產生結果的殊勝之物。'智者釋'中說，'能夠作為產生結果之所依的殊勝之物'，所依指的是獲得聖道的身體所依。無論如何，能夠成為聖道所依，即是威力圓滿成熟。作用是，如果具備威力圓滿成熟，則有能力成辦眾生之事等一切所愿，因此能夠如意成辦，並通過福德獲得殊勝的身體和受用，通過智慧獲得殊勝的智慧，從而成為眾生之中的殊勝者。如是，具備原因、自性和作用三者，即是威力獲得圓滿成熟的特徵。 第八，不奪取圓滿成熟的原因是，通過如實宣說大乘深廣之法，以四理對善逝的意趣進行辨析，從而確定意義，獲得無猶豫的意念。本質是，恒時沒有魔障的阻礙，因為對甚深法的意義獲得確信，所以不會被魔和外道引向他處。作用是，因為獲得勝於他者的對大乘等教義的定解，所以能夠建立正確的法義，並且能夠駁斥其他似是而非的法。'智者釋'中說，獲得殊勝是指越來越殊勝的辨別智慧。具備如是原因、自性和作用，即被認為是不可奪取圓滿成熟的特徵。第九，具備五種舍斷支分圓滿成熟，是指從初地現證法界開始，捨棄能取所取二者，稱為舍斷。而作為其助伴的信等上述五者，稱為舍斷的支分。這五者以原因、自性和作用的方式圓滿成熟的方式是：舍斷支分圓滿成熟的原因是積累福德智慧的善根，這與信心相關聯。所依也適合精進，所依指的是身體所依，即在行善時身體不會感到力不從心。這是舍斷支分的自性。與五種支分中的無病相關聯。捨棄一切喧囂的寂靜處和菩薩的寂靜處，以及為自己利益作意等。
【English Translation】 The nature or essence is the supreme thing that can truly produce results. In 'Commentary on the Intelligent,' it says, 'The supreme thing that can serve as the basis for producing results,' where 'basis' refers to the physical basis for attaining the Noble Path. In any case, being able to become the basis for the Noble Path means that power is fully matured. The function is that if one possesses fully matured power, one has the ability to accomplish whatever one desires, such as the benefit of sentient beings, and therefore one can accomplish whatever one wishes, and through merit, one obtains a superior body and resources, and through wisdom, one obtains superior wisdom, thereby becoming the supreme among beings. Thus, possessing these three—cause, nature, and function—is the characteristic of fully matured power. Eighth, the cause of non-seizure fully matured is that by accurately explaining the profound and vast Dharma of the Mahayana, one analyzes the intention of the Sugata with the four reasonings, thereby determining the meaning and obtaining an unwavering mind. The essence is that there is always no obstruction from demonic forces, because one has gained certainty in the meaning of the profound Dharma, so one cannot be led elsewhere by demons and heretics. The function is that because one has gained a definitive understanding of the doctrines of the Mahayana, etc., that is superior to others, one is able to establish the correct Dharma, and one is able to refute other seemingly correct but actually incorrect views. In 'Commentary on the Intelligent,' it says that gaining distinction refers to increasingly superior discriminating wisdom. Possessing such cause, nature, and function is considered the characteristic of non-seizure fully matured. Ninth, possessing the five branches of abandonment fully matured refers to abandoning the apprehended and the apprehender from the moment of directly realizing the Dharmadhatu on the first bhumi, which is called abandonment. And the five mentioned above, such as faith, which are its companions, are called the branches of abandonment. The way these five are fully matured in terms of cause, nature, and function is: the cause of the branches of abandonment fully matured is the accumulation of virtuous roots of merit and wisdom, which is related to faith. The basis is also suitable for diligence, where 'basis' refers to the physical basis, that is, the body does not feel overwhelmed when doing good deeds. This is the nature of the branches of abandonment. It is related to being free from illness among the five branches. Abandoning all the noise of solitary places and the solitary places of Bodhisattvas, as well as contemplating for one's own benefit, etc.
ས་ཀྱིས་དབེན་པ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་སྟེ་འདི་གཉིས་བྱེད་ལས་སོ། །དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་ཤེས་རབ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་སྨིན་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ཡི་ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སྨིན་པའི་དཔེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དགའ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དགུས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་རུང་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཏེ་རང་སྨིན་པས་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པས་སོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་བདག་ཅན་དེ་ནི་ 2-64a རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པས་འགྲོ་བའི་གཉེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་སྨིན་པ་དེ་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དཔེ་ནི་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི་རིམ་པ་བཞིན་རྣག་གཟེག་པ་དང་སྤྱོད་དུ་རུང་བ་ནི་སྨིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་ལྟར་ཞེས་དཔེ་འགོད་པ་སྟེ། འབྲས་སོགས་རྣག་ཏུ་མ་སྨིན་པ་བཏོལ་ན་རྣག་གཟེག་ཏུ་མེད་ན་ནད་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། རྣག་ཏུ་སྨིན་ན་རྨ་བཏོད་པ་ལས་རྣག་གཟེག་ཏུ་རུང་བས་དུས་ལ་བབ་པ་ལ་རྨ་སྨིན་ནོ་ཞེས་དང་། རྒུན་འབྲུམ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པའམ། ཁ་ཟས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བའང་མ་ཚོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་སྤྱད་དུ་མི་རུང་ལ། ལེགས་པར་ཚད་དུ་སྨིན་ན་སྤྱད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྟེན་འདིར་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་གོང་གི་གོ་རིམ་ལྟར་ཞི་བ་དང་ལོངས་སྤྱད་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་ནི་སྨིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འབྲས་ཀྱི་ནད་སོགས་རྣག་གིས་གང་སྟེ་སྨིན་ནས་རྨར་གྱུར་པ་ལ་རྣག་ཟག་ནས་ནད་ཞི་བ་ལྟར་ལུས་རྟེན་འདི་ལ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་ནུས་པས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་སྨིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་རྟེན་དེ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་སྒོམ་ནུས་པར་གྱུར་ན་གང་ཟག་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མ་སྨིན་པ་ན། 2-64b བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་ཆོས་མཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དང་དུ་ལེན་མི་ནུས་ལ། དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚེ་ན་དམ་ཆོས་འཛིན་ནུས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་མ་བརྒྱད་ལའང་དེ་ལྟར་ཤེ
【現代漢語翻譯】 遠離塵囂，對殊勝之處感到極度歡喜，以及對大乘佛法的聽聞、思維、修習感到極度歡喜，這便是樂於善法，這二者是其作用。喜好寂靜，內心便沒有虛偽和欺騙；喜好善法，便能與智慧相結合。如此，當五種捨棄的支分成熟時，便具備了菩薩的支分，這是完全成熟的特徵。以上是所說內容。 第三部分，關於自身完全成熟以及成熟的比喻。首先，如前所述，通過喜悅等九種事物，自身轉變為圓滿成熟的佛法之體性，便具備了使其他眾產生熟的功德，因為自身成熟才能使他人成熟。具有六度萬行之法，自性相續不斷增長，這樣的人總是能使其他眾產生熟，因此成為眾生的殊勝良友。這表明，自身成熟是使他人成熟的基礎，並具備自身法身增長的兩種功德。 第二部分，關於比喻，什麼是『成熟』呢？例如，在世間，膿瘡和食物，分別對應著膿液流出和可以食用，這被認為是成熟。如果膿瘡沒有成熟就切開，膿液無法流出，對疾病沒有幫助；如果膿瘡成熟，切開后膿液可以流出，時機成熟，這就是膿瘡成熟。同樣，葡萄等果實未成熟，或者食物沒有煮熟，都不能食用；如果完全成熟，就可以食用。同樣，在這個五蘊之身中，對於應捨棄的和應修習的兩個方面，按照之前的順序，能夠寂靜和受用，這便是成熟。就像膿瘡充滿膿液，成熟后切開流出膿液，疾病得以緩解一樣，如果這個身體能夠捨棄貪戀等煩惱，就能達到寂靜；就像食物成熟后可以食用一樣，如果能在這個身體上持續修習善法，就能證悟，這樣的人就被稱為完全成熟。即使僅僅對大乘佛法感到歡喜，如果這種歡喜沒有成熟，就無法通過依止善知識，聽聞、思維、修習佛法來接受它；當歡喜完全成熟時，就能接受正法。其他八種也是如此。
【English Translation】 Being away from the hustle and bustle, taking great joy in the supreme solitude, and taking great joy in hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma – this is delighting in virtue, and these two are its functions. To delight in solitude is to be without deceit and illusion, and to delight in virtue is to be combined with wisdom. Thus, when the five branches of abandonment are mature, one possesses the branches of a Bodhisattva, which is the characteristic of perfect and complete maturation. This is what was said. The third part is about the self being fully matured and explaining the examples of maturation. Firstly, as it was said, through the nine aspects of joy and so on, one's own Buddha-nature becomes fully matured, possessing the qualities that make it possible to mature other sentient beings, because self-maturation enables the maturation of others. Possessing the nature of the continuous increase of the six perfections, such a person always matures other sentient beings, and therefore becomes the supreme friend of beings. This shows that self-maturation is the basis for maturing others, and possesses the two qualities of increasing one's own Dharma body. Secondly, the example is, what is meant by 'maturation'? For example, in the world, a wound and food, in their respective order, are considered mature when pus can be drained and when they are edible. If an unripe abscess is opened, pus cannot be drained and it is not beneficial for the disease; if it is ripe, pus can be drained from the opened wound, and when the time is right, the wound is said to be mature. Similarly, unripe grapes or uncooked food cannot be used; if they are fully ripe, they can be used. In the same way, in this support of the five aggregates, the two aspects of what should be abandoned and what should be cultivated, in the order mentioned above, being able to be pacified and enjoyed is what is meant by maturation. Just as a disease caused by pus filling an abscess is healed when the pus is drained, similarly, if one can abandon afflictions such as attachment in this body, one can achieve peace; just as ripe food can be enjoyed, if one can continuously practice virtue and meditate on that support, that person is said to be fully matured. Even if one only has joy in the Mahayana Dharma, if that joy is not mature, one cannot take it up through relying on a spiritual friend and listening, contemplating, and meditating on the Dharma; when joy is fully mature, one can uphold the sacred Dharma. The same should be understood for the other eight as well.
ས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ན་དེ་དང་དེའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རང་རྒྱུད་ལ་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུས་དང་དུས་སུ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དབང་པོ་དམན་པ་འབྲིང་དང་འབྲིང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་གནད་ཆེ་སྟེ། དབང་པོ་སྦྱངས་ན་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། 成熟其有情方便 གཉིས་པ་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་ལ་དབྱེ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དེ་ལུས་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་ཀུན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཁམས་གོང་མར་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་སླར་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་རྣམས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་རྗེས་སུ་ 2-65a མཐུན་པར་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ་སོགས་འཚམས་པར་ཆོས་བསྟན་པས། རྗེས་སུ་སྨིན་པའམ་མཐུན་པའི་སྨིན་བྱེད་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་ནོ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང་གཞན་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ནན་ཏན་བསྒྲིམས་ཏེ་ལེགས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་གིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་ལྷག་པར་སྨིན་བྱེད་དམ་རྟོགས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟག་ཏུ་བསྟན་པས་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་བཅུ་པའི་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པས་སྲིད་པ་འདིར་འགྲོ་བ་ཀུན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ལྟར་རམ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་བཤེས་རྣམས། རང་རང་གི་བུ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལེགས་པར་མི་གནས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་སོགས་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཚེ་འདིར་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ནུས་ཀྱང་གཏན་དུ་བདེ་བའི་རྒྱུའི་དགེ་བ་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་སྐྱེད་མི་ཤེས་པ་དང་ལ་ལར་སྡིག་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕ
【現代漢語翻譯】 如是行持，當其成熟之際，菩薩因能真實行持彼等之事，故當信等諸根成熟，由上而上增進，則大乘道與果之法于自相續中圓滿，且為成熟有情故，菩薩應時時修習諸根。如是所說，為使下劣根轉為中品，中品轉為上品，故由上而上調伏諸根至關重要。若能調伏諸根，則能悟入先前未悟之理，獲得先前未得之果，功德廣大，乃至成佛之間亦能增進。 成熟其有情方便 第二，關於成熟其他有情的方式，分為差別、發心和加行三種。首先是八種差別：使有情眾生遠離貪等煩惱而成熟；同樣，使三乘種姓者皆得成熟；使已於世間道之高層境界成熟者，復又退轉，然以三乘道成熟者則永不退轉，故能令其極度成熟；為使所化有情之根器與所應教化之法相符，故為具貪者宣說不凈觀等相應之法，此為隨順成熟，與前者不同；以無偏私與恭敬之心，精勤努力，令其善為成熟；自己獲得初地之後，令他人亦安住於此，此為殊勝成熟，亦即以證悟令其成熟；如來所宣說的諸法，恒常如實地為有情眾生宣說，此為恒常成熟；從勝解行地開始，直至十地之間，由上而上令其成熟。 第二是發心的差別：如同諸佛子以利益之心，欲令一切有情安住于暫時與究竟的安樂，安住於此，從而使輪迴中的眾生皆得成熟一般。世間中的父母親友，對於自己的子女親屬，卻不能如是安住於此善妙發心。為何呢？因為父母等雖對自己的子女等有慈愛之心，然僅能于暫時對此生有所助益，卻不能生起令其恒常安住于安樂之因——善法的意願，甚至有時還會使其造作惡業。如同以慈愛之心利益其他有情一般
【English Translation】 Thus acting, when it is ripe, because the Bodhisattva can actually do those things, the faculties such as faith are matured, and by increasing from above, the path of the Great Vehicle and the laws of the fruit are completed in their own stream, and for the sake of maturing sentient beings, the Bodhisattva should constantly practice the faculties. As it is said, in order to transform the inferior faculties into the middle and the middle into the superior, it is important to purify the faculties from above. If the faculties are purified, then one will realize what was not previously realized, and obtain what was not previously obtained, and the merits will increase greatly until the state of Buddhahood. Maturing beings with skillful means. Secondly, regarding the manner of maturing other sentient beings, there are three divisions: distinctions, intention, and application. First, there are eight distinctions: causing embodied sentient beings to mature by separating them from afflictions such as attachment; similarly, causing all those with the lineage of the three vehicles to fully mature; those who have matured in the higher realms of worldly paths are reversed, but those who have matured by the three vehicles are not reversed, so they are made to mature completely; in accordance with the disposition of those to be tamed, and in accordance with what is suitable, teaching the Dharma that is appropriate, such as the unpleasantness for those with attachment, is a subsequent maturation or a maturation that is in accordance with the previous one. Diligently striving with impartiality and respect for others to make them mature well, and after I have attained the first ground, placing others on it is a particularly maturing or maturing by realization, and the teachings of the Buddhas are always taught to sentient beings without perversion, so they are always matured, and from the ground of aspiration and practice up to the tenth ground, it is desired to mature from above. The second is the distinction of intention: Just as the sons of the Buddhas, with the intention of benefiting all sentient beings by placing them in temporary and ultimate happiness, abide in this, so that all beings in samsara are matured. In the world, parents, mothers, relatives, and friends do not abide well in such an intention for their children and relatives. Why? Because although parents, etc., have love for their children, etc., they can only benefit this life temporarily, but they cannot generate the intention to place them in the virtue of the cause of permanent happiness, and sometimes they even associate them with sin. Just as benefiting other sentient beings with the nature of love
ྱིར་རམ་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ 2-65b འཕྲལ་དང་གཏན་དུ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་བྱམས་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་རམ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་རང་ཉིད་ལ་ཡང་བྱམས་པར་མི་འདོད་ན་དེ་དག་གིས་ཡིད་ལ་རབ་ཏུ་སྡུག་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་ལ་བྱམས་མོད་ཀྱི་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྲོག་གཅོད་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སོགས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུས་ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་དང་། ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་རང་གསོད་པ་དང་ཁྱི་དང་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་སོགས་དཀའ་ཐུབ་ངན་པས་རང་འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་བདེའི་ལམ་མི་ཤེས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པ་སྤངས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགེ་ཞིང་གཏན་བདེ་འདོད་པའི་བྱམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་དང་། མཇུག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་བཅས་བདུན་ལས་དང་པོ། སྦྱིན་པ་ཅི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། མཉམ་པར་སྦྱིན་པ་དང་། མི་ངོམས་པར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་གཞན་ལ་དོན་དུ་འགྱུར་བར་མཐོང་ན་མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གཏན་ནས་སམ་ཡོང་ཡེ་མེད་དེ་རང་ལ་དབང་བའི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ངོ་། །སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་བྱིན་པས་ཕན་འདོགས་ 2-66a པ་ཙམ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ། །ཚེ་འདིར་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་དེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཚེ་འདིར་ཕན་བཏགས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུས་དགེ་ལ་བཀོད་ནས་སྨིན་པར་བྱས་པས་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་འདོགས་ཤིང་ཐར་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པས་གཏན་བདེ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་འདོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་བཟང་ངན་མཐོ་དམན་ཉེ་རིང་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་མཉམ་པར་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་བྱིན་པ་དང་ལོ་དང་བསྐལ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྦྱིན་པས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་བྱིན་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ངོམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་པ་དུས་རེས་འགའ་བ་མིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལ་རྟག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ན་རྟག་ཏུ་ཞེས་འདུག་གོ། སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱིས་མི་དགེ་ལ་འཛེམ་ཞིང་དགེ
【現代漢語翻譯】 當（菩薩）爲了某種目的而行事時，是否希望一切有情眾生當下和究竟安樂？如果這樣，世間眾生尚且不希望自己安樂，更何況是那些在他們心中極其痛苦的眾生呢？雖然個別眾生希望我安樂，但由於愚昧的支配，爲了今生的安樂，他們會造作殺生、偷盜等惡業，導致今生受到國王的懲罰等，來世遭受諸多痛苦。同樣，他們會自殺，或者進行狗和牛的苦行等，通過錯誤的苦行使自己今生來世受苦，並且因為不瞭解究竟安樂之道，所以放棄了修行。菩薩對一切有情眾生的慈愛，是希望他們一切時處吉祥安樂的慈愛。 第三，關於行持的差別，是通過六波羅蜜多使其成熟。共有六個偈頌，加上結尾一個總結意義的偈頌，共七個偈頌。首先，什麼樣的佈施能使有情眾產生熟呢？有三種佈施：一切佈施、平等佈施和不知足佈施。如果菩薩看到自己的身體和受用能夠利益他人，那麼不佈施的情況是絕對不會發生的，他會施捨一切屬於自己的財物。這種佈施不僅僅是因為施捨了某物而提供了幫助，而且通過佈施使對方的願望得以圓滿，從而在今生提供了幫助。通過這種善行，引導他們行善並使其成熟，從而在來世提供幫助，並種下了解脫的種子，使他們獲得究竟安樂。因此，通過當下和長遠的幫助，使一切有情眾生得以成熟。這種佈施不分好壞、高低、親疏，以平等心對待一切眾生，具有平等佈施的性質。並且，不會因為施捨了一些財物，或者施捨了幾年或幾劫就感到滿足，即使直到輪迴的盡頭都在佈施，也不會對佈施的功德感到滿足。 第二，關於戒律，『堅定』意味著不是偶爾為之，而是直到一切有情眾生的盡頭都始終守護戒律，這就是恒常的戒律。在《智慧堅定釋》的譯本中，是『恒常』的意思。由於往昔的串習力，自然而然地避免不善，行持善法。
【English Translation】 When (a Bodhisattva) acts for a certain purpose, does he wish all sentient beings to be happy both immediately and ultimately? If so, worldly beings do not even wish themselves happiness, let alone those beings who are extremely painful in their hearts? Although individual beings wish me happiness, due to the dominion of ignorance, for the sake of happiness in this life, they create evil deeds such as killing and stealing, leading to punishments from the king in this life and suffering in many ways in the next life. Similarly, they commit suicide, or practice asceticism like that of dogs and cows, causing themselves suffering in this life and the next through wrong asceticism, and because they do not understand the path to ultimate happiness, they abandon its practice. The Bodhisattva's love for all sentient beings is a love that wishes them auspiciousness and happiness at all times and in all places. Third, regarding the difference in practice, it is to mature them through the six paramitas. There are six verses, plus a concluding verse summarizing the meaning, for a total of seven verses. First, what kind of giving makes sentient beings mature? There are three kinds of giving: giving everything, giving equally, and giving without satisfaction. If a Bodhisattva sees that his body and possessions can benefit others, then the situation of not giving will absolutely not happen, and he will give away all his belongings. This giving not only provides help because something is given, but also fulfills the wishes of the other person through giving, thereby providing help in this life. Through this good deed, guiding them to do good and making them mature, thereby providing help in the next life, and planting the seed of liberation, enabling them to obtain ultimate happiness. Therefore, through immediate and long-term help, all sentient beings are matured. This giving does not distinguish between good and bad, high and low, near and far, and treats all beings with equanimity, possessing the nature of equal giving. Furthermore, one will not be satisfied with giving some things, or giving for a few years or a few kalpas, and even if one gives until the end of samsara, one will not be satisfied with the merit of giving. Second, regarding discipline, 'steadfast' means not doing it occasionally, but always guarding the precepts until the end of all sentient beings, which is the constant discipline. In the translation of 'Wisdom Steadfast Explanation', it means 'constant'. Due to the power of past habits, one naturally avoids non-virtue and practices virtue.
་བ་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བཅུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་སྤྱོད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ན་ཐོབ་བོ། །བདག་དགའ་ཞེས་པ་ས་དང་པོར་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པས་མི་དགེ་བའི་ 2-66b ཕྱོགས་ངང་གིས་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བག་ཡོད་ཅེས་པས་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ལྟུང་བའི་རྙོགས་པའམ་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་མཆོག་ལ་རང་གནས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་འགོད་ཅིང་། འདི་དང་ཕྱི་མར་རམ་འཕྲལ་དང་གཏན་གྱི་ཕན་རྣམ་པ་གཉིས་འདོགས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པས་ལྷ་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་རྟེན་བརྒྱུད་མར་ཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་བར་གྱི་གནོད་པ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་བདག་གི་བཟོད་པ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་དེ་བདག་ལ་ཕན་བྱེད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དེས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་རུས་པ་དུམ་བུ་རེ་རེ་ནས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བཟོད་ན་གནོད་པ་ཆུང་ངུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་བསྒོམས་པའི་ཐབས་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་དང་དེར་མ་ཟད་ཕ་རོལ་གནོད་བྱེད་དེ་ལ་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་པའི་ཚུལ་དེས་དེ་ཉིད་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རིག་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་བཟོད་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པོ་དེ་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པས་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། 2-67a བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་གོ་ཆ་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྡོག་ཅིང་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དེ་ནམ་ཞིག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དགེ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་སྐྱེ་ནུས་པར་གཟིགས་ན་དེའི་ཆེད་དམ་ཕྱིར་དུ་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ཡང་འབད་པ་ཅི་ཙམ་རྩོམ་དགོས་པ་རྩོམ་པར་མཛད་ཀྱི་སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་སམ་ཡིད་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་རང་དབང་དུ
【現代漢語翻譯】 持戒波羅蜜（Śīla-pāramitā）：行為上的自性戒律，以及對眾生不造成傷害，甚至在夢中也不做任何不善業，從而圓滿持戒，這在二地（離垢地，Vimalābhūmi）時獲得。『我喜』（Pramuditā）是指初地（極喜地，Pramuditābhūmi）因證悟真諦而自然獲得的，獲得聖者喜悅的戒律，自然放棄不善的一面，更加深刻地認識到對善的喜悅的戒律。『謹慎』（Apramāda）是指在所有行為中，即使是微小的墮落或錯誤也不會發生，即無錯誤的戒律。具備這五種戒律，從自身所處的位置引導其他眾生進入這樣的戒律，並在今生和來世，即暫時和究竟的利益上幫助他們。通過這種方式引導他們進入戒律，就能連續獲得天人和人類的轉生等令人滿意的異熟果報，並且在未來的生世中，由於戒律的等流果，能夠連續不斷地受持戒律，從而使他人成熟。 第三，忍辱波羅蜜（Kṣānti-pāramitā）：當其他眾生對菩薩（Bodhisattva）造成身體和生命上的傷害時，菩薩認為這是自己圓滿忍辱的因緣，如同善知識一般，認為這些眾生對自己有益。因此，即使他們造成極其嚴重的傷害，例如將身體的血肉和骨骼一塊塊割下來，菩薩也能忍受，更何況是較小的傷害。如前所述，通過修習忍辱的方法，以及通過分別觀察等方法，並且認識到以暫時和長遠的利益來幫助對方的方式，從而使他們成熟。因此，通過忍受這些傷害，菩薩引導那些造成傷害的人接受正確的善行，從而使他們成熟。 第四，精進波羅蜜（Vīrya-pāramitā）：菩薩以盔甲般的精進和加行的精進，在利益眾生方面永不退縮，永不滿足，並且依賴於殊勝的精進。通過這種精進，菩薩使無量無邊的眾產生熟。如果菩薩看到眾生在何時能夠生起哪怕一瞬間的行善之心，例如佈施等，菩薩也會爲了他們，即使需要花費數百萬劫的時間，也會盡力去做，而不會感到絲毫厭倦。 第五，禪定波羅蜜（Dhyāna-pāramitā）：菩薩獲得對心或意的控制，即通過禪定使心自在。
【English Translation】 The Perfection of Discipline (Śīla-pāramitā): The discipline of intrinsic nature in conduct, and especially not harming sentient beings, not even engaging in the ten non-virtues in dreams, thus perfecting discipline, is attained on the second ground (Vimalābhūmi, the Immaculate Ground). 'I am delighted' (Pramuditā) refers to the first ground (Pramuditābhūmi, the Joyful Ground), naturally attained through realizing the truth, obtaining the discipline that pleases the noble ones, naturally abandoning the side of non-virtue, and more deeply realizing the discipline of delighting in virtue. 'Mindfulness' (Apramāda) means that in all conduct, even the slightest entanglement or error of falling does not occur, it is the discipline of being without error. Possessing these five disciplines, from one's own position, one places other sentient beings in such discipline, and helps them with both immediate and ultimate benefits in this life and the next. By placing them in discipline in this way, one continuously obtains desirable ripening results such as rebirth as gods and humans, and in future lives, due to the concordant qualities of discipline, continuously taking discipline occurs, thus causing others to mature. Third, the Perfection of Patience (Kṣānti-pāramitā): When other sentient beings inflict various harms, great and small, that harm the body and life of the Bodhisattva, the Bodhisattva considers this to be the cause for perfecting their patience, and like a virtuous friend, regards those sentient beings as beneficial to themselves. Therefore, even if they inflict extremely severe harm, such as cutting off pieces of flesh and bone from the body, what need is there to mention smaller harms if one can endure that? As explained earlier, through the methods of cultivating patience, and through methods such as individual examination, and furthermore, knowing the way to benefit the other, the one who harms, in the short and long term, one causes them to mature. Therefore, by enduring those harms, the Bodhisattva causes those who inflict harm to engage in perfect virtue, thus causing them to mature. Fourth, the Perfection of Diligence (Vīrya-pāramitā): The son of the Victorious One, with the diligence of armor and the diligence of application, never retreats from benefiting sentient beings, never knowing satisfaction, and relying on the supreme diligence. Through such diligence, when the Bodhisattva causes the infinite assembly of sentient beings to mature, if they see that the other person is able to generate even a single moment of virtuous thought, such as giving, then for their sake, even if it requires exerting effort for hundreds of millions of eons, they will do so, and will not become even slightly discouraged. Fifth, the Perfection of Meditation (Dhyāna-pāramitā): The Bodhisattva gains control over the mind or intellect, that is, the mind is free through meditative concentration.
་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རབ་དབྱེར་སྡེ་ཚན་དྲུག་བཤད་པ་ལྟར་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་དབང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་སྒྲོག་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་རྗེད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་སྟེ་དེ་འདྲའི་བསམ་པ་གཏན་མེད་པར་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་དག་འདུན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཕེལ་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ 2-67b ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རབ་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་དགོངས་དགོངས་མིན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དགོངས་དགོངས་མིན་གྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་རྩད་ནས་བཅད་དེ་ཤིན་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་གུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བཀོད་པས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་གུས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པས། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །བདུན་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འགྲོ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་བདེ་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་མི་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། གང་ཟག་རིགས་ཆད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕྲད་ན་དགེ་བཅུ་ལ་བཀོད་པས་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་འགྲོར་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །འམ་ཞེས་པ་ཚིག་འོག་མ་སྡུད་པའི་སྒྲའོ། །དགེ་གསུམ་ལ་ཞེས་པ་གཏན་བདེ་ཐར་བ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་འགོད་པ་སྟེ། རིགས་ཅན་གསུམ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལམ་ལ་འགོད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོག་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་ས་ 2-68a དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་སོ། །དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་འདུལ་ལོ་ཞེས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ། ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ
【現代漢語翻譯】 轉變。就像在神通的分類中解釋的六種類別一樣，尤其是在獲得勇猛行等佛和菩薩的特殊禪定時，會獲得無上的意自在。獲得意自在後，憑藉與之相應的功德，必定會摧毀他人對我進行恭敬供養和宣揚名聲等一切希求，從而徹底斷絕此類想法，使他人信奉殊勝佛陀的教法，並使他們的善行波羅蜜多得到圓滿增長，通過神通的力量示現神變，通過心識瞭解他人心意而宣說相應的佛法等方式。 第六，智慧：以智慧的力量毫無疑惑地確定甚深實相的意旨，從而獲得徹底的定解。如實通達不了義和了義，以及如來密意和非密意的一切含義，從而精通實相。對於那些在實相以及如來密意和非密意的含義上產生疑惑的眾生，也能徹底斷除他們的疑惑，並加以消除。因為具有如此智慧，菩薩自己對佛陀的教法恭敬，也引導其他眾生安住于如此智慧，從而以恭敬之心使佛陀的教法得以成熟。因此，能使自己和他人的善功德得到增長。 第七，如此，菩薩們以慈悲心利益一切眾生，使眾生獲得暫時安樂的善趣，如天人和人。即使是斷絕善根者，如果與菩薩相遇，也會因安住於十善業而暫時成熟于善趣。『或』字是收攝下文的語氣詞。『三善』是指安立於永久安樂的解脫和菩提這三種善法之中，即引導三種根器者各自進入相應的道途。 詳細闡述如何安立於大乘：使二資糧的微小部分在勝解行地成熟，使殊勝清凈的部分在三凈地成熟，使中等部分從初地到七地之間成熟。至於成熟的時間，就像世間的邊際一樣長久，從而調伏眾生。如同虛空界有多大，眾生就遍佈其中。虛空和眾生之界沒有邊際。
【English Translation】 transformation. It is like the six categories explained in the classification of clairvoyance. In particular, when one obtains the special samadhi of Buddhas and Bodhisattvas, such as the Heroic Walk, one obtains the supreme mastery of mind. Having obtained that, by virtue of the corresponding qualities, one will surely destroy all desires for others to honor and praise oneself, and completely eliminate such thoughts. One will make others believe in the supreme Buddha's teachings, and perfectly increase the merits of their minds, demonstrating miracles through the power of clairvoyance, and teaching the Dharma in accordance with the minds of others through knowing their thoughts. Sixth, wisdom: With the power of wisdom, one can ascertain the profound meaning of reality without doubt, thereby gaining complete certainty. Having truly understood all the meanings of provisional and definitive meanings, as well as the Buddha's intentions and non-intentions, one becomes skilled in reality. For those sentient beings who are doubtful about reality and the meanings of the Buddha's intentions and non-intentions, one can completely cut off their doubts and eliminate them. Because one possesses such wisdom, the Bodhisattva himself respects the Buddha's teachings, and also guides other sentient beings to abide in such wisdom, thereby maturing the Buddha's teachings with respect. Therefore, one can increase the merits of oneself and others. Seventh, thus, Bodhisattvas, with their compassion, benefit all beings, enabling them to attain the temporary happiness of good realms, such as gods and humans. Even those who have severed their roots of virtue, if they encounter a Bodhisattva, will be temporarily matured in good realms by abiding in the ten virtues. The word 'or' is a particle that gathers the following text. 'Three virtues' refers to establishing in the three virtues of liberation and enlightenment, which are permanent happiness, that is, guiding the three types of individuals into their respective paths. Specifically explaining how to establish in the Mahayana: making the small aspects of the two accumulations mature in the stage of aspiration and conduct, making the supreme pure aspects mature in the three pure lands, and making the intermediate aspects mature from the first to the seventh bhumis. As for the time of maturation, it is as long as the extent of the world, thereby subduing beings. Just as the extent of space is vast, sentient beings pervade it. The realm of space and sentient beings is without end.
ི་བར་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དང་མཉམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པས་འདུལ་ཏེ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 不可思量 སྨིན་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་གཙོ་ཆེར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ཡང་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་དབང་པོ་སྨིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ན་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ལ། ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་གསུམ། 透由究竟所證略說 དང་པོ་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཚིགས་བཅད་བཅས་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལམ་ལ་འབད་པའི་དཀའ་སྤྱད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཞིག་བརྒྱ་ཕྲག་ཅེས་མང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ་དེ་འདྲའི་དཀའ་སྤྱད་ཉན་རང་ལ་མེད་དེ། མདོ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངས་མིག་ 2-68b ཡོངས་སུ་བཏང་བ་བསགས་ན་རི་རབ་བས་ཀྱང་མཐོ་ལ། ཁྲག་བཏང་བ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མང་ངོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་མཛད་པ་མདོ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕར་ཕྱིན་ས་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བརྩོན་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་འཐོབ་པ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀང་བའི་སྣོད་ནི་ཁ་ཕྱེ་བ་ན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་དོན་བསྡུས་ན་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པའི་ངལ་བ་བརྒྱས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་དོ། །ས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཉི་ཚེ་བ་གྲངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཉན་རང་གི་དགེ་རྩ་ལས་འདས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དཔག་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དུས་དཔག་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་བསྐལ་པ་ཆུང་ངུ་བར་བསྐལ་མ་ཡིན་གྱི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ཡང་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པས། དུས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བས་ཕལ་བའི་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་དཔག་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ 2
【現代漢語翻譯】 菩薩們與存在的時間一樣長久，成熟眾生，調伏他們，沒有終結。 《大乘經莊嚴論》中，完全成熟品第九的解釋完畢。 不可思量 這九種成熟主要顯示是就勝解行地的角度而言，但總的來說，菩薩的地和根器成熟到極致，是因為在十地相續的盡頭獲得了大菩提，因此在完全成熟之後宣說了果實大菩提。其中，從所獲得的是究竟的角度進行了簡要說明，詳細闡述了它的自性，總結要點，勸誡以無上菩提為目標發起菩提心，共有三點。 透由究竟所證略說 首先，通過『無量難行』等兩頌以及解釋其含義的一頌，共三頌進行了說明。即，佈施身體和受用等，努力於六波羅蜜多之道的無量難行，其中『百千』一詞表示眾多之意，這樣的難行是聲聞和獨覺所沒有的。如經中所說：『爲了眾生的利益，我佈施眼睛所積累的功德比須彌山還高，佈施的血比四大海還多。』同樣，以持戒和忍辱等方式所做的無量難行，在經典中都有記載。通過波羅蜜多地和助道品等方式積累了無法估量的善根，並在無法估量的時間裡精進，爲了無量無邊的障礙得以止息，因此，獲得了沒有一切障礙垢染、了知一切所知之相的智慧，就像裝滿各種珍寶的容器打開時，各種珍寶真實顯現一樣，究竟的果實佛陀真實地顯現出來。 如果總結其含義，那就是通過他人無法做到的百般辛勞，以極其繁多的方式行持苦行，因此是無量難行。地和助道品波羅蜜多不是短暫的、有數量的，而是超越了聲聞和獨覺的善根，圓滿積累了一切沒有缺少的殊勝善根，因此稱為無量善根。無量的時間是怎樣的呢？不是小劫或中劫，而是大劫，而且不是一個或一百個大劫，而是在無數三大阿僧祇劫中修行。因為時間極其漫長，所以不是普通的心識所能衡量的。無量無邊的障礙是怎樣的呢？存在於一切眾生相續中的 2-68b
【English Translation】 Bodhisattvas, as long as there is existence, mature sentient beings, tame them, and there is no end. In the 'Great Vehicle Sutra Ornament,' the explanation of the ninth chapter, 'Complete Maturation,' is finished. Inconceivable These nine maturations mainly appear to be in terms of the stage of aspiration and conduct, but in general, the bodhisattva's ground and faculties mature to the extreme because at the end of the ten bhumis continuum, great bodhi is attained. Therefore, after complete maturation, the fruit, great bodhi, is taught. Among them, from the perspective of what is attained being ultimate, there is a brief explanation, a detailed explanation of its nature, and a summary of the points, advising to generate bodhicitta with the aim of unsurpassed bodhi, there are three points. Brief Explanation Through Ultimate Attainment First, it is explained through two verses such as 'immeasurable austerities' and one verse explaining their meaning, a total of three verses. That is, giving away body and possessions, etc., the immeasurable austerities of striving on the path of the six paramitas, of which the word 'hundreds of thousands' means many, such austerities are not present in shravakas and pratyekabuddhas. As it is said in the sutra: 'For the benefit of sentient beings, the merit I accumulated by giving away my eyes is higher than Mount Meru, and the blood I gave away is more than the four great oceans.' Similarly, the immeasurable austerities performed through morality and patience, etc., are recorded in the sutras. Through the paramita grounds and auxiliary factors, etc., immeasurable merit is accumulated, and diligence is practiced for an immeasurable period of time, in order to eliminate immeasurable obscurations. Therefore, the wisdom that knows all aspects of knowable objects, without the stain of all obscurations, is attained. Just as when a vessel filled with various jewels is opened, various jewels actually appear, the ultimate fruit, the Buddha, is truly shown. If we summarize its meaning, it is that through hundreds of hardships that others cannot do, practicing austerities in extremely numerous ways, therefore it is immeasurable austerities. The grounds and auxiliary factors of the paramitas are not temporary or countable, but surpass the roots of virtue of shravakas and pratyekabuddhas, and completely accumulate all the unsurpassed virtues without any lack, therefore it is called immeasurable merit. How is immeasurable time? It is not a small kalpa or an intermediate kalpa, but a great kalpa, and not one or a hundred great kalpas, but accomplished in the three countless great kalpas. Because the time is extremely long, it cannot be measured by ordinary minds. How are immeasurable obscurations? Existing in the continuum of all sentient beings 2-68b
-69a པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཚེ་རབས་ཐོག་མེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་རྣམ་པ་དམིགས་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་མཐའ་དང་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་ས་དང་ས་སོ་སོའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གཏོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་པར་བཅོམ་ནས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། སྤང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི། དགོས་འདོད་རྩོལ་པའི་མཐུ་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣོད་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 廣說菩提自性 གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ཡི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་བསྟན། ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་གཉིས། 透由十種功德總說 དང་པོ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན། མཛད་པ་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན། ཟབ་མོ་དཔག་པར་དཀའ་བའི་ཡོན་ཏན། སྙིང་པོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། འབྱོར་བ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅུ་ 2-69b ལས། 無量功德及二利圓滿功德 དང་པོ་གཉིས་སོ་སོར་བསྟན་པ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཅས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པའམ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྤངས་པས་དང་། གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པས། །དེ་དག་རྣམ་པར
【現代漢語翻譯】 爲了消除輪迴的障礙，從無始以來，通過煩惱障、所知障以及各種顯現和目標等方式所產生的無邊無際的障礙。消除一切障礙的清凈之法，就是通過十地的智慧，逐漸摧毀屬於每一地的對治品之障礙，甚至連細微的所知障，也就是無明習氣的地，也通過金剛喻定來摧毀，從而成佛。圓滿斷除一切，證悟達到究竟，就像打開一個裝滿珍寶的容器，其中蘊含著實現願望的強大力量，從而顯現出力量、無畏和不混雜等究竟的果法功德。 廣說菩提自性 第二，詳細闡述偉大菩提的自性。從十種功德的角度進行總的闡述，然後通過本體、因、果等六種方式來闡述具有這些功德的菩提。 透由十種功德總說 首先，從不可思議的功德、二利圓滿的功德以及成為皈依之殊勝的功德開始，然後是轉變的功德、普遍的功德、無作任運成就事業的功德、甚深難測的功德、不變的精髓功德、無量財富的功德以及成熟眾生的功德等十種功德。 無量功德及二利圓滿功德 首先，分別闡述前兩種功德，每種功德用一個偈頌，然後共同闡述，用一個偈頌，總共用三個偈頌來闡述。佛是無二取或非有非無的，因此是不可思議的。成佛時，捨棄了能取和所取二者，並且能取和所取並非是遍計所執的自性，而是圓成實的自性，因此超越了有和無。佛被稱為遠離二取的真如，遠離了暫時的垢染。正如《智慧光明莊嚴經》所說：『常恒無生之法即如來，一切諸法皆與如來同。』佛的法身遠離生滅。因此，《金剛經》中說：『凡以色見我，以音聲求我，是人行邪道，不能見如來。應觀佛為法，導師即法身，然法非識境，彼等不應知。』
【English Translation】 For the sake of eliminating the obscurations of going into cyclic existence, from beginningless time, the obscurations of afflictions and the obscurations of knowledge, and through the doors of appearances, objects, etc., if divided, the limitless and countless are exhausted. The manner of being without the stains of all obscurations is that the obscurations belonging to the objects to be abandoned of each ground are gradually destroyed by the wisdom of the ten grounds, and even the subtle obscuration of knowledge, the ground of the habitual tendencies of ignorance, is destroyed by the vajra-like samadhi, and thus one becomes a buddha. The complete abandonment and the ultimate realization are like opening a vessel of various jewels endowed with the great power of fulfilling desires, and thus the ultimate qualities of the resultant dharma, such as powers, fearlessnesses, and non-mixtures, are manifested. Extensive Explanation of the Nature of Bodhi Second, the extensive explanation of the nature of that great bodhi. Generally, it is shown through the door of ten aspects of qualities, and then the bodhi itself, which possesses those qualities, is explained through six aspects such as essence, cause, and result. General Explanation Through Ten Qualities First, there are the qualities of being inconceivable, the qualities of perfect two benefits, the qualities of becoming the supreme refuge, the qualities of transformation, the qualities of being all-pervasive, the qualities of engaging in activities that are spontaneously accomplished without conceptualization, the qualities of being profound and immeasurable, the qualities of being an immutable essence, the qualities of immeasurable resources, and the qualities of maturing sentient beings. Qualities of Immeasurability and Perfect Two Benefits First, the first two are shown separately, each with a verse, and then they are explained together with one verse, thus shown with three verses. A buddha is inconceivable because he is without duality of grasping and grasped, or without existence and non-existence. At the time of becoming a buddha, he has abandoned the two, grasping and grasped, and grasping and grasped are not existent as the characteristic of imputation, but existent as the characteristic of perfect establishment, thus transcending existence and non-existence. Moreover, that which is called a buddha is the thusness that is separated from the two selves and purified of adventitious stains. As it is said in the Ornament of Light of Wisdom Sutra: 'The ever-existent, unborn dharma is the Thus-Gone One; all dharmas are like the Bliss-Gone One.' The dharmakaya of a buddha is devoid of birth and cessation. Therefore, in the Vajra Cutter it says: 'Those who see me in form, those who know me in sound, have entered a false path; those people will not see me. Buddhas should be regarded as thusness; the guides are the dharmakaya; since the nature of dharma is not to be known, those should not be known.'
་རིག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་ 2-70a སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ནི་གང་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ལས་བྱུང་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་འདས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དཀར་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གཉིས་ཆོས་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། གཏོང་བ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་ལེན་པ་པོ་དང་། གཏོང་རྒྱུའི་རྫས་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པས་བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་མཐུ་ནི་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ལུང་གི་ཆོས་བཤད་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་སོགས་རིན་ཆེན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དཔེར་ན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །འགྲོ་བ་ 2-70b ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་འདོད་དེ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐུ་མངའ་བའོ། །གོང་གི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོའི་དོན་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་དང་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀུན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་སྙེད་པའི་ངོས་ནས་གཞལ་བའོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བའི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་ཆོས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་གི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ས་དང་
【現代漢語翻譯】 正如所說，『智慧不變異』。如果從真如（tathatā）的實相角度來衡量，那麼所有顯現的法（dharma）本質上都是佛（Buddha），因為從真如法界（dharmadhātu）中，沒有任何法可以改變。如果存在改變，那麼所有法將不是無自性（svabhāva-śūnya）且非無生（anutpāda）。或者說，沒有任何法如凡夫俗子所臆想的那樣存在。佛陀是通過地（bhūmi）、波羅蜜多（pāramitā）和菩提分法（bodhipakṣika-dharma）的修習而成就的。當成佛時，雖然佛陀是過去、波羅蜜多、菩提分法、十力（bala）、四無畏（vaiśāradya）等所有無漏（anāsrava）清凈法（śukla-dharma）的自性，但波羅蜜多等二取（dvaya）之相，以及具有能取所取（grāhaka-grāhya）的遍計所執（parikalpita）境，都無法說『佛陀就是這樣的』。例如，雖然是佈施（dāna）的自性，但由於沒有施者、受者和所施物這三種相的二取之相，因此，佛陀不是遍計所執二取顯現的意識所能思量的對象。因此，佛陀是不可思議的，具有無二的體性。其力量在於二利（自利和他利）圓滿任運成就。為什麼這樣說呢？因為佛陀是宣說教法（āgama-dharma）和證法（adhigama-dharma），以及十力、四無畏等無量珍寶的因和緣。佛陀就像珍寶的來源或寶藏一樣，是獲得自利圓滿的原因。佛陀如同雲朵般，是成熟一切眾生善根的原因，因此具有他利圓滿的力量。 以上兩段偈頌的意義是：佛陀既具足一切所知法（jñeya-dharma），也遠離一切法。從量（ji snyed pa）的角度衡量，由於一切法與法性真如無別，因此具足一切法；從如何（ji lta ba）的角度衡量，由於真如沒有任何能取所取和二取之相，因此遠離一切法。因此，無二的佛陀如珍寶般，具有廣大的大乘教法和證法。
【English Translation】 As it is said, 'Wisdom does not change.' If we measure from the perspective of the reality of Suchness (tathatā), then all phenomena (dharma) that appear are inherently Buddha (Buddha), because from the Dharmadhatu (dharmadhātu) of Suchness, there is no phenomenon that can be changed. If there were a change, then all phenomena would not be without self-nature (svabhāva-śūnya) and not without arising (anutpāda). Or, no phenomenon exists as imagined by ordinary people. The Buddha is attained through the practice of the grounds (bhūmi), perfections (pāramitā), and factors of enlightenment (bodhipakṣika-dharma). When attaining Buddhahood, although the Buddha is the nature of all uncontaminated (anāsrava) pure dharmas (śukla-dharma) such as the past, perfections, factors of enlightenment, ten powers (bala), four fearlessnesses (vaiśāradya), etc., the dualistic (dvaya) aspects of the perfections, etc., and the objects of perception of the completely imputed (parikalpita) with the aspects of grasper and grasped (grāhaka-grāhya), cannot say 'The Buddha is like this.' For example, although it is the nature of generosity (dāna), because there is no dualistic aspect of the three aspects of the giver, receiver, and object of giving, therefore, the Buddha is not an object of thought for the consciousness that manifests the completely imputed dualistic appearance. Therefore, the Buddha is inconceivable, possessing the nature of non-duality. Its power lies in the spontaneous accomplishment of the two benefits (self and others) perfectly. Why is this so? Because the Buddha is the cause and condition for explaining the scriptural dharma (āgama-dharma) and the realized dharma (adhigama-dharma), as well as countless treasures such as the ten powers and four fearlessnesses. The Buddha is like a source or treasure of jewels, which is the reason for obtaining the perfect benefit for oneself. The Buddha is like a cloud, which is the reason for ripening the roots of virtue of all beings, therefore possessing the power of perfect benefit for others. The meaning of the above two verses is: The Buddha either possesses all knowable dharmas (jñeya-dharma) or is separated from all dharmas. Measured from the perspective of 'how many' (ji snyed pa), since all dharmas are inseparable from the Dharma-nature Suchness, therefore possessing all dharmas; measured from the perspective of 'how' (ji lta ba), since Suchness has no aspects of grasper and grasped and dualistic aspects, therefore separated from all dharmas. Therefore, the non-dual Buddha, like a jewel, possesses the vast Mahayana scriptural and realized dharmas.
ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་དེའི་དོན་ལན་གཅིག་རྟོགས་ན་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པས་ན། སྐྱེ་དགུའམ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་ལྟ་བུ་དཀར་པོ་ཟག་མེད་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དགེ་བའི་ས་བོན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། ། 成勝皈依處功德 གསུམ་པ་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། བདག་གི་དོན་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ 2-71a སྐྱབས་དཔེ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་གསུམ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ན་དུས་རེས་འགའ་བའི་སྐྱབས་མིན་པར་རྟག་ཏུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀུན་དང་། མི་དགེ་བཅུ་དང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་སོགས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་ཚེའམ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་གསུམ་པོ་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་པོ་དེ་ནམ་ཞིག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ན་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བདག་གི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དག་རི་དང་ཕུག་པ་སོགས་སུ་བྲོས་ཏེ་སྐྱབས་འཚོལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཕྲ་མོ་རྣམས་དང་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་ལྟར་སྐྱབས་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱབས་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་འཚེ་བ་དག་ནི་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཞེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་ལོང་བས་མིག་རྙེད་པ་དང་། འོན་པས་སྒྲ་ཐོས། སྨྱོན་པས་དྲན་པ་རྙེད། ནད་སྣ་ཚོགས་ལོ་ཉེས་སོགས་སངས་རྒྱས་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞི་བ་དང་། གང་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འོད་ཟེར་བཏང་ 2-71b བས་དམྱལ་བ་སོགས་ངན་སོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པའི་མོད་ལ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དམྱལ་བ་སོགས་སུ་སངས་རྒྱས་དྲན་པའམ་མཚན་ཐོས་པས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐར་པ་དང་ནི། ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པ་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལམ་དེ་ལས་བསླངས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཐར་ལམ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཅན་ར
【現代漢語翻譯】 就像珍寶之法（Dharma）的來源或產地一樣，爲了產生無量無邊的般若波羅蜜多（Prajnaparamita）的力量和無畏等功德。對於眾生來說，無論開始、中間還是結束，凡是善妙的教言，如果能理解一次，直到輪迴的盡頭都不會窮盡，或者說，因為降下無盡的法雨，所以能使眾生或有情眾生的善根，如同白色的、無漏的般若波羅蜜多的種子一樣，極其廣大地增長，因此就像雲彩一樣。 皈依處功德 第三，成為殊勝皈依處的功德包括：爲了自利而皈依，爲了利他而皈依，以及爲了二者而建立無與倫比的皈依處這三個方面。首先，如果皈依佛，就不是偶爾的皈依，而是恒常地從無明和貪慾等一切煩惱，以及殺生等十不善業和五無間罪等一切有漏的惡行，乃至衰老和死亡中完全救護。因為成佛后，煩惱、業和壽命或輪迴這三者永遠不會產生，所以皈依佛的人，一旦獲得果位的皈依，就表示自利已經圓滿，成為自己的皈依處。世間上受到恐懼威脅的人們，逃到山裡或洞穴里尋求庇護，或者皈依世間的國王、小神、梵天和自在天等，但這些都不能真正救護。 第二，佛陀也能以五種方式救護其他眾生：從世間的一切傷害中救護。如經中所說，如來（Tathagata）的加持力能使盲人重見光明，聾人聽見聲音，瘋癲者恢復理智，各種疾病和災難等，僅僅是佛陀降臨到村莊就能平息，無論誰祈禱，一切罪業都能平息。此外，如來放出光明，觸及地獄等惡道眾生，立即平息他們的一切痛苦，使他們轉生到天界。僅僅是憶念佛陀或在地獄等惡道中聽到佛的名號，也能從中解脫。此外，將那些奉行非解脫之道的苦行和邪行者從歧途上引回，安置在通往天界和解脫的道路上。此外，對於那些執著于『我』和『我所』的，具有我見的人……
【English Translation】 Like the source or origin of the precious Dharma, it is for the sake of generating the immeasurable power and fearlessness of Prajnaparamita (Perfection of Wisdom). For beings, whatever is the good and excellent teaching in the beginning, middle, or end, if one understands it once, it will not be exhausted until the end of samsara, or rather, because it rains down a great rain of Dharma that is inexhaustible in the categories of Dharma, it causes the roots of virtue of beings or sentient beings to grow exceedingly vast, like white, uncontaminated seeds of Prajnaparamita, therefore it is like a cloud. Qualities of the Refuge Third, the qualities of becoming a supreme refuge include: taking refuge for one's own benefit, taking refuge for the benefit of others, and establishing an unparalleled refuge for the sake of both. First, if one takes refuge in the Buddha, it is not an occasional refuge, but constantly protects one from all the aggregates of afflictions such as ignorance and craving, and from all contaminated evil deeds such as the ten non-virtuous actions and the five heinous crimes, and even from aging and death. Because once one becomes a Buddha, the three poisons of afflictions, karma, and lifespan or rebirth will never arise, therefore, when the one who takes refuge in the Buddha attains the refuge of the result, it indicates that one's own benefit is completely fulfilled, becoming one's own refuge. Worldly people who are threatened by fear flee to mountains and caves to seek refuge, or take refuge in worldly kings, minor worldly gods, Brahma, and Ishvara, but these cannot truly protect. Second, the Buddha also provides five types of refuge to other sentient beings: protecting them from all harm in the world. As it is said in the scriptures, through the blessings of the Tathagata, the blind regain their sight, the deaf hear sounds, the insane regain their sanity, and various diseases and calamities are pacified simply by the Buddha's arrival in a village, and whoever prays, all evils are pacified. Furthermore, when the Tathagata emits light, it touches beings in the hells and other lower realms, immediately pacifying all their suffering and causing them to be reborn in higher realms. Merely remembering the Buddha or hearing his name in the hells and other lower realms also liberates them from those realms. Moreover, he leads those who engage in non-liberating paths of asceticism and evil practices away from those paths and places them on the path to higher realms and liberation. Furthermore, for those who cling to 'I' and 'mine', who have a view of the aggregates...
ྣམས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ལས་སྐྱོབ་པ་དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་དངོས་དང་སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསུམ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་དོན་བསྡུས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱབས་གནས་རྣམས་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་སྐྱབས་གནས་དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་དེ་འདྲའི་སྐྱབས་ཀྱི་དཔེ་གཞན་མེད་པ་སྐྱབས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་དེས་འཁོར་བ་འདིར་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་བ་ 2-72a ངན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པར་ཞུགས་པའམ་སོང་བ་རྣམས་སྐྱེ་དང་འཆི་དང་དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་ལས་རྣམས་ཀུན་ལས་གཏན་དུ་སྲུང་བའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ལ་ལར་ལས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ངན་སོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་མཚམས་མེད་པ་དང་མི་དགེ་བཅུའི་ལས་སོགས་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དོན་དང་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་སྟོབས་སོགས་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་བདག་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་སོགས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་ཅིང་ཐབས་དེས་དེ་དག་རབ་ཏུ་འདུལ་བ་ནི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་ནུས་པའི་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་པའི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དེ་སྲིད་པ་འདིར་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ 2-72b ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་མཐའ་དག་བཟློག་ཅིང་གཏན་དུ་ཞི་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་འབྱོར་བར་བྱ་བའི་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འད
【現代漢語翻譯】 通過向他們展示補特伽羅（藏文：གང་ཟག，含義：個體）的無我，並引導他們進入聲聞（藏文：ཉན་རང་）的涅槃來救護；對於不確定根性的，引導他們進入或想要進入聲聞道的眾生進入大乘，從而從低劣的道中救護，因此，佛陀是他人最殊勝的救護者。 第三部分，通過三段偈頌分別展示了佛陀是真實的救護、最勝的救護和偉大的救護。總結以上所說，佛陀本身既是世間救護之處，也是聲聞緣覺（藏文：ཉན་རང་）以寂滅為唯一目標的涅槃的救護之處，因此，佛陀是超越世間的救護。因此，佛陀是無與倫比的救護，被認為是所有救護中最殊勝的。為什麼呢？因為佛陀能從輪迴中各種各樣的怖畏，一切的損害，以及有身見等各種邪見，小乘道，和許多惡趣的痛苦中，救護那些誤入歧途的人，使他們永遠免受生、死以及它們的因——煩惱和業的侵擾。在一些版本中，『業』被替換為『惡趣』，因此，『業』應理解為會導致墮入惡趣的無間罪和十不善業等一切煩惱之業。 佛陀是最勝救護的原因在於，他具有究竟的自利和他利。具體來說，成佛之時，佛陀具有功德圓滿的三身，這是究竟的自利；爲了他利，佛陀以十二分教（佛經的十二種分類）引導眾生，並以契合其根性、意樂的方式調伏他們，使他們的相續解脫，這是無礙的智慧；對於一切眾生永不捨棄的大慈大悲，這是偉大的慈悲。除了這兩者，沒有其他究竟的他利。因為具有這自利和他利兩種究竟的功德，所以佛陀是世間最殊勝的救護。 佛陀是偉大的救護，因為他有能力遣除和永遠平息遍佈十方和時間的世間一切眾生的所有損害，並帶來世間和出世間的一切圓滿。
【English Translation】 By showing them the absence of a self of the individual (Tibetan: གང་ཟག, meaning: individual) and leading them to the Nirvana of the Shravakas (Tibetan: ཉན་རང་), they are saved; for those of uncertain lineage, leading them into the Mahayana or desiring to enter the path of the Shravakas, they are saved from the inferior vehicles, therefore, the Buddha is the supreme savior of others. The third part shows that the Buddha is the real refuge, the supreme refuge, and the great refuge, each with three verses. Summarizing what has been said above, the Buddha himself is both the refuge of the worldly and the refuge of the Shravakas and Pratyekabuddhas (Tibetan: ཉན་རང་) who go to Nirvana, which is the one-sided peace, so the Buddha is the refuge beyond the world. Therefore, the Buddha himself is such an unparalleled refuge, and is considered the supreme of all refuges. Why? Because the Buddha saves those who have gone astray in this cycle of existence from all kinds of fears, all harms, and various evil views such as the view of the aggregates, the Hinayana, and the sufferings of many evil destinies, and those who have entered or gone into non-liberating paths, and protects them forever from birth, death, and their causes—afflictions and karma. In some versions, 'evil destinies' appear instead of 'karma', so 'karma' should be understood as all afflictive karma such as the five heinous crimes and the ten non-virtuous actions that lead to rebirth in evil destinies. The reason why the Buddha is the supreme refuge is that he has the ultimate benefit for himself and others. Specifically, at the time of Buddhahood, the Buddha has the three bodies that are the complete qualities of the fruits such as the powers, which is the ultimate benefit for himself; for the benefit of others, the Buddha leads sentient beings with the twelve branches of the Dharma (the twelve categories of Buddhist scriptures), and by that method, he subdues them according to their dispositions and intentions, so that their minds are liberated, which is unobstructed wisdom; the great compassion that never abandons all beings is the perfection of compassion. Other than these two, there is no ultimate benefit for others. Because he possesses the qualities of the two ultimate benefits, the Buddha himself is considered the supreme refuge in this world. The Buddha is the great refuge because he has the power to avert and permanently pacify all harms of all sentient beings in the world encompassed by directions and time, and to bring about all the perfections of the world and beyond.
ོད་དོ། ། 成勝處功德 བཞི་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ཉིད་བཤད་པ་དང་། དེ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སམ་ས་བོན་གང་ཞིག །དུས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་བར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྤོང་བ་ལ། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཚོགས་གཉིས་རླབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སོགས་དགུ་རེ་ཡོད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་འམ་སྤང་པར་གྱུར་ཅིང་། ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་རང་བཞིན་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་བཞིར་གནས་གྱུར་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མདོར་ན་གནས་སུ་སྣང་བ་སྣོད་དང་། དོན་དུ་སྣང་བ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་ལུས་སུ་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་མ་དག་ 2-73a པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་མོད་ཀྱི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་མུ་མེད་པ་ནི་གནས་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཆོས་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། ཇི་སྙེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་མ་འདྲེས་པར་སྣང་ཡང་རིས་ཆད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཉན་རང་ལ་མེད་པས་མཆོག་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་དག་པའམ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་ཡང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སམ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་མཉམ་རྗེས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་རང་བྱུང་ངམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ།
【現代漢語翻譯】 第四，轉依的功德：分為講解轉依本身和展示其殊勝之處兩部分。 第一部分：對於有情相續中的煩惱障和所知障的習氣或種子，從無始輪迴以來從未分離，恒常相續存在，爲了斷除這些，從初地到十地，由出世間的清凈智慧和廣大資糧所生，以及與虛空同等、極其廣大的無分別智，每一個都具有大智慧之大等九種智慧，具備一切種類的自性，或者說，被如此的一切種類所徹底摧毀或斷除。所緣境五蘊轉為法界極度清凈的自性，能緣心識轉為無分別智的自性，或者說，諸法之空性，即如是清凈的法界，以及八識轉為四智，這五者被稱為轉依。簡而言之，顯現為處所的外器世界，顯現為意義的八識聚和身體等一切不凈顯現，雖然從本初起就自性安住于真如，但由於二障的遮蔽，未能如實見到其自性，通過道來斷除，以清凈來區分的無量無邊的顯現，即稱為轉依。就如所有之理而言，能取所取二者無有自性，安住于平等性中未曾動搖。就所有量之理而言，雖然一切所知如幻象般顯現而不混雜，但卻沒有界限的相狀，是平等的。如此轉依，是無漏白法的功德，具有力量和無畏等聲聞緣覺所不具備的殊勝功德，獲得此功德的自性即是佛。這是菩薩們在等持中以極度或非常清凈的無分別智，如虛空般無所緣地證悟一切法，並在后得位中，雖然顯現無邊所知，卻如幻象般見到的極其廣大之智慧，或者說是通過修習清凈世間智這二者之道而獲得的。成佛之時，沒有等持和后得的差別，而是以自生或不可思議的大智慧，同時照見如所有和如所有量的一切法。 成勝處功德
【English Translation】 Fourth, the merit of transformation: It is divided into explaining the transformation itself and demonstrating its superior aspects. First part: For the habits or seeds of afflictive and cognitive obscurations in the mindstream of sentient beings, which have never been separated from beginningless samsara and are constantly present, in order to eliminate these, from the first bhumi to the tenth bhumi, arising from the transcendental pure wisdom and vast accumulation of merit, and the non-conceptual wisdom that is equal to space and extremely vast, each of which possesses nine wisdoms such as the great wisdom of great wisdom, possessing the nature of all kinds, or being completely destroyed or eliminated by all such kinds. The object of perception, the five skandhas, is transformed into the nature of the extremely pure dharmadhatu, and the perceiving consciousness is transformed into the nature of non-conceptual wisdom, or the emptiness of all phenomena, that is, the thusness of the pure dharmadhatu, and the eight consciousnesses are transformed into the four wisdoms, these five are called transformation. In short, all impure appearances, such as the external world appearing as a place, the eight consciousness aggregates and the body appearing as meaning, although from the beginning they have naturally abided in suchness, but due to the obscuration of the two obscurations, their nature has not been seen as it is, and by eliminating it through the path, the immeasurable and boundless appearances distinguished by purity are called transformation. In terms of suchness, the grasper and the grasped have no self-nature, and abide in equanimity without moving. In terms of suchness of quantity, although all knowable things appear like illusions without being mixed, they have no characteristics of limitation and are equal. Such transformation is the merit of unpolluted white dharma, possessing superior merits such as power and fearlessness that are not possessed by shravakas and pratyekabuddhas, and the nature of obtaining this merit is the Buddha. This is because bodhisattvas, in samadhi, realize all dharmas without any object of focus, like space, with extremely or very pure non-conceptual wisdom, and in the post-meditation state, although limitless knowable things appear, they see them as illusions, which is the extremely vast wisdom, or it is obtained through the path of cultivating these two pure worldly wisdoms. At the time of becoming a Buddha, there is no difference between samadhi and post-meditation, but with self-arising or inconceivable great wisdom, all dharmas of suchness and suchness of quantity are seen simultaneously. Merit of Accomplishing Excellent Place
།གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་དེ་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་དང་། དེའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་ 2-73b བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའམ་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དེར་བཞུགས་ནས། དཔེར་ན་རི་ཡི་དབང་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀུན་ནས་མཐོ་བ་དེའི་སྟེང་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་བལྟས་ན། ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་ཀུན་མཐོང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་ལས་འཕགས་ཤིང་མཐོ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རི་དབང་མཐོ་བ་ཡི་སྟེང་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་གཟིགས་པར་མཛད་དེ། བདག་དོན་མྱང་འདས་ཞི་བ་མངོན་པར་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་ཉན་རང་ལའང་ཐུགས་རྗེའམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ། ཉན་རང་དེ་དག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་བྱས་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་བྲལ་བས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་མ་ནུས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་བ་མཛད་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་ཐར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་ནི། གནས་ལ་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དེས་ 2-74a གང་ཞེ་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་མཛད་པས་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་། གནས་གྱུར་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མིན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་མ་སྤངས་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་ནི་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་མི༷་འཇུག་པ་ད༷ང་། གནས་གྱུར་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་འཇུག་མི་སྲིད་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་དེ་དུས་ལན་གཅིག་ན་ཐོབ་པ་དེ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པ་དུས་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་ཀུན༷་འཇུག་ད༷ང་། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ཀུན་འཇུག་ཞེས་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་གཉི༷ས་དང༷་ཞེས་པ་ཐོག་མར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པ་དང་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ས
【現代漢語翻譯】 第二，關於佛陀的轉依（狀態轉變），它比聲聞和獨覺的轉依更為殊勝，並且有十種分類。 首先，如實通達或證悟法界之本性，因此，如來（Tathāgata，如是來者）佛陀安住于轉依的無漏界中。例如，如同山王須彌山（Sumeru，妙高山）從其頂端俯瞰十方，能見近及遠的各種美醜之形。同樣，如來超越聲聞和獨覺的轉依，安住于佛陀圓滿轉依的高峰之上，以大悲心觀照一切眾生。對於那些只求自身寂滅涅槃的聲聞和獨覺，佛陀也懷有大悲心。因為這些聲聞和獨覺，從無始輪迴以來，沒有利益曾為親眷的有情，捨棄了大悲心，並且缺乏證悟諸法無我的大智慧，未能斷除所知障，因此沒有獲得一切種智。所以，佛陀對他們也懷有悲憫之心。更何況是那些沉溺於痛苦之源——有生之世的凡夫俗子呢？他們尚未從三種痛苦中解脫，佛陀自然更加慈悲關愛他們。 第二，佛陀轉依功德的分類：『于處』，指的是佛陀的圓滿轉依具有殊勝的功德。那麼，殊勝在何處呢？在於恒常不懈地利益眾生，因此能『入于利他』。此轉依是世間和出世間，以及聲聞、獨覺等一切諸法中最殊勝的，因此能『入于殊勝』。對於凡夫而言，生起煩惱的原因有三：境界現前、不如理作意、以及未斷除的煩惱習氣。而佛陀的轉依，永遠不會與生起煩惱之因相應，因此能『不入』。獲得此轉依后，永遠不會再與煩惱和不善行相應，因此能『遠離』。此轉依一旦獲得，直至輪迴終盡都不會退失，能恒時相續，因此能『恒入』。或者說，能與一切對治煩惱之法相應，因此也稱為『恒入』。 『二入』，指的是最初示現成佛和最終示現涅槃這兩個階段。
【English Translation】 Secondly, regarding the transformation of the Buddha's state, it surpasses the transformation of the state of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, and there are two explanations of its ten divisions. Firstly, the Tathāgata (如來，如是來者) Buddha, having comprehended or attained the Dharmadhātu (法界，法之界) as it is, abides in that transformed, undefiled realm. For example, just as the king of mountains, Mount Sumeru (須彌山，妙高山), being the highest of all mountains, can look in all ten directions and see all the good and bad forms, near and far. Similarly, the Tathāgata, being superior and higher than the transformed state of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, abides on the high peak of the fully transformed state of Buddhahood, and gazes upon all beings with great compassion. Even towards the Śrāvakas and Pratyekabuddhas who delight in the peace of their own liberation, the Buddha shows great compassion. Because these Śrāvakas and Pratyekabuddhas, from beginningless saṃsāra (輪迴，生死輪迴), have not worked for the benefit of sentient beings who have been their relatives, have abandoned great compassion, and lack the great wisdom to realize the selflessness of phenomena, they have not been able to abandon the obscurations of knowledge and have not attained the omniscient wisdom. Therefore, the Buddha has compassion for them as well. What need is there to mention the compassion for other beings who delight in the suffering of existence, since they have not been liberated from the three kinds of suffering? Secondly, the enumeration of the qualities of the transformed state of Buddhahood: 'In the state' means that the fully transformed state of Buddhahood has excellent qualities. What are they? It is always engaged in the benefit of sentient beings, therefore it 'enters into benefiting others'. This transformed state is the best of all dharmas, both worldly and beyond worldly, such as the transformed states of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, therefore it 'enters into the supreme'. The causes for the arising of afflictions in ordinary beings are: the presence of objects, inappropriate attention, and the unabandoned latent tendencies of afflictions. The transformed state of Buddhahood never engages in the causes of arising afflictions, therefore it 'does not enter'. Having attained that transformed state, it is impossible for oneself to engage in afflictions and unwholesome actions, therefore it 'reverses from that'. Once that transformed state is attained, it is impossible to degenerate until the end of saṃsāra, it continuously engages without interruption, therefore it 'always enters'. Or, it engages in all the antidotes to all afflictions, therefore it is also called 'always enters'. 'Two enters' refers to entering into the two stages of initially manifesting enlightenment and finally manifesting nirvāṇa (涅槃，寂滅).
ངས་རྒྱས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་འདུལ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་མེད་དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་མི༷་གཉི༷ས་པར་འཇུག་པ་དང༷་། ཡང་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཉན་ 2-74b རང་དང་ཆ་འདྲ་བའམ་མཉམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱ༷ད་པར་འཕ༷གས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་རིགས་དང་དབང་པོ་མོས་པ་དང་འཚམས་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པས་ཐེག་པ་ཀུན༷་འགྲོ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ཡི་ཚུལ་བཤད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི༷། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་གནས་ཡོང༷ས་སུ་གྱུར༷་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། 遍佈功德 ལྔ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ།དངོས་དང་དོགས་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་དུས་གསུམ་པོར་རྟག་ཏུ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟག་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་རྟག་ཏུ་དེ་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་དབྱིངས་དེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་དང་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་རིང་ཐུང་དཀར་དམར་བཟང་ངན་བར་མ་ཐམས་ཅད་ 2-75a ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་བཟང་ངན་བར་མའི་ཚོགས་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་ཁྱད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེས་ས་བཅུར་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བ
【現代漢語翻譯】 從佛陀那裡，爲了在所有十方世界中，佛陀以殊勝的化身恒時示現證悟，實際上，這兩者之間沒有進入，因為輪迴和涅槃都被證悟為平等性，所以進入非二元。此外，僅從斷除煩惱種子及其習氣的解脫方面來看，與聲聞和獨覺相似或相等。特別地，佛陀的轉依是斷除所知障，並且以力量和無畏等功德勝過聲聞和獨覺。普遍行持是指為眾生宣說適合他們各自根器、能力和意樂的三乘佛法，因此是三乘的自性。像這樣宣說十種差別的法類，被認為是如來（梵文：Tathāgata，漢語：如來）的圓滿轉依。因此，應當理解佛陀的轉依具有殊勝的功德，並且進入所有對治之法，所以是廣大進入。 遍佈功德 第五，關於普遍周遍的功德，分為本體和遣除疑惑兩部分。首先，關於周遍時間和方位的本體方面：正如虛空被認為是恒時隨順過去、現在、未來三時的一切事物，如瓶柱等一樣，法界無漏的佛陀轉依也同樣被認為是恒時隨順過去、現在、未來各個時期的事物。因為三時所攝的一切法都不能超出真如，並且法界自性清凈，所以在成佛之時和之前的狀態，本體上沒有差別。正如虛空遍佈且隨順於長短、白紅、好壞等一切色法而無有差別一樣，佛陀的法界也遍佈於好壞中等一切眾生的相續中，並且隨順於他們的法性自性。佛陀是法界從暫時性的垢染中徹底清凈的自性。在證悟初地法界普遍行持的體性時，獲得對自他一切眾生的平等性，即自己是什麼，眾生也是什麼；眾生是什麼，自己也是什麼，從而無差別地領悟平等性。通過在十地逐漸修習圓滿，在獲得佛陀果位時，眾生和一切法都……
【English Translation】 From the Buddha, in order to tame beings in all ten directions of the world, the Buddha constantly manifests the supreme emanation body to show the path to great enlightenment. In reality, there is no entering into these two, because both samsara and nirvana are realized as equality, thus entering into non-duality. Furthermore, only from the aspect of liberation from abandoning the seeds of afflictions and their habitual tendencies, it is similar or equal to the Shravakas and Pratyekabuddhas. In particular, the transformation of the Buddha is the abandonment of the obscurations of knowledge, and it surpasses the Shravakas and Pratyekabuddhas with qualities such as powers and fearlessness. Universal conduct means teaching the Dharma of the three vehicles to sentient beings in accordance with their respective faculties, abilities, and inclinations, thus it is the nature of the three vehicles. Such a way of explaining the ten kinds of differences is considered to be the complete transformation of the Thus-Gone Ones (梵文：Tathāgata，漢語：如來). Therefore, it should be understood that the transformation of the Buddha has excellent qualities and enters into all antidotal Dharmas, so it is a vast entry. Pervading Qualities Fifth, regarding the quality of being universally pervasive, there are two parts: the actual substance and the dispelling of doubts. First, regarding the aspect of pervasiveness in all objects of time and space: Just as space is considered to be constantly following all things such as pillars and pots in the three times of past, present, and future, the untainted Dharmadhatu, the transformation of the Buddha, is also considered to be constantly following the objects of each of those times in the past, present, and future. Because all Dharmas included in the three times cannot go beyond Suchness, and the Dharmadhatu is naturally pure, there is no difference in essence between the time of becoming a Buddha and the previous state. Just as space pervades and follows all forms of long, short, white, red, good, bad, etc., without any difference, the Buddha's Dharmadhatu also pervades the continuums of all beings, good, bad, and intermediate, and follows their Dharma-nature. The Buddha is the nature of the Dharmadhatu that is completely purified from adventitious stains. When realizing the nature of the first bhumi, the universal conduct of the Dharmadhatu, one obtains equanimity towards oneself and all sentient beings, that is, what I am, sentient beings are also that; what sentient beings are, I am also that, thus realizing equality without difference. Through gradually meditating on the ten bhumis to completion, when attaining the state of Buddhahood, sentient beings and all Dharmas...
དག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དོགས་པ་སྤངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཁྱད་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཅིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ 2-75b ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་སྟེ་ཆུ་མེད་པར་གྱུར་ན། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དེར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་དང་མི་དགེབའི་ལས་བྱས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ངན་པ་དག །སྣོད་ཆག་པ་ལ་ཆུ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་དད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆུ་དང་བ་ལྟ་བུ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །རཱུ་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་གོ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པས་མིན་གྱི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ཚོགས་བསགས་པའི་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པར་སྣང་ཞིང་། དེ་མེད་ན་མི་སྣང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་བུད་ཤིང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འབར་ཞིང་། གཞན་བུད་ཤིང་མེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་མེ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འབར་བ་ལྟར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་རྣམས་ལ་ཡང་། གདུལ་བྱ་ཡོད་པ་ལ་ལར་སངས་རྒྱས་པ་དང་འཚོ་གཞེས་ཏེ་སྣང་བ་དང་། གདུལ་བྱ་མེད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མི་སྣང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 所行無分別任運成就功德 དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྔ་དག་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྐྱེ་འབྲིར་སྣང་ཚུལ་བཞི་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་དོན་དུ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་ནས་མྱ་ངན་འདས་ཚེ་བྱ་བ་རྒྱུན་འཆད་ 2-76a ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཞན་དོན་མཛད་པ་ནི་འབད་རྩོལ་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་ཞུགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷའི་བསོད་ནམས་ལས་གྲུབ་པའི་རྔ་བོ་ཆེ་དག་ནི་ནམ་བརྒྱ་བྱིན་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པ་ན་སུས་ཀྱང་མ་བརྡུངས་བར་འདོད་པ་ལྔ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། ནམ་འདོད་ཡོན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང
【現代漢語翻譯】 由於已經完全理解了在純凈狀態下顯現的圓滿覺悟的自性，因此被稱為遍及一切眾生。 第二，消除疑慮：如果佛性遍及一切眾生且無差別，那麼為什麼一切眾生的自心法性，也就是佛性，不能恒常被見到？為什麼也不能見到佛的色身？ 這是因為眾生的相續被遮蔽所覆蓋，沒有成為能見佛的法器。例如，即使天空中存在月亮的輪廓，如果水器破裂且沒有水，月亮的倒影也不會顯現。同樣，眾生的相續沒有積累福德和智慧的資糧，卻充滿了煩惱和不善業所造成的遮蔽。就像破裂的容器沒有水一樣，心中沒有信心和三摩地之水，因此佛性和佛的色身也不會顯現。 'Rūpa'（ रूप， रूप，rūpa，色）一詞既可以指自性，也可以指色身。 因此，見到或見不到佛的色身，並非因為佛沒有遍及一切處，而是因為佛會顯現在積累了能見佛的資糧的所化眾生面前，如果沒有這些所化眾生，佛就不會顯現。就像火只有在有木柴時才會燃燒，沒有木柴時就會熄滅一樣。 同樣，對於佛的色身，也要理解為：佛會爲了調伏所化眾生而顯現，並在沒有所化眾生的時間和地點示現涅槃而不顯現。 所行無分別任運成就功德 第六，佛的事業如何以無分別任運成就的方式進行，如'鼓聲'等所示。通過四句偈頌展示了說法、示現各種事業、持續不斷地顯現生滅這四種方式。聲聞乘爲了自身利益而努力，涅槃時事業中斷。 而佛陀爲了利益他人所做的事業，無需努力，任運成就且持續不斷，這就是區別所在。例如，天界的鼓聲是由天人的福德所成，當帝釋天沉浸在五種妙欲中時，即使無人敲擊，也會發出與五種妙欲相應的聲音。當他從妙欲中抽離時，也會發出與從五種妙欲中抽離相應的聲音。
【English Translation】 Because the nature of perfect enlightenment manifested in purity has been fully understood, it is said to pervade all sentient beings. Second, dispelling doubts: If the Buddha-nature pervades all sentient beings and is without difference, then why is the Dharma-nature of all sentient beings' own minds, which is the Buddha-nature, not always seen? Why is the Form Body of the Buddha not seen either? This is because the continuums of sentient beings are obscured by obscurations, and they are not vessels for seeing the Buddha. For example, even if there is a circle of the moon in the sky, if the water vessel is broken and there is no water, the reflection of the moon will not appear. Similarly, the continuums of sentient beings have not accumulated the accumulations of merit and wisdom, but are filled with the obscurations caused by afflictions and non-virtuous actions. Just as a broken vessel has no water, there is no water of faith and samadhi in the mind, so the Buddha-nature and the Form Body do not appear. The word 'Rūpa' (रूप， रूप，rūpa，Form) refers to both nature and form. Therefore, seeing or not seeing the Form Body of the Buddha is not because the Buddha does not pervade all places, but because the Buddha appears to those who have accumulated the accumulations for seeing the Buddha, and if there are no such beings to be tamed, the Buddha does not appear. Just as fire burns only when there is firewood, and when there is no firewood, the fire goes out and does not burn. Similarly, for the Form Bodies of the Buddhas, it should be understood that the Buddha appears to tame those who are to be tamed, and at times and places where there are no beings to be tamed, they pass into nirvana and do not appear. Actions are accomplished effortlessly and spontaneously without conceptualization. Sixth, how the deeds of the Buddha are accomplished effortlessly and spontaneously without conceptualization is shown by 'drum sound' and so on. The four ways of teaching the Dharma, showing various deeds, and continuously appearing in birth and death are shown through four verses. The Shravakas strive for their own benefit, and their activities cease when they pass into nirvana. The activities of the Buddha for the benefit of others, however, are accomplished effortlessly and spontaneously without the conceptualization of effort, and are continuous, which is the difference. For example, the great drum of the gods is made of the merit of the gods. When Indra is engaged in the five objects of desire, it emits sounds that are pleasing and in accordance with the five objects of desire, even without being struck by anyone. When he turns away from the objects of desire, it also emits sounds that are in accordance with turning away from the five objects of desire.
་། ལྷ་མིན་ལས་རྒྱལ་བའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བ་རྣམས་ལ། གང་ཟག་འདི་དང་འདི་ལ་ཆོས་འདི་དང་འདི་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཟོ་བའམ་འབད་རྩོལ་མེད་པར། སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རང་གི་འོད་ནི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་འདི་དང་འདི་བྱའོ་ཞེས་ཀུན་སློང་གི་གཟོ་བའམ་རྟོག་པ་མེད་པར། ནོར་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་སྟོན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་གནས་འཇིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་ 2-76b སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ལ་གནས་ན་ཡང་། དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་འཇུག་མི་འཇུག་གི་སྐྱེ་འབྲིར་སྣང་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདི་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཉམས་ཏེ་ནགས་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ཚིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་འཆི་བ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡོད་ཉམས་ཤིང་། ཡང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞན་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་གཟུགས་སྐུ་འཇིག་རྟེན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་གསར་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་སྔར་ཡོད་འབྲི་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། 第七勝深無量功德 དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟབ་པའི་ཚུལ། སྔ་མ་ཕྱི་མར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ། གནས་པ་ཟབ་པ། ལས་ཟབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད། བདག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད། ལུང་དུ་བསྟན་བྱ་མིན་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་རིམ་བཞིན་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་ 2-77a མར་ཁྱད་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་
【現代漢語翻譯】 就像阿修羅戰勝時，諸天眾會發出勝利的歡呼，就像放逸時，無常等的聲音會不斷出現一樣。同樣，圓滿正等覺的佛陀們安住在無漏的法界中，對於那些沒有分別唸的人，不會有『應該為此人宣說此法』這樣的分別念或努力。但是，與他們各自的想法相符的各種佛法卻會自然而然地顯現。就像如意寶珠無需努力就能向四面八方散發光芒一樣，佛陀們在利益眾生時，也不會有『應該做這個，應該做那個』這樣的動機或分別念。就像寶珠一樣，他們的身、語、意的事業會自然而然地爲了調伏眾生的目的而圓滿成就，並且必定會顯現出來。就像虛空一樣，它是容納世間成住壞空以及眾生行住坐臥等活動的場所，並且這些活動會持續不斷地顯現。同樣，佛陀們雖然安住在無漏的清凈法界中，但即使不離開那裡，他們的事業也會在十方世界持續不斷地進行，直到輪迴的盡頭。雖然事業是持續不斷的，但由於所化眾生的因緣，佛陀的事業有時顯現，有時不顯現，有時增多，有時減少。這就像虛空中，總是有內外的事物生滅變化，比如森林和房屋等被燒燬，眾生死去等，原有的事物消失，新的內外事物又會出現一樣。同樣，在無漏的法界中，佛陀化身在世間等事業，也會因為所化眾生的因緣而新出現，或者原有的事業減少。 第七勝深無量功德 六、佛陀的法界甚深之理：以『前後無差別』等十六個偈頌來闡述，其中包含三個方面的內容：體性甚深、安住甚深、事業甚深。首先，體性甚深又分為四個方面：清凈的體性、至上的體性、非預言對象的體性、解脫的體性。這四個方面分別由一個偈頌來闡述。首先，自性清凈的真如，從凡夫的階段到成佛之間，前後沒有差別。空性自性光明，無論何時都不會改變自己的本性，但是，會被突如其來的各種遮蔽所……
【English Translation】 Just as when the Asuras triumph over the gods, the gods make sounds of victory, and just as when there is negligence, sounds of impermanence and so forth constantly arise, so too, the Buddhas, the fully enlightened ones, abide in the realm of non-leakage, and for those who have no conceptualization, there is no conceptualization or effort of 'I shall teach this Dharma to this person.' However, various Dharmas that accord with their individual thoughts naturally arise. Just as a wish-fulfilling jewel effortlessly shows its light in all directions, so too, the Buddhas, in benefiting sentient beings, have no motivation or conceptualization of 'I shall do this, I shall do that.' Like the jewel, their activities of body, speech, and mind are naturally accomplished for the purpose of taming beings, and they will surely manifest. Just as the sky is the place where the world of containers arises, abides, and disintegrates, and where the activities of sentient beings, such as going and coming, constantly appear, so too, the Buddhas, although abiding in the pure realm of non-leakage, their activities will continue uninterrupted in the ten directions until the end of samsara without moving from there. Although the activities are continuous, the appearance of the Buddha's activities increasing or decreasing depending on the beings to be tamed is like this: In this sky, there is always the activity of the arising and abiding of internal and external objects, and some things are destroyed, such as forests and houses being burned, and sentient beings dying, so the original things disappear, and new internal and external objects appear. Similarly, even in the realm of non-leakage, the activities of the Buddha's manifestation in the world, etc., also newly arise due to the beings to be tamed, or the original activities appear to decrease. Seventh Superior Profound Immeasurable Qualities 6. The Profound Nature of the Buddha's Realm: This is explained by sixteen verses, such as 'Without difference before and after,' which contains three aspects: the profound nature, the profound abiding, and the profound activity. First, the profound nature is divided into four aspects: the nature of purity, the nature of supreme self, the nature of non-prophecy, and the nature of liberation. These four aspects are explained by one verse each. First, the Suchness of self-nature purity has no difference before and after, from the state of ordinary beings to Buddhahood. The emptiness of self-nature is luminosity, which never changes its own essence, but is covered by sudden obscurations of all kinds...
དྲི་མ་མེད་པ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་འདོད་ཀྱི། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་མི་བྱ་བས། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ནི་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན་ཀྱི་གསར་དུ་དག་པའང་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་མ་དག་པའང་མིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཟབ་སྟེ། གདོད་ནས་དྲི་མ་མེད་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དྲི་མ་དག་པའི་དུས་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཆུང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བའོ། །གཉིས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་རང་སྣང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཉིས་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡིན་པས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་བདག་མཆོག་ 2-77b སྟེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པས་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དེ། གཉིས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་བློས་ཐ་སྙད་དུ་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཉི་ཚེ་བ་སངས་རྒྱས་སུ་བཟུང་ནས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སླར་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་ཞེས་དང་སངས་རྒྱས་འདས་ནས་དེ་ཕན་ཆད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་སྐད་ཞུ་ཞིང་འདྲི་ན་གང་དུའང་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སླར་འབྱུང་མི་འབྱུང་དྲི་ན་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དུས་སུ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་སྲིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཤི་ནས་འབྱུང་བ་དང་ཚུལ་མི་འདྲ་ལ། སེམས་ཅན་བཀྲོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་འདྲི་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བསམས་ནས་སངས་རྒྱས་སླར་འབྱུང་མི་འབྱུང་དྲི་བ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གནས་
【現代漢語翻譯】 「真如的無垢性被認為是佛，當它與突發的污垢在一起時，不應被稱為佛性。自性清凈是本來清凈，不是新近清凈，也不是後來被突發的污垢所染污。因此，完全清凈的特徵是深奧的。如果本來就無垢，那麼眾生為何不成佛呢？如果僅僅在後來污垢清除時才成佛，那麼就不是本來清凈。智慧淺薄者難以理解這一點。」 「空性自性光明，當它從自顯的突發污垢中完全清凈時，由於沒有補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，也譯作'人'，'有情'，或'眾生'，是佛教中用來指代個體或存在的一個術語）和法的二元性，它獲得了事物的自性或最高實相的自性或本質。因此，諸佛獲得了完全清凈的自性。事物的真實本性，即真如，變成了大自性的自性。執著於二元自性的對象不是自性，因為它在事物中不存在。沒有二元自性的真如，遠離有和無的邊見，是事物的真實本性。證悟它被稱為至上的自性，即大自性的自性。」 「因此，佛不是以補特伽羅和法的自性形式存在，也不能說真如不存在於超越戲論的自性中。由於依賴二元性的心識將凡夫俗子的相續執著為佛，然後詢問佛涅槃后是否還會再來，或者佛涅槃后是否存在。像這樣以二元對立的方式詢問佛，不會得到任何回答。因為佛超越了有和無的邊見，也無法用出現和不出現來描述。如果詢問化身是否會再次出現在世間，那麼它會一次又一次地出現在適合調伏的眾生的國土和時間中。但這與眾生死後出現的方式不同。詢問眾生死後是否還會出現，是因為他們認為普通眾生死後會再次投生，所以他們詢問佛是否會再次出現。佛沒有通常意義上的出生和出現，因為他是真如的自性。」 「真如的自性安住……」
【English Translation】 『The stainlessness of Suchness is considered the Buddha, but when it is with adventitious stains, it should not be called Buddhahood. Natural purity is originally pure, not newly pure, nor later defiled by adventitious stains. Therefore, the characteristic of complete purity is profound. If it is originally stainless, why wouldn't sentient beings become Buddhas? If one only becomes a Buddha when stains are removed later, then it is not originally pure. Those with little wisdom find this difficult to comprehend.』 『The self-nature of emptiness is luminosity. When it is completely purified from the adventitious stains of self-appearance, because there is no duality of person (Pudgala) and dharma, it obtains the self-nature of things or the self-nature or essence of the supreme reality. Therefore, the Buddhas obtain the nature of complete purity. The true nature of things, Suchness, becomes the self of the great self. The object of clinging to dualistic self is not self, because it does not exist in things. Suchness without dualistic self, free from the extremes of existence and non-existence, is the true nature of things. Realizing it is called the supreme self, the self of the great self.』 『Therefore, the Buddha does not exist in the form of the self-nature of person and dharma, nor can it be said that Suchness does not exist in the self-nature that transcends elaboration. Because the mind that relies on duality clings to the continuum of ordinary beings as the Buddha, and then asks whether the Buddha will come again after Nirvana, or whether the Buddha exists after Nirvana. Asking the Buddha in this way with dualistic opposition will not receive any answer. Because the Buddha transcends the extremes of existence and non-existence, and cannot be described by appearing and not appearing. If you ask whether the emanation body will appear again in the world, then it will appear again and again in the country and time suitable for taming sentient beings. But this is different from the way sentient beings appear after death. Asking whether sentient beings will appear after death is because they think that ordinary sentient beings will be reborn after death, so they ask whether the Buddha will appear again. The Buddha does not have birth and appearance in the usual sense, because he is the nature of Suchness.』 『The self-nature of Suchness abides...』
ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཟབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་མེས་བསྲེགས་པའི་ཚ་བ་ཞི་བ་དང་། མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར་ཞེས་པ། ལྕགས་བསིལ་བ་ལ་ཚ་བ་ཞི་བ་ཡོད་ཅེས་མི་བརྗོད་དེ་ད་ལྟ་ 2-78a ལྕགས་བསིལ་བཞིན་པ་དེའི་དུས་སུ་ཚ་བ་སྔར་འགགས་ནས་མེད་ན་དེ་ཞི་བའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མོ་གཤམ་བུ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །ཚ་བ་ཞི་བ་མེད་ཅེས་མི་བརྗོད་དེ་དེའི་ཚེ་ཚ་བ་མ་ཞི་ན་ཚ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་མེད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་དཔེ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལྕགས་ལྟ་བུ་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་ཚ་བ་འདྲ་བ་ཞི་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མིག་དང་འདྲ་བ་ལ་མ་རིག་པ་རབ་རིབ་འདྲ་བ་ཞི་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དུའང་མི་བརྗོད་དོ། །ནམ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་སྔར་འགགས་པ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞི་བ་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དོ། །མེད་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དེ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཡོད་པས་སོ། །འདི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བསམས་ནས་སྤངས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གཞལ་ན་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་གསར་དུ་གྲོལ་བའང་མེད་དོ། །མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ 2-78b གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་པ་ཟབ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཅིག་པས་ན་སོ་སོར་རིས་སུ་ཆད་པའི་ལུས་ནི་མེད་ཅིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པ་མང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་དུས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ན་སོ་སོའི་ལུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་དེའི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཀྱང་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་དང་དུ་མར་གྱུར་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་དཀའ་བས་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལས་ཟབ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའི་ལས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད
【現代漢語翻譯】 此外，解脫也同樣深奧。例如，就像鐵被火燒后熱度消退，眼睛被霧氣遮蔽后霧氣消散一樣。我們不會說鐵冷卻後熱度就消失了，因為當鐵冷卻時，熱度早已消失，如果熱度不存在，又怎麼會消退呢？這就像寡婦死了兒子一樣。我們也不會說熱度沒有消退，因為如果熱度沒有消退，那就意味著熱度仍然存在。眼睛被霧氣遮蔽的情況也是如此。就像這個比喻一樣，佛陀的解脫之心就像鐵，貪慾之火就像熱，當貪慾之火熄滅時，佛陀的智慧解脫之智就像眼睛，無明就像霧氣，當無明消散時，我們無法說它是存在還是不存在。 當心解脫，智慧解脫之時，因為貪慾之熱和無明之霧早已消失，現在已經不存在，所以我們不能說它們已經消退。但我們也不能說它們不存在，因為心解脫和智慧解脫是先前狀態的延續。這是考慮到不凈和清凈狀態下的心之相續，才說斷除和解脫。同樣，如果以實相的自性來衡量，本來就是解脫的，所以在成佛時，也不會有新的解脫。 經文中說，遠離見道和修道所斷除的煩惱，稱為心解脫，並且正確了知解脫即是解脫本身，稱為智慧解脫。也可以說斷除所知障而獲得智慧解脫，實際上，這是從二障中解脫的智慧。第二，安住深奧是指：安住在無漏法界的諸佛，如同虛空一般，與真如法身合一，沒有各自獨立的身體，也沒有我執，因此不是許多不同的佛。然而，在過去，從勝解行地到十地之間，菩薩行持菩薩道時，有許多各自不同的身體，因此根據他們各自獲得的果位，而安立了佛的名稱，所以也不是一個佛。因此，佛陀成為一個或多個，安住在無漏法界的這種狀態難以理解，所以是深奧的。第三，事業深奧是指：菩提之道的珍寶之源般的事業，以及使眾生完全成熟……
【English Translation】 Furthermore, liberation is also profound in the same way. For example, just as the heat subsides when iron is burned by fire, and the haze clears from the eyes, we do not say that the heat disappears when the iron cools down, because when the iron cools down, the heat has already ceased to exist. If the heat does not exist, how can it subside? It is like a widow whose son has died. We also do not say that the heat has not subsided, because if the heat has not subsided, it means that the heat still exists. The same is true of the haze in the eyes. Just like this analogy, the Buddha's liberated mind is like iron, the fire of desire is like heat, and when the fire of desire is extinguished, the Buddha's wisdom of liberation is like the eyes, and ignorance is like haze. When ignorance dissipates, we cannot say whether it exists or does not exist. When the mind is liberated and wisdom is liberated, because the heat of desire and the haze of ignorance have already disappeared and no longer exist, we cannot say that they have subsided. But we also cannot say that they do not exist, because the liberation of the mind and the liberation of wisdom are a continuation of the previous state. This is considering the continuum of the mind in impure and pure states, and then speaking of abandonment and liberation. Similarly, if measured by the nature of reality itself, it is originally liberated, so at the time of attaining Buddhahood, there is no new liberation. The scriptures say that the mind's liberation is the separation from the afflictions to be abandoned by the paths of seeing and cultivation, and that correctly knowing liberation as liberation itself is wisdom liberation. It can also be said that wisdom liberation is attained by abandoning the obscurations of knowledge, and in reality, it is the wisdom that is liberated from the two obscurations. Secondly, abiding profoundly means that the Buddhas who abide in the uncontaminated realm of reality are like the sky, unified with the Dharmakaya of Suchness, without separate bodies and without self-grasping, so they are not many different Buddhas. However, in the past, from the stage of aspiration to the tenth stage, when Bodhisattvas practiced the Bodhisattva path, they had many separate bodies, so according to the fruits they obtained, the name of Buddha was established, so they are not one Buddha either. Therefore, the way in which the Buddha becomes one or many, abiding in the uncontaminated realm, is difficult to understand, so it is profound. Thirdly, the profoundness of activity refers to the activity that is like a source of jewels for the path to enlightenment, and the complete maturation of sentient beings...
་པའི་ལས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ལས་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་ལས་དང་། སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཆར་མཐོང་བའི་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་གྲོལ་མཚུངས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ལས་དང་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་ནས། ཟབ་པ་གསུམ་གྱི་མཇུག་སྡུད་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཅས་སོ། །དང་པོ། སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་ཡི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བཞིན་ 2-79a ནོ། །གཉིས་པ། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་འབེབས་པ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དེ། ཟླ་བ་ཉ་བ་ན་ཆ་མ་རྫོགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ལས་སོ། །བཞི་པ་ཆོས་བསྟན་པའི་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་འདོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་ན་ཉི་མ་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉི་མས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་མེད་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྔོན་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའོ། །ལྔ་པ་སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་། འོད་ཟེར་དེ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཐ་དད་སོ་སོ་བ་མེད་པར་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང་འདམ་སྐེམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་དོན་གཅིག་པར་འཇུག་པ་དང་། འོད་དེས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་བཞུགས་པའི་སྔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ 2-79b རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པར་འདྲེས་ཤིང་། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མཛད་པ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་མཛད་པར་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་སྤྲུལ་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོགས་མཛད་ན། ཆོས་སྐུ་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་དེ་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན་ཏ
【現代漢語翻譯】 第一，如來以十力、四無畏等佛法為所依，行生起之業，此大菩提猶如珍寶之源。 第二，于有情相續中，令六度之善妙莊稼成熟，譬如大云降雨。 第三，于佛地，福德與智慧之聚極圓滿究竟，故如滿月。如滿月無絲毫未圓滿之處，如是為究竟之業。 第四，說法之業，謂佛以遍知一切所知之智，以說法之光芒，令十方有情之心相續中，生起見正道之光明，故如大日。於此四大部洲之世間，唯有一日，然佛之日，能照耀十方無量世界，故云如是大日，如是以前所未有之比喻而說。 第五，化身等之業，如日輪之光芒，無數無別，融為一體。此光芒恒時無有各別之事業，成熟莊稼、曬乾泥土等事業，皆為同一目的而行。此光亦照亮世間，如是安住于無漏法界清凈處，隨順往昔之身而宣說之無量佛，於法身之體性中，無有差別，融為一體。調伏所化之事業亦是同一，以智慧照亮十方一切有情。若一佛行化身及成熟有情之事業等，因法身無有差別，故一切無量佛皆行此同一事業。
【English Translation】 Firstly, the Tathagata, relying on the Buddha-dharmas such as the ten powers and four fearlessnesses, performs the work of origination. This great Bodhi is like a source of various treasures. Secondly, in the continuum of sentient beings, it causes the virtuous crops of the six perfections to ripen, just like a great cloud raining down. Thirdly, in the Buddha-field, the accumulation of merit and wisdom is utterly complete and ultimate, therefore it is regarded as a full moon. Just as the full moon has no part that is not complete, so it is the work of ultimate attainment. Fourthly, the work of teaching the Dharma is that the Buddha, with the wisdom of knowing all knowable things, uses the light of teaching the Dharma to cause the appearance of seeing the right meaning in the mind-streams of sentient beings in the ten directions, therefore it is regarded as being like the great sun. In this world of the four great continents, there is only one sun, and although it has no size, the sun of the Buddha illuminates immeasurable realms of the ten directions, so it is called such a great sun, and it is spoken of as an unprecedented metaphor. Fifthly, the work of emanations and so on is like the rays of light that arise from the parts of the solar disk, which are countless and undifferentiated, merging into one. These rays of light constantly engage in the same purpose without separate activities, such as ripening crops and drying mud. This light also illuminates the world. Likewise, the immeasurable Buddhas who abide in the pure realm of the uncontaminated Dharma-dhatu, speaking in accordance with their former bodies, are undifferentiated and merged into one in the essence of the Dharmakaya. The activity of taming those to be tamed is also the same, illuminating all sentient beings in the ten directions with wisdom. If one Buddha performs the activities of emanation and maturing sentient beings, etc., because the Dharmakaya is undifferentiated, all the immeasurable Buddhas perform the same activities.
ེ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་དང་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་པའི་མཛད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ལས་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་བྱུང་ན་ཕྱོགས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཆར་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་ཀུན་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་གདུལ་བྱའི་དོན་གང་དང་གང་དྲིས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ན། སངས་རྒྱས་གཞན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་དོན་གཅིག་ཏུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་མཉམ་དུ་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གང་དང་གང་དུ་འཇུག་པ་ལ་འདིར་འཇུག་གོ། འདི་སྣང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ 2-80a ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་བདེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མཛད་པ་མི་མངའ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཆར་མཁྱེན་པའི་ལས་ནི། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་ཡུལ་གང་དུ་བཏང་བས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དེ་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུས་གསུམ་དང་ཕྱོགས་བཅུས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཆར་སྣང་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི་འགའ་ཞིག་སྔར་མཁྱེན་འགའ་ཞིག་ཕྱིས་མཁྱེན་པ་དང་འགའ་ཞིག་མཁྱེན་ཚེ་གཞན་མ་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པ་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་མཁྱེན་པ་དཔེར་མེ་ལོང་དང་བས་པ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་འཆར་གྱི་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགུ་པ་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཀྱེ་ཡང་། སྤྲིན་དང་ཁང་ཁྱིམ་ཕུག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་ན་འོད་མི་སྣང་བར་འདོད། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཀུན་ཏུ་བཏང་བ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ཉེས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་དུ་བྱས་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་གོས་དཀར་པོ་ལ་མདུད་པ་བྱས་པའི་དབང་ 2-80b གིས། ཚོན་དུ་བཙོས་པ་ན།
【現代漢語翻譯】 因為它們是不可分割的，並且行為、對像和所有智慧都是一體的，沒有區別。這表明，化身、教法、成熟被教化者以及神通等所有佛陀的事業，都是諸佛聚集的事業。第六，智慧進入的行為是：例如，當一道陽光出現時，其他方向的所有可見光芒同時出現，沒有先後。同樣，當一位佛陀爲了被教化者的利益而提出問題時，預言的智慧就會顯現。要知道，其他無數佛陀的所有智慧，也會同時融入並顯現於那智慧之中，沒有先後之分。第七，無分別的行為是：就像陽光照耀在任何地方，都不會想『我要照耀這裡』或『我要顯現這個』，沒有佔有。同樣，佛陀的智慧爲了眾生的利益而進入，但沒有自我和佔有，因為它們在無分別中自然成就。第八，同時瞭解各種事物的行為是：就像一道陽光照耀在某個地方，使該處的所有事物同時顯現。同樣，佛陀的智慧同時照耀三世和十方的一切所知，並在同一時刻了解一切。並非先知曉一些，後知曉一些，或者知曉一些時不知曉另一些。不像這種片面的認知，而是在一瞬間知曉一切所知。例如，就像鏡子或平靜的水面同時反映所有在其範圍內的物體，沒有先後。第九，智慧不進入的行為是：就像陽光普照，但如果被云、房屋、洞穴等遮蔽，光芒就不會顯現。同樣，諸佛的智慧之光雖然普照，但由於眾生的罪業遮蔽，所以無法顯現。也就是說，那些沒有成為見到佛陀化身、聽聞佛法等容器的罪業，使得佛陀的智慧無法進入。第十，即使聲聞和緣覺也從輪迴的痛苦中解脫出來，證得了無漏的境界。就像一塊白布被打結后被染色一樣。
【English Translation】 Because they are inseparable, and actions, objects, and all wisdom are one and undifferentiated. This shows that all the deeds of the Buddhas, such as emanation, teaching the Dharma, maturing disciples, and displaying miracles, are the deeds of all the Buddhas united. Sixth, the action of wisdom entering is: for example, when a single ray of sunlight appears, all the visible rays in other directions appear simultaneously without any precedence. Similarly, when a Buddha answers a question for the benefit of sentient beings, the wisdom of prophecy arises. Know that all the wisdom of countless other Buddhas also enters and arises simultaneously in that wisdom, without any precedence. Seventh, the action of non-discrimination is: just as the rays of the sun shine everywhere without thinking, 'I will shine here,' or 'I will illuminate this,' without any sense of ownership. Similarly, the wisdom of the Buddhas enters for the benefit and happiness of sentient beings, but without self or ownership, because they are spontaneously accomplished in non-discrimination. Eighth, the action of knowing various things simultaneously is: just as a single ray of sunlight sent to a place makes all the forms present there visible to beings at once. Similarly, the wisdom of the Buddhas simultaneously illuminates all knowable things encompassed by the three times and ten directions, and knows all at once. It is not that some things are known earlier and some later, or that some things are known while others are not. Unlike such partial knowledge, all knowable things are known in a single instant, just as a mirror or still water reflects all the forms within its range simultaneously without any precedence. Ninth, the action of wisdom not entering is: just as the rays of the sun are spread everywhere, but if they are obscured by clouds, houses, caves, etc., the light is not visible. Similarly, the rays of wisdom of the Buddhas are sent everywhere, but they are obscured by the faults of sentient beings and are not visible. That is, the faults of those who have not become vessels for seeing the emanated body of the Buddha, hearing the Dharma, etc., prevent the wisdom of the Buddha from entering. Tenth, even the Shravakas and Pratyekabuddhas have attained the stainless realm, having liberated themselves from the suffering of Samsara. Just as a white cloth, when knotted, is dyed with color.
མདུད་པ་མ་བོར་བ་ཚོན་གྱིས་འགྱུར་ལ། མདུད་པ་བོར་བར་དཀར་པོའི་རི་མོ་བཀྲ་བས། གོས་གཅིག་ལ་ཚོན་ཁྲ་བོ་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་སྔོན་སློབ་ལམ་དུ་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་བ་དང་མི་བཀྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཟད་པས་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཡང་། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་སོགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་ལ་ཉན་རང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཟབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་རོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་བཞི་དང་ནི། གནས་པ་ཟབ་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་བཅུ་པོ་འདི་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འབྲི་བ་བྱ་དཀའ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་མི་ཆགས་པ་དང་འདྲ་ལ་འོན་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ནུས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ངོ་ 2-81a མཚར་བར་རིག་པར་བྱའོ་གསུངས། དེ་དག་གིས་ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད། 2-81b ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་དཔེ་དང་གྲངས་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱོར་པ་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་བསྒྲུན་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པའི་གཏོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་ཟག་གང་གི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་དེ། གང་ཟག་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་གྲངས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་དོན་དུ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་འཇུག་པས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་རོལ་བ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་བཞིན་དུ
【現代漢語翻譯】 如果結沒有解開，染色後會顯得斑駁；如果結解開了，白色的花紋會更加鮮明。正如同一塊布料上，有的地方染色鮮艷，有的地方不鮮艷一樣，初學者在道上，由於發願和積累資糧的牽引力，證悟解脫的法界時，智慧有的鮮明，有的不鮮明。聲聞和緣覺因為斷盡了輪迴痛苦的根源——煩惱而獲得解脫，佛陀也因為斷盡了煩惱的障礙，包括習氣而從輪迴中解脫。但是，由於斷除了所知障，並且圓滿了往昔的發願和積累資糧，獲得了大智慧，所以爲了成熟眾生的根器，會不斷地示現智慧的事業，如化身等，而聲聞和緣覺則沒有這些。 第十一，總結甚深之義：安住于無垢法界一味一體的諸佛的特徵，包括四種甚深，即安住甚深和事業甚深等十種。佛陀宣說這些，就像在虛空中繪畫一樣困難。對於寂滅戲論的法界，如同虛空一般，用分別念去描繪『就像這樣』，就像用顏料繪畫，但顏料不會留在虛空中一樣。然而，對於那些具有不可思議的信心者來說，就像能夠在虛空中繪畫一樣，這是非常稀有和值得認識的。世尊如是說。這些講述了甚深的功德。 甚至連少許也不行，不能用比喻、數字和原因來衡量。菩薩的財富，包括圓滿如來二資糧，以及神通、力量和無畏等無量功德的彼岸的財富，甚至連少許也不行。雖然菩薩的功德財富非常無量，但與佛陀的功德財富相比，就像一粒微塵與無邊世界的體積之間的差別一樣。為什麼呢？因為圓滿正等覺佛陀的財富，所利益的對象也是無量的。不是爲了一個或一百個等有限數量的人，而是爲了利益無量無邊的眾生。所利益的處所也是無量的，如同虛空所遍及的世界一樣不可估量。利益的方式也是不可估量的，如工巧和殊勝化身，以及各種各樣的方便，如同所化眾生的根器一樣。
【English Translation】 If the knot is not untied, the color will be mottled after dyeing; if the knot is untied, the white pattern will be more distinct. Just as on the same piece of cloth, some places are brightly colored and some are not, so too, for beginners on the path, due to the power of aspiration and the accumulation of merit, when realizing the Dharmadhatu of liberation, wisdom is sometimes clear and sometimes not. Shravakas and Pratyekabuddhas are liberated by exhausting the root of suffering in samsara—afflictions, and Buddhas are also liberated from samsara by exhausting the obscurations of afflictions, including habitual tendencies. However, because they have eliminated the obscuration of knowledge and perfected their past aspirations and accumulation of merit, they have attained great wisdom, so in order to ripen the minds of sentient beings, they continuously manifest the activities of wisdom, such as emanations, while Shravakas and Pratyekabuddhas do not have these. Eleventh, summarizing the profound meaning: The characteristics of the Buddhas who abide in the stainless Dharmadhatu as one taste, including the four profoundnesses, namely, abiding profoundness and activity profoundness, etc., these ten kinds. The Buddha's explanation of these is as difficult as painting in the sky. For the Dharmadhatu of the pacification of elaboration, like the sky, to try to represent it with conceptual thought as 'just like this' is like painting with colors, but the colors do not remain in the sky. However, for those who have inconceivable faith, it is like being able to paint in the sky, which is very rare and should be recognized. The Blessed One said so. These explain the profound qualities. Not even a little bit is possible, and it cannot be measured by metaphors, numbers, or reasons. The wealth of a Bodhisattva, including the perfection of the two accumulations of the Tathagatas, and the wealth of the Paramitas of immeasurable qualities such as supernormal knowledge, power, and fearlessness, is not even a little bit. Although the qualities and wealth of a Bodhisattva are extremely immeasurable, when compared to the qualities and wealth of a Buddha, the difference is like the difference between a single atom and the size of an infinite world. Why? Because the wealth of the perfectly enlightened Buddhas is also immeasurable in terms of the beings they benefit. It is not for the sake of a limited number of beings, such as one or a hundred, but for the sake of benefiting immeasurable sentient beings. The places where they benefit are also immeasurable, as the sky pervades all worlds. The ways in which they benefit are also immeasurable, such as skillful means and supreme emanations, and various kinds of methods, according to the dispositions of the beings to be tamed.
་ཚད་མེད་པས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པས་དེས་ཕན་བཏགས་པ་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཞེས་བགྲང་དུ་མེད་པས་སོ། །དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་མ་ཟད་པ་སྲིད་དུ་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཟད་པ་མི་ 2-82a སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ཞིག་འཇུག་པ་དང་། དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིའང་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར། བསམ་ཡས་པ་སྟེ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྱོར་བའི་རྣམ་གྲངས་བདུན་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན། དབང་པོ་རེ་རེའང་དབང་པོ་ཡི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། སྔར་དབང་པོ་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་འབའ་ཞིག་མཐོང་གི་སྒྲ་སོགས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅོད་མི་ནུས་སོ། །གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཀུན་འཛིན་ནུས་པས། དབང་ཡུལ་གྱི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་ནུས་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ནི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བར་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུངས་དབང་གི་མདོ་དང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས། ཁ་ཅིག་མཚན་དཔེ་བསྡོམས་པས་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་ལ་འདོད་པ་དང་འགའ་ཞིག་ས་ 2-82b ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་འདོད་པ་དབང་པོའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་སྐབས་འདི་དང་མི་འབྲེལ་ཞེས་སྔ་མ་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ངེས། ཡང་ཕྱོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེས་ནས་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་དོན་ལྔ་ལ་མིག་ལ་མཚོན་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཁྱད་ཆོས་མིན་པས་མི་བརྩི་བར། སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བཞི་འཛིན་པས་མིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ། ལྔ་ག་བསྡོམས་ན་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་ཚན་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་གྲངས་བྱེད་པའང་སྣང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་ཆོས་དེ་གཟུང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤའི་དབང་པོས་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་འཛིན་པར་གསུངས་པ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་སླར་ཞིབ་ཏུ་མདོ་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་འོས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཐུན་གྱིས་བྲེལ་བས་མ་གྲུབ་བོ། །འདིར་རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གཉིས་ཀ་མེད་ན་ཇི་
【現代漢語翻譯】 是不可估量的。至於它所進入的程度也是不可估量的，因為它利益和安樂一切眾生，所以它所施加的利益是無法計數的。至於它所進入的時間也是不可估量的，因為它爲了他人的利益而進入，直到一切眾生的終結，因為眾生的終結是不可能的。因此，諸佛的財富，無論是爲了什麼而進入，進入何處，如何進入，進入多少，以及在何時進入，對於聲聞和緣覺來說，也是超越了境界的深奧之處。因此，它是不可思議的，即超越了思維的境界，並且由於其廣大，被認為是無法估量的。第二，通過展示從轉變處所產生的七種財富的類別，來象徵性地展示其不可估量性的八個偈頌的含義是：當眼睛等感官轉變為另一種狀態，變得完全清凈時，每一個感官都能進入所有感官的領域，並且會獲得一百十二種功德的殊勝財富。以前，在感官沒有轉變狀態時，眼根只能看到顏色，而不能阻止聲音等其他感官的活動領域。當狀態轉變時，眼根能夠感知顏色、聲音、氣味、味道和觸覺，因此能夠進入所有感官的領域。一百一十二種功德在《智穩疏》中說，一個感官也能具備一百一十二種功德，如《持明咒經》和《妙法蓮華經》中所說的那樣。有些人認為將三十二相和八十隨形好加起來就是一百一十二，有些人認為是指土地的功德等，但由於它們不是感官的功德，所以與此無關，正如之前的論師所說的那樣。此外，如果分為六方，每一方又分為十方，對於五種意義，以眼睛為例，眼睛看到顏色不是其特點，因此不計算在內。由於它能感知聲音、氣味、味道和觸覺四種，所以眼睛有二百四十種功德。如果將五種感官加起來，就有一千二百種，成為一百十二個百位。在《妙法蓮華經》中說，從接受該法的福德中產生的肉眼，能夠感知所有方向的顏色等。但是，應該再次詳細地與經文進行比較研究，因為此時由於匆忙而沒有完成。在這裡，按照唯識宗的觀點，如果感官沒有物質，而境也沒有顏色等物質，那麼會怎麼樣呢？ The immeasurable. As for the extent to which it enters, it is also immeasurable, because it benefits and brings happiness to all sentient beings, so the benefits it bestows are countless. As for the time it enters, it is also immeasurable, because it enters for the benefit of others until the end of all sentient beings, because the end of sentient beings is impossible. Therefore, the wealth of the Buddhas, whether it is for what purpose it enters, where it enters, how it enters, how much it enters, and when it enters, is also beyond the realm of the Shravakas and Pratyekabuddhas, being profound. Therefore, it is inconceivable, that is, beyond the realm of thought, and because of its vastness, it is considered immeasurable. Secondly, by showing the seven categories of wealth arising from the transformed state, the meaning of the eight verses that symbolically show its immeasurability is: When the eyes and other senses are transformed into another state and become completely pure, each sense can enter all the realms of the senses, and will obtain the supreme wealth of one hundred and twelve qualities. Previously, when the senses were not in a transformed state, the eye sense could only see colors and could not prevent the activity of other senses such as sound. When the state is transformed, the eye sense is able to perceive colors, sounds, smells, tastes, and tactile sensations, so it is able to enter all the realms of the senses. The one hundred and twelve qualities are stated in the 'Commentary on Steadfast Intelligence' that even one sense can possess one hundred and twelve qualities, as stated in the 'Dharani Empowerment Sutra' and the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma'. Some consider adding the thirty-two major marks and eighty minor marks to be one hundred and twelve, and some consider it to refer to the qualities of the earth, etc., but since they are not the qualities of the senses, they are not relevant here, as stated by the previous teachers. Furthermore, if divided into six directions, and each direction is further divided into ten directions, for the five meanings, taking the eye as an example, the eye seeing color is not its characteristic, so it is not counted. Since it can perceive the four: sound, smell, taste, and touch, the eye has two hundred and forty qualities. If the five senses are added together, there are one thousand two hundred, becoming one hundred and twelve hundreds. In the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma', it is said that the fleshly eye arising from the merit of receiving that Dharma is able to perceive all the forms, etc., of all directions. However, it should be compared and studied with the sutras in detail again, because it has not been completed due to haste at this time. Here, according to the view of the Vijnanavada school, if the senses have no matter and the objects have no matter such as color, then what will happen?
【English Translation】 It is immeasurable. As for the extent to which it enters, it is also immeasurable, because it benefits and brings happiness to all sentient beings, so the benefits it bestows are countless. As for the time it enters, it is also immeasurable, because it enters for the benefit of others until the end of all sentient beings, because the end of sentient beings is impossible. Therefore, the wealth of the Buddhas, whether it is for what purpose it enters, where it enters, how it enters, how much it enters, and when it enters, is also beyond the realm of the Shravakas and Pratyekabuddhas, being profound. Therefore, it is inconceivable, that is, beyond the realm of thought, and because of its vastness, it is considered immeasurable. Secondly, by showing the seven categories of wealth arising from the transformed state, the meaning of the eight verses that symbolically show its immeasurability is: When the eyes and other senses are transformed into another state and become completely pure, each sense can enter all the realms of the senses, and will obtain the supreme wealth of one hundred and twelve qualities. Previously, when the senses were not in a transformed state, the eye sense could only see colors and could not prevent the activity of other senses such as sound. When the state is transformed, the eye sense is able to perceive colors, sounds, smells, tastes, and tactile sensations, so it is able to enter all the realms of the senses. The one hundred and twelve qualities are stated in the 'Commentary on Steadfast Intelligence' that even one sense can possess one hundred and twelve qualities, as stated in the 'Dharani Empowerment Sutra' and the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma'. Some consider adding the thirty-two major marks and eighty minor marks to be one hundred and twelve, and some consider it to refer to the qualities of the earth, etc., but since they are not the qualities of the senses, they are not relevant here, as stated by the previous teachers. Furthermore, if divided into six directions, and each direction is further divided into ten directions, for the five meanings, taking the eye as an example, the eye seeing color is not its characteristic, so it is not counted. Since it can perceive the four: sound, smell, taste, and touch, the eye has two hundred and forty qualities. If the five senses are added together, there are one thousand two hundred, becoming one hundred and twelve hundreds. In the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma', it is said that the fleshly eye arising from the merit of receiving that Dharma is able to perceive all the forms, etc., of all directions. However, it should be compared and studied with the sutras in detail again, because it has not been completed due to haste at this time. Here, according to the view of the Vijnanavada school, if the senses have no matter and the objects have no matter such as color, then what will happen?
ལྟར་དབང་པོ་གནས་འགྱུར་ཟེར་ན། རང་གི་ས་བོན་གང་དག་ལ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་འབྱུང་བ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས། །དེ་དང་དེ་དག་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་སྣང་སྟེ། མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་ས་བོན་ལ་མིག་ཅེས་སུ་འཛིན་ཅིང་། མིག་ཤེས་ལས་གཟུང་ཡུལ་གཟུགས་སུ་སྣང་། འབྱུང་བ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དབང་པོ་གཞན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྣང་ངོས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། གང་ཚེ་ 2-83a ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་གི་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་པས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་འདས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཟེར་ཡང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་དེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ནམ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་གནས་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ན། གནས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡིད་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་བ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་དབང་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན། དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལས་དོན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དོན་དྲུག་དང་དབང་ཤེས་ལྔ་གནས་གྱུར་ན་ཞེས་གསུངས། མ་དག་པའི་ 2-83b དབང་ཤེས་སོ་སོས་རང་ཡུལ་ལས་གཞན་མི་ཤེས་ལ། གནས་གྱུར་ཚེ་རེ་རེས་ཀྱང་ཡུལ་ཀུན་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། དུས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲུལ་པ་སྟོན་པ་སོགས་འཕྲིན་ལས་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་ནས་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
【現代漢語翻譯】 正如所說，'如果說根轉依，在自己的哪些種子中，產生什麼樣的識之顯現？兩種生處。' 如是等等，是能仁所說。' 如是，阿賴耶識具有能取和所取的習氣，由此顯現為外和內的六處。作為產生眼識之所依的內在種子，被執持為眼，從眼識中顯現出所取境，即色。顯現的事物被稱為色。其他根也是如此。因此，從顯現的角度來看，存在外和內二種生處的區分。何時，不顛倒的智慧內在顯現，通過捨棄顛倒而轉依。所謂意，小乘行者稱剛剛過去的六識為意根，但大乘的觀點並非如此。染污意被稱為意，它被認為是意識的所依，例如眼識的所依是眼根。這樣的染污意，在未轉依時，具有我執。當它脫離了我與我所的執著，轉依為其他平等性智時，便與轉依后的五根之功用相符順，就像意在未轉依時也能普遍作用於一切對境一樣。在無有能取所取分別的智慧中，遠離煩惱和所知二障的極細微垢染，將獲得殊勝的自在。爲了展示五境等對境以及具有對境的能取五根之識轉依后，如何隨欲受用對境，如清凈的極樂世界等，隨欲顯現，將獲得殊勝的自在。在《智者釋》中說，'從色到法六境以及五根識轉依后'。不清凈的各別根識無法了知自身對境之外的事物，但轉依后，每一個都能了知一切對境。如果說分別念，即意識轉依，那麼將獲得對一切時處、一切所知無礙的智慧，以及示現化身等一切事業無礙的殊勝自在。當作為所依的阿賴耶識轉依后，安住于佛陀的無垢清凈之境，便超越了輪迴與涅槃。 「如果說根轉依，在自己的哪些種子中，產生什麼樣的識之顯現？兩種生處。」如是等等，是能仁所說。如是，阿賴耶識具有能取和所取的習氣，由此顯現為外和內的六處。作為產生眼識之所依的內在種子，被執持為眼，從眼識中顯現出所取境，即色。顯現的事物被稱為色。其他根也是如此。因此，從顯現的角度來看，存在外和內二種生處的區分。何時，不顛倒的智慧內在顯現，通過捨棄顛倒而轉依。所謂意，小乘行者稱剛剛過去的六識為意根，但大乘的觀點並非如此。染污意被稱為意，它被認為是意識的所依，例如眼識的所依是眼根。這樣的染污意，在未轉依時，具有我執。當它脫離了我與我所的執著，轉依為其他平等性智時，便與轉依后的五根之功用相符順，就像意在未轉依時也能普遍作用於一切對境一樣。在無有能取所取分別的智慧中，遠離煩惱和所知二障的極細微垢染，將獲得殊勝的自在。爲了展示五境等對境以及具有對境的能取五根之識轉依后，如何隨欲受用對境，如清凈的極樂世界等，隨欲顯現，將獲得殊勝的自在。在《智者釋》中說，「從色到法六境以及五根識轉依后」。不清凈的各別根識無法了知自身對境之外的事物，但轉依后，每一個都能了知一切對境。如果說分別念，即意識轉依，那麼將獲得對一切時處、一切所知無礙的智慧，以及示現化身等一切事業無礙的殊勝自在。當作為所依的阿賴耶識轉依后，安住于佛陀的無垢清凈之境，便超越了輪迴與涅槃。
【English Translation】 As it is said, 'If it is said that the transformation of the bases (dbyang po gnas 'gyur) occurs, in which of one's own seeds does what kind of appearance of consciousness arise? The two kinds of birthplaces.' Thus, and so on, it is spoken by the Able One (thub pas, epithet of Buddha). Thus, the ālaya-vijñāna (kun gzhi rnam shes, storehouse consciousness) has the predispositions of grasping and being grasped, from which the six internal and external birthplaces appear. The internal seed that serves as the basis for generating eye consciousness is held as the eye, and from eye consciousness, the object to be grasped, form (gzugs), appears. What appears is called form. The other bases are also the same. Therefore, from the perspective of appearance, there is a distinction between the two kinds of internal and external birthplaces. When the non-inverted wisdom (ye shes) manifests internally, it is transformed by abandoning inversion. The 'mind' (yid) is what the Śrāvakas (nyan thos pa, Hearers) call the immediately preceding six consciousnesses as the mind base, but according to the Mahāyāna (theg pa chen po, Great Vehicle) system, the mind is not that. The afflicted mind (nyon mongs pa'i yid) is called mind, and it is considered the basis of mind consciousness, just like the eye base is the basis of eye consciousness. Such an afflicted mind, when not transformed, has a self-grasping view. When it is free from grasping at self and what belongs to self, and is transformed into the other equality wisdom (mnyam pa nyid kyi ye shes), it acts in accordance with the attainment of the five transformed bases, just as the mind, even when not transformed, universally engages with all objects. In the wisdom that does not conceptually distinguish between grasping and being grasped, free from the extremely subtle stains of the obscurations of affliction and knowledge, one will attain supreme mastery. To show how, after the transformation of the five sense consciousnesses that grasp objects, along with the five objects such as form, one enjoys objects as desired, like the pure Land of Bliss (bde ba can, Sukhāvatī) and so on, appearing as desired, one will attain supreme mastery. In the commentary Blo brtan, it is said, 'After the transformation of the six objects from form to dharma and the five sense consciousnesses.' The impure individual sense consciousnesses do not know anything other than their own objects, but after transformation, each one knows all objects. If conceptual thought, that is, mind consciousness, is transformed, then one will attain supreme mastery over the wisdom that is unobstructed in all times and all knowable things, and over all activities such as showing emanations. When the basis, the ālaya-vijñāna, is transformed, residing in the stainless state of the Buddha, one transcends saṃsāra (khor ba, cyclic existence) and nirvāṇa (mya ngan las 'das pa, liberation).
མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི། འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲོད་པའི་འཁྲིག་པ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མོ་རྣམས་མཐོང་ན་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན། ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱོར་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་རི་བྲག་སོགས་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་འདོད་ན་ནམ་མཁའ་ལས་གཟུགས་གང་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་སྣང་བར་འདོད་ན་ལུས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེས་མཚོན་ནས། གནས་སུ་སྣང་བ་དང་། 2-84a ལུས་སུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མཐའ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་གྱུར་པའང་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ན། གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ལ། གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསམ་ཡས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡི། ཡོན་ཏན་ནམ་མཐུའི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བརྙེས་ནས། 成熟有情功德 བཅུ་པ་དེས་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ཇི་ལྟར་སྨིན་པའི་བྱ་བ། དེས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་སྨིན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ། སྨིན་པར་མཛད་པ། སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྨིན་པ། ངོམས་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བདུན་ལས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱའི་ཁམས་འདི་ན་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་སྨིན་པར་མཛད་ཅེ་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རབ་འབྱམས་རྣམས་སུའོ། །གང་གིས་སྨིན་པར་མཛད་ན་རྒྱལ་བས་སོ། །ཐབས་ཅི་ཡིས་ན། གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྨིན་ན་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨིན་པར་བྱེད་ 2-84b དོ། །སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྔར་དགེ་བ་མ་བསགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་དགེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་མཆོག
【現代漢語翻譯】 證得不落兩邊的寂滅之境，獲得殊勝的成就。如果男女交合的性行為轉化為另一種狀態，就能安住于遠離戲論的佛陀三摩地之樂中，並且見到女性時不會生起貪戀的煩惱，從而獲得殊勝的自在成就。如果虛空的觀念轉化為另一種狀態，就能獲得如虛空般能滿足一切願望的成就，即虛空藏三摩地，並且能毫無阻礙地穿梭于虛空和山石之間。如果想要顯現色相，就能從虛空中顯現任何色相；如果不想顯現，就能通過分解身體的三摩地，使一切色相如虛空般不顯現，從而獲得殊勝的自在成就。以上所說的，可以引申到一切顯現的處所、身體、意識以及作為所知境的色等無盡的現象，因為所有這些顯現的清凈轉化也是無量的。因此，在佛陀無垢的境界中，存在著無數的轉化，從而能成辦利益和安樂無量有情的事業，並獲得不可思議的功德或力量成就。如是，佛陀證得了無量無邊的功德成就。 成熟有情功德（成熟有情功德）： 第十種功德是成熟其他有情。如何成熟有情的事業？通過各種方法使應被調伏的眾生得以成熟，使之成熟，在使之成熟的過程中沒有分別念，不偏袒地使之成熟，從一個到另一個地傳遞使之成熟，永不滿足且無有增減地持續不斷。首先，當佛陀出現時，如何使這些應被調伏的眾生界成熟呢？不是在無邊無際的某個世間，而是在十方無盡的世界中。由誰來使之成熟呢？由諸佛來使之成熟。通過什麼方法呢？通過善說聖法來使之成熟。如何使之成熟呢？從信行到十地，使六波羅蜜多的善業增長的世間，從高到高地趨向完全清凈的涅槃，從而使之成熟。 對於尚未生起菩提心和未入道的眾生來說，他們是過去沒有積累善業的世間人，通過生起菩提心併入道，他們的善業會越來越增長。
【English Translation】 Attaining the quiescence that does not abide in extremes, one will gain supreme accomplishment. If the sexual act of uniting male and female faculties transforms into another state, one will abide in the bliss of the Buddha's samadhi free from elaboration, and upon seeing women, one will not arise with afflictions of attachment, thereby obtaining supreme mastery and accomplishment. If the perception of space transforms into another state, one will obtain the samadhi of the 'treasury of space,' which fulfills all desires as one wishes from space, and one will move unhindered through space and mountains. If one desires to manifest forms, one can manifest any form from space; if one does not desire to manifest, one can, through the samadhi of dissolving the body, make all forms invisible like space, thereby obtaining supreme mastery and accomplishment. What has been explained thus far exemplifies that the purification and transformation of all appearances—whether they appear as places, bodies, consciousness, or the endless aspects of knowable objects such as forms—are immeasurable. Therefore, in the Buddha's stainless realm, there exist countless transformations, accomplishing the benefit and happiness of countless sentient beings, and one desires immeasurable qualities or power of accomplishment. Thus, the Buddha has attained immeasurable qualities of accomplishment. The Qualities of Maturing Sentient Beings: The tenth quality is maturing other sentient beings. How does one mature sentient beings? By employing various methods to tame those who are to be tamed, causing them to mature, without discrimination in the process of maturing them, maturing them impartially, transmitting maturation from one to another, and continuously without satisfaction or increase or decrease. First, when a Buddha appears, how does he mature these realms of sentient beings to be tamed? Not in some finite world, but in the infinite realms of the ten directions. By whom are they matured? By the Buddhas. Through what means? By well-spoken sacred Dharma. How are they matured? From faith to the ten bhumis, the worlds where the merit of the six paramitas increases, progressing from higher to higher states of complete purification towards nirvana, thus maturing them. For sentient beings who have not yet generated bodhicitta and have not entered the path, they are worldly beings who have not accumulated merit in the past. By generating bodhicitta and entering the path, their merit will increase more and more.
་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའམ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྨིན་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བའང་མིན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པས་བྲི་བ་མེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་སྣང་ཚུལ་ཟད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྨིན་པར་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དེའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་རྟག་པར་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུས་ཀུན་ཏུ། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་འཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཅན་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པས་རྟག་པ། ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པས་བརྟན་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ 2-85a མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོས་རྒྱུན་དུ་རིམ་པར་ཉི་མ་རེ་རེའི་སྐད་ཅིག་གི་ཚེ་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་སྤྱད་ནས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་མེད་དེ་རྒྱུ་མཆོག་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་སྨིན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དུས་ཅིག་ཆར་སྟེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཡུལ་ལ་ལར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་མང་པོ་བརྒྱ་སྟེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལེའུ་དང་ཚིགས་བཅད་སོགས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་མི་སྣང་བ་ཞེས་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མི་སྟོན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི
【現代漢語翻譯】 以引導眾生進入正道的方式使他們成熟。因此，對於尚未成熟的眾生，佛陀會使他們成熟；佛陀使眾產生熟的事業永不間斷，而是恒常進行。然而，並非所有眾生都成熟並最終消失，因為眾生的界限是無限的，不會減少；而法界的本性是無生的，因此也不會增加。雖然一切法都沒有自性，但僅僅是顯現，因此煩惱和清凈的顯現不可能窮盡。 第二，闡述已經成熟的補特伽羅（梵文：Pudgala，指人或個體）：如此使無量眾產生熟，在所有世界和各個方向，已經成熟的堅定菩薩們，每天、每時每刻，恒常且不間斷地，在所有時間裡，獲得難以獲得的無上正等菩提（梵文：Anuttarā-samyak-saṃbodhi，佛教的最高覺悟），並具備力量等殊勝功德，超越世間和聲聞、緣覺，獲得后直至輪迴的盡頭都存在，永不退轉，成為從輪迴痛苦中解脫無依無靠者的皈依處，獲得寂滅涅槃（梵文：Nirvāṇa，佛教術語，指解脫生死輪迴的狀態）。正如之前所說，許多補特伽羅持續不斷地在每一天的每一刻獲得這種成就。這非常奇妙，因為那些完全成熟的菩薩們，在發起菩提心后，通過修持以六度（梵文：Pāramitā，佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧）攝持的深廣二資糧道，從而獲得這樣的果實，這並不奇怪，因為從殊勝的因產生殊勝的果是法爾如是的。 第三，佛陀以多種方式使眾產生熟：佛陀在同一時刻，即無有先後地，在不同的剎土以多種不同的法門，如蘊、處、界、緣起、諦、地、波羅蜜多等，從所詮釋的意義上來說是多種多樣的；從能詮釋的詞句上來說，有章節、偈頌等成百上千種類的法輪。與此同時，在一些剎土，示現從兜率天（梵文：Tuṣita，佛教欲界六天之一，彌勒菩薩所在之處）降生並於贍部洲（梵文：Jambudvīpa，我們所居住的這個世界）出生的景象；在一些剎土，不示現十二行誼，而是以菩薩的方式示現。在一些剎土，示現各種出生的行為，即菩薩的出生。
【English Translation】 He matures them by leading them to the path. Thus, for those sentient beings who are not yet mature, the Buddha makes them mature; the activity of the Buddha maturing sentient beings never ceases, but continues constantly. However, it is not that all sentient beings mature and eventually disappear, because the realm of sentient beings is infinite and does not diminish; and the nature of the dharmadhātu (Sanskrit, the realm of reality) is unborn, so it does not increase. Although all dharmas (Sanskrit, phenomena) have no inherent existence, they are merely appearances, so the appearances of affliction and purification cannot be exhausted. Second, explaining the individuals who have been matured: Having matured immeasurable sentient beings in this way, in all directions of all worlds, the steadfast Bodhisattvas (Sanskrit, beings on the path to Buddhahood) who have become mature, constantly and without interruption, at every moment of every day, at all times, obtain the unsurpassed great enlightenment (Anuttarā-samyak-saṃbodhi, Sanskrit, the highest form of enlightenment) which is extremely difficult to obtain, and possess supreme qualities such as strength, surpassing worldly beings and Śrāvakas (Sanskrit, disciples) and Pratyekabuddhas (Sanskrit, solitary Buddhas), existing until the end of samsara (Sanskrit, cycle of rebirth), never declining, becoming a refuge for the helpless who are tormented by the suffering of samsara, and attaining the quiescence of Nirvana (Sanskrit, liberation from the cycle of rebirth). As just explained, many individuals continuously obtain this in sequence at every moment of every day. This is extremely wondrous, and it is not surprising that those Bodhisattvas who have fully matured, after generating Bodhicitta (Sanskrit, the mind of enlightenment), obtain such a result by practicing the profound and vast two accumulations (of merit and wisdom) gathered by the six Pāramitās (Sanskrit, perfections), because it is the nature of things that a supreme result arises from a supreme cause. Third, the Buddha performs various methods of maturation: The Buddha simultaneously, without any precedence, in various realms, through many doors of different categories of Dharma (Sanskrit, teachings), such as the skandhas (Sanskrit, aggregates), dhātus (Sanskrit, elements), āyatanas (Sanskrit, sense bases), dependent origination, the truths, the bhūmis (Sanskrit, levels), and the pāramitās (Sanskrit, perfections), which are diverse in terms of the meaning of what is expressed; and in terms of the expressing words, there are hundreds of chapters, verses, and other categories of the wheel of Dharma (Sanskrit, teachings). At the same time, in some realms, he shows the act of passing away from Tuṣita (Sanskrit, a celestial realm) and being born in Jambudvīpa (Sanskrit, the continent where we live); in some realms, he does not show the twelve acts, but shows himself as a Bodhisattva. In some realms, he shows various acts of birth, that is, the birth of a Bodhisattva.
་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་མཛད་དེ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་གཏོང་བས་ 2-85b ཕན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་བཟང་ངན་བར་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཛད་པ་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལར་རང་རྒྱལ་ལ་ལར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཡང་སྟོན་ཏེ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ནོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་སྟོན་ནོ། །མཛད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་གནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་གཡོ་བ་མི་མངའ་ལ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ལུས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདག་གིས་སྔར་སྨིན་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པས། འདི་ནི་མ་འོངས་པ་ན་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ད་ལྟར་སྨིན་པར་བྱེད་སྙམ་དུ། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པའི་འབད་རྩོལ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བ་ཡང་ཕྱོགས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མུ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་དུས་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་པར་ཐེག་པའི་སྒོ་གསུམ་ཆར་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མ་འདི་ 2-86a ཡིས་འབད་པ་མེད་བཞིན་དང་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་དག་རབ་འབྱམས་གསལ་བ་མང་པོས་ལོ་ཏོག་མང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མའང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་འོད་རབ་འབྱམས་དག་གིས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྨིན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མར་མེ་གཅིག་ལས་སྤར་བའི་མར་མེའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་མང་པོ་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་གྲངས་བགྲང་དུ་མེད་པ་འབྱུང་ཡང་། མར་མེ་སྔ་མ་དེ་ལ་མང་པོ་འཕེལ་བས་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་མཐར་ཐུག་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་སྨིན་པའི་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེས་ཀྱང་མང་པོ་སྨིན་ཞིང་། དེས་སྨིན་པར་བྱས་པ་
【現代漢語翻譯】 以種種方式行持諸波羅蜜多之行，即在某些世界中，行持佈施波羅蜜多之行，佈施身體和各種受用，從而利益眾生。同樣，也示現行持持戒、忍辱、精進、禪定、智慧等波羅蜜多之行。並示現投生於各種好、壞、中等的境地。在一些剎土中，示現證得無上正等覺之行，在一些剎土中，示現證得獨覺，在一些剎土中，也示現證得聲聞菩提之相，爲了調伏所化眾生，也示現所有這三種菩提。在《智者穩定》的解釋中說，示現證得大菩提，在一些剎土中，示現入滅之相。所有這些行持，都是在同一時間示現，沒有先後。然而，這些佛陀，對於無漏的境界，如如性，法界，完全清凈的境界，沒有絲毫動搖，所有這些行持，都是毫不費力，自然成就的。 第四，使成熟方面沒有分別念，即諸佛不會這樣想：『這些有情，我過去已經使他們成熟了。』或者，『這些有情，我將來要使他們成熟。』或者，『我現在正在使他們成熟。』不會有這樣的顯現和努力，沒有分別念。這也不是侷限於某個方向，而是遍及所有無盡的方向，直到未來際，總是通過三乘之門，以無漏的善法，使無量眾產生熟。 第五，沒有偏袒之心，就像太陽一樣，不費力氣，不偏向一方，而是向所有方向散發無量光明，使眾多莊稼成熟。同樣，具足十二分教的無量佛陀，也以寂滅一切痛苦，指示涅槃之路的佛法之光，照耀無量無邊的方向，使眾生沒有偏袒地成熟。 第六，從一個傳遞到另一個而成熟，就像從一盞燈點燃的無數燈，多到無法想像，雖然產生無數的燈，但最初的燈不會因為增多而減少。同樣，從最終成熟的佛陀那裡，成熟的菩薩們，每一個都能使許多眾產生熟，他們所成熟的眾生……
【English Translation】 Acting in various ways of the perfections, that is, in some worlds, acting in the perfection of generosity, giving away body and various possessions, thereby benefiting beings. Similarly, also showing the practice of the perfections of morality, patience, diligence, meditation, and wisdom. And showing birth in various good, bad, and intermediate states. In some buddha-fields, showing the act of attaining unsurpassed complete enlightenment, in some, showing the attainment of solitary enlightenment, and in some, also showing the attainment of the enlightenment of hearers. In order to tame those to be tamed, all three of these enlightenments are shown. In the commentary 'Steadfast Intelligence,' it says that the great enlightenment is shown, and in some buddha-fields, it shows the manner of passing into nirvana. All these acts are shown at the same time, without before or after. However, these Buddhas, for the uncontaminated state, suchness, the realm of dharma, the completely pure state, do not have the slightest movement, and all such acts are accomplished effortlessly and spontaneously. Fourth, the aspect of maturing without conceptualization, that is, the Buddhas do not think, 'These sentient beings, I have matured them in the past.' Or, 'These sentient beings, I will mature them in the future.' Or, 'I am now maturing them.' There is no such manifestation and effort, without conceptualization. This is not limited to one direction, but extends to all endless directions, until the end of the future, always through the three vehicles, with uncontaminated virtuous dharmas, countless beings will be matured. Fifth, without partiality, just as the sun, without effort, and not biased towards one side, but radiating countless rays of light in all directions, causing many crops to ripen. Similarly, the Buddhas, possessing the immeasurable dharma of the twelve divisions of scripture, also illuminate countless directions with the light of the dharma that pacifies all suffering and shows the path to nirvana, causing sentient beings to mature without partiality. Sixth, maturing by transmitting from one to another, just as countless lamps are lit from one lamp, so many that they cannot be imagined, although countless lamps are produced, the original lamp does not diminish because of the increase. Similarly, from the ultimately matured Buddha, the assembly of matured Bodhisattvas, each one matures many beings, and those matured by them...
དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་མང་པོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྨིན་པ་གྲངས་མེད་དཔག་མེད་འབྱུང་ཡང་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་སྨིན་པ་ཟད་པ་མེད་དེ་དེ་ལྟར་སྨིན་པ་རྒྱུན་ནམ་ཡང་ཟད་པ་མེད་དོ། །བདུན་པ་ངོམས་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་འབྲི་མེད་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཆུ་ཀླུང་དང་ཆུ་ཕྲན་སྣ་ཚོགས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བབས་ཀྱང་ཆུ་ཡིས་ཆོག་པ་དང་ངོམས་ 2-86b པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་དེ་རྣམས་འབབ་པ་ལ་གོ་འབྱེད་པ་དང་། ཆུ་ཆེན་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབབ་པས་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་བར་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་། སྒྲིབ་པ་དག་པ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ངོམས་པ་མི་མངའ་ལ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཆོག་གོ། ཞེས་སོ། ། 具彼功德菩提自性因果等安立六種作解說 དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམས་གྲངས་བཅུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ངོ་བོ་སོགས་རྣམ་གཞག་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་། འཇུག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། 正行 དང་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་བཞི་པོ་འདིའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདི་དང་པོ་བཤད་ནས། དེ་ནས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་བཤད་པ་དེས། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དེའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་བྱ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་བཅས་ཟག་ 2-87a མེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། རང་སྣང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་གློ་བུར
【現代漢語翻譯】 它們也從一個傳遞到另一個，直到最後的盡頭成熟，所以成熟是無數的，不可估量的，但佛陀的成熟是永不耗盡的，因此成熟的延續永遠不會結束。第七，永不滿足，沒有增減，持續不斷的道理是：就像外面的大海，來自各個方向的河流和小溪總是不斷地流入，但水不會滿足，也不會感到厭倦，總是為它們的流入讓路。許多大河流入，也不會增加。同樣，佛陀的界或法界，那些無漏者，清凈了障礙的聲聞、緣覺、菩薩，無數的涅槃者進入，總是持續不斷，不會感到滿足，也不會增加，這真是不可思議的奇蹟啊！' 如是宣說具彼功德菩提自性因果等安立六種作解說 如是，在以十種功德的門徑展示了大菩提之後，接下來從本體等六種安立的角度來解釋具有這些功德的大菩提。分為正行和詳細解釋進入兩種。 正行 首先，以『諸法皆是真如』等四句偈頌來展示。這四句偈頌的意義簡而言之，是展示了法界的極度清凈，因此首先解釋這個。然後，解釋如鏡子般的四種智慧。正如在聖佛的境界中所說：『佛的境界由五法組成，即法界清凈，如鏡般的智慧，平等性智，妙觀察智和成所作智。』這部論著也以簡要的方式確定了它的含義。也就是說，應如是理解，屬於所知範疇的有為法和無為法，以及有漏和無漏的諸法，其自性空性，遠離一切邊際，即是真如。因為它是無誤的實相，是真實的邊際和勝義諦。雖然真如的自性沒有任何差別，但通過各種法相而被稱為法。雖然佛陀和眾生的真如沒有差別，但由於自顯的顛倒和突如其來的污垢，眾生相續的真如被稱為有垢真如。突如其來的障礙
【English Translation】 They also pass from one to another, maturing until the very end, so maturation is countless and immeasurable, but the Buddha's maturation is never exhausted, so the continuation of maturation never ends. Seventh, the principle of never being satisfied, without increase or decrease, and constantly continuing is: Just like the great ocean outside, rivers and streams from all directions always flow in continuously, but the water will not be satisfied or tired, and always makes way for their inflow. Many great rivers flow in, but it will not increase either. Similarly, the Buddha's realm or Dharmadhatu, those without outflows, the pure Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas who have purified obscurations, countless Nirvanas enter, always continuously, without being satisfied, and will not increase, this is truly an incredible miracle!' Thus, explaining the establishment of the Great Bodhi with its qualities, nature, cause and effect, and six aspects. Thus, after demonstrating the Great Bodhi with ten aspects of qualities, next, explaining the Great Bodhi with these qualities from the perspective of six establishments such as essence. Divided into two: the main practice and the detailed explanation of entering. The main practice First, it is shown by the four verses such as 'All dharmas are Suchness'. The meaning of these four verses is, in short, to show the extreme purity of the Dharmadhatu, so explain this first. Then, explaining the four wisdoms like a mirror. As it is said in the realm of the Holy Buddha: 'The realm of the Buddha is composed of five dharmas, namely the purity of the Dharmadhatu, the wisdom like a mirror, the wisdom of equality, the wisdom of discernment, and the wisdom of accomplishment.' This treatise also determines its meaning in a concise way. That is, it should be understood that the nature of phenomena belonging to the knowable, conditioned and unconditioned, and defiled and undefiled, is emptiness, which is the Suchness that is free from all extremes. Because it is the unerring reality, the true limit and the ultimate truth. Although there is no difference in the nature of Suchness, it is called Dharma through various characteristics. Although there is no difference between the Suchness of Buddhas and sentient beings, the Suchness of the sentient beings' continuum, with self-appearing inversion and sudden defilements, is called defiled Suchness. Sudden obscurations
་བ་སྤང་རུང་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཉིད་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན་པས། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་དངོས་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་ 2-87b རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཞེས་དང་། དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་འབྲུ་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་དོན་འདྲ་སྟེ། དབང་མི་ཟད་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ནི་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་འཆད་པས་སོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་ཏུ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཕྱིར། གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་གི་སྐབས་ན་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའམ་ཆོས་སྐུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་འོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོབ་བྱེད་དམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་བསྒོམ་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ 2-88a ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འཁོར་བའ
【現代漢語翻譯】 既然是可以斷除的，並且法性（chos nyid）永遠不會改變，那麼當所有眾生的相續中的煩惱障（nyon mongs pa）和所知障（shes bya'i sgrib pa）完全清凈時，法界（chos kyi dbyings）極其清凈的體性就是所謂的佛陀的菩提（byang chub）。這顯示瞭如來藏（de bzhin nyid）的住處轉變。獲得菩提，就是在等持（mnyam bzhag）中證悟法界清凈的自性，獲得無分別智（rnam par mi rtog pa'i ye shes）的不盡之力；在後得（rjes thob）中，以智慧證悟無分別智，獲得盡所有智（dbyings zad mi shes pa）。也就是說，在後得位，能如實了知無分別智的體性。按照《智者釋》（blo brtan 'grel pa）的翻譯，『以證悟事物為對境』，是指以證悟阿賴耶識（kun gzhi rnam shes）和依他起性（gzhan dbang）的體性，以及住處轉變的無分別智為對境，后得智慧夠如實了知。『以其為對境』，是指以法界為對境，無分別智慧夠證悟。雖然解釋的措辭不同，但意義相同。獲得兩種不盡之力的意思是，在等持和后得兩種智慧上進行解釋。總之，在佛陀的果位，沒有等持和后得的分別，以一種智慧照見如所有性（ji lta bar gzigs pa）是無分別智，照見盡所有性（ji snyed pa gzigs pa）是遍知一切相智（rnam pa thams cad mkhyen pa），因此，獲得這兩種智慧的不盡之力的體性就是法身（chos sku）。因此，法性與有法（chos can）無二無別。在究竟的住處轉變時，如實照見法性，並且毫不動搖地無勤任運地了知盡所有性，對這兩種智慧獲得自在的自性身或法身，就是大菩提的體性，所以這是大菩提的自性。獲得或證悟大菩提的因是：如大乘經中所說，通過聽聞、思維、修習對空性（stong nyid）的如來藏進行聞思修，在勝解行地（mos spyod kyi sa）通過積累二資糧（tshogs gnyis）的方式進行修習，從而現量證悟如來藏，生起第一個出世間智慧，獲得初地（sa dang po），之後在十地（sa bcu）的相續中，通過各種方便進行修習，從而真正生起。菩提的果是：在一切時處為無量眾生帶來暫時和究竟的利益與安樂，並且輪迴…… Since it can be abandoned, and the Dharmata (chos nyid) will never change, when the two obscurations of afflictive emotions (nyon mongs pa) and knowledge (shes bya'i sgrib pa) in the continuum of each sentient being are completely purified, the nature of the extremely pure Dharmadhatu (chos kyi dbyings) is called the Bodhi (byang chub) of the Buddha. This shows the transformation of the abode of Tathagatagarbha (de bzhin nyid). Obtaining Bodhi also means that in Samadhi (mnyam bzhag), one realizes the pure nature of Dharmadhatu, obtains the inexhaustible power of non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes); in Post-meditation (rjes thob), one realizes non-conceptual wisdom with wisdom, and obtains the power of knowing all that exists (dbyings zad mi shes pa). That is to say, in the state of Post-meditation, one can truly know the nature of non-conceptual wisdom. According to the translation of 'Commentary of Intelligence' (blo brtan 'grel pa), 'taking the realization of things as the object' means taking the realization of Alaya-vijñana (kun gzhi rnam shes) and the nature of dependent origination (gzhan dbang), and the non-conceptual wisdom of the transformed abode as the object, and the Post-meditation wisdom can truly know it. 'Taking it as the object' means taking the Dharmadhatu as the object, and non-conceptual wisdom can realize it. Although the wording of the explanation is different, the meaning is the same. Obtaining the two inexhaustible powers means explaining it in terms of the two wisdoms of Samadhi and Post-meditation. In short, in the state of Buddhahood, there is no distinction between Samadhi and Post-meditation. Seeing Suchness (ji lta bar gzigs pa) with one wisdom is non-conceptual wisdom, and seeing all that exists (ji snyed pa gzigs pa) is omniscient wisdom (rnam pa thams cad mkhyen pa). Therefore, the nature of obtaining the inexhaustible power of these two wisdoms is Dharmakaya (chos sku). Therefore, since Dharmata and Dharmadhatu (chos can) are inseparable, at the ultimate transformation of the abode, truly seeing Dharmata and effortlessly knowing all that exists without moving, the Svabhavikakaya or Dharmakaya, which has the power to attain these two wisdoms, is the nature of Mahabodhi, so this is the nature of Mahabodhi. The cause of obtaining or realizing Mahabodhi is: as stated in the Mahayana Sutra, through hearing, thinking, and meditating on the Tathagatagarbha of emptiness (stong nyid), and practicing by accumulating the two accumulations (tshogs gnyis) in the stage of adhimukti-carya (mos spyod kyi sa), one directly realizes the Tathagatagarbha, and the first transcendental wisdom arises, obtaining the first Bhumi (sa dang po), and then in the continuum of the ten Bhumis (sa bcu), one truly arises through practicing in various ways. The fruit of Bodhi is: bringing temporary and ultimate benefits and happiness to all limitless sentient beings at all times, and Samsara...
【English Translation】 Since it can be abandoned, and the Dharmata (chos nyid, nature of reality) will never change, when the two obscurations of afflictive emotions (nyon mongs pa, defilements) and knowledge (shes bya'i sgrib pa, cognitive obscurations) in the continuum of each sentient being are completely purified, the nature of the extremely pure Dharmadhatu (chos kyi dbyings, sphere of reality) is called the Bodhi (byang chub, enlightenment) of the Buddha. This shows the transformation of the abode of Tathagatagarbha (de bzhin nyid, suchness). Obtaining Bodhi also means that in Samadhi (mnyam bzhag, meditative equipoise), one realizes the pure nature of Dharmadhatu, obtains the inexhaustible power of non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes, non-dualistic wisdom); in Post-meditation (rjes thob, subsequent attainment), one realizes non-conceptual wisdom with wisdom, and obtains the power of knowing all that exists (dbyings zad mi shes pa, knowledge of the extent of reality). That is to say, in the state of Post-meditation, one can truly know the nature of non-conceptual wisdom. According to the translation of 'Commentary of Intelligence' (blo brtan 'grel pa, commentary by Lodro Tenpa), 'taking the realization of things as the object' means taking the realization of Alaya-vijñana (kun gzhi rnam shes, storehouse consciousness) and the nature of dependent origination (gzhan dbang, other-powered nature), and the non-conceptual wisdom of the transformed abode as the object, and the Post-meditation wisdom can truly know it. 'Taking it as the object' means taking the Dharmadhatu as the object, and non-conceptual wisdom can realize it. Although the wording of the explanation is different, the meaning is the same. Obtaining the two inexhaustible powers means explaining it in terms of the two wisdoms of Samadhi and Post-meditation. In short, in the state of Buddhahood, there is no distinction between Samadhi and Post-meditation. Seeing Suchness (ji lta bar gzigs pa, seeing reality as it is) with one wisdom is non-conceptual wisdom, and seeing all that exists (ji snyed pa gzigs pa, seeing reality in its entirety) is omniscient wisdom (rnam pa thams cad mkhyen pa, all-knowing wisdom). Therefore, the nature of obtaining the inexhaustible power of these two wisdoms is Dharmakaya (chos sku, the body of truth). Therefore, since Dharmata and Dharmadhatu (chos can, phenomena) are inseparable, at the ultimate transformation of the abode, truly seeing Dharmata and effortlessly knowing all that exists without moving, the Svabhavikakaya or Dharmakaya, which has the power to attain these two wisdoms, is the nature of Mahabodhi, so this is the nature of Mahabodhi. The cause of obtaining or realizing Mahabodhi is: as stated in the Mahayana Sutra, through hearing, thinking, and meditating on the Tathagatagarbha of emptiness (stong nyid, emptiness), and practicing by accumulating the two accumulations (tshogs gnyis, merit and wisdom) in the stage of adhimukti-carya (mos spyod kyi sa, stage of aspirational conduct), one directly realizes the Tathagatagarbha, and the first transcendental wisdom arises, obtaining the first Bhumi (sa dang po, ground), and then in the continuum of the ten Bhumis (sa bcu, grounds), one truly arises through practicing in various ways. The fruit of Bodhi is: bringing temporary and ultimate benefits and happiness to all limitless sentient beings at all times, and Samsara...
ི་མཐའ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་ཟད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ནི་ཀུན་སྣང་བ་དང་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤྲུལ་པའི་ལས་སམ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཅན་ནི། སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་སྟོན་པ་ནས་ལྷ་དང་ཀླུ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་བཞིན་གསུང་གིས་དངོས་སུའམ་ནམ་མཁའ་དང་རྩིག་པ་དང་ཤིང་སོགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བའམ། ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བླུན་པོས་ཀྱང་ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་རབ་འབྱོར་སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལས་དང་ཐབས་ཞེས་པ་སྤྲུལ་པ་དེ་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པའམ།ཡང་ན་ཐབས་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལས་དེ་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་དང་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་ཏེ། གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་ཚོགས་གཉིས་དཔག་མེད་དང་ལྡན་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ 2-88b རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྲུལ་པ་ཡི་སྐུ་དག་གིས་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་པར་བཞག་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 結行或類別義分別說 གཉིས་པ་འཇུག་པའམ་དབྱེ་བའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། རྟེན་སྐུ་གསུམ་བཤད་པ། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་བཤད་པ་གཉིས། 說所依三身 དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དབྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། ནམ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཕྱིར་གང་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་སྣང་ཆ་སྟོང་ཆ་ཡ་བྲལ་ལ་གོ་མི་རུང་བ་ནི་སྤྱིར་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱ
【現代漢語翻譯】 其邊際的量有多少，就有那麼多的無盡果報。同樣，事業是顯現一切，以言語宣說佛法，以意加持的化身事業，或者說是方便的行事。身化身的方便行事，是從佛陀示現成佛來調伏眾生，乃至化現成天神、龍等各種身形。同樣，以言語直接或者從虛空、墻壁、樹木等發出佛法的聲音；或者以意加持，即使是愚笨之人也能領悟深奧的佛法；或者像舍利子和 রাব（梵文天城體：रब，梵文羅馬擬音：Raba，漢語字面意思：拉布）等被加持后，能夠宣講般若波羅蜜多一樣。『行事』是指事業，『方便』是指了知化現的方法，或者說方便是化現的事業成為調伏眾生的方法。如勇猛行、虛空藏等無量三摩地，以及無盡的食物和無邊門等無量陀羅尼門，以及無量福德和智慧二資糧，這是具有的意思，即具有無量陀羅尼、三摩地和二資糧。從體性的角度來說，是自性身或法身；從顯現的角度來說，是圓滿受用大乘佛法的報身；從利他事業的角度來說，是化身。以這些不同的方式進入和安立的六種方式所顯示的，是佛陀的法界清凈，因為法界清凈的菩提心，是通過體性等六種方式來確定的。 第二，詳細解釋進入或分類的意義。分為：解釋所依三身，解釋所依四智兩種。 首先，分為：總說，廣說兩種。首先，諸佛身之分類，自性身即法身，何時將阿賴耶識中存在的能取所取的垢染去除，如實照見法界，轉變為如明鏡般的智慧。同樣，從真如的角度來說是自性身或體性身，從智慧的角度來說是法身，這兩種是法性和法相無二無別的，因此無論如何解釋，都必須理解為雙運的實相顯現，而不是將顯現和空性分開理解，這是一切經論的究竟密意。報身
【English Translation】 Its boundary is as much as it is, and there are inexhaustible fruits. Similarly, karma is the manifestation of all things, teaching the Dharma with speech, and the activity of incarnation blessed by the mind, or the means of skillful activity. The skillful activity of the incarnation of the body is from the Buddha showing enlightenment to subdue beings, and even transforming into various forms such as gods and dragons. Similarly, the sound of the Dharma comes directly from speech or from the sky, walls, trees, etc.; or by blessing with the mind, even the foolish can understand the profound meaning of the Dharma; or like Shariputra and Rab (Tibetan:, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: Raba, Chinese literal meaning: Rab) and others being blessed, they can explain the Prajnaparamita. 'Activity' refers to karma, 'means' refers to knowing the method of incarnation, or the means is that the activity of incarnation becomes a means of subduing sentient beings. Such as courageous walking, Akasagarbha and other immeasurable Samadhis, and inexhaustible food and boundless doors and other immeasurable Dharani doors, and immeasurable merits and wisdom, these two accumulations, this is the meaning of having, that is, having immeasurable Dharani, Samadhi and two accumulations. From the perspective of nature, it is the Svabhavikakaya or Dharmakaya; from the perspective of manifestation, it is the Sambhogakaya who fully enjoys the Mahayana Dharma; from the perspective of altruistic activities, it is the Nirmanakaya. These six ways of entering and establishing in different ways are what is shown as the pure Dharmadhatu of the Buddha, because the Bodhicitta of the pure Dharmadhatu is determined through six ways such as nature. Second, explain in detail the meaning of entering or classifying. Divided into: explaining the three Kayas of the basis, and explaining the four wisdoms of the basis. First, divided into: general statement, detailed explanation of two types. First, the classification of the bodies of the Buddhas, the Svabhavikakaya is the Dharmakaya, when the defilements of the object and subject that exist in the Alaya consciousness are removed, and the Dharmadhatu is seen as it is, it is transformed into a mirror-like wisdom. Similarly, from the perspective of Suchness, it is the Svabhavikakaya or essence body, and from the perspective of wisdom, it is the Dharmakaya. These two are inseparable from Dharmata and Dharmalakshana, so no matter how you explain it, you must understand it as the manifestation of the union, instead of separating the manifestation and emptiness, this is the ultimate secret meaning of all scriptures. Sambhogakaya
ོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ནམ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་ཏེ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་། 2-89a སྐུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ནམ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ནས་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་པ་སོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་སོགས་སྨིན་པར་མཛད་པའོ། །དང་པོ་ཆོས་སྐུ་ནི་ཕྱི་མ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོའི་རྟེན་ནམ་གཞི་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་སྐུ་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། བསྡུ་བ་དང་མཉམ་པ་རྟག་པ་གསུམ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡི་སྐུ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ། འཁོར་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཐ་དད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཐ་དད་པ་དུ་མའི་འཁོར་མི་འདྲ་བ་དང་། ཞིང་ཁམས་ཀྱང་ཤེལ་དང་གསེར་དང་བཻཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མཚན་ཀྱང་ཐ་དད་དེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐུ་ཡང་ཐ་དད་དེ་ཁ་ཅིག་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ། ལ་ལ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་སོ། །ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་ཡང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཁ་ཅིག་གིས་ས་བཅུ་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་འཆད་པའོ། །མཛད་པ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ལ་ལས་སྐུ་ཆེ་བར་མཐོང་ལ་ལས་ཆུང་བར་མཐོང་། དེ་བཞིན་ཁ་དོག་སོགས་དང་ཆོས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐེག་ཆེན་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་ 2-89b བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་སྟེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་རང་བཞིན་ལས་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ཕྲ་ཞིང་ཞེས་པ་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལོངས་སྐུར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་ལོངས་སྐུ་བྱུང་ནས་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དགྱེས་དགུར་ཏེ་འདོད་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བསྟན་པ་ལ་ལོངས་སྐུ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་དེ་དག་གིས་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་འབྱོར་པའམ་ནུས་པའི་རྒྱུར་འདོད་དེ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་བྱང་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་ལོངས་སྐུ་དེས་མཛད་པའི་ཕ
【現代漢語翻譯】 圓滿報身（Sambhogakāya）是指當煩惱意轉化為平等性智（Samatajnana），意識轉化為妙觀察智（Pratyavekshanajnana）時，為登地菩薩們圓滿大乘佛法的受用。 報身之外的是化身（Nirmanakaya），即當五根識轉化后，通過從兜率天（Tushita）降臨等示現，來成熟贍部洲（Jambudvipa）的眾生。最初的法身（Dharmakaya）是後兩者色身（Rupakaya）的所依或基礎，因為從極度清凈的大菩提中，會對清凈與不清凈的所化眾生顯現二身。 廣說中有對三身各自的解說，以及歸納、平等、常恒三種解說。首先，圓滿報身是在完全清凈的世間界中，聚集所有眷屬菩薩，這些菩薩的名稱各異，有不同的眷屬，凈土也有玻璃、黃金、吠琉璃等不同顏色和形態，名稱也各不相同，如毗盧遮那佛（Vairochana）、無量光佛（Amitabha）等。身也各不相同，有些身色是白色，有些是黃色等等。對佛法的受用圓滿，有些宣說般若波羅蜜多（Prajnaparamita），有些宣說十地（Bhumi）等各種大乘佛法。 事業方面，隨所化眾生的想法，有些人看到身形巨大，有些人看到身形矮小。同樣，顏色等和佛法也與所化眾生的想法相符，示現大乘等各種不同的形象，並非一成不變。 其次，自性法身在一切處無有差別，平等一味，從具有二種清凈的法界（Dharmadhatu），極度清凈的自性中，不會顯現不一致的現象。『微細』是因為不是聲聞、緣覺等修行者的境界。與報身相關聯，法身是報身顯現的原因。如果法身的因相同，那麼報身就會顯現，使登地菩薩們歡喜並隨意享用大乘佛法，報身被認為是這些菩薩們圓滿享用佛法，獲得能力的原因，因為報身的眷屬菩薩們的心中，報身能使所有的大乘佛法圓滿。
【English Translation】 The Sambhogakaya (Enjoyment Body) is when the afflicted mind transforms into Samatajnana (Wisdom of Equality), and the mind consciousness transforms into Pratyavekshanajnana (Wisdom of Discriminating Awareness), fully providing the enjoyment of Mahayana teachings to the Bodhisattvas who have attained the Bhumis (levels). Other than the Sambhogakaya is the Nirmanakaya (Emanation Body), which, when the five sense consciousnesses transform, matures sentient beings in Jambudvipa (Earth) through manifestations such as descending from Tushita Heaven. The initial Dharmakaya (Truth Body) is the basis or foundation for the latter two Rupakayas (Form Bodies), because from the utterly pure Mahabodhi (Great Enlightenment), the two bodies appear to those to be tamed, both pure and impure. In the extensive explanation, there are individual explanations of the three bodies, as well as explanations of aggregation, equality, and permanence. First, the Sambhogakaya is in the entirely pure realms, gathering all the retinue of Bodhisattvas, who have different names, different retinues, and pure lands with different colors and forms such as crystal, gold, and lapis lazuli, and different names such as Vairochana (The Illuminator) and Amitabha (Infinite Light). The bodies are also different, some appearing with white complexions, some with yellow, and so on. The enjoyment of the Dharma is also complete, with some teaching the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), some teaching the ten Bhumis (Stages), and various other Mahayana teachings. In terms of activities, depending on the thoughts of those to be tamed, some see the body as large, some see it as small. Similarly, the colors and the Dharma are in accordance with the thoughts of those to be tamed, manifesting various different forms such as teaching the Mahayana, and are not fixed. Secondly, the Svabhavikakaya (Nature Body) is equal in all places without difference, being of one taste, and from the Dharmadhatu (Realm of Truth), which possesses two purities, there is no appearance of inconsistency from its utterly pure nature. 'Subtle' because it is not the realm of practice for Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). The connection with the Sambhogakaya is that the Dharmakaya is the cause for the Sambhogakaya to appear. If the cause of the Dharmakaya is the same, then the Sambhogakaya will arise, delighting the Bodhisattvas who have attained the Bhumis and allowing them to freely enjoy the Mahayana teachings. The Sambhogakaya is considered the cause for these Bodhisattvas to fully enjoy the Dharma and gain the ability, because the Sambhogakaya completely fulfills all the Mahayana teachings in the minds of the Bodhisattvas in the retinue of the Sambhogakaya.
ྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ནང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་གཉིས་དགྱེས་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དེ་ལོངས་སྐུས་མཛད་པའི་སླད་དུའོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡི་སྐུ་ནི། གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་འདོད་པ་སྟེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པའང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་ཚོགས་དང་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཏེ་དེ་ལྟར་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དམ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་དོན་མཐར་ 2-90a ཕྱིན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཁོར་དག་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་གཟུགས་སྐུའི་མཐར་ཐུག་ལོངས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གཞན་སེམས་ཅན་མ་དག་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་མཛད་པའོ། །འདི་གཙོ་ཆེ་བའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་དོན་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མེད་དེ། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཡིན་ལ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། བཟོ་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྟོན་པ་བཞི་ཕྱི་མའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་སྟོན་པས་ན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོ་སྟོན་པ་ཤིང་མཁན་རྫ་མཁན་པི་ཝཾ་མཁན་སོགས་བཟོ་སྟོན་པའོ། །སྐྱེ་བ་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བློ་བརྟན་གསུངས་ཏེ་གོང་དུའང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཆོས་སྐུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། ལོངས་སྐུ་ 2-90b དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལོངས་སྐུར་བསྡུ་བ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བསྡུས་པས་སྐུ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་མཉམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། རྟེན་ནམ་གནས་མཉམ་པ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཆོས་སྐུར་མཉམ་
【現代漢語翻譯】 那麼，爲了使應化身能夠隨心所欲地享用外在的受用圓滿凈土和內在的受用大乘佛法這兩者。第三，佛的應化身，對於應該調伏的眾生，示現無量無數的應化，所有這些都被認為是應化身，不僅是殊勝的應化身，而且化現為天等各種眾生的形象，也被稱為應化身。自身利益的圓滿和利益他人的圓滿，這樣兩種利益都圓滿具足，是指一切或所有方面都安住于報身和應化身。由於佛陀的自利達到究竟，在清凈的剎土中，為清凈的眷屬宣講大乘佛法的盛宴，這種景象恒常存在，是色身的究竟報身。應化身使其他不清凈的眾生得以成熟，從而成辦利他之圓滿。這主要是從主要方面來說的。法身不區分自利和他利，是兩種利益圓滿之身的來源。應化身行利他事業的方式有四種示現：工巧示現、出生示現、大菩提示現和涅槃示現，始終示現到最後，因此佛陀的應化身是使眾生從涅槃之境中解脫出來的偉大方法。工巧示現包括木匠、陶匠、琵琶匠等。出生示現指從兜率天降生，投生於國王種姓或婆羅門種姓等。大菩提示現指成佛，最終示現涅槃，這是洛丹所說的，前面也已經講過了。第二，要知道這三身概括了所有佛陀的身。這三身通過報身和應化身來成辦自利和他利，並且顯示了作為這兩者基礎的法身。因此，所有佛陀的法身都歸於一個，無量無數的報身歸於報身，無量無數的應化身歸於應化身，沒有不包含在這三身之中的。如來一切平等，所說的意思是，佛陀通過三種平等來實現平等：所依或處所平等，即法界極度清凈的法身平等。 那麼，爲了使應化身能夠隨心所欲地享用外在的受用圓滿凈土和內在的受用大乘佛法這兩者。第三，佛的應化身，對於應該調伏的眾生，示現無量無數的應化，所有這些都被認為是應化身，不僅是殊勝的應化身，而且化現為天等各種眾生的形象，也被稱為應化身。自身利益的圓滿和利益他人的圓滿，這樣兩種利益都圓滿具足，是指一切或所有方面都安住于報身和應化身。由於佛陀的自利達到究竟，在清凈的剎土中，為清凈的眷屬宣講大乘佛法的盛宴，這種景象恒常存在，是色身的究竟報身。應化身使其他不清凈的眾生得以成熟，從而成辦利他之圓滿。這主要是從主要方面來說的。法身不區分自利和他利，是兩種利益圓滿之身的來源。應化身行利他事業的方式有四種示現：工巧示現、出生示現、大菩提示現和涅槃示現，始終示現到最後，因此佛陀的應化身是使眾生從涅槃之境中解脫出來的偉大方法。工巧示現包括木匠、陶匠、琵琶匠等。出生示現指從兜率天降生，投生於國王種姓或婆羅門種姓等。大菩提示現指成佛，最終示現涅槃，這是洛丹所說的，前面也已經講過了。第二，要知道這三身概括了所有佛陀的身。這三身通過報身和應化身來成辦自利和他利，並且顯示了作為這兩者基礎的法身。因此，所有佛陀的法身都歸於一個，無量無數的報身歸於報身，無量無數的應化身歸於應化身，沒有不包含在這三身之中的。如來一切平等，所說的意思是，佛陀通過三種平等來實現平等：所依或處所平等，即法界極度清凈的法身平等。
【English Translation】 So, in order for the Nirmanakaya (sprul pa'i sku) to enjoy the outer enjoyment of the pure land and the inner enjoyment of the Mahayana Dharma (theg pa chen po'i chos) as desired. Third, the Nirmanakaya of the Buddha (sangs rgyas kyi sprul pa yi sku), all the immeasurable emanations that appear to those who are to be tamed are considered Nirmanakayas, not only the supreme Nirmanakaya, but also the emanations into the forms of various beings such as gods are called Nirmanakayas. The perfection of one's own benefit and the perfection of the benefit of others, thus the two benefits are perfectly fulfilled, which means that in all or all aspects, they abide in the Sambhogakaya (longs sku) and the Nirmanakaya. Because the Buddha's own benefit reaches the ultimate, and in the pure land, the feast of the Great Vehicle Dharma is spread to the pure entourage, this scene is always present, and it is the ultimate Sambhogakaya of the Rupakaya (gzugs sku). The Nirmanakaya ripens other impure beings, thereby accomplishing the perfection of benefiting others. This is mainly stated from the main aspect. The Dharmakaya (chos kyi sku) does not distinguish between one's own benefit and the benefit of others, it is the source of the two bodies that fulfill the two benefits. The ways in which the Nirmanakaya performs the benefit of others are four kinds of manifestations: skillful manifestations, birth manifestations, great enlightenment manifestations, and Nirvana manifestations, always manifesting until the end, so the Nirmanakaya of the Buddha is a great method for liberating beings from the realm of Nirvana. Skillful manifestations include carpenters, potters, lute players, etc. Birth manifestation refers to descending from Tushita (dga' ldan), and being born into royal or Brahmin families, etc. The Great Enlightenment manifestation refers to becoming a Buddha, and finally manifesting Nirvana, as Lodan (blo brtan) said, and it has been said before. Second, it should be known that these three bodies encompass all the bodies of the Buddhas. These three bodies accomplish the benefit of oneself and others through the Sambhogakaya and the Nirmanakaya, and show the Dharmakaya as the basis of these two. Therefore, all the Dharmakayas of the Buddhas are gathered into one, the immeasurable Sambhogakayas are gathered into the Sambhogakaya, and the immeasurable Nirmanakayas are gathered into the Nirmanakaya, and there is nothing that is not included in these three bodies. The meaning of 'All the Tathagatas are equal' is that the Buddhas achieve equality through three equalities: the support or place equality, that is, the Dharmakaya equality of the extremely pure Dharmadhatu (chos dbyings).
ཞིང་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། དགོངས་པ་མཉམ་པ་ནི་ལོངས་སྐུ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་མེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་མཛད་པར་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མཛད་པར་མཉམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རྟག་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འགགས་མེད་པས་ངོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་དང་ནི། ལོངས་སྐུ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་སྟེ། ལ་ལར་མི་སྣང་ཡང་དེའི་ཚེ་ལ་ལར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའི་བར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བས་རྟག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྟག་པ་ཉིད་དོ། ། 說能依四慧 གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྟན།སོ་སོར་རྒྱས་པར་བཤད། ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལམ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 略說 དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ 2-91a རྟག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ་འབྱུང་འཇུག་ཡོད་པས་གཡོ་བའོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཞི་ཁོ་ནའོ། ། 各別廣說 སོ་སོར་རྒྱས་བཤད་ལ་བཞི་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་དང་། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ང་ཡི་བ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ནང་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣང་ཡང་དེ་མེ་ལོང་ལ་དེ་དག་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་རྟོག་ཅིང་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་ལ་འཇུག་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པར་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ། །དེ་ནི་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་དམིགས་པ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཤེས་བྱ་དེ་དང་དེ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་རྣམ་
【現代漢語翻譯】 諸佛的剎土沒有差別，諸佛的意趣是相同的，所有的報身佛，無論意趣大小好壞，都一致爲了利益眾生而行事。所有化身佛，在以事業調伏眾生方面是相同的，所有佛的化身顯現為一，如前所述。如來的一切身是常有的，其含義是：常有三種，法身自性無生滅，因此本體或自性是常有的；報身佛恒常說法，永不間斷，因此是常有的；化身佛是相續常有，雖然在某些地方不顯現，但在其他地方顯現，以這種方式，直到眾生界限的盡頭，相續不斷地出現，因此是常有的。因此，這三身佛都是常有的。 宣說能依四智 第二，關於智慧的闡述，包括簡要概括、分別廣述、闡述獲得如此智慧之因，以及闡述所有成佛之道最終歸於佛之智慧四部分。 略說 首先，阿賴耶識（梵文：Ālaya-vijñāna，藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས།，梵文羅馬轉寫：kuṃ-zhi'i rnam-shes，漢語字面意思：一切種子的識）轉變為如鏡智（梵文：Ādarśa-jñāna），從法界（梵文：Dharmadhātu，藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།）的完全清凈中 2-91a 恒常不動的生起，直到輪迴的盡頭，沒有出現和消失，安住於此。三種智慧安住並依賴於如鏡智，因為有出現和消失，所以是變動的。三種智慧是什麼呢？煩惱意（梵文：kliṣṭa-manas，藏文：ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད།）轉變為平等性智（梵文：Samatā-jñāna），意識（梵文：manovijñāna，藏文：ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས།）轉變為妙觀察智（梵文：Pratyavekṣaṇā-jñāna），五根識（梵文：pañca vijñānāni，藏文：དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས།）轉變為成所作智（梵文：Kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）。如此，八識轉變為四智。 各別廣說 在分別廣述中，有四點：如鏡智中顯現一切所知（梵文：jñeya，藏文：ཤེས་བྱ།）的形象，但沒有能取和所取的分別，沒有我與我所的執著，也沒有主動造作的努力，因此沒有『我』的存在。例如，鏡子中顯現許多形象，但這些形象並非鏡子所造，鏡子也不會對它們產生分別和造作。它不像只對某些境和方向起作用，而對其他不起作用那樣，而是對一切境無差別地起作用，因此是無所不遍的。它在過去、現在、未來三時中顯現，因此是恒常具有的，遠離煩惱障（梵文：kleśāvaraṇa，藏文：ཉོན་ཤེས།）和所知障（梵文：jñeyāvaraṇa，藏文：སྒྲིབ་པ་གཉིས།）二障，因此對於所知的一切目標不愚昧，如實地證悟。形象是恒常地對這個或那個所知，以這種或那種方式進行區分。
【English Translation】 The Buddha-fields are without difference, and the intentions of the Buddhas are the same. All the Saṃbhogakāya (藏文：ལོངས་སྐུ།，報身) Buddhas, regardless of the size or quality of their intentions, are united in their intention to benefit all sentient beings. All Nirmāṇakāya (藏文：སྤྲུལ་པའི་སྐུ།，化身) Buddhas are the same in their activity of taming sentient beings, and the emanations of all Buddhas appear as one, as previously explained. The meaning of the statement that all the Tathāgatas' bodies are eternal is that there are three kinds of eternality: the Dharmakāya (藏文：ཆོས་ཀྱི་སྐུ།，法身) is eternally by nature without birth or cessation; the Saṃbhogakāyas are eternal because they constantly teach the Dharma without interruption; and the Nirmāṇakāyas are continuously eternal, appearing in some places even when not appearing in others, in this way continuously appearing until the end of the realm of sentient beings. Therefore, these three bodies of the Buddhas are indeed eternal. Explanation of the Four Wisdoms that are Dependent Secondly, the explanation of wisdom includes four parts: a brief summary, a detailed explanation, an explanation of the causes for obtaining such wisdom, and an explanation that all paths to Buddhahood ultimately lead to the wisdom of the Buddha. Brief Explanation First, the transformation of the Ālayavijñāna (藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས།，梵文：Ālaya-vijñāna，梵文羅馬轉寫：kuṃ-zhi'i rnam-shes，漢語字面意思：一切種子的識) into the Ādarśa-jñāna (如鏡智), arising from the complete purity of the Dharmadhātu (藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།，法界) 2-91a Constantly unmoving, it abides without arising or ceasing until the end of saṃsāra. The three wisdoms abide in and rely on the Ādarśa-jñāna, and because they have arising and ceasing, they are moving. What are the three? The transformation of the Kliṣṭa-manas (藏文：ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད།，煩惱意) into the Samatā-jñāna (平等性智), the transformation of the Manovijñāna (藏文：ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས།，意識) into the Pratyavekṣaṇā-jñāna (妙觀察智), and the transformation of the Pañca vijñānāni (藏文：དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས།，五根識) into the Kṛtyānuṣṭhāna-jñāna (成所作智). Thus, the transformation of the eight consciousnesses into wisdom is only four. Detailed Explanation In the detailed explanation, there are four points: In the Ādarśa-jñāna, all aspects of knowable objects appear, but there is no conceptualization of grasper and grasped, no clinging to 'I' and 'mine,' and no effort of active fabrication, thus there is no 'I.' For example, many images appear in a mirror, but these images are not created by the mirror, and the mirror does not conceptualize or fabricate them. It is not like acting on some objects and directions but not on others; it acts on all objects without discrimination, thus it is all-pervasive. It appears in all three times—past, present, and future—thus it is constantly present, and it is free from the two obscurations—the Kleśāvaraṇa (藏文：ཉོན་ཤེས།，煩惱障) and the Jñeyāvaraṇa (藏文：སྒྲིབ་པ་གཉིས།，所知障)—thus it is not ignorant of all knowable objects and realizes them as they are. The aspect is that it constantly distinguishes this and that knowable object in this and that way.
པར་རྟོག་པས་མངོན་ཞེན་གྱིས་མི་འཛིན་པས་ 2-91b དམིགས་པ་དེ་ལས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྣང་ཡང་རིས་ཆད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་གཞན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདྲའོ། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་གདགས་གཞི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ན། མེ་ལོང་དང་བ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདིར་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་རྣམ་པ་སྣང་ནས། དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ས་དང་པོའི་དུས་བདག་དང་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་པས། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡང་སྤངས་ནས་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འདོད་དོ། །སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཕྱོགས་སམ་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་སྲིད་ཞི་གཉིས་སུ་དམིགས་པ་ཞི་བ་ནི་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའམ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་ལྡན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་སངས་ 2-92a རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་བྱེད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིའི་འདོད་ཡོན་གྱི་འབྱོར་པ་ཞིང་དག་པ་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་འབྱོར་པ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡི་ཆོས་ཆེན་པོའི་ཆར་ནི་རབ་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 由於不以分別念執著于顯現，所以不會從目標中顯現出來，雖然顯現，但因為不分別能所的相狀。 是所有其他智慧的原因，因為是因。猶如一切智慧珍寶的來源——大海。那被稱為圓滿受用身佛，因為那是其最終的所依處。為什麼稱為明鏡智慧呢？如同鏡子能顯現一切影像一樣，此智慧能顯現一切所知事物的形象，並且如實地了知它們的平等性，如量地了知它們的不混雜性，以及爲了調伏眾生而自然成就的三種智慧的影像或相狀，都依于那個基礎而生起，所以稱為如明鏡般的智慧。 平等性智是指初地時，了悟自我和眾生平等，並在十地之間修習，從而斷除對我和我所的細微習氣，最終轉化為清凈佛地的平等性智。安住于有寂兩邊或兩端，將輪迴與涅槃轉為無別平等性，平息對有寂二元的執著，這被認為是平等性智的體性。 時時具有慈愛和大悲心，並能根據眾生各自的意願， निश्चित（藏文：ངེས་པར，梵文天城體：निश्चित，梵文羅馬擬音：niścita，漢語字面意思： निश्चित）示現各種顏色和形狀的佛身。 妙觀察智是對於一切所知事物的自相和共相，都能恒時無礙地了知的智慧。那就像是無量三摩地和無量陀羅尼之藏。其作用是在一切佛的眷屬的壇城中，示現外在的欲妙，如清凈的剎土由珍寶所成的大地，如意樹，甘露之河，裝飾華麗的宮殿，以及充滿無漏的色聲香味觸的雲團等圓滿的財富；內在的佛法財富，如正確地闡釋所有深廣佛法的自相和共相，從而斷除眷屬的一切疑惑，降下大乘佛法的大雨。
【English Translation】 Because it does not cling to appearances with conceptualization, it does not appear from the object. Although it appears, it does not discriminate the characteristics of the perceived and perceiver. It is the cause of all other wisdoms, because it is the cause. It is like the great ocean, the source of all precious wisdoms. That is called the Sambhogakaya Buddha, because that is its ultimate basis. Why is it called Mirror-like Wisdom? Just as a mirror reflects all images, this wisdom reflects the forms of all knowable things, and realizes their suchness as equality, realizes their distinctness as suchness, and the images or characteristics of the three wisdoms that spontaneously accomplish the benefit of sentient beings arise based on that ground, so it is called mirror-like wisdom. Equality Wisdom refers to the realization of the equality of self and sentient beings at the first Bhumi, and through cultivation between the ten Bhumis, even the subtle habitual tendencies of clinging to self and mine are abandoned, and it is transformed into the Equality Wisdom of the pure Buddha land. Abiding neither in the direction or extreme of existence or peace, transforming samsara and nirvana into inseparable equality, pacifying the fixation on the duality of existence and peace, is considered to be the essence of Equality Wisdom. Always possessing loving-kindness and great compassion, and having the function of definitely showing various colors and shapes of the Buddha's body according to the individual inclinations of sentient beings. Discriminating Awareness Wisdom is the wisdom that knows all the characteristics of all knowable things, both self and general, at all times without obstruction. That is just like a treasure of immeasurable samadhis and immeasurable gates of dharani. Its function is to show all the perfect wealth in all the mandalas of the Buddha's retinue, such as the pure land, the earth made of jewels, the wish-fulfilling tree, the river of nectar, the palace decorated with ornaments, and the clouds of aggregates of uncontaminated forms, sounds, smells, tastes, and textures, and the inner Dharma wealth, such as correctly explaining the self and general characteristics of all profound and vast Dharmas, thereby cutting off all doubts of the retinue, and raining down the great rain of the Great Vehicle Dharma.
འབེབས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཀུན་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བློས་བསམ་ཡས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བསམ་ཡས་པ་ 2-92b ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཁམས་དང་དབང་པོ་མོས་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་མཛད་པའམ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་སོགས་མདོར་ན་སྤྲུལ་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གྲངས་བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞིང་གིས་ཞེས་པ་གདུལ་བའི་ཞིང་ནི་ཞིང་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པར། གངྒཱའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་རབ་འབྱམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說得此智慧因 གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། 異熟因 དངོས་དང་། འཕྲོས་དོན་གཉིས། དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཉན་བསམ་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ལས་རིམ་གྱིས་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཞན་མ་གསུམ་ལའང་དེའི་འགྲེས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་འདྲ་བར་བྱམས་པའི་ 2-93a སེམས་ལ་བློ་སྦྱངས་ཏེ་སེམས་མཉམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་འདི
【現代漢語翻譯】 能成辦諸事業。成所作智（kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）是，于無邊的一切世間界中，以身語意之化現，顯現種種不同且數量無數、不可思議之化身，成辦一切有情之利益。剛剛所說的佛之化身，之所以多種多樣、數量無數、不可思議的原因是：恒時爲了成辦有情界不同根器和意樂之利益，或者說爲了成辦事業的差別而示現多種形象，如佛陀爲了調伏眾生而化現為佛之形象，同樣也化現為聲聞、獨覺、菩薩、天等一切眾生之形象，從而成辦有情之利益等等。總而言之，因為要示現種種不同且數量無邊的化身，所以才是多種多樣的。而且，化身有成百上千等，數量超過了可以計算的範圍，所以才說是無數的。『以界』是指，所調伏之界並非一個或一百個等有限的界，而是指超過恒河沙數之十方無邊無際的界，要知道，於此等界中示現化身之遊舞的佛陀之化身，在任何方面都是不可思議的。 說得此智慧因 第三，成就四智之因，分為異熟因和清凈因兩種。首先是異熟因，又分為正說和引申義兩種。首先，在凡夫位時，依止善知識，通過聽聞、思維、修習大乘佛法等方式受持佛法，這是獲得如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna）的因，因為從這個因會逐漸轉變阿賴耶識，成為如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna）。所以，因為受持佛法，所以產生如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna），其他三種智慧也應依此類推。在凡夫位時，修習對一切有情如對自己的慈愛之心，習慣於平等之心，所以產生平等性智（samatā-jñāna）。在勝解行位時，如實地為其他有情宣說所聽聞的正法，不顛倒錯亂，所以產生妙觀察智（pratyavekṣaṇā-jñāna）。同樣，因為自己成辦有情之事業，所以產生所作智（kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）。如此，從這四種因中，真實產生四智。因此，在凡夫位時，這無上的四智
【English Translation】 Accomplishes all activities. The Activity Accomplishing Wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) is the emanation of body, speech, and mind in limitless realms of the world, manifesting various and countless, inconceivable emanations to accomplish the benefit of all sentient beings. The reason why the Buddha's emanations just mentioned are so diverse, countless, and inconceivable is that they constantly work to accomplish the benefit of sentient beings with different faculties and inclinations, or to manifest various forms to accomplish different activities. For example, the Buddha emanates as a Buddha to tame sentient beings, and also emanates as all beings such as Śrāvakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, and gods to accomplish the benefit of sentient beings. In short, because of manifesting various and immeasurable emanations, it is diverse. Moreover, the emanations are hundreds and thousands, and the number exceeds the range that can be calculated, so it is said to be countless. 'By realm' means that the realms to be tamed are not limited to one or one hundred, but refer to the immeasurable realms of the ten directions beyond the sands of the Ganges. It should be known that the Buddha's emanations manifesting the dance of emanations in these realms are inconceivable in every aspect. Speaking of the cause of this wisdom Third, the cause of achieving the four wisdoms is divided into two types: the cause of maturation and the cause of purification. First, the cause of maturation is further divided into the direct explanation and the implied meaning. First, in the stage of an ordinary being, relying on a virtuous spiritual friend, and holding onto the Dharma through listening, thinking, and meditating on the Great Vehicle teachings, etc., this is the cause of obtaining the mirror like wisdom (ādarśa-jñāna), because from this cause, the Alaya consciousness gradually transforms into the mirror like wisdom (ādarśa-jñāna). Therefore, because of holding onto the Dharma, the mirror like wisdom (ādarśa-jñāna) arises. The other three wisdoms should be understood in the same way. In the stage of an ordinary being, cultivating a loving mind towards all sentient beings as if they were oneself, and becoming accustomed to equanimity, the Wisdom of Equality (samatā-jñāna) arises. In the stage of aspirational conduct, one accurately explains the Dharma that one has heard to other sentient beings without distortion, thus the Discriminating Awareness Wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna) arises. Similarly, because one accomplishes the activities of sentient beings oneself, the Activity Accomplishing Wisdom (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) arises. Thus, from these four causes, the four wisdoms truly arise. Therefore, in the stage of an ordinary being, these supreme four wisdoms
་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་དེ་དག་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ནམ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་དུ་མར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གང་ཟག་རང་མཚན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རང་མཚན་པ་དུ་མར་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མིན་པར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་འཐད། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཚེ་ཐ་དད་མེད་ན་སེམས་ཅན་སོ་སོས་ལམ་བསྒྲུབས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། ཇི་སྲིད་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་ 2-93b དང་དེའི་ཕུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་མར་སྣང་གི་དོན་དམ་པར་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་མཚན་པ་ཐ་མལ་པའི་བློས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་པར་གདགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ། རིགས་ཐ་དད་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཞན་མི་སྐྱེ་མི་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་ཅེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། གཅིག་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་མཐར་ཐུག་གི་ས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། ང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་སྤངས་ཤིང་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཡང་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། སངས་རྒྱས་ 2-94a གཅིག་དང་དུ་མ་ཡིན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ས
【現代漢語翻譯】 爲了獲得（佛的）果位，發起最勝菩提心，盡力修持這四種因，並將獲得的各種智慧完全迴向，那麼從因果不虛的緣起法則來看，總有一天會成為獲得該智慧的因，而不會白費功夫。第二種觀點是，如果不同的眾生在獲得如此無上的智慧時，會變成具有不同傳承的眾多佛陀，那麼佛陀也會變成具有各自特徵的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，指不可分割的個體），並且他們的蘊、界、處之法也會變成具有各自特徵的眾多法，從而變成有為法和無常法。如果是這樣，那麼聖者們是通過無為法來區分的，而不是通過有為法來區分的，這種說法怎麼能成立呢？如果佛陀沒有不同的個體，那麼眾生各自修行道而獲得果位豈不是沒有意義嗎？只要存在將事物執著為補特伽羅和法的概念，就會顯現出具有不同傳承的補特伽羅，以及他們的蘊、界等眾多不同的法。但在勝義諦中，法和補特伽羅的自性是空性的，是無我二性的光明。因此，當證悟到這種境界時，就會脫離對補特伽羅和法的自性的執著。在佛陀的境界中，諸佛是法界自性的智慧身，是不可思議且具足一切功德的。因此，不具備像這種凡夫俗子所執著的具有各自特徵的補特伽羅和法的相狀。所以，諸佛在勝義諦中沒有差別，但在世俗諦中可以安立為差別。以『種姓不同故』等一頌來闡述。 也就是說，有些人認為，在一個世界中，只有一位佛陀示現成佛，那時，在十方世界的其他世界中，不會有其他的佛陀出生或出現。因此，所有的世界中只有一位佛陀，他通過在其他世界化現來利益眾生。有些人認為，從無始輪迴以來，只有一位佛陀，這位佛陀在所有的佛土中爲了利益眾生而示現各種佛陀的事業。有些人認為，即使是獲得最終果位的佛陀也不是唯一的，因為斷除了我執，遠離了二障的法身也有很多。認為佛陀唯一或眾多這兩種觀點都是不正確的。原因是什麼呢？因為在世間的...
【English Translation】 In order to attain Buddhahood, one should generate the supreme Bodhicitta (Sanskrit: Bodhicitta, the mind of enlightenment), strive to accomplish these four causes as much as possible, and dedicate all the wisdoms attained. Then, according to the infallible law of dependent origination of cause and effect, one day it will undoubtedly become the cause for attaining that wisdom, and no effort will be in vain. The second view is that if different sentient beings, upon attaining such unsurpassed wisdom, become numerous Buddhas with different lineages, then the Buddhas would also become distinct individuals (Sanskrit: Pudgala, individual), and their skandhas (Sanskrit: Skandha, aggregates), dhatus (Sanskrit: Dhatu, elements), and ayatanas (Sanskrit: Ayatana, sense bases) would also become numerous distinct dharmas (Sanskrit: Dharma, phenomena), thus becoming conditioned and impermanent phenomena. If this were the case, then the noble ones are distinguished by the unconditioned, not by the conditioned. How can this statement be valid? If Buddhas do not have different individualities, wouldn't it be meaningless for each sentient being to practice the path and attain the result? As long as there is a concept of clinging to things as individuals and dharmas, individuals with different lineages and their skandhas, dhatus, and other different dharmas will appear. But in the ultimate truth, the self-nature of dharmas and individuals is emptiness, the luminosity of the two selflessnesses. Therefore, when this state is realized, one is free from clinging to the self-nature of individuals and dharmas. In the state of Buddhahood, the Buddhas are the wisdom body of the nature of Dharmadhatu (Sanskrit: Dharmadhatu, the realm of dharma), inconceivable and possessing all qualities. Therefore, they do not possess the characteristics of individuals and dharmas that are clung to by ordinary minds. Thus, in the ultimate truth, there is no difference among the Buddhas, but in conventional truth, differences can be established. This is explained by the verse 'Because of different lineages, etc.' That is, some people think that in one world, only one Buddha manifests enlightenment. At that time, in other worlds of the ten directions, no other Buddhas will be born or appear. Therefore, there is only one Buddha in all the worlds, and he benefits sentient beings by manifesting in other worlds. Some people think that since beginningless time, there has only been one Buddha, and this one Buddha performs various Buddha activities in all Buddha lands to benefit sentient beings. Some people think that even the Buddhas who have attained the ultimate state are not unique, because the Dharmakaya (Sanskrit: Dharmakaya, the body of dharma) that has abandoned the ego-grasping and is free from the two obscurations is also numerous. Both views, that the Buddha is unique or numerous, are incorrect. What is the reason? Because in the world...
ངས་རྒྱས་འགྲུབ་རུང་གི་རིགས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པས་རྒྱུ་རིགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ལས། འབྲུ་གཅིག་ཁོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་མི་རིགས་པ་ལྟར་རོ། །ཟས་ལེགས་པར་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ནི་སུ་ལ་ཡང་འགྲངས་པ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལྟར། ཚོགས་གཉིས་པོ་གང་ཟག་སུས་བསགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་ན་གང་ཟག་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ནའང་དེ་མི་རིགས་པས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་དེ་གཅིག་པུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གཞན་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དེས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཞག་པ་མེད་པས་དེས་དང་པོར་དམ་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ནའང་། དེ་མི་རིགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ 2-94b གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མིན་ནོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ན་སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་དུས་གཅིག་མི་འབྱུང་གསུངས་པ་ནི། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་ཏུ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་པོ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ན། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་དུས་མཉམ་པར་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་ཐེག་བསྡུས་སུ་གསུངས། ད་ནི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བ་བཀག་པ། གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་ལ། ཚོགས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལུང་འབོག་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པར་རང་གར་མི་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་གཞན་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པ་མི་འཐད་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བྱོན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐ
【現代漢語翻譯】 既然無量眾生皆具成佛之潛能，且各自因緣各異，那麼認為只有一個佛陀是不合理的。例如，不能說一大堆穀物中，只有一粒種子能發芽，其餘則不能。正如烹調精美的食物能使任何人感到飽足和受益一樣，無論誰積累了兩種資糧（福德資糧和智慧資糧），都能實現成佛的目標。如果只有一個佛陀，那麼許多人積累兩種資糧以期成佛就變得毫無意義，這是不合理的，因此並非只有一個佛陀。當諸佛最初發起無上菩提心時，他們立誓要證得偉大的菩提，並將眾生安置於此境界。如果在唯一的佛陀之外，沒有其他眾生能夠成佛，那麼這位佛陀就沒有將任何眾生安置於佛的境界，因此他最初的誓言就沒有完全實現。這是不合理的，因為諸佛爲了利益眾生而立下的誓言必須圓滿，所以並非只有一個佛陀。 以上駁斥了『一個世界只有一個佛陀，其他世界沒有佛陀』的說法。經中說一個世界不能同時出現轉輪王和佛陀，這指的是四大部洲的世界。例如，至尊化身釋迦王，作為唯一的佛陀，在一個三千大千世界中，同時顯現百億四大部洲的化身，每個化身都示現入胎等相。這是《攝大乘論》中所說的。現在，從時間的角度來駁斥『從無始以來只有一個佛陀』的說法。因為不積累福德和智慧資糧是不可能成佛的，而這兩種資糧也必須依靠其他佛陀的授記才能產生，所以先前的佛陀之前必定有其他的佛陀。正如輪迴沒有開端一樣，佛陀也沒有開端。因此，從無始以來只有一個佛陀的說法是不合理的，而是一個接一個地傳承，從而成就了許多佛陀。
【English Translation】 Since limitless sentient beings all possess the potential to attain Buddhahood, and each has different causes and conditions, it is unreasonable to think that there is only one Buddha. For example, one cannot say that in a large pile of grains, only one grain can sprout, and the rest cannot. Just as well-prepared food satisfies and benefits anyone, whoever accumulates the two accumulations (merit and wisdom) will achieve the goal of Buddhahood. If there were only one Buddha, then it would be meaningless for many people to accumulate the two accumulations in order to attain Buddhahood, which is unreasonable, so there is not only one Buddha. When the Buddhas initially generate the unsurpassed Bodhicitta, they vow to attain great Bodhi and to place sentient beings in that state. If no other sentient beings can attain Buddhahood besides the one Buddha, then that Buddha has not placed any sentient beings in the state of Buddhahood, so his initial vow has not been completely fulfilled. This is unreasonable, because the vows made by the Buddhas to benefit sentient beings must be fulfilled, so there is not just one Buddha. The above refutes the claim that 'there is only one Buddha in one world, and there are no Buddhas in other worlds.' The sutra says that a Chakravartin and a Buddha cannot appear simultaneously in one world, which refers to the world of the four continents. For example, the supreme emanation Shakya King, as the only Buddha, in one three-thousand-great-thousand world, simultaneously manifests hundreds of billions of emanations of the four continents, each emanation showing the appearance of entering the womb, etc. This is what is said in the Compendium of the Great Vehicle. Now, from the perspective of time, refute the claim that 'there has been only one Buddha since beginningless time.' Because it is impossible to attain Buddhahood without accumulating merit and wisdom, and these two accumulations must also arise from the prediction of other Buddhas, there must have been other Buddhas before the previous Buddhas. Just as samsara has no beginning, so too does Buddhahood have no beginning. Therefore, the claim that there has been only one Buddha since beginningless time is unreasonable, but rather they are transmitted one after another, thereby accomplishing many Buddhas.
ག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ 2-95a རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་གནས་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་སངས་རྒྱས་མང་པོའང་མིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཙམ་དུ་རོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔར་ཡང་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། 能得清凈之因 གཉིས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་དག་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞིག་བདེན་པ་དང་ཡང་དག་པ་དང་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡི་ནི་དམ་པར་འདོད་དོ། །འདི་ནི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་བསྟན་པའོ། །སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་གང་དུའང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་ཡི་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་ས་དང་པོའི་ཚེ་ཐོབ་བོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་རྣམ་ 2-95b པར་དག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དམིགས་པ་གང་དུའང་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་དམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྒོམ་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་དམ་པར་འདོད་པ་སྟེ། གནས་ལུགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་འབྱུང་ལ། རྗེས་མཐུན་པ་མོས་སྤྱོད་དུ་ཡང་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད་དེ། ཇི་སྲིད་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་མངོན་ཞེན་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་ལ། ཐོབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།
【現代漢語翻譯】 基於這些原因，佛並非僅只一位，而是有無數的佛。即便如此，當證得無垢、極其清凈、無漏之界——法界（chos kyi dbyings，Dharmadhatu）時，由於在那一境界中沒有任何差別，因此佛陀被認為是具有清凈真如（de bzhin nyid dag pa，Tathata）二者之自生法（'dus ma byas，Asamskrta），或被安立為自生法。就此而言，佛陀並非眾多，因為一切都在法界真如中平等一味，法界真如無相，自性光明，如前所述。 能得清凈之因 第二，獲得具有無二自性的菩提（byang chub，Bodhi），即自生之智慧（ye shes，Jnana），全知（rnam pa thams cad mkhyen pa，Sarvakarajnata）之因，是五度（phar phyin，Paramita），尤其是能使其他度（phar phyin，Paramita）清凈的般若波羅蜜多（shes rab kyi pha rol tu phyin pa，Prajnaparamita）。因此，般若波羅蜜多是獲得究竟大智慧之因。對所取（gzung ba，Grahaka）和能取（'dzin pa，Grahya）等遍計（kun tu btags pa，Parikalpita）二者，若不執著於法的相狀，此即是勝義諦（don dam par yongs su grub pa，Paramarthasiddha）或真如（de bzhin nyid，Tathata），是真實、正確和實相（gnas lugs，Sthitilaksna）。這是從所觀境的角度來闡述的。不執著于任何戲論之相，不分別之智慧（rnam par mi rtog pa'i ye shes，Nirvikalpajnana）被認為是殊勝的對境，因為它是如實決定的智慧。無執著之智慧在初地（sa dang po，Prthviparamita）時獲得。無執著，遠離一切戲論之相，是大乘（theg pa chen po，Mahayana）的清凈見地。從般若波羅蜜多中未見任何執著，是所見之殊勝意義。 禪修（bsgom pa，Bhavana）是不觀能取和所取之相，因此被認為是殊勝的禪修。由於與實相和真如相符而禪修，不執著于禪修者、所禪修和禪修之輪這三者，此種自性從二地（sa gnyis pa，Dvitiyabhumi）到十地（sa bcu pa，Dasabhumi）之間產生，在勝解行地（mos spyod，Adhimukticarya）也有。果（'bras bu，Phala）是佛法（sangs rgyas kyi chos，Buddhadharma），由於自性上遠離執著，因此不以真實成立之相來觀待獲得，無得之獲得也被認為是殊勝的。只要未捨棄執著于所獲得之法的實執（mngon zhen，Abhinivesha），就無法成佛。證悟無得之自性才能成佛。
【English Translation】 For all those reasons, the Buddhas are not just one, but are immeasurable. Even so, when the Dharmadhatu (chos kyi dbyings), the sphere free from the stains of the two obscurations (sgrib gnyis), utterly pure, and the stainless sphere is attained, since there is not even the slightest difference in that state, the Buddhas are distinguished or established by the uncompounded ( 'dus ma byas) that possesses the two purities of Suchness (de bzhin nyid). In terms of that, the Buddhas are not many either, since all are of equal taste in just the Dharmadhatu, Suchness, the signless, the naturally luminous; as was taught before. The Cause of Being Able to Obtain Purity Second, what causes the attainment of the great Bodhi (byang chub) that has the characteristic of non-duality, the spontaneously arisen wisdom (ye shes), the all-knowing (rnam pa thams cad mkhyen pa), is the five perfections (phar phyin), and especially the Perfection of Wisdom (shes rab kyi pha rol tu phyin pa) that makes the other perfections pure. Therefore, the Perfection of Wisdom is taught as the cause for obtaining the ultimate great wisdom. That which does not fixate on the characteristics of phenomena, the two elaborations such as what is apprehended (gzung ba) and the apprehender ('dzin pa), is indeed considered holy as that which is truly established in the ultimate sense, or Suchness (de bzhin nyid), which exists as truth, correctness, and the way things are. This is shown from the side of the object. The non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes) that does not fixate in any way on any characteristic of elaboration is considered the supreme object, since it is the wisdom that has ascertained the true limit. The wisdom of non-fixation is obtained at the time of the first ground (sa dang po). That which is without fixation, devoid of all characteristics of elaboration, is the utterly pure view of the Great Vehicle (theg pa chen po); the meaning is that not seeing any fixation from the Perfection of Wisdom is said to be the holy seeing. Meditation (bsgom pa) is considered holy since it does not look at the aspects of what is apprehended and the apprehender; since it meditates in accordance with the way things are and Suchness, not fixating on the three circles of the meditator, what is meditated upon, and the meditation, that characteristic arises from the second to the tenth grounds, and is also present in the stage of aspiration and conduct (mos spyod). The result ('bras bu), the qualities of the Buddhas (sangs rgyas kyi chos), are also considered holy as the attainment of those who do not look at obtaining in terms of truly established, since they are naturally devoid of fixation; as long as the attachment to fixating on the phenomena to be obtained has not been abandoned, Buddhahood is not obtained, since Buddhahood is obtained from realizing the characteristic of non-obtaining.
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་། མི་གནས་པ་གནས་པའི་མཆོག་དང་། ཐོབ་མེད་ཉིད་ཐོབ་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཀུན་ཀྱིས་དབེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་མཉམ་པར་ཤེས་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི། མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱས་ན་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་ལས་རིང་བར་གྱུར་ནས་མི་ཐོབ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་མི་རིང་བར་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གསུངས། བླ་མ་རིགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའམ། ཡང་ན་ 2-96a གུ་རུའི་སྒྲ་ལྕི་བ་ལ་འཇུག་པས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་ན། ལྕི་བ་དང་ནི་རིང་བ་དང་། །མཚན་མ་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་མཐོང་ཞེས་འདུག་པ་ལྟར། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྟོབས་སོགས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཡང་དེ་བསྒྲུབ་དཀའ་བས་ལྕི་བར་མཐོང་བ་དང་། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཡུན་རིང་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་དང་། བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་གཞན་ལས་ཆེས་ལྷག་གོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་དེ་དང་མ་བྲལ་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡང་དག་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀུན། བཏགས་པ་ཙམ་དང་རང་གི་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་དོན་གྱི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་རྟོག་པར་ལྟ་བའམ་མཐོང་བ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མའི་མངོན་ཞེན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམས། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། 說得佛智慧為究竟道 བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་རང་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དང་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་འགོག་ཏུ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའམ། རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་ 2-96b ལས་དོན་སོ་སོར་རང་གི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པས། རྟོག་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་པར་སྦྱངས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་སོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པས་དག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མི་འདྲ་བ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་དག་ས་ཡི་འོག་
【現代漢語翻譯】 此外，在《般若波羅蜜多經》（Śerab kyi Parol tu Chinpa）中，也闡述了不住于任何事物才是最殊勝的安住，無所得才是最殊勝的獲得。像這樣，如果能了知基、道、果的一切法，都與遠離一切戲論相的真如（de bzhin nyid）平等一味，就能獲得證悟成佛的廣大智慧。如果執著于相，就會遠離果位的般若波羅蜜多而無法證得；如果能了悟無相，就能迅速證得，經中是如此宣說的。『上師種姓』等共有兩頌，意為如果有人對上師（bla ma，Guru）和佛法執著于實物和相，或者認為『咕嚕』（Guru）這個詞語過於沉重，正如《智者穩定論》（blo brtan 'grel pa）中所說：『沉重與長遠，以相見勤奮。』雖然具備無上菩提之力等殊勝功德，但因難以修持而覺得沉重；因需經歷無數三大阿僧祇劫才能修成而覺得長遠；對於所修之境的相，以及認為自己爲了無上菩提而精進，比其他人更殊勝的執著于有相的具有我慢的菩薩來說，就是遠離無上菩提。因為不脫離能取和所取的執著和我慢，就無法獲得真正的菩提道。 正如剛才所說，所有這些執著于相的觀點，都只是假立的名言和各自的分別念而已，除此之外，在勝義諦上並不成立。因此，了知一切法唯是自心，並且不執著於心為實物和相，像這樣觀修或見到的菩薩，才能確定地說，他們將獲得無上菩提。因為這種不分別的智慧，能讓他們迅速獲得無生法忍。 第四點是，眾生在輪迴中，由於各自念頭的力量，顯現出不同的根性和千差萬別的法，這是無法阻止的。然而，一切法都是由念頭所安立，或者說是念頭所假立的，除此之外，在各自的體性或自性上，沒有任何事物是真實存在的。因此，通過不分別的智慧逐漸凈化這些念頭，就能證得寂滅一切法與人等各種戲論的真如，從而使從所取能取二取之障中解脫的真如，獲得越來越殊勝的證悟。此時，就能證得真如在法界中無有差別的平等性。例如，河流匯入大海。
【English Translation】 Furthermore, it is taught in the Prajñāpāramitā (Śerab kyi Parol tu Chinpa) that not abiding is the supreme abiding, and obtaining non-obtaining is the supreme obtaining. Thus, understanding that all phenomena of the ground, path, and fruition are of equal taste in Suchness (de bzhin nyid), which is devoid of all elaborations of characteristics, one obtains the great wisdom of Buddhahood. If one clings to characteristics, one becomes distant from the Prajñāpāramitā of fruition and cannot attain it; if one realizes the absence of characteristics, one quickly attains it without delay. The verses beginning with 'Guru lineage' consist of two stanzas, meaning that if one clings to the Dharma of the Guru (bla ma, Guru) and the Buddha as entities and characteristics, or if the word 'Guru' is considered too heavy, as stated in the commentary of 'Stable Intellect' (blo brtan 'grel pa): 'Heaviness and distance, diligence seen through characteristics.' Although endowed with extraordinary qualities such as the power of unsurpassed Bodhi, one sees it as heavy because it is difficult to accomplish; one sees it as lengthy because it must be accomplished over three countless great kalpas; and for Bodhisattvas who cling to the characteristics of the object to be meditated upon, and who think that they are more diligent than others for the sake of unsurpassed Bodhi, these arrogant ones are said to be distant from unsurpassed Bodhi. Because without separating from the clinging and arrogance, one cannot attain the true path to Bodhi. As just mentioned, all those views that cling to characteristics are merely imputed names and their own individual conceptualizations; other than that, nothing is established as a real entity in the ultimate sense. Therefore, realizing that all phenomena are merely one's own mind, and not clinging to the mind as an entity or characteristic, Bodhisattvas who see in this way can be definitively said to attain unsurpassed Bodhi. Because this non-conceptual wisdom allows them to quickly attain tolerance of the unborn Dharma. The fourth point is that in the realm of sentient beings, it is inevitable that different dispositions and diverse phenomena appear due to the power of individual thoughts. However, all phenomena are established by thought, or rather, they are merely imputed by thought; other than that, nothing truly exists in their own essence or nature. Therefore, by gradually purifying these thoughts with non-conceptual wisdom, one can attain Suchness, which is the pacification of all elaborations of phenomena, persons, etc., and which is purified from the obscurations of grasping and the grasped, thereby attaining increasingly superior realizations. At this time, one attains the equality of Suchness in the Dharmadhatu without any difference. For example, rivers flow into the ocean.
ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མ་སོང་བའམ་མ་ཞུགས་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོས་དབྱེ་བས། གནས་རྣམས་ཐ་དད་པ་དང་། ཆུ་དེ་ཡང་གངྒཱ་དང་སིནྡྷུ་སོགས་ཆེན་པོ་དང་ཆུ་ཕྲན་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་ན་ཆུའི་རྒྱུན་དེ་ཡི་ཆུ་ཡང་ཆུང་ལ། སོ་སོའི་བྱ་བ་ཡང་ཐ་དད་བྱེད་དེ་ལ་ལས་ང་དང་ལ་ལས་མཁྲིས་པ་ལ་ལས་བད་ཀན་སོགས་སྐྱེད་པ་དང་། ཞིང་ལ་བླུགས་པ་དང་འཁྲུད་པ་སོགས་སེམས་ཅན་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་དེ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའམ་བོང་ཆུང་བ་སྦལ་ལྕོང་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་འགྱུར་ལ། ཆུ་ཡི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་རྒྱ་མཚོར་སོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་དེར་འདྲེས་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པས་གནས་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཡང་ཁ་ཞེང་དང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་ལན་ཚྭའི་རོར་གཅིག་པ་དང་། ཆུ་ཡི་རྒྱུན་རྣམས་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པའི་བྱ་བ་གཅིག་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་གནས་པ་ཡི་སྲོག་ཆགས་ 2-97a ཆུ་སྲིན་དང་ཉ་མིད་ལ་སོགས་པ་བོང་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོའི་རྟག་ཏུ་ཉེར་བར་སྤྱོད་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ས་ཉིད་དུ་མ་ཞུགས་པའི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ་སོའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྟེན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་། བློ་གྲོས་རྣོ་རྟུལ་དང་བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་ཐ་དད་ཅིང་། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་རྟོགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟོས་ན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ལ། རང་རང་གི་བྱ་བ་སྦྱིན་སོགས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པ་དེ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས་བྱ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་དེ་དག་གི་ས་རང་རང་གིས་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཉུང་ངུ་ཞིག་གི་དོན་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་གིས་ཉེར་སྤྱད་དུ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་སོགས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་ན། རྟེན་ནམ་གནས་ཀྱང་གཅིག་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་གཅིག་པུ་ལས་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་རྟེན་ཐ་དད་མེད་ཅིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་རྟོགས་པ་ཆེ་ལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་སོགས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་གཅིག་གོ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཛད་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་དུས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་པར་ཡང་། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་ 2-97b མཐའ
【現代漢語翻譯】 就像江河湖泊未匯入大海之前，由於各自所處的地域不同，存在著不同的地點，水也因恒河（Gangga）和印度河（Sindhu）等大河以及小溪的不同而呈現出不同的形態。與大海相比，河流的水量很小，各自的功能也不同，有的產生膽汁，有的產生痰液等。用於灌溉農田、洗滌等，被各種不同的眾生所利用。棲息在這些水中的生物，如小魚或小青蛙等小動物也會利用這些水。然而，當這些河流匯入大海時，它們都融入到同一個大海之中。由於大海依託于金色的地基，所以不存在不同的地點，而是一個整體。大海的水面寬廣，深不可測，匯聚成一個整體。所有的海水都是同一種鹹味。水流的舒張和收縮功能相同。棲息在海水中的生物，如鯨魚和鱷魚等大型和小型生物，總是被廣泛地利用。同樣地，未證得究竟佛果的菩薩們，各自的五蘊（Pungpo Nga）之身也各不相同，智慧有敏銳和遲鈍、好和壞、大和小之分。由於沒有斷除所有的障礙，沒有證得一切智智（Thamche Khyenpai Yeshe），所以與佛相比，他們的證悟非常小。各自的行為也不同，只是在適當的時候才從事佈施等行為。他們利益的眾生也只是自己所教化的少數眾生，這些眾生被他們所利用。不像佛陀那樣利益十方無量無邊的眾生。 當所有的菩薩最終融入到清凈的法界（Choskyi Ying Rnampar Dakpa），以及具有如明鏡般的智慧等四種智慧（Yeshe Zhi）的自性之中時，他們的所依或地點也是相同的，因為清凈的法界是唯一的，不再有因五蘊之流而產生的所依之分。所有菩薩都能直接了知一切所知，他們的證悟廣大，不再有根器敏銳或遲鈍等的區分，而成為唯一的 सर्वज्ञ智（梵文：Sarvajna-jnana）。他們不再有不同的事業，而是融為一體，永不間斷，是永恒的。他們的事業廣大到遍及十方虛空的邊際。 種子字和咒語： 種子字：དྷཱིཿ (藏文)，धीः (梵文天城體)，dhīḥ (梵文羅馬擬音)，智慧 咒語：唵嘛呢叭咪吽 (藏文)，ॐ मणि पद्मे हूँ (梵文天城體)，oṃ maṇi padme hūṃ (梵文羅馬擬音)， 嗡！蓮花中的珍寶！吽！
【English Translation】 Just as before rivers and lakes flow into the great ocean, they have different locations due to their respective regions. The water also appears in different forms due to the Ganges (Gangga) and Indus (Sindhu) rivers, as well as small streams. Compared to the great ocean, the water in the rivers is small, and their functions are also different, some producing bile, others producing phlegm, etc. They are used for irrigating fields, washing, etc., and are utilized by various different beings. The creatures that inhabit these waters, such as small fish or small frogs, also make use of them. However, when these rivers flow into the ocean, they all merge into the same great ocean. Because the ocean relies on a golden foundation, there are no different locations, but a single whole. The ocean's surface is wide and its depth unfathomable, converging into a single entity. All the ocean water has the same salty taste. The functions of expansion and contraction of the water flow are the same. The creatures that inhabit the ocean water, such as whales and crocodiles, both large and small, are always widely utilized. Similarly, Bodhisattvas who have not attained the ultimate Buddhahood have different bodies of the five aggregates (Pungpo Nga), and their wisdom has differences in sharpness and dullness, good and bad, large and small. Because they have not eliminated all obscurations and have not attained the omniscient wisdom (Thamche Khyenpai Yeshe), their realization is very small compared to the Buddha. Their actions are also different, engaging in activities such as giving only when appropriate. The beings they benefit are only the few beings they teach, and these beings are utilized by them. They do not benefit the immeasurable beings of the ten directions like the Buddha. When all the Bodhisattvas ultimately merge into the pure Dharmadhatu (Choskyi Ying Rnampar Dakpa) of the Buddhas, and into the nature of the four wisdoms (Yeshe Zhi) such as mirror-like wisdom, their support or location is also the same, because the pure Dharmadhatu is the only one, and there is no longer a distinction of support arising from the stream of the five aggregates. All Bodhisattvas directly know all knowable phenomena, their realization is vast, and there is no distinction between sharp or dull faculties, but they become one with सर्वज्ञ智 (藏文：rnam par khyen pa'i ye shes) (Sanskrit: Sarvajna-jnana, Omniscient Wisdom). They no longer have different actions, but merge into one, and are constant because they never cease, and are eternal. Their actions are so vast that they pervade the boundaries of space in the ten directions. Seed Syllables and Mantras: Seed Syllable: དྷཱིཿ (Tibetan), धीः (Devanagari), dhīḥ (Romanized Sanskrit), Wisdom Mantra: 唵嘛呢叭咪吽 (Tibetan), ॐ मणि पद्मे हूँ (Devanagari), oṃ maṇi padme hūṃ (Romanized Sanskrit), Om! Jewel in the Lotus! Hum!
་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེའི་ཞེས་པ་ཆེས་ཆེན་པོ་ཚད་དང་མུ་མཐའ་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཆེ་ཞིང་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། ། 攝要教言緣于無上菩提發心 གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་གདམས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ལེའུའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་ངོས་ནས་ཟག་པ་མེད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་དཔེ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་དགེ་བ་དམ་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་གདམས་པར་མཛད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།སྡོམ་ནི་གོང་གི་ལེའུའི་གྲངས་བསྡུ་བ་སྟེ། ལེའུ་དང་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ལ་ཚིགས་བཅད་ལྔའོ། །ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རིགས་ལ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གསུམ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཚིགས་བཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་སོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་དང་། 2-98a ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་གཞན་དོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏོ། །མཐུ་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཚིགས་བཅད་ཉི་ཤུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ལེའུ་བཅུའི་རྗེས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བསྟན་པ་ནི་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་ལྔའི་ནང་ནས་དང་པོ་བཞི་བསྟན་པ་འདི་ལམ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་དང་། གཞི་རིགས་དང་། ལམ་གྱི་རྩ་བ་སྐྱབས་འགྲོ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད། སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ། སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན། བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་རིགས་ནས་བསྟན་པས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས། ལམ་གྱི་གཞི་བཏིང་བའི་ཚུལ་དུ་དང་པོར་བཤད་ནས། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་ཐོབ་པའི་ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་འབྱོར་བའི
【現代漢語翻譯】 為利益和安樂無量無邊的眾生，所作的行持是偉大且永不耗盡的。 攝要教言緣于無上菩提發心 第三，以讚頌偉大的菩提心來結束本章，勸勉發起菩提心：如前所述，佛陀本身具有無漏的清凈功德，如波羅蜜多（藏文：ཕར་ཕྱིན་，梵文天城體：पारमिता，梵文羅馬擬音：pāramitā，漢語字面意思：到彼岸），菩提分（藏文：བྱང་ཕྱོགས་，梵文天城體：बोधिपक्ष，梵文羅馬擬音：bodhipakṣa，漢語字面意思：菩提的方面），力量和無畏等等無與倫比的品質。爲了利益眾生，佛陀是安樂之因，是永遠不會耗盡的殊勝功德之源，能使眾生從痛苦中解脫，獲得永恒的安樂，從惡行中解脫，獲得永恒的善。因此，有智慧的人應該在自己的心中真正地發起無上殊勝的菩提心。這是勸勉之語。《大乘經莊嚴論》中的第十章，菩提品，到此圓滿。 總攝：總結以上各章的數目：第一章，經莊嚴論的緣起，有五頌。大乘的建立以十五頌來闡述。皈依以十二頌來闡述。種性以十三頌來闡述，同樣，發心以二十七頌來闡述。自他二利的修持方面，以三頌闡述自利，以六頌闡述利他。真如或真實義以十頌來闡述。神力以十頌來闡述。成熟自身和眾生以二十頌來闡述。菩提以八十七頌來闡述。 如此，在十品之後，總結以上內容，即在五種圓滿意義中，前四種——道的建立，種性，道的根本皈依，以及大乘道的特點——發心，行持，殊勝的修持力，成熟，以及所證得的果位菩提，都從總的方面進行了闡述。因此，通過了解所應修學的大乘道及其果位的特點，首先闡述了奠定道的基礎的方式，然後闡述瞭如何修學，以及證得無上菩提果位的方法，即菩提順品（藏文：བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་，梵文天城體：बोधिपक्षधर्म，梵文羅馬擬音：bodhipakṣadharma，漢語字面意思：菩提的方面）的體性，闡述了圓滿的意義。
【English Translation】 The practice of benefiting and bringing happiness to the immeasurable and boundless multitude of sentient beings is great and inexhaustible. Essential instructions arise from the aspiration for unsurpassed Bodhi. Thirdly, concluding the chapter with verses praising the great Bodhicitta, encouraging the generation of Bodhicitta: As mentioned before, the Buddha himself possesses flawless and pure qualities such as Pāramitā (藏文：ཕར་ཕྱིན་，梵文天城體：पारमिता，梵文羅馬擬音：pāramitā，漢語字面意思：to the other shore), Bodhipakṣa (藏文：བྱང་ཕྱོགས་，梵文天城體：बोधिपक्ष，梵文羅馬擬音：bodhipakṣa，漢語字面意思：aspects of enlightenment), powers, and fearlessness, which are unparalleled. For the benefit of other sentient beings, the Buddha is the cause of happiness, the source of excellent virtues that never diminish, liberating beings from suffering and attaining eternal bliss, freeing them from misdeeds and attaining eternal goodness. Therefore, wise individuals should genuinely generate the supreme and unsurpassed Bodhicitta in their hearts. This is an exhortation. Chapter Ten, the Bodhi Chapter, of the Mahāyānasaṃgraha is now complete. Summary: Summarizing the number of verses in the previous chapters: The first chapter, on how the Sūtrālaṃkāra came to be, has five verses. The establishment of the Mahāyāna is explained in fifteen verses. Refuge is explained in twelve verses. Lineage is explained in thirteen verses, and similarly, Bodhicitta is explained in twenty-seven verses. In the context of accomplishing self and other benefits, three verses explain self-benefit, and six verses explain other-benefit. Suchness or the true meaning is explained in ten verses. Power is explained in ten verses. Maturing oneself and all sentient beings is explained in twenty verses. Bodhi is established as being explained in eighty-seven verses. Thus, after the ten chapters, the summary of these is shown, that is, among the five kinds of perfect meanings, the first four—the establishment of the path, lineage, the root of the path refuge, and the characteristics of the Mahāyāna path—Bodhicitta, practice, the special power of practice, maturation, and the result attained Bodhi, are all explained from a general perspective. Therefore, by understanding the characteristics of the Mahāyāna path to be studied and its result, first, the way to lay the foundation of the path is explained, and then, how to study and the means to attain the unsurpassed fruit of Bodhi, that is, the nature of the Bodhipakṣadharma (藏文：བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་，梵文天城體：बोधिपक्षधर्म，梵文羅馬擬音：bodhipakṣadharma，漢語字面意思：aspects of enlightenment), are explained, thus explaining the meaning of perfection.
་དོན་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་ལྔ་པ་ཉིད་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་སྟོན་པས་དང་པོ་སྡོམ་གྱིས་བཅད་པ་འདི་ཡན་ཆད་འཇུག་བྱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྤྱི་རིགས་ནས་བསྟན་པས་ལམ་གོལ་བ་མེད་པས་དཀྱུས་བསྟན་པའི་རྟ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོགས་བཞི་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་དོན་ཚུལ་ལྔའི་ 2-98b སྐབས་སུ་ཐོབ་བྱར་བསམ་པར་བྱ་བའང་ཡིན་པས་ཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུའོ། །རིན་ཆེན་གྱི་སྒྲོམ་དངོས་སུ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡིན་ཡང་། དངོས་སུ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ཆགས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་འཛིན་པར་མོས་པ་དང་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་གོ་དགོས་པ་སྟོན་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་གང་ཡིན་ཤེས་པའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་བྱ་ལེའུ་བཅུ་པས་བསྟན་པ་དེ་ཡིན་ལ་ལེའུ་བཅུ་མན་ཆད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ་ལམ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་བྱང་ཕྱོགས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ས་བཅུ་བགྲོད་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་དང་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་དང་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བར་ནི་དོན་ཚུལ་ལྔ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ནི་མོས་པ་ནས་སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་བར་ལེའུ་ལྷག་མ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་དང་ཆ་འདྲ་སྦྱར་ན་མོས་པ་ནས་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་བར་ལེའུ་ལྔ་ནི་གཞི་དང་། ཐབས་ལྡན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བར་ལེའུ་བཞི་སྐྱེད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ། སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་ས་བཅུ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བཅས་སྣང་བ། མཐར་ 2-99a ཐུག་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། 說菩提道品諸法本性 དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་རྩ་བའི་ས་བཅད་ལྔ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མོས་པ་སོགས་ལེའུ་ལྔ་དངོས་གཞི་ཐབས་ལྡན་སོགས་ལེའུ་བཞི། དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་དང་། སྤྱོད་པའི་ས་བཅུ་བཤད་པའི་བར་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་འབྲས་ཆོས་བཤད་པ་བཞི་པོ་འདི་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་ལྔའི་ནང་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། 前行勝解心五品 དེའི་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མོས་པ། ཉམས་ལེན་ཆོས
【現代漢語翻譯】 從此處開始，以第五個無上意義的方面來展示，首先以戒律來約束，直到此處，從普遍的類別中展示了進入大乘的方式，因此沒有歧途，像按照經文指示的馬一樣，爲了毫無疑惑地進入，展示了需要成就的四件事等等。即使菩提本身是不可思議的，就像打開珍寶箱一樣，但在五個意義的方面，也應該被認為是可獲得的，就像一封好的信件一樣。 雖然像實際打開珍寶箱一樣是在佛的境界，但實際打開它一樣顯現的方法或原因是與菩提相順的道路。因此，爲了表明『菩提相順』不應僅僅理解為三十七道品，而是要理解為包括信解和行持之間，爲了知道什麼是菩提，以及什麼是與其相順的，因此，菩提是完全成就，是最終證悟的意義，第十章已經展示了，而第十章以下是成就它的方法或道路，因此是與菩提相順的自性，這樣說來，修持菩提道品，就能經歷十地，獲得功德的差別，直到最終的功德，顯現佛的四無量心、解脫、窮盡、勝伏和十力等等，這第五個意義的方面，應該知道。 因此，在解釋與菩提相順的自性時，這是從信解到行持的章節，由剩餘的十一章來展示。如果將此處的象徵與五個瑜伽士地進行比較，那麼從信解到教授的後續展示的五個章節是基礎，從具方便到菩提道品的四個章節是生起，功德的章節就像鏡子一樣，行持的章節的十地是結尾的偈頌，最終的果法偈頌是所依。 如是，從普遍的展示開始，第五個根本章節是與菩提相順的自性，首先是前行的信解等五個章節，正行是具方便等四個章節，其狀態的功德是功德的章節，直到解釋行持的十地，最終的功德是解釋果法的四個方面，這是從成就的五個無上意義方面來看，就像打開珍寶箱一樣。 前行是勝解心五品， 其中的第一個是因——信解，修持——佛法。
【English Translation】 From here onwards, it is shown by the fifth unsurpassed aspect of meaning, first restrained by discipline, until here, the way of entering the Mahayana is shown from the general category, so there is no deviation, like a horse following the scriptures, in order to enter without doubt, the four things to be accomplished are shown, etc. Even though Bodhi itself is inconceivable, like opening a treasure chest, it should also be considered obtainable in the context of the five aspects of meaning, like a good letter. Although it is like actually opening a treasure chest in the realm of the Buddha, the method or cause of manifesting it like actually opening it is the path that is in accordance with Bodhi. Therefore, in order to show that 'in accordance with Bodhi' should not be understood merely as the thirty-seven factors of enlightenment, but should be understood as including the interval between faith and practice, in order to know what Bodhi is, and what is in accordance with it, therefore, Bodhi is completely accomplished, the ultimate meaning of realization, which has been shown in chapter ten, and the chapters below chapter ten are the method or path of accomplishing it, therefore it is the nature of being in accordance with Bodhi, it is said that by practicing the factors of enlightenment, one can go through the ten bhumis and obtain the differences of qualities, until the ultimate qualities, the four immeasurables of the Buddha, liberation, exhaustion, subjugation, and the ten powers, etc., are manifested, this fifth aspect of meaning should be known. Therefore, in the context of explaining the nature of being in accordance with Bodhi, this is the chapter from faith to practice, which is shown by the remaining eleven chapters. If we compare the symbols here with the five yogi grounds, then the five chapters from faith to the subsequent presentation of instructions are the basis, the four chapters from having means to the factors of enlightenment are the generation, the chapter of qualities is like a mirror, the ten grounds of the chapter of practice are the concluding verses, and the final verses of the fruit Dharma are the support. Thus, starting from the general presentation, the fifth fundamental chapter is the nature of being in accordance with Bodhi, first the five chapters of preliminary faith, etc., the main practice is the four chapters of having means, etc., the qualities of its state are the chapter of qualities, until the explanation of the ten grounds of practice, the final qualities are the four aspects of explaining the fruit Dharma, this is from the five unsurpassed aspects of meaning of accomplishment, like opening a treasure chest. The preliminary is the five qualities of the mind of aspiration, The first of which is the cause - aspiration, the practice - the Dharma.
་འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས། 說因勝解心品 དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི། མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དང་། དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །དད་པ་བྱང་ཆུབ་ 2-99b ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན། དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི། 說勝解心類別二十六種 སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ། དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས། འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ
【現代漢語翻譯】 འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་（tsol chos bshad chos sgrub pa gsum）：尋找佛法、講說佛法、修持佛法這三者。 དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས།（de dag khyad par du 'gro ba gdams ngag rjes bstan gyi le'u bcas lnga las）：這五者各自不同，包括開示引導眾生的教言等章節。 說因勝解心品 དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི།（dang po mos pa bshad pa ni）：首先是講述信解。 ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ།（lam la 'jug pa'i thog mar mos pa bskyed dgos te）：進入正道之初，必須生起信解。 མདོ་ལས།（mdo las）：經中說： དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །（dge ba'i chos rnams thams cad kyi）：一切善法之， རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །（rtsa ba mos par thub pas gsungs）：根本為信解，能仁如是說。 ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི།（zhes pa ltar dge chos kun gyi thog mar mos pa skyes pa la brten nas dge ba 'grub kyi）：如是，一切善法之初，依于生起信解而成就善業。 མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ།（mos pa med na dge ba de dang de la 'jug pa gtan nas mi 'byung bas mos pa skyed dgos te）：若無信解，則無法進入相應的善法，故應生起信解。 དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས།（dkon mchog sgron me'i mdo las）：《寶燈經》中說： དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །（dad pa sngon 'dren ma ltar skyed pa ste）：信如先導之母應生起， ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །（yon tan thams cad srung zhing 'phel bar byed）：守護一切功德並使之增長。 དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །（dogs pa sel zhing chu bo rnams las sgrol）：消除疑惑，從諸河流中解脫。 དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །（dad pa bde ba'i grong khyer mtshon pa yin）：信是安樂之城的象徵。 དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །（dad pa rnyogs pa med cing sems dwangs byed）：信無濁染，使心清凈。 ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །（nga rgyal spong zhing gus pa'i rtsa ba yin）：捨棄我慢，是恭敬之根本。 དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །（dad pa gter dang nor dang rkang pa'i mchog）：信是寶藏、財富和足之最勝， ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །（lag pa bzhin du dge sdud rtsa ba yin）：如手一般，是積聚善業之根本。 ཞེས་སོགས་དང་།（zhes sogs dang）：等等。 དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །（dad pas bdud kyi lam las 'da' byed cing）：信能超越魔之道， ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །（thar pa'i lam mchog ston par byed pa yin）：指示解脫之殊勝道。 ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །（yon tan zhing gi sa bon ma rrul ba）：功德田之不壞種子， དད་པ་བྱང་ཆུབ་（dad pa byang chub）：信是菩提， ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །（shing ni rnam par skyed）：樹能增長。 ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ།（ces sogs gsungs pa bzhin du thog mar mos pa'i le'u bshad pa la）：如是，首先講述信解之章節。 མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་།（mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa dang）：其中開示了二十六種信解的類別， དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །（de yi bar du gcod pa bcu drug）：以及十六種障礙。 མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས།（mos pa'i phan yon bcu gcig rnams kyis mos pa'i rnam grangs spyir bstan nas）：通過十一種信解的利益，總的開示了信解的類別。 ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ།（theg pa chen po la mos pa bye brag tu bshad pa la）：接下來，分別講述對大乘的信解。 ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན།（theg chen la mos pa'i khyad par dpes bstan）：用比喻開示對大乘信解的差別。 དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི།（de la ma zhum zhing spro bas 'jug par gdams pa gnyis kyis le'u 'di bshad pa yin pas dang po mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa ni）：通過不畏懼且歡喜進入的兩種教誨來講述本章，首先是開示二十六種信解的類別。 說勝解心類別二十六種 སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ།（spyir las 'bras dang bden bzhi mchog gsum gyi don la 'di ni 'di bzhin du yin no zhes bden pa yid ches pa'i dad pa sems las byung pa'i chos la）：總的來說，對於業果、四諦、三寶的道理，相信『此是如此』的真實信，是心所生之法。 དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།（dad pa'am mos pa zhes bya'o）：稱為信或信解。 དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ།（de yang ji ltar 'das da lta ma 'ongs pa dang nye ba dang ring ba sogs kyi gzugs rnams la gzugs kyi phung po zhes rnam par bzhag pa bzhin du）：如同對過去、現在、未來、近、遠等色法安立為色蘊一樣。 མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།（mos pa 'di la yang dmigs pa'i yul dang dus dang rnam pa sogs kyi bye brag 'di ltar yod do zhes bstan pa ni）：對於信解，也開示了所緣境、時間、相狀等差別，如下： དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།（dad pa gang zhig sngon dang da ltar byung ba la skyes pa'i mos pa zhes bya ba dang）：對於過去和現在已經生起的信，稱為已生信解。 མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།（ma 'ongs pa'i dad pa la ma skyes pa'i mos pa zhes bya'o）：對於未來的信，稱為未生信解。 འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།（'dzin pa'i mos pa ni sems byung mos pa kho rang ste 'di ni nang gi mos pa zhes bya ba dang）：能取信解是心所信解本身，稱為內信解。 གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས།（gzung bar gyur pa'i mos pa ni sngar byung pa'i mos pa la dmigs nas）：所取信解是緣于先前生起的信解， འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་།（'di ni legs so zhes ro myang zhing de la dga' ba ni gzung ba'i mos pa zhes bya ste mos pa gzhan yul du byas pa'i phyir phyi rol gyi mos pa zhes tha snyad byas pa dang）：認為『此是善』而品嚐其味，並對此歡喜，稱為所取信解，因為以其他信解為對境，所以也稱為外信解。 དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ（dge ba'i bshes gnyen gy）：善知識的……
【English Translation】 འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ་（tsol chos bshad chos sgrub pa gsum）: Seeking the Dharma, explaining the Dharma, and practicing the Dharma. དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས།（de dag khyad par du 'gro ba gdams ngag rjes bstan gyi le'u bcas lnga las）: These five are different, including the chapter on instructing and guiding sentient beings. Chapter on the Mind of Faith and Understanding དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི།（dang po mos pa bshad pa ni）: First, explaining faith and understanding. ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ།（lam la 'jug pa'i thog mar mos pa bskyed dgos te）: At the beginning of entering the path, it is necessary to generate faith and understanding. མདོ་ལས།（mdo las）: As the sutra says: དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །（dge ba'i chos rnams thams cad kyi）: Of all virtuous dharmas, རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །（rtsa ba mos par thub pas gsungs）: The root is faith and understanding, as said by the capable one. ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི།（zhes pa ltar dge chos kun gyi thog mar mos pa skyes pa la brten nas dge ba 'grub kyi）: Thus, at the beginning of all virtuous dharmas, virtue is accomplished by relying on the arising of faith and understanding. མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ།（mos pa med na dge ba de dang de la 'jug pa gtan nas mi 'byung bas mos pa skyed dgos te）: If there is no faith and understanding, one cannot enter into the corresponding virtue, so one must generate faith and understanding. དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས།（dkon mchog sgron me'i mdo las）: As the 'Lamp of the Jewels Sutra' says: དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །（dad pa sngon 'dren ma ltar skyed pa ste）: Faith should be generated like a guiding mother, ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །（yon tan thams cad srung zhing 'phel bar byed）: Protecting and increasing all qualities. དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །（dogs pa sel zhing chu bo rnams las sgrol）: Eliminating doubts and liberating from all rivers. དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །（dad pa bde ba'i grong khyer mtshon pa yin）: Faith is the symbol of the city of happiness. དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །（dad pa rnyogs pa med cing sems dwangs byed）: Faith is without turbidity and makes the mind clear. ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །（nga rgyal spong zhing gus pa'i rtsa ba yin）: Abandoning pride, it is the root of respect. དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །（dad pa gter dang nor dang rkang pa'i mchog）: Faith is the best of treasures, wealth, and feet, ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །（lag pa bzhin du dge sdud rtsa ba yin）: Like a hand, it is the root of accumulating virtue. ཞེས་སོགས་དང་།（zhes sogs dang）: And so on. དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །（dad pas bdud kyi lam las 'da' byed cing）: Faith transcends the path of demons, ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །（thar pa'i lam mchog ston par byed pa yin）: And shows the supreme path of liberation. ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །（yon tan zhing gi sa bon ma rrul ba）: The uncorrupted seed of the field of qualities, དད་པ་བྱང་ཆུབ་（dad pa byang chub）: Faith is enlightenment, ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །（shing ni rnam par skyed）: The tree grows completely. ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ།（ces sogs gsungs pa bzhin du thog mar mos pa'i le'u bshad pa la）: As it is said, first, in explaining the chapter on faith and understanding, མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་།（mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa dang）: Twenty-six categories of faith and understanding are shown, དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །（de yi bar du gcod pa bcu drug）: And sixteen obstacles in between. མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས།（mos pa'i phan yon bcu gcig rnams kyis mos pa'i rnam grangs spyir bstan nas）: Through the eleven benefits of faith and understanding, the categories of faith and understanding are generally shown. ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ།（theg pa chen po la mos pa bye brag tu bshad pa la）: Next, the faith and understanding in the Great Vehicle are explained specifically. ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན།（theg chen la mos pa'i khyad par dpes bstan）: The distinction of faith and understanding in the Great Vehicle is shown through examples. དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི།（de la ma zhum zhing spro bas 'jug par gdams pa gnyis kyis le'u 'di bshad pa yin pas dang po mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa ni）: This chapter is explained through two instructions: not being discouraged and entering with joy. First, the twenty-six categories of faith and understanding are shown. Twenty-six Types of Faith and Understanding སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ།（spyir las 'bras dang bden bzhi mchog gsum gyi don la 'di ni 'di bzhin du yin no zhes bden pa yid ches pa'i dad pa sems las byung pa'i chos la）: In general, the faith that believes in the truth of the meaning of karma and its effects, the Four Noble Truths, and the Three Jewels, saying 'this is so,' is a dharma arising from the mind. དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།（dad pa'am mos pa zhes bya'o）: It is called faith or faith and understanding. དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ།（de yang ji ltar 'das da lta ma 'ongs pa dang nye ba dang ring ba sogs kyi gzugs rnams la gzugs kyi phung po zhes rnam par bzhag pa bzhin du）: Just as forms of the past, present, future, near, far, etc., are designated as the 'skandha of form,' མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།（mos pa 'di la yang dmigs pa'i yul dang dus dang rnam pa sogs kyi bye brag 'di ltar yod do zhes bstan pa ni）: Likewise, the distinctions of the object, time, aspect, etc., of this faith and understanding are shown as follows: དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།（dad pa gang zhig sngon dang da ltar byung ba la skyes pa'i mos pa zhes bya ba dang）: The faith that has arisen in the past and present is called 'arisen faith and understanding,' མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ།（ma 'ongs pa'i dad pa la ma skyes pa'i mos pa zhes bya'o）: And the faith of the future is called 'unborn faith and understanding.' འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།（'dzin pa'i mos pa ni sems byung mos pa kho rang ste 'di ni nang gi mos pa zhes bya ba dang）: Grasping faith and understanding is the mental faith and understanding itself, which is called 'internal faith and understanding,' གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས།（gzung bar gyur pa'i mos pa ni sngar byung pa'i mos pa la dmigs nas）: While the grasped faith and understanding is based on the faith and understanding that has arisen before, འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་།（'di ni legs so zhes ro myang zhing de la dga' ba ni gzung ba'i mos pa zhes bya ste mos pa gzhan yul du byas pa'i phyir phyi rol gyi mos pa zhes tha snyad byas pa dang）: Tasting it, saying 'this is good,' and rejoicing in it is called 'grasped faith and understanding,' and because it takes another faith and understanding as its object, it is also termed 'external faith and understanding.' དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ（dge ba'i bshes gnyen gy）: Of the virtuous spiritual friend...
ིས་བསྟན་པ་ལྟར་བསླབ་པ་ལ་མོས་པ་ནི་གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 2-100a དེ་ནི་མོས་པ་རགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ལ་དད་མོས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ལ་མོས་པ་ཕྲ་བ་ཞེས་སུའང་འདོགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པ་ནི་ནོར་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་ངན་པ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་པ་ནི་མ་ནོར་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་མོས་པ་བཟང་པོའོ། །མོས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀུན་ཚོགས་ནས་མོས་པ་མངོན་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མོས་པ་ཉེ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །མོས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚོགས་པས་ད་ལྟར་མངོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་རྒྱུན་རྐྱེན་ཚོགས་ན་སྐྱེ་རུང་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མོས་པ་སྔ་མ་ལས་གཞན་མོས་པ་རིང་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ནི། སྒྲས་བྱུང་ངམ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་དོན་ལ་རིགས་པས་བརྟགས་ཏེ་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བསམ་པས་འཚོལ་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ནི། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པ་ནི་ལྟ་བའི་མོས་པའམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་པོ་ཡི་མོས་པའོ། །དད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་ལམ་གཞན་དུ་དྲངས་ན་དད་པ་འགྱུར་བ་ཅན་ནི་འཕྲོག་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་མོས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་དང་། དད་པ་འབྱུང་ཡང་བར་སྐབས་སུ་མ་དད་པ་ཡང་འབྱུང་བས་འདྲེས་མར་གྱུར་པ་ནི་འདྲེས་པའི་མོས་པ་འབྲིང་པོ་ཞེས་གདགས་པ་དང་། 2-100b དད་པ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་ཏུ་འབྱུང་གི་མ་དད་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་ཆེན་པོའོ། །རང་དོན་ཉེར་ཞིའི་ཆེད་དུ་ཉན་རང་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མོས་པའོ། །མོས་སྤྱོད་དྲོད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གོང་མ་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་མོས་པ་ལ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པ་དང་། བར་གཅོད་དེ་དག་མེད་པ་ལམ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་མོས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མོས་པའམ་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི
【現代漢語翻譯】 按照他（佛陀）所教導的方式去學習的意願，被稱為'從他人處獲得的意願'，這是一種粗略的意願。 自身具有信仰的種子，並且從種姓的力量中產生意願，這被稱為'自身的意願'，這也被稱為一種微妙的意願。相信並傾向於外道所說的有造物主和有情眾生，這被稱為'錯誤的意願'，這是一種不好的意願。相信並傾向於佛陀的教誨中所說的一切皆是無常、痛苦和無我的，這被稱為'無誤的意願'，這是一種好的意願。當產生意願的所有因緣條件都聚集在一起，並且意願顯現出來時，這被稱為'顯現的意願'，這被認為是一種接近的意願。由於產生意願的因緣條件沒有聚集，因此目前沒有顯現出來的意願被稱為'非顯現的意願'。通常，當條件聚集時，它可能會產生，僅從這個角度來看，它被稱為比之前的意願更遠的意願。從聽聞正法中產生的意願，被稱為'由聲音產生'或'從聲音中產生的意願'。通過理性分析所獲得的意義而產生的意願，被稱為'通過思考尋求的意願'。通過修習的力量，從理解意義中產生的意願，被稱為'觀看的意願'或'觀看意義者的意願'。即使產生了信仰，如果被魔或外道等引向其他道路，那麼這種會改變的信仰被稱為'被奪取的意願'，這是一種微小的意願。即使產生了信仰，但有時也會出現不信仰的情況，這種混合的狀態被稱為'混合的意願'，這是一種中等的意願。 只有信仰持續產生，而不產生不信仰的情況，這種與不相容的方面不混合的意願被稱為'不混合的意願'，這是一種偉大的意願。爲了自身利益的寂滅，而傾向於聲聞和獨覺的法，被稱為'低劣的'或'微小的意願'。傾向於爲了二利圓滿成就，不住涅槃之道的，大乘的法，被稱為'廣大的意願'。從意樂行暖位開始，直到所有道位，都傾向於獲得越來越殊勝的功德，但這種傾向被貪執等煩惱所阻礙，這被稱為'被遮蔽的意願'。沒有這些阻礙的道，被稱為'未被遮蔽的意願'。由於具有恭敬和恒常的精進，而持續產生的意願，被稱為'精進的意願'或'具有的意願'。不具有這種意願的...
【English Translation】 The inclination to learn as taught by him (the Buddha) is called 'inclination taken from others,' which is a coarse inclination. Having the seed of faith within oneself, and the inclination arising from the power of lineage, is called 'one's own inclination,' which is also referred to as a subtle inclination. Believing in and inclining towards the creator and sentient beings as described by non-Buddhists is called 'erroneous inclination,' which is a bad inclination. Believing in and having faith in the teachings of the Buddha, which state that everything is impermanent, suffering, and without self, is called 'unmistaken inclination,' which is a good inclination. When all the causes and conditions for the arising of inclination come together, and inclination manifests, it is called 'manifest inclination,' which is considered a close inclination. Since the causes and conditions for the arising of inclination have not come together, the inclination that has not yet manifested is called 'non-manifest inclination.' Generally, when conditions come together, it may arise, and from that perspective alone, it is called a more distant inclination than the previous one. The inclination that arises from listening to the Dharma is called 'arising from sound' or 'inclination arising from sound.' The inclination that arises from analyzing the meaning obtained through reasoning is called 'inclination sought through thought.' The inclination that arises from understanding the meaning through the power of meditation is called 'inclination of viewing' or 'inclination of the viewer of meaning.' Even if faith arises, if it is led to other paths by demons or non-Buddhists, that changeable faith is called 'stolen inclination,' which is a small inclination. Even if faith arises, sometimes disbelief also occurs, and this mixed state is called 'mixed inclination,' which is a medium inclination. Only faith continuously arises, and disbelief does not occur, this inclination that does not mix with incompatible aspects is called 'unmixed inclination,' which is a great inclination. Inclining towards the Dharma of Shravakas and Pratyekabuddhas for the sake of one's own peace is called 'inferior' or 'small inclination.' Inclining towards the Dharma of the Mahayana, the path of non-abiding Nirvana, for the perfect accomplishment of both benefits, is called 'vast inclination.' Starting from the stage of warm signs of practice, and up to all the stages of the path, inclining to obtain increasingly superior qualities, but this inclination is obstructed by afflictions such as attachment, is called 'obscured inclination.' The path without those obstructions is called 'unobscured inclination.' Due to having respectful and constant diligence, the inclination that continuously arises is called 'diligent inclination' or 'having inclination.' Not having such inclination...
་མོས་པ་ལ་མི་བརྩོན་པའི་མོས་པའམ་མི་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་ལ། ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་འདྲའི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་མོས་པ་ལ་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ཡང་ཚོགས་བསགས་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་དབང་གིས་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་བརྟན་མི་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་བརྟན་པར་ཞུགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མོས་པ་ལ་བྲི་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ 2-101a རིང་དུ་སོང་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མོས་པ་དང་ལྡན་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབད་རྩོལ་གྱི་ས་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ནས། 說勝解心障礙十六種 གཉིས་པ་མོས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་མང་བ་སྟེ་ཤས་ཆེར་གྱུར་ན། དེས་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། སྔོན་དང་ད་ལྟར་མོས་པ་ལན་འགར་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ན་དད་པ་དེ་ཡལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ལེ་ལོ་ནི་དད་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དད་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་ལ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུང་བའི་དངོས་པོར་ཆགས་པ་དང་། དེ་ལ་འཛིན་པ་ད་ལྟར་གྱི་མོས་པ་ལ་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཆགས་པ་བྱུང་བ་དེས། གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་པོར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་དེས་ན་གཟུང་བའི་མོས་པ་དང་། འཛིན་པའི་མོས་པ་གཉིས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བཤད་པ་དང་། གྲོགས་ངན་ཏེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པའི་བར་གཅོད་ཡིན་ཏེ། སྔར་དགེ་བའི་གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པ་ཡོད་པའམ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱིས་ཆོས་མིན་བསྟན་པས་ཆུད་ཟ་བ་དང་། སྡིག་གྲོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླབས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་མོས་པ་མི་སྐྱེས་པས་སོ། །དགེ་རྩ་བསགས་པ་ཞན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། བདག་ཉིད་ལ་རིགས་དང་ 2-101b མོས་པའི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བ་ཆེར་མ་བསགས་ན་བདག་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆ
【現代漢語翻譯】 不勤奮的勝解或不具足的勝解被稱為『不勤奮的勝解』。在初地，對於能證悟法界（Dharmadhatu）的勝解行地，積累了一個無數大劫的二資糧（福德資糧和智慧資糧）的勝解，被稱為『積累資糧的勝解』；對於不具足這種資糧的勝解，被稱為『未積累資糧的勝解』。一般來說，是否具足資糧的積累，會影響大乘勝解的廣度和穩固性。從初地到七地的菩薩的勝解被稱為『安住的勝解』，因為他們的勝解不會退失或衰減。從八地到十地的菩薩安住于清凈地，他們的勝解被稱為『長遠的勝解』，因為他們具有無分別任運成就的勝解，遠離了有相的分別念和勤作之地，所以這樣說。 如是，通過兩頌（偈頌）展示了勝解的種類。 說勝解心障礙十六種 第二，勝解的十六種障礙，通過三頌（偈頌）展示，即不作意等。如果對佛法的信心不作意增多，那麼它會障礙所產生的勝解。即使先前和現在已經多次產生勝解，如果不持續作意，那麼信心就會消失。懶惰會障礙未生起的信心生起，因為對於不勤奮努力生起信心的人來說，信心不會生起。『瑜伽錯亂』是指，對於過去生起的信心，執著于所緣的對境；以及對於現在勝解所執著的對境產生貪執。這會障礙如理作意的不執著于能取和所取的對境的等持（三摩地）瑜伽，因此說會障礙能取和所取的兩種勝解。惡友，即罪惡的朋友、不善的知識，會障礙從朋友處獲得的勝解。先前從善友處獲得的勝解會被惡友所教導的非法所破壞，或者對於被惡友控制的人，從善知識處學習所產生的勝解不會生起。善根積累薄弱會障礙自身的勝解，即使自身具有種姓和勝解的種子，如果不積累大量的善根，那麼自身對於大乘的勝解也會受到阻礙。
【English Translation】 A non-diligent aspiration or an aspiration lacking diligence is called 'non-diligent aspiration.' In the first bhumi (ground), for the aspiration that possesses the accumulation of two accumulations (merit and wisdom) for one countless kalpa (aeon) in the place of aspiring conduct that becomes the cause for realizing the Dharmadhatu (realm of phenomena), it is called 'aspiration of accumulating accumulations'; and for the aspiration that does not possess such accumulations, it is called 'aspiration of not accumulating accumulations.' In general, whether or not one possesses the accumulation of accumulations affects the breadth and stability of aspiration for the Mahayana (Great Vehicle). The aspiration of a Bodhisattva (enlightenment being) from the first to the seventh bhumi is called 'aspiration of entering stability,' because their aspiration does not diminish or deteriorate. The aspiration of Bodhisattvas from the eighth to the tenth bhumi who reside in the pure bhumis is called 'far-reaching aspiration,' because they possess the spontaneously accomplished aspiration of non-conceptualization, and it is said to be so because it is far removed from the place of conceptualization of signs and effort. Thus, through two verses, the types of aspiration are shown. Sixteen kinds of obstacles to the mind of aspiration are explained. Secondly, the sixteen obstacles to aspiration are shown through three verses, namely, non-attention, etc. If non-attention to the Dharma increases, it obstructs the aspiration that arises. Even if aspiration has arisen several times in the past and present, if it is not continuously attended to, that faith will disappear. Laziness obstructs the arising of faith that has not yet arisen, because faith does not arise for those who are lazy and do not strive to generate faith. 'Distorted yoga' means that attachment arises to the object of focus for the faith that arose in the past, and attachment arises to the object of focus for the present aspiration. This obstructs the yoga of samadhi (meditative concentration) that properly attends to the non-attachment to the object of grasping and the grasper, therefore it is said to obstruct the two aspirations of the grasped and the grasper. A bad friend, that is, a sinful friend, an unwholesome spiritual friend, obstructs the aspiration taken from a friend. The aspiration previously taken from a virtuous friend is destroyed by the non-Dharma taught by the bad friend, or for those who are controlled by a bad friend, the aspiration that arises from being taught by a virtuous friend does not arise. Weak accumulation of merit obstructs one's own aspiration, even if one has the lineage and the seed of aspiration, if one does not accumulate a great deal of merit, then one's own aspiration for the Mahayana will be obstructed.
ོས་སོགས་ལ་མོས་པ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །རྟག་བདེ་གཙང་བདག་གི་རྣམ་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་ནོར་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པས་ནི་མངོན་དུ་བའམ་མངོན་སུམ་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མངོན་སུམ་པའི་མོས་པ་ནི་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་མེད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ལ། རྐྱེན་དེ་བཞི་ལ་བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་ལེ་ལོ་བཞི་ནི་བག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་དེ་ལྟར་བར་དུ་གཅོད་དོ། །དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་ངེས་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོགས་མ་ཐོས་པ་ལྟ་བུ་དོན་ཉི་ཚེ་བ་སྟོན་པའི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཡིས་སྒྲས་བྱུང་གི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ་གང་མ་ཐོས་པ་དེའི་དོན་མི་ཤེས་པས་དེ་ལ་མོས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ངེས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་མ་ཐོས་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སྐྲག་ནས་མི་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་མི་དགོས་པར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ཐོས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ནི། ཚོལ་བའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དེས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲངས་པའི་མོས་པ་མི་བསྐྱེད་པའམ་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོས་པའི་དོན་ལ་བསམ་པའམ་ཅུང་ཟད་བསམ་ན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་མ་བསམ་པར་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམ་བྱུང་གིས་ཚོལ་བའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མདོར་ན་ཐོས་ 2-102a བསམ་ཉུང་ངུས་ཆོག་འཛིན་ནི། བསམ་བྱུང་གི་མོས་པ་མི་སྐྱེ་བའམ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ཀྱང་ལེགས་པར་རྫོགས་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་ལྷག་མཐོང་མི་སྐྱེད་པར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ལྟ་བའི་མོས་པའམ་སྒོམ་བྱུང་གི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། ལྷག་མཐོང་མེད་པར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ཡང་ལྟ་བའི་མོས་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །བལྟ་བ་ཞེས་པ་དྲྀ་ཤའི་སྒྲ་ལས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་མ་འདྲེས་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པས། སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་མོས་པ་དེ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའམ་མ་འདྲེས་པས་ནི། འཕྲོགས་པའི་མོས་པ་དང་། འདྲེས་པའི་མོས་པ་གཉིས་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མོས་པ་ཡང་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་འདྲིས་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས། མོས
【現代漢語翻譯】 因為不會對其他事物產生興趣。以常、樂、凈、我的形態不如實地作意，會阻礙不錯誤的興趣，因為不能如實地理解無常等。放逸會阻礙現前的興趣，因為現前的興趣是從無貪、無嗔、無癡和精進的因緣中產生的，這四種因緣被稱為不放逸，而貪、嗔、癡、懈怠四者被稱為放逸，因此它會如此阻礙。僅僅聽聞了不了義的經部，而沒有聽聞了義的空性等法，像這樣聽聞甚少僅宣說片面意義的法，會阻礙由聽聞而生的興趣，因為不瞭解沒有聽聞之法的意義，所以不會對其產生興趣，並且沒有聽聞了義方面的人，會對空性等甚深之義感到恐懼而不感興趣。認為僅僅聽聞就足夠了，不需要思考和禪修，以及認為不需要廣大的聽聞，任何少許的聽聞就足夠了，這些會阻礙尋求的興趣。因為這樣不會產生由思所生的智慧所引導的興趣，或者即使產生少許，也不能廣大和究竟圓滿地產生。即使對聽聞之義進行思考，或者稍微思考，也認為不需要廣大地思考，少許的思考就足夠了，這樣也會像前面一樣阻礙由思所生的尋求的興趣。總之，認為少許的聽聞和思考就足夠了，這是不產生由思所生的興趣，或者即使產生少許也不能良好圓滿的障礙。僅僅是寂止的慢心，是指僅僅滿足於寂止，而不生起勝觀，對外散亂的分別念寂止就感到滿足而生起慢心，這會阻礙見解的興趣或修所生的興趣，因為沒有勝觀，僅僅依靠寂止無法證悟真諦。不僅如此，僅僅滿足於思考，而不致力于禪修，也是見解的興趣的障礙。『觀看』（བལྟ་བ་）一詞源於梵語『dr̥ś』，也表示『見』，因此從心平等安住的禪修中能夠見到真實之義。如是，認為是不混合的，意思是說，像前面那樣，沒有再三地使興趣在自相續中串習和熟悉，或者說是不混合，這會阻礙奪取的興趣和混合的興趣。由於沒有再三地使興趣在自相續中串習和熟悉， 2-102a 興趣
【English Translation】 Because no interest arises in other things. Thinking of permanence, happiness, purity, and self in a non-veridical way obstructs non-erroneous interest, because one cannot truly understand impermanence, etc. Carelessness obstructs manifest interest, because manifest interest arises from the causes of non-attachment, non-hatred, non-ignorance, and diligence. These four causes are called carefulness, while attachment, hatred, ignorance, and laziness are called carelessness, so it obstructs in that way. Hearing only the sūtras of provisional meaning, but not hearing the teachings of definitive meaning such as emptiness, etc., like hearing little that teaches only partial meaning, obstructs interest arising from hearing, because one does not know the meaning of what one has not heard, so no interest arises in it, and those who have not heard about the definitive meaning are afraid of the profound meaning of emptiness, etc., and do not take interest. Thinking that hearing alone is sufficient, without needing to contemplate and meditate, and thinking that extensive hearing is not necessary, that any little bit of hearing is sufficient, obstructs the interest of seeking. Because in this way, interest led by wisdom arising from contemplation is not generated, or even if a little is generated, it cannot be generated extensively and completely. Even if one contemplates the meaning of what one has heard, or contemplates a little, thinking that it is not necessary to contemplate extensively, that a little contemplation is sufficient, this also obstructs the interest of seeking arising from contemplation, as before. In short, thinking that a little hearing and contemplation is sufficient is an obstacle to the non-generation of interest arising from contemplation, or even if a little arises, it is not well perfected. The pride of mere tranquility means being content with mere tranquility, not generating higher insight, and being proud of the mere cessation of outward-wandering conceptual thoughts. This obstructs the interest of view or the interest arising from meditation, because without higher insight, one cannot realize the truth with mere tranquility. Moreover, being content with mere contemplation and not engaging in meditation is also an obstacle to the interest of view. The word 'viewing' (བལྟ་བ་) comes from the Sanskrit word 'dr̥ś', which also means 'seeing', so from the meditation of keeping the mind in equanimity, one sees the true meaning. Likewise, thinking that it is unmixed means that, as before, not repeatedly familiarizing and habituating the interest in one's own mindstream, or being unmixed, obstructs both the interest of seizing and the interest of mixing. Because of not repeatedly familiarizing and habituating the interest in one's own mindstream, 2-102a interest
་པ་སྐྱེས་ཀྱང་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་ཏུ་རུང་བ་དང་། དད་མི་དད་འདྲེས་མར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འདྲེས་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་གོམས་ཆེ་བའི་མོས་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོག་དཀའ་བ་དང་། བར་སྐབས་སུ་མ་དད་པ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་འོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གཅོད་ནི་མོས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་འདྲིས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་དེ། 2-102b འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བར་ཆགས་ན་ཞི་བདེ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་ནི། ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་བར་གཅོད་དེ། འཁོར་བར་སྐྱོ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་འདོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཞི་བར་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བསྒྲིབས་པ་དེ་དག་ནི། མ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པའི་བར་གཅོད་ཡིན་པ་དང་ནི། མི་བརྩོན་པས་ནི་བརྩོན་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །ཚོགས་རྣམས་མ་བསགས་པ་ནི། ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་པ་འབྱུང་བ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བར་ཆད་བཅུ་དྲུག་ལས་མ་བཤད་པ་ནི། ནོར་བ་དང་། མངོན་སུམ་མིན་པ་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་། མི་བརྩོན་པ་དང་། ཚོགས་མ་བསགས་པ་ལྔ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་བར་ཆད་གཞན་བཤད་མ་དགོས་ལ། མ་འདྲེས་བརྟན་ཞུགས་རིང་སོང་གསུམ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་བར་ཆད་མེད་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་འཕྲོག་འདྲེས་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆད་གཅིག་ཡིན་པས་མོས་པ་བཅུ་ཕྲི་བའི་ཕྱིར་བར་ཆད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདུས་སོ། །བསམ་བྱུང་ལ་ཐོས་པས་ཆོག་པ་དང་། ཐོས་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པ་གཉིས། བསྒོམ་བྱུང་མོས་པ་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་དང་། ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ང་རྒྱལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བར་ཆད་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བགྲང་རུང་ཡང་། བར་དུ་གཅད་བྱའི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་བྱས་པ་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་མོས་པ་སོ་སོ་དང་མ་སྦྱར་བར་སྤྱིར་ཡང་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་མོས་པ་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྒྲིབ་པས་སྤང་བར་ 2-103a བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་ནི། བསོད་ནམས་ཆེ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟའི་མོས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བ་དང་། འདས་པའི་མོས་པ་ནི་སྔོན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པས་ད་ལྟར་ཡང་དེས་འགྱོད་པ་མེད་པས་སོ། །གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོར་མ་ཆགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ཡིད་བདེ་བ་དང་། འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་མོས་པ་ཆོས་མཆོག་གམ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ
【現代漢語翻譯】 即使生起了信，也容易被其他因緣奪走，並且信心和不信會混雜出現。與此相反，對於非常熟悉和習慣的信仰，因緣難以奪走，並且在中間也很難產生不信。因此，這兩者之間的障礙在於對信仰本身不熟悉。對輪迴沒有厭離心是小乘信仰的障礙， 因為如果對輪迴沒有厭離而執著，就不會尋求寂靜的安樂。同樣，對輪迴完全厭離也是大乘信仰的障礙，因為厭離輪迴后，想要完全捨棄它，就像聲聞一樣，只專注于自己的寂靜。遮蔽是指上面在遮蔽信仰的章節中所說的那些遮蔽，它們是不遮蔽信仰的障礙。不精進是精進信仰的障礙。不積累資糧被認為是生起積累資糧的信仰的障礙。因此，對於這十六種障礙中未說明的，錯誤、非現量、遮蔽、不精進和不積累資糧這五種，因為它們已被不順品所包含，所以不需要說明其他的障礙。不雜、穩固、安住和長時這三種是遠離對治障礙的，所以沒有障礙。執取和能取兩種，以及奪取和混雜兩種的障礙是相同的，因此減少了十種信仰，所以歸納為十六種障礙。對於思所成慧，滿足於聞，對於聞，滿足於少量，這兩種情況，以及對於修所成慧的信仰，滿足於思，以及僅僅是寂止的慢心，如果分別開來，可以計數為十八種障礙，但從所障礙的角度來說，做成十六種是更好的。因此，即使不與各個信仰相結合，總的來說，這十六種法也能以各自的方式遮蔽信仰，因此應該斷除。 第三，信仰的十一種利益，由『福德大』等兩頌來表示：現在的信仰是對於佛法的信心，能增長廣大無量的福德；過去的信仰是過去對大乘佛法的信仰是善的，所以現在也不會後悔。對於所取之事物不執著於事物，而執取其如是性的一個方面，通過獲得無自性的證悟三摩地，而感到內心安樂；執著于無自性的證悟的信仰，是殊勝的佛法，或者說是緊隨其後的三摩地的安樂。
【English Translation】 Even if faith arises, it can easily be taken away by other conditions, and faith and disbelief will appear mixed together. Conversely, for a belief that is very familiar and habitual, it is difficult for conditions to take it away, and it is also difficult for disbelief to arise in between. Therefore, the obstacle between these two is that the faith itself is not familiar. Not being weary of samsara is an obstacle to the faith of the Lesser Vehicle, because if one is attached to samsara without being weary of it, one will not seek the peace of tranquility. Similarly, being completely weary of samsara is an obstacle to the faith of the Great Vehicle, because after being weary of samsara, one wants to abandon it completely, like the Hearers, and only focus on one's own peace. Obscurations refer to those obscurations mentioned above in the chapter on obscuring faith, and they are obstacles to unobscured faith. Non-diligence is an obstacle to diligent faith. Not accumulating collections is considered an obstacle to the arising of faith in accumulating collections. Therefore, for the sixteen obstacles that have not been explained, the five of error, non-perception, obscuration, non-diligence, and non-accumulation of collections, because they are encompassed by the unfavorable side, there is no need to explain other obstacles. The three of non-mixture, stability, abiding, and longevity are free from the obstacles of antidotes, so there are no obstacles. The two of grasping and grasper, and the two of seizing and mixing have the same obstacle, so ten faiths are reduced, so they are summarized into sixteen obstacles. For wisdom arising from thought, being satisfied with hearing, and for hearing, being satisfied with little, these two situations, and for faith in wisdom arising from meditation, being satisfied with thought, and merely the pride of tranquility, if separated, can be counted as eighteen obstacles, but from the perspective of what is being obstructed, making it sixteen is better. Therefore, even if not combined with each individual faith, in general, these sixteen dharmas can obscure faith in their respective ways, so they should be abandoned. Third, the eleven benefits of faith are indicated by the two verses 'Great merit' and others: present faith is faith in the Dharma, which can increase vast and immeasurable merit; past faith is that past faith in the Mahayana Dharma was good, so there is no regret now. Not clinging to things as things, but grasping one aspect of suchness, feeling inner peace by obtaining the samadhi of realizing no self-nature; faith in realizing no self-nature is the supreme Dharma, or the bliss of the immediately following samadhi.
་བ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་དང་། གྲོགས་བླངས་ཀྱི་མོས་པར་རྐྱེན་གྱིས་བར་ཆད་མ་བྱས་ན་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པར་བར་ཆད་མེད་ན་དགེ་རྩ་མི་ཉམས་པར་བརྟན་པ་དང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བ། མངོན་སུམ། སྒྲས་བྱུང་། ཚོལ་བ། ལྟ་བ། འཕྲོག་པ། མ་འདྲེས་པའི་མོས་པ་བདུན་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་དུ་མ་བཅད་ན་དེ་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་མོས་པ་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་སྟེ། ནོར་བ་མེད་པ་འབྲིང་ལས། ནོར་བ་མེད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་སོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་མོས་པར་བར་ཆད་མེད་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་དམན་ལ་མོས་པར་བར་དུ་གཅོད་པ་གཞན་མེད་ན་བདག་གི་དོན་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་བར་ཆད་དང་བྲལ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བསྒྲིབས་མེད། 2-103b བརྩོན་པ་ཚོགས་བསགས། བརྟན་ཞུགས། རིང་སོང་གི་མོས་པ་ལྔ་པོ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་དང་བྲལ་ན། མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་སྟེ། སྔ་མ་གསུམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བའི་མཆོག་ཐོབ་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དེ་དག་ནི། མོས་པ་ཡི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ནོར་བ། མངོན་སུམ་མིན། མ་འོངས་པ། བསྒྲིབས་པ། མི་བརྩོན། མ་བསགས་པའི་མོས་པ་དྲུག་ལ་ཕན་ཡོན་མ་བཤད་དེ། དེ་དག་ལ་ཕན་ཡོན་སྲིད་པ་རྣམས་ནི་དད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅི་རིགས་སུ་འདུས་ལ། མ་འོངས་པའི་མོས་པ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་དང་། ནོར་བ་སོགས་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པར་སྤྱིར་དད་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་ཡང་ཤེས་ནས་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཁམས་པ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་མོས་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་ཁྱི་དང་འདྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཡེང་བ་སྤངས་ཏེ་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་མོས་པ་ནི་རུས་སྦལ་བཞིན་ནོ། །ཉན་རང་གང་ཞིག་རང་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་མོས་པ་ནི་བྲན་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་མོས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱི་དང་འདྲ་ན། ཁྱི་ནི་རྟག་ཏུ་ལྟོགས་ཤིང་། བཀྲེས་པའི་ཡིད་ 2-104a དང་ཟས་ཀྱིས་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་བཞིན་ཟས་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཡིད་དང་། ཇི་ལྟར་
【現代漢語翻譯】 如果具備大精進，並且不因助伴的意樂而中斷，就能獲得善行不被浪費的功德；如果自己的意樂沒有中斷，善根就不會衰退而能穩固如初，不被錯亂。對於現量、名言、尋覓、觀察、奪取、不雜染這七種意樂，如果不被相違品中斷，那麼這些意樂各自都能獲得越來越殊勝的功德，從而產生無錯亂的中品意樂，以及無錯亂的大品意樂等等。如果不雜染相違品的意樂沒有中斷，那麼諸法就能現證，從而獲得初地。如果對小乘的意樂沒有其他中斷，就能獲得寂滅涅槃的自利；如果對大乘的意樂遠離中斷，就能成為獲得自他二利的殊勝者。無有遮蔽。 勤奮、積聚資糧、安住、長時這五種意樂，如果遠離違緣的障礙，就能獲得快速現證的功德，前三種能獲得根器敏銳的殊勝，后兩種能快速獲得一切智智。如是所說的十一種分類，都是意樂的利益。錯亂、非現量、未來、被遮蔽、不勤奮、未積聚的六種意樂，沒有宣說利益，因為它們可能存在的利益都包含在信心的利益中，而未來的意樂如未生起等，以及錯亂等都帶有中斷的緣故。因此，對於意樂的這些利益，不要分別，而應普遍地瞭解為信心的利益，從而生起信心。 第三，分別宣說大乘意樂，以比喻顯示大乘意樂的差別：對外境五欲貪著並享受的欲界眾生的意樂，譬如狗；以世間的禪定止息外境的散亂，內心安住的色界眾生的意樂，譬如烏龜；無論聲聞或緣覺，以從輪迴痛苦中解脫為目的的意樂，譬如奴僕；菩薩以成辦一切有情利益為目的的意樂，譬如國王。下面詳細解釋其含義： 如何像狗一樣呢？狗總是飢餓，被飢渴的意念和缺乏食物的痛苦所逼迫，對於食物不知滿足。
【English Translation】 If one possesses great diligence and is not interrupted by the inclination of companions, one will obtain the merit of not wasting virtuous deeds. If one's own inclination is not interrupted, the root of virtue will not decline but will be stable as before and not mistaken. If the seven inclinations of direct perception, verbal expression, seeking, observing, seizing, and non-contamination are not interrupted by opposing factors, then each of these inclinations will obtain the merit of becoming more and more distinguished, thus generating unerring middling inclinations and unerring great inclinations, and so on. If the inclination of non-contamination with opposing factors is not interrupted, then the dharmas will be realized, and the first ground will be attained. If there is no other interruption to the inclination towards the Lesser Vehicle, one will attain the peace of nirvana for one's own benefit. If the inclination towards the Great Vehicle is free from interruption, it will become the supreme attainment of both one's own and others' benefit. Without obscuration. The five inclinations of diligence, accumulating collections, steadfastness, and long duration, if free from the obstacles of conditions, will obtain the merit of swift direct knowledge. The first three will obtain the supreme sharpness of the faculties, and the latter two will swiftly obtain the wisdom of omniscience. Thus, the eleven categories explained are the benefits of inclination. The six inclinations of error, non-direct perception, future, obscured, non-diligence, and non-accumulation have not been explained for their benefits, because the benefits that could exist for them are included in the benefits of faith, and the future inclinations, such as those not yet arisen, and errors, etc., are accompanied by interruptions. Therefore, these benefits of inclination should not be distinguished separately, but should be generally understood as the benefits of faith, and thus generate faith. Third, the Great Vehicle's inclination is explained separately, showing the difference of the Great Vehicle's inclination by example: The inclination of sentient beings in the desire realm who are attached to and enjoy the five external objects of desire is like a dog. The inclination of sentient beings in the form realm who abandon external distractions and abide in inner samadhi through worldly meditative absorption is like a turtle. The inclination of those who seek liberation from the suffering of samsara, whether Shravakas or Pratyekabuddhas, is like a servant. The inclination of Bodhisattvas who work for the benefit of all other sentient beings is like a king. The meaning of this is explained in detail: How is it like a dog? A dog is always hungry, and is threatened by the suffering of hunger and thirst and lack of food, and has a mind that is not content with food.
རུས་སྦལ་དེ་ནི་ཆུ་ཡི་ནང་ན་གཞན་གྱིས་འཚེར་དོགས་པས་རང་གི་ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ནང་དུ་བསྐུམས་ཤིང་འདུག་གོ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་བྲན་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རྗེ་བོའི་སེམས་དང་ཚིག་ལས་འགལ་བར་དོགས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ལུས་ཀྱིས་རྗེ་བོའི་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནི་རང་གི་བཀའ་ཡིས་ཆབ་འོག་གི་ཡུལ་འདོད་དགུར་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་གནས་པ་ལྟར་རོ། །རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱི་ལྟར་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ཕྱིའི་འདོད་ཡོན་ལ་རྟག་ཏུ་གཡེལ་ཞིང་གཡེང་བས་རང་དབང་མེད་པར་འདོད་པའི་དབང་དུ་འཕྱན་པ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་རོས་གཡེང་བས་འཇིགས་ནས་བདག་གི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཙམ་ལ་གནས་པ་ལས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཟབ་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་བློ་མ་ཕྱོགས་པས་རུས་སྦལ་འཁུམ་པ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ནི་རང་དོན་དུ་རང་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་། འཁོར་བ་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསླབ་པ་བཅས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་འགལ་ན་ཡང་ཐར་ལམ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྲག་བཞིན་འཁོར་བ་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་ཆེས་འབད་པར་བྱེད་པ་དེའི་མོས་པ་ནི་བྲན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ལྡན་ 2-104b པས་ཡུལ་ཁམས་ལ་རང་དབང་འབྱོར་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་པ་དང་། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཀྱང་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ལ་བརྙེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་དབང་འགྱུར་ཏེ་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་དོན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདོད་ཁམས་པ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་གི་མོས་པ་དག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་འདྲ་བ་དག་གི་ནང་ནས་རྟག་ཏུ་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཚུལ་བཞིན་རིག་ནས་ནི། མོས་པས་འཇུག་པའི་སྐབས་འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པ་དེ་ཉིད་རྟག་པར་རབ་ཏུ་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན་
【現代漢語翻譯】 就像烏龜在水中，害怕受到傷害，將四肢全部縮回體內。同樣，國王的奴僕總是害怕違背主人的心意和言辭，因此懷著恐懼的心情為主人效勞。又如國王憑藉自己的命令，可以隨意統治管轄之下的領土。同樣，像狗一樣的人們總是被外在的慾望所迷惑，無法自主地被慾望所驅使。而色界和無色界的人們，因為害怕被上界的樂味所迷惑，僅僅將自己的心識收攝於內，而不去探求甚深廣大的智慧。他們就像烏龜一樣蜷縮著，心懷這樣的想法。聲聞乘行者只顧追求自身的利益，他們非常害怕輪迴的痛苦。爲了從輪迴中解脫，他們努力遵循如來（Tathāgata）所制定的戒律，即使稍微違背，也會障礙解脫之路，並獲得不悅意的果報。他們非常努力地尋求快速從輪迴中解脫的方法，他們的想法就像奴僕一樣。菩薩（Bodhisattva）的想法是：就像國王因為積累了過去的功德而擁有了國家的自主權一樣，菩薩們憑藉智慧和大悲的力量，即使身處輪迴，也不會被輪迴的過患所染污。他們不住于寂靜的一端，卻也證得了寂靜的果位。他們在輪迴和涅槃（Nirvana）中都獲得了自在，爲了自己和他人的利益，爲了所有眾生的究竟利益，他們會努力成辦圓滿的利益。 因此，從欲界、色界、無色界的世間眾生，以及聲聞、緣覺的出世間眾生的想法來看，菩薩的想法是最殊勝的。在眾生各種不同的想法中，總是對大乘（Mahāyāna）具有信心的菩薩的想法是特別卓越的。爲了瞭解這一點，我們應該如理地認識到佛陀所說的，大乘佛法是超越其他一切的。因此，在這個以信心入門的階段，堅定的菩薩應該恒常尋求對大乘佛法的信心。以上是用比喻說明了信心的差別。
【English Translation】 Like a turtle in the water, fearing harm from others, retracts all its limbs into its body. Similarly, a servant of a king is always afraid of contradicting the mind and words of his master, and thus serves the master with a fearful body. Just as a king, by his command, can freely rule the territory under his jurisdiction. Likewise, those who are like dogs are always distracted and swayed by external desires, involuntarily drifting under the power of desire. And those in the two higher realms (form and formless realms), fearing distraction by the tastes of the higher realms, merely gather their mental phenomena inward, without turning their minds to the profound and vast Dharma of knowledge. They are like a retracted turtle, holding such an attitude. The Shravakas (Hearers), who are solely focused on benefiting themselves, greatly fear the suffering of Samsara (cyclic existence). To escape from Samsara, they diligently follow the teachings of the Tathāgata (Thus Gone One), the king of Dharma, fearing that even a slight deviation will obstruct the path to liberation and lead to undesirable consequences. They strive to quickly escape from Samsara, and their attitude is similar to that of servants. The attitude of Bodhisattvas is: Just as a king, having accumulated past merits, gains autonomy over the country, Bodhisattvas, through the power of wisdom and great compassion, remain in Samsara without being tainted by its faults. They do not dwell on one side of peace (Nirvana), yet they have attained the state of peace. They have mastery over both Samsara and Nirvana, and for the benefit of themselves and others, for the ultimate benefit of all sentient beings, they strive to accomplish perfect benefit. Therefore, from the attitudes of sentient beings in the desire realm, form realm, and formless realm, as well as the attitudes of Shravakas and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) who have transcended the world, the attitude of Bodhisattvas is the most supreme. Among the various attitudes of sentient beings, the attitude of Bodhisattvas who always have faith in the Mahāyāna (Great Vehicle) is particularly excellent. To understand this, we should properly recognize that the Buddha's teachings of the Mahāyāna are superior to all others. Therefore, in this stage of entering through faith, a steadfast Bodhisattva should constantly seek faith in the Dharma of the Mahāyāna. The above illustrates the differences in faith through examples.
ནས་ཐེག་ཆེན་དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་ལ་མ་ཞུགས་པར་འཇུག་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཕྱིར་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བསྟན་པས་མཇུག་སྡུད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐེག་ 2-105a པ་ཆེན་པོ་ནི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་མགོ་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་འཇིགས་པའི་དཀའ་སྤྱད་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་གང་ཟག་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་བདག་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་མིར་གྱུར་པ་ཕལ་གྱིས་ཐོབ་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་རྟེན་མིར་གྱུར་པས། ཞེས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་ལྷ་ཡི་རྟེན་ལས་ཀྱང་མི་མཆོག་ཡིན་ལ། མིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་མི་ལ་ལ་རེས་འགའ་ཙམ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མེད་པ་མང་པོས་སངས་རྒྱས་དེ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་དག་དུས་རེས་འགའ་ན་སྲིད་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པས་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་དང་དུ་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་ཀྱང་མིར་སྐྱེས་ལ་གཞན་ཡང་མིར་སྐྱེས་པ་འདྲ་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་མོས་སྤྱོད་ནས་རིམ་པར་བསླབས་པས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་རྫོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་མ་ཟད་ཆེས་དགའ་བ་རྙོགས་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་མི་ནུས་པ་ལ་སྤྱད་ 2-105b ནས་དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་དང་པོར་བདག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་ཐོག་མར་མོས་པ་ཙམ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ན་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དོན་བྱེད་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཁ་ཟས་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ཟ་བའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་རང་གིས་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ནི། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡི་བསོད་ནམས་ཆེར་འབ
【現代漢語翻譯】 因此，未進入大乘（Mahāyāna，偉大的車輛）之前，要勸勉歡喜進入；爲了產生巨大的福德而歡喜進入；通過宣說三種功德的方式來勸勉進入，總共有三種結尾。首先，大乘在道之初，需要承受捨棄頭、手等肢體，以及不畏輪迴痛苦的苦行。這樣做雖然能成就具有殊勝功德的佛果（Buddha-phala，覺悟的果實），但會認為這只是少數偉大人物的境界，像我這樣的普通眾生難以獲得。不應灰心喪氣，因為作為眾生，轉生為人身，成就菩提（Bodhi，覺悟）的所依比天人的所依更為殊勝。而且，人成佛並非只是個別或少數情況，而是無數眾生都已成佛。這也不是偶爾才發生的事情，而是現在每個瞬間，在十方無盡的世界中，都有無數菩薩（Bodhisattva，覺悟的勇士）證得無上圓滿的菩提。因此，不應接受『我無法證得菩提』的沮喪想法，因為我和其他人一樣都轉生為人。他們也是通過對大乘道產生信心和修持，逐漸增長智慧和慈悲，將輪迴的痛苦視為幻象，並且在不捨棄任何眾生的大慈悲力量圓滿時，對於菩提的行持不僅沒有困難的感覺，反而會感到無比的喜悅和清凈，沒有任何世間的安樂可以與之相比，從而行持並證得偉大的佛果。既然如此，我為何不能證得呢？那些菩薩最初也像我一樣是凡夫眾生，但通過進入大乘佛法而成就了這樣的境界。其次，僅僅是對大乘佛法產生信心，也是具有無量利益之處，更何況是如理如法地修持呢？這是為什麼呢？因為這是宣說利益他人的佛法。例如，給予其他眾生食物會增長福德，就像自己吃食物不會獲得福德一樣，以利益其他眾生為根本的佛法——大乘，向他人宣說並自己生起信心，就能獲得經中所說的巨大福德。 因此，未進入大乘（Mahāyāna，偉大的車輛）之前，要勸勉歡喜進入；為了產生巨大的福德而歡喜進入；通過宣說三種功德的方式來勸勉進入，總共有三種結尾。首先，大乘在道之初，需要承受捨棄頭、手等肢體，以及不畏輪迴痛苦的苦行。這樣做雖然能成就具有殊勝功德的佛果（Buddha-phala，覺悟的果實），但會認為這只是少數偉大人物的境界，像我這樣的普通眾生難以獲得。不應灰心喪氣，因為作為眾生，轉生為人身，成就菩提（Bodhi，覺悟）的所依比天人的所依更為殊勝。而且，人成佛並非只是個別或少數情況，而是無數眾生都已成佛。這也不是偶爾才發生的事情，而是現在每個瞬間，在十方無盡的世界中，都有無數菩薩（Bodhisattva，覺悟的勇士）證得無上圓滿的菩提。因此，不應接受『我無法證得菩提』的沮喪想法，因為我和其他人一樣都轉生為人。他們也是通過對大乘道產生信心和修持，逐漸增長智慧和慈悲，將輪迴的痛苦視為幻象，並且在不捨棄任何眾生的大慈悲力量圓滿時，對於菩提的行持不僅沒有困難的感覺，反而會感到無比的喜悅和清淨，沒有任何世間的安樂可以與之相比，從而行持並證得偉大的佛果。既然如此，我為何不能證得呢？那些菩薩最初也像我一樣是凡夫眾生，但通過進入大乘佛法而成就了這樣的境界。其次，僅僅是對大乘佛法產生信心，也是具有無量利益之處，更何況是如理如法地修持呢？這是為什麼呢？因為這是宣說利益他人的佛法。例如，給予其他眾生食物會增長福德，就像自己吃食物不會獲得福德一樣，以利益其他眾生為根本的佛法——大乘，向他人宣說並自己生起信心，就能獲得經中所說的巨大福德。
【English Translation】 Therefore, before entering the Mahāyāna (Great Vehicle), one should be encouraged to enter with joy; to enter with joy for the sake of generating great merit; and to encourage entry by explaining the three qualities. There are three conclusions in total. Firstly, in the beginning of the path of the Mahāyāna, one must endure the hardships of giving up one's head, hands, and other limbs, and not fearing the suffering of samsara (cyclic existence). Although doing so will lead to the attainment of the Buddha-phala (fruit of Buddhahood) with wonderful qualities, one might think that this is only the realm of a few great individuals, and that ordinary beings like oneself could hardly achieve it. One should not be discouraged, because as a sentient being, having been born as a human, the basis for achieving Bodhi (enlightenment) is superior to that of the gods. Moreover, humans attaining Buddhahood is not just an occasional or rare occurrence, but countless beings have attained Buddhahood. This is not something that happens only occasionally, but in every moment, in the infinite worlds of the ten directions, countless Bodhisattvas (enlightenment beings) are attaining unsurpassed and perfect Bodhi. Therefore, one should not accept the discouraging thought that 'I cannot attain Bodhi,' because I, like others, have been born as a human. They too, through developing faith in and practicing the Mahāyāna path, gradually increased their wisdom and compassion, seeing the suffering of samsara as an illusion, and when the power of great compassion that does not abandon any sentient being is perfected, they not only do not feel difficulty in the practice of Bodhi, but also feel immense joy and purity, which no worldly pleasure can compare to, and thus practice and attain the great fruit of Buddhahood. Since that is the case, why can't I attain it? Those Bodhisattvas were also ordinary beings like me at first, but they achieved such a state by entering the Mahāyāna Dharma. Secondly, even just having faith in the Mahāyāna Dharma is a source of immeasurable benefits, let alone practicing it properly. Why is that? Because it is the Dharma that teaches how to benefit others. For example, giving food to other sentient beings increases merit, just as one does not gain merit by eating food oneself. Similarly, the Dharma that is based on benefiting other sentient beings—the Mahāyāna—by teaching it to others and generating faith in oneself, one can obtain the great merit spoken of in the sutras. Therefore, before entering the Mahāyāna (Great Vehicle), one should be encouraged to enter with joy; to enter with joy for the sake of generating great merit; and to encourage entry by explaining the three qualities. There are three conclusions in total. Firstly, in the beginning of the path of the Mahāyāna, one must endure the hardships of giving up one's head, hands, and other limbs, and not fearing the suffering of samsara (cyclic existence). Although doing so will lead to the attainment of the Buddha-phala (fruit of Buddhahood) with wonderful qualities, one might think that this is only the realm of a few great individuals, and that ordinary beings like oneself could hardly achieve it. One should not be discouraged, because as a sentient being, having been born as a human, the basis for achieving Bodhi (enlightenment) is superior to that of the gods. Moreover, humans attaining Buddhahood is not just an occasional or rare occurrence, but countless beings have attained Buddhahood. This is not something that happens only occasionally, but in every moment, in the infinite worlds of the ten directions, countless Bodhisattvas (enlightenment beings) are attaining unsurpassed and perfect Bodhi. Therefore, one should not accept the discouraging thought that 'I cannot attain Bodhi,' because I, like others, have been born as a human. They too, through developing faith in and practicing the Mahāyāna path, gradually increased their wisdom and compassion, seeing the suffering of samsara as an illusion, and when the power of great compassion that does not abandon any sentient being is perfected, they not only do not feel difficulty in the practice of Bodhi, but also feel immense joy and purity, which no worldly pleasure can compare to, and thus practice and attain the great fruit of Buddhahood. Since that is the case, why can't I attain it? Those Bodhisattvas were also ordinary beings like me at first, but they achieved such a state by entering the Mahāyāna Dharma. Secondly, even just having faith in the Mahāyāna Dharma is a source of immeasurable benefits, let alone practicing it properly. Why is that? Because it is the Dharma that teaches how to benefit others. For example, giving food to other sentient beings increases merit, just as one does not gain merit by eating food oneself. Similarly, the Dharma that is based on benefiting other sentient beings—the Mahāyāna—by teaching it to others and generating faith in oneself, one can obtain the great merit spoken of in the sutras.
ྱུང་བ། དཔེར་ན་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཤད་པ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར། རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐེག་དམན་བསྟན་པ་ལས་ནི་ཕན་ཡོན་བཟང་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་ལྟར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ནི། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་དུས་རྟག་ཏུ་མོས་པ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་བྱས་ན་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ 2-106a དང་། མོས་པ་དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བསམ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པའམ་མོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 求法品 དེ་ལྟར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་ནས་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གང་ལ་མོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་མང་དུ་བསགས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱ་དགོས་པས་ཆོས་འཚོལ་གྱི་ལེའུ་བཤད་པ་འདི་ལ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འཚོལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཆོས་འཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་ལྔ་ལས། 所求之法 དང་པོ་ལ། བཤད་བྱ་ལུང་གི་ཆོས་བཙལ་བ་དང་། རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་བཙལ་བ་གཉིས། 求所說教法 དང་པོ་ལ། དམིགས་པ་གསུང་རབ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། དེས་བསྟན་དོན་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། འཚོལ་བྱེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་གསུམ་ལས། 尋求所緣教法 དང་པོ་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བི་ཊཀ་ཞེས་པ་སྡེ་སྣོད་དེ་དེའི་ནང་དུ་ཤེས་བྱའི་དོན་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཏགས་ཏེ། ཡུལ་དབུས་ཀྱི་བྲེ་བོ་ཆེ་ལའང་མིང་དེ་ 2-106b འཇུག་པ་ནི། དེའི་ནང་དུ་བྲེ་ཆུང་མང་པོ་འདུས་ཤིང་ཤོང་བ་བཞིན། འདིར་ཡང་སྡེ་སྣོད་དེར་བརྗོད་བྱ་ཤེས་བྱའི་དོན་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡེ་སྣོད་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཀྱང་རུ
【現代漢語翻譯】 複次，譬如以無量充滿七寶的田地供養如來，不如宣說大乘佛法中的一個偈頌功德殊勝。同樣，爲了自身利益而宣說小乘佛法，雖然也有好的功德，但不如宣說大乘佛法所獲得的功德。第三個總結的偈頌是：如是，殊勝的大乘，即大乘殊勝道的佛法，是廣闊無邊的。菩薩智者應當時常增上信解，如此則能不斷產生廣大的福德，並且這種信解會逐漸增上，直至十地菩薩的果位，最終成就無量功德的自性，即無上正等正覺。大乘經莊嚴論中，思惟大乘之信或信解品第十一的解釋完畢。 求法品 如是宣說信解品后，僅有信解是不夠的，對於所信解的甚深廣大的大乘佛法，需要通過聽聞、思惟、修習的智慧來尋求，積累大量的聽聞，並且對其中的意義獲得定解，因此宣說求法品。此品分為五個部分：所求之法，以何種方式尋求，尋求的差別，求法的果，以及總結的偈頌。 所求之法 第一部分分為：尋求所說教法和尋求所證悟之義法兩種。 求所說教法 第一部分分為：完全尋求所緣的經文字身，完全尋求經文所詮釋的意義，以及完全尋求能尋求的作意三種。 尋求所緣教法 第一部分爲了說明以三種智慧所緣的對境，宣說了四個偈頌。其中，所緣即是佛陀的經文三藏之法。所謂的『毗奈耶』（藏文：བི་ཊཀ་，梵文天城體：विनय，梵文羅馬擬音：vinaya，漢語字面意思：調伏），即是三藏，因為其中包含了許多所知的意義，所以如此稱呼。如同中央地區的大的量具也用這個名字一樣，因為其中包含和容納了許多小的量具。這裡也是一樣，因為三藏中包含了許多所詮釋的所知意義。三藏的分類有：經藏、律藏、論藏三種，或者可以歸納為大乘菩薩藏和小乘聲聞藏兩種。
【English Translation】 Furthermore, just as offering boundless fields filled with the seven precious substances to the Tathagatas is surpassed by the merit of reciting a single verse of the Mahayana Dharma, similarly, while teaching the Hinayana Dharma for one's own benefit has good merits, it does not attain the same merit as teaching the Mahayana. The third concluding verse is: Thus, the noble Mahayana, the Dharma of the Mahayana noble path, is vast and extensive. A Bodhisattva with wisdom should always increase their faith and understanding, thereby continuously generating great merit, and this faith will gradually increase up to the tenth Bhumi, ultimately transforming into the nature of immeasurable qualities, the unsurpassed perfect enlightenment. From the Ornament of the Mahayana Sutras, the explanation of the eleventh chapter, 'Thinking of Faith in the Mahayana or the Chapter of Faith and Understanding,' is complete. Chapter on Seeking the Dharma Having explained the chapter on faith and understanding, it is not enough to merely have faith and understanding. One must seek the profound and vast Mahayana Dharma, in which one has faith, through the wisdom of hearing, contemplating, and meditating, accumulating extensive hearing and gaining certainty about its meaning. Therefore, this chapter on seeking the Dharma is explained. This chapter is divided into five parts: the Dharma to be sought, the means by which to seek, the distinctions of seeking, the result of seeking the Dharma, and the concluding verses. The Dharma to be Sought The first part is divided into two: seeking the Dharma that is taught and seeking the Dharma that is realized. Seeking the Dharma that is Taught The first part is divided into three: completely seeking the object of focus, the scriptures themselves; completely seeking the meaning explained by the scriptures; and completely seeking the mental activity that enables the seeking. Seeking the Object of Focus The first part, to explain the object focused upon by the three wisdoms, presents four verses. Here, the object of focus is the Dharma of the Tripitaka, the scriptures of the Buddha. The term 'Vinaya' (Tibetan: བི་ཊཀ་, Sanskrit Devanagari: विनय, Sanskrit Romanization: vinaya, Literal Chinese meaning: Subduing), refers to the Tripitaka, because it contains many knowable meanings, hence the name. Just as the large measuring container in central regions also has this name, because it contains and accommodates many smaller measuring containers, similarly, here too, the Tripitaka contains many knowable meanings that are expressed. The divisions of the Tripitaka are: the Sutra Pitaka, the Vinaya Pitaka, and the Abhidharma Pitaka, or they can be summarized into the Mahayana Bodhisattva Pitaka and the Hinayana Shravaka Pitaka.
ང་ངོ་། །སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དོན་མང་པོ་དེའི་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུང་རབ་ལ་རྒྱས་པར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱེས་རབས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ལས་ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པའང་ཡོད། ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་གཏོགས་པའང་ཡོད། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ནི་དགུར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དང་། བསླབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་དང་པོ་ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་བཤད་དེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གང་དང་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ 2-107a པ་མ་ཤེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ལ། དེ་དག་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས་དོན་དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ནི་འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཇི་བདེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁྱིམ་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འགོག་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་གང་གིས་ཕས་ཕམ་པ་དང་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བ་དང་། ཉེས་བྱས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་བཀག་སྟེ་མ་གནང་ངོ་། །ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སོགས་རང་ཉིད་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དང་ཐལ་པ་ཚེར་མའི་ཁྲོད་དུ་ཉལ་བ་དང་། གཅེར་བུ་དང་ཟས་གཅོད་པ་དང་། ཁྱི་དང་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་བདག་གི་ལུས་ངལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ལུས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་སྡིག་མེད་རྣམས་རབ་བྱུང་ཐུན་མོང་པ་ཀུན་ལའང་གནང་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྒྱ་སྟོང་རི་བའི་གོས་དང་། ཁང་བཟང་བཀོད་མཛེས་མིག་མང་དག་ཀྱང་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་བཟང་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ཡང་ཆགས་པ་དང་རྒྱགས་པ་མེད་ན་ད
【現代漢語翻譯】 我（ངོ་།）解釋『論藏』（སྡེ་སྣོད་，藏文：集合之意，指佛經的彙集）這個詞的含義是因為它包含了很多意義，正如上面所說的那樣。佛經可以詳細地分為十二類，即：『經部、應頌、記別、諷頌、自說、因緣、譬喻、本事、本生、方廣、希法、論議』（མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ།）。其中，『方廣』（རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་）非常廣博，『本生』（སྐྱེས་རབས་）屬於菩薩藏，其餘大部分是聲聞乘和大乘共通的，也有大部分屬於聲聞乘的論藏。如果將這十二類進行歸納，可以歸納為三藏（སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ།）。將佛法分為三藏的原因有九個方面。從所應斷除的角度來看有三個方面，從所應修習的角度來看有三個方面，從所應瞭解的角度來看有三個方面。首先，通過消除三種煩惱（ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ），即對於蘊（ཕུང་，梵文：skandha，梵文羅馬擬音：skandha，漢語字面意思：積聚）、界（ཁམས་，梵文：dhātu，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界限）、處（སྐྱེ་མཆེད་，梵文：āyatana，梵文羅馬擬音：āyatana，漢語字面意思：生處）等法產生懷疑的煩惱，因此宣說了作為對治的經藏（མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་）。對於蘊、界、處、緣起（རྟེན་འབྲེལ་，梵文：pratītyasamutpāda，梵文羅馬擬音：pratītyasamutpāda，漢語字面意思：此有故彼有）、諦（བདེན་པ་，梵文：satya，梵文羅馬擬音：satya，漢語字面意思：真實）、地（ས་，梵文：bhūmi，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：土地）、波羅蜜多（ཕར་ཕྱིན་，梵文：pāramitā，梵文羅馬擬音：pāramitā，漢語字面意思：到彼岸）等法的自相和共相的含義，如果不知道它們是什麼樣的，就會產生懷疑。因此，通過指出『這些是這樣的』，使人們能夠如實地瞭解這些含義，從而消除懷疑。 律藏（འདུལ་བ་）是對治追逐慾望和苦行的兩種極端（འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ།）所產生的近取煩惱（ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ）。爲了阻止像在家人一樣，因貪戀慾望而隨意享用各種物品，從而造作惡業，因此禁止了世俗的惡行，即那些會導致犯根本罪（ཕས་ཕམ་པ་，梵文：parājika，梵文羅馬擬音：parājika，漢語字面意思：他勝罪）、僧殘罪（ལྷག་མ་，梵文：saṃghāvaśeṣa，梵文羅馬擬音：saṃghāvaśeṣa，漢語字面意思：僧殘）、墮罪（ལྟུང་བ་，梵文：prāyascittika，梵文羅馬擬音：prāyascittika，漢語字面意思：應懺悔）、惡作罪（ཉེས་བྱས་，梵文：duṣkṛta，梵文羅馬擬音：duṣkṛta，漢語字面意思：惡作）等的行為。但是，允許擁有缽（ལྷུང་བཟེད་）和法衣（ཆོས་གོས་）等維持生活的清凈物品。爲了對治像外道一樣，通過嚴酷的苦行，如睡在灰燼和荊棘中、裸體、斷食、進行狗和牛的苦行等，使自己的身體疲憊和痛苦的行為，允許所有出家人擁有維持身體的、無罪的資具。佛陀還說，對於持戒和具有功德的僧侶，即使享用具有百味的食物、價值百千的衣服以及裝飾精美的豪宅也是允許的。即使擁有這些美好的享受，如果沒有貪執和傲慢，那麼也是可以的。
【English Translation】 I (ངོ་།) explain the meaning of the term 'Abhidhamma Pitaka' (སྡེ་སྣོད་, Tibetan: collection, referring to the collection of Buddhist scriptures) because it encompasses many meanings, as mentioned above. The Buddhist scriptures can be divided into twelve categories in detail, namely: 'Sutra, Geya, Vyakarana, Gatha, Udana, Nidana, Avadana, Itivuttaka, Jataka, Vaipulya, Adbhutadharma, and Upadesha' (མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ།). Among them, 'Vaipulya' (རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་) is very extensive, 'Jataka' (སྐྱེས་རབས་) belongs to the Bodhisattva Pitaka, and most of the rest are common to the Sravaka and Mahayana, and some belong to the Sravaka Pitaka. If these twelve categories are summarized, they can be summarized into the Three Pitakas (སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ།). There are nine reasons for dividing the Dharma into the Three Pitakas. There are three aspects from the perspective of what should be abandoned, three aspects from the perspective of what should be practiced, and three aspects from the perspective of what should be understood. First, by eliminating the three afflictions (ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ), that is, the affliction of doubt about the dharmas of the skandhas (ཕུང་, Sanskrit: skandha, Sanskrit Romanization: skandha, literal Chinese meaning: accumulation), dhatus (ཁམས་, Sanskrit: dhātu, Sanskrit Romanization: dhātu, literal Chinese meaning: boundary), ayatanas (སྐྱེ་མཆེད་, Sanskrit: āyatana, Sanskrit Romanization: āyatana, literal Chinese meaning: place of birth), etc., therefore, the Sutra Pitaka (མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་) is taught as the antidote. Regarding the meanings of the self-characteristics and common characteristics of skandhas, dhatus, ayatanas, dependent origination (རྟེན་འབྲེལ་, Sanskrit: pratītyasamutpāda, Sanskrit Romanization: pratītyasamutpāda, literal Chinese meaning: this arising, that arising), truths (བདེན་པ་, Sanskrit: satya, Sanskrit Romanization: satya, literal Chinese meaning: truth), bhumis (ས་, Sanskrit: bhūmi, Sanskrit Romanization: bhūmi, literal Chinese meaning: earth), paramitas (ཕར་ཕྱིན་, Sanskrit: pāramitā, Sanskrit Romanization: pāramitā, literal Chinese meaning: to the other shore), etc., if one does not know what they are like, doubts will arise. Therefore, by pointing out 'these are like this,' people can truly understand these meanings and eliminate doubts. The Vinaya Pitaka (འདུལ་བ་) is the antidote to eliminate the proximate afflictions (ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ) that arise from pursuing the two extremes of desire and asceticism (འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ།). In order to prevent lay people from indulging in desires and freely enjoying various items, thereby creating evil deeds, worldly evil deeds are prohibited, that is, those behaviors that lead to committing parajika (ཕས་ཕམ་པ་, Sanskrit: parājika, Sanskrit Romanization: parājika, literal Chinese meaning: defeat by others), samghavesesa (ལྷག་མ་, Sanskrit: saṃghāvaśeṣa, Sanskrit Romanization: saṃghāvaśeṣa, literal Chinese meaning: remainder of the sangha), prayascittika (ལྟུང་བ་, Sanskrit: prāyascittika, Sanskrit Romanization: prāyascittika, literal Chinese meaning: requiring confession), duskrita (ཉེས་བྱས་, Sanskrit: duṣkṛta, Sanskrit Romanization: duṣkṛta, literal Chinese meaning: bad action), etc. However, it is permissible to possess pure items for maintaining life, such as a begging bowl (ལྷུང་བཟེད་) and robes (ཆོས་གོས་). In order to counteract the behavior of exhausting and suffering one's body through severe asceticism, like the heretics who sleep in ashes and thorns, are naked, fast, and practice the asceticism of dogs and cows, all renunciants are allowed to have sinless means of maintaining the body. The Buddha also said that for monks who uphold the precepts and possess merits, it is permissible to enjoy food with a hundred flavors, clothes worth hundreds of thousands, and beautifully decorated mansions. Even if one possesses these wonderful enjoyments, if there is no attachment and arrogance, then it is permissible.
ེ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ཡོད་ལ། སྔོ་ངད་ཀྱི་ཟས་དང་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་གོས་སོགས་འཆང་བ་ལ་གནས་ 2-107b ཀྱང་ཆགས་པ་དང་རྒྱགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྤངས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་སྙེམས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཐོས་པས་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་ཆགས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བ་ནི་ལྟ་བ་སྙེམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་ཆོས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་དེ་ཐོས་ན་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྙེམས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་སོ། །ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་མདོ་སྡེས་བསླབ་པ་གསུམ་ཀ་སྟོན་ཏོ། །འདུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ 2-108a རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་མདོ་སྡེས་ཆོས་དང་དོན་བཤད་དོ་ཞེས་པ། ཆོས་ནི་མིང་དང་དོན་བརྗོད་བྱ་གཉིས་བསྟན་པའམ། ཡང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་བསྟན་པ་ནི་ཆོས། དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་ལ་དོན་ཞེས་དང་། ཡང་མཐོ་རིས་འཐོབ་བྱེད་དགེ་བཅུ་ལ་ཆོས། མྱང་འདས་འཐོབ་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སོ་བདུན་སོགས་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་མདོ་སྡེས་བཤད་པས་སོ། །འདུལ་བས་ཆོས་དང་དོན་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པས་དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱས་པའམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་བསྒྲུབ་པའོ། །མངོན་པས་ཆོས་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་མཁས་པར་བྱེད་དོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཆོས་དེ་དག་བཙལ་བའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཤེས་རབ
【現代漢語翻譯】 如果安住于無過失的行為，持有青草食物和粗糙的衣服等，但仍然有貪執和傲慢，那麼這就是有過失的行為。因此，爲了捨棄有過失的資具，而使用無過失的資具，這是爲了遣除兩種邊見的對治。論藏是對治我見傲慢的對治，因為稍微聽聞就產生我慢，並且沉迷於破戒的行為，不去善知識那裡尋求更多的聽聞，這被稱為我見傲慢。因為論藏如實地確定了法的自相和共相，聽聞這些就能捨棄對見解和戒律顛倒執著的各種傲慢和見解。如果從學處方面來說，增上戒律學是指共同的別解脫戒律圓滿，或者大乘的惡行禁戒、集善法、利益有情的戒律等。增上心學是指共同的四禪八定，以及不共的菩薩的勇猛行等禪定。增上慧學是指共同的四聖諦，以及不共的大乘的無分別智。這些經典都宣說了三學。律藏宣說了戒律和禪定二學，如果按照律藏所說的那樣行持，那麼具足戒律就不會有後悔等，從而逐漸獲得禪定。論藏則是因為如實地確定了諸法的自相和共相，所以能夠生起如實了知諸法體性的智慧。此外，如果從所知境的角度來說，經藏宣說了法和義，法是指名和義所表達的二者，或者宣說蘊、界、處等是法。四種秘密意趣是義，或者獲得善趣的十善是法，獲得涅槃的三十七道品等是義，這些都是經藏所宣說的。律藏所說的成辦正法和義是指通過精勤調伏煩惱來現證或修習這二者。論藏則如實地宣說正法和義，並且非常確定地使人精通。那麼，尋求這三藏之法的必要是什麼呢？ 如果安住于無過失的行為，持有青草食物和粗糙的衣服等，但仍然有貪執和傲慢，那麼這就是有過失的行為。因此，爲了捨棄有過失的資具，而使用無過失的資具，這是爲了遣除兩種邊見的對治。論藏是對治我見傲慢的對治，因為稍微聽聞就產生我慢，並且沉迷於破戒的行為，不去善知識那裡尋求更多的聽聞，這被稱為我見傲慢。因為論藏如實地確定了法的自相和共相，聽聞這些就能捨棄對見解和戒律顛倒執著的各種傲慢和見解。如果從學處方面來說，增上戒律學是指共同的別解脫戒律圓滿，或者大乘的惡行禁戒、集善法、利益有情的戒律等。增上心學是指共同的四禪八定，以及不共的菩薩的勇猛行等禪定。增上慧學是指共同的四聖諦，以及不共的大乘的無分別智。這些經典都宣說了三學。律藏宣說了戒律和禪定二學，如果按照律藏所說的那樣行持，那麼具足戒律就不會有後悔等，從而逐漸獲得禪定。論藏則是因為如實地確定了諸法的自相和共相，所以能夠生起如實了知諸法體性的智慧。此外，如果從所知境的角度來說，經藏宣說了法和義，法是指名和義所表達的二者，或者宣說蘊、界、處等是法。四種秘密意趣是義，或者獲得善趣的十善是法，獲得涅槃的三十七道品等是義，這些都是經藏所宣說的。律藏所說的成辦正法和義是指通過精勤調伏煩惱來現證或修習這二者。論藏則如實地宣說正法和義，並且非常確定地使人精通。那麼，尋求這三藏之法的必要是什麼呢？
【English Translation】 If one abides in faultless conduct, possessing things like grass food and rough clothing, but still has attachment and pride, then that is faulty conduct. Therefore, in order to abandon faulty possessions and use faultless possessions, this is the antidote to eliminate the two extremes. The Abhidhamma Pitaka is the antidote to conceit in one's views, because hearing only a little, one becomes arrogant and attached to immoral conduct, not seeking much hearing from a virtuous friend, which is called conceit in one's views. Because the Abhidhamma accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, hearing this will abandon various conceits and views that hold views and morality in a reversed manner. Furthermore, in terms of training, the higher training in morality refers to the common complete Pratimoksha vows, or the Mahayana vows of abstaining from misconduct, accumulating virtuous dharmas, and benefiting sentient beings. The higher training in mind refers to the common eight Samadhi of the Form and Formless Realms, and the uncommon Samadhi of the Bodhisattva's heroic conduct, etc. The higher training in wisdom refers to the common Four Noble Truths, and the uncommon non-conceptual wisdom of the Mahayana. The Sutra Pitaka teaches all three trainings. The Vinaya Pitaka teaches the two trainings of morality and Samadhi, because if one practices as stated in the Vinaya, possessing morality will lead to no regret, etc., and gradually attain Samadhi. The Abhidhamma Pitaka, because it accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, gives rise to the wisdom that correctly knows the characteristics of dharmas. Furthermore, in terms of objects of knowledge, the Sutra Pitaka teaches dharma and meaning, where dharma refers to the expression of name and meaning, or the teaching of the skandhas, dhatus, ayatanas, etc., is dharma. The four hidden intentions are meaning, or the ten virtues that lead to higher realms are dharma, and the thirty-seven factors of enlightenment that lead to Nirvana are meaning, which are taught by the Sutra Pitaka. The Vinaya Pitaka's accomplishment of dharma and meaning refers to manifesting or practicing these two by diligently subduing afflictions. The Abhidhamma Pitaka accurately teaches dharma and meaning, and makes one skilled by thoroughly ascertaining them. What is the necessity of seeking these dharmas of the three Pitakas? If one abides in faultless conduct, possessing things like grass food and rough clothing, but still has attachment and pride, then that is faulty conduct. Therefore, in order to abandon faulty possessions and use faultless possessions, this is the antidote to eliminate the two extremes. The Abhidhamma Pitaka is the antidote to conceit in one's views, because hearing only a little, one becomes arrogant and attached to immoral conduct, not seeking much hearing from a virtuous friend, which is called conceit in one's views. Because the Abhidhamma accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, hearing this will abandon various conceits and views that hold views and morality in a reversed manner. Furthermore, in terms of training, the higher training in morality refers to the common complete Pratimoksha vows, or the Mahayana vows of abstaining from misconduct, accumulating virtuous dharmas, and benefiting sentient beings. The higher training in mind refers to the common eight Samadhi of the Form and Formless Realms, and the uncommon Samadhi of the Bodhisattva's heroic conduct, etc. The higher training in wisdom refers to the common Four Noble Truths, and the uncommon non-conceptual wisdom of the Mahayana. The Sutra Pitaka teaches all three trainings. The Vinaya Pitaka teaches the two trainings of morality and Samadhi, because if one practices as stated in the Vinaya, possessing morality will lead to no regret, etc., and gradually attain Samadhi. The Abhidhamma Pitaka, because it accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, gives rise to the wisdom that correctly knows the characteristics of dharmas. Furthermore, in terms of objects of knowledge, the Sutra Pitaka teaches dharma and meaning, where dharma refers to the expression of name and meaning, or the teaching of the skandhas, dhatus, ayatanas, etc., is dharma. The four hidden intentions are meaning, or the ten virtues that lead to higher realms are dharma, and the thirty-seven factors of enlightenment that lead to Nirvana are meaning, which are taught by the Sutra Pitaka. The Vinaya Pitaka's accomplishment of dharma and meaning refers to manifesting or practicing these two by diligently subduing afflictions. The Abhidhamma Pitaka accurately teaches dharma and meaning, and makes one skilled by thoroughly ascertaining them. What is the necessity of seeking these dharmas of the three Pitakas?
་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་དེས་ནི། ཐོས་པས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དང་། བསམས་པས་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རང་གི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་དོན་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དེ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་དག་ནི། མདོར་བསྡུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རེ་རེ་ལ་ 2-108b ཡང་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་དེ་མཐའ་དག་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་ལམ་སྦྱངས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཚོལ་བས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་ལམ་གྱི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། མཉན་ཡོད་སོགས་ཡུལ་གང་དུ་བཤད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བཤད་པ་དང་། ཞུ་བ་པོ་སོགས་གང་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་གསུམ་པོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་གླེང་གཞི་ཡིན་པས་ན་དེ་འདྲའི་གནས་རྣམས་དང་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། དེའི་དོན་དགོངས་དགོངས་མིན་ལྡེམ་དགོངས་སོགས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སུ་ཏྲཱའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ནས་དོན་དེ་དག་དེར་དཀྲི་བའམ་མདོ་ཙམ་དུ་ཚང་བས་སོ། །ཨབྷའི་སྒྲ་ལ་མངོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཞེས་པ་མངོན་དུའི་ཞེས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་ཏེ། བདེན་པ་བྱང་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་དབབ་པས་མྱང་འདས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་མངོན་པར་བསྟན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་ 2-109a འབེལ་གཏམ་དང་བརྩད་པ་ཡི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་དོན་རིགས་པ་དང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བི་ན་ཡ་ཞེས་པ་འདུལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྟུང་བ་ནི་སྡེ་ལྔ་སྟེ། ཕས་ཕམ། ལྷག་མ། ཉེས་པ་སྦོམ་པོ། ལྟུང་བྱེད། སོར་བཤགས་ལྔའོ་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཕམ་ལྷག་ལྟུང་བྱེད་སོར
【現代漢語翻譯】 通過聽聞、思維和修習三者來全面尋求和實踐，聽聞能在自相續中種下解脫道的習氣，思維能以領悟其意義的方式獲得證悟，修習能依靠止觀平息散亂的分別念，並以勝觀徹底證悟實相，從而使自相續獲得解脫。那麼，以三藏來安立的意義是什麼？它們的詞義又是什麼呢？經藏（Sūtra）、論藏（Abhidharma）和律藏（Vinaya），總而言之， 對於每一個藏，又有四種意義：具有智慧的菩薩通過修習大小乘的三藏，完全通達后，通過修習道，就能獲得一切智智（Sarvākārajñatā）。聲聞（Śrāvaka）不尋求一切智智，即使不通達三藏，僅僅通達一句偈頌中關於人無我的意義，也能獲得自道滅盡不再生的智慧。那麼，三藏的四種簡要意義是什麼呢？在何處宣說，如在舍衛城（Śrāvastī）等處宣說；由誰宣說，如由薄伽梵（Bhagavān）宣說；為誰宣說，如為請問者等宣說。這三者被稱為『處』，是經藏產生的處所或基礎，因此稱為『處』。還有，二諦（Satya-dvaya）的體性，以及蘊（Skandha）、界（Dhātu）、處（Āyatana）、緣起（Pratītyasamutpāda）等法，並對其意義進行辨別，如密意（Abhiprāya）、非密意、隱義（Ledayārtha）等。因為只是簡略地陳述，所以稱為經藏。從梵語『Sūtra』一詞引申而來，意思是將這些意義貫穿或簡略地包含在其中。『Abhi』一詞表示『論』，也即『Abhimukha』，意為『面向』，指向。因為毫不錯誤地確定真諦、菩提分（Bodhipākṣika）、緣起等意義，從而使之面向涅槃（Nirvāṇa）；同樣，對於每一個法，也反覆地進行各種區分和顯現，如是有色無色、有漏無漏等；並且以理智和 辯論的方式，徹底壓倒外道；以理智和完全確定的方式確定經藏的意義，從而使其顯現，因此稱為論法（Abhidharma）。『Vinaya』意為『律』，其中墮罪有五類：他勝罪（Parājika）、僧殘罪（Saṃghāvaśeṣa）、墮罪（Prayaścittika）、單墮罪（Śaikṣa）和悔過罪（Pratideśanī）。或者說，他勝、僧殘、墮罪、單墮
【English Translation】 By fully seeking and practicing through the three—hearing, thinking, and meditating—hearing plants the seeds of the path to liberation in one's own mind-stream; thinking enables one to gain realization by understanding its meaning; meditating, relying on tranquility (śamatha), pacifies the wandering thoughts; and insight (vipaśyanā) thoroughly realizes the true nature, thereby liberating one's own mind-stream. So, what is the meaning of establishing the Three Baskets (Tripiṭaka)? And what are their etymologies? The Sūtra Piṭaka, the Abhidharma Piṭaka, and the Vinaya Piṭaka—in short, for each Piṭaka, there are four meanings: A Bodhisattva with wisdom, having fully understood the Three Baskets of both the Great and Small Vehicles, attains all-knowingness (Sarvākārajñatā) through practicing the path. Śrāvakas do not seek all-knowingness; even without understanding the Three Baskets, merely understanding the meaning of a single verse about the selflessness of the person, they can attain the wisdom of knowing the exhaustion of their own path and no further rebirth. So, what are the four brief meanings of the Three Baskets? Where it is taught, such as being taught in Śrāvastī and other places; by whom it is taught, such as being taught by the Bhagavan; and for whom it is taught, such as being taught for the questioner and others. These three are called 'place,' the place or basis from which the Sūtra Piṭaka arises, hence called 'place.' Also, the nature of the Two Truths (Satya-dvaya), and the dharmas of the aggregates (Skandha), elements (Dhātu), sources (Āyatana), dependent origination (Pratītyasamutpāda), etc., and distinguishing their meanings, such as intention (Abhiprāya), non-intention, hidden meaning (Ledayārtha), etc. Because it is only briefly stated, it is called the Sūtra Piṭaka. Derived from the Sanskrit word 'Sūtra,' it means to thread these meanings together or briefly contain them within. The word 'Abhi' means 'Abhidharma,' which is 'Abhimukha,' meaning 'facing,' pointing towards. Because it unerringly establishes the meanings of the truths, the factors of enlightenment (Bodhipākṣika), dependent origination, etc., thereby making it face towards Nirvāṇa; similarly, for each dharma, it repeatedly makes various distinctions and manifestations, such as being with or without form, with or without defilements, etc.; and with reason and argumentation, thoroughly overpowering the opponents; establishing the meaning of the Sūtra Piṭaka with reason and complete certainty, thereby making it manifest, hence called Abhidharma. 'Vinaya' means 'discipline,' in which there are five categories of offenses: Pārājika, Saṃghāvaśeṣa, Prāyaścittika, Śaikṣa, and Pratideśanī. Or, Pārājika, Saṃghāvaśeṣa, Prāyaścittika, Śaikṣa
་བཤགས་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྟུང་བ་དེ་སྐྱེ་བའམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ལྟུང་བ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་མ་གུས་པ་བཞི་ཡིན་པ་དང་། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བའམ་བསླང་བ་ནི། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་འགྱོད་ཅིང་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱ་བར་བསྡམ་པའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ལས་བསླང་པའོ། །ལྟུང་བ་ལས་དབྱུང་བའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དང་པོར་སོ་སོར་བཤགས་པ་ནི་དགེ་སློང་གཅིག་གམ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་མཐོལ་ནས་བཤགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཆད་པའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཕམ་པ་འཆབ་སེམས་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་ཕྱིས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ནས་བཤགས་པ་ལ་ཆད་པའི་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲལ་གྱི་མཐར་བཞག་ཅིང་ཐ་མར་བཟའ་བ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་སྟེ་སླར་བསླབ་པ་སྦྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་བསྒྱུར་བས་དབྱུང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་བཟའ་བར་མ་གནང་བ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ལམ་དུ་སོན་པ་ལ་དུས་ཞེས་གནང་བ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་དགྲོལ་བ་ཞེས་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ 2-109b པའི་དུས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་དང་བསླབ་གཞི་བཅས་པ་རྣམས་ལས་བསླབ་པའི་ཚིག་ཕྲན་ཚེགས་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ཀུན་དགའ་བོ་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ནས་ཞུ་བར་མ་བྱུང་བས། ཕྱིས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་སོགས་སྡུད་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཞུས་ཞེས་ཉེས་ཆད་དུ་བསྒྲགས་སོ། །བསླབ་ཚིག་ཕྲན་ཚེགས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་གཞུང་གི་སྡེ་ལས་དགེ་འདུན་ཚོགས་པས་བསླབ་ཚིག་ཕྲ་མོ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་ཅེས་གྲག་པ་ཙམ་ལས། བསླབ་ཚིག་ལས་དགེ་འདུན་གྱིས་དགྲོལ་བ་སྔར་ཡང་མེད་ད་ལྟར་ཡང་མེད་ཅེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ལྔ་པ་གནས་སམ་རྟེན་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་ཕན་ཚུན་མཚན་འགྱུར་ན་དེ་དག་གི་ལྟུང་བ་ནི་དགེ་སློང་ལ་ཕས་ཕམ་བཞི། དགེ་སློང་མ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པས་ཕམ་པ་དང་ལྟུང་བ་མང་ཉུང་དུ་གྱུར་པས་ན་དགེ་སློང་མར་མཚན་འགྱུར་ན་དགེ་སློང་གི་ཚེའི་ལྟུང་བ་བྱུང་ཡང་། ལྟུང་བ་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱིས་བཤགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བུད་མེད་དུ་གྱུར་ནས་ཉེས་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཆོ་ག་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་མ་མཚན་འགྱུར་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་འབྱུང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞིའི་དོན་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སོགས་བཞི་ལ་བརྟགས་ཏེ་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བས་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདུན་པ་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། བདེན་པ་མཐོང་ན་སྔོན་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་བྱས་པ
【現代漢語翻譯】 懺悔罪業。產生或出現墮落之因有四：不瞭解墮落的自性，煩惱，放逸，以及不恭敬戒律。從墮落中解脫或恢復的方法是：從內心深處懺悔，併發誓以後不再犯同樣的錯誤，通過約束來從罪業中解脫。從墮落中解脫或徹底解脫有七種方式：第一，個別懺悔，即在一位或四位比丘面前坦白並懺悔。第二，接受懲罰，即沒有隱藏犯波羅夷罪的意圖，後來產生後悔之心，懺悔後接受懲罰，被置於僧團的末位，最後才被允許接受食物等供養，並重新接受戒律。第三，通過改變而解脫，例如，世尊不允許在下午食用食物，但允許那些在路途中行走的人在特定時間食用。第四，解脫，即以前世尊曾對阿難說：『我入涅槃之時，你們可以捨棄所制定的細小戒條。』但當佛陀入涅槃時，阿難因悲傷過度而未能請求。後來，大迦葉等結集者指責他為何沒有請求，並以此作為懲罰。在《大毗婆沙論》中說，依據世尊所說『可以捨棄細小戒條』，有部宗認為僧團可以捨棄細小戒條，但這僅僅是傳說，僧團從未捨棄過任何戒條。第五，改變所依或基礎，即比丘或比丘尼之間改變性別，那麼他們的墮落也會改變，因為比丘有四條波羅夷罪，而比丘尼有八條。如果比丘轉變為比丘尼，即使之前犯了比丘的墮落罪，由於性別改變，即使沒有進行懺悔等儀式，也能從罪業中解脫。比丘尼改變性別也是如此。第六，通過如實證悟而解脫，即通過思維四法印（諸行無常等），以智慧證悟真理，從而從細微的罪業中解脫。第七，獲得法性而解脫，即證悟真諦，那麼之前所犯的細微罪業也會被清凈。 懺悔罪業。墮落的起因是：不瞭解墮落的定義，煩惱，放逸，不尊重戒律。從墮落中恢復的方法是：通過內心的後悔，併發誓以後不再犯，通過約束來從罪業中恢復。從墮落中解脫的方法有七種：第一種是個別懺悔，即在一位或四位比丘面前坦白。第二種是接受懲罰，即沒有隱藏犯波羅夷罪的意圖，後來後悔，懺悔後接受懲罰，被置於僧團的末位，最後才被允許接受食物等。第三種是通過改變而解脫，例如，世尊不允許在下午食用食物，但允許那些在路途中行走的人在特定時間食用。第四種是解脫，即以前世尊曾對阿難說：『我入涅槃之時，你們可以捨棄所制定的細小戒條。』但當佛陀入涅槃時，阿難因悲傷過度而未能請求。後來，大迦葉等結集者指責他為何沒有請求。依據世尊所說，有部宗認為僧團可以捨棄細小戒條，但這僅僅是傳說。第五種是改變所依或基礎，即比丘或比丘尼之間改變性別，那麼他們的墮落也會改變。如果比丘轉變為比丘尼，即使之前犯了比丘的墮落罪，也能從罪業中解脫。比丘尼改變性別也是如此。第六種是通過如實證悟而解脫，即通過思維四法印，以智慧證悟真理，從而從細微的罪業中解脫。第七種是獲得法性而解脫，即證悟真諦，那麼之前所犯的細微罪業也會被清凈。
【English Translation】 Confession of transgressions. The causes for the arising or occurrence of transgressions are four: not knowing the characteristics of transgressions, afflictions, negligence, and disrespect for the precepts. To rise or recover from transgressions is to repent with intention and to restrain oneself from committing them again, thus recovering from offenses. There are seven ways to be released or definitively freed from transgressions: First, individual confession, which is confessing and admitting before one or four monks, etc. Second, accepting the penalty, which is practicing without concealing the intention of committing Pārājika (波羅夷，梵文：Parājika，巴利文：Pārājika，字面意思：他勝罪), and later regretting it, then confessing and accepting the penalty of being placed at the end of the assembly and being allowed to receive food, etc., last, and then being given the precepts again. Third, being released through transformation, such as when the Bhagavan (薄伽梵，梵文：Bhagavān，字面意思：世尊) did not allow eating food in the afternoon, but allowed those who were on the road to eat at a certain time. Fourth, liberation, which is when the Bhagavan previously said to Ānanda (阿難陀，梵文：Ānanda，字面意思：阿難): 'When I pass into Parinirvana (般涅槃，梵文：Parinirvāṇa，字面意思：完全的涅槃), remember to release the minor precepts that have been established.' However, when the Buddha passed into Parinirvana, Ānanda was overwhelmed with grief and did not request it. Later, Mahākāśyapa (摩訶迦葉，梵文：Mahākāśyapa，字面意思：大迦葉) and others who compiled the teachings proclaimed it as a fault why he had not requested it. Based on the statement 'the minor precepts should be released,' the Sarvāstivāda (說一切有部，梵文：Sarvāstivāda，字面意思：一切有部) school believes that the Sangha (僧伽，梵文：Saṃgha，字面意思：僧團) can release the minor precepts, but this is only a rumor, and the Sangha has never released any precepts, as stated in the commentary on the Blo brtan. Fifth, changing the basis or support, which means that if a monk or nun changes gender, their transgressions will change because a monk has four Pārājika offenses, while a nun has eight. If a monk changes to a nun, even if he committed a transgression while a monk, it is not a shared transgression, as it must be confessed by the monk himself. Therefore, even if he becomes a woman and does not perform the ritual of confessing the offense, he will be released from the offense. The same is true if a nun changes gender. Sixth, being released through correct realization, which is contemplating the four Dharma seals (impermanence of conditioned phenomena, etc.) and seeing the meaning with wisdom, thus being released from minor offenses. Seventh, being definitively released by attaining the nature of Dharma, which is that if one sees the truth, the minor offenses committed previously will be purified. Confession of transgressions. The causes for the arising or occurrence of transgressions are: not knowing the definition of transgressions, afflictions, negligence, and disrespect for the precepts. The method to recover from transgressions is: through inner regret, and vowing not to commit them again, recovering from offenses through restraint. There are seven ways to be released from transgressions: The first is individual confession, which is confessing before one or four monks. The second is accepting punishment, which is practicing without concealing the intention of committing Pārājika, later regretting it, confessing and accepting the punishment of being placed at the end of the Sangha, and being allowed to receive food last. The third is being released through transformation, such as when the Bhagavan did not allow eating food in the afternoon, but allowed those who were on the road to eat at a certain time. The fourth is liberation, which is when the Bhagavan previously said to Ānanda: 'When I enter Nirvana, you can abandon the minor precepts that have been established.' But when the Buddha entered Nirvana, Ānanda was too sad to request it. Later, Mahākāśyapa and others who compiled the teachings blamed him for not requesting it. According to what the Bhagavan said, the Sarvāstivāda school believes that the Sangha can abandon minor precepts, but this is just a rumor. The fifth is changing the basis or support, which means that if a monk or nun changes gender, their transgressions will change. If a monk changes to a nun, even if he committed a transgression as a monk, he can be released from the offense. The same is true if a nun changes gender. The sixth is being released through correct realization, which is contemplating the four Dharma seals and realizing the truth with wisdom, thus being released from minor offenses. The seventh is being released by attaining the nature of Dharma, which is realizing the truth, and then the minor offenses committed previously will be purified.
་ལས་ཀྱང་ཐར་ལ་ཕྱིས་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པས་ལྟུང་བ་ལས་ 2-110a འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་བཞག་པ་དང་། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཞག་སྟེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་ཚིག་བཅས་པ་ནི། ཐོག་མར་བཟང་བྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཚངས་པ་སྤྱོད་པར་མི་གནང་བའི་བསླབ་ཚིག་བཅས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཅས་པ་ནི་གང་ཟག་གིས་ཉེས་པ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་དེང་ཕྱིན་ཆད་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་མི་གནང་ངོ་ཞེས་བསླབ་པ་བཅས་པ་དང་ནི། བཅས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་ནི་དེ་ཉིད་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ། །ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་རེ་རེ་ལ་ཡང་འདི་ཙམ་གྱིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའམ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་ལུང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། 為得所緣之義.求其所詮之義 དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དམིགས་པ་ཆོས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་པ་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དམིགས་པའི་ཆོས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་ནས་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་དོན་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ནང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོའམ་འཛིན་པ་ 2-110b ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ནི། ཕྱི་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་གཟུང་བ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་བསྡུས་པ་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་བ་ཕྱི་དང་འཛིན་པ་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དམིགས་པའི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་དོན་གཉིས་པོ་རྙེད་དེ་ནམ་ཕྱིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ན་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དང་། ནམ་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཤེས་ན་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བའི་དོན་མེད་པར་རྙེད་པ་ནི་བཟོད་པའི་དུས་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་ན་རྙེད་པའོ། །གཉིས་ཀའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྙེད་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དག་ནི་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྙེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྙེད་པའོ། །དྲོད་དང་སྤྱི་བོའམ་རྩེ་མོའི་དུས་ཆ
【現代漢語翻譯】 如果不能從中解脫，就會獲得一種無法擺脫的法則，從而導致墮落。因此，通過四種方式來制定戒律，並且還通過另外四種方式來制定戒律，即依據何人而制定學處。例如，最初依據善施（Bhaddaali）而制定了禁止行不凈行的學處。制定學處是指，當某人犯了某種罪行時，比丘們向世尊稟告，佛陀對比丘們說：『諸比丘，從今以後，不允許比丘們做這種事情。』這就是制定學處。而制定學處的詳細解釋是，詳細地解釋和闡述該學處本身。對於五類墮落罪中的每一種，都會明確規定到什麼程度會構成墮落，到什麼程度不會構成墮落，因此這就是戒律本身。以上所說是針對的對象是律藏的法。 爲了獲得所緣之義，尋求其所詮之義。 『獲得所緣』是指尋求所緣，包括『所緣法』等三個偈頌。『獲得所緣』是指所緣顯現，即如何尋找所緣之法，找到后確定其含義，從而理解其意義。所緣的對境也有四種：大乘的法藏，通過聞、思、修三種智慧作為所緣的對境。內部是自身的蘊或執著，內部的六處；外部是不包括在自身中的所取，外部的六處；內外二者所包括的是雜染和清凈之法。 因此，通過如理作意于所取的外境和能取的內境這兩個方面，可以獲得不緣外境和內境這兩個意義。當證悟外境的真如時，就獲得了外境的所緣；當現量了知內境的真如時，就獲得了內境的所緣。此外，在忍位時，可以證得沒有離心的所取之義；在世第一法位時，可以證得沒有能取。如何證得二者的真如呢？當能取和所取二者都不緣時，真如就會顯現，在獲得初地時，就獲得了二者的所緣，從而證得一切法不緣的真如。在暖位和頂位時……
【English Translation】 If one cannot be liberated from it, one obtains a law that cannot be escaped, thus leading to downfall. Therefore, the Vinaya (discipline) is established through four aspects, and also through another four aspects, namely, based on whom the precepts are established. For example, the precept prohibiting unchaste conduct was initially established based on Bhaddaali. Establishing a precept means that when someone commits a certain offense, the monks report it to the Blessed One, and the Buddha says to the monks: 'Monks, from now on, monks are not allowed to do such and such things.' This is the establishment of a precept. And the detailed explanation of the established precept is to explain and elaborate on the precept itself. For each of the five categories of offenses, it is specifically determined to what extent it constitutes an offense and to what extent it does not, therefore this is the Vinaya itself. What has been said so far indicates that the object of focus is the Dharma of the Vinaya Pitaka. To obtain the meaning of the object, seek the meaning of what it expresses. 'Obtaining the object' refers to seeking the object, including three verses such as 'object of Dharma'. 'Obtaining the object' means that the object becomes manifest, that is, how to search for the object of Dharma, find it, and then determine its meaning, so that its meaning is understood. There are also four types of objects: the Dharma treasury of the Mahayana, which uses the three wisdoms of hearing, thinking, and meditation as the object. Internally, it is one's own aggregates or clinging, the six internal sense bases; externally, it is what is not included in oneself, the six external sense bases; and what is included in both internal and external are the defiled and purified Dharmas. Therefore, by properly focusing on the two aspects of the external object of what is to be grasped and the internal object of what is grasping, one can obtain the two meanings of not focusing on the external and internal objects. When the Suchness of the external is realized, the object of the external is obtained; when the Suchness of the internal is directly known, the object of the internal is obtained. Furthermore, at the stage of forbearance, one can realize that there is no object to be grasped apart from the mind; at the stage of the highest Dharma, one can realize that there is no grasping. How can the Suchness of both be realized? When both the grasping and the grasped are not focused on, Suchness will manifest. When the first Bhumi is attained, the object of both is obtained, thus realizing the Suchness of all Dharmas not being focused on. At the stage of heat and peak...
ོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྙེད་པ་མིན་པས་དམིགས་པ་རྙེད་པར་མ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྙེད་པ་ཡང་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ཡིན་འདྲ་སྙམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཚུལ་ནི། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་ཞེས་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས། སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་སྟེ་དད་པ་རྙེད་ནས་དེའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ 2-111a རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་ནས་དོན་ལ་སེམས་པས་དཔེར་ན་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་འདི་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བར་ཟད་དོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཀ་བུམ་སོགས་ཆོས་འདི་དག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མིང་ལ་ཞེས་པ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་མིང་གཞི་སེམས་སེམས་བྱུང་སྟེ་མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བ་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པས་སེམས་ཙམ་དང་སེམས་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་ཞིང་འོད་གསལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས། སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་ཐོས་པ་བཞིན་མིང་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་སེམས་ལ་བརྡ་འཕྲོད། དེ་ནས་དོན་དེ་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད། དེ་ནས་དེ་བསྒོམས་པས་ཉམས་སུ་མྱང་བ་གསུམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནམ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ་དེ་དག་སྔར་ཐོག་མར་བཤད་པ་ཆོས་ཀྱིས་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་ 2-111b དོན་བསམས་ནས་མ་བསྒོམས་ན་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 作意能求而求 གསུམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རིགས་གསུམ་པ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་རྙེད་ནས་དེ་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་
【現代漢語翻譯】 由於沒有實際找到（空性），所以沒有說找到目標。』所說的實際找到，似乎也是以普遍意義的方式，毫無疑問地實現了。雖然空性沒有分別，但相對於有法，證悟外、內和兩者的目標，使用了『找到目標』的措辭。找到法之目標的方式是：通過意識的表達，即通過有分別的意識，如經藏中所說的那樣，內心完全清澈，即獲得信心，並如實地理解其意義，這被稱為通過聽聞的智慧找到法之目標。無論是堪布（Khenpo，住持）還是洛本（Lobpon，阿阇黎），無論哪位導師講法，都傾聽並思考其意義，例如，當用語言指示說：『所有這些名、詞、字母的自性都只是顯現在心中』時，像這樣理解並相信。通過思惟的智慧，從意識表達的習氣中，將瓶子等法僅僅視為假立，因為事物的本質無法言說，所以完全確信除了自己的分別念之外沒有其他事物，這就是找到目標。禪修智慧的心，指的是通過名和色的類別區分的名基，即心和心所。總之，所有法都只是顯現在心中，由心安立，由心的力量所決定，除此之外別無他物，因此唯心，而心本身也安住在不可見能取和所取的真如空性光明之中，因此通過禪修的智慧找到了法之目標。像這樣，通過聽聞等三種智慧，就能找到經藏之法的目標。首先，像聽聞那樣，通過名稱的途徑，所表達的意義在心中得到理解。然後，通過對意義的思惟，獲得確定。然後，通過對它的禪修，體驗到，通過這三者，就能找到聖法的意義或目標。無論在哪裡，外、內和兩者的三種目標被找到，那些之前首先所說的找到法之目標，就是真正依賴的，因為如果聽聞了法，思考了意義，而不禪修，就沒有辦法證悟外、內和兩者都不存在的真如。 第三，完全尋求作意：通過三種理和等五頌來闡述。像這樣，在找到目標之後，也必須通過反覆作意的方式來獲得三摩地，因此闡述它。瑜伽士的作意……
【English Translation】 Since (emptiness) is not found manifestly, it is not said that the object is found.' It seems that finding manifestly is also becoming manifest without doubt in the manner of a general meaning. Although emptiness has no distinctions, in relation to the subject of dharma, the terms 'finding the object' are used for realizing the objects of outer, inner, and both. The way of finding the object of dharma is: through the expression of mind, that is, through conceptual mind, as it is said in the scriptures of the Tripitaka, the mind becomes completely clear, that is, faith is found, and grasping its meaning as it is, is called finding the object of dharma through the wisdom of hearing. Whichever Khenpo (abbot) or Lobpon (teacher) teaches the dharma, listening attentively and thinking about the meaning, for example, when it is taught in words that 'all these natures of names, words, and letters are merely appearing in the mind,' understanding and believing in this way. Through the wisdom of contemplation, from the imprints of the expression of mind, the vase and other dharmas are merely imputed, because the essence of things cannot be expressed, so completely believing that there is nothing other than one's own conceptualization is finding the object. The mind of the wisdom of meditation refers to the name-basis, which is divided by the categories of name and form, that is, mind and mental factors. In short, all dharmas are merely appearing in the mind, imputed by the mind, and established by the power of the mind, and there is nothing other than that, therefore, it is only mind, and that mind itself abides in the suchness of emptiness and luminosity, where the grasped and the grasper are not perceived, therefore, finding the object of dharma through the wisdom of meditation. In this way, through the three wisdoms of hearing and so on, one will find the object of the dharma of the Tripitaka. First, like hearing, through the gateway of names, the meaning to be expressed is understood in the mind. Then, through thinking about that meaning, certainty is found. Then, through meditating on it, it is experienced, and through these three, the meaning or object of the holy dharma is found. Wherever the three objects of outer, inner, and both are found, those that were first spoken of as finding the object of dharma are what one truly relies on, because if one hears the dharma, thinks about the meaning, but does not meditate, there is no way to realize the suchness where outer, inner, and both dharmas are not perceived. Third, completely seeking mental engagement: it is shown through three types of reasoning and five verses, etc. In this way, after finding the object, one must also gain samadhi through the method of repeatedly engaging the mind, therefore, it is explained. The mental engagement of a yogi…
ལ་བྱེད་པ་རྣམ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རིགས་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་རིགས་གསུམ་པ་དང་ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རིགས་གསུམ་པ་དང་ཞེས་ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པས་ཆོས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་རིགས་ངེས་པས་དེའི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པས་བདག་མེད་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི། བྱ་བ་བྱེད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཚོགས་བསགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ནམ་གནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གནོད་བཅས་གནོད་མེད་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་ནམ་གནས་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ 2-112a ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །བཞི་པ་མོས་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མོས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་རྣམས་སམ། མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྟག་པའི་སྐུ་སྟེ་རྟག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་མངའ་དབང་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའོ་ཞེས་གོས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ
【現代漢語翻譯】 有十八種作意，即三種族姓作意、事業作意等十八種。其中，'第一種是三種族姓'，這是總的指示，其餘的則是詳細解釋其差別。其中，第一種'三種族姓'是指聲聞、獨覺、大乘三種族姓，即確定為聲聞種姓者，專注於四諦；確定為獨覺種姓者，專注于緣起的道法；確定為菩薩種姓者，專注於二無我而作意。 第二種是事業作意，由'事業作意'所指示，即進行積聚資糧的事業。爲了獲得初地，在無量劫中積聚福德和智慧資糧，並對此進行作意。 第三種是所依或處所的分別作意，由'有損害、無損害、有依'所指示。有損害的所依或處所是指住在俗家，因為世間事務繁多，對作意有損害。出家則與之相反，是無損害的所依。 第四種是安立信解的作意，由'安立信解'所指示，即通過憶念佛陀來安立信解。憶念佛陀廣大功德，如經中所說，或簡而言之，如《攝大乘論》中所說，通過七種方式憶念佛陀：憶念諸佛世尊在一切世界中，以無礙的現證智慧，擁有對一切法的自在力；憶念如來具有常恒之身，恒常清凈；憶念如來已斷除一切煩惱和所知障，是無過失的；憶念如來一切事業皆任運成就，永不間斷；憶念如來擁有清凈佛土等無漏大樂的自在；憶念如來不為世間八法所染；憶念圓滿菩提
【English Translation】 There are eighteen types of mental activities (Tib. ཡིད་ལ་བྱེད་པ་, Wylie: yid la byed pa), namely, the mental activity of the three lineages, the mental activity of activities, and so on, totaling eighteen. Among them, 'the first is the three lineages' is a general indication, and the rest are detailed explanations of its differences. Among them, the first 'three lineages' refers to the three lineages of Shravakas (Tib. ཉན་ཐོས་, Wylie: nyan thos), Pratyekabuddhas (Tib. རང་སངས་རྒྱས་, Wylie: rang sangs rgyas), and Mahayana (Tib. ཐེག་ཆེན་, Wylie: theg chen), that is, those who are determined to be of the Shravaka lineage focus on the Four Noble Truths (Tib. ཆོས་བདེན་པ་བཞི་, Wylie: chos bden pa bzhi); those who are determined to be of the Pratyekabuddha lineage focus on the Dharma of Dependent Origination (Tib. རྟེན་འབྲེལ་, Wylie: rten 'brel) on that path; and those who are determined to be of the Bodhisattva lineage focus on the two selflessnesses (Tib. བདག་མེད་གཉིས་, Wylie: bdag med gnyis) and engage in mental activity. The second is the mental activity of activities, indicated by 'activities,' which means engaging in the activity of accumulating merit. In order to attain the first Bhumi (Tib. ས་, Wylie: sa), one accumulates merit and wisdom for countless kalpas (Tib. བསྐལ་པ་, Wylie: bskal pa) in the realm of aspiration and conduct, and engages in mental activity on this. The third is the mental activity of distinguishing the support or place, indicated by 'with harm, without harm, with support.' A harmful support or place is living in a household, because worldly affairs are numerous and harmful to mental activity. Renunciation (Tib. རབ་ཏུ་བྱུང་བ་, Wylie: rab tu byung ba) is the opposite of that, being a support without harm. The fourth is the mental activity of establishing faith, indicated by 'establishing faith,' which means establishing faith through recollecting the Buddha (Tib. སངས་རྒྱས་, Wylie: sangs rgyas). Recollecting the vast qualities of the Buddha, as mentioned in the sutras, or in short, as stated in the Compendium of Mahayana (Tib. ཐེག་བསྡུས་, Wylie: theg bsdus), one should recollect the Buddha in seven ways: Recollecting that the Buddhas, the Bhagavat (Tib. བཅོམ་ལྡན་འདས་, Wylie: bcom ldan 'das), possess unobstructed Abhijna (Tib. མངོན་པར་ཤེས་པ་, Wylie: mngon par shes pa) that pervades all realms of the world, and therefore have dominion over all Dharmas; Recollecting that the Tathagatas (Tib. དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་, Wylie: de bzhin gshegs pa) have a permanent body, constantly pure and stainless; Recollecting that the Tathagatas are faultless because they have abandoned all afflictions (Tib. ཉོན་མོངས་པ་, Wylie: nyon mongs pa) and cognitive obscurations (Tib. ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་, Wylie: shes bya'i sgrib pa); Recollecting that all the deeds of the Tathagatas are spontaneously accomplished and continuous; Recollecting that the Tathagatas possess the dominion of great, untainted enjoyment, such as pure Buddha-fields; Recollecting that the Tathagatas are not tainted by the faults of the eight worldly concerns; and Recollecting perfect enlightenment.
་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སེམས་ 2-112b ཅན་རྣམས་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་མཛད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ནི་ལམ་དང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ལམ་ཡང་དག་ལ་ཞུགས་པ་འཁོར་བའི་འདམ་ལས་བརྒལ་ཞིང་ཡོན་གྱི་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དམན་དང་རྫོགས་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས། །རྗོད་དང་བཅས་དང་རྗོད་མེད་ཉིད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དམན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་གྱི་དངོས་གཞིའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རྟེན་ནམ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དངོས་གཞིའི་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་བཅས་ཡིན་པས་བརྗོད་བཅས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་པས་རྗོད་བཅས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་ཀྱང་སྔ་མ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དངོས་ 2-113a གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ་བས། བརྗོད་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཉེར་བསྡོགས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་བར་གྱི་བསམ་གཏན་རྣམས་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས། བདུན་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་ལྡན་པ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་བདག་བཅས་དང་། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདུག་དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་རམ་ཞི་ལྷག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའོ་ཞེས། མདོར་ན་ཐོས་བསམ་དྲི་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམ་པ་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཤེས་པ་དང་ལ
【現代漢語翻譯】 通過示現死亡和涅槃的方式，使眾生得以成熟和解脫，因此應當憶念如來具有偉大的意義。第五種是強烈的意樂作意，這通過『與前者不同，產生強烈的慾望』來表示。即憶念佛陀后，對其產生強烈的信心和慾望。相信佛陀是究竟的皈依處，斷盡一切過失，圓滿一切功德，自利利他任運成就，具足三身。相信佛法是證悟道和滅的正確方法。相信僧伽是已進入正道，超越輪迴泥潭，是應供養的正確對象。對這些產生強烈的信心和慾望。第六種是安住於三摩地的作意，這通過『下劣與圓滿，所依兩種，有伺與無伺』來表示。依賴於初禪近分定（未至定）是下劣的。依賴於從初禪到四禪的正行禪定是圓滿的所依或處所，這被稱為兩種。在正行禪定中，與近分定和初禪的正行禪定相似的是有尋有伺的，因此被稱為有伺。因為尋和伺是引發語言的根本原因，所以是有伺的。初禪的正行禪定中，特殊的無尋有伺也屬於前者的範疇。從二禪以上的正行 禪定，因為遠離了尋和伺，所以被稱為無伺。在《智穩論》中說，近分定和初禪是有尋有伺的，二禪和中間禪是有伺無尋的，三禪和四禪是無尋無伺的禪定。第七種是具有智慧的作意，這通過『與智慧相應，瑜伽因與自體』來表示。《智穩論》中說：『與智慧完全相應，是瑜伽的因的自性。』這也是說，與由修習而生的智慧或知識完全相應，這被稱為智慧作意。智慧本身是瑜伽或止觀的自性，其因是聞思的智慧的自性或自體。簡而言之，從聞思無垢之因產生的修習止觀的瑜伽，就是智慧和
【English Translation】 By demonstrating death and nirvana, sentient beings are matured and liberated. Therefore, one should remember that the Tathagatas have great significance. The fifth is the intense aspiration mental engagement, which is indicated by 'different from the previous, generating intense desire.' That is, after recollecting the Buddha, one develops strong faith and desire for him. Believing that the Buddha is the ultimate refuge, having exhausted all faults, perfected all virtues, spontaneously accomplishing both self and others' benefit, and possessing the three bodies. Believing that the Dharma is the correct method for realizing the path and cessation. Believing that the Sangha has entered the correct path, transcended the mud of samsara, and is the correct object of offering. Generating strong faith and desire for these. The sixth is the mental engagement of abiding in samadhi, which is indicated by 'inferior and complete, two supports, with and without investigation.' Relying on the preliminary stage of the first dhyana (the unreleased concentration) is inferior. Relying on the actual samadhi from the first to the fourth dhyana is the complete support or place, which is called two types. Among the actual samadhis, those similar to the preliminary stages and the actual first dhyana are with investigation and analysis, therefore called with investigation. Because investigation and analysis are the fundamental causes of speech, it is with investigation. The special no-investigation-only-analysis of the actual first dhyana also belongs to the former category. The actual samadhi of the second dhyana and above, because it is free from investigation and analysis, is called without investigation. In the Commentary on the Stable Intellect, it is said that the preliminary stage and the first dhyana are with investigation and analysis, the second dhyana and the intermediate dhyanas are with analysis and no investigation, and the third and fourth are samadhis without investigation or analysis. The seventh is the mental engagement with knowledge, which is indicated by 'corresponding with knowledge, yoga cause and self.' In the Commentary on the Stable Intellect, it says: 'Being truly endowed with wisdom is the nature of the cause of yoga.' This also means that being completely endowed or truly endowed with the wisdom or knowledge arising from practice is called knowledge mental engagement. Knowledge itself is the nature of yoga or calm abiding and insight, and its cause is the nature or self of the wisdom of hearing and thinking. In short, the yoga of practicing calm abiding and insight arising from the cause of hearing and thinking without impurity is knowledge and
ྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ། བརྒྱད་པ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། །མདོ་སྡེ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། ཆེད་བརྗོད་དམ་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། གླེང་གཞི་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཛིན་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཆད་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལྔ་ལས་དང་པོ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་ 2-113b དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྤྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལེའུ་རེ་རེའི་བསྟན་དོན་དོན་དུའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྡོམས་ནས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་གཞུང་དོན་མཇུག་སྡུད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁོག་དོན་བསྡུས་ཏེ་དམིགས་པ་དང་། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བསྒོམ་བྱའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུད་པ་སྟེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་དག་གི་དོན་དང་། དེའི་བར་བར་དུ་ཆེད་བརྗོད་དམ་དོན་བསྡུས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་། གླེང་གཞི་བསྡུས་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འཆད་ཉན་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དྲིལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་དོན་བསྡུས་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཟབ་པའི་དོན་བསྡུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་བདག་དང་གཞན་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཀྱང་མཐའ་དེ་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་དང་། གཞི་བདེན་གཉིས། ལམ་ཚོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལྟ་བུར་བསྡུས་ཏེ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགུ་པ་ཐ་དད་པའམ་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཞེས་དང་། རྗེས་སུ། རྣམ་བདུན་ཉིད། ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་དམིགས་པ་ཀ་བ་རིང་པོ་བུམ་པ་གསར་པ་ལྟ་བུ་མིང་ 2-114a དང་དེའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པའོ། །ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་རྗོད་བྱེད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ནས་མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཚིག་དང་མིང་དང་ཡི་གེ་འདི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་འདི་སྟོན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ལ། དེ་དག་གིས་དོན་སྟོན་མོད་སེམས་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཀ
【現代漢語翻譯】 第八種作意是緣于混合的作意。即，專注于混合狀態。如『彼緣于混合』所示，接下來以『五種相』來闡述，即緣于混合有五種相：緣于經部的混合，緣于偈頌或總結的混合，緣于開端的混合，緣于執取的混合，緣于講說的混合。首先，緣于如《十地經》等經部的教義，簡要地作意于整體；將每一章節的教義總結幷包含在意義之中，然後如此作意；以開端、正文和結尾等總綱的形式，概括核心內容並專注於此；自己如何理解，即觀修的要點總結為這麼多；以及向他人講說時，也同樣進行總結。總之，經部的意義，以及其間穿插的偈頌或意義總結，還有開端，都進行總結並作意；講說和聽聞的意義也同樣，將意義提煉出來進行作意。如果將所有大乘經部的教義進行總結，那就是深和廣兩種。如果總結深義，那就是將能取和所取、自和他等二取之法的戲論，歸結為無有戲論的真如。即使以各種方式廣泛地闡述，最終也要明白其歸宿之處。而對於廣大的法，則總結為基礎、道路和結果三者。基礎總結為二諦，道路總結為二資糧，結果總結為二身，如此總結並專注于混合狀態。第九種作意是緣于各別或不混合的作意。即，專注于不混合的狀態。如『專注于不混合』所示，接下來以『七種相』來闡述，即緣于不混合有七種相：緣于名相，如柱子和瓶子等；緣于語句，如長柱子、新瓶子等，將名相和它的特徵結合起來顯示；緣于字母，即所有名相的基礎，專注于阿、嘎等字母。這三種從能詮的角度分為三種，即在任何經部中，有多少詞語、名相和字母，它們就顯示了多少意義。世間和出世間的所有論典都離不開名相、語句和字母的自性。它們雖然顯示了意義，但這是由心來衡量的，因此所有名相、語句和字母都源於心。 The eighth attention is the attention to mixing. That is, focusing on the mixed state. As shown by 'It is related to mixing', the following 'five aspects' are used to explain that there are five aspects to being related to mixing: being related to the sutra section, being related to the verses of special statements or summaries, being related to the introduction, being related to grasping, and being related to explanation. First, being related to the teachings of sutras such as the Ten Bhumi Sutra, briefly paying attention to the whole; summarizing the teachings of each chapter and including them in the meaning, and then paying attention in this way; summarizing the core content in the form of general outlines such as the introduction, the main text, and the conclusion, and focusing on this; how one understands it, that is, summarizing the key points of meditation to be this much; and when explaining to others, summarizing it in the same way. In short, the meaning of the sutras, and the verses interspersed in between or the summary of meanings, and the introduction, are all summarized and paid attention to; the meaning of explanation and listening is also the same, extracting the meaning and paying attention to it. If all the teachings of the Mahayana sutras are summarized, there are two types: profound and vast. If the profound meaning is summarized, it is to summarize the phenomena of grasping and being grasped, self and other, etc., into the suchness without the proliferation of the two dharmas. Even if it is widely explained in various ways, one must eventually understand where it leads. As for all the vast dharmas, they are summarized into the three: the basis, the path, and the result. The basis is summarized into the two truths, the path is summarized into the two accumulations, and the result is summarized into the two bodies, thus summarizing and focusing on the mixed state. The ninth attention is the attention to the separate or unmixed. That is, focusing on the unmixed state. As shown by 'Focusing on the unmixed', the following 'seven aspects' are used to explain that there are seven aspects to focusing on the unmixed: focusing on names, such as pillars and vases; focusing on sentences, such as long pillars, new vases, etc., combining the name and its characteristics to show; focusing on letters, that is, the basis of all names, focusing on letters such as A and Ka. These three are divided into three types from the perspective of expression, that is, in any sutra, how many words, names, and letters there are, they show that much meaning. All worldly and transcendental treatises cannot be separated from the nature of names, sentences, and letters. Although they show meaning, it is due to the mind's measurement, so all names, sentences, and letters originate from the mind.
【English Translation】 The eighth type of attention is attention to mixing, which involves focusing on a mixed state. As indicated by 'it focuses on mixing,' the following 'five aspects' are elaborated upon: focusing on the mixing of sutras, verses or summaries, introductions, grasping, and explanations. Firstly, focusing on the teachings of sutras such as the Ten Bhumi Sutra involves briefly contemplating the entirety. Summarizing the teachings of each chapter and incorporating them into the meaning, then contemplating in this manner. Condensing the core content into general outlines such as introductions, main texts, and conclusions, and focusing on these. Understanding how one grasps the essence of meditation, summarizing it to this extent. Similarly, when explaining to others, summarizing in the same way. In essence, the meaning of the sutras, along with interspersed verses or summaries of meaning, and introductions, are all summarized and contemplated. The meaning of explanations and listening is also similarly distilled and contemplated. If all the teachings of the Mahayana sutras are summarized, they fall into two categories: profound and vast. Summarizing the profound meaning involves reducing the proliferation of dualistic phenomena such as grasper and grasped, self and other, to the non-dualistic suchness. Even when explained extensively in various ways, one must ultimately understand their convergence. The vast teachings are summarized into three aspects: the ground, the path, and the result. The ground is summarized into the two truths, the path into the two accumulations, and the result into the two bodies, thus summarizing and focusing on the mixed state. The ninth type of attention is attention to distinction or non-mixing, which involves focusing on a non-mixed state. As indicated by 'focusing on non-mixing,' the following 'seven aspects' are elaborated upon: focusing on names, such as 'pillar' and 'vase'; focusing on phrases, such as 'long pillar' and 'new vase,' combining names with their attributes; focusing on letters, which are the foundation of all names, focusing on letters such as 'A' and 'Ka.' These three are categorized from the perspective of expression: in any sutra, the quantity of words, names, and letters corresponds to the amount of meaning conveyed. All worldly and transcendental treatises are inseparable from the nature of names, phrases, and letters. Although they convey meaning, this is due to the mind's interpretation; therefore, all names, phrases, and letters originate from the mind.
ྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འཇུག་གོ། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་དང་། གཞན་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཟུང་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། ལུས་མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དམིགས་པ་དང་། འཛིན་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པར་དམིགས་པའོ། །བཅུ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འདི་ཡི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་བདེན་པ་བཞི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་རྟག་སོགས་རྣམ་པ་བཅུ་ 2-114b དྲུག །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གཉིས། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། རྣམ་གྲོལ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་རྣམ་གྲོལ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ལམ་དེས་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་གྲོལ་དེ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། དོན་ལ་བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་པ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་བསྒོམ་དང་ལྡན་པ་ནི། བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའམ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཕུང་ལྔ་མི་རྟག་སོགས་བཞིར་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་མོ། །མཐོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལས་བཟོད་པ་བརྒྱད་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་བརྒྱད་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཡང་ན་ཞི་གནས་ལ་མཐོང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ། 2-115a ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པ་བཞི། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་ལ་བ
【現代漢語翻譯】 僅僅知道是假名安立，而進入不可言說之境。若就所詮釋的方面來說，就圓成實性的方面，專注於人無我和法無我這二者；就依他起的方面來說，專注于顯現為所取境的依他起有色法，它們是眾多且無常的，身體是不凈的，是痛苦的所依；專注于顯現為能取境的依他起無色法，即心和心所，專注於它們的痛苦和無常。第十，作意完全了知的決定，這由『此之完全了知五』所指示。此禪定的所緣完全了知有五種。哪五種呢？即所應完全了知的基是四諦，所應完全了知的義是無常等十六種行相，完全了知的能作者是見道和修道這二道，完全了知的果是解脫，而對解脫本身的徹底了知則是見解脫的智慧之觀照。也就是說，專注于作為所取蘊的五取蘊，了知它們是痛苦的、無常的、無我的和空性的意義。像這樣徹底了知，就是八支聖道，即在見道和修道中出現。此道通過斷除煩惱而使心解脫，並且生起見解脫的智慧，實際上就是完全了知四諦。 第十一，作意修習之相，這由『具足修習之相者，四與三十七』所指示。具有修習之相，或者說修習之相有四種：修習人無我之相，修習法無我之相，修習見之相，以及修習知之相。其中，初者，了悟五蘊為無常等四相，這是聲聞等也修習的。二者，諸法無自性，這是菩薩們所修習的。見是十六剎那的智慧中，八忍是見，八智是知之相。或者說，止觀中，止為見，觀為知。三十七種修習之相，即三十七菩提分法，也就是，以身不凈、受是痛苦、心是無常、諸法無我之相來認識的四念住；以及增上三學，對於未生起的（不善法）令生起，對於已生起的（不善法）斷除，對於未生起的（善法）令生起，對於已生起的（善法）令增長的四正勤之相……
【English Translation】 Knowing them merely as designations, one enters the realm beyond expression. Considering the object of expression, in terms of the perfectly established, one focuses on the absence of self in persons and the absence of self in phenomena; in terms of the dependent, one focuses on the dependent phenomena of form that appear as objects of apprehension, which are numerous and impermanent, the body is impure, and is the basis of suffering; one focuses on the dependent non-form phenomena that appear as subjects of apprehension, namely mind and mental factors, focusing on their suffering and impermanence. Tenth, attending to the certainty of complete knowledge, this is indicated by 'Five for the complete knowledge of this.' There are five complete knowledges of the object of this samadhi. What are the five? They are: the basis to be completely known is the four truths, the meaning to be completely known is the sixteen aspects such as impermanence, the agent of complete knowledge is the two paths of seeing and meditation, the result of complete knowledge is liberation, and the thorough knowledge of liberation itself is the vision of the wisdom that sees liberation. That is, focusing on the five aggregates of appropriation as the basis, knowing that they are suffering, impermanent, selfless, and empty. Thus, to thoroughly know is the noble eightfold path, which arises in the path of seeing and the path of meditation. This path liberates the mind by abandoning afflictions, and the wisdom that sees liberation arises, which in reality is the complete knowledge of the four truths. Eleventh, attending to the aspect of cultivation, this is indicated by 'Possessing the aspect of cultivation, four and thirty-seven.' Possessing the aspect of cultivation, or the aspects of cultivation are four: cultivating the aspect of the absence of self in persons, cultivating the aspect of the absence of self in phenomena, cultivating the aspect of seeing, and cultivating the aspect of knowing. Among these, the first is the understanding of the five aggregates as the four aspects of impermanence, etc., which is also cultivated by the Hearers. The second is that all phenomena are without inherent existence, which is cultivated by the Bodhisattvas. Seeing is the eightfold forbearance among the sixteen moments of wisdom, and the eight knowledges are the aspect of knowing. Alternatively, in calm abiding and insight, calm abiding is seeing, and insight is knowing. The thirty-seven aspects of cultivation are the thirty-seven factors conducive to enlightenment, namely, the four mindfulnesses, which recognize the body as impure, feeling as suffering, mind as impermanent, and phenomena as selfless; and the three higher trainings, the aspect of the four right exertions, which generate the unarisen (unwholesome dharmas), eliminate the arisen (unwholesome dharmas), generate the unarisen (wholesome dharmas), and increase the arisen (wholesome dharmas)...
སྒོམ་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་དང་པོ་དང་། བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སྒོམ་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་གཉིས་པ་དང་། གདོན་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་གསུམ་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་དང་བྱམས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བསྒོམ་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། འདུན་པ་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ནི། གཡེང་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དབང་པོ་ལྔའི་དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་བརྩོན་པ་འབད་པའི་རྣམ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་གནས་པའི་རྣམ་པ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོམས་པ་ནི་སྟོབས་ལྔ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ། ཟད་ 2-115b མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དྲན་པ་སོགས་བདུན་ནོ། །ཡང་ན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དྲན་པ་སོགས་བདུན་པའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ། བསྒོམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས། ཡིད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དགའ་བ། ལས་སུ་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། མཉམ་པར་གནས་པའི་བཏང་སྙོམས། སེམས་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་དང་པོར་གདོན་མི་ཟ་བའམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ནས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་རིམ་པར་འཕེལ་བས་ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ནས་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་
【現代漢語翻譯】 第一，修習的正確斷除，即所謂的所依之相，指的是通過修習三種學處而產生的功德，使其不斷增長和發展。 第二，過患之相，指的是在修習中產生與三種學處相違背的因素，並努力斷除它們。 第三，對治之相，指的是修習以防止未生之罪惡和不善之法產生，為此修習不凈觀、慈悲觀和緣起觀。 第四，是神足的四種功德。欲神足是對治知足的作意；精進神足是對治散亂和懷疑的作意；心神足是通過專注心來對治掉舉的作意；觀神足是對治昏沉和怯懦的作意。 五根中的信根是對信仰之相的作意；同樣，精進是對努力之相的作意；定是對心安住之相的作意；慧是對分別之相的修習。 五根的對治品，即五力，也應作意。 何為七覺支？憶念是不忘失之相；知曉滅盡不生之智慧的自性即是菩提，而憶念等七者是其支分。或者，獲得見道時所證悟的無二智慧即是菩提，而憶念等七者是其支分。對於這些顯現圓滿菩提之法，稱之為修習。不忘失的憶念是正等覺支；如實了知的擇法是菩提之支；喜好善法的精進；心生喜悅的喜；堪能調柔的輕安；平等安住的舍；以及心安住的定，此為七覺支。 八正道中的正見，是對無疑之相的修習。在初地時，對法界已無疑或已確信，並在修道中反覆修習。 正解是對已清凈之地的證悟之相的修習。從勝解行地開始，通過聞思修的次第增進，在初地時現證法界，這被稱為已清凈之地。從等持中出定后，自思我已清凈，如實證悟法界。
【English Translation】 First, the correct abandonment of meditation, known as the aspect of reliance, refers to the merits generated through the practice of the three trainings, which increase and develop from higher to higher. Second, the aspect of faults, refers to the factors that arise in meditation that contradict the three trainings, and striving to abandon them. Third, the aspect of antidotes, refers to practicing to prevent the arising of unwholesome and non-virtuous dharmas that have not yet arisen, and for this purpose, practicing the contemplation of ugliness, loving-kindness, and dependent origination. Fourth, are the four legs of magical power. Desire is the antidote to contentment, mindfulness; diligence is the antidote to distraction and doubt, mindfulness; mind is the antidote to excitement through the gate of holding the mind, mindfulness; investigation is the antidote to dullness and discouragement, mindfulness. Of the five faculties, faith is the mindfulness of the aspect of belief; similarly, effort is the aspect of diligence; concentration is the aspect of the mind abiding; wisdom is the meditation on the aspect of discernment. The antidote to these five faculties, the five powers, should also be kept in mind. What are the seven branches of enlightenment? Mindfulness is the aspect of not forgetting; the nature of the wisdom that knows exhaustion and non-arising is enlightenment, and the seven, such as mindfulness, are its branches. Alternatively, the non-dual wisdom attained upon gaining the path of seeing is enlightenment, and the seven, such as mindfulness, are its branches. For these appearances of perfect enlightenment, it is said to be meditation. Unforgettable mindfulness is a branch of perfect enlightenment; the correct discernment of dharmas is a branch of enlightenment; diligence in virtuous deeds; joy, the nature of mental ease; pliancy, the state of being thoroughly trained; equanimity, the state of being in equipoise; and concentration, the abiding of the mind, are the seven branches of enlightenment. In the Noble Eightfold Path, right view is called meditation on the aspect of non-doubt, because in the first bhumi, one has already realized the dharmadhatu without doubt or with certainty, and one cultivates this again and again in the paths of meditation. Right realization is called meditation on the aspect of realizing the fully purified ground, because from the stage of aspiration, through the gradual increase of hearing, thinking, and meditating, one directly realizes the dharmadhatu in the first bhumi, which is called the fully purified ground. After arising from samadhi, one thinks, 'I have fully purified and realized the dharmadhatu as it is.'
ཤེས་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་ 2-116a བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་དང་། ཡང་དག་པ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འཕགས་པ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་ཡོ་བྱད་བསྙུང་ཞིང་ལོག་འཚོ་སྤངས་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི། སྔོན་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ནས་ས་དང་པོའི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་ས་དང་པོར་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་ནས། ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཆོས་གནས་པའི་མཚན་མ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་གནས་པའི་ཚེ་ཞུམ་རྒོད་བྱུང་ན་གཉེན་པོ་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་བསལ་ཏེ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། མཚན་མ་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། རྒོད་པ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒོམ་སྟེ་ཞི་བར་བྱ། ཞུམ་རྨུགས་བྱུང་ན་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ཞི་བར་བྱེད། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་ནམ་གྱུར་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་སེམས་མི་བསྐྱོད་པར་རྣལ་དུ་བཞག་གོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ལ་ 2-116b བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་ཏེ་མཚན་མ་གསུམ་བརྟེན་མི་དགོས་པས་སྒོམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་གནས་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ལམ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་ལམ་གཉིས་རང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། མི་གཡེང་བ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་དོན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བཅུ་གསུམ་པ་ལེགས་པའམ་ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕན་ཡོན་གཉིས་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་གནས་ངན་ལེན་སེལ་བ་དང་། ལྟ་བ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཞག་གོ །གནས་ངན་ལེན་ལའང་གཉིས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་སྲོག་བཅོད་དང་། མ་བྱིན་ལེན་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་རྫུན་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ལ་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་གནས་ངན་ལེན་དེ་ས
【現代漢語翻譯】 以智慧知曉。正語是指以使他人正確理解的方式進行禪修；正業是指以進入聖者所喜愛的戒律的方式進行禪修，因為這是聖者所喜愛的戒律；正命是指以節儉的方式進行禪修，因為節儉用度並斷除邪命；正精進是指對先前通過禪修獲得的道生起習慣的禪修，即從勝解行地到初地之間，通過禪修在初地獲得殊勝精進，並習慣於在十地之間保持殊勝精進；正念是指不忘失法住立之相的禪修，法指的是法的體性，當一心安住於此，若生起掉舉和沉沒，則以三種相來遣除，從而禪修不忘失之相。三種相是：止的相、勝解或讚歎的相、以及舍的相。掉舉時，修止的相以平息；沉沒時，修勝解的相以平息；當無掉舉和沉沒時，則憶念舍的相，使心不為所動而安住。正定是指對無相的禪修達到穩固狀態的禪修，即遠離掉舉和沉沒，無需依賴三種相，禪修便能無勤地達到穩固狀態，從而獲得慈悲。第十二，作意二道的自性，如頌云：『此乃二道自性』。所示，此禪修是止和觀二道的自性，依靠不散亂的止，以能辨別諸法的觀，如實地證悟諸法的自性。第十三，作意功德或利益，如頌云：『二種利益』。所示，以作意消除惡趣和邪見，從而安立兩種殊勝的利益。惡趣也有兩種，身的惡趣是殺生、不予而取、邪淫和妄語等不善業；心的惡趣是使心動搖的三毒，即貪、嗔、癡，它們是不善業的因。以作意消除這些惡趣。
【English Translation】 It is known by wisdom. Right speech means to meditate in a way that makes others understand correctly; right action means to meditate in a way that enters the precepts favored by the noble ones, because these are the precepts favored by the noble ones; right livelihood means to meditate in a frugal way, because one uses sparingly and abandons wrong livelihood; right effort means to meditate on becoming accustomed to the path previously attained through meditation, that is, from the stage of aspiration to the first ground, through meditation one attains excellent diligence on the first ground, and becomes accustomed to maintaining excellent diligence through the ten grounds; right mindfulness means to meditate on not forgetting the characteristics of the abiding of the Dharma, Dharma refers to the essence of Dharma, and when one abides single-mindedly in this, if agitation or lethargy arises, then one eliminates them with three characteristics, thereby meditating on the aspect of not forgetting. The three characteristics are: the characteristic of calm abiding, the characteristic of admiration or praise, and the characteristic of equanimity. When agitated, one meditates on the characteristic of calm abiding to pacify; when lethargic, one meditates on the characteristic of admiration to pacify; when there is neither agitation nor lethargy, then one remembers the characteristic of equanimity, so that the mind is not moved and remains still. Right concentration means to meditate on the state where meditation on the absence of characteristics becomes a stable state, that is, being free from agitation and lethargy, without needing to rely on the three characteristics, meditation effortlessly reaches a stable state, thereby attaining compassion. Twelfth, contemplating the nature of the two paths, as the verse says: 'This is the nature of the two paths.' As shown, this meditation is the nature of the two paths of calm abiding and insight, relying on undistracted calm abiding, with insight that distinguishes dharmas, one truly realizes the nature of all things as they are. Thirteenth, contemplating the merits or benefits, as the verse says: 'Two benefits.' As shown, by contemplating, one eliminates bad destinies and wrong views, thereby establishing two kinds of excellent benefits. There are also two kinds of bad destinies, the bad destinies of the body are killing, stealing, sexual misconduct, and lying, etc., which are unwholesome actions; the bad destinies of the mind are the three poisons that agitate the mind, namely greed, hatred, and delusion, which are the causes of unwholesome actions. By contemplating, one eliminates these bad destinies.
ེལ་ཞེ་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེལ་ལོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་བཅས་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བཅུ་བཞི་པ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ནོད་པ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ 2-117a སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས། ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོ་ལྔ་པ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱོར་བ་པ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གདམས་ངག་ནོད་པའི་འབྲས་བུ་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གྲངས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གང་གི་གདམས་ངག་རང་གིས་ནོད་པ་དེའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་དང་ཤྭ་ལོ་ཀ་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །གཉིས་པ་གནས་པའམ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ནི། ཡི་གེ་ནི་མིང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་ཕྱི་མོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་ལ་ཚད་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་དང་ཚིག་ནི་ཚད་མེད་དེ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ན་མིང་ཚིག་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚད་མེད་པར་གནས་པའམ་འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཟག་གམ་ཡིད་བྱེད་གང་གིས་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། དེའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆུ་བླུགས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུར། མིང་དེ་དང་དོན་དེ་འབྲེལ་ནས་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདམས་ངག་སོགས་ནོད་ 2-117b པའི་མིང་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་མིང་ནས་དོན་གོ་བ་དོན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མིང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་པ་སྣམ་བུ་མི་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་པ་ལ་འདྲིས་ནས། མིང་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་དོན་གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་དེའི་མིང་བླ
【現代漢語翻譯】 消除（ེལ་ཞེ་ན།）是指心中思維並理解諸法無我的道理。（ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེལ་ལོ།） 理解到補特伽羅無我，（གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས།）就能消除五種邪見，即有身見、邊見、邪見、見取見以及戒禁取見。（འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་བཅས་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།） 第十四，對教授的隨後開示如實領受並思維：以『領受』（ནོད་པ་）一詞表示，安住於大乘種性者，（ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་གནས་པ།）發起菩提心，（བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ།）由此在勝解行地獲得法流三摩地，（དེས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས།）從而從諸佛和菩薩處領受並執持能獲得初地的三摩地教授，這被稱為如實領受並思維。（ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།） 第十五，思維結合：以『結合者』（སྦྱོར་བ་པ་）一詞表示，領受教授的結果是將其結合於道，有五種結合。第一，對數量進行辨識的結合：對自己所領受的三摩地行境，如經部等十二分教的經典，其名稱、詞句、字母以及詩頌等的數量進行辨識。（གདམས་ངག་ནོད་པའི་འབྲས་བུ་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གྲངས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གང་གི་གདམས་ངག་རང་གིས་ནོད་པ་དེའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་དང་ཤྭ་ལོ་ཀ་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའོ།） 第二，對安住或進入兩種方式進行辨識的結合：這些能詮的安住方式是，字母是所有名稱和詞句的根本或母體，大約有五十個阿裏嘎裏（ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་），因此可以辨識字母是有數量的；名稱和詞句是無量的，如在十萬頌般若經等經典中，名稱和詞句非常多，如同有無數的經部，因此可以辨識它們是無量安住或進入的。（གཉིས་པ་གནས་པའམ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ནི། ཡི་གེ་ནི་མིང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་ཕྱི་མོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་ལ་ཚད་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་དང་ཚིག་ནི་ཚད་མེད་དེ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ན་མིང་ཚིག་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚད་མེད་པར་གནས་པའམ་འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པའོ།） 第三，對周遍辨識的結合：無論是補特伽羅還是作意者，例如『瓶子』這樣的名稱，以及它的意義，如肚子鼓脹、可以裝水的器皿等，將名稱與意義聯繫起來，這個名稱叫做這個，意義是這個，如實辨識所領受的教授等名稱和意義，即依賴於名稱的總相之聲，意義自相的顯現於意識中，執著於意義自相，從名稱理解意義，這就是對意義的周遍辨識；在見到意義自相時，用名稱來標注意義的總相，辨識這個名稱是這個，這就是對名稱的周遍辨識。（གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཟག་གམ་ཡིད་བྱེད་གང་གིས་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། དེའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆུ་བླུགས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུར། མིང་དེ་དང་དོན་དེ་འབྲེལ་ནས་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདམས་ངག་སོགས་ནོད་པའི་མིང་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་མིང་ནས་དོན་གོ་བ་དོན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མིང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ།） 第四，具有次第辨識的結合：在世間上，熟悉了瓶子、布匹、人、馬等各種名稱的標注，在如實按照名稱的順序進行表達時，在對任何意義產生執著之前，首先在心中浮現那個名稱。（བཞི་པ་རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་པ་སྣམ་བུ་མི་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་པ་ལ་འདྲིས་ནས། མིང་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་དོན་གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་དེའི་མིང་བློ）
【English Translation】 Elimination (ེལ་ཞེ་ན།) means to contemplate and understand the selflessness of phenomena in the mind. (ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེལ་ལོ།) By understanding the selflessness of the individual (གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས།), one eliminates the five wrong views: the view of the body, the extreme view, the wrong view, the view of holding views as supreme, and the view of holding vows and observances as supreme. (འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་བཅས་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།) Fourteenth, to properly receive and contemplate the subsequent instructions of the teachings: 'Receiving' (ནོད་པ་) indicates that one who abides in the Mahayana lineage (ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་གནས་པ།), generates the mind of Bodhicitta (བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ།), and thereby obtains the Samadhi of the Dharma stream in the stage of practice with faith (དེས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས།), thus receiving and holding from the Buddhas and Bodhisattvas the Samadhi instructions that lead to obtaining the first ground, is called properly receiving and contemplating. (ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།) Fifteenth, contemplating the combination: 'Combiner' (སྦྱོར་བ་པ་) indicates that the result of receiving the instructions is to combine them with the path, and there are five combinations. First, the combination of discerning the number: discerning the number of names, words, letters, and verses, etc., of the Samadhi object, such as the Sutra Pitaka and other twelve-part scriptures, from which one has received the instructions. (གདམས་ངག་ནོད་པའི་འབྲས་བུ་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གྲངས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གང་གི་གདམས་ངག་རང་གིས་ནོད་པ་དེའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་དང་ཤྭ་ལོ་ཀ་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའོ།) Second, the combination of discerning the two ways of abiding or entering: the way these expressers abide is that letters are the root or mother of all names and words, and there are about fifty Ali Kali (ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་), so one can discern that letters have a number; names and words are immeasurable, as in the Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra and other scriptures, there are very many names and words, just as there are countless Sutra Pitakas, so one can discern that they are immeasurably abiding or entering. (གཉིས་པ་གནས་པའམ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ནི། ཡི་གེ་ནི་མིང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་ཕྱི་མོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་ལ་ཚད་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་དང་ཚིག་ནི་ཚད་མེད་དེ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ན་མིང་ཚིག་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚད་མེད་པར་གནས་པའམ་འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པའོ།) Third, the combination of thoroughly discerning: whether it is an individual or a mental factor, for example, the name 'vase,' and its meaning, such as a container with a bulging belly that can hold water, connecting the name with the meaning, this name is called this, and the meaning is this, truly discerning the names and meanings of the received instructions, etc., that is, relying on the general sound of the name, the appearance of the specific characteristic of the meaning arises in the mind, clinging to the specific characteristic of the meaning, understanding the meaning from the name, this is the thorough discernment of the meaning; when seeing the specific characteristic of the meaning, labeling the general characteristic of the meaning with a name, discerning that this name is this, this is the thorough discernment of the name. (གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཟག་གམ་ཡིད་བྱེད་གང་གིས་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། དེའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆུ་བླུགས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུར། མིང་དེ་དང་དོན་དེ་འབྲེལ་ནས་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདམས་ངག་སོགས་ནོད་པའི་མིང་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་མིང་ནས་དོན་གོ་བ་དོན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མིང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ།) Fourth, having the combination of sequential discernment: in the world, being familiar with the labeling of various names such as vase, cloth, person, horse, etc., when expressing them correctly according to the order of the names, before attachment arises to any meaning, that name first appears in the mind. (བཞི་པ་རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་པ་སྣམ་བུ་མི་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་པ་ལ་འདྲིས་ནས། མིང་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་དོན་གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་དེའི་མིང་བློ)
ོ་ལ་འཆར་ཞིང་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པའོ། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་ནི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཉན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཐབས་སོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་ལམ་སོགས་སུ་སྟེ། འདི་ལ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་དུ་བཞི། མཐོང་ལམ་དུ་གཅིག །རྟོགས་བྱའི་སྒོ་ནས་གཉིས། མཆོག་དམན་གྱི་གཉིས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་གོ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་བཞི་ནི། དྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་མིང་དང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་བཏགས་པ་དང་དོན་ལ་མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་དག་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མིང་དང་དོན་ཞེས་བཀོད་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མིང་དང་དོན་གློ་བུར་བྱུང་བར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་མོའི་དུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་དག་གཟུང་ 2-118a བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་ཡོད་ཡོད་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་མངོན་དུ་སྣང་བའམ་ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་མིག་བཙིར་བའི་དབང་གིས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཞེས་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །བཟོད་པའི་དུས་ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དྲུག་གམ་དོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་ཡུལ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མ་ཟད་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ 2-118b པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་ཆུང་ངུས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཏེ་འ
【現代漢語翻譯】 以及由此而來的對意義的理解。理解數字等的四種方法是，在資糧道上聽法，從而找到理解佛法的目標的方法。完全理解的方法存在於加行道等階段。這有十一個方面，理解這些方面被稱為完全理解的方法。這十一個方面是什麼呢？加行道有四個，見道有一個，從所理解的角度來看有兩個，從優劣的角度來看有兩個，從后得的區分來看有兩個，總共六個。加行道的四個是：在暖位時，名相和意義在本質上沒有關聯，只是通過心識的虛構，將名相強加於意義之上，或將意義強加於名相之上，僅僅理解到這些名相和意義只是人為設定的，這被稱為對名相和意義的偶然性的完全理解。在頂位時，顯現為能取和所取二元的法，雖然在能取和所取的本質上並不存在，但由於心和心所的影響，它們顯現為存在或真實存在的樣子，僅僅認識到這是一種表象，就像揉眼睛后看到兩個月亮一樣，這被稱為對真實顯現的表象的完全理解。表象指的是顯現的原因，因為理解到顯現的原因是心，所以這樣說。在忍位時，對於從色到法的六境或六種事物，不作分別，並且完全理解到沒有能取的對象，這被稱為對無對象性的完全理解。在世第一法位時，完全理解到緣於六境並執持它們的六識，其自性是空性的，這被稱為對無所緣的完全理解。這樣，在完全理解到能取和所取都不存在之後，在獲得見道，也就是獲得初地時，理解到遠離能取和所取的法性，也就是法界是普遍存在的，這被稱為對法界的完全理解。聲聞的見道被稱為對人無我的理解，即直接理解到五蘊中沒有人的存在，從而獲得入流果。菩薩的見道不僅理解到人無我，還理解到五蘊也如幻象般顯現，但因為沒有自性，所以完全理解到法無我。以小乘發心來完全理解，指的是聲聞的入流果等四果和緣覺。
【English Translation】 and the realization of meaning that comes from it. The four practices for understanding numbers and so on are the means of listening to the Dharma on the Path of Accumulation and finding the object of the Dharma. The practice of complete understanding exists in the Path of Application and so on. There are eleven aspects to this, and understanding these is called the practice of complete understanding. What are these eleven? Four on the Path of Application, one on the Path of Seeing, two from the perspective of what is to be understood, two from the perspective of superior and inferior, and two from the distinction of subsequent attainment, making six in total. The four of the Path of Application are: In the stage of warmth, understanding that names and meanings are not inherently related, but are merely imputed by the mind, with names assigned to meanings and meanings assigned to names, is called the complete understanding of the adventitious nature of names and meanings. In the stage of the peak, understanding that phenomena that appear as dualistic, as grasper and grasped, are not inherently existent as grasper and grasped, but due to the influence of mind and mental factors, they appear as if they exist or are truly existent, merely as an appearance, like seeing two moons due to blurred vision, is called the complete understanding of the appearance of true appearance. 'Appearance' refers to the cause of appearance, and it is so called because it is understood that the cause of appearance is the mind. In the stage of forbearance, not conceptually grasping the six objects or six things from form to Dharma, and completely understanding that there is no object of grasping, is called the complete understanding of non-objectivity. In the stage of supreme Dharma, completely understanding that the six consciousnesses that apprehend and grasp the six objects are without inherent nature is called the complete understanding of non-apprehension. Thus, after completely understanding that both grasper and grasped are non-existent, upon attaining the Path of Seeing, that is, upon attaining the first bhumi, understanding that the nature of reality, the Dharmadhatu, which is free from both grasper and grasped, is all-pervasive, is called the complete understanding of the Dharmadhatu. The Path of Seeing of the Hearers is called the understanding of the selflessness of the person, that is, directly realizing that there is no self of the person in the five aggregates, thereby attaining the fruit of stream-enterer. The Path of Seeing of the Bodhisattva not only understands the selflessness of the person, but also understands that the five aggregates appear like illusions, but because they have no inherent nature, there is complete understanding of the selflessness of phenomena. Completely understanding with a lesser intention refers to the four fruits of the Hearers, such as stream-enterer, and the Pratyekabuddhas.
དི་དག་བདག་གི་དོན་བྱ་བ་ཙམ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ལས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྟོང་ལ་སོགས་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་རྣམ་བཞག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་ལམ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པས་སོ། །ཕྱི་མ་དྲུག་པོ་འདི་བསྒོམ་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་སྦྱར་བ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་སྣང་ཡང་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་དགོངས་པ་དང་བསྒྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །བཅུ་དྲུག་པ་དབང་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དབང་སྒྱུར་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། དབང་བྱེད་པའི་ཡིད་བྱེད་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ 2-119a དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ཐར་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པའོ། །འདི་ཙམ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་ནས་ཕྱིས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །བཅུ་བདུན་པ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ཉན་རང་གི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་འདི་ནི། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་གྱི་ཡིད་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་
【現代漢語翻譯】 這些僅僅是爲了我自己的利益，並且因為沒有理解法的無我性。而廣大的、偉大自性的思想的徹底理解，是十地菩薩和如來們的境界，因為他們圓滿地理解了自和他人的利益以及無我性。如何徹底理解所領悟的法之分類呢？在見道，也就是第一地時，因為領悟了法界，在一剎那間能見到百位佛陀的容顏等，領悟了一百一十二種功德，這就是對法之分類的領悟。這也是通過正確的見地來領悟的。徹底理解分類之法，是從第二地到第十地之間所要修習的法，也領悟到各自份額的功德，從一百一十二千等，越來越增上的分類，自己領悟和理解。這是修道者的正確領悟。雖然在西藏的註釋中，後面的六種都只與修道相關聯，但我覺得這與世親（Vasubandhu）和智 स्थिरमति (Sthiramati) 的觀點不符。 第十六，自在作意，由『自在』一詞來表示。自在作意有三種：對清凈煩惱障自在，對清凈煩惱障和所知障兩者自在，以及對成就殊勝功德自在。第一種，由於貪等煩惱會障礙解脫和涅槃，因此通過證悟人無我的見道和修道來斷除這些煩惱，使其不再產生。這種程度的成就聲聞和獨覺阿羅漢也能達到。第二種，執著于能取所取的法具有自性的所知障，會障礙獲得一切智智，因此通過大乘道來斷除煩惱障和所知障，使其永不產生。第三種，斷除獲得殊勝功德，如六神通、十力、四無畏等的障礙，從而顯現這些功德，這就是對成就功德、極度清凈自在。第十七，是小乘聲聞和獨覺的道作意。第十八，是廣大自性菩薩的道，也就是大乘作意。這些瑜伽士的十八種作意，涵蓋了大乘和小乘的所有作意。
【English Translation】 These are merely for my own benefit and because of not understanding the selflessness of phenomena. The thorough understanding of the vast, great-self nature thought is that of the tenth-ground Bodhisattvas and the Tathagatas, because they completely understand the benefit of self and others, as well as selflessness. How does one thoroughly understand the established classification of the Dharma that has been comprehended? At the time of the path of seeing, the first ground, because of comprehending the realm of Dharma, realizing the hundred and twelve qualities such as seeing the faces of a hundred Buddhas in a single instant, this is the realization of the established classification of the Dharma. This is also realized through correct view. Thoroughly understanding the classified Dharma is also understanding the Dharmas to be cultivated from the second to the tenth grounds, and comprehending and realizing the classifications that increase from one's own share of qualities, from one hundred and twelve thousand, etc., upwards. This is the correct realization of the path of cultivation. Although in Tibetan commentaries, these last six are only associated with the path of cultivation, I see that this is not in accordance with the views of Vasubandhu and Sthiramati. The sixteenth, the empowering attention, is indicated by the word 'empowering'. There are three types of empowering attention: empowering the purification of afflictive obscurations, empowering the purification of both afflictive and cognitive obscurations, and empowering the accomplishment of special qualities. The first, since afflictions such as attachment obstruct liberation and Nirvana, these are abandoned through the path of seeing and cultivation that realizes the selflessness of the person, so that they are no longer produced. This much is also present in Hearers and Solitary Realizers Arhats. The second, the cognitive obscuration of clinging to the inherent existence of apprehended and apprehender phenomena obstructs the attainment of omniscient wisdom, so the two obscurations of affliction and knowledge are abandoned through the Great Vehicle path, so that they are never produced again. The third, abandoning the obstacles to attaining special qualities such as the six superknowledges, the ten powers, and the fearlessnesses, and manifesting those qualities, this is empowering the accomplishment of qualities, the utterly pure. The seventeenth is the attention to the path of the Lesser Vehicle Hearers and Solitary Realizers. The eighteenth is the path of the vast-self nature Bodhisattva, that is, the Great Vehicle attention. These eighteen attentions of yogis encompass all the attentions of the Great and Lesser Vehicles.
བསྡུས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། 求所證之義法 གཉིས་པ། རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་བཙལ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་འཚོལ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ཡོངས་འཚོལ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་འཚོལ། མཚན་ཉིད་ཡོངས་འཚོལ། རྣམ་པར་ 2-119b གྲོལ་བ་ཡོངས་འཚོལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་འཚོལ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་འཚོལ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། 求空性 དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་རྟག་ཏུ་གཉིས་བྲལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བ་ནི། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་བཞིན་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་འམ་རྟེན་གང་ཡིན་པ་གཞན་དབང་དང་། གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངག་གིས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་།མ་དག་པ་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དབང་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲུབ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་རྣམ་པར་ 2-120a སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་། གསེར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་། ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྭངས་པ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་དག་པ་ཡེ་ནས་མེད་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་། གསེར་ལ་འདམ་དང་། ཆུ་ལ་རྙོགས་པ་བཞིན། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་དེ་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པར་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ན། ཆོས་ཅན་འགྲོ་བ་ཡི་ཁམས་དག་ན་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ལ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་དུ་གནས་མོད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་མ་ལ
【現代漢語翻譯】 認為是總結。 第二，尋求所證之義法，包括：尋求真如的究竟，尋求如幻的究竟，同樣地尋求所知究竟，尋求雜染和清凈的究竟，尋求唯識的究竟，尋求體性的究竟，尋求解脫的究竟，尋求無自性的究竟，尋求無生法忍的究竟，尋求一乘教義的究竟，尋求五明處的究竟。以上共有十一種。 尋求空性 第一，尋求法之真如的究竟，包括常時離二等兩個偈頌。尋求雜染和清凈之法的真如，應通過遍計所執性、依他起性和圓成實性這三種自性來了解。雖然常時遠離能取和所取二者，但顯現為能取和所取二者，這是遍計所執的體性。像這樣，雖然無有能取和所取二者，但顯現為二者，其迷惑之基礎或所依為何？是依他起性。什麼是一切方式都無法用語言表達，且無有分別戲論的自性？是圓成實性，即一切法的實相。它遠離能取和所取之法，是無戲論的自性，各自通過自證智來證悟。因此，應知遍計所執的體性如繩上的蛇，實際上並不存在。不凈的依他起性是應斷除的，因為依他起性上顯現的能取和所取需要凈化。什麼是自性清凈？是圓成實性，需要凈化的是暫時的染污。就其自性而言，圓成實性如虛空自性清凈，黃金自性清凈，水自性清澈一樣，其自性本來沒有不凈。然而，如同虛空中的云，黃金中的泥土，水中的渾濁一樣，被暫時的煩惱所遮蔽而未顯現，因此，如果遠離這些煩惱，清凈的自性就會顯現。如果以勝義諦的觀點來衡量，在有情眾生的清凈界中，法性圓成實性之外，連能取和所取的微塵也不存在。雖然一切都安住於法性的狀態中，但三界之內的眾生……
【English Translation】 It is considered a summary. Second, seeking the meaning of what is to be realized, including: seeking the ultimate of Suchness, seeking the ultimate of illusion, similarly seeking the ultimate of knowable objects, seeking the ultimate of defilement and purification, seeking the ultimate of mere consciousness, seeking the ultimate of characteristics, seeking the ultimate of liberation, seeking the ultimate of no-self-nature, seeking the ultimate of acceptance of the unoriginated dharma, seeking the ultimate of the intention of the one vehicle teaching, seeking the ultimate of the five sciences. There are eleven categories in total. Seeking emptiness First, seeking the ultimate of the Suchness of Dharma, including two verses such as always being free from duality. Seeking the Suchness of the defiled and purified dharmas should be understood through the three natures: the completely imputed nature (Parikalpita), the other-dependent nature (Paratantra), and the thoroughly established nature (Parinispanna). Although constantly free from the grasper and the grasped, it appears as the grasper and the grasped, which is the characteristic of the completely imputed. Likewise, although there is no grasper and grasped, what is the basis or support of the delusion that appears as the two? It is the other-dependent nature. What is the nature that cannot be expressed in any way by language and is without the proliferation of conceptual thought? It is the thoroughly established nature, which is the reality of all dharmas. It is separate from the dharmas of the grasper and the grasped, and is a non-conceptual nature that must be realized individually through self-cognition. Therefore, it should be known that the characteristic of the completely imputed is like a snake on a rope, which does not actually exist. The impure other-dependent nature should be abandoned, because the appearance of the grasper and the grasped in the other-dependent nature needs to be purified. What is considered naturally pure? It is the thoroughly established nature, and what needs to be purified are the temporary defilements. In terms of its own nature, the thoroughly established nature is like the sky being naturally pure, gold being naturally pure, and water being naturally clear. Its own nature has never been impure. However, like clouds in the sky, dirt in gold, and turbidity in water, it is obscured by temporary afflictions and has not manifested. Therefore, if these afflictions are removed, the completely pure nature will manifest. If measured by the ultimate truth, in the pure realm of sentient beings, there is not even a particle of the grasper and the grasped that is different from the thoroughly established nature of reality. Although everything abides in the state of reality, sentient beings within the three realms...
ུས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དེ་མ་རྟོགས་པར་གནས་ལུགས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་ཞེན་པར་གྱུར་པས་ན། དངོས་པོ་ལ་རང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲུབ་འཛིན་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ཏེ། མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚབས་ཆེན་པོ་ཅན་འདི་ཀོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། ། 求如幻 གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་ 2-120b སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་སོགས་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མཐུ་ལས་རྟ་དང་གླང་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ཡི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །རྟ་གླང་སོགས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཁ་དོག་སོགས་རྟ་གླང་དངོས་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་འཁྲུལ་པ་དང་འཛིན་པར་འཁྲུལ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དེ་ལ་རྟ་གླང་སོགས་དེ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའམ་གནས་ལུགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དངོས་གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་ན་རྟ་གླང་ 2-121a གི་སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་སོ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་དངོས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་དབང་ཉིད་དམིག
【現代漢語翻譯】 如果有人沒有領悟到事物的本性，反而執著于這種狀態，將它視為能取和所取的對象，那麼，完全捨棄認為事物具有自性的圓成實性，而執著于虛無的遍計所執，這種世間愚昧顛倒錯亂的狀態，究竟是怎麼回事呢？ 如幻 第二，如幻般地尋覓：如幻（梵文：Māyā，梵文羅馬擬音：māyā，漢語字面意思：幻象）等十五個偈頌闡述了這一點。雖然實際上並不存在，但卻有體驗到顯現的現象，因此，所有顯現為能取和所取的法，雖然顯現，但沒有自性，就像幻象的顯現一樣。 就像魔術師通過咒語加持石頭等物，使其顯現出馬、象等形象一樣，顯現為能取和所取的根本原因是虛妄分別，即顯現為能取和所取的心的他起自性。馬、象等幻象的形象，如身體、四肢、顏色等，看起來就像真實的馬、像一樣，同樣，執著于能取和所取的二元對立，就是遍計所執的自性。雖然實際上並不存在，但卻錯誤地認為存在能取和所取，這種遍計所執就像將繩子誤認為蛇一樣。就像魔術師用咒語加持過的石頭和木頭等物上，實際上並沒有馬、象等物一樣，能取和所取原本就不存在的法性，就是勝義諦或實相，也就是諸法的真實本性，因此被稱為圓成實性。就像幻術師用咒語加持過的幻象，如馬、象等，是所觀察的對象一樣，所有顯現為能取和所取的現象，都被認為是世俗諦。如果幻術師用咒語變出的幻象，如馬、象等不存在，那麼顯現出這些幻象的原因，如石頭和木頭等物就會清晰地顯現出來。同樣，當捨棄了能取和所取的習氣，阿賴耶識（梵文：Ālaya-vijñāna，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，漢語字面意思：藏識）的狀態發生改變時，就像馬、象的幻象消失一樣，能取和所取不再顯現，這種圓成實性就是通過等持的智慧來觀察的。從等持中獲得的智慧，就像親眼看到石頭和木頭一樣，顯現為能取和所取的根本原因，即虛妄分別的他起性，也會被觀察到。
【English Translation】 If someone does not realize the nature of phenomena and instead clings to that state, holding it as an object to be grasped and a grasper, then, having completely abandoned the Pariniṣpanna (Sanskrit: Pariniṣpanna, Sanskrit Romanization: pariniṣpanna, Literal meaning: perfectly accomplished nature) of believing that things have their own nature, and clinging to the non-existent Parikalpita (Sanskrit: Parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Literal meaning: completely imputed nature), what is this extremely inverted and severe form of worldly ignorance? Like an Illusion Second, searching completely as if it were an illusion: 'Just as an illusion...' and so on, fifteen verses show this. Although it does not exist in reality, there is the experience of mere appearance, so all phenomena that appear as grasper and grasped, although they appear, are without self-nature, like the appearance of an illusion. Just as a magician, through the power of mantras cast on stones and so forth, actually manifests the forms of horses and elephants and so forth, just like that appearance of illusion, the cause of the appearance of the two, grasper and grasped, is the unreal Parikalpita (Sanskrit: Parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Literal meaning: completely imputed nature), the other-powered nature of the mind and mental factors that appear as grasper and grasped. Just as the forms of the illusion of horses and elephants and so forth, such as the body, limbs, and color, appear like real horses and elephants, so too, the Parikalpita (Sanskrit: Parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Literal meaning: completely imputed nature) is the nature of being mistaken for the two, grasper and grasped. Although non-existent, the Parikalpita (Sanskrit: Parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Literal meaning: completely imputed nature) is the nature of being mistaken for the grasper and mistaken for the grasped, like mistaking a rope for a snake. Just as horses and elephants and so forth do not exist on the stones and pieces of wood and so forth that have been cast with the mantras of illusion, so too, the nature of phenomena in which the two, grasper and grasped, do not exist from the beginning is the ultimate truth or the state of reality, that is, the unperverted nature of phenomena, and is therefore considered to be the Pariniṣpanna (Sanskrit: Pariniṣpanna, Sanskrit Romanization: pariniṣpanna, Literal meaning: perfectly accomplished nature). Just as the objects of illusion, such as horses and elephants, are the objects of focus through the power of mantras, so too, all appearances of the two, grasper and grasped, are considered to be conventional truths. If the illusory appearances of horses and elephants and so forth, which are deceived by the mantras of illusion, do not exist, then the cause of their appearance, such as stones and pieces of wood and so forth, is clearly visible. Likewise, when the karmic imprints of the grasper and grasped are abandoned and the state of the Ālaya-vijñāna (Sanskrit: Ālaya-vijñāna, Sanskrit Romanization: ālayavijñāna, Literal meaning: storehouse consciousness) abides, then, just as the appearance of horses and elephants does not exist, the non-apprehension of the two, grasper and grasped, is the Pariniṣpanna (Sanskrit: Pariniṣpanna, Sanskrit Romanization: pariniṣpanna, Literal meaning: perfectly accomplished nature) that is focused on by the wisdom of meditative equipoise. Just as the wisdom attained after that sees the stones and pieces of wood as real, so too, the other-powered nature of the unreal Parikalpita (Sanskrit: Parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Literal meaning: completely imputed nature), which is the cause of the appearance of the two, grasper and grasped, is also focused on.
ས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་མི་སྣང་གི་དེ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་ཤིང་བུ་ཙམ་ལ་ཤེས་པ་འདོད་དགུར་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ་རྣམས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ལ་དགྱེས་དགུར་སྤྱོད་ཅེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་ཆགས་ཞེན་དང་འཇིགས་པ་སོགས་མེད་པར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་དེ་ལ་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ལ། སྣང་ཙམ་ཡོད་པས་མེད་པར་མི་བརྗོད་ཅིང་། སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་གང་རུང་དུ་ཅིས་ཀྱང་འདོད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། སྒྱུ་མར་སྣང་བ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་རྟ་གླང་སོགས་སུ་མ་སྣང་བས་རྫུན་པར་བཞག་ཏུའང་མེད་དེ་གཞི་མེད་པས་ 2-121b སོ། །སྣང་བ་དེ་དང་དེའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་རྫུན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་རྟ་གླང་དངོས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའམ་འགལ་མེད་དུའང་བརྗོད་དེ་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་གཞན་དབང་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་མེད་གཉིས་གང་རུང་རེའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་མེད་པར་སྣང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྣང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་མེད་པར་སྐུར་པ་ཡི་མཐའ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི
【現代漢語翻譯】 因此，三界將會被理解為唯心。正如世間之人，未被咒語迷惑眼睛時，不會看到幻化的馬、牛等，而只會認識到幻術的材料是石子、樹枝等，並能如願以償地使用它們而不受迷惑。同樣，獲得了對治迷惑之道的精進持戒者，也不會被二取（二元對立的執著）的迷惑顯現所困擾，而是隨心所欲地享用清凈的依他起性。這就像看透了幻術，不再有貪戀和恐懼，從而自由自在地運用一樣。幻化的馬、牛等，其顯現的形象雖然存在於作為材料的石子和樹枝上，但馬、牛等事物的自性卻根本不存在於其上。因此，對於幻術、夢境等，我們不能因為它們只是顯現就說它們不存在，也不能像顯現那樣認為它們真實存在，所以也不能說它們存在。如果認為有和無、是和非的法不可能同時存在，必須選擇其中之一，那麼，幻術的顯現並非不存在，如果不存在，就不會顯現為馬、牛等，也就無法被認為是虛假的，因為沒有基礎。 顯現和事物本身的不存在是永遠成立的，如果存在，就不能成立為虛假，就像真實的馬、牛一樣。因此，對於幻術等的顯現，有和無可以在同一個基礎上無差別或無矛盾地被描述，因為它們是顯現和空性的雙重集合。同樣，僅僅是二元對立的顯現存在於依他起性上，但事物本身如顯現般成立為二元對立是不存在的。因此，對於外境的色、聲等，可以說僅僅是顯現存在，而如顯現般成立是不存在的。為什麼呢？因為在那裡，僅僅是顯現存在並非不存在，如果不存在，就不會顯現為色等；而如顯現般的意義，即成立為色等是不存在的，就像二月一樣。因此，對於色等，就像幻術的例子一樣，不會落入剛剛所說的有和無的任何一方，而是將兩者無差別地集合在一起。如此這般，雖然顯現存在，但如顯現般不存在，這揭示了中觀之道，是爲了遣除遍計所執的執著于有，以及否認顯現的基礎依他起的斷見。正如《辨中邊論》所說：『非真遍計有，彼上二皆無。』（藏文：ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི，梵文天城體：अभूतपरिकल्पोऽस्ति। तत्र द्वयं न विद्यते，梵文羅馬擬音：abhūta parikalpo 'sti, tatra dvayam na vidyate，漢語字面意思：虛妄分別有，于彼二非有。）
【English Translation】 Therefore, the three realms will be understood as mind-only. Just as worldly people, when their eyes are not deceived by the spells of illusion, do not see illusory horses, cows, etc., but only recognize the materials of the illusion as pebbles, twigs, etc., and can use them as they wish without being deceived. Similarly, those diligent practitioners who have attained the path to counteract delusion will not be troubled by the deluded appearances of dualistic grasping (grasping at duality), but will freely enjoy the pure other-powered nature (paratantra). This is like seeing through an illusion, no longer having attachment and fear, and thus freely using it. The illusory horses, cows, etc., their manifested images exist on the pebbles and twigs that serve as materials, but the self-nature of the things like horses and cows does not exist on them at all. Therefore, for illusions, dreams, etc., we cannot say that they do not exist just because they are mere appearances, nor can we think that they are real as they appear, so we cannot say that they exist. If one thinks that the laws of existence and non-existence, being and non-being, cannot exist simultaneously and one must choose one of them, then the appearance of illusion is not non-existent, because if it were non-existent, it would not appear as horses, cows, etc., and it could not be considered false, because there is no basis. The non-existence of appearance and the thing itself is always established, and if it exists, it cannot be established as false, just like real horses and cows. Therefore, for the appearances of illusions, etc., existence and non-existence can be described on the same basis without difference or contradiction, because they are a dual collection of appearance and emptiness. Similarly, only the appearance of duality exists on the other-powered nature, but the thing itself, established as duality as it appears, does not exist. Therefore, for external forms, sounds, etc., it can be said that only appearance exists, and that being established as appearance does not exist. Why? Because there, the mere existence of appearance is not non-existence, and if it were non-existence, it would not appear as forms, etc.; and the meaning of appearance, that is, being established as forms, etc., does not exist, just like a double moon. Therefore, for forms, etc., just like the example of illusion, without falling into either side of existence and non-existence just mentioned, both are gathered together without difference. In this way, although appearance exists, it does not exist as appearance, which reveals the Middle Way, in order to dispel the imputation of the completely conceptualized as existing, and the nihilistic view of denying the basis of appearance, the other-powered nature. As the Madhyāntavibhāga says: 'The unreal conceptualization exists, but duality does not exist in it.' (Tibetan: ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི, Sanskrit Devanagari: अभूतपरिकल्पोऽस्ति। तत्र द्वयं न विद्यते, Sanskrit Romanization: abhūta parikalpo 'sti, tatra dvayam na vidyate, Literal Chinese meaning: False conceptualization exists, in it duality does not exist.)
ན། །ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། 2-122a དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ནས་འཁོར་བ་ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་། མྱང་འདས་ལ་མི་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་མྱུར་དུ་ཞི་བར་མྱང་འདས་ཚོལ་བ་ཐེག་པ་དམན་པས་ཞི་བདེར་འགྲོ་བ་དག་ཞི་མཐའ་ལ་འཇུག་པ་དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་། འཁྲུལ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་གཟུགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྟ་གླང་དང་བུད་མེད་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དེ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་རིག་ཉིད་གཟུང་ཆར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་མི་ཤེས་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་ཡུལ་དངོས་སུ་འདོད་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །འཁྲུལ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བཟུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་ཀྱང་འཛིན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་མེད་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་འཛིན་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མེད་པས། དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀས་སྟོང་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་ན་མིག་ 2-122b སོགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་མེད་ཅིང་། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་མེད་ན་དབང་ཤེས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ན་ཡང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དཔེ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལས། དང་པོ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ཤེས་པས་འཛིན་པ་ནི། དོན་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ངོ་ན་གཟུང་བ་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བའི་བློས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་དཔེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ན། མི་སྡུག་པ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་སྣང་གྲུབ་སྟེ་ཀེང་རུས་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བ
【現代漢語翻譯】 如是等等，『此乃中道』，如是說。 如是了悟，則知所取與能取之諸法，雖顯現而自性不成立，如幻象一般，故不畏懼輪迴，亦不貪戀涅槃。因此，因畏懼輪迴之苦而急於尋求寂滅涅槃，乃是小乘行者所為，他們趨向寂靜之邊。為遮止彼等落入寂滅邊，故以遠離二邊之方式如是主張。雖無能取與所取之二元對立，然因錯覺而顯現為二。此錯覺之因，乃是顯現為色之相的識，以及非色之相的識。錯覺之因，是顯現為與心識相異之五根與五境之相的識。譬如，夢中顯現為自身根識所緣之馬、牛、女人等形象，彼等皆是自識之顯現，然不識此理，誤以為是識之外在所取之境，此乃錯覺之因。錯覺之體性，乃是非色之相的識，即眼識等六識，彼等執持能取與所取二者。如是雖錯覺為二，然因無異於能取之所取，故亦無能取，因二者相互依存而成立，若無一者，則另一者亦不成立。故實則能取與所取皆為空性。 如是，若無眼等有色根，亦無色等境，則根識無因而生，理應不生。然所取與能取之顯現不可否認，此如何成立？答：雖無能取與所取之二元對立，然顯現為二，此理可由世間共稱之譬喻，以及經論中出現之譬喻二者來成立。首先，譬如見到幻象之象，並了知其形象，此能取乃是無意義之顯現，故是錯覺。在錯覺中，可說有作為所取之象的形象，以及執持彼之識二者。然于彼處，能取與所取並非如實存在之二者，僅是因錯覺之心而執著于能取與所取二者，此在世間是存在的。若以經論中出現之譬喻而言，修習不凈觀之瑜伽士，能成就明相，然骷髏並非真實存在，故是錯覺，因此能取與所取顯現為二。
【English Translation】 Like so on, 'This is the Middle Way,' as it is said. If one realizes this, then one knows that the phenomena of grasping and being grasped, although appearing, are not established in their own nature, like illusions. Therefore, one is not afraid of samsara and does not cling to nirvana. Thus, those who, fearing the suffering of samsara, quickly seek the peace of nirvana are inferior vehicles who enter the extreme of peace. To refute their entering the extreme of peace, it is asserted in this way, with a manner that is free from the two extremes. Although there is no duality of grasping and being grasped, it appears as two due to delusion. The cause of this delusion is considered to be the consciousness that appears as the form of matter and the consciousness that appears as the form of non-matter. The cause of delusion is the consciousness that appears as the form of the five sense faculties and the five objects, which appear as different from the mind. For example, in a dream, the forms of horses, cattle, women, etc., appear as the objects of one's own sense faculties. These are the appearances of one's own consciousness as the object of grasping, but without knowing this, one considers them to be real objects of grasping that are different from consciousness. This appearance as an external object is the cause of delusion. The nature of delusion is considered to be the consciousness that is not the form of matter, that is, the six collections of consciousness, such as eye consciousness, which grasp as two, grasping and being grasped. Although one is deluded into thinking there are two, since there is no object of grasping that is different from grasping, there is no grasping of that other. Since the two are established in dependence on each other, if one does not exist, the other does not exist either. Therefore, in reality, both grasping and being grasped are established as empty. If this is the case, if there are no material sense faculties such as the eyes, and no objects such as forms, then the sense consciousnesses cannot arise without a cause. However, how can this be justified, since the appearance of grasping and being grasped is undeniable? Although there is no duality of grasping and being grasped, the fact that it appears as two is established by two examples: one that is well-known in the world, and one that comes from the scriptures. First, when one sees the form of an illusory elephant and knows its appearance, the grasping is a meaningless appearance and is therefore a delusion. In the delusion, one speaks of the form of the elephant as the object of grasping and the consciousness that grasps it. However, in that case, grasping and being grasped are not two things that exist as they are, but only the mere perception of grasping and being grasped by a deluded mind exists in the world. If we take the example from the scriptures, yogis who are accustomed to ugliness achieve clarity, but the skeleton does not actually exist, so it is a delusion, and therefore grasping and being grasped appear as two.
རྗོད་པ་ཙམ་སྟེ། ཀེང་རུས་ཀྱི་སྣང་བ་འཛིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཇི་བཞིན་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ 2-123a ཉོན་མོངས་པ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རམ་འགལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་ཙམ་ཡོད་པ་དང་དོན་ལ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བཤད་བྱ་མདོ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་ལམ་དང་སྟོབས་སོགས་འབྲས་ཆོས་ཏེ་གཉེན་པོའི་ཆོས་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་བ་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བྱིས་པས་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཡང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྒྱུ་མ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་རྣམ་བྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ཤེས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་ཞིག་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ། སྒྱུ་མ་ཡི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་ནས་གནས་ནས་བཏོན་པ་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གནས་ལྟ་བུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ 2-123b ལ་གནས་པའི་བདག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་ལྟ་བུ། དེའི་འཁོར་གྱི་སེམས་བྱུང་རྒྱལ་པོ་དེའི་འཁོར་ལྟ་བུ། ཇི་སྲིད་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་ཀུན་སྐྱེས་པ་ལ་དབང་བས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་མཐུ་ཆེ་བའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དད་སོགས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་བྱང་གི་སེམས་དང་དེའི་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པས་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་རྩད་ནས་བཏོན་ཏེ་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་གང་ཟག་གང་དག་གིས་ནི་ཀུན་བྱང་གི་ཆ
【現代漢語翻譯】 僅僅是表達而已。正如對於骷髏的顯現，雖然沒有如實顯現的能取和所取二者，但生起執著於二者的心識是存在的。同樣，對於異體緣起的識，雖然一切雜染和清凈的法顯現，但實際上並沒有成立能取和所取二者，只是顯現為二而已。這表明，與此不符的是，一切屬於雜染，具有迷惑性的法，以及由業和煩惱所攝持的一切，都如前述的比喻一樣，僅僅是虛幻的顯現而已，就像兒童的遍計一樣，實際上並不存在。因此，存在與不存在二者沒有差別，或者說沒有矛盾。因此，僅僅是顯現存在，而實際上並不存在，就像幻術一樣。 所要闡述的經部等所說的法，以及念住和波羅蜜多等道，以及力等果法，也就是對治之法，這些也如兒童的遍計一樣，實際上並不存在。只是如其顯現那樣存在而已。雖然顯現，但因為如其顯現那樣並不存在，所以沒有自性或特徵，因此也像幻術一樣。如《般若波羅蜜多經》中說：『一切法如幻如夢。』涅槃也如幻如夢。 如果雜染的方面也如幻術一般，清凈的方面也如幻術一般，那麼清凈如幻術一般的方面如何斷除雜染如幻術一般的方面呢？就像知道幻術的幻術師，力量弱小的幻術國王及其眷屬，被力量強大的幻術國王及其眷屬擊敗並驅逐出境一樣，如同國王的住所一般的阿賴耶識中，安住的認為有我的煩惱心，就像力量弱小的幻術國王一樣。其眷屬的心所就像國王的眷屬一樣。在對治生起之前，由於能夠主宰一切雜染法的生起，所以就像國王一樣。從那之中，力量更強大的幻術國王，也就是證悟無我的智慧和信心等善的自性，清凈的心及其眷屬心所，將雜染的方面徹底剷除，使阿賴耶識轉變為無漏法能夠主宰一切的王位，從而獲得王權。因此，有些人通過清凈的方面
【English Translation】 It is merely expression. Just as with the appearance of a skeleton, although there is no duality of grasper and grasped as they truly appear, the arising of a mind that clings to the two is present. Similarly, for the other-powered consciousness, although all the appearances of defiled and purified dharmas do not truly exist as dualities of grasper and grasped, they merely appear as two. This shows that, contrary to this, all that belongs to defilement, the characteristics of delusion, and all that is gathered by karma and afflictions, are merely illusory appearances, just like the conceptualizations of children, and do not actually exist. Therefore, existence and non-existence are not different, or rather, not contradictory. Therefore, it merely appears to exist, but in reality, it does not exist, like an illusion. The dharmas spoken of in the Sutras and other texts to be explained, such as the four mindfulnesses and the perfections, the paths, and the powers and other resultant dharmas, which are the antidotal dharmas, also do not actually exist, just like the conceptualizations of children. They merely exist as they appear. Although they appear, they do not exist as they appear, and therefore they have no self-nature or characteristics, and are thus like illusions. As it is said in the Prajñāpāramitā Sutra: 'All dharmas are like illusions and dreams.' Even nirvana is like an illusion and a dream. If the side of defilement is like an illusion, and the side of purification is also like an illusion, then how does the side of purification, which is like an illusion, eliminate the side of defilement, which is like an illusion? Just as a magician who knows illusion, a weak illusion king and his retinue, are defeated and driven out of their territory by a powerful illusion king and his retinue, so too, in the ālaya-vijñāna (storehouse consciousness), which is like the residence of a king, the afflicted mind that believes in a self, is like a weak illusion king. Its retinue of mental factors is like the retinue of the king. Until the antidote arises, it is like a king because it has power over the arising of all defiled dharmas. From that, the more powerful illusion king, which is the wisdom that realizes selflessness and the virtuous nature of faith and so on, the purified mind and its retinue of mental factors, completely eradicate the side of defilement, transforming the ālaya-vijñāna into a state where undefiled dharmas can dominate everything, thereby obtaining kingship. Therefore, some individuals, through the side of purification,
ོས་ཀུན་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་ཀུན་ཉོན་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་བྱང་བསྐྱེད་པ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་ཞེས་མངོན་པར་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་དོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའམ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པའི་མཆོག་སྟེ་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བའི་འགྱུར་ན་མཁྱེན་མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་བློ་རྒྱས་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བུདྡྷའི་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་མཆོག་གི་དོན་དུ་གོ་ནས། སངས་རྒྱས་གོང་མ་ཁྱད་གཞི་དང་། འོག་མ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གོ་ན་སྒྲ་ཟློས་པར་མི་ 2-124a འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དག་གི་ཚུལ་གསུངས་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དང་། བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་འདྲ་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་དཔེར་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་མོད་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མའི་མི་དང་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྣང་བ་དབང་པོ་དང་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་མེད་ཀྱང་། དབང་པོ་དང་སྲོག་དང་སེམས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལྡན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་སྲོག་དང་གང་ཟག་སོགས་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྣང་ཡང་དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིས་དང་ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་མེད་ཀྱང་སྔོ་བ་དང་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་དག་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཀྱང་དྲུང་དུ་བརྒྱུད་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་བཞིན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ 2-124b ཞེས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཞིགས་ན་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་རིལ་བོ་བ་གང་ཡང
【現代漢語翻譯】 那些王子們，將一切顯現視為空性和執著的幻象，遠離煩惱，生起清凈，並且沒有『我這樣做了』的自負。 現在解釋佛陀所說的『一切法如幻八喻』的含義。如《菩提資糧論》的註釋中所說：『哪些佛陀是完全證悟或真正了知的至上者，即超越聲聞和獨覺者？』因此，『完全證悟』意味著從無明的沉睡中醒來，並且對所知境的智慧增長。因此，理解『佛陀』為證悟的含義，將其理解為至上證悟的意義。如果將先前的佛陀理解為基礎，而之後的佛陀理解為特性，那麼就不會有重複的錯誤。 因此，導師，圓滿正等覺的佛陀們，在經部等經典中，將一切有為法的性質描述為如幻、如夢、如陽焰、如影像、如谷響、如水中月、如化現。這表明，總的來說，一切法都是無自性的顯現，這些例子可以隨意使用。但具體來說，內部的六處（六根）類似於幻術，因為幻術中顯現的人、馬、牛等，似乎具有根、自我、有情和生命，但實際上並沒有根、生命和心識。同樣，對於顯現為具有內部六處的有情來說，也顯示了沒有生命和補特伽羅等。外部的六處（六境），即色等六境，類似於夢境的顯現。在夢中，體驗到享受男女等形象、聲音、氣味、味道、觸覺和法的感受，但要知道這些感受並不存在於其他地方。『二者』，即心和心所，類似於陽焰。陽焰中沒有水，但由於青色和搖曳等現象，使遠處的人產生水的錯覺，但靠近時卻什麼也沒有。同樣，心和心所對柱子、瓶子、男女、藍黃白紅等各種法，產生『這是這個，那是那個』的認知，並執著於它們。然而，如果考察這些法，由於它們是多樣的和無常的，因此沒有任何可以執著的實在之物。
【English Translation】 Those princes, seeing all appearances as illusory, empty of grasping and clinging, have abandoned afflictions and generated purification, and have no pride in boasting 'I have done this'. Now, explaining the meaning of the Buddha's teaching that 'all dharmas are like the eight similes of illusion'. As stated in the commentary of the 'Bodhicittotpada-samvara': 'Which Buddhas are the supreme ones who are fully enlightened or truly know, surpassing the Shravakas and Pratyekabuddhas?' Therefore, 'fully enlightened' means awakening from the sleep of ignorance and increasing wisdom regarding the knowable. Thus, understand 'Buddha' as the meaning of enlightenment, understanding it as the meaning of supreme enlightenment. If the previous Buddha is understood as the basis and the subsequent Buddha as the characteristic, then there will be no error of repetition. Therefore, the teacher, the perfectly complete Buddhas, in the sutras and other scriptures, describe the nature of all conditioned things as like illusion, like dreams, like mirages, like reflections, like echoes, like the moon in water, like apparitions. This shows that, in general, all dharmas are appearances without inherent existence, and any of these examples can be used. But specifically, the six internal ayatanas (sense bases) are like illusion, because the people, horses, cows, etc. that appear in illusion seem to have roots, self, sentient beings, and life, but in reality, they do not have roots, life, and consciousness. Similarly, for sentient beings who appear to have the six internal ayatanas, it is shown that there is no life and no pudgala, etc. The six external ayatanas (sense objects), i.e., the six objects of form, etc., are like the appearance of dreams. In dreams, one experiences the enjoyment of forms, sounds, smells, tastes, touches, and dharmas of men and women, etc., but one should know that these experiences do not exist elsewhere. 'The two', i.e., mind and mental factors, are like mirages. There is no water in a mirage, but due to the phenomena of blueness and shimmering, etc., it causes people far away to have the illusion of water, but when approached, there is nothing. Similarly, mind and mental factors produce the cognition of 'this is this, that is that' for various dharmas such as pillars, vases, men and women, blue, yellow, white, and red, and cling to them. However, if these dharmas are examined, because they are diverse and impermanent, there is no real object to cling to.
་མེད་པས་སོ། །དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་། ཞེས་པ་གོང་གི་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་གཉིས་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚན་གཉིས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་བྱད་ཀྱི་དབང་གིས་མེ་ལོང་གི་ངོས་སུ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འདི། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཟུགས་བྱད་ལྟ་བུ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མིག་ཡོར་ཞེས་པ་རྐྱེན་ལས་མིག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཀུན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་སྣང་བ་དང་། མིག་བཙིར་བས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་དང་། རང་གི་གྲིབ་མ་ལ་སྲོག་ཆགས་གཞན་དུ་སྣང་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། གྲུ་ལ་ཞུགས་ན་རི་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་གྲིབ་མ་ལ་གོ་བར་བྱ་གསུངས་ཏེ། གདུགས་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གྲིབ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་བ་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད་ཅེས་པ་བཤད་པའི་ཆོས་དང་། སེམས་ 2-125a ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་། བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་འཛིན་པའི་ལུས་གསུམ་ནི་བྲག་ཆ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པའི་དཔེ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཆ་དང་འདྲ་སྟེ། བྲག་ཆ་སྒྲའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཀྱང་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བའམ། ཆུ་དྭངས་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོར་མེད་པ་བཞིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ལ་གནས་པས་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་མ་རྙོགས་པས་ཆུ་དྭངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་བཞི་དང་རྗེས་དྲན་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་གང་དང་གང་བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམ་བྱའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་དུ་སྣང་བས་སོ། །བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཆགས་སྡང་མེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་སོ། ། 求所知 གསུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་མིན་རྟོགས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱ་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་བརྟགས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་རྟོག་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱི
【現代漢語翻譯】 因為沒有（自性）的緣故。'二六成雙'，指的是將上述的比喻，影像和眼翳，與內、外六處這兩組概念相對應。內在的六處就像影像一般，如同憑藉形體的作用，鏡面上會顯現影像一樣。如此這般的六處，雖然顯現卻並非真實，如同影像一般。這是因為前世的六處所造的業的習氣，就像形體一樣，由此而顯現。外在的六處就像眼翳一般，眼翳指的是由於因緣而產生的眼睛錯亂的顯現，包括將冰雹看成人，揉眼睛后看到兩個月亮，將自己的影子看成其他生物，以及梳子等物的顯現，還有乘船時看到山在移動等等，情況有很多。但在這裡，應理解為影子。如同憑藉傘和身體等的作用而產生影子一樣，外在的六處也像是內在六處的影子一般，由它而產生。也就是說，從阿賴耶識中產生眼等內在的六處，由此以外境的方式顯現出外在的六處。'三者一一對應'，指的是將所說的法、心安住于禪定、以及隨愿受生之身這三者，分別與山谷回聲、水中月、化身這三個比喻一一對應。所說的法都像山谷回聲一樣，山谷回聲的自性並非聲音，但卻能被耳朵聽到。同樣，所說的法也是如此。或者像清澈的水中顯現月亮的影像一樣，雖然顯現卻並非真實存在。安住於一心禪定，沒有其他散亂分別唸的擾亂，就像清澈的水一樣，無論修習四諦還是隨念止等，任何所修之事的影像都會顯現出來。隨愿受生就像化身一樣，雖然在一個地方顯現，卻沒有任何貪戀和嗔恨。菩薩爲了利益眾生，從一生傳遞到另一生而受生，也沒有任何貪戀和嗔恨。 第三，完全尋求知識，通過一頌'非真實現'等來闡述。簡而言之，如果對知識進行總結，那就是辨別哪些法是世俗的，哪些法是超世俗的。對非真實的覺知，即是認清法的實性。
【English Translation】 Because there is no (inherent nature). 'Two sixes in pairs' refers to corresponding the above metaphors, images and eye-defects, to the two sets of concepts of inner and outer six senses. The inner six senses are like images, just as images appear on the surface of a mirror due to the effect of the form. The six senses that appear in this way are not real, like images. This is because the habits of karma created by the six senses of the previous life, like the form, appear from this. The outer six senses are like eye-defects, which refer to the appearance of eye disorders caused by conditions, including seeing hailstones as people, seeing two moons after rubbing the eyes, seeing one's own shadow as other creatures, and the appearance of combs and other objects, as well as seeing mountains moving when riding in a boat, etc. There are many situations. But here, it should be understood as a shadow. Just as shadows are produced by the effect of umbrellas and bodies, the outer six senses are like shadows of the inner six senses, and are produced by it. That is, from the Alaya consciousness, the inner six senses such as the eyes are produced, and from this, the outer six senses appear as objects. 'The three correspond one by one' refers to corresponding the three, the Dharma that is spoken, the mind abiding in Samadhi, and the body that is born according to one's wishes, to the three metaphors of valley echo, moon in water, and incarnation, respectively. All the Dharma that is spoken is like a valley echo. The nature of a valley echo is not sound, but it can be heard by the ears. Similarly, the Dharma that is spoken is also like this. Or like the image of the moon appearing in clear water, although it appears, it does not exist in reality. Abiding in one-pointed Samadhi, without the disturbance of other scattered thoughts, is like clear water. No matter whether one practices the Four Noble Truths or mindfulness, the image of whatever one practices will appear. Rebirth according to one's wishes is like an incarnation, although it appears in one place, there is no attachment or hatred. Bodhisattvas, in order to benefit sentient beings, are born from one life to another, and there is no attachment or hatred. Third, completely seeking knowledge is explained through one verse 'Not truly realized' and so on. In short, if knowledge is summarized, it is to distinguish which dharmas are mundane and which are supramundane. The non-true realization is to recognize the true nature of the Dharma.
ངས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་དག་པ་མིན་ལ་ 2-125b ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པས་ཡང་དག་པ་མིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟོག་ཅེས་པ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། ཞེས་པ་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དམིགས་པས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའམ། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ན་དེའི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་འདི་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 求煩惱及解脫 བཞི་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ 2-126a བའི་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་གི་ཁམས་ལས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའམ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་དང་ས་བོན་དང་རྒྱུ་ཞེས་པ་དོན་དུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་གཟུང་བ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་བར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྫས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤ
【現代漢語翻譯】 當獲得無分別智后，所有與三界對境和有境相關的遍計分別都屬於『非真實』。『非真實』是指與無分別智不一致的狀態。 『非真實亦非非真實』是指，從異生位開始，通過聽聞和思考殊勝的佛法，直到世間最勝法的信解行地的所有如理作意。因為在這些時候存在對境和有境的遍計分別，所以它們是『非真實』的。但由於它們與證悟法界和出世間智慧相關，併成為其因，所以被稱為『非真實亦非非真實』。 『無分別』是指對境法界和有境出世間智慧。因為這兩者沒有對境和有境等分別念。 『非分別非非分別』是指從等持中獲得的無分別智之後所獲得的清凈世間智慧。因為它是緣於法界的無分別智，所以沒有對境和有境的執著。或者因為它是從無分別智之後獲得的，所以沒有對境和有境的執著。因此，它不是分別念。但由於它能如幻如化般地認知一切法的自相和共相，所以它也不是無分別。 據說一切所知都包含在這四種狀態中。因為除了唯識之外沒有其他法，而這四種心識狀態和法界涵蓋了一切所知。 第四個問題是關於煩惱和清凈的尋求。通過『自之界』等兩頌來闡述。對煩惱、業和生（或異熟）三者所涵蓋的煩惱的體性和通過聖道和涅槃所涵蓋的清凈之界進行考察。界、種子和因在意義上是相同的。具有對境和有境習氣的阿賴耶識被稱為『自之界』。從那裡顯現出對境和有境二者，在顯現時，由於不瞭解事物自性的無明以及貪著等其他煩惱，對境（如色等）和對境的能取識的分別念就會產生，從而在輪迴中反覆受生和流轉。即使在具有二取顯現的時候，對境和有境的實體也並非真實存在。
【English Translation】 After attaining non-conceptual wisdom, all pervasive conceptualizations related to the apprehended and apprehender of the three realms are 'unreal'. 'Unreal' refers to a state inconsistent with non-conceptual wisdom. 'Unreal and also not unreal' refers to all proper mental activities from the time of an ordinary being, starting with listening to and contemplating the sacred Dharma, up to the practices of the world's supreme Dharma. Because there are conceptualizations of the apprehended and apprehender at these times, they are 'unreal'. But because they are related to the realization of the Dharmadhatu and transcendent wisdom, and become like their cause, they are called 'unreal and also not unreal'. 'Non-conceptual' refers to the object Dharmadhatu and the subject transcendent wisdom. Because these two do not have conceptualizations such as the apprehended and apprehender. 'Non-conceptual and not non-conceptual' refers to the pure worldly wisdom obtained after non-conceptual wisdom in meditative equipoise. Because it focuses on the Dharmadhatu, the non-conceptual wisdom, it has no attachment to the apprehended and apprehender. Or because it is obtained after that, it has no attachment to its apprehended and apprehender. Therefore, it is not conceptual. But because it cognizes the individual and general characteristics of all phenomena distinctly, like illusions and mirages, it is also not non-conceptual. It is said that all knowable things are included in these four states. Because there is no Dharma other than Mind-Only, and these four states of mind and the Dharmadhatu encompass all knowable things. The fourth question is about the search for affliction and purification. It is explained through two verses starting with 'own realm'. Examining the nature of affliction encompassed by affliction, karma, and birth (or maturation), and the realm of purification encompassed by the noble path and Nirvana. Realm, seed, and cause are the same in meaning. The Alaya consciousness with the habits of apprehended and apprehender is called 'own realm'. From there, the apprehended and apprehender appear, and at the time of appearance, due to ignorance of not knowing the nature of things and other afflictions such as attachment, conceptualizations of the apprehended (such as form) and the apprehender consciousness arise, thus repeatedly being born and transmigrating in samsara. Even at the time of dualistic appearance, the entities of the apprehended and apprehender are not truly existent.
ངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ནས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བློ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་གཉིས་སུ་ཞེན་པས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཉོན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བའོ། །རྣམ་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བ་ནི། མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡི་གང་ཟག་གིས། གཞན་དབང་སེམས་རང་གི་དབྱིངས་སམ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ས་དང་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ 2-126b དང་ལྡན་པའི་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར། གོང་ནས་གོང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆང་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་ལྡན་ལྤགས་པ་གྱོང་ཁེངས་ཅན་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཆུ་དང་སྣུམ་ལྟ་བུས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་བྱས་པ་དང་། བདག་ལྟ་དང་རྟག་ཆད་སོགས་ལྟ་ངན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་འཁྱོགས་པོར་གྱུར་པའི་མདའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་མེ་ལྟ་བུས་བསྲོས་ནས་དྲང་པོར་བསྲང་བར་བྱས་པ་བཞིན། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལམ་གྱིས་བཅོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 求唯識 ལྔ་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ། སེམས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ 2-127a གཟུགས་འགོག་གི་སེམས་བྱུང་མི་འགོག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཙམ་མ་གཏོགས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པས་འདིའི་སྐབས་སུ་དེ་གཉི་ག་ལ་བྱ་བར་འདོད་དེ། དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་ཞེས་པ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་མེད་ཅེས་སོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་འདི་དང་པོ་ལྟ
【現代漢語翻譯】 我認為，雖然它們兩者原本並非不同，但由於心識的迷惑，顯現為二，執著於二，從而形成輪迴，認識到這一點就是尋求遍染的特徵。尋求清凈的特徵是：具有信解行，如前所述，獲得了專注於法的特殊性的人，安住於他緣心（藏文：གཞན་དབང་སེམས་，梵文天城體：paratantra-citta，梵文羅馬擬音：paratantra-citta，漢語字面意思：他力心）的自性或實相，即法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，梵文天城體：dharmadhātu，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：法界），安住于初地，具有證悟菩薩道的各個階段，爲了修習具有寂止和勝觀的瑜伽，證悟那唯一的真如（藏文：དེ་ཁོ་ན་ཉིད་，梵文天城體：tathatā，梵文羅馬擬音：tathatā，漢語字面意思：如是），沒有能取和所取的二元顯現，從而從高到低地進入，直至佛地。這又像什麼呢？眾生的心識顯現為能取和所取，由於執著于迷惑，因此無法顯現從心識煩惱中解脫和從智慧無明中解脫。菩薩們則證悟到沒有能取和所取，並通過等持于其意義的寂止和勝觀的力量，顯現這兩種解脫，例如，像被酒等損壞的堅硬皮革一樣的心識，通過像水和油一樣的寂止使其變得柔軟，像被我見和常斷等邪見扭曲而與心識的實相不符的箭一樣，通過像火一樣的勝觀加熱使其變得正直。通過以顛倒的方式調伏心識，使其不顛倒，最終在佛地獲得心識的解脫和智慧的解脫，永不退轉。 第五，完全尋求唯識。以『心識顯現為二』等兩頌來闡述。所謂『唯識』，是指僅僅是心和心所，沒有外境存在，這種觀點僅僅以『唯』字來遮止色法，但不遮止心所。有些唯識論者既遮止心所，也遮止色法，只有心識存在。這裡指的是這兩種觀點。按照第一種觀點，所謂『心』，是指包括阿賴耶識等八識聚的心識和心所，顯現為能取和所取，即沒有獨立於心識之外的所取外境。按照后一種觀點，心識本身僅僅顯現為能取和所取，除此之外，沒有獨立的心所和能取所取。這兩種解釋在《智穩疏》中有所闡述，這裡指的是第一種觀點。
【English Translation】 I think, although these two are not originally different, due to the delusion of consciousness, they appear as two, and clinging to two leads to the formation of samsara. Recognizing this is seeking the characteristics of complete defilement. Seeking the characteristics of purification is: having faith and practice, as mentioned above, the person who has obtained the specialty of focusing on the Dharma, abiding in the nature or reality of the other-dependent mind (Tibetan: གཞན་དབང་སེམས་, Sanskrit Devanagari: paratantra-citta, Sanskrit Romanization: paratantra-citta, Chinese literal meaning: other-power mind), which is the Dharmadhatu (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, Sanskrit Devanagari: dharmadhātu, Sanskrit Romanization: dharmadhātu, Chinese literal meaning: Dharma realm), abiding in the first bhumi, having realized the various stages of the Bodhisattva path, in order to practice the yoga of tranquility and insight, realizing that only Suchness (Tibetan: དེ་ཁོ་ན་ཉིད་, Sanskrit Devanagari: tathatā, Sanskrit Romanization: tathatā, Chinese literal meaning: thusness), without the dualistic appearance of grasper and grasped, thus entering from high to low, until the Buddha-bhumi. What is this like? The minds of sentient beings appear as grasper and grasped, and because of clinging to delusion, they cannot manifest liberation from mental afflictions and liberation from ignorance of wisdom. Bodhisattvas realize that there is no grasper and grasped, and through the power of tranquility and insight that is in equanimity with its meaning, they manifest these two liberations. For example, the mind, like a hard leather damaged by alcohol, is softened by tranquility like water and oil, and like an arrow twisted by self-view and eternalism and nihilism that does not conform to the reality of the mind, it is straightened by insight like fire. By taming the mind in a reversed way, making it non-reversed, ultimately attaining the liberation of mind and the liberation of wisdom in the Buddha-bhumi, which will never be lost. Fifth, completely seeking the Mind-Only. It is explained by two verses such as 'Consciousness appears as two'. The so-called 'Mind-Only' means that only mind and mental factors exist, and there is no external object. This view only uses the word 'only' to prevent form, but does not prevent mental factors. Some Mind-Only theorists prevent both mental factors and form, and only mind exists. This refers to these two views. According to the first view, the so-called 'mind' refers to the consciousness and mental factors of the eight aggregates, including the Alaya consciousness, which appear as grasper and grasped, that is, there is no external object grasped other than the mind. According to the latter view, the mind itself only appears as grasper and grasped, and apart from that, there are no independent mental factors and grasper and grasped. These two explanations are explained in the Commentary on Stable Intellect, and this refers to the first view.
ར་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རྫས་ཐ་དད་མིན་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའམ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དང་དགེ་བའི་ཆོས་བྱ་བ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་གཞི་ཉིད་གཟུང་བ་ཡི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་དེ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་ 2-127b སེམས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 求性相 དྲུག་པ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལ་མི་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་ཕན་གདགས་ཕྱིར་མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱ་དག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། འཁོར་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་གཞིའོ། །གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོའོ། །སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །སེམས་བྱུང་གི་གཞི་ནི་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་གོ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་ཉེར་གསུམ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང་། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་བཞིའོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཞེས་པས་སེམས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བཅས་ཞེས་པས་སེམས་དེ་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ལ་ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ཚང་དགོས་པས་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་བསྟན། དབང་ལྔ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་པོས་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་བསྟན། དེའི་ 2-128a གནས་སྐབས་ཞེས་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་སྐལ་མཉམ་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་སོགས་སུ་བཏགས་པ་བེམ་ཤེས་གང་རུང་མིན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་བསྟན། མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདུ
【現代漢語翻譯】 關於心和心所是否為不同實體的觀點有兩種：第一種認為它們是不同的實體；第二種認為它們不是不同的實體。這兩種觀點都很明確。 同樣，心被認為是貪慾、嗔恨等煩惱的法，或者被認為是信仰、精進等善法。除了心之外，沒有其他煩惱的法和善法。 因此，心，即阿賴耶識（kun gzhi，一切之基），顯現為各種所取之法，並以各種能取之相而運作。心以這種方式顯現為能取和所取，僅僅是顯現而已，實際上並不存在。因此，心之外沒有各種法的自性。一切法都只是心的顯現，所以一切都只是唯心所現。 求性相 第六，完全尋求自性（mtshan nyid， लक्षण）：諸佛爲了利益眾生，通過八個偈頌來闡述，即『諸佛爲了眾生……』。爲了利益眾生，諸佛通過生起不迷惑于所知自性的智慧，以基、自性、所詮和分類來正確地解釋。 那麼，什麼是自性呢？這三個自性所詮釋的，作為各自體性或自性的基礎，僅僅是這五種所知之基：色之基、主要的心之基、伴隨的心所之基、非相應行之基和無為之基。 色之基是五根和五境，即十個有色處（skye mched， आयतन）。心之基是八識聚。心所之基是五十一心所。非相應行如所說的得和非得等二十三種。無為是擇滅、非擇滅、虛空和真如四種。 其中，『心是』一句顯示了心之基。『具有觀察』一句表明心觀察對境時，需要具備境、根和作意三者，因此顯示了心所和五根五境。以作意對境之相，顯示了心所之基。五根和五境，即色、聲、香、味、觸五者，這十者顯示了色之基。 『其狀態』一句表明心、心所和色的狀態，以及得和非得、同分和命根，以及補特伽羅（gang zag， 人）等，這些既非有色也非識，屬於有為法，顯示了非相應行之基。『不變』一句表明了因緣所生的事物。
【English Translation】 There are two views regarding whether mind and mental factors are different entities: the first view holds that they are different entities; the second view holds that they are not different entities. Both views are clear. Similarly, the mind is considered to appear as afflictive dharmas such as attachment and hatred, or as virtuous dharmas such as faith and diligence. Apart from the mind, there are no other afflictive dharmas and virtuous dharmas. Therefore, the mind, which is the ālaya-vijñāna (kun gzhi, basis of everything), appears as various objects of perception and operates with various modes of apprehension. The mind appears as the apprehended and the apprehender in this way, but it is merely an appearance and does not actually exist. Therefore, there is no nature of various dharmas separate from the mind. All dharmas are merely appearances of the mind, so everything is established as mind-only. Seeking Characteristics Sixth, completely seeking the characteristics (mtshan nyid, लक्षण): The Buddhas, in order to benefit sentient beings, explain through eight verses, beginning with 'The Buddhas, for sentient beings...' In order to benefit sentient beings, the Buddhas, by generating wisdom that is not confused about the nature of knowable objects, correctly explain with the basis, characteristic, signified, and classification. So, what is the characteristic? That which is signified by these three characteristics, as the basis of their respective essence or nature, is limited to these five bases of knowable objects: the base of form, the base of the primary mind, the base of accompanying mental factors, the base of non-associated formations, and the base of unconditioned phenomena. The base of form is the five sense faculties and the five sense objects, which are the ten form āyatanas (skye mched, आयतन). The base of mind is the eight aggregates of consciousness. The base of mental factors is the fifty-one mental factors. Non-associated formations are like the twenty-three explained as attainment and non-attainment, and so on. Unconditioned phenomena are cessation through discrimination, cessation without discrimination, space, and the four suchness. Among these, 'The mind is' shows the base of mind. 'With observation' indicates that when the mind observes an object, it needs to have the object, faculty, and attention complete, thus showing the mental factors and the five faculties and five objects. By attending to the aspect of the object, it shows the base of mental factors. The five faculties and the five objects—form, sound, smell, taste, and touch—these ten show the base of form. The phrase 'its state' indicates the state of mind, mental factors, and form, and the imputed entities such as attainment and non-attainment, commonality and life force, and person (gang zag, 人), which are neither material nor consciousness, belonging to the category of conditioned phenomena, showing the base of non-associated formations. The phrase 'unchanging' indicates things produced by causes and conditions.
ས་མ་བྱས་པས་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་དེའི་ངོ་བོ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏེ་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་མཚན་གཞི་སྟེ། འདི་ལ་མ་འདུས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་མེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ། གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད་དོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལས་སེམས་ནི་ཞེས་པས་སེམས་གཟུང་བར་སྣང་བ་དབང་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་དང་།འཛིན་པར་སྣང་བ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་བསྟན། ལྟ་བཅས་ཞེས་པས་སེམས་བྱུང་རྣམས་བསྟན་ཏེ་གསལ་ཞིང་འཕྱོ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བཤད་པར་སྣང་། འགྱུར་ལ་ལར་མཚན་གཞི་ལ་མཚོན་བྱའང་ཟེར་ཏེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་གོ་ཐོབ་གཅིག་པར་རུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་ནང་གསེས་ཀྱི་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པ་ནི་སེམས་དང་གཟུགས་སོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དང་། དུས་དང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ཤེས་བྱའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་གཞི་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ 2-128b གསུམ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆ་དང་། སྣང་བའི་རྒྱུ་དང་། གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་རྟོག་སྣང་ཙམ་ལ་དོན་དེ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་ནས། འདི་ནི་ཀ་བ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་འབྱུང་སྟེ་མིང་དང་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་སུ་བསྡུ་སྟེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པ་ལས་ཀ་བུམ་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་དང་དེར་དངོས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མིང་དང་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་ལ་བརྡ་མི་ཤེས་པས་མིང་མ་ཐོགས་ཀྱང་དོན་དེ་མིང་དང་འདྲེས་རུང་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་སོ། །མདོར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་མིང་དང་མཚན་མར་བཟུང་ནས་སྣང་བ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། མིང་དང་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བར། མིང་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཞེས་པ། བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཇི་ལྟ་བར་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་
【現代漢語翻譯】 由於沒有被創造，因此遠離了生、住、滅三種狀態，其本質永遠不會改變，這揭示了非複合的基礎。這五個基礎可以概括為『相基』（mtshan gzhi）。因為這其中沒有非複合的所知法，所以有三種『相』（mtshan nyid）。它被認為是建立論證的基礎。 《智者釋》中，『心』（sems）指的是顯現為可被把握的心，即五根、五境，以及顯現為能把握的六識。『具有觀察』（lta bcas）指的是心所法，它們以清晰和流動的自性進入對境。有些人說『相基』也可以指『所詮』（mtshon bya），因為它可以通過三種『相』來表示，所以兩者可以互換使用。 如果對這些『相基』進行細分，就會有無數種。因為每一種都可以通過心和色等眾生的相續，以及時間和地點等各種因素來區分，所以就像所知一樣，數量是無限的。這五個『相基』的『相』，可以概括為三種：遍計所執（kun brtags）、依他起（gzhan dbang）和圓成實（yongs grub）。這三者從事物顯現為二元對立的方面、顯現的原因以及非二元對立的方面，構成了三種『相』或自性。 那麼，它們是什麼呢？首先，遍計所執的『相』是：雖然實際上沒有外境，但由於用瓶柱等名稱來稱呼的虛幻顯現，我們認為它們就是那些事物，並認為『這是柱子，這是瓶子』等等，這種觀念的原因就是遍計所執。名稱和概念的觀念是遍計所執的一個方面。同樣，由這些所引發的習氣也屬於遍計所執，因為它們是虛妄分別的根源。從無始以來形成的習氣成熟后，柱子、瓶子、馬、牛等事物就會真實顯現。精通術語的人會將它們與名稱混合起來，而不知道術語的人即使不使用名稱，也會覺得事物可以與名稱混合。簡而言之，從各種事物顯現的習氣中醒來，將顯現為二元對立的各種事物視為名稱和概念，並執著于顯現的方式，這就是遍計所執的『相』。 『遍計所執』的詞源是：名稱和事物如何？顯現為名稱和事物的是什麼？瓶子等的名稱如何顯現為腹部隆起的物體？
【English Translation】 Since it is uncreated, it is free from the three states of arising, dwelling, and ceasing, and its essence never changes. This reveals the basis of the unconditioned. These five bases can be summarized as 'characterizing base' (mtshan gzhi). Because there are no unconditioned knowable dharmas within this, there are three 'characteristics' (mtshan nyid). It is considered the basis for establishing proof. In the commentary 'Blo brtan', 'mind' (sems) refers to the mind that appears to be apprehended, namely the five faculties, the five objects, and the six consciousnesses that appear to be apprehending. 'With observation' (lta bcas) refers to the mental factors, which are said to engage with objects through their clear and fluid nature. Some say that 'characterizing base' can also refer to 'what is to be characterized' (mtshon bya), because it can be represented by the three 'characteristics', so the two can be used interchangeably. If we subdivide these 'characterizing bases', there will be countless types. Because each one can be distinguished by the continuums of sentient beings such as mind and form, as well as various factors such as time and place, it becomes limitless like the number of knowables. The 'characteristics' of these five 'characterizing bases' can be summarized into three aspects: the completely imputed (kun brtags), the other-powered (gzhan dbang), and the thoroughly established (yongs grub). These three, from the aspect of things appearing as dualistic, the cause of appearance, and the aspect of non-dualistic establishment, constitute the three 'characteristics' or natures. What are they? First, the 'characteristic' of the completely imputed is: although there is actually no external object, due to the illusory appearance of being named by names such as pillars and vases, we recognize them as those things, and think 'this is a pillar, this is a vase' and so on. The reason for this conception is the completely imputed. The conception of names and signs is one aspect of the 'characteristic' of the completely imputed. Similarly, the habitual tendencies caused by these are also included in the completely imputed, because they are the cause of false discrimination. When the habitual tendencies that have been familiar from beginningless time ripen, the objects such as pillars, vases, horses, and cows will actually appear. Those who are proficient in terminology will mix them with names, and those who do not know the terminology, even if they do not use names, will feel that the objects can be mixed with names. In short, waking up from the habitual tendencies of the proliferation of various dharmas that appear as dualistic, grasping the various dharmas that appear as dualistic as names and signs, and clinging to them as they appear, is the 'characteristic' of the completely imputed. The etymology of 'completely imputed' is: How are names and things? What appears as names and things? How does the name of a vase appear as an object with a bulging belly?
བ་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དངོས་ 2-129a སུ་མ་མཐོང་ཡང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་བརྗོད་པ་ལས་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་ཚེ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་མིང་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་དོན་དེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ན་མིང་དོན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དོན་དེ་ལ་མིང་གློ་བུར་དུ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ནམ་མིང་དྲན་པ་ན་དོན་དེ་བློ་ཡུལ་འཆར་བའང་མིང་ལ་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་མིང་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་ཕན་ཚུན་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་དེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སོ་སོ་རིས་ཆད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་པས། རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་དང་པོ་ནི་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་སྟེ་གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཕྱི་མ་ནི། ཡིད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བ་གསུམ་སྟེ་འཛིན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བའོ། །དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་དྲུག་གོ། ལུས་སུ་སྣང་བ་ནི་མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་དང་ཡིད་དབང་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་གོ། ཡིད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་ 2-129b ལྟ་བའོ། །འཛིན་པ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་གྱི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་སྔ་མ་གསུམ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དེ། སྣང་བ་དྲུག་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་ཡོད་པ་སད་པ་ལས་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་ར
【現代漢語翻譯】 因此，即使實際上沒有看到，僅僅說出『瓶子』這個名稱，就認為存在一個腹部膨脹的物體，這是非如實分別的因。如果看到腹部膨脹的物體，並認為『這是瓶子』，那麼這個名稱就成了非如實分別的理由。因為在真實中，名稱和事物之間沒有任何本質上的聯繫，只是在顯現為相狀的事物上突然加上名稱而已。因此，當想起名稱時，事物就會出現在心中，這也是將事物附加在名稱上。因此，將名稱和事物的相狀相互混淆地執著，將各種事物分別執著為不同的類別，這是非如實分別的理由。也就是說，所取和能取各種不同的事物，被二取之心遍計所執，這就是遍計所執相。 什麼是依他起的相呢？『三種三種顯現者』，第一種三種顯現是處所、事物、身體的顯現，也就是所取的色法方面。后一種三種顯現是意、執著、分別的顯現，也就是能取的心和心所方面。其中，處所是顯現為器世間。事物是外境的色、聲、香、味、觸、法六種。身體的顯現是眼、耳、鼻、舌、身和意根，也就是六根。顯現為意是染污意，即緣著阿賴耶識執著為我。執著是眼識到身識之間的五根識。分別是意識，因為它對各種對境進行區分，並對之進行分別。 后三種顯現被認為是能取的相，前三種顯現被認為是所取的相。所有這六種顯現都只是從阿賴耶識中存在的習氣種子甦醒后如夢般顯現，實際上並沒有成立所取和能取的差別，但卻像存在一樣顯現為二元對立，因此，非如實遍計所執的三界心和心所都是依他起的相。《楞伽經》中也說：『身體和受用，住處也相同，我說是唯心。』 因此，顯現為外和內的所有諸法的基石，就是具有七識轉識及其眷屬的心和心所，這被稱為依他起。被染污的習氣所支配的依他起是...
【English Translation】 Therefore, even if not actually seen, merely uttering the name 'bottle' and assuming the existence of an object with a bulging belly is a cause of unreal discrimination. If a bulging object is seen and it is assumed that 'this is a bottle,' then that name becomes the reason for unreal discrimination. Because in reality, there is no essential connection between name and object, but the name is suddenly attached to the object that appears as a sign. Therefore, when the name is remembered, the object appears in the mind, which is also attaching the object to the name. Thus, the mutual confusion and attachment of the signs of name and object, and the separate attachment to various phenomena as distinct categories, becomes the reason for unreal discrimination. That is, the various distinct objects of grasping and being grasped are conceived by the mind of dualistic grasping, which is considered the characteristic of the imagined nature. What is the characteristic of the dependent nature? 'Manifesting in three ways,' the first three manifestations are the manifestation of place, object, and body, which is the aspect of the grasped form. The latter three manifestations are the manifestation of mind, grasping, and discrimination, which is the aspect of the grasping mind and mental factors. Among these, place is the manifestation as the container world. Object is the six external objects of form, sound, smell, taste, touch, and phenomena. The manifestation of body is the six faculties of eye, ear, nose, tongue, body, and mind. The manifestation as mind is the afflicted mind, which, focusing on the alaya consciousness, views it as self. Grasping is the five sense consciousnesses from eye consciousness to body consciousness. Discrimination is the mental consciousness, because it distinguishes various objects and discriminates them. The latter three manifestations are considered to be the characteristic of grasping, and the former three are considered to be the characteristic of being grasped. All six of these manifestations are merely dreamlike appearances arising from the awakening of the seeds of habit in the alaya consciousness. In reality, there is no establishment of the difference between grasping and being grasped, but it appears as duality as if it exists. Therefore, the unreal imagined nature, the minds and mental factors of the three realms, are the characteristic of the dependent nature. As it is said in the Lankavatara Sutra: 'Body and enjoyment, and dwelling are the same; I have said it is only mind.' Therefore, the basis of all phenomena that appear as external and internal is the alaya consciousness, along with the seven consciousnesses and their retinue, which are called dependent nature. The dependent nature dominated by the habits of affliction is...
ྟེན་འབྲེལ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཞེས་མིང་དེ་སྐད་བརྗོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཉིས་སྟོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-130a ཡོད་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་པོ་གང་བརྗོད་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་མེད་པར་འདྲ་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་རྣམ་བཅད་དུ་ཁེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁེགས་པས་དེ་འདྲའི་ཡོད་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་མེད་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་མ་ཞི་བ་དང་། རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བས་ཞི་བ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་གཞི་ལྔ་པོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་སྟེ། གཞི་དང་སྐྱེད་པའམ་བཞག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་དང་། གནས་སམ་རྟེན་ཏེ་དེ་ལྔ་ཡི་སྒོ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཡང་དག་མིན་རྟོག་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་དབང་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། སྦྱང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གསལ་བར་བློའི་ཡུལ་དུ་མཚོན་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འདོད་ཅེ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བསྟན་པས་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་ 2-130b པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཐུན་པའམ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཐུན་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ཟག་གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཐོག་མར་ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་རྣམས་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་དེ་དག་གི་དོན་ལ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུའམ་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ཕྱི་མ་དག་འབྱུང་བའི་གཞི་ནི་འདི་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
【現代漢語翻譯】 由於緣起顯現為能取所取的法，因此稱之為『他性』（gzhan dbang，paratantra，依他起性，其他力量）。什麼是『圓成實性』（yongs su grub pa，pariniṣpanna，圓滿成就）呢？即是法界（chos kyi dbyings，dharmadhatu，法界）空性（stong pa nyid，sunyata，空性）的體性。於此，能取和所取的實物，皆無『遍計所執性』（kun brtags pa，parikalpita，完全捏造）的體性。二取皆空的體性，即是『真如』（de bzhin nyid，tathata，如是）的體性。無有能取所取，即是真如的存在；真如的存在，即是能取所取的二取不成立。無論說『有』或『無』，二者在意義上並無差別，而是相同且平等的。能取所取的二取被徹底排除，因此真如被確立為完全的排除。如果真如被確立為完全的排除，那麼能取所取的二取就會以被徹底排除的方式成立。因此，有和無在意義上沒有差別。從與突發性的垢染相混合的角度來說，它是不寂靜的；從其自身本質的角度來說，它是自性清凈且光明的，因此是寂靜的。它不是思辨的對象，而是遠離能取所取的戲論，因此是『無分別』（rnam par mi rtog pa，avikalpa，無分別）。這就是『圓成實性』的體性。 這三種體性存在於五種基礎之上，瞭解或象徵這一點，就是『象徵瑜伽的五地』（mtshon pa rnal 'byor gyi sa lnga，象徵瑜伽的五個階段）：基礎（gzhi，āśraya，基礎），生起或安立（skyed pa/bzhag pa，utthāna/sthāpana，生起/安立），如鏡（me long lta bu，ādarśa-jñāna，如鏡），顯現（snang ba，ābhāsa，顯現），以及處所或所依（gnas/rten，adhiṣṭhāna，處所/所依）。通過這五者，可以瞭解諸法如何僅是虛構的『遍計所執』，以及如何捨棄顯現為能取所取的『他性』的非真實念頭，並清楚地象徵和了解作為應被凈化的基礎的『圓成實性』的法性是如何存在的。 這五者被認為是怎樣的呢？諸佛（sangs rgyas，buddha，佛陀）通達了『二無我』（bdag med rnam gnyis，dvinairātmya，二種無我），並如實地闡釋了其意義，因此十二部經（gsung rab yan lag bcu gnyis，dvādaśāṅga-buddhavacana，十二部經）被稱為『同類因之法』（rgyu mthun pa'i chos，sabhāgahetuka-dharma，同類因之法）。這是因為它們與佛陀所證悟的法相符，或是獲得證悟之因，因此被稱為『同類因』。任何想要證悟真如的人，首先在資糧道（tshogs lam，saṃbhāra-mārga，資糧道）上，通過聽聞、思維和禪修與證悟法界同類的法——經文，來專注於此，這被稱為『基礎』。這是進入佛法的最初之因，或是象徵瑜伽的后幾地生起的基礎。因此，通過專注于經文的意義，如理作意（tshul bzhin yid la byed pa，yoniso manasikara，如理作意）。
【English Translation】 Because dependent origination appears as the object of grasping and the grasper, it is called 'Other-powered' (gzhan dbang, paratantra, dependent nature). What is 'Perfected Nature' (yongs su grub pa, pariniṣpanna, fully accomplished)? It is the characteristic of the emptiness (stong pa nyid, sunyata, emptiness) of the Dharmadhatu (chos kyi dbyings, dharmadhatu, the realm of dharma). In this, there is no characteristic of the 'Completely Imagined Nature' (kun brtags pa, parikalpita, completely imagined) of objects of grasping and the grasper. The characteristic of the emptiness of the two is the characteristic of 'Suchness' (de bzhin nyid, tathata, thusness). The absence of grasping and the grasper is the existence of Suchness; the existence of Suchness is the non-establishment of the two, grasping and the grasper. Whether one speaks of 'existence' or 'non-existence,' there is no difference in meaning; they are the same and equal. The two, grasping and the grasper, are completely excluded, therefore Suchness is established as a complete exclusion. If Suchness is established as a complete exclusion, then the two, grasping and the grasper, are established in a way that is completely excluded. Therefore, existence and non-existence are not different in meaning. From the perspective of being mixed with adventitious stains, it is not pacified; from the perspective of its own essence, it is naturally pure and luminous, therefore it is pacified. It is not an object of speculation, but is free from all the elaborations of grasping and the grasper, therefore it is 'non-conceptual' (rnam par mi rtog pa, avikalpa, non-conceptual). This is the characteristic of 'Perfected Nature'. Knowing or symbolizing that these three characteristics exist on the five bases is the 'Five Stages of Symbolic Yoga' (mtshon pa rnal 'byor gyi sa lnga, five stages of symbolic yoga): the base (gzhi, āśraya, base), arising or establishing (skyed pa/bzhag pa, utthāna/sthāpana, arising/establishing), like a mirror (me long lta bu, ādarśa-jñāna, like a mirror), appearance (snang ba, ābhāsa, appearance), and the place or support (gnas/rten, adhiṣṭhāna, place/support). Through these five, one can understand how phenomena are merely fabricated 'Completely Imagined' (kun brtags, parikalpita, completely imagined), and how to abandon the non-real thoughts of 'Other-powered' (gzhan dbang, paratantra, other-powered) that appear as grasping and the grasper, and clearly symbolize and understand how the nature of 'Perfected Nature' (yongs su grub pa, pariniṣpanna, perfected nature) exists as the basis to be purified. What are these five considered to be like? The Buddhas (sangs rgyas, buddha, buddha) understood the 'Two Selflessnesses' (bdag med rnam gnyis, dvinairātmya, two selflessnesses) and explained their meaning as it is, therefore the twelve divisions of scripture (gsung rab yan lag bcu gnyis, dvādaśāṅga-buddhavacana, twelve divisions of scripture) are called 'Dharma of the Similar Cause' (rgyu mthun pa'i chos, sabhāgahetuka-dharma, dharma of the similar cause). This is because they are in accordance with the realization of the Buddhas, or are the cause for obtaining it, therefore they are called 'Similar Cause'. Anyone who wishes to realize Suchness (de kho na nyid, tattva, suchness) should first, on the Path of Accumulation (tshogs lam, saṃbhāra-mārga, path of accumulation), focus on the scriptures, which are the dharma of the similar cause for realizing the Dharmadhatu (chos kyi dbyings, dharmadhatu, dharmadhatu), by listening to them well, thinking about their meaning, and meditating on them. This is called 'Base'. This is the initial cause for entering the teachings, or the base from which the later stages of symbolic yoga arise. Therefore, by focusing on the meaning of the scriptures, one engages in proper attention (tshul bzhin yid la byed pa, yoniso manasikara, proper attention).
་དང་ཞེས་པས་གཞག་པའམ་སྐྱེད་པའི་གཞི་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་དྲོད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཆོས་རྣམས་མིང་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། རྩེ་མོའི་ཚེ་ན་དོན་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཚེ་ན་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་གི་ཚེ་ན་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་རིམ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཇེ་བཟང་ཇེ་གསལ་དུ་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཐོང་ལམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བློ་བཞག་པའི་ཕྱིར་གཞག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་སེམས་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ 2-131a ས་དང་པོའི་ཚེ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཡེ་ཤེས་དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གསལ་བར་མཐོང་བས་སོ། །ཁ་ཅིག་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པས་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པར་འཆད་ཀྱང་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ས་དང་པོ་ལ་བཤད་པ་ཉིད་ལེགས་སོ། །སྣང་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་། མེད་པ་ལ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དོན་ཡོད་པ་ནི་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་མཐོང་། ཀུན་བརྟགས་ནི་བློ་འཁྲུལ་པས་གཟུང་བ་ཡིན་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །གནས་སམ་རྟེན་ནི། དེ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ་འཕགས་ 2-131b པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཡང་དག་མཐའ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དབྱིངས་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་གནས་གྱུར་ཅིང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་བའི་རྣམ་གྲ
【現代漢語翻譯】 『和』表示建立或產生的所依。在結合道中，通過如理作意產生的禪修體驗，在『暖位』時，諸法無法用名稱來表達；在『頂位』時，諸法如幻覺般被理解；在『忍位』時，無所執著；在『世第一法位』時，證悟無所取。逐漸地，對真如的定解越來越好、越來越清晰地增長，這就是『產生的基礎』，因為它是生起見道的基礎。或者，爲了將心安住在如理作意上，也稱為『安住』，因為它將證悟超世間法的習氣安放在心中。如鏡子般安住於心之自性中，這表明了『其他自在』的心之自性是二空的真如，因此，在見道，也就是初地時，會現量安住於此。正如鏡子中清晰地顯現影像一樣，智慧現量、清晰地見到一切所知皆為真如的自性。有些人解釋說，如鏡子般是從大資糧道到世第一法位，安住于以總相的方式證悟空性，但在《智者釋論》中，解釋為初地是更好的。 『顯現』表示見到有和無。從二地到十地的超世間智慧，對『有』見到『有』，對『無』見到『無』，因為如實顯現事物的自性，所以稱為『顯現』。『有』是指他起自在、世俗的特徵，以及圓成實、勝義的特徵，如實見到這二者是『有』。遍計所執是被虛妄分別所執取的，因此見到它如兔角般是『無』。『處所』或『所依』，由『于彼成為平等性』等一頌來表示。在究竟的佛地，一切法都成為平等性，進入無漏法界的諸佛，其身語意都成為平等性，並且一切法也同樣在平等大性的體性中融為一體。一切法的實相，即是法界自性清凈，被稱為『聖種性』，也稱為『如來藏』和『真實邊際』。此法界遠離二障的垢染，轉為極度無垢，並且斷除了煩惱障的各種相。
【English Translation】 『And』 indicates the basis for establishing or generating. In the path of union, through the experience of meditation arising from proper attention, at the stage of 『warmth,』 phenomena cannot be expressed by names; at the stage of 『peak,』 phenomena are understood as being like illusions; at the stage of 『acceptance,』 there is no grasping; at the stage of 『supreme dharma,』 one realizes that there is no holding. Gradually, the definitive knowledge of suchness increases better and clearer, which is called the 『basis for generation,』 because it is the basis for generating the path of seeing. Or, it is also called 『abiding』 because of placing the mind on proper attention, because it places the habit of realizing transcendent dharma in the mind. Like a mirror abiding in the essence of the mind, this shows that the essence of the mind of 『other-powered』 is the suchness of two emptinesses, so at the time of the path of seeing, that is, the first bhumi, one directly abides in it. Just as images appear clearly in a mirror, that wisdom directly and clearly sees all knowable things as the nature of suchness. Some explain that like a mirror, from the great accumulation path to the supreme dharma, one abides in realizing emptiness in a general way, but in the 『Commentary on Intelligence,』 it is better to explain it as the first bhumi. 『Appearance』 indicates seeing what is existent and non-existent. From the second to the tenth bhumis, the transcendent wisdom sees 『existent』 as 『existent』 and 『non-existent』 as 『non-existent,』 because the nature of things appears without distortion, so it is called 『appearance.』 『Existent』 refers to the characteristics of other-powered, conventional, and the characteristics of perfectly established, ultimate truth, seeing that these two are existent in that way. The imputed is grasped by deluded minds, so it is seen as non-existent like a rabbit's horn. 『Place』 or 『basis』 is indicated by one verse such as 『in that it becomes equality.』 In the ultimate Buddha-bhumi, all dharmas become equality, and all Buddhas who have entered the uncontaminated realm, their body, speech, and mind become equality, and all dharmas are also integrated into the nature of great equality. The reality of all dharmas, that is, the pure nature of the dharmadhatu, is called the 『noble lineage,』 also called the 『Tathagatagarbha』 and the 『true limit.』 That dharmadhatu is free from the stains of the two obscurations, transformed into extreme purity, and has eliminated the various aspects of the afflictive obscurations.
ོལ་ཙམ་ཉན་རང་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ལྔས་ཉན་རང་ལས་འཕགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་འགག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྲི་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བྱང་འཕེལ་བས་ཆོས་དབྱིངས་འཕེལ་བ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་འགྲིབ་བྲི་གང་མེད་པར་མཉམ་པར་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བ་ཞི་གནས་སམ་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲོལ་ནི་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་རྣམ་གྲོལ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་པས་མཉམ་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཉན་རང་རྣམས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པས་སངས་རྒྱས་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་མིན་ལ་དེར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ཀྱང་སྔོན་སྤྲེའུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤྲེལ་ལྟར་མཆོངས་རྒྱུག་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་སྨད་འཚོང་མར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རང་གི་བྱད་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་དང་ལྷུང་བཟེད་ 2-132a ཀྱི་ངོས་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མངའ་བས་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། བདུད་རྩིའི་ཆུ་བོ་སོགས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བཀོད་པ་སྟོན་ནུས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མི་ནུས་པས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ལ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ས་བཅུའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་ཕན་བདེ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་དོ། །མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་པོ་དེའི་སྔ་མ་བཞི་རྒྱུ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་པོ་དེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་མཚན་ག
【現代漢語翻譯】 聲聞和獨覺僅僅在證悟方面是相同的，但在五個方面勝過聲聞和獨覺。由於斷除了所有煩惱障，法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：法界）不會減少；由於清凈增長，法界不會增長，因此恒常不變，沒有增減，不從真如（藏文：མཉམ་པར་ཉིད་，梵文天城體：समता，梵文羅馬擬音：samatā，漢語字面意思：平等性）中動搖，被稱為寂止或所依。解脫是普遍存在的，因此聲聞和獨覺也從輪迴中解脫，因此這種解脫與佛陀相同，但佛陀的解脫在五個方面更為殊勝：完全清凈的殊勝，佛土完全清凈，獲得法身，圓滿受用大乘之法，以及以化身利益眾生，事業永不間斷。首先，聲聞和獨覺沒有斷除所知障，因此不像佛陀那樣完全清凈。不僅如此，他們雖然斷除了煩惱的種子，但沒有斷除細微的習氣。即使獲得了阿羅漢果，仍然會有以前變成猴子的習氣，像猴子一樣跳躍奔跑；以前做過妓女的習氣，會爲了看自己的容貌而照鏡子和缽的表面等等。雖然沒有煩惱，但仍然有習氣存在，而佛陀連細微的二障都沒有，因此完全清凈，具有殊勝之處。佛陀通過清凈佛土，能夠示現珍寶的地面、如意樹和甘露水等佛土完全清凈的景象，而聲聞無法做到，因此具有佛土完全清凈的殊勝之處。諸佛通過證悟二無我，獲得瞭如實性大平等（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ，梵文天城體：तथाता महासमता，梵文羅馬擬音：tathātā mahā-samatā，漢語字面意思：如是性大平等）的法身，而聲聞和獨覺只有證悟人無我（藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ，梵文天城體：पुद्गलनैरात्म्य，梵文羅馬擬音：pudgala-nairātmya，漢語字面意思：補特伽羅無我）的解脫之身。諸佛與十地菩薩的眷屬一起，盡未來際永不間斷地圓滿受用大乘之法，而聲聞和獨覺沒有這樣的功德。諸佛以最勝的化身等身語意的化現，利益一切眾生直至輪迴的盡頭，事業永不間斷，而聲聞和獨覺沒有這樣的功德。 總而言之，瑜伽士地的五個地，前四個是因的瑜伽，最後一個是果的瑜伽。瑜伽是指止觀雙運的意義。瑜伽士地的五個地概括了三相、三性、二無我等。
【English Translation】 Śrāvakas and Pratyekabuddhas are similar only in terms of realization, but they surpass Śrāvakas and Pratyekabuddhas in five aspects. Because all kleśas are eliminated, the dharmadhātu (藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：Dharmadhatu) does not diminish; because purity increases, the dharmadhātu does not increase, so it is constant and unchanging, not moving from Suchness (藏文：མཉམ་པར་ཉིད་，梵文天城體：समता，梵文羅馬擬音：samatā，漢語字面意思：Equality), and is called quiescence or the basis. Liberation is universal, so Śrāvakas and Pratyekabuddhas are also liberated from saṃsāra, so this liberation is the same as that of the Buddha, but the Buddha's liberation is superior in five aspects: the superiority of complete purity, the complete purity of the Buddha-field, the attainment of the Dharmakāya, the perfect enjoyment of the Mahāyāna Dharma, and the benefit of sentient beings through Nirmāṇakāya, and the uninterrupted activity. First, Śrāvakas and Pratyekabuddhas have not abandoned the jñeyāvaraṇa, so they are not as completely pure as the Buddha. Moreover, although they have abandoned the seeds of kleśas, they have not abandoned subtle habitual tendencies. Even if they attain Arhatship, they still have the habitual tendencies of having been a monkey in the past, jumping and running like a monkey; the habitual tendencies of having been a prostitute in the past, looking at their own faces in the mirror and the surface of the begging bowl, etc. Although there are no kleśas, there are still traces of habitual tendencies, while the Buddha does not have even subtle two obscurations, so he is completely pure and has superiority. The Buddha, by purifying the Buddha-field, can show the complete purity of the Buddha-field with jeweled ground, wish-fulfilling trees, and nectar rivers, etc., which Śrāvakas cannot do, so he has the superiority of the complete purity of the Buddha-field. The Buddhas, by realizing the two non-selves, attain the Dharmakāya of great equality of Suchness (藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ，梵文天城體：तथाता महासमता，梵文羅馬擬音：tathātā mahā-samatā，漢語字面意思：Great Equality of Suchness), while Śrāvakas and Pratyekabuddhas only have the liberated body that realizes the non-self of the person (藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ，梵文天城體：पुद्गलनैरात्म्य，梵文羅馬擬音：pudgala-nairātmya，漢語字面意思：Non-self of Person). The Buddhas, together with the retinue of the Bodhisattvas of the ten bhūmis, continuously and perfectly enjoy the Mahāyāna Dharma as long as saṃsāra exists, which Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have. The Buddhas, with the most supreme Nirmāṇakāya and other manifestations of body, speech, and mind, continuously benefit all sentient beings until the end of saṃsāra, which Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have. In short, the five bhūmis of the Yogācārabhūmi are the four previous ones are the yoga of the cause, and the last one is the bhūmi of the yoga of the result. Yoga means the union of śamatha and vipaśyanā. The five bhūmis of the Yogācārabhūmi summarize the three characteristics, the three natures, and the two non-selves, etc.
ཞི་ལྔའི་སྟེང་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འདུས་མ་བྱས་ 2-132b དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གསུམ་པོ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་ཀུན་བཏགས། སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་དབང་། འདུས་མ་བྱས་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་གཞི་ལྔ་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་བ་ཡོད་ཀྱང་ཅུང་མི་ལེགས་ལ། ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། གཞན་དབང་གི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་སམ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གསུམ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཀུན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 求解脫 བདུན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ས་བོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་ཐབས་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སམ། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་གནས་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྣོད་དུ་སྣང་བ་དང་། དོན་ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། ལུས་སུ་སྣང་བ་ 2-133a དབང་པོ་དྲུག་དག་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་སྣོད་མ་དག་པ་ངམ་གྲོག་གཡང་ས་ཚེར་མ་ཅན་སོགས་མ་ཡིན་པར་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་རྣམས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུ་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཟག་མེད་ཀྱི་འདོད་ཡོན་དྲུག་དང་། ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་དེར་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་འཇུག་པས་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡང་བཤད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཕྱིར་རིམ་པ་ལྟར་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
【現代漢語翻譯】 爲了闡明這五種基礎，即五蘊（藏文：ཕུང་པོ་ལྔ་，含義：色、受、想、行、識五種聚合），以及非造作（藏文：འདུས་མ་བྱས་），還有真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་）等法，孩子們會區分執取和能取，將它們視為二元對立，並理解二元對立的顯現和非二元對立的意義。有些人將遍計所執（藏文：ཀུན་བཏགས）與有色和無色法聯繫起來，將依他起（藏文：གཞན་དབང་）與心和心所聯繫起來，將圓成實（藏文：ཡོངས་གྲུབ་）與非造作聯繫起來，並將這五種基礎分別對應，但這不太合適。因為五者中的每一個都包含這三種性質：例如，可以區分遍計所執的色、依他起的色，以及法性所特有的色，或者色的法性。對於所有這些，都應該理解。 尋求解脫（藏文：རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་）：第七個主題是尋求完全的解脫，通過六個偈頌來闡述，如『因為種子已經轉變』等。通過聖道（藏文：འཕགས་པའི་ལམ་）斷除煩惱和痛苦，實現涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་）就是解脫。而探究通過何種方法可以獲得涅槃，則被稱為尋求完全的解脫。煩惱障和所知障的習氣，或者能取和所取的各種習氣，都存在於阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་）中，因此它被稱為一切種子。這樣的阿賴耶識，作為種子的存在，當它脫離了能取和所取的垢染，轉變到另一種狀態時，從它顯現的三種現象也會發生轉變：作為容器顯現，作為六種對境顯現，以及作為身體顯現。 當作為容器顯現、作為六種對境顯現、以及作為身體顯現的六根（藏文：དབང་པོ་དྲུག་）轉變到另一種狀態時，容器不再顯現為不凈的深淵、懸崖或荊棘之地，而是顯現為珍寶自性的世界；對境顯現為如意樹和甘露池等令人愉悅的無漏受用；身體則如佛身一般，每個根都能行使所有根的功能，並具有一百一十二種功德，成為圓滿清凈、如金剛般堅不可摧、具有無限力量的身體。阿賴耶識的轉變，即無漏的法界（藏文：དབྱིངས་），是解脫的處所或所依，因此轉變的功德遍及一切。或者，由於所有聲聞（藏文：ཉན་），獨覺（藏文：རང་），菩薩（藏文：བྱང་སེམས་）都進入解脫的法界，因此也可以說它是普遍的所依。煩惱意（藏文：ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་），執取的五種識（藏文：འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་），以及分別唸的意識（藏文：རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་）這三者轉變到另一種狀態，因此，煩惱意轉變后，依次獲得無分別（藏文：རྣམ་པར་མི་རྟོག་）
【English Translation】 To illustrate these five bases, namely the five skandhas (Tibetan: ཕུང་པོ་ལྔ་, meaning: the five aggregates of form, feeling, perception, mental formations, and consciousness), as well as the unconditioned (Tibetan: འདུས་མ་བྱས་), and suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་) and other dharmas, children distinguish between grasping and the grasped, viewing them as dualistic, and understanding the meaning of dualistic appearance and non-dualistic reality. Some associate the completely imputed (Tibetan: ཀུན་བཏགས) with forms and non-forms, the dependent (Tibetan: གཞན་དབང་) with mind and mental factors, and the thoroughly established (Tibetan: ཡོངས་གྲུབ་) with the unconditioned, applying these five bases separately, but this is not quite right. Because each of the five contains all three natures: for example, one can distinguish the completely imputed form, the dependent form, and the form that is unique to suchness, or the suchness of form. All of these should be understood. Seeking Liberation (Tibetan: རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་): The seventh topic is seeking complete liberation, which is explained through six verses, such as 'Because the seed has transformed,' etc. Abandoning afflictions and suffering through the noble path (Tibetan: འཕགས་པའི་ལམ་), and realizing nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་) is liberation. And investigating through what means nirvana can be attained is called seeking complete liberation. The habitual tendencies of the afflictive obscurations and the cognitive obscurations, or the various habitual tendencies of the grasped and the grasper, are all present in the alaya consciousness (Tibetan: ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་), therefore it is called the all-seed. Such an alaya consciousness, existing as a seed, when it is free from the defilements of the grasped and the grasper, and transforms into another state, the three phenomena that arise from it also transform: appearing as a container, appearing as the six objects, and appearing as a body. When the six faculties (Tibetan: དབང་པོ་དྲུག་) that appear as a container, as the six objects, and as a body transform into another state, the container no longer appears as an impure abyss, cliff, or thorny place, but appears as a world of the nature of jewels; the objects appear as wish-fulfilling trees and pools of nectar, etc., as pleasant, uncontaminated enjoyments; and the body is like the body of a Buddha, with each faculty able to perform the function of all faculties, and possessing one hundred and twelve qualities, becoming a completely pure, vajra-like body that is indestructible and has immeasurable power. The transformation of the alaya consciousness, which is the uncontaminated dharmadhatu (Tibetan: དབྱིངས་), is the place or basis of liberation, therefore the qualities of transformation pervade everything. Or, since all shravakas (Tibetan: ཉན་), pratyekabuddhas (Tibetan: རང་), and bodhisattvas (Tibetan: བྱང་སེམས་) enter the dharmadhatu of liberation, it can also be said to be a universal basis. The afflicted mind (Tibetan: ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་), the five consciousnesses of grasping (Tibetan: འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་), and the mind consciousness of conceptual thought (Tibetan: རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་) these three transform into another state, therefore, after the afflicted mind transforms, one obtains non-conceptualization (Tibetan: རྣམ་པར་མི་རྟོག་) in sequence.
པ་ལ་དབང་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པ་དང་། འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན་ཐ་མལ་མ་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་སྣང་བར་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་དབང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ 2-133b ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་གཉིས་པོ་དག་ལ་དབང་བར་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །གོང་དུ་གནས་གྱུར་གྱི་སྐབས་སུའང་འདི་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་བཞི་པོ་དེས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་ལ་ནི་དབང་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་སྟེ། གཅིག་སྟེ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་དབང་དང་པོ་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་ལ་དབང་བ་གཉིས་ཐོབ་ལ་དེ་ལས་གཞན་ས་དགུ་པར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། བཅུ་པ་ལས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པས། ས་དེ་གཉིས་དབང་རེ་རེར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པར་གཏོགས་པའམ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་རོ་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བསལ་བའོ། །བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་རྐྱང་མ་ཡིན་པར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཞན་དབང་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཆད་པའི་མཐའ་བསལ་བའོ། །དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་ཤེས་ནས་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ལམ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལྟར་བློས་ 2-134a ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དྲོད་ནས་བཟོད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་པ་དེ་ལ་ཡིད་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་སྣང་ཡང་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་སེམས་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པར་སྣང་ཡང་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་མགོ་མཉམ་དུ་དེ་དང་དེར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས
【現代漢語翻譯】 便能獲得自在。未轉依時，執著阿賴耶識為『我』；轉依時，由於阿賴耶識轉依為不分別，因此能以此不分別識為所緣，從而獲得不分別的自在。五根識轉依時，不顯現凡庸不凈的行境，從而獲得清凈佛土的自在。分別意識轉依時，便能獲得智慧和事業二者的自在。因為獲得四種無礙解，所以能獲得智慧的自在；憑藉神通的力量，獲得事業的自在。上面在講轉依時，也曾以類似的方式宣說。如此便能獲得四種自在。憑藉這四種自在，對於第八地的不動地等三地，便能獲得四種自在。具體而言，第八地獲得第一種自在，即不分別和對佛土的自在；除此之外，第九地獲得智慧的自在，第十地獲得事業的自在。因此，這兩地被認為是各自獲得一種自在。此外，還有其他解脫的相。菩薩以智慧，通達三界有寂的一切法，人無我和法無我二者，味如一。即知遍計所執的二我空，從而遣除增益邊。所證悟的無我，並非僅僅是全盤皆空的空性，而是如幻化的他起空，以二我空的方式，證悟圓成實性與真如無別，從而遣除損減邊。如是通達中道之後，菩薩以唯識之門，安住于真如，並以這種方式反覆修習。這是以唯識之門作意真如，從暖位到忍位之間的修習。之後，由於心安住于唯識之理，無論顯現何種所取，都了知所取無自性；同樣，以唯識而顯現能取時，也了知能取也如所取般無自性，從而獲得世第一法之三摩地，此時能取也不再顯現。能取和所取二者，同時了知彼彼皆無自性，能取所取的戲論，一切都不顯現，即從一切分別念中解脫，緣于殊勝的聖者智慧，遠離一切顛倒，此乃真實的圓成實性。此外，還有其他解脫的相。 便能獲得自在。未轉依時，執著阿賴耶識為『我』；轉依時，由於阿賴耶識轉依為不分別，因此能以此不分別識為所緣，從而獲得不分別的自在。五根識轉依時，不顯現凡庸不淨的行境，從而獲得清淨佛土的自在。分別意識轉依時，便能獲得智慧和事業二者的自在。因為獲得四種無礙解，所以能獲得智慧的自在；憑藉神通的力量，獲得事業的自在。上面在講轉依時，也曾以類似的方式宣說。如此便能獲得四種自在。憑藉這四種自在，對於第八地的不動地等三地，便能獲得四種自在。具體而言，第八地獲得第一種自在，即不分別和對佛土的自在；除此之外，第九地獲得智慧的自在，第十地獲得事業的自在。因此，這兩地被認為是各自獲得一種自在。此外，還有其他解脫的相。菩薩以智慧，通達三界有寂的一切法，人無我和法無我二者，味如一。即知遍計所執的二我空，從而遣除增益邊。所證悟的無我，並非僅僅是全盤皆空的空性，而是如幻化的他起空，以二我空的方式，證悟圓成實性與真如無別，從而遣除損減邊。如是通達中道之後，菩薩以唯識之門，安住於真如，並以這種方式反覆修習。這是以唯識之門作意真如，從暖位到忍位之間的修習。之後，由於心安住於唯識之理，無論顯現何種所取，都了知所取無自性；同樣，以唯識而顯現能取時，也了知能取也如所取般無自性，從而獲得世第一法之三摩地，此時能取也不再顯現。能取和所取二者，同時了知彼彼皆無自性，能取所取的戲論，一切都不顯現，即從一切分別念中解脫，緣於殊勝的聖者智慧，遠離一切顛倒，此乃真實的圓成實性。此外，還有其他解脫的相。
【English Translation】 Then one will gain mastery. When not transformed, one clings to the ālaya (藏文：ཀུན་གཞི་，藏文羅馬：kun gzhi，梵文天城體：आलय，梵文羅馬：ālaya，漢語字面意思：阿賴耶) as 'self'; when transformed, because the ālaya (藏文：ཀུན་གཞི་，藏文羅馬：kun gzhi，梵文天城體：आलय，梵文羅馬：ālaya，漢語字面意思：阿賴耶) is transformed into non-discrimination, one can take this non-discriminating consciousness as the object, thereby gaining mastery over non-discrimination. When the five sense consciousnesses are transformed, the ordinary impure realm of experience does not appear, thereby gaining mastery over the pure Buddha-field. When the discriminating mind consciousness is transformed, one gains mastery over both wisdom and activity. Because one obtains the fourfold perfect knowledge, one gains mastery over wisdom; through the power of clairvoyance, one gains mastery over activity. It was similarly stated above in the context of transformation. Thus, one obtains four kinds of mastery. With these four masteries, one obtains the four masteries over the three grounds, such as the eighth immovable ground. Specifically, on the eighth ground, one obtains the first mastery, which is non-discrimination and mastery over the Buddha-field; other than that, on the ninth ground, one obtains mastery over wisdom, and on the tenth ground, one obtains mastery over activity. Therefore, these two grounds are considered to each obtain one mastery. Furthermore, there are other aspects of liberation. The Bodhisattva, with wisdom, comprehends that all phenomena belonging to the three realms of existence or existence, both the absence of self of persons and the absence of self of phenomena, are of one taste. That is, knowing that the two selves of the imputed are empty, thereby eliminating the extreme of addition. The non-self that is realized is not merely emptiness that is completely empty, but rather, like an illusion, the other-powered is empty of the two selves, realizing that the perfected nature is non-different from suchness, thereby eliminating the extreme of subtraction. Having thus understood the Middle Way, that Bodhisattva abides in suchness through the door of mind-only, and cultivates it repeatedly in this way. This is the cultivation of attending to suchness through the door of mind-only, from the heat stage to the forbearance stage. Thereafter, because the mind abides in the principle of mind-only, no matter what appears to be apprehended, one knows that what is apprehended has no self-nature; similarly, when the apprehender appears through mind-only, one also knows that the apprehender is also without self-nature like what is apprehended, thereby obtaining the samādhi of the supreme mundane dharma, at which time the apprehender also no longer appears. Both the apprehended and the apprehender, at the same time, know that neither of them has self-nature, and the elaboration of the apprehended and the apprehender, all of it does not appear, that is, liberated from all discriminations, focusing on the supreme wisdom of the noble ones, free from all inversions, this is the true perfected nature. Furthermore, there are other aspects of liberation.
་གཞན་བསྟན་པ། སྔོན་ཚོགས་གཉིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཚེ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱེད་པའི་ས་དེ་གཉིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་དེ་ལས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་མཚན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་བྱའི་ཆོས་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཟླས་ 2-134b ཕྱེ་བའི་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་དབེན་པ་བཟོད་པ་དེར་མཐོང་ནས། མིང་ཙམ་མམ་སེམས་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ཕྱི་ནས་ཏེ་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མ་མཐོང་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་སྣང་བ་འབྱུང་ཞིང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། སེམས་ནི་ཞེས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སེམས་དེ་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གོ། ཡང་ན་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གཉིས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི། བདག་ལྟའི་ཞགས་པས་སེམས་རབ་ཏུ་ཟིན་པར་གྱུར་ནས་ནི། འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས། མདོར་ན་བདག་འཛིན་གཉིས་པོས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་དེ་ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བསགས་ཤིང་འཁོར་བར་འཇུག་ཅེས་སོ། །སེམས་དེ་ནང་དུ་གནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་འདོད་ཅེས་པ། སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་ནང་དུ་གནས་ན། གཟུང་བ་ལ་ཞེན་ 2-135a ཅིང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ནང་དུ་སེམས་ལ་བསྡུས་ཏེ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་དང་། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་མི་གསོག་ཅིང་སེམས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཞི་བཤད་པ་འདི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་དོན་གཞན་མ་གསུངས་ཀྱང་། རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ནི་གནས་འག
【現代漢語翻譯】 此外，還闡述了解脫的其他方面。由於先前在無數劫中積累了兩種資糧（福德資糧和智慧資糧），因此今生通過聞、思、修大乘佛法，奠定了積累資糧的基礎。如果具備了對無常、痛苦、空性和無我的如理作意之增上緣，那麼，當在加行道獲得暖位和頂位時，就會僅僅將一切法視為由心所命名的，而沒有自相存在的實義，僅僅是分別念而已。因此，由於沒有所命名的法，僅僅是普遍分別念所命名的名相之假立，通過名相的能詮和所詮之區分，所剩下的只是名言之蘊，心和心所而已，除此之外，沒有外在的實義。當獲得加行道之忍位時，就會了知外境是空性的，並在忍位中見到這種空性。從那以後，在世第一法位時，就不會再執著于唯名或唯心。因此，由於沒有見到能取和所取二者，就會像鏡子一樣顯現，最終獲得佛果之平等性，從而獲得解脫。 此外，還闡述了解脫的其他方面。『心是』等句，指的是阿賴耶識等心和心所法。這個心與惡業相連，即身體的惡業如殺生等不善業，以及心的惡業如貪嗔癡。或者指煩惱障和所知障的習氣之惡業。惡業之因是對人（補特伽羅）的自我的執著，以及對法的自我的執著。由於我執之索牢牢地束縛著心，因此會深深地陷入輪迴之中。簡而言之，由於二我執（人我執和法我執）積累了煩惱障和所知障，與惡業相連的心，只要沒有斷除二我執，就會在心中積累習氣，並陷入輪迴之中。『心欲返回故安住于內』，這個心如何安住于內呢？執著于所取，並向外散亂的心，通過將心收攝於內，如理安住于內的止觀，以及了知沒有所取，僅僅是能取的心，甚至了知心也不存在，從而遠離能取和所取二者，就不會積累惡業的習氣，心也會從陷入輪迴中返回，從而獲得解脫。 以上所說的四種解脫之相，僅僅是從不同方面闡述解脫，雖然《量釋論》中沒有提到其他意義，但第一種解脫之相是安住于... Furthermore, it explains other aspects of liberation. Because of previously accumulating the two accumulations (accumulation of merit and accumulation of wisdom) in countless eons, in this life, by hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma, a foundation is laid for accumulating accumulations. If one possesses the two conditions that give rise to properly attending to impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, then, when one obtains the heat and peak positions on the path of application, all phenomena will be seen as merely named by the mind, without any self-characterized reality, merely conceptualizations. Therefore, since there are no phenomena to be named, merely the imputation of names by universal conceptualization, through the distinction of the signifier and the signified of names, what remains are merely the aggregates of names, mind and mental factors, and apart from that, there is no external reality. When one obtains the forbearance of the path of application, one will know that external objects are empty, and in that forbearance, one will see this emptiness. From then on, at the stage of the supreme mundane dharma, one will no longer cling to mere names or mere mind. Therefore, since one does not see the grasper and the grasped, appearances arise like a mirror, and ultimately, one attains the equality of Buddhahood, thereby attaining liberation. Furthermore, it explains other aspects of liberation. 'The mind is' etc., refers to the mind and mental factors such as the Alaya consciousness. This mind is connected with negative karma, i.e., the negative karma of the body such as killing, and the negative karma of the mind such as attachment, aversion, and ignorance. Or it refers to the negative karma of the habitual tendencies of the obscurations of afflictions and knowledge. The cause of negative karma is clinging to the self of a person (pudgala) and clinging to the self of phenomena. Because the noose of self-grasping tightly binds the mind, one will deeply enter into samsara. In short, because the two self-grasps (grasping of the self of a person and grasping of the self of phenomena) accumulate the obscurations of afflictions and knowledge, the mind connected with negative karma, as long as the two self-grasps are not abandoned, will accumulate habitual tendencies in the mind and enter into samsara. 'The mind desires to return, therefore it abides within', how does this mind abide within? The mind that clings to the grasped and is distracted outwards, by gathering the mind inwards, such as the shamatha that properly abides within, and realizing that there is no grasped, merely the grasping mind, and even realizing that the mind does not exist, thereby being separated from the grasper and the grasped, one will not accumulate the habitual tendencies of negative karma, and the mind will return from entering into samsara, thereby attaining liberation. The above-mentioned four aspects of liberation merely explain liberation from different perspectives, although the Commentary on Valid Cognition does not mention other meanings, the first aspect of liberation is abiding in...
【English Translation】 Furthermore, it explains other aspects of liberation. Because of previously accumulating the two accumulations (accumulation of merit and accumulation of wisdom) in countless eons, in this life, by hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma, a foundation is laid for accumulating accumulations. If one possesses the two conditions that give rise to properly attending to impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, then, when one obtains the heat and peak positions on the path of application, all phenomena will be seen as merely named by the mind, without any self-characterized reality, merely conceptualizations. Therefore, since there are no phenomena to be named, merely the imputation of names by universal conceptualization, through the distinction of the signifier and the signified of names, what remains are merely the aggregates of names, mind and mental factors, and apart from that, there is no external reality. When one obtains the forbearance of the path of application, one will know that external objects are empty, and in that forbearance, one will see this emptiness. From then on, at the stage of the supreme mundane dharma, one will no longer cling to mere names or mere mind. Therefore, since one does not see the grasper and the grasped, appearances arise like a mirror, and ultimately, one attains the equality of Buddhahood, thereby attaining liberation. Furthermore, it explains other aspects of liberation. 'The mind is' etc., refers to the mind and mental factors such as the Alaya consciousness. This mind is connected with negative karma, i.e., the negative karma of the body such as killing, and the negative karma of the mind such as attachment, aversion, and ignorance. Or it refers to the negative karma of the habitual tendencies of the obscurations of afflictions and knowledge. The cause of negative karma is clinging to the self of a person (pudgala) and clinging to the self of phenomena. Because the noose of self-grasping tightly binds the mind, one will deeply enter into samsara. In short, because the two self-grasps (grasping of the self of a person and grasping of the self of phenomena) accumulate the obscurations of afflictions and knowledge, the mind connected with negative karma, as long as the two self-grasps are not abandoned, will accumulate habitual tendencies in the mind and enter into samsara. 'The mind desires to return, therefore it abides within', how does this mind abide within? The mind that clings to the grasped and is distracted outwards, by gathering the mind inwards, such as the shamatha that properly abides within, and realizing that there is no grasped, merely the grasping mind, and even realizing that the mind does not exist, thereby being separated from the grasper and the grasped, one will not accumulate the habitual tendencies of negative karma, and the mind will return from entering into samsara, thereby attaining liberation. The above-mentioned four aspects of liberation merely explain liberation from different perspectives, although the Commentary on Valid Cognition does not mention other meanings, the first aspect of liberation is abiding in...
ྱུར་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ངོ་བོ་བཤད་པ་དང་། གཉིས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པ་དང་། གསུམ་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འབྱུང་བའི་གོ་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་དང་། བཞི་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་མ་གྲོལ་སེམས་ལ་རག་ལས་ཏེ། འཆིང་ན་སེམས་འཆིང་། གྲོལ་ན་སེམས་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་པས་འདོད་པ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང་། གཅེར་བུ་པས་ཐར་བ་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་གྲོལ་བ་སོགས་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཀྱི་འཆིང་བ་མ་སྤངས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྤངས་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་གྲངས་བཞིས་རྣམ་གྲོལ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ། ། 求無自性 བརྒྱད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ 2-135b པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ན། དེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདིར་འདུའོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་གནས་འགག་པ་གསུམ་ཡོད་པས་དེ་ལ་འདས་པ་འགགས་ཟིན་པ་ནི་ད་ལྟར་ཆོས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་བཞིན་པའི་ད་ལྟ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའམ་ངོ་བོ་མེད་པར་འདོད་དོ། །སྐྱེ་འགག་གི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་མེད་པར་བརྟགས་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་ཚེ་འདི་ལྟ་བུར་འཆད་དོ། །ཡང་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་ན། རང་དང་ཞེས་པ་གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་ལས་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་དེ། དེ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དག་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་སྐྱེ་ཞེས་སམ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེད་ཀྱི་མེད་ན་སྐྱེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་འགོག་པའི་དོན་དུའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་འགགས་པ་རྣམས་སླར་ཡང་སྔོན་གྱི་རང་ 2-136a བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ་འདིས་ཞིག་པ་ནི་དངོས་པོ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ཡང་རྣམ་པ
【現代漢語翻譯】 第一，從解脫的本質方面進行闡述；第二，從解脫的道路方面進行闡述；第三，從解脫產生的次第方面進行闡述；第四，是否解脫取決於心，束縛則心被束縛，解脫則心解脫。不像外道所認為的那樣，由自在天（藏文：དབང་ཕྱུག，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在）所主宰等而獲得解脫，也不像裸體外道認為的解脫是具有形體的。這些都不合理，因為不捨棄心的束縛，就永遠不可能獲得解脫。如果捨棄了二種我執的束縛，那就是解脫。通過這四種方式，來全面尋求解脫。 尋求無自性 第八，全面尋求無自性，通過『自與自之體性』等兩句偈頌來闡述。經部中說，一切法無自性，其自性即是寂滅。那麼，如果將此意與三自性相結合，會是怎樣的呢？ 所謂『一切法』，如果概括來說，就是遍計所執、依他起、圓成實這三種自性或體性。其中，依他起是指心和心所，以及顯現為能取和所取的剎那生滅的相續。依他起具有生、住、滅三種有為法的特徵。已經過去的法，因為已經滅盡，所以現在沒有該法的自性；未來之法，因為在現在還沒有產生，所以也沒有自性；正在存在的現在之法，因為在第二個剎那無法安住，所以被認為是無實或無自性。這種從生滅的角度來分析無自性的方式，小乘修行者在講解空性和無自性的含義時，也是這樣闡述的。 此外，如果將依他起的生解釋為無自性的含義，那麼『自與』的意思是，依他起的緣起顯現並非由其自身產生，而是依賴於因緣聚合的依他起而產生，因此說生是無自性的，所以是無自性。這是爲了駁斥數論派認為自性（藏文：གཙོ་བོ，梵文天城體：प्रधान，梵文羅馬擬音：pradhāna，漢語字面意思：主）是實有的，其他事物都由自性產生；或者認為果在因位時已經存在，如果不存在，就不可能產生。
【English Translation】 Firstly, it explains the nature of liberation from the perspective of its essence. Secondly, it explains it from the perspective of the path to liberation. Thirdly, it explains it from the perspective of the order in which liberation arises. Fourthly, whether or not one is liberated depends on the mind. If the mind is bound, then it is bound; if it is liberated, then it is liberated. It is not like the non-Buddhists who believe that liberation is achieved through the control of Īśvara (藏文：དབང་ཕྱུག，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在), or like the naked ascetics who believe that liberation is a tangible form. These are not reasonable because liberation is never possible without abandoning the bonds of the mind. Liberation is achieved by abandoning the bonds of the two types of self-grasping. Through these four aspects, liberation is fully sought. Seeking Absence of Inherent Existence Eighth, the complete search for the absence of inherent existence is shown by the two verses 'Self and one's own entity' etc. In the sutras, it is said that all phenomena are without inherent existence, and their nature is nirvana. So, how does this meaning relate to the three natures? The term 'all phenomena', in short, includes the three natures or characteristics: the completely imputed, the other-powered, and the thoroughly established. The other-powered is the mind and mental events, the continuous stream of momentary appearances of grasper and grasped. This has the three characteristics of conditioned phenomena: arising, abiding, and ceasing. The past is gone, ceased, so there is no inherent existence of that phenomenon now. The future has not yet arisen in the present, so it does not exist as its own entity. The present, while abiding, does not remain for a second moment after its own entity is established, so it is considered non-existent or without inherent existence. This analysis of the absence of inherent existence from the perspective of arising and ceasing is also how the Hearers explain the meaning of emptiness and absence of inherent existence. Furthermore, if the arising of the other-powered is explained as the meaning of absence of inherent existence, then 'self and' means that these appearances of dependent arising, the other-powered, do not arise from their own inherent existence, but arise from the other-powered, the collection of causes and conditions. Therefore, it is said that arising is without inherent existence, so it is without inherent existence. This is to refute the Samkhyas who say that the principal (藏文：གཙོ་བོ，梵文天城體：प्रधान，梵文羅馬擬音：pradhāna，漢語字面意思：主) exists and everything else arises from it, or that the results already exist in the cause, and if they did not exist, they could not arise.
་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་སོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཀློང་དུ་བག་ལ་ཉལ་ནས་གནས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་གནས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་གཟོད་འཇིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུང་འཛིན་དེ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཞེན་ཡུལ་ཙམ་ལས་བློ་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བརྟགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་པས། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲུབ་སྟེ་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མི་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་དང་། གང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དེ་ནི་ 2-136b གསར་དུ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་གཟོད་ནས་ཞི་བར་གྲུབ་བོ། །གཟོད་ནས་ཞི་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཚུལ་གསུམ་དང་། ཀུན་བརྟགས་ངོ་བོ་མེད་ཚུལ་གཅིག་གིས་བསྟན་ནས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་བཟོད་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་གནས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 求法忍 དགུ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཐོག་མ་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་བློས་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཐོག་མ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི། འཁོར་
【現代漢語翻譯】 這並非意味著一切都消失了，而是潛藏於主體的空間之中。這表明並非如此。 『因為不住于自性』，這意味著現在產生的一切法，都不會在第二剎那停留。這表明了無住。這並非像外道所說，不是剎那毀滅，而是產生后停留一段時間才毀滅。 『因為無有能取所取』，對於二取顯現的遍計所執，如此執著二取，以及清凈、安樂、常、我等顛倒之想，就像將繩子誤認為蛇一樣，只是錯覺之心的執著對象，實際上並不存在，因此稱為無自性。 因此，依他起和遍計所執被認為是無自性的。 無自性、無生等，前者的成立是後者成立的基礎。因此，無自性可以成立無生，因為凡是無自性的，都不可能是有生的，所以成立為無生。 無生則無滅。無生無滅，則本來寂靜，非由誰新造。 本來寂靜，則不可能有痛苦和集起，因此成立為自性涅槃。 如此，以依他起的三種無自性之理，以及遍計所執的一種無自性之理來顯示，顯現為能取所取的諸法皆是無自性的，因此諸法無生無滅，本來寂靜，自性涅槃，這就是圓成實。 因此，依他起雖然顯現為生滅，似乎是從因緣和合而生，但自性無生。遍計所執自性無生，圓成實是勝義諦的自性，本來安住，無有生滅的自性。應知這是考慮到三種無自性，而說無自性、無生滅等。
【English Translation】 It does not mean that everything has disappeared, but rather that it lies dormant in the space of the main entity. This shows that it is not like that. 'Because it does not abide in its own nature,' this means that all phenomena that arise now do not abide in the second moment. This shows that there is no abiding. It is not like what the heretics say, that it does not perish in an instant, but abides for a while after it is born, and then perishes. 'Because there is no grasping and being grasped,' the completely imputed appears as dualistic, and the grasping and being grasped, as well as pure, happy, permanent, self, etc., are mistakenly conceived in this way. Like grasping a rope as a snake, it is only the object of attachment of the deluded mind, but it has never existed as grasped by that mind, so it is called no self-nature. Therefore, the dependent and the completely imputed are considered to be without self-nature. The absence of self-nature, the absence of arising, etc., the establishment of the former is the basis for the establishment of the latter. Thus, the absence of self-nature establishes the absence of arising, because whatever is without self-nature cannot be arising, so it is established as without arising. Absence of arising is absence of cessation. Whatever is without arising and cessation is originally peaceful, not newly created by anyone. Originally peaceful, there can be no suffering and origin, so it is established as naturally nirvana. Thus, the three aspects of the absence of self-nature of the dependent, and the one aspect of the absence of self-nature of the completely imputed, show that all phenomena that appear as grasping and being grasped are without self-nature. Therefore, all phenomena are without arising and without cessation, originally peaceful, and naturally nirvana, which is the perfectly established. Therefore, although the dependent appears as arising and ceasing, and seems to arise from the combination of causes and conditions, it is without arising in its own nature. The completely imputed is without arising or self-nature in its own characteristics, and the perfectly established is the nature of ultimate truth, originally abiding, without the nature of arising and ceasing. It should be understood that this is said with regard to the three aspects of the absence of self-nature, and the absence of arising and ceasing, etc.
བའི་ཐོག་མ་འདི་ཙམ་ན་སྐྱེས་ཞེས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པ་སོགས་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཀྱང་འཁོར་ 2-137a བ་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པར། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐོག་མ་མི་རྙེད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཟོད་ན་དོན་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་ནི། འཁོར་བ་འདི་ན་གང་སྔར་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་མི་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་པ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་སླར་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས། སྐྱེས་ཟིན་དེ་ཉིད་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་དང་། གཞན་ཉིད་ཞེས་པ། འཁོར་བ་འདི་ན་སྔར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་འདྲ་བ་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་མེད་པའི་ཆོས་གསར་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་དང་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་པ་དང་ཀུན་བརྟགས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བཞི་པའོ། །གཞན་དབང་གིས་ནི་རང་ཉིད་མི་སྐྱེ་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་རྣམ་གྲངས་ལྔ་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པར་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་པའོ། །འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ། སླར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་ནས་དོན་ 2-137b དེ་ལ་བཟོད་པ་རྣམ་གྲངས་བདུན་པ་དང་། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་བའམ་བྱེ་བྲག་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་ལ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གི་ཆོས་སྐུ་ཅི་འདྲ་བར་སྐྱེས། དེ་ལས་གཞན་པ་ཕྱིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གི་ཆོས་སྐུ་ཅི་འདྲ་བར་སྐྱེ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པར་མི་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ལ་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་པ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དེའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་
【現代漢語翻譯】 如果有人認為輪迴有初始，認為輪迴在某個最初的時刻產生，這是不合理的。因為無論是自在天（Maheśvara）還是梵天（Brahmā）等造物主，都沒有新創造輪迴，而是從無始以來，十二緣起支相互傳遞而產生，因此無法找到輪迴的初始，所以輪迴沒有最初的產生。如果能接受這一點，就是對這個道理獲得了安忍。此外，輪迴中已經產生過的東西不會再次產生，已經產生過的東西不會消失，因此，已經消失的東西不可能再次產生。所以，對已經產生之物不會再次產生獲得安忍，這是第二種情況。 所謂『他性』，指的是輪迴中，過去廣為人知的蘊、界、處等法會反覆產生，但不會有先前沒有的新的蘊、界、處產生，也不會有先前沒有的新眾生產生，這是第三種情況。所謂『遍計所執』，指的是沒有自性的產生，就像兔角不會產生一樣，對此能夠安忍，這是第四種情況。所謂『依他起』，指的是自己不會產生，而是依賴於其他因緣而產生，因此對它不產生能夠安忍，這是第五種情況。所謂『圓成實』，指的是沒有變異的產生，就像虛空一樣，永遠不可能改變，對此能夠安忍，這是第六種情況。 聖者阿羅漢們通過見道和修道斷除了所有應斷的煩惱，獲得了滅盡的智慧，知道不會再有任何煩惱產生，對這個道理能夠安忍，這是第七種情況。滅盡不生智的特殊之處在於，諸佛的法身不會再有二障產生。或者說，所有佛的法身都是同一自性，沒有差別。不會出現這樣的情況：之前的某些佛的法身是如何產生的，之後的其他佛的法身又是如何產生的，法身的產生方式各不相同。因為法身不會以不同的方式產生，所以對這種不生的狀態能夠安忍，這是第八種情況。以上所說的八種不生的狀態，對這些道理能夠安忍，就是對不生之法獲得安忍的各種情況。 總的來說，通過對不生之法的安忍，會產生小、中、大三種安忍。在獲得加行道安忍時，會對不生的道理...
【English Translation】 It is unreasonable to assume that samsara has a beginning, that it arises at some initial moment. This is because neither Maheśvara (自在天) nor Brahmā (梵天), or any other creator, newly creates samsara. Rather, from beginningless time, the twelve links of dependent origination arise in succession, one from another. Therefore, the beginning of samsara cannot be found, and samsara has no initial arising. If one can accept this, one has attained forbearance (kṣānti) regarding this truth. Furthermore, in samsara, what has already arisen does not arise again; what has already arisen does not cease to exist. Therefore, it is impossible for what has ceased to arise again. So, to attain forbearance regarding the fact that what has already arisen does not arise again is the second case. The term 'otherness' refers to the fact that in samsara, the aggregates (skandha), elements (dhātu), and sources (āyatana) that were widely known in the past will arise again and again. However, no new aggregates, elements, or sources that did not exist before will arise, nor will any new sentient beings that did not exist before arise. This is the third case. 'Parikalpita' (遍計所執) refers to the fact that there is no arising with inherent existence, just as a rabbit's horn does not arise. To be able to forbear this is the fourth case. 'Paratantra' (依他起) refers to the fact that it does not arise by itself, but arises due to other causes and conditions. Therefore, to be able to forbear its non-arising is the fifth case. 'Pariniṣpanna' (圓成實) refers to the fact that there is no arising of change, just like space, which can never change. To be able to forbear this is the sixth case. Noble Arhats, having abandoned all afflictions to be abandoned through the paths of seeing and meditation, and having attained the wisdom of cessation, know that no further afflictions will ever arise. To be able to forbear this truth is the seventh case. The special characteristic or distinction of the knowledge of cessation and non-arising is that the Dharmakāya (法身) of the Buddhas will never again have the two obscurations (two veils) arise. Alternatively, the Dharmakāya of all Buddhas is of one nature, without difference. It is not the case that the Dharmakāya of some previous Buddhas arose in one way, and the Dharmakāya of some later Buddhas arose in another way. Because the Dharmakāya does not arise in different ways, to be able to forbear this kind of non-arising is the eighth case. The above-mentioned eight cases of non-arising, to be able to forbear these truths, are the various cases of forbearance regarding the non-arising of phenomena. In general, through forbearance regarding the non-arising of phenomena, three types of forbearance arise: small, medium, and large. When one attains forbearance on the path of preparation, one will...
ལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོར་སྐྱེ་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་དང་། ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལས་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མི་གཡོ་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་སྟོན་ཅིང་། ཁྱད་པར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། འོན་ཀྱང་དགོས་པའི་དབང་གིས་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ 2-138a བཟོད་པ་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ལ་གཙོ་བོར་བཤད་དོ། ། 求說一乘之意趣 བཅུ་པ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ། ཆོས་དང་བདག་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཐེག་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ངེས་དོན་དང་། ཐེག་གཅིག་བཤད་པ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཅེ་ན། དོན་བདུན་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། ལམ་ཐེག་པ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་པོ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཆོས་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་པོའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་ཉན་རང་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ 2-138b ཅད་མཉམ་པར་དགོངས་པའི་བསམ་པ་དང་། ཉན་རང་རིགས་ངེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་བཏང་བར་འདོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབུགས་དབྱུང་བས་བདག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རེ་ཞིག་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགོངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐབས་དེས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ང་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
【現代漢語翻譯】 總的來說，忍的忍辱是小的，見道位第一次生起無生法忍是中等的，第八地完全成熟無分別智，對一切法原本無生的道理，無論入定還是出定都不動搖，獲得無生法忍是大的。獲得忍辱后，對於不退轉的菩薩們會授記成佛，特別是第八地也被稱為授記地。然而，根據需要，也會對安住于種姓者和剛發菩提心者授記成佛。所謂無生法忍，因為沒有在法界之外的其他法，所以主要是指對一切法原本無生的道理的忍辱。 為求宣說一乘之意趣，第十，完整尋求宣說一乘的意趣。通過關於法與無我的七個偈頌來闡述。有些經中說有三乘，有些經中說有一乘，那麼這些的必要性是什麼呢？因為經藏有不了義和了義兩種，唯識宗認為宣說三乘是了義，宣說一乘是不了義的觀點，如果按照這種觀點，最終宣說只有一乘，那麼這是基於什麼意圖而如此宣說的呢？是基於七個意圖：雖然沒有三乘道和三菩提果，但是考慮到進入三乘者，以及所有道和果的法性都無二無別，都是法界；考慮到進入三乘者的所有補特伽羅在人無我方面是相同的；考慮到三乘的果在從煩惱痛苦中解脫方面是相同的；考慮到不定種姓者，即進入不同聲聞緣覺道者，也有進入大乘的可能性；以及佛陀平等對待我和一切眾生的想法；對於那些認為已經放棄了聲聞緣覺的決定種姓者，以前修持菩薩行的人，如來安慰他們，讓他們暫時產生『我也能成佛』的想法；爲了獲得這兩種想法，基於這些意圖；以及佛陀爲了用某種方法調伏眾生，示現以聲聞乘而入涅槃，基於這些意圖，我曾經無數次以聲聞乘而完全涅槃。
【English Translation】 Generally speaking, the forbearance of patience is small, the moment of realizing the unborn in the first Bhumi is the state of medium forbearance, and in the eighth Bhumi, the non-discriminating wisdom is fully matured, so that all dharmas are originally unborn, and one is not moved in sameness or subsequence, thus obtaining great forbearance in the unborn dharma. Those Bodhisattvas who have obtained forbearance and do not regress are predicted to become Buddhas. In particular, the eighth Bhumi is also called the Bhumi of Prediction. However, due to necessity, there are also predictions of Buddhahood for those who abide in the lineage and those who have just generated Bodhicitta. The so-called forbearance of unborn dharmas means that there are no dharmas other than the realm of dharma, so the forbearance of all dharmas originally unborn is mainly discussed. To seek the intent of expounding the One Vehicle, tenth, to fully seek the intent of expounding the One Vehicle. It is explained through seven verses on dharma and non-self. Some sutras say there are three vehicles, and some say there is one vehicle, so what is the necessity of these? Because the sutras have two meanings, direct and definitive, the Yogacara school believes that the explanation of the three vehicles is definitive and the explanation of the one vehicle is provisional. If we follow this view, what is the intention behind ultimately saying that there is only one vehicle? It is based on seven intentions: Although there are no three vehicles of the path and three fruits of enlightenment, considering that those who enter the three vehicles, and the dharmata of all paths and fruits, are non-dual and are the realm of dharma; considering that all individuals who enter the three vehicles are the same in terms of the absence of a self of persons; considering that the fruits of the three vehicles are the same in terms of liberation from afflictions and suffering; considering that those of uncertain lineage, that is, those who enter different paths of Sravakas and Pratyekabuddhas, also have the possibility of entering the Mahayana; and the Buddha's thought of treating me and all sentient beings equally; for those who think they have abandoned the definite lineage of Sravakas and Pratyekabuddhas, those who have previously practiced the Bodhisattva conduct, the Tathagata comforts them, allowing them to temporarily generate the thought 'I can also become a Buddha'; in order to obtain these two thoughts, based on these intentions; and the Buddha, in order to subdue sentient beings by some means, shows Nirvana by the Sravaka vehicle, based on these intentions, I have completely entered Nirvana by the Sravaka vehicle hundreds of thousands of times.
འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྣང་བ་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་འདས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཐར་ཐུག་པའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་རྒྱས་བཤད་མཛད་ཀྱང་། རྒྱས་ཆེ་ན་གོ་ཇེ་དཀའ་ལྟ་བུར་འགྱུར་དོགས་པས་དོན་གྱི་གནད་མདོར་བསྡུས་གོ་བདེར་བརྗོད་པའོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཁ་ཅིག་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དྲང་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཐེག་ 2-139a ཆེན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་འཁོར་བ་འདིར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ། གནོད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ། དགོས་པ་མེད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དག་ཐེག་ཆེན་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་འབྲས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཅིས་ཀྱང་འཇུག་དགོས་པས་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་བཏང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལས་མི་ལྡོག་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ནི་སྔོན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དབང་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཐེག་པའི་དོན་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་གསུམ་དང་། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་སོ་སྐྱེ་མོས་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའོ། །བདེན་དོན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། འདོད་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མིན་པར་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེན་མཐོང་འདོད་ཆགས་བྲལ་མ་བྲལ་འདི་གཉིས་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་དབང་པོ་ 2-139b རྟུལ་པོ་དང་དུས་རིང་པོ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས། སོ་སྐྱེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་ལས་དམན་པའོ། །ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་སྲིད་པར་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་
【現代漢語翻譯】 關於'已逝'之說，佛陀的化身和聲聞、緣覺二者，以聲聞乘示現涅槃，這是考慮到他們只是在同一乘道上的緣故。菩薩們化現為聲聞之相，也不會示現聲聞的涅槃，而是會成佛，情況也是如此。究竟的乘是唯一的大乘，考慮到並非其他，所以說只有一乘，而不是三乘。對此，《大疏》中有詳細解釋。但考慮到過於繁瑣反而難以理解，所以將要點簡明扼要地闡述。宣說一乘的必要在於，爲了引導一些不確定是聲聞種姓和一些不確定是獨覺種姓的人進入大乘，以及爲了糾正其他不確定是菩薩種姓的人，他們雖然進入了大乘，卻在輪迴中造作利益的同時也造成損害，或者沒有造成損害卻有造成損害的可能，或者沒有必要卻對眾生造成損害等等，他們看到眾生的過失后對輪迴感到厭倦，想要進入聲聞的涅槃，爲了使他們不從大乘退轉而正確地引導他們。圓滿的佛陀們對不確定種姓的人宣說是一乘。如此宣說后，即使進入聲聞道，在獲得自身果位之後，也必定會進入大乘，所以一開始進入大乘的人不會被放棄，從而使他們不從菩薩道退轉。所謂不確定是聲聞種姓，是指由於先前修持聲聞行，所以被稱為聲聞種姓，其他兩種情況也類似。不確定是聲聞種姓的人進入大乘而成佛，這有兩種情況：一是見到自己乘道的真諦，即預流果、一來果、不來果三種；二是未見真諦，即凡夫隨信行者。在見到真諦的人中，又分為已離欲界貪慾的不來果，以及未離欲界貪慾的預流果和一來果。如此，見到真諦與否，離貪慾與否這兩種情況，即使進入大乘，由於根器遲鈍，需要很長時間才能獲得佛果，所以不如凡夫進入大乘。聲聞聖者背離輪迴，不再於輪迴中受生，被稱為聖者。 關於'已逝'之說，佛陀的化身和聲聞、緣覺二者，以聲聞乘示現涅槃，這是考慮到他們只是在同一乘道上的緣故。菩薩們化現為聲聞之相，也不會示現聲聞的涅槃，而是會成佛，情況也是如此。究竟的乘是唯一的大乘，考慮到並非其他，所以說只有一乘，而不是三乘。對此，《大疏》中有詳細解釋。但考慮到過於繁瑣反而難以理解，所以將要點簡明扼要地闡述。宣說一乘的必要在於，爲了引導一些不確定是聲聞種姓和一些不確定是獨覺種姓的人進入大乘，以及爲了糾正其他不確定是菩薩種姓的人，他們雖然進入了大乘，卻在輪迴中造作利益的同時也造成損害，或者沒有造成損害卻有造成損害的可能，或者沒有必要卻對眾生造成損害等等，他們看到眾生的過失后對輪迴感到厭倦，想要進入聲聞的涅槃，爲了使他們不從大乘退轉而正確地引導他們。圓滿的佛陀們對不確定種姓的人宣說是一乘。如此宣說后，即使進入聲聞道，在獲得自身果位之後，也必定會進入大乘，所以一開始進入大乘的人不會被放棄，從而使他們不從菩薩道退轉。所謂不確定是聲聞種姓，是指由於先前修持聲聞行，所以被稱為聲聞種姓，其他兩種情況也類似。不確定是聲聞種姓的人進入大乘而成佛，這有兩種情況：一是見到自己乘道的真諦，即預流果、一來果、不來果三種；二是未見真諦，即凡夫隨信行者。在見到真諦的人中，又分為已離欲界貪慾的不來果，以及未離欲界貪慾的預流果和一來果。如此，見到真諦與否，離貪慾與否這兩種情況，即使進入大乘，由於根器遲鈍，需要很長時間才能獲得佛果，所以不如凡夫進入大乘。聲聞聖者背離輪迴，不再於輪迴中受生，被稱為聖者。
【English Translation】 Regarding the statement 'passed away,' the emanations of the Buddha and the two, Śrāvakas (聲聞，聲聞，Śrāvaka, Hearer) and Pratyekabuddhas (緣覺，緣覺，Pratyekabuddha, Solitary Realizer), appearing to have attained Nirvāṇa (涅槃，涅槃，Nirvāṇa, cessation) through the Śrāvakayāna (聲聞乘，聲聞乘，Śrāvakayāna, Hearer Vehicle), this is because they are considered to be on the same vehicle. Bodhisattvas (菩薩，菩薩，Bodhisattva, Enlightenment Being) who emanate as Śrāvakas also do not manifest the Nirvāṇa of Śrāvakas, but rather become Buddhas, and the situation is the same. The ultimate vehicle is only the Mahāyāna (大乘，大乘，Mahāyāna, Great Vehicle), and considering that it is not other than that, it is said that there is only one vehicle, not three. The 'Great Commentary' explains this in detail. However, considering that being too detailed may make it difficult to understand, the key points are explained concisely and clearly. The necessity of teaching the One Vehicle is to guide some who are uncertain of being Śrāvaka lineage and some who are uncertain of being Pratyekabuddha lineage into the Mahāyāna, and to correct others who are uncertain of being Bodhisattva lineage, who, although having entered the Mahāyāna, cause harm while doing good in Saṃsāra (輪迴，輪迴，Saṃsāra, cyclic existence), or do not cause harm but have the potential to cause harm, or cause harm to sentient beings even when it is not necessary. Seeing the faults of sentient beings, they become weary of Saṃsāra and desire to enter the Nirvāṇa of Śrāvakas, in order to properly guide them so that they do not regress from the Mahāyāna. The fully enlightened Buddhas teach that it is one vehicle to those of uncertain lineage. By teaching in this way, even if they enter the Śrāvakayāna path, after attaining their own fruit, they will certainly enter the Mahāyāna, so those who initially entered the Mahāyāna will not be abandoned, thus preventing them from regressing from the Bodhisattva path. The so-called uncertain Śrāvaka lineage refers to those who are called Śrāvaka lineage due to having previously practiced the conduct of Śrāvakas, and the other two situations are similar. There are two situations in which a person of uncertain Śrāvaka lineage enters the Mahāyāna and becomes a Buddha: one is seeing the truth of their own vehicle, namely the three, Stream-enterer (預流果，預流果，Srotāpanna, one who has entered the stream), Once-returner (一來果，一來果，Sakṛdāgāmin, one who returns once), and Non-returner (不來果，不來果，Anāgāmin, one who does not return); the other is not seeing the truth, namely the ordinary person who is a follower of faith. Among those who have seen the truth, there are also the Non-returner who has abandoned desire for the desire realm, and the Stream-enterer and Once-returner who have not abandoned desire for the desire realm. Thus, whether one has seen the truth or not, whether one has abandoned desire or not, even if these two enter the Mahāyāna, because their faculties are dull, it takes a long time to attain the fruit of Buddhahood, so they are inferior to an ordinary person who enters the Mahāyāna. A Śrāvaka Ārya (聖者，聖者，Ārya, noble one) turns their back on existence and prevents themselves from being born in existence, and is called an Ārya. Regarding the statement 'passed away,' the emanations of the Buddha and the two, Śrāvakas (聲聞，聲聞，Śrāvaka, Hearer) and Pratyekabuddhas (緣覺，緣覺，Pratyekabuddha, Solitary Realizer), appearing to have attained Nirvāṇa (涅槃，涅槃，Nirvāṇa, cessation) through the Śrāvakayāna (聲聞乘，聲聞乘，Śrāvakayāna, Hearer Vehicle), this is because they are considered to be on the same vehicle. Bodhisattvas (菩薩，菩薩，Bodhisattva, Enlightenment Being) who emanate as Śrāvakas also do not manifest the Nirvāṇa of Śrāvakas, but rather become Buddhas, and the situation is the same. The ultimate vehicle is only the Mahāyāna (大乘，大乘，Mahāyāna, Great Vehicle), and considering that it is not other than that, it is said that there is only one vehicle, not three. The 'Great Commentary' explains this in detail. However, considering that being too detailed may make it difficult to understand, the key points are explained concisely and clearly. The necessity of teaching the One Vehicle is to guide some who are uncertain of being Śrāvaka lineage and some who are uncertain of being Pratyekabuddha lineage into the Mahāyāna, and to correct others who are uncertain of being Bodhisattva lineage, who, although having entered the Mahāyāna, cause harm while doing good in Saṃsāra (輪迴，輪迴，Saṃsāra, cyclic existence), or do not cause harm but have the potential to cause harm, or cause harm to sentient beings even when it is not necessary. Seeing the faults of sentient beings, they become weary of Saṃsāra and desire to enter the Nirvāṇa of Śrāvakas, in order to properly guide them so that they do not regress from the Mahāyāna. The fully enlightened Buddhas teach that it is one vehicle to those of uncertain lineage. By teaching in this way, even if they enter the Śrāvakayāna path, after attaining their own fruit, they will certainly enter the Mahāyāna, so those who initially entered the Mahāyāna will not be abandoned, thus preventing them from regressing from the Bodhisattva path. The so-called uncertain Śrāvaka lineage refers to those who are called Śrāvaka lineage due to having previously practiced the conduct of Śrāvakas, and the other two situations are similar. There are two situations in which a person of uncertain Śrāvaka lineage enters the Mahāyāna and becomes a Buddha: one is seeing the truth of their own vehicle, namely the three, Stream-enterer (預流果，預流果，Srotāpanna, one who has entered the stream), Once-returner (一來果，一來果，Sakṛdāgāmin, one who returns once), and Non-returner (不來果，不來果，Anāgāmin, one who does not return); the other is not seeing the truth, namely the ordinary person who is a follower of faith. Among those who have seen the truth, there are also the Non-returner who has abandoned desire for the desire realm, and the Stream-enterer and Once-returner who have not abandoned desire for the desire realm. Thus, whether one has seen the truth or not, whether one has abandoned desire or not, even if these two enter the Mahāyāna, because their faculties are dull, it takes a long time to attain the fruit of Buddhahood, so they are inferior to an ordinary person who enters the Mahāyāna. A Śrāvaka Ārya (聖者，聖者，Ārya, noble one) turns their back on existence and prevents themselves from being born in existence, and is called an Ārya.
ལམ་ཐོབ་པ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ན་འཁོར་བར་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ན་སྲིད་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཆགས་བྲལ་དང་ཆགས་བྲལ་མིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་སླར་སྲིད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་སྨོན་ལམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་གེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བ་ཡི་སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་ཏེ། ཚུལ་དེས་འཁོར་བར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་ལ་འཇུག་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྲིད་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན་བདེན་ཏེ་འཕགས་ལམ་འབའ་ཞིག་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མིན་ཡང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ལ་ཁམས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྒོམ་སྤང་མ་ཟད་པ་དང་།ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཡོད་པ་དེ་འཕགས་པའི་ལམ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བསྔོས་པའི་མཐུས་བུལ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། འདིར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ 2-140a ལས་ནི་ཟག་བཅས་སུ་ནམ་ཡང་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟག་མེད་ཟག་བཅས་དང་། དགེ་བ་སྡིག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་མོད། སྔར་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་འདིས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་རང་ཉིད་ཞི་བ་མྱང་འདས་སུ་གཞོལ་བའི་བསམ་པ་དེ་བཏང་ནས། ད་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མཐུས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་ལ་དེ་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕལ་པའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་གོ་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རིགས་མ་ངེས་པར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱང་འདས་ཞི་བར་བསྒོམ་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པས་དེ་དག་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ནི་སྲིད་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་པས་ཕལ་པ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བར་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་
【現代漢語翻譯】 如果證悟了道，進入大乘，需要在輪迴中受生，並修持圓滿、成熟、清凈，直至三大阿僧祇劫。那麼，證悟了寂滅之道的那些人，是如何在輪迴中受生的呢？這是因為，證悟了真諦的離貪者和非離貪者，他們以斷除三有之敵的聖道，以及無漏之業，並不立即證得聲聞果位，而是通過發願，將自己轉化為再次於輪迴中受生的因。這種轉化是不可思議的，與真實的受生相符。通過這種方式，他們在一個又一個輪迴中受生，進入圓滿、成熟、清凈三者。聖道是背離輪迴的，是寂滅之道的對治，那麼它怎麼能成為在輪迴中受生的因呢？這是真實的，雖然僅僅依靠聖道並不能在輪迴中受生。然而，對於不還者來說，他們仍然具有上界的煩惱；對於入流者和一來者來說，他們仍然具有欲界的煩惱，並且沒有斷除修所斷的煩惱；對於具有上界二界煩惱的人來說，他們可以通過將聖道迴向于在輪迴中受生，從而以微弱的煩惱作為因，在輪迴中受生。正如註釋中所說。在這裡，證悟了聖道的無漏之業，絕不會轉化為有漏之業，因為無漏不會變成有漏，善業也不會變成惡業。然而，如果他們放棄了先前通過無漏之道脫離輪迴，並趨向寂靜涅槃的想法，轉而完全接受在輪迴中受生的願望，那麼他們就不會立即證得聲聞果位，而是具有不可思議的轉化之生。這是因為他們的心願力導致了受生，而且這種受生並非像凡夫那樣由業力所致，因此他們獲得了不可思議的轉化之生。應當這樣理解。佛陀允許那些意欲成為聲聞，但尚未脫離貪慾的人，修習觀輪迴為痛苦，涅槃為寂靜的勝觀之道，並讓他們保持與涅槃相應的舍心，從而引導他們修習以慈悲之心觀察輪迴的道路。因此，這些人以慈悲心接受在輪迴中受生，這被稱為完全迴向于輪迴。這些人是證悟真諦的聖者，因此他們不像凡夫那樣，由於業力和煩惱的控制而不斷在輪迴中受生，而是接受不可思議的轉化之生。 The attainment of the path, if entering the Mahayana, requires birth in samsara and the practice of perfection, maturation, and purification for three countless kalpas. So, how do those who have attained the path of cessation of existence (samsara) take birth in samsara? It is because those who have seen the truth, the non-attachment and the non-non-attachment, with the noble path that is the antidote to the existence of the three realms, and the uncontaminated karma, do not manifest the fruit of the Shravakas, but transform themselves through aspiration into a cause for rebirth in existence. This transformation is inconceivable and is truly endowed with birth. In this way, they are born one after another in samsara, entering into the three aspects of perfection, maturation, and purification. The noble path is turned away from samsara, it is the antidote to the cessation of existence, so how can it be the cause of birth in samsara? It is true that the noble path alone is not the cause of birth in samsara. However, those who do not return still have the afflictions of the upper realms, and those who have entered the stream and those who return still have the afflictions of desire that have not been abandoned through meditation, and those who have the afflictions of the two upper realms, through the power of dedicating the noble path to birth in samsara, use the cause of afflictions to be born in samsara. As it is said in the commentary. Here, the attainment of the noble path, the uncontaminated karma, is never transformed into contaminated karma, because the uncontaminated does not become contaminated, and virtue does not become sin. However, having abandoned the thought of abandoning samsara through the uncontaminated path and devoting oneself to peaceful nirvana, and now fully embracing the aspiration to be born in samsara, they do not manifest the fruit of the Shravakas, but are endowed with an inconceivable transformation of birth. This is because the power of their mind's aspiration leads to taking birth, and this is not like the birth of ordinary beings due to the power of contaminated karma, so it should be understood that they have attained an inconceivable transformation of birth. The Buddha, considering those who desire to be Shravakas but have not separated from attachment as having uncertain potential, allowed them to cultivate the path of higher vision, contemplating samsara as suffering and nirvana as peace, and allowed them to maintain equanimity in accordance with attaining nirvana, thereby guiding them to cultivate the path of great compassion, observing samsara. Therefore, these individuals, embracing birth in samsara with compassion, are said to be completely dedicated to existence. These individuals are noble ones who have seen the truth, so they do not repeatedly take birth in samsara involuntarily due to the control of karma and afflictions like ordinary beings, but rather accept an inconceivable transformation of birth.
【English Translation】 If one attains the path and enters the Mahayana, one needs to be born in samsara and practice perfection, maturation, and purification for three countless kalpas. So, how do those who have attained the path of cessation of existence (samsara) take birth in samsara? It is because those who have seen the truth, the non-attachment and the non-non-attachment, with the noble path that is the antidote to the existence of the three realms, and the uncontaminated karma, do not manifest the fruit of the Shravakas, but transform themselves through aspiration into a cause for rebirth in existence. This transformation is inconceivable and is truly endowed with birth. In this way, they are born one after another in samsara, entering into the three aspects of perfection, maturation, and purification. The noble path is turned away from samsara, it is the antidote to the cessation of existence, so how can it be the cause of birth in samsara? It is true that the noble path alone is not the cause of birth in samsara. However, for those who do not return, they still have the afflictions of the upper realms, and for those who have entered the stream and those who return, they still have the afflictions of desire that have not been abandoned through meditation, and those who have the afflictions of the two upper realms, through the power of dedicating the noble path to birth in samsara, use the cause of afflictions to be born in samsara. As it is said in the commentary. Here, the attainment of the noble path, the uncontaminated karma, is never transformed into contaminated karma, because the uncontaminated does not become contaminated, and virtue does not become sin. However, having abandoned the thought of abandoning samsara through the uncontaminated path and devoting oneself to peaceful nirvana, and now fully embracing the aspiration to be born in samsara, they do not manifest the fruit of the Shravakas, but are endowed with an inconceivable transformation of birth. This is because the power of their mind's aspiration leads to taking birth, and this is not like the birth of ordinary beings due to the power of contaminated karma, so it should be understood that they have attained an inconceivable transformation of birth. The Buddha, considering those who desire to be Shravakas but have not separated from attachment as having uncertain potential, allowed them to cultivate the path of higher vision, contemplating samsara as suffering and nirvana as peace, and allowed them to maintain equanimity in accordance with attaining nirvana, thereby guiding them to cultivate the path of great compassion, observing samsara. Therefore, these individuals, embracing birth in samsara with compassion, are said to be completely dedicated to existence. These individuals are noble ones who have seen the truth, so they do not repeatedly take birth in samsara involuntarily due to the control of karma and afflictions like ordinary beings, but rather accept an inconceivable transformation of birth.
ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་མ་བྲལ་བ་དང་། བྲལ་བ་གཉིས་ལས། གཅིག་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་ 2-140b རྗེའི་དབང་གིས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ནི། དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱས་ནས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ཤིང་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཤོས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་ཁམས་སུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འདོད་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྲུལ་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ནས་ཚོགས་བསགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་མཐར་འཚང་རྒྱའོ། །ཉན་ཐོས་པའི་ལམ་གྱིས་བདེན་མཐོང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་གཉིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི་སྔར་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་དོན་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པས། མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་དོན་མ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ། རིགས་མ་ངེས་པ་སོ་སྐྱེའམ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་དགའ་དོད་ཁམས་མིའི་རིས་ལས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་འདུག་པ་ལས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་ལ་དེའི་བསྟན་པ་ནུབ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཁམས་སུ་ 2-141a སྐྱེས་ནས་ཡུལ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་རང་རྒྱལ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་པས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མཐར་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། དང་པོར་མེ་ལྕི་བ་ལ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་ཡུལ་འཁོར་ལ་མཆེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དཔེས་དང་པོ་ཉན་ཐོས་དང་། དེ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་དང་། མཐར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་གནས་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལྟར་ན་རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུག
【現代漢語翻譯】 如是。如何生起呢？有貪慾未斷和已斷兩種情況。其中，貪慾未斷的有預流果和一來果兩種。他們由於對眾生苦難的悲憫，發願在任何地方利益眾生，憑藉這種願力，就能在相應的地方示現殊勝的化身，出生后利益眾生，積累二資糧，最終成佛。另一種是貪慾已斷者，由於具有不還果，自己不會再於欲界受生，但會以禪定的化身示現在輪迴中，積累資糧，最終成佛。以聲聞道證悟真諦，無論貪慾已斷或未斷，都會因為往昔串習的習氣，常常生起利己之心，因此，他們耽於寂滅，對於大乘的果位證悟遲緩。沒有修習證悟真諦的聲聞乘行者，如果是不定種姓的異生凡夫，或者安住于勝解行地的，成為佛陀的聲聞弟子，那麼他們會樂於進入大乘，從人道命終后，轉生到欲界的長壽天中。如此在長壽天中安住，直到世間沒有導師佛陀住世，佛法隱沒不存，之後再次於欲界受生。于欲界受生后，內心不貪戀世俗，憑藉往昔聽聞佛法的串習力，無需導師也能現證聖道，如同獨覺一般。之後，爲了利益眾生而想要示現化身，於是精勤修持色界的禪定，依靠禪定的力量，示現化身，於三界中利益眾生，圓滿福德和智慧二資糧，最終獲得無上菩提。這些在《華鬘經》中說：『最初如火星般蔓延，之後蔓延至整個村落。』這是以比喻說明，最初是聲聞，然後是獨覺，最終成就圓滿正等覺的三個階段。如此，究竟而言，三種乘都趨向于大乘的觀點，不定種姓者可以進入大乘。 That is so. How does one take rebirth? There are two types: those who have not abandoned desire and those who have. Among those who have not abandoned desire, there are the Stream-enterer (Srotapanna) and Once-returner (Sakridagamin). Due to compassion for suffering sentient beings, they aspire to be born wherever they can benefit sentient beings. Through the power of this aspiration, they manifest excellent emanations in those places, benefit sentient beings after birth, accumulate the two accumulations (of merit and wisdom), and ultimately attain Buddhahood. The other type is those who have abandoned desire. Because they possess the Non-returner (Anagamin) state, they themselves will not be reborn in the desire realm. However, through the power of meditative concentration (Samadhi), they manifest emanations in Samsara, accumulate merit, and ultimately attain Buddhahood. Those who have realized the truth through the path of the Hearers (Shravakas), whether they have abandoned desire or not, repeatedly develop a mind that delights in their own benefit due to the force of past habits. Therefore, because they delight in Nirvana, their realization of the fruit of the Great Vehicle (Mahayana) is slow. Those Hearer Vehicle practitioners who have not practiced the meaning of realizing the truth, who are of uncertain lineage, ordinary beings, or who abide in the stage of faith, and who have become Hearers of the Buddha, delight in entering the Great Vehicle. After passing away from the human realm of the desire realm, they are born in the long-life gods of the desire realm. Thus, abiding in the long-life gods, when a teacher, a Buddha, no longer resides in this world and the Buddha's teachings have declined and disappeared, they will again take rebirth in the desire realm. Having been born in the desire realm, their minds do not delight in worldly things, and through the power of their past familiarity with the Buddha's teachings, they realize the noble path without a teacher, like a Pratyekabuddha (Solitary Realizer). Then, desiring to perform emanations for the benefit of sentient beings, they strive to attain the meditative states of the form realm. Relying on the attainment of these meditative states, they emanate manifestations and benefit sentient beings in the three realms, perfect the accumulations of merit and wisdom, and ultimately attain supreme enlightenment. These are like the example in the Garland Sutra: 'Initially, it spreads like a spark, then it spreads to the whole village.' This refers to the three stages: initially the Hearer, then the Solitary Realizer, and finally the Fully Enlightened Buddha. Thus, ultimately, according to this view that the three vehicles lead to the Great Vehicle, those of uncertain lineage can enter the Great Vehicle.
【English Translation】 Thus it is. How does one take rebirth? There are two types: those who have not abandoned desire and those who have. Among those who have not abandoned desire, there are the Stream-enterer (Srotapanna) and Once-returner (Sakridagamin). Due to compassion for suffering sentient beings, they aspire to be born wherever they can benefit sentient beings. Through the power of this aspiration, they manifest excellent emanations in those places, benefit sentient beings after birth, accumulate the two accumulations (of merit and wisdom), and ultimately attain Buddhahood. The other type is those who have abandoned desire. Because they possess the Non-returner (Anagamin) state, they themselves will not be reborn in the desire realm. However, through the power of meditative concentration (Samadhi), they manifest emanations in Samsara, accumulate merit, and ultimately attain Buddhahood. Those who have realized the truth through the path of the Hearers (Shravakas), whether they have abandoned desire or not, repeatedly develop a mind that delights in their own benefit due to the force of past habits. Therefore, because they delight in Nirvana, their realization of the fruit of the Great Vehicle (Mahayana) is slow. Those Hearer Vehicle practitioners who have not practiced the meaning of realizing the truth, who are of uncertain lineage, ordinary beings, or who abide in the stage of faith, and who have become Hearers of the Buddha, delight in entering the Great Vehicle. After passing away from the human realm of the desire realm, they are born in the long-life gods of the desire realm. Thus, abiding in the long-life gods, when a teacher, a Buddha, no longer resides in this world and the Buddha's teachings have declined and disappeared, they will again take rebirth in the desire realm. Having been born in the desire realm, their minds do not delight in worldly things, and through the power of their past familiarity with the Buddha's teachings, they realize the noble path without a teacher, like a Pratyekabuddha (Solitary Realizer). Then, desiring to perform emanations for the benefit of sentient beings, they strive to attain the meditative states of the form realm. Relying on the attainment of these meditative states, they emanate manifestations and benefit sentient beings in the three realms, perfect the accumulations of merit and wisdom, and ultimately attain supreme enlightenment. These are like the example in the Garland Sutra: 'Initially, it spreads like a spark, then it spreads to the whole village.' This refers to the three stages: initially the Hearer, then the Solitary Realizer, and finally the Fully Enlightened Buddha. Thus, ultimately, according to this view that the three vehicles lead to the Great Vehicle, those of uncertain lineage can enter the Great Vehicle.
ས་ནས་འཚང་རྒྱ་རུང་གི་ཉན་རང་དུ་རིགས་ངེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་འཚང་མི་རྒྱ་ཞིང་། རིགས་ཆད་པ་དག་སངས་རྒྱ་བ་ཕར་ཞོག་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་གཏན་མེད་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ་གཏན་དུ་རྒྱུན་འཆད་པས་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་མི་སྲིད་པར་བཞེད་དོ། །དབུ་མ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་འཚང་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ 2-141b འོང་གསལ་བ་ཡིན་པ་དང་། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཉན་རང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སུ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བས་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལས་ལྡང་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་བཟུང་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་ཏེ་འཚང་རྒྱ་བར་བཞེད་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ལུགས་དེ་གཉིས་གང་ཟག་གི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་མདོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀ་གསུངས་ཤིང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ལ། རིགས་ཆད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། ། 求五明學 བཅུ་གཅིག་པ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྦྱང་དགོས་ཤིང་། ཉན་ཐོས་ཞི་བདེ་འདོད་པ་དག་སྲིད་རྩ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་རྟོགས་པས་ཀྱང་རང་འབྲས་ཐོབ་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ 2-142a གི་དོན་བསྡུས་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་འདུ་སྟེ། ཐོག་མར་རིག་བྱེད་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ཤེས་དགོས་པས། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངག་གང་ཞིག་མིང་དང་ཚིག་གི་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསྟན་བྱའི་དོན་ཡང་དག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའམ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཚུལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་གནས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པ་ལུས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཡི
【現代漢語翻譯】 聲聞（Nyanrang）和獨覺（Pratyekabuddha）中，若已決定是不能成佛的種姓，則永遠不能成佛。斷了種姓的人，成佛就更不用說了，連聲聞和獨覺的菩提也無法獲得。聲聞和獨覺的阿羅漢進入無餘涅槃時，五蘊徹底斷滅，因此不認為他們能進入大乘。中觀派（Madhyamaka）認為，一切眾生皆具如來藏（Tathāgatagarbha），因此沒有不能成佛的種姓。心的自性本凈光明，客塵是可以分離的。即使是暫時獲得二乘果位的菩提，進入無餘涅槃的聲聞和獨覺，也會被如來的光芒所激勵，從寂滅的境界中醒來，不可思議地轉變受生，最終圓滿成熟清凈，從而成佛。究竟的意義上，最終會如此成就，續部經典中也是如此宣說的。這兩種觀點與眾生的根器、意樂和想法相符，經典中也宣說了這兩種方式。就暫時而言，三乘的道和果各自存在，這是無法否認的。斷了種姓的人也是如此，因此在此處這樣宣說。 第十一、 遍求五明：這是用一頌來講述的，即五明等。大乘的菩薩們，爲了斷除對一切所知（jñeya）的增益和疑惑，成為智者，從而獲得一切智智（sarvākārajñatā），必須精通一切所知。而希求寂靜涅槃的聲聞，只需通達一頌斷除生死根本的道，就能獲得自己的果位，因此不必涉獵廣大的所知。總而言之，世間和出世間的一切所知，可以歸納為這五明：首先，一切吠陀（veda）和宗義等，都需要依靠能詮釋的語言文字才能理解其意義。因此，需要學習能正確無誤地闡釋名、句、字母的自性的語言，即詞法或聲明（śabda-vidyā）的論典；以及能正確無誤地區分能詮釋的意義，即因明或量論（pramāṇa-vidyā），闡釋現量和比量的論典；以及依靠世間的工巧技藝，如身體的藝術和
【English Translation】 Those who are determined to be incapable of attaining Buddhahood among Śrāvakas (Nyanrang) and Pratyekabuddhas will never attain Buddhahood. Those who have severed their lineage, let alone attaining Buddhahood, will never have the opportunity to attain the Bodhi of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. When Arhats of Śrāvakas and Pratyekabuddhas enter Parinirvana without remainder, the five skandhas are completely cut off, so it is not considered possible for them to enter the Mahayana. The Madhyamaka school believes that all sentient beings have the Tathāgatagarbha, so there is no lineage that cannot attain Buddhahood. The nature of the mind is primordially pure and luminous, and adventitious defilements can be separated. Even Śrāvakas and Pratyekabuddhas who temporarily attain the Bodhi of the two vehicles and enter Parinirvana without remainder will be inspired by the rays of light of the Tathāgata, awaken from the realm of cessation, and take birth in an inconceivably transformed manner, ultimately perfecting maturation and purification, thereby attaining Buddhahood. In the ultimate sense, this will ultimately be accomplished, and the continuation scriptures also proclaim this. These two views are in accordance with the faculties, inclinations, and thoughts of sentient beings, and the scriptures also proclaim both of these methods. Temporarily, the paths and fruits of the three vehicles exist separately, which cannot be denied. Those who have severed their lineage are also the same, so it is explained in this way here. Eleventh, Thoroughly Seeking the Five Sciences: This is explained in one verse, namely the five sciences, etc. Bodhisattvas of the Mahayana, in order to cut off the superimpositions and doubts about all that is knowable (jñeya), become wise, and thereby attain omniscience (sarvākārajñatā), must be proficient in all that is knowable. Śrāvakas who desire peaceful Nirvana, only need to understand one verse of the path that cuts off the root of samsara, and they can attain their own fruit, so they do not need to delve into vast knowledge. In short, all that is knowable in the world and beyond can be summarized into these five sciences: First, all Vedas and tenets, etc., need to rely on expressive language and words to understand their meaning. Therefore, it is necessary to learn the language that correctly and accurately explains the nature of names, sentences, and letters, that is, the treatises on grammar or Śabda-vidyā; and the treatises that correctly and accurately distinguish the meaning that can be explained, that is, Hetu-vidyā or Pramāṇa-vidyā, which explain the valid means of direct perception and inference; and relying on the worldly crafts, such as the art of the body and
་གེ་འབྲི་བ་སོགས་ལག་བཟོའི་རིགས་རྣམས་དང་། ངག་ལ་བརྟེན་པ་དབྱངས་བདུན་དང་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་དང་ལུགས་མིན་ཤེས་པ་དང་། བརྟགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་ཡི་གནས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ནད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ནད་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་ང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཟས་སྤྱོད་སོགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་ལུས་གསོ་བ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟེན་བྱིས་ 2-142b པ་དང་བུད་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་གསོ་བ་དང་། དུག་མཚོན་གདོན་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གློ་བུར་བའི་དབང་གིས་ན་བ་རྣམས་བཅོས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁུ་བཅུད་འཕེལ་ཞིང་འདོད་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་རོ་ཙ་བ་གསོ་བ་དང་། ལུས་ནད་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུད་ལེན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གས་རྒས་པ་གསོ་ཞིང་ཚེ་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གསོ་བའི་རིག་པའམ་ཚེ་འཚོ་བའི་རིག་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དག་གི་བསྟན་བཅོམ་དང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཤིང་གཏན་བདེ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ནང་རིག་པའམ་ཡང་དག་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་འདི་ལྔའི་ནང་དུ་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་མཐའ་དག་འདུས་པ་ཡིན་པས། འདི་ལྟ་བུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་ཞིང་མཁས་པར་མ་བྱས་པ་ཞིག་ན། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་གང་ཟག་འཕགས་པ་མཆོག་དག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེ་མ་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བས་མོས་སྤྱོད་དུ་ཡང་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ 2-143a པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་ཡང་བྱེད་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཆེས་མང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་གིས་གོམས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་ལྷ
【現代漢語翻譯】 例如寫作等手工藝，以及依賴口頭的七音調和關於宗教和政治的談論，通過意識瞭解世俗的習俗和非習俗，以及八種觀察等等，這些都代表了世俗的工藝。還有關於疾病的起因、疾病的本質、消除疾病的對治方法以及防止疾病復發的四個方面的醫學著作。通過精通這些方面，可以調和眾生身體中自然存在的膽汁、血液、黏液等元素，這些元素會因飲食等因素而增減失調，從而恢復平衡，這被稱為一般的身體療法。特別地，治療兒童和婦女的特殊疾病，以及治療因毒藥、武器、邪魔等外部因素引起的突發疾病。通過滋養精液和精華，體驗慾望的快樂，這被稱為壯陽療法。通過接觸身體無病的快樂，利用滋補等方法來延緩衰老，延長壽命，這被稱為延壽療法。總而言之，醫學或長壽學的八個分支的著作，以及如實了知一切知識的本質，指示通往永久安樂解脫和一切智智的道路，這被稱為內明學或正法。這五種學問包含了包括五小明在內的所有論典。因此，如果不精勤于這五種學問併成為專家，那麼即使是超越小乘聖者的大乘聖者，也永遠無法成就一切智智。為什麼呢？因為一切智智是遍知一切所知，而一切所知都包含在這五種學問中。如果不瞭解這五種學問，就不可能成就一切智智。因此，大乘種姓的人，由於天生敏銳的根器、廣闊的思維和智慧，也會精勤于包含在這五種學問中的一切所知，並將之迴向于獲得一切智智的因，並且由於相似的因，在無數世中不斷串習。從獲得菩薩地開始，憑藉禪定和智慧的力量，毫不費力地了知一切所知，並且由於在無數世中不斷串習，大乘聖者們對五明... 例如寫作等手工藝，以及依賴口頭的七音調和關於宗教和政治的談論，通過意識瞭解世俗的習俗和非習俗，以及八種觀察等等，這些都代表了世俗的工藝。還有關於疾病的起因、疾病的本質、消除疾病的對治方法以及防止疾病復發的四個方面的醫學著作。通過精通這些方面，可以調和眾生身體中自然存在的膽汁、血液、黏液等元素，這些元素會因飲食等因素而增減失調，從而恢復平衡，這被稱為一般的身體療法。特別地，治療兒童和婦女的特殊疾病，以及治療因毒藥、武器、邪魔等外部因素引起的突發疾病。通過滋養精液和精華，體驗慾望的快樂，這被稱為壯陽療法。通過接觸身體無病的快樂，利用滋補等方法來延緩衰老，延長壽命，這被稱為延壽療法。總而言之，醫學或長壽學的八個分支的著作，以及如實了知一切知識的本質，指示通往永久安樂解脫和一切智智的道路，這被稱為內明學或正法。這五種學問包含了包括五小明在內的所有論典。因此，如果不精勤于這五種學問併成為專家，那麼即使是超越小乘聖者的大乘聖者，也永遠無法成就一切智智。為什麼呢？因為一切智智是遍知一切所知，而一切所知都包含在這五種學問中。如果不瞭解這五種學問，就不可能成就一切智智。因此，大乘種姓的人，由於天生敏銳的根器、廣闊的思維和智慧，也會精勤于包含在這五種學問中的一切所知，並將之迴向于獲得一切智智的因，並且由於相似的因，在無數世中不斷串習。從獲得菩薩地開始，憑藉禪定和智慧的力量，毫不費力地了知一切所知，並且由於在無數世中不斷串習，大乘聖者們對五明...
【English Translation】 For example, crafts such as writing, as well as relying on oral traditions such as the seven tones and discussions on religion and politics, understanding worldly customs and non-customs through consciousness, and the eight types of examination, etc., all represent worldly crafts. There are also medical texts on the causes of diseases, the nature of diseases, the antidotes to eliminate diseases, and the four aspects of preventing the recurrence of diseases. By mastering these aspects, one can harmonize the naturally existing elements of bile, blood, phlegm, etc., in the bodies of all beings, which increase, decrease, and become imbalanced due to factors such as diet, thereby restoring balance. This is called general physical therapy. In particular, treating special diseases of children and women, as well as treating sudden illnesses caused by external factors such as poison, weapons, and evil spirits. By nourishing semen and essence, experiencing the joy of desire, this is called aphrodisiac therapy. By touching the happiness of a disease-free body, using methods such as tonics to delay aging and prolong life, this is called longevity therapy. In short, the texts of the eight branches of medicine or longevity science, as well as truly knowing the essence of all knowledge, and indicating the path to permanent bliss, liberation, and omniscience, this is called Inner Science or the True Dharma. These five sciences include all treatises, including the five minor sciences. Therefore, if one does not diligently study these five sciences and become an expert, even the Mahayana saints who surpass the Hinayana saints will never attain omniscience. Why? Because omniscience is knowing all that is to be known, and all that is to be known is contained in these five sciences. If one does not understand these five sciences, it is impossible to attain omniscience. Therefore, those of the Mahayana lineage, due to their naturally sharp faculties, broad minds, and wisdom, also diligently study all that is to be known contained in these five sciences, and dedicate it to the cause of attaining omniscience, and due to similar causes, they become accustomed to it in countless lifetimes. From the time of attaining the Bodhisattva grounds, with the power of meditation and wisdom, they effortlessly know all that is to be known, and because they have become accustomed to it in countless lifetimes, the Mahayana saints have great... For example, crafts such as writing, as well as relying on oral traditions such as the seven tones and discussions on religion and politics, understanding worldly customs and non-customs through consciousness, and the eight types of examination, etc., all represent worldly crafts. There are also medical texts on the causes of diseases, the nature of diseases, the antidotes to eliminate diseases, and the four aspects of preventing the recurrence of diseases. By mastering these aspects, one can harmonize the naturally existing elements of bile, blood, phlegm, etc., in the bodies of all beings, which increase, decrease, and become imbalanced due to factors such as diet, thereby restoring balance. This is called general physical therapy. In particular, treating special diseases of children and women, as well as treating sudden illnesses caused by external factors such as poison, weapons, and evil spirits. By nourishing semen and essence, experiencing the joy of desire, this is called aphrodisiac therapy. By touching the happiness of a disease-free body, using methods such as tonics to delay aging and prolong life, this is called longevity therapy. In short, the texts of the eight branches of medicine or longevity science, as well as truly knowing the essence of all knowledge, and indicating the path to permanent bliss, liberation, and omniscience, this is called Inner Science or the True Dharma. These five sciences include all treatises, including the five minor sciences. Therefore, if one does not diligently study these five sciences and become an expert, even the Mahayana saints who surpass the Hinayana saints will never attain omniscience. Why? Because omniscience is knowing all that is to be known, and all that is to be known is contained in these five sciences. If one does not understand these five sciences, it is impossible to attain omniscience. Therefore, those of the Mahayana lineage, due to their naturally sharp faculties, broad minds, and wisdom, also diligently study all that is to be known contained in these five sciences, and dedicate it to the cause of attaining omniscience, and due to similar causes, they become accustomed to it in countless lifetimes. From the time of attaining the Bodhisattva grounds, with the power of meditation and wisdom, they effortlessly know all that is to be known, and because they have become accustomed to it in countless lifetimes, the Mahayana saints have great...
ག་པར་བརྩོན་པར་བྱས་ཤིང་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་གོ་དགོས་ཀྱི་འཕགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ད་གདོད་རིག་གནས་སློབ་པའི་མགོ་གསར་དུ་འཛིན་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཐ་ཆད་སྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སློབ་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྨན་ཅི་ཙམ་ཚོགས་དགོས་པ་ཚང་བ་ལ་སྨན་ཀུན་ཚོགས་དང་། དེ་བཞིན་མི་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གདགས་རུང་ལ་རྒྱུ་དེ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་དོན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པས་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མཁས་ན་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་གཞན་དག་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཚད་མའི་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་བསླབས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་རིག་པ་ 2-143b འམ་དམ་པའི་ཆོས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་དང་། རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་སྒྲ་རིག་པ་དང་། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་རིག་པ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་སོ་སོར་གསུངས་ནས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་མ་བསླབ་ན་ནམ་དུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 何種作意尋求 གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ལྟ་བུས་འཚོལ་བ་བཤད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་སོགས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས། རྟེན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགའ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་གཉེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིད་བྱེད་བདུན་དང་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་ཡིད་བྱེད་སོགས་ནས་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ར
【現代漢語翻譯】 應該理解為，在何處努力才能成為智者，不努力則不可能成為智者。不要產生這樣的低劣理解，認為成為尊貴的聖者之後，才需要重新開始學習文化知識。在學習的過程中，對於不迷惑於五明的圓滿智慧，就像需要多少種藥物才能配齊一樣，當藥物配齊時，就可以說藥物齊全，同樣，也可以說人齊全。由於想要表達這個意思，所以可以說通曉一切文化知識，這是因為在成佛的境界中，作為達到圓滿的因，能夠直接了知五明所包含的一切意義，從而圓滿獲得一切智者的稱號。菩薩爲了利益他人而精進，如果精通五明，就能成辦利他之事，並且能夠成佛。因此，爲了從詞句和意義上駁倒顛倒知見的異教徒等，需要學習聲明和因明；爲了攝受一切有情，特別是針對不同根器的眾生，需要學習工巧明和醫方明；爲了自己能夠如實了知一切法，需要學習內明，也就是殊勝的佛法。因此，菩薩應該精進于學習這五明。正如《報恩經》中所說：需要學習十二部經、因明、聲明、醫方明和世間工巧明等。如果菩薩不學習這五明，那麼將永遠無法獲得無上圓滿正等覺的一切智智。因此，爲了獲得無上菩提，必須學習五明。 以何種作意尋求？ 第二，解釋如何以作意尋求，即增廣波羅蜜多之界的作意，是通過緣因生喜等十三頌來闡述的。首先是從緣因生喜的作意開始，到緣所依憶念的作意，以及希求共同果的作意，如何欣樂菩提的作意，最終極的歡喜作意，不厭倦的作意，捨棄違品和修持順品的七種作意，以及從極度清凈的作意等，到執著我為最勝的作意為止，通過作意這些，來...
【English Translation】 It should be understood that one becomes wise by striving in what areas, and it is impossible to be wise without striving. One should not generate such a low understanding as thinking that one needs to start learning cultural knowledge anew only after becoming a noble being. During the learning process, for the complete wisdom that is not confused about the five sciences, just as one needs to gather a certain amount of medicine to have a complete collection, similarly, one can say that all people are gathered. Because of the desire to express this, it can be said that one knows all cultural knowledge, and because that cause becomes excellent, in the state of Buddhahood, one directly knows all the meanings included in the five sciences, and thus fully obtains the title of omniscient. If a Bodhisattva strives for the benefit of others and is skilled in the five sciences, they can accomplish the benefit of others and become omniscient. Therefore, in order to refute those who teach perversely, such as non-Buddhists, from the perspective of words and meanings, one must study grammar and logic. In order to guide all sentient beings, especially individuals, one must study crafts and medicine. In order to perfectly understand all the teachings of reality, one must study inner science, or the sacred Dharma. Thus, a Bodhisattva should diligently engage in these five sciences. As it is said in the Sutra of Paying Kindness, one must study the twelve categories of the sacred Dharma, the science of reasoning or logic, grammar, medicine, and worldly crafts. It states that if a Bodhisattva does not study the five objects of knowledge, they will never attain the omniscient wisdom of unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Therefore, in order to attain unsurpassed enlightenment, one must study the five objects of knowledge. With what kind of attention to seek? Secondly, explaining how to seek with attention, the attention that expands the realm of Pāramitā, is explained through thirteen verses starting with 'rejoicing from the cause'. First, from the attention of rejoicing from the cause, to the attention of remembering the basis, and the attention of desiring common fruits, the attention of how to aspire to enlightenment, the ultimate attention of joy, the attention of non-discouragement, the seven attentions of abandoning unfavorable factors and cultivating favorable factors, and from the attention of extreme purity, to the attention of grasping oneself as supreme, by attending to these attentions, one...
ང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ 2-144a རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོག་མར་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རིགས་སམ་ས་བོན་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་བདག་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་པ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་དེའི་འོག་ཏུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པས་བདག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགའ་ཞིང་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་བདག་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་བཞིན་མོས་པའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པ་བཞིན་བདག་གིས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ 2-144b སྤྱོད་པས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་པ་དང་། བླ་མེད་འཐོབ་པའི་ཡིད་བྱེད་བཞི་པོ་དེས་རང་གི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ས་བོན་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། གོང་འོག་གི་གོ་རིམ་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་། འདིར་ནི་གཞུང་ཚིག་མདོར་བསྡུས་སུ་འཆད་དོ། །མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །དགའ་དང་ཞེས་པ་འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་རང་ལ་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་མི་སྐྱོ་དང་ཞེས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་ན་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་ངེས་པར་མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མ
【現代漢語翻譯】 當我的相續中的波羅蜜多（Paramita，到彼岸）之界增長時，首先： 『以因緣為目標而歡喜』，意思是安住于種姓的菩薩（Bodhisattva，覺有情）首先觀察自己是否具有能夠修持六度（Paramita，到彼岸）的佛種姓或種子。然後，以具有希求成佛和趣入波羅蜜多的因緣為目標，反覆思惟『我具有成佛的福分』而心生歡喜，從而使存在於阿賴耶識（Alaya-vijnana，藏識）中的波羅蜜多種子得以增長。 同樣，『以所依而憶念』，意思是安住于種姓的菩薩在那之後生起無上菩提心（Anuttara-samyak-sambodhi-citta，無上正等菩提心），因為生起菩提心是波羅蜜多的所依或基礎，所以思惟『我生起了菩提心，從而使波羅蜜多得以圓滿』而心生歡喜，並且以不忘失的憶念和智慧憶念作為所依的菩提心，這也將使波羅蜜多的界增長。 在那之後，『希求共同的果實』，意思是修持六度波羅蜜多，並且將波羅蜜多的成熟果報不只爲了自己，而是希望與他人共同享有，像這樣迴向的意念也將使波羅蜜多的界增長。 在那之後，『如何成佛而信解』，意思是如同過去、現在和未來的所有佛陀（Buddha，覺者）通過修持六度波羅蜜多而證得無上菩提一樣，我也要通過修持六度波羅蜜多而證得圓滿正覺，如此信解也將使波羅蜜多的界增長。 像這樣，以因緣為目標的歡喜，憶念生起菩提心，修持波羅蜜多並希望與眾生共同享有果實，以及希求獲得無上的意念這四者，如同使存在於自己阿賴耶識之界中的六度波羅蜜多種子不斷增長一樣，所有後續的意念也將使六度波羅蜜多的界增長。並且，要知道上下之間的順序也應依次出現。這裡只是對經文的簡要解釋。 『威力以四種相』，意思是如同接下來將要解釋的那樣，看到自己具有四種威力，並以這些威力而心生歡喜，『必定不退怯』，意思是如果具有威力，則思惟自己必定不會對圓滿佛法和成熟眾生感到退怯，並且，
【English Translation】 When the realm of my continuum's Paramita (Perfection, going beyond) expands, first: 'Rejoicing by aiming at the cause', meaning that a Bodhisattva (Enlightenment being) abiding in lineage first examines whether he possesses the Buddha-lineage or seed capable of practicing the six Paramitas. Then, aiming at the cause of having the desire to attain Buddhahood and enter into the Paramitas, he repeatedly rejoices in the thought 'I have the fortune to attain enlightenment', thereby expanding the Paramita seeds existing in the Alaya-vijnana (storehouse consciousness). Similarly, 'Remembering by relying on the support', meaning that after that, the one abiding in lineage generates the unsurpassed Bodhicitta (mind of enlightenment), because generating Bodhicitta is the support or basis of the Paramitas, so rejoicing in the thought 'I have generated Bodhicitta, thereby perfecting the Paramitas', and remembering the Bodhicitta as the support with unfailing mindfulness and wisdom, this will also expand the realm of Paramitas. After that, 'Desiring common fruits', meaning practicing the six Paramitas, and wishing that the ripening fruits of the Paramitas are not only for oneself, but are shared with others, such a thought of dedication will also expand the realm of Paramitas. After that, 'Believing in how to attain enlightenment', meaning that just as all the Buddhas (Awakened ones) of the past, present, and future attained unsurpassed enlightenment by practicing the six Paramitas, I too shall attain perfect enlightenment by practicing the six Paramitas, such belief will also expand the realm of Paramitas. Like this, the joy of aiming at the cause, remembering the generation of Bodhicitta, practicing Paramitas and wishing to share the fruits with sentient beings, and the thought of desiring to attain the unsurpassed, these four, just as they continuously expand the seeds of the six Paramitas existing in the realm of one's own Alaya-vijnana, all subsequent thoughts will also expand the realm of the six Paramitas. And, it should be known that the order between the upper and lower should also occur sequentially. Here is just a brief explanation of the scripture. 'Power with four aspects', meaning that as will be explained next, seeing that one possesses four powers, and rejoicing with these powers, 'Certainly not discouraged', meaning that if one possesses power, then thinking that one will certainly not be discouraged from perfecting the Buddha's teachings and maturing sentient beings, and,
ི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ། མི་སྐྱོ་བའི་སྒོ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་སྤང་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའི་མཐུའམ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཚོགས་སྨིན་པའི་མཐུ་དང་། བདག་དང་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་དང་། 2-145a མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུས་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་མཐུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་སྦྱིན་པས་སེར་སྣ་སེལ་ནུས་པར་མཐོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཆལ་ཚུལ་ཁོང་ཁྲོ་ལེ་ལོ་རྣམ་གཡེང་ཤེས་འཆལ་སྤང་ནུས་པའོ། །ཚོགས་སྨིན་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྨིན་པར་མཐོང་སྟེ། སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཤེར་ཏིང་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཇི་ལྟར་འདོགས་ན། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་མི་འགྱོད་པས་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མར་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་བཞིན། ཚུལ་བཟོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་གཞན་གྱི་ནད་དང་ལོ་ཉེས་སོགས་སེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་རང་ལ་ཕན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ་མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། བཟོད་པས་མཛེས་ཤིང་འཁོར་གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ལུས་ནད་མེད་པ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ 2-145b ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཚེ་རབས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྦྱིན་སོགས་དེ་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགའ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེས་རང་དོན་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ་རང་ཕར་ཕྱིན་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་ལ་དེའི
【現代漢語翻譯】 對於不順之方與順應之方，爲了不厭倦地成就無上菩提，對於諸波羅蜜多的不順之方，如慳吝等加以捨棄；對於順應之方，如佈施等加以修持，心中作意這四種行相會生起。四種力量是指，具有捨棄波羅蜜多不順之方的力量或能力；具有成熟波羅蜜多之資糧的力量；具有利益自己和他人的力量； 在未來，通過異熟果和等流果，獲得修持波羅蜜多的能力。如何是不順之方之力量？例如，看到佈施能夠消除慳吝等等，其他波羅蜜多也能夠各自消除其不順之方，如破戒、嗔恚、懈怠、散亂、惡慧等。成熟資糧是指，見到六波羅蜜多的福德和智慧資糧積累併成熟。佈施、持戒、忍辱三者是福德資糧，智慧和禪定二者是智慧資糧，精進則屬於兩者。如何利益自己和他人？對於行佈施感到歡喜而不後悔，這樣在今生和來世都能利益自己，而通過佈施也能利益他人。同樣，持戒和忍辱能使他人不受損害，精進能成辦他人的利益，禪定的力量能消除他人的疾病和災難等，智慧能通過宣說佛法來利益他人，利益自己更不必說了。未來如何產生異熟果和等流果？通過佈施獲得巨大的受用，通過持戒獲得天人的身體，通過忍辱獲得美貌和圓滿的眷屬，通過精進能成就一切事業，通過禪定能使身體無病，內心堪能，通過智慧能精通一切明處。 這些是異熟果。等流果是指，無論轉生到何處，都喜歡並修持佈施等，並且通過這些來成熟自己和他人。這些是四種力量。不厭倦的作意是指，通過四攝事來成熟有情眾生而不厭倦；通過依止善知識，聽聞正法等方式，使自己的佛法圓滿或究竟而不厭倦，即自己安住于波羅蜜多，並將他人安置於此。
【English Translation】 Regarding unfavorable aspects and favorable aspects, in order to achieve unsurpassed Bodhi without discouragement, for the unfavorable aspects of the perfections, such as stinginess, one abandons them; for the favorable aspects, such as generosity, one cultivates them, and contemplating these four aspects arises. The four powers refer to having the power or ability to abandon the unfavorable aspects of the perfections; having the power to ripen the accumulations of the perfections; having the power to benefit oneself and others; In the future, through the resultant fruit and the fruit similar to the cause, one obtains the ability to cultivate the perfections. How is it the power of the unfavorable aspects? For example, seeing that generosity can eliminate stinginess, etc., the other perfections can also each eliminate their unfavorable aspects, such as breaking vows, anger, laziness, distraction, and wrong wisdom. Ripening the accumulations refers to seeing that the accumulations of merit and wisdom of the six perfections are accumulated and ripened. Generosity, discipline, and patience are the accumulations of merit, while wisdom and meditation are the accumulations of wisdom, and diligence belongs to both. How does one benefit oneself and others? Being happy and not regretting giving generosity benefits oneself in this life and the next, and giving generosity also benefits others. Similarly, discipline and patience prevent harm to others, diligence accomplishes the benefit of others, the power of meditation eliminates the diseases and disasters of others, and wisdom benefits others by teaching the Dharma, not to mention benefiting oneself. How do the resultant fruit and the fruit similar to the cause arise in the future? Through generosity, one obtains great enjoyment; through discipline, one obtains the body of gods and humans; through patience, one obtains beauty and perfect retinue; through diligence, all actions will be accomplished; through meditation, the body will be without disease and the mind will be workable; and through wisdom, one will become proficient in all fields of knowledge. These are the resultant fruits. The fruit similar to the cause refers to, no matter where one is born, one is happy to cultivate generosity, etc., and through these, one matures oneself and others. These are the four powers. Undiscouraged contemplation refers to not being discouraged in maturing sentient beings through the four means of gathering; and not being discouraged in perfecting or completing one's own Dharma through relying on spiritual friends, listening to the Dharma, etc., that is, one abides in the perfections and places others in them.
་དུས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་སྒྲུབ་དང་། ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་དུབ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཡིད་མི་སྐྱོ་བར་ཆོས་སྤྱོད་པས་ངོམས་པ་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་གཉེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིད་བྱེད་ལ་རྣམ་གྲངས་བཞི་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ནས་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་བར་རྣམས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་དེ་དག་བྱུང་ན་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་པ་སོགས་དྲུག་པོ་རང་དང་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། བཤགས་པ་ཡི་རངས་གསོལ་གདབ་སྟེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་རང་བཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིའོ། ། 2-146a སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །བདག་གཞན་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་ཡིད་བྱེད། ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རབ་དྭངས་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆོས་དང་དོན་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དྭངས་པ་ཡིད་བྱེད་དེ། ཆོས་དང་དོན་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་ཕར་ཕྱིན་ཉིད་དམ། ཡང་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་དང་། དོན་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་ནོད་པ་དང་ཞེས་དེ་ལྟར་དད་ནས་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་ཆོས་འཚོལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ནི་ཡང་དག་ནོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་འདུན་པ་དང་ཞེས་པ་ཆོས་དེ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་དགའ་བའམ་བདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གསུམ་ནི་བཤད་པའི་སྐབས་སོ། །གོ་ཆ་དང་ནི་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གོ་ཆ་བགོ་བ་གོ་ཆ་ཡིད་བྱེད་དང་ནི། སྨོན་ལམ་དང་ཞེས་པ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཉེ་དུ་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་ཚང་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ 2-146b སྨོན་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་དང་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམ
【現代漢語翻譯】 當衆生處於惡劣時期，無論遭受寒熱、飢渴、疲憊等痛苦，修法者都不會灰心，而是樂此不疲。捨棄不利因素和修持對治的作意有四種：般若波羅蜜多的不利因素，從慳吝到智慧邪見，都是罪惡和不善的方面，如果出現這些，就要一一懺悔；對治方面，對於自己和他人修持佈施等六度，要隨喜讚歎；對於如來轉動深廣的般若波羅蜜多法輪，要祈請；以懺悔、隨喜、祈請這三者為代表，將自己和他人的一切善根都回向給無上菩提。正如經中所說：『一切罪業皆懺悔，一切善根皆隨喜，勸請祈禱一切佛，愿我及他得無上勝妙智慧。』 此外，還有極清凈作意、如實領受作意等，如前所述的各種作意，通過用心修持，可以增長般若波羅蜜多的境界。所謂『極清凈』，是指對六度的法與義生起極清凈的信心，這就是極清凈作意。『法與義』是指般若波羅蜜多所詮釋的法，或者指般若波羅蜜多本身。或者，『法』指作為因的般若波羅蜜多之法，『義』指其果。總之，要深信六度是圓滿、成熟、清凈一切的基礎，並對果位的無量功德深信不疑，這就是用心修持。所謂『如實領受』，是指在如此深信之後，尋求並如實領受宣說般若波羅蜜多的法，這就是如實領受作意。所謂『樂於佈施』，是指樂於將此法佈施給他人，或者指第七種用心修持，這三種是關於講解的場合。所謂『盔甲』，是指爲了修持無量無邊的般若波羅蜜多而披上盔甲，這就是盔甲作意。所謂『發願』，是指在生生世世中，爲了圓滿六度，具備善知識、親友、身體、受用等一切順緣，從而不斷修持廣大的般若波羅蜜多，併發愿：『愿我能不斷修持廣大的般若波羅蜜多』，這就是發願作意。所謂『現前歡喜』，是指在生生世世中，爲了獲得無上菩提之因的般若波羅蜜多，內心感到歡喜。
【English Translation】 When sentient beings are in adverse times, no matter what suffering they experience, such as heat and cold, hunger and thirst, fatigue, etc., practitioners will not be discouraged, but will practice the Dharma tirelessly. There are four types of mental engagement for abandoning unfavorable factors and cultivating antidotes: The unfavorable factors of the Pāramitās, from stinginess to distorted wisdom, are all sinful and unwholesome aspects. If these arise, they should be confessed individually. As for antidotes, one should rejoice in the merit of oneself and others practicing generosity and the other five perfections. One should request the Tathāgatas to turn the wheel of the Dharma of the profound and vast Pāramitās. Taking confession, rejoicing, and requesting as examples, one should dedicate all the roots of virtue of oneself and others to unsurpassed Bodhi. As it is said in the Sutra: 'I confess all sins, I rejoice in all roots of virtue, I urge and request all Buddhas, may I and others attain the supreme and excellent wisdom.' Furthermore, there are mental engagements such as the utterly pure mental engagement and the correctly accepting mental engagement. By engaging the mind with these various mental engagements as described above, one can expand the realm of the Pāramitās. 'Utterly pure' refers to generating utterly pure faith in the Dharma and meaning of the six perfections, which is the utterly pure mental engagement. 'Dharma and meaning' refers to the Dharma explained by the Pāramitās, or the Pāramitās themselves. Alternatively, 'Dharma' refers to the Dharma of the Pāramitās as the cause, and 'meaning' refers to its result. In short, one should have deep faith that the six perfections are the basis for all completion, maturation, and purification, and have unwavering faith in the immeasurable qualities of the resultant state, which is engaging the mind. 'Correctly accepting' refers to seeking and correctly accepting the Dharma that teaches the Pāramitās after having such faith, which is the correctly accepting mental engagement. 'Desiring to give' refers to being happy to give this Dharma to others, or the seventh type of mental engagement, these three are about the occasion of explanation. 'Armor' refers to donning armor to practice the immeasurable Pāramitās, which is the armor mental engagement. 'Aspiration' refers to making aspirations in all lifetimes to perfect the six perfections, having all favorable conditions such as spiritual friends, relatives, body, and resources, and continuously practicing the vast Pāramitās, and vowing: 'May I continuously practice the vast Pāramitās,' which is the aspiration mental engagement. 'Manifest joy' refers to feeling joy in one's heart in all lifetimes for the Pāramitās, which are the cause of attaining unsurpassed Bodhi.
ས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གསུམ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གདམས་པ་རྗེས་བསྟན་བཞིན་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བྱ་བའི་ཡིད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རང་གིས་དངོས་སུ་སྦྱང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་རོ མྱང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མཐུ་ཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད་བཞིའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་སོགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དྲུག་རེ་དྲུག་རེ་ཡོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་ནུས་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་པོའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེ་ཡང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་རང་རང་གི དངོས་པོ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་སོགས་རང་རང་དང་། དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་དགེ་བ་དེ་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ 2-147a ཆ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས། གནོད་པ་བཟོད་པའི་ཆ་ནས་བཟོད་པ། དེ་དང་དེ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆ་ནས་བརྩོན་འགྲུས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཕྲོགས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན། ཕར་ཕྱིན་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པ་དང་དོན་དམ་པར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་བོ། །ཡོངས་སྨིན་དང་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཉིད་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་ནི་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་ལྔས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ། །བསྟེན་པ་ལ། ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་བཞི་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ས
ུ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བརྩེ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་བཞི་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་ཚད་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའམ་དེའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་བ་ 2-147b ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ནུས་སུ་སེལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱང་བའི་རྒྱུ་སེར་སྣ་སོགས་དོར་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱམས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་སྦྱིན་སོགས་བདེ་བའི་རྒྱུའམ་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་ཞིང་དེ་བདེ་བ་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇོག་གོ། བཏང་སྙོམས་ནི་ཆགས་སྡང་མེད་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆགས་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ངོ་ཚ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་བྱས་ངན་པར་བྱས་པ་ལ། ངོ་ཚ་འགྱོད་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡེ་མ་བྱས་པ་དང་། རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང་སེར་སྣ་དང་དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་སྨད་པའམ་ངན་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་ངོ་ཚ་ཞིང་འགྱོད་པའོ། །ཡུལ་ལ་དགའ་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི། དགའ་བ་ཡིད་བྱེད་དེ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཡིད་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྐྱོ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་འདི་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ 2-148a གཅོད་པ་ཡིན་པས་དགྲ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་པ་ནི་མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འགོད་དང་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་སྐྱོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་འགོད་པ་ནི་འགོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་སོ་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འཚམས་པར་འཆད་པ་བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་ཚོད་ཤེས་པ་ལའོ། །འོག་ཏུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འག
【現代漢語翻譯】 『慈愛之心』是指以『慈』來表示，它又分為慈、悲、喜、舍四種，這將在後面『無量』的章節中闡述。對於那些處於與六波羅蜜多不一致的狀態，或者因其原因而遭受痛苦的人，會生起慈悲心。不僅是生起慈悲心，而且還會盡力消除他們的痛苦，並捨棄導致不遭受痛苦的慳吝等原因，從而安住于波羅蜜多之中。慈愛是希望一切眾生都快樂，不僅是希望他們快樂，而且還會讓他們安住于快樂之因——波羅蜜多之中。喜是指對於那些擁有佈施等快樂之因或其結果——快樂的眾生，從內心深處感到高興，並讓他們安住于不離快樂之因——善業波羅蜜多之中。舍是指沒有貪嗔，因此心想：『不要對那些擁有快樂的人產生貪戀』，並且對於那些如同被他人奪走享樂般痛苦的人，心想：『不要對他們產生嗔恨』，爲了遠離貪嗔而宣講波羅蜜多的法。『羞恥之心』是指對未做之事感到羞恥和後悔，如『羞恥和後悔』所說。對於那些從未做過、未圓滿完成的波羅蜜多，以及因慳吝和低劣見解而做過的事情，被稱為『誹謗』或『惡行』，對於這些感到羞恥和後悔。『樂於所緣』是指在持續修習波羅蜜多時，不散亂，一心專注于所緣境，這就是『樂於所緣之心』，也稱為『堅定之心』。『視厭倦如仇敵』是指在進入佈施等波羅蜜多時，產生不想修習的心，即產生厭倦感，這時要認識到這是阻礙獲得無上菩提的障礙，因此要像對待仇敵一樣，這就是『不厭倦之心』。『安置』是指通過宣講與六波羅蜜多相關的法來救護眾生，並將有情安置於與此相關的論典之中，這就是『安置之心』，應如《菩提資糧品》中所述的那樣理解。『言辭的智慧』是指根據不同眾生的根器和意樂來宣講佛法，這就是『言辭的智慧』，即『言辭之心』。這是指了解世俗的限度。後面在《菩提資糧品》中將闡述世間的產生和毀滅。 『Loving-kindness』 refers to what is indicated by 『love』, which is further divided into four: loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, as will be explained in the section on 『immeasurables』 later. For those who are in a state contrary to the six pāramitās (perfections) or who are suffering due to its cause, compassion arises. It's not just about generating compassion, but also about eliminating their suffering as much as possible and abandoning the causes of not experiencing suffering, such as stinginess, thereby abiding in the pāramitās. Loving-kindness is the wish for all sentient beings to be happy, and it's not just about wishing them happiness, but also about establishing them in the causes of happiness—the pāramitās. Joy is, for sentient beings who possess the causes of happiness, such as generosity, or the result of it—happiness, to rejoice from the bottom of one's heart that they are happy, and to establish them in the cause of their happiness not diminishing—virtuous pāramitās. Equanimity is the absence of attachment and aversion, therefore thinking, 『May attachment not arise towards those who possess happiness,』 and towards those who are suffering, such as having their enjoyments stolen, thinking, 『May aversion not arise towards them,』 and teaching the Dharma of pāramitās for the sake of being free from attachment and aversion. 『Shameful mind』 refers to feeling ashamed and regretful for what has not been done or what has been done badly, as indicated by 『shame and regret』. Not having done the pāramitās at all, not having completed them, and having done them with stinginess and inferior thoughts are called 『reproachable』 or 『bad deeds』, and for such things, feeling ashamed and regretful. 『Delighting in the object』 means that when continuously practicing the pāramitās, without being distracted, being single-pointedly delighted in that object, this is 『delighting in the object mind』, which is also called 『steadfast mind』. 『Regarding weariness as an enemy』 means that when engaging in generosity and other pāramitās, if a mind of not wanting to practice arises, that is, weariness arises, then recognizing that this is an obstacle to attaining unsurpassed enlightenment, therefore regarding it as an enemy, this is 『non-weariness mind』. 『Establishing』 means protecting sentient beings by teaching the Dharma related to the six pāramitās, and establishing disciples in the treatises that teach this, this is called 『establishing mind』, which should be understood as explained in the chapter on the Bodhipakṣa dharmas. 『Wisdom of expression』 means explaining the Dharma in accordance with the individual capacities and inclinations of sentient beings, this is 『wisdom of expression』, that is, 『expression mind』. This refers to knowing the limits of the mundane. Later, in the chapter on the Bodhipakṣa dharmas, the arising and destruction of the world will be explained.
【English Translation】 『Cherishing love』 is indicated by the term 『love』, which is further divided into four: loving-kindness (བྱམས་པ་, maitrī, maitrī, wishing happiness), compassion (སྙིང་རྗེ་, karuṇā, karuna, empathy), joy (དགའ་བ་, muditā, mudita, sympathetic joy), and equanimity (བཏང་སྙོམས་, upekṣā, upeksha, impartiality), as will be explained in the section on 『immeasurables』 later. For those who are in a state contrary to the six pāramitās (perfections) or who are suffering due to its cause, compassion arises. It's not just about generating compassion, but also about eliminating their suffering as much as possible and abandoning the causes of not experiencing suffering, such as stinginess, thereby abiding in the pāramitās. Loving-kindness is the wish for all sentient beings to be happy, and it's not just about wishing them happiness, but also about establishing them in the causes of happiness—the pāramitās. Joy is, for sentient beings who possess the causes of happiness, such as generosity, or the result of it—happiness, to rejoice from the bottom of one's heart that they are happy, and to establish them in the cause of their happiness not diminishing—virtuous pāramitās. Equanimity is the absence of attachment and aversion, therefore thinking, 『May attachment not arise towards those who possess happiness,』 and towards those who are suffering, such as having their enjoyments stolen, thinking, 『May aversion not arise towards them,』 and teaching the Dharma of pāramitās for the sake of being free from attachment and aversion. 『Shameful mind』 refers to feeling ashamed and regretful for what has not been done or what has been done badly, as indicated by 『shame and regret』. Not having done the pāramitās at all, not having completed them, and having done them with stinginess and inferior thoughts are called 『reproachable』 or 『bad deeds』, and for such things, feeling ashamed and regretful. 『Delighting in the object』 means that when continuously practicing the pāramitās, without being distracted, being single-pointedly delighted in that object, this is 『delighting in the object mind』, which is also called 『steadfast mind』. 『Regarding weariness as an enemy』 means that when engaging in generosity and other pāramitās, if a mind of not wanting to practice arises, that is, weariness arises, then recognizing that this is an obstacle to attaining unsurpassed enlightenment, therefore regarding it as an enemy, this is 『non-weariness mind』. 『Establishing』 means protecting sentient beings by teaching the Dharma related to the six pāramitās, and establishing disciples in the treatises that teach this, this is called 『establishing mind』, which should be understood as explained in the chapter on the Bodhipakṣa dharmas. 『Wisdom of expression』 means explaining the Dharma in accordance with the individual capacities and inclinations of sentient beings, this is 『wisdom of expression』, that is, 『expression mind』. This refers to knowing the limits of the mundane. Later, in the chapter on the Bodhipakṣa dharmas, the arising and destruction of the world will be explained.
ལ་བའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་སོགས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །རྟེན་ཡིན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མིན་ཞེས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཚངས་པ་ལ་སོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྟེན་མིན་པར་ཤེས་པ་ནི། རྟེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་ཅེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་ལ་དབུལ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ཤེས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། 2-148b ཚོགས་གཉིས་པོ་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགའ་བ་ནི་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིས། དགའ་བ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཤེར་ཏིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེ་དང་དེའི་བརྩོན་པ་དེ་དང་གཏོང་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། བསགས་པ་དྲན་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཆེན་མཐོང་བ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ནི། མི་རྟོག་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་འབྱུང་བས་མི་རྟོག་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་སོ་སོར་ཚོགས་གཉིས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བར་བྱང་ཕྱོགས་ལེའུ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་འཛིན་ 2-149a བྱེད་དང་ཞེས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་དེ་གཉིས་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་
【現代漢語翻譯】 了知安忍的真諦即是了知究竟之義。'佈施等圓滿菩提之，所依是自在等非'，意為佈施等六度是圓滿菩提的所依，而自在天、梵天等並非獲得菩提的所依。了知此理，即是依止作意，此乃由具足四依的智慧所生。 '二者具有過失與，功德各自如實知'，意爲了知與順品慳吝等相反的方面，具有導致貧窮等的過失；而佈施等具有與此相反的功德。對於不順品和順品二者，如實了知各自的過失與功德，並於心中作意，即是分別作意。 憶念二資糧積聚所生之喜悅，即是'積聚憶念生歡喜'所詮釋之義。佈施、持戒、安忍三者是福德資糧，而勝觀、禪定、智慧三者是智慧資糧。憶念彼等之精進與捨棄，即是憶念積聚。憶念積聚後心生歡喜，即是積聚憶念作意。 了知重大意義之作意，即是'見重大意義'所詮釋之義。佈施等波羅蜜多是菩提之道的意義所在，無分別智慧是究竟的菩提。佈施等波羅蜜多是證得大菩提之因，圓滿此等即可獲得大菩提，因此了知彼等具有重大意義。 '瑜伽'意為爲了圓滿六度，將止觀雙運結合起來修持，即是瑜伽作意。 '無分別'意為無分別智慧是圓滿波羅蜜多的方法，因此應具足無分別智慧，即是欲求無分別作意。或者，在修持時發願無分別地進入波羅蜜多，如此便能成就，因此稱為欲求無分別作意。從二資糧到無分別，可按照菩提分法的內容和順序進行組合。 '執持彼等'意為不忘失作為波羅蜜多能詮之法的法義二者，即是執持作意。此乃由陀羅尼之力所生。
【English Translation】 Knowing the truth of patience is knowing the ultimate meaning. 'Giving, etc., are the basis of perfect Bodhi, not power, etc.,' means that the six perfections, such as giving, are the basis of perfect Bodhi, while powers, Brahma, etc., are not the basis for attaining Bodhi. Knowing this is relying on mindfulness, which arises from wisdom that possesses the four reliances. 'In both, faults and qualities are distinctly known,' means that the opposing side, such as stinginess, has faults such as leading to poverty, and giving, etc., have qualities that are the opposite of that. For both the opposing side and the remedy, truly knowing the faults and qualities separately and contemplating them in the mind is conceptual mindfulness. The joy of remembering the accumulation of the two collections is shown by 'Joy from remembering accumulation.' Giving, discipline, and patience are the collection of merit, and wisdom, concentration, and insight are the collection of wisdom. The effort and giving of these, remembering the accumulation of such collections, is called rejoicing in remembering accumulation. Mindfulness of seeing great meaning is shown by 'Seeing great meaning.' The perfections such as giving are the meaning of the objects of Bodhi, and non-conceptual wisdom is the ultimate great Bodhi. The perfections such as giving are the cause of that great Bodhi, and attaining great Bodhi by perfecting them is seeing that they have great meaning. 'Yoga' means meditating on the union of calm abiding and insight for the purpose of perfecting the six perfections, which is called yoga mindfulness. 'Non-conceptual' means that non-conceptual wisdom is the method for perfecting the perfections, so having non-conceptual wisdom is called wanting non-conceptual mindfulness. Alternatively, at the time of practice, wishing to enter the perfections without conceptualization, so that it is accomplished, is called wanting non-conceptual mindfulness. From the two collections to non-conceptual, one can combine them according to the content and order of the Bodhi-paksha. 'Holding them' means not forgetting the Dharma and meaning, which are the expressions of the perfections, which is holding mindfulness. This arises from the power of dharani.
ངོ་། །ཕྲད་འདོད་པ་ཞེས་པས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྐྱེན་བཤེས་གཉེན་སོགས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་རྐྱེན་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན། སྤོང་བའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྤོང་པའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདུན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཆོས་ཉེས་པ་ཅན་ལ་རྟག་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཆད་དུ་དོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཅན་མ་ཡིན་པར་གཡང་ས་ལྟ་བུར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཛིན་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་རིམ་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །འདུས་བྱས་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཞི་བར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་རིམ་པ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་བསྟན་ 2-149b པ་དེས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་བྱེད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རབ་དྭངས་ནས་མངོན་དགའི་བར་དྲུག་གི་རྒྱས་བཤད་ནི་མོས་པ་དང་། ཆོས་འཚོལ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་གསུམ་དང་། གདམས་ངག་དང་། རྗེས་བསྟན་དྲུག་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། བྱ་བའི་ཡིད་ཅེས་པ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་དང་། སྦྱིན་སོགས་དྲུག་ལ་མཐུ་ཐོབ་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལེའུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བསྡུ་དངོས་དང་སྦྱར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་བརྩེ་གསུམ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ངོ་ཚ་ནས་ལོག་པར་འཛིན་པ་བདུན་སྤོང་པའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་ལས་རིམ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ངོ་མཚར་དང་ངོ་མཚར་མེད་པའི་ཡིད་བྱེད་གཉིས་བཤད་པ། ངོ་མཚར་ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ། །འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ངོ་མཚར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་དང་། ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དེ། འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་ཏུ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུའི་རྒ
【現代漢語翻譯】 哦！『愿與相遇』是指無論投生何處，都希望與圓滿波羅蜜多的因緣，如善知識等相遇，並立下願望，這就是憶念獲得因緣，即是發願。七種邪見，『斷除之力即是獲得』是指修習波羅蜜多時，憶念獲得斷除七種顛倒執著的力量。以三三摩地和四法句斷除七種顛倒執著，即對於本無由分別產生的法，執著為有；對於輪迴的過患之法，執著為常等功德；對於具有功德的涅槃，孩童們因疑慮有我而視為過患，視如懸崖。這三種顛倒執著的對治，依次是空性、無愿和無相三摩地，它們能斷除這些執著。對於有為法執著為常，對於有漏法執著為樂，對於諸法執著為我，對於涅槃執著為不寂靜，爲了對治這四種邪見，依次宣說了『諸行無常』、『諸漏皆苦』、『諸法皆空無我』、『涅槃寂靜』這四法印。 如此，所有這些作意都能增長波羅蜜多的體性。如是，從極喜地到現喜地這六地的廣釋，與勝解、求法、說法、修行三品，以及教誡和隨教六者相結合。『事業作意』是指與方便善巧品相結合，『獲得佈施等六度的力量』是指與波羅蜜多品的六波羅蜜多，以及成熟有情和攝受品相結合。供養、承侍、慈愛三者，如供養承侍無量品中所說。從羞恥到斷除七種邪見之間，如菩提分品中依次出現。此外，宣說了有驚奇和無驚奇兩種作意。『驚奇與無驚奇，四種作意即是』，即是說憶念四種驚奇的作意，以及憶念無驚奇的作意也是四種。憶念這些也能增長六波羅蜜多的體性。同樣，所有這些作意都能增長十波羅蜜多的體性，最後說：十度增長。
【English Translation】 Oh! 'Wishing to meet' means that no matter where one is born, one wishes to meet the conditions for perfecting the Pāramitās (perfections), such as spiritual friends, and makes aspirations. This is contemplating the attainment of conditions, which is making aspirations. The seven wrong views, 'the power of abandonment is attainment' means that when practicing the Pāramitās, one contemplates attaining the power to abandon the seven kinds of inverted clinging. The seven kinds of inverted clinging are abandoned by the three Samādhis (meditative concentrations) and the four Dharma seals, that is, clinging to what is non-existent as existent, which is produced by conceptual proliferation; clinging to the faults of Saṃsāra (cyclic existence) as virtues such as permanence; and because children suspect that Nirvāṇa (liberation) which has virtues has self, they regard it as a fault and view it as a precipice. The antidotes to these three inverted clingings are, in order, the three Samādhis of emptiness, wishlessness, and signlessness, which abandon these clingings. Clinging to conditioned phenomena as permanent, clinging to contaminated phenomena as pleasurable, clinging to phenomena as self, and clinging to Nirvāṇa as not peaceful, in order to counteract these four wrong views, the four Dharma seals of 'all conditioned phenomena are impermanent,' 'all contaminated phenomena are suffering,' 'all phenomena are empty and without self,' and 'Nirvāṇa is peace' are taught in order. Thus, all these mental activities increase the nature of the Pāramitās. Thus, the extensive explanation of the six Bhūmis (grounds) from Pramuditā (Joyful) to Abhimukhī (Manifest) is combined with the three chapters of Adhimukti (Resolution), Dharmaparyeṣṭi (Seeking the Dharma), and Dharmadeśanā (Teaching the Dharma), as well as the six of Upadeśa (Instruction) and Anudeśa (Subsequent Instruction). 'Action mental activity' refers to the chapter of Upāyakauśalya (Skillful Means), 'attaining the power of the six perfections such as generosity' refers to the six Pāramitās of the Pāramitā chapter, and is combined with maturing sentient beings and the chapter of Saṃgrahavastu (Bases of Social Solidarity). The three of offering, service, and love are as described in the chapter of Apramāṇārādhanā (Immeasurable Offerings and Service). From shame to abandoning the seven wrong views, they appear in order in the chapter of Bodhipākṣika (Factors of Enlightenment). Furthermore, the two mental activities of wonder and non-wonder are explained. 'Wonder and non-wonder, the four mental activities are,' that is, contemplating the four kinds of wonder mental activities, and contemplating the non-wonder mental activities are also four kinds. Contemplating these also increases the nature of the six Pāramitās. Similarly, all these mental activities increase the nature of the ten Pāramitās, and finally it says: the ten perfections increase.
ྱུས་བྱུང་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་རེ་རེ་ནས་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །ངོ་མཚར་བའི་འདུ་ཤེས་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་ལས་རང་གི་ལུས་དང་སྡོམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤང་དཀའ་བ་སྤང་བའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་ 2-150a མཚར་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་གཏོང་བའམ་སྤང་བ། དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལུས་དང་ཉེ་དུ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཏོང་བ་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བར་རོ། །ཡུན་རིང་བའི་ངོ་མཚར་བ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་མཚར་རོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱད་ཀྱང་རང་དོན་དུ་ཚེ་འདིར་ལན་ལ་མི་རེ་བའང་ངོ་མཚར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ཡང་ངོ་མཚར་བ་བཞིའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རིགས་སུ་སྐྱེ་དང་སོགས་བཞི་གཞུང་ལྟར་རོ། །ངོ་མཚར་མེད་པ་བཞི་ནི། འབྲས་བཏབ་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ལྟར། རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཚད་མེད་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ལ། བདག་དང་གཞན་མི་མཉམ་པར་འཛིན་པས་བདག་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ངོ་མཚར་གྱི། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཡུན་རིང་པོར་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་སྤངས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་དུ་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་ཡང་དང་དུ་མི་ལེན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེས་མཆིལ་མའི་རྡོག་གུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པས་ཕན་ལན་བྱེད་པར་རེ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་ཕན་གདགས་པ་ཡིན་པས་ལན་ 2-150b ལ་མི་རེ་བ་ཙམ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་སྨིན་མི་འདོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པ་དང་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་སེམས་སྙོམས་པར་བྱས་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འགོད་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དོན་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱད་ན་བདེ་བ་དང་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གནོད་པའི་དངོས་པོར་ཅུང་ཟད་མི་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
【現代漢語翻譯】 如前文以一個偈頌說明由生等，應知不必一一贅述。何為四種奇特之想？如功德品所說，'為自之身及律儀故'等所示，于彼岸度中，生起斷難斷之想亦為奇特。為自之佈施而捨身或斷身，如是為持戒之故，捨身及親眷等圓滿之物，乃至般若無分別智，皆是奇特。長時之奇特者，謂行廣大波羅蜜多行，于無數劫中行持之想亦為奇特。行持六度，然不為自身而於此生希求回報，亦為奇特。如是，不希求於後世成熟亦為奇特，此為四種奇特。另有種類，如受生等四種，如經文所說。四種不奇特者：如播種生果，乃因果緣起之法性，不甚奇特。如是，行持無量之因——波羅蜜多，獲得無量之果——菩提功德，亦不甚奇特。以執著自他差別，若如利己般利益他人，則為奇特。然以長時修習對治，已斷除我執，見自他平等，故如利己般利益眾生，不甚奇特。于普通眾生中，殊勝之梵天、帝釋天等，菩薩利益彼等，梵天等以供養恭敬回報，然菩薩不納受，以離貪慾故，如棄唾沫般利益眾生，何望回報？以菩薩慈悲利益眾生，故不希求回報，不甚奇特。不希求異熟果報亦不甚奇特，以菩薩不欲世間之異熟果報，必得超世間之三身及無漏之安樂故。'于諸有情平等'，謂于諸有情無有親疏，心懷平等，安住于波羅蜜多中，即是修習作意，此由'于求義者無偏'等句所示。'見為大自體'，謂行持六度，唯有安樂利益，無有絲毫損害之事物，故菩薩於六種形態中利益一切眾生。
【English Translation】 As explained in a single verse about arising and so on, it should be understood that there is no need to mention each one individually. What are the four kinds of wondrous perceptions? As indicated in the chapter on qualities, 'For the sake of one's own body and discipline,' etc., it is also wondrous to have the perception of abandoning what is difficult to abandon in the perfections. It is wondrous to give up or abandon one's body for the sake of one's own generosity. Likewise, it is wondrous to give up one's body and close relatives, etc., which are perfect, for the sake of morality, up to non-conceptual wisdom. The long-lasting wonder is also the wonder of engaging in the vast practice of the perfections for three countless eons. It is also wondrous to practice the six perfections without expecting a return in this life for one's own sake. Similarly, it is also wondrous not to expect ripening in the future. These are the four wonders. There are also other categories, such as the four kinds of births, etc., as stated in the text. The four non-wonders are: just as the birth of fruit from planting seeds is the nature of cause and effect and interdependent origination, so it is not very wondrous to obtain immeasurable qualities of enlightenment, the fruit of practicing immeasurable causes, the perfections. If one benefits others as much as oneself, holding that self and others are not equal, it is wondrous. However, having abandoned the perception of self for a long time by meditating on the antidote, and seeing self and others as equal, it is not very wondrous to benefit sentient beings as one benefits oneself. Among ordinary sentient beings, the Bodhisattva benefits the superior Brahma and Indra, etc., and Brahma, etc., offer worship and respect in return, but the Bodhisattva does not accept them. Because he is free from attachment, he benefits sentient beings like spitting out a lump of phlegm. How can he expect a return? Because the Bodhisattva benefits sentient beings with compassion, it is not at all wondrous that he does not expect a return. It is also not very wondrous not to expect ripening, because those Bodhisattvas do not desire worldly ripening, and they are certain to obtain the three bodies and the unadulterated bliss that transcends the world. 'Being equal to all sentient beings' means that one makes one's mind equal to all sentient beings without near or far, and abides in the perfections, which is meditation and attention. This is indicated by 'impartial to those who seek meaning,' etc. 'Seeing as a great entity' means that practicing the six perfections only brings happiness and benefit, and there is nothing harmful, so the Bodhisattva benefits all sentient beings in six ways.
ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ལེའུར་སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པ་སོགས་ཕན་འདོགས་གྱི་ཚིགས་བཅད་དང་། ཕན་འདོགས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་མ་དང་ཕ་དང་རྩ་ལག་སོགས་བདུན་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལན་རེ་དང་ཞེས་པས་གཞན་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་ནས་གཞན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་རང་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཕན་པའི་ལན་དུ་རེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན་གཞན་མི་འདོད་དེ་སེམས་ཅན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པས་དེ་ལྟར་ 2-151a སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་དེ་སྨིན་པར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱས་པས་སོ། །འདི་ནི་ལན་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་པ་དེ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་ལན་བླན་པ་ཡིན་གྱི་ལན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་དྲིན་ལན་མི་ལོན་ལ། ལན་དུ་རེ་བ་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་དང་སོགས་ནས། དེ་བཞིན་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་ཡིན་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་དུ་སྨོན་དང་ཞེས་པ་རེ་བ་ཡིད་བྱེད་དམ་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་འདོད་ཅེ་ན་འདི་གསུམ་དུ་རེ་ཞིང་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་མཐར་ཐུག་པར་རེ་བའམ་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པར་རེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་རེ་བའོ། །དེའི་དང་པོ་ས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སྦྱིན་པའི་ས་མཐར་ཐུག་པ་ནས། ས་བཅུ་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིར་རྫོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འདོད་པ་དང་། གཉིས་པ་ས་བཅུ་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་དང་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ནི་གཞུང་དུ། རྟག་ཏུ་འཕེལ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུན་དུའོ། །ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་བར་འགའ་སྤྱོད་བར་འགའ་མི་ 2-151b སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་སྤང་ཡང་དག་བསྐྱེད་སོགས་རྒྱལ་སྲས་རྟག་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཚུ་རོལ་
【現代漢語翻譯】 視那些僅僅帶來利益和快樂的人為偉人，就是憶念偉人。這就像在功德品中，將自己作為容器等，以及如利益方式的例子，如父母和根本等七種所示範的那樣。『他人之功德一次』意味著將他人安置於波羅蜜多（Paramita，梵文，Pāramitā，到達彼岸，度）之上，如果菩薩們具備了這六種波羅蜜多的功德，他們會認為這些眾生已經幫助了我，因為他們實現了自己的願望。他們僅僅期望他人之功德作為回報，不希望其他回報，心想如果眾生具備波羅蜜多的功德該有多好啊，因此這樣使之成熟。如果眾產生熟了，那麼這些眾生就成全了菩薩的期望。這被稱為『憶念期望的回報』，即將眾生安置於波羅蜜多之上，如果他們具備波羅蜜多的功德，那麼就是對菩薩的恩情的回報，沒有任何其他回報可以償還恩情。菩薩沒有其他的回報期望。這由『不執著于享樂等』以及『同樣是回報的利益』所揭示。 第三是祈願，即憶念期望或憶念願望。那麼期望什麼呢？期望這三件事：期望所有眾生達到菩薩地的終極，期望達到佛陀地的終極，以及期望利益眾生。首先，從第一地圓滿佈施波羅蜜多，達到佈施地的終極，直到第十地圓滿智慧波羅蜜多，期望達到菩薩的第十地。其次，超越第十地，期望獲得佛陀地的終極果位。第三，期望在菩薩時期和成佛之後，利益所有眾生。這在經文中由一偈『恒常增長』等揭示。『持續地』意味著不像有時修持波羅蜜多，有時不修持那樣，而是像河流一樣持續不斷地修持，這被稱為持續憶念。這意味著不浪費教言和隨後的指示，而是付諸實踐。如『斷絕恐懼，正確生起』等，王子們恒常不浪費。爲了成就佛陀的教法，到達此岸。
【English Translation】 Seeing those who only bring benefit and happiness as great beings is to remember great beings. This is like in the chapter on merit, making oneself a vessel, etc., and as exemplified by the ways of benefiting, such as parents and the root, etc., as shown in seven ways. 'Another's merit once' means placing others on the Paramita (Sanskrit, Pāramitā, Perfection, going beyond), if Bodhisattvas possess the merits of these six Paramitas, they will think that these beings have helped me because they have fulfilled their wishes. They only expect the merit of others as a return, not wanting any other return, thinking how wonderful it would be if beings possessed the merits of Paramitas, thus ripening them in this way. If beings ripen, then these beings have fulfilled the Bodhisattva's expectations. This is called 'remembering the desired return', that is, placing beings on the Paramitas, if they possess the merits of Paramitas, then it is a repayment of kindness to the Bodhisattva, and no other return can repay the kindness. The Bodhisattva has no other expectations of return. This is revealed by 'not being attached to enjoyments, etc.' and 'also being a benefit in return'. Third is aspiration, which is remembering expectations or remembering wishes. Then what is expected? Expecting these three things: expecting all beings to reach the ultimate of the Bodhisattva ground, expecting to reach the ultimate of the Buddha ground, and expecting to benefit beings. First, from the first ground, perfecting the Dana Paramita (Sanskrit, Dāna Pāramitā, Perfection of Generosity), reaching the ultimate of the Dana ground, until the tenth ground, perfecting the Jnana Paramita (Sanskrit, Jñāna Pāramitā, Perfection of Wisdom), expecting to reach the tenth ground of the Bodhisattva. Second, surpassing the tenth ground, expecting to obtain the ultimate fruit of the Buddha ground. Third, expecting to benefit all beings during the Bodhisattva period and after becoming a Buddha. This is revealed in the scripture by one verse, 'Constantly increasing', etc. 'Continuously' means not like sometimes practicing Paramitas and sometimes not practicing, but practicing continuously like a river, which is called continuous remembrance. This means not wasting the instructions and subsequent teachings, but putting them into practice. Like 'cutting off fear, correctly arising', etc., the princes constantly do not waste. In order to accomplish the Buddha's teachings, reaching this shore.
མི་གནས་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་བར་མ་དོར་མི་འདོར་བར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞུང་དུ་རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་སོགས་ནས། བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་རོལ་མི་གནས་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱད་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་སོགས། ཚུ་རོལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པར་སེམས་པའོ། །ཚིག་རྐང་གཅིག་པོ་འདི་ནི་བཤད་པ་འགྲེལ་བར་མི་སྣང་ལ་གང་ལ་སྦྱར་མེད་པས་གོང་དུ་ཡར་སྦྱར་དགོས་སོ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་པར་བྱོས་ཤིག་དེས་དམན་དར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །མི་དགའ་བ་དང་རང་དགའ་བའོ། །ཞེས་པ། ཕར་ཕྱིན་དེས་དམན་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ན་དེ་མི་མོས་པ་ནི་མི་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་པ་འཕེལ་ཞིང་དར་བའི་སེམས་ཅན་ 2-152a མཐོང་ན་དེ་ལ་མོས་པ་ནི་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞུང་དུ་འདི་གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་ཆགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་བཅོས་དང་ཡང་དག་ལ། །མ་དད་པ་དང་དད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་བཅོས་མ་བསྒོམ་པ་ལ་མ་དད་པ་ནི་མི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བཅོས་མ་ནི་སྦྱིན་པ་མ་དག་པའམ། སྦྱིན་མདོག་བྱེད་པ་སོགས་ནས། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་བར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་དད་པ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་གཉིས། སྤྲུལ་པ་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དང་དུ་མི་ལེན་ཡིད་བྱེད་དང་ཞེས་པ། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྱུང་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི། དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི། བློ་ལྡན་དེ་དག་ས་ཀུན་ཏུ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ལ་དགའ་བའམ་འདོད་པ་ནི། ལུང་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ས་བརྒྱད་པའི་དུས་སུ་ལུང་སྟོན་པས་ན་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འདི་ནི། ལུང་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གང་ཟག་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་དགའ་བའོ་ 2-15
【現代漢語翻譯】 『不滯留菩薩』是指，如佛陀所教導的那樣，致力於圓滿波羅蜜多（Paramita，度、到彼岸），即從最初發菩提心（Bodhicitta，覺悟之心）開始，通過聞思（聽聞和思考）直到最終證得佛果，不間斷地修持波羅蜜多，精進努力，這是如理作意（正確的思維方式）。經文中從『無希求的佈施』等開始，到『諸教法的如理修行』為止，都對此進行了闡述。因此，即使行為如愚者，『不滯留菩薩』也應在佈施等方面行持，但他們的心不應停留在輪迴的享樂和慾望等世俗行為上。這一句在註釋中沒有出現，也沒有明確的對應之處，我認為應該將其新增到前面，請仔細研究。對於那些能力不足的眾生，『不悅和自喜』是指，如果看到有人在波羅蜜多的修行上退步，就對其不悅，這是『不悅作意』。如果看到有眾生在佈施等方面的修行增長，就對其感到高興，這是『喜悅作意』。經文中用兩段偈頌，即『對享樂的執著』等進行了闡述。同樣，『關於禪修的虛假和真實』是指，對於那六種虛假的波羅蜜多，不相信禪修，這是『不悅作意』。虛假是指不純凈的佈施，或者只是表面上的佈施等，直到不純凈的智慧。而對於真實的波羅蜜多，相信禪修，這是『喜悅作意』。這兩點如『化身和』等兩段偈頌所闡述的那樣。『不接受作意』是指，如果自己或他人的相續中生起慳吝等與波羅蜜多相違背的因素，那麼具有智慧的人會用對治法來調伏，不接受這些負面因素，這就是『不接受作意』。正如『具慧者在一切地』等一段偈頌所闡述的那樣。『授記』是指，如來（Tathagata，佛陀）預言說：『善男子，你在何時能夠圓滿波羅蜜多，證得無上菩提（Anuttara-samyak-sambodhi，無上正等正覺）？』對於獲得這樣的授記感到高興或渴望，這就是『渴望授記』。或者說，在八地菩薩（第八個菩薩階段）時得到授記，因此渴望獲得八地菩薩的果位。那麼，什麼是授記呢？正如根據不同根器和時機等三段偈頌所闡述的那樣。一定是歡喜的。 2-152a 2-15
【English Translation】 『Non-abiding Bodhisattva』 means to accomplish the perfection of Paramitas (perfections, going to the other shore) as taught by the Buddha. It involves diligently engaging in the practice of Paramitas from the initial generation of Bodhicitta (mind of enlightenment), through hearing and contemplation, until the attainment of Buddhahood, without abandoning the effort in the interim. This is the correct application of mindfulness. The text explains this from 『charity without expectation』 to 『the correct application of the teachings.』 Therefore, even if acting like a fool, a 『Non-abiding Bodhisattva』 should practice generosity, etc., but their mind should not dwell on worldly pleasures and desires of samsara (cyclic existence). This single verse does not appear in the commentary, and it is unclear where it applies, so I think it should be added earlier; please examine it carefully. 『Displeasure and self-satisfaction』 towards beings of lesser capacity means that if one sees someone declining in the practice of Paramitas, one is displeased with them, which is 『mindfulness of displeasure.』 If one sees beings increasing in the practice of generosity, etc., one is pleased with them, which is 『mindfulness of joy.』 The text explains these two with two verses, such as 『attachment to enjoyment.』 Similarly, 『false and true meditation』 means not believing in meditation on the six false Paramitas, which is 『mindfulness of displeasure.』 False means impure generosity or merely pretending to be generous, etc., up to impure wisdom. Believing in meditation on the true Paramitas is 『mindfulness of joy.』 These two are explained by two verses, such as 『emanation and.』 『Non-acceptance mindfulness』 means that if miserliness, etc., which are contrary to the Paramitas, arise in one's own or another's mindstream, then a wise person will subdue them with antidotes and not accept these negative factors, which is 『non-acceptance mindfulness.』 As explained in the verse 『The wise ones in all lands.』 『Prophecy』 means that the Tathagatas (Buddhas) prophesy, 『Noble son, when will you perfect the Paramitas and attain Anuttara-samyak-sambodhi (unsurpassed perfect enlightenment)?』 Being happy or desiring to receive such a prophecy is 『desiring prophecy.』 Or, one desires to attain the eighth Bhumi (eighth Bodhisattva stage) because prophecy is given at the time of the eighth Bhumi. What is prophecy like? As explained in the three verses according to the differences in individuals and times. It must be joyful. 2-152a 2-15
2b ཞེས་པ་ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ངེས་པར་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ངེས་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ན་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། ཞིང་བརྒྱ་གཡོ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་ས་ནས་སར་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་ས་བཅུ་པའི་དུས་སུ་ངག་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྱོར་བ་དང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་འབྱོར་པ་འདོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ངེས་པར་འདོད་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །སྐབས་འདི། བློ་ལྡན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕུན་ཚོགས་སྐྱེ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །འཇུག་སེམས་ཞེས་པ་མ་འོངས་པ་ཕྱི་མའི་དུས་ན་མཐོང་བས་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཚེ་རབས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྤྱད་དགོས་པར་མཐོང་ནས། ཚེ་འདིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་སམ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་ཕྱི་མའི་ཚེ་རབས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའོ། །མཉམ་པར་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བདག་ 2-153a གིས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་སྦྱང་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་དང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མཉམ་མོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ནི་མཉམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་འཛིན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས། ལམ་དང་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས་བདག་ནི་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་དམིགས་པའམ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རྒྱུད་ལ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡི་ཁམས་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་འདི་གསུམ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་དང་སྦྱོར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ལ་ཡིད་བྱེད་མ་གསུངས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལེའུའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 意思是想要獲得安住于決定的地位，並對此加以思惟。其中，對於受用決定和生處決定兩種情況，首先，圓滿佈施波羅蜜多（paramita，度，到彼岸）后，獲得初地（bhumi，菩薩的階位）時，在一剎那間能見到一百尊佛，一百個佛土震動等，成百上千的功德從一個地到另一個地不斷增長，直到圓滿般若波羅蜜多（prajnaparamita，智慧度）的十地時，獲得言語和心識都無法觸及的、與佛土微塵數量相等的不可思議的威力和精通五明的財富。這就是想要獲得受用決定。想要獲得生處決定，是指獲得十地后，想要獲得一生補處菩薩（ekajati-pratibaddha，指即將成佛的菩薩）。 此處，『有智者於一切，圓滿生等』等一頌兩句表明了這一點。『為見來世故，入心』是指爲了在未來的生世中見到而進入思惟。從發起菩提心（bodhicitta，覺悟之心）想要獲得無上菩提（anuttara-samyak-sambodhi，無上正等正覺）開始，就必須在任何生世都修持其因——波羅蜜多，因此，如果在此生以恒常進入六波羅蜜多的心或思惟來修持六波羅蜜多的行為，那麼，由於其同類因，在未來的生世中也能見到進入波羅蜜多，因此這樣思惟後進入波羅蜜多。『為平等觀故』是指，因為我也恒常修習波羅蜜多，所以認為自己與其他的菩薩在身語意三方面是平等的，這就是平等思惟。 『以入殊勝法，為自殊勝持』是指執持自己為殊勝。由於修持殊勝的道——六波羅蜜多，從而獲得果——菩薩地和佛地，因此，由於進入殊勝的道和果之法，所以執持自己必定勝過包括聲聞（sravaka，聞法者）和緣覺（pratyekabuddha，獨覺）在內的所有眾生。像這樣，緣於十波羅蜜多，或者由這些波羅蜜多所攝持的法的因所產生的善，這些思惟能恒常增長菩薩相續中的十波羅蜜多的種子。 後面的這三個（思惟）必定要做，要恒常做，並且與表明波羅蜜多的殊勝或主要的五頌結合起來。從這裡開始沒有宣說思惟，是因為是功德品之法。
【English Translation】 It means wanting to attain the state of abiding in certainty and contemplating it. Among the two types of certainties, certainty of enjoyment and certainty of birth, firstly, after perfecting the Dana Paramita (perfection of generosity), upon attaining the first Bhumi (stage of a Bodhisattva), one sees a hundred Buddhas in an instant, a hundred Buddha-fields shake, and so on. Hundreds and thousands of virtues increase from one Bhumi to the next, until at the tenth Bhumi, when the Prajnaparamita (perfection of wisdom) is perfected, one attains inconceivable power equal to the number of dust particles in the fields, which is beyond the reach of speech and mind, and the wealth of being skilled in the five sciences. This is wanting to attain the certainty of enjoyment. Wanting to attain the certainty of birth means wanting to attain the Ekajati-pratibaddha Bodhisattva (a Bodhisattva bound by one more birth) after attaining the tenth Bhumi. Here, 'The intelligent in all ways, perfect birth and so on' is indicated by one verse and two lines. 'For the sake of seeing the future, the entering mind' means contemplating entering because of seeing in the future lifetime. From generating Bodhicitta (mind of enlightenment) and wanting to attain Anuttara-samyak-sambodhi (unsurpassed perfect enlightenment), one must practice its cause, the Paramitas, in whatever lifetime one is born. Therefore, if one practices the conduct of the six Paramitas in this life with a mind or contemplation that constantly enters the six Paramitas, then, due to its similar cause, one will also see entering the Paramitas in future lifetimes. Therefore, after thinking in this way, one enters the Paramitas. 'For the sake of equal view' means that because I also constantly train in the Paramitas, I think that I am equal to other Bodhisattvas in body, speech, and mind. This is equal contemplation. 'By entering the supreme Dharma, for holding oneself as supreme' means holding oneself as supreme. Because of practicing the supreme path, the six Paramitas, one attains the result, the Bhumi of a Bodhisattva and the Bhumi of a Buddha. Therefore, by entering the supreme path and the Dharma of the result, one holds oneself as definitely superior to all sentient beings, including Sravakas (listeners) and Pratyekabuddhas (solitary realizers). In this way, the merit arising from the cause of Dharma focused on the ten Paramitas, or gathered by them, these contemplations constantly increase the seeds of the ten Paramitas in the Bodhisattva's continuum. These last three (contemplations) must be done without fail, must be done constantly, and should be combined with the five verses that show the excellence or main point of the Paramitas. From here onwards, contemplation is not mentioned because it is the Dharma of the chapter on qualities.
དང་བདེན་པ་རིགས་པ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ཆོས་འཚོལ་སོགས་སུ་འདུས་ཟིན་པ་དང་། དེ་མན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྔགས་པ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་རྟགས་ནས་སའི་བར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཡིན་ལ་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ལ་ཡིད་བྱེད་སྒེར་དུ་སྦྱར་མི་ 2-153b དགོས་ཏེ་གོང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་བྱེད་ནས་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བར་ནང་གི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་སོ་སོར་མ་བརྩིས་པར་སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་ཙམ་འདུག་ལ། ཡིད་བྱེད་འདི་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་འདི། གཞུང་འདིའི་ལེའུ་གོང་འོག་གི་མདོ་ཆིངས་ལྟ་བུར་ཡང་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་དམིགས་སོགས་བདུན་པོ་འདིས། སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བྱང་ཆུབ་བར་གྱི་ལེའུ་བཅུའི་དོན་ཀྱང་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ། རྒྱུ་དམིགས་ཞེས་པས་རིགས་དང་། རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་ཞེས་པས་ལམ་གྱི་གཞི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནང་གི་རྟེན་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ལེན་པའི་ཡུལ་ལམ་ཕྱིའི་རྟེན་མཆོག་གསུམ་ཡང་བཟུང་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་ཡང་བསྡུས་ལ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ། ལྷག་མ་བཞིས་མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་བས་ལེའུའི་གོ་རིམ་ལྟར་སྦྱར་དུ་མེད་ཀྱང་དོན་ཚང་བར་སྣང་ལ། དེ་མན་ཆད་ནས་མོས་པ་སོགས་དང་གོ་རིམ་མཚུངས་པར་འདུག་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། 尋求各別說 གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ། རྒྱས་དང་ལྷག་པའི་བསམ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བཤད་པར་བྱ་བ་ལུང་གི་ཆོས་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་བཙལ་བ་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེས་ནས་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དུ་ཆོས་བཙལ་བ་ནི། ཐར་ 2-154a བའི་ས་བོན་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཚེ་ན་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ནི། བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཡང་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆ
【現代漢語翻譯】 第一，真理的分類，四種建立法已包含在尋求法等之中。從那之後，是對菩薩的讚頌。從行品到地之間，只是道的階段，而果法的偈頌是菩提的功德，所以對這些不需要單獨作意，因為已經包含在前面了。從因緣到喜樂作意，再到執著為我的作意之間，如果不單獨計算其中的一些差別，總共有大約五十一種。所有這些作意都被說成是增長波羅蜜多的界限。這就像這部論典前後章節的紐帶一樣。通過因緣等七種，也概括了從皈依到菩提的十個章節的意義。所謂因緣，是指種姓。依靠追隨，是指道的根本基礎，即生起菩提心，包括內在的依靠和生起菩提心的對象，即外在的依靠三寶，也包括皈依。如何通過菩提來獲得真如和菩提，其餘四種則暗指獲得能力和圓滿成熟，雖然不能按照章節的順序排列，但似乎意義完整。從那之後，與意樂等順序相同，這在前面已經說過了。 尋求各別說 第三，宣說完全尋求的差別。通過『增長和殊勝的意樂』等兩句偈頌來表示。所要宣說的教法（指經教之法）和所要領悟的教法（指證悟之法），如何尋求，也分別以十三種方式來表示。也就是說，從凡夫時期聽聞正法和思維開始，直到以信行地以下的世界最勝法，尋求法，是增長解脫的種子，所以稱為『增長』。從以信行地世界最勝法時獲得法門相續的等持開始，直到初地到七地之間，稱為具有殊勝的意樂，因為證悟了二無我，獲得了自他平等的意樂。從八地到十地之間證悟的法，稱為『偉大』，因為獲得了無分別任運成就的智慧。像這樣，以證悟來區分的三種，被認為是堅定的菩薩們完全尋求法的方式。此外，這些菩薩們的世界最勝法以下……
【English Translation】 Firstly, the classification of truth, the four establishments are already included in seeking the Dharma, etc. From then on, it is praise for Bodhisattvas. From the chapter on conduct to the ground, it is only the stage of the path, and the verses of the fruit Dharma are the qualities of Bodhi, so there is no need to apply individual attention to these, because they are already included above. From the cause and object to the joy of attention, and to the attention of clinging to self, if some of the differences are not counted separately, there are about fifty-one kinds in general. All these attentions are said to expand the realm of Pāramitā. This is also seen as the bond between the chapters above and below this treatise. Through the seven, such as cause and object, the meaning of the ten chapters from taking refuge to Bodhi is also summarized in general. The so-called cause and object refers to lineage. Relying on that recollection, it refers to the fundamental basis of the path, which is the arising of Bodhicitta, including the inner reliance and the object of arising Bodhicitta, which is the outer reliance, the Three Jewels, and also includes taking refuge. How to obtain Suchness and Bodhi through Bodhi, and the remaining four implicitly obtain power and complete maturation, although they cannot be arranged according to the order of the chapters, the meaning seems complete. From then on, the order is the same as aspiration, etc., which has been said above. Seeking individual explanations Thirdly, explaining the differences of completely seeking. It is indicated by two verses such as 'increasing and superior intention'. How to seek the Dharma to be explained (referring to the Dharma of scriptures) and the Dharma to be understood (referring to the Dharma of realization) is also indicated separately in thirteen ways. That is, starting from listening to and thinking about the holy Dharma in the time of ordinary beings, until seeking the Dharma below the supreme Dharma of the world in the stage of faith, it is called 'increasing' because it increases the seeds of liberation. From the time of obtaining the Samādhi of the continuity of the Dharma gate at the time of the supreme Dharma of the world in the stage of faith, until the time from the first ground to the seventh ground, it is called having superior intention, because one realizes the two selflessnesses and obtains the intention of equality between self and others. The Dharma realized from the eighth ground to the tenth ground is called 'great', because one obtains the non-conceptual spontaneous wisdom. In this way, the three types distinguished by realization are considered to be the way that steadfast Bodhisattvas completely seek the Dharma. In addition, the supreme Dharma of the world below these Bodhisattvas...
ད་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་སྤང་བྱ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་སྟེ། བསམ་པ་མི་བརྟན་པ་དང་། དགེ་སྡིག་གི་གྲོགས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་མ་སྤངས་པ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་སྤང་བྱ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་མེད་པས་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་དབང་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་དབང་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་དང་། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འཚོལ་བ་ནི། ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པའི་བར་དུ། ཆོས་སྐུའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ 2-154b མཆོག་གི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་སྤངས་པས་ཆོས་སྐུའི་ཆ་ཤས་རྙེད་པས་སྐུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ཁ་ཅིག་མོས་སྤྱོད་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་གི་བར་སྐུ་མེད་དང་། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ནས་སྦྱོར་ལམ་བཞིར་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྗེས་མཐུན་རིམ་གྱིས་རྙེད་པ་སྐུ་བཅས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་བདེན་དོན་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་བཅས་པ་ཐོབ་པའི་སྐུ་རྙེད་པའམ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་བཞིའོ། །ཡང་ང་རྒྱལ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ནི། ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤས་མང་བ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ཕྲ་བ་དང་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་སྤངས་པ་དང་གཉིས་པ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་སྤངས་པས་སོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འདོད་དོ། ། 求法果報 བཞི་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པ་དང་། སྤང་བྱ་སྤང་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ་བརྟན་ཆོས་གཟུགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང་། གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སེམས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དེའི་ཆ་ཤས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མིན་པ་ཚོར་འདུ་འདུ་ 2-155a བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ
【現代漢語翻譯】 此外，關於修行的地，有障礙和無障礙之分。心不堅定，受善惡友影響，未斷除二障，從初地到七地之間，由於沒有這些應斷除的障礙之法，故為無障礙。同樣，證悟八地到十地之間的法，稱為自在，因為能不分別，具有神通，能圓滿清凈佛土。因此，從應斷除的角度可分為三種。 此外，菩薩們尋求佛法，從獲得的角度可分為四種：對於異生凡夫，在資糧道和加行道忍位之間，由於未獲得與法身同類的無分別因，故無法身。在世間最勝位時，由於捨棄了能取所取，獲得了法身的一部分，故《大疏》中說為具身。有些人說，在修行道中，直到中等資糧道之間為無身，從獲得大資糧道法流三摩地開始，到四加行道，逐漸獲得與法身之因——無分別智慧相應的智慧，故為具身。從初地到七地之間，獲得現見真諦的有勤無分別智慧，故為獲得身或已得身。從八地到十地之間，以無勤任運成就的無分別智慧，故為身圓滿，此為四種。 此外，從有無我慢的角度可分為三種：在法最勝位以下，異生凡夫之時，我慢的成分較多。從初地到七地之間，我慢微薄，因為斷除了遍計所執，從第二地開始也隨之斷除了俱生我慢。在八地到十地之間，由於無分別智慧完全成熟，故認為沒有我慢。 第四，關於圓滿尋求佛法的果報，有功德成就和斷除應斷兩方面。首先是堅固之法，即『色與』等一頌：對於堅固之法，圓滿尋求的果報是，有色之身和無色之心，次第獲得有色的功德，即三十二相和八十隨形好，因為通過聽聞、思維、修習佛法，能夠成就這些。 同樣，對於無色之法，即受、想、行、識四蘊，能夠去除貪慾、嗔恨等煩惱之病，其原因也是佛法，因爲了解佛法后，依教奉行。
【English Translation】 Furthermore, regarding the ground for practice, there are those with obstacles and those without. Instability of mind, being influenced by virtuous and non-virtuous friends, and not having abandoned the two obscurations are obstacles. From the first to the seventh bhumis, since there are no such obstructing dharmas to be abandoned, it is without obstacles. Similarly, the realization of the dharmas from the eighth to the tenth bhumis is called 'empowerment' because one is empowered to be non-conceptual, to have clairvoyance, and to spontaneously accomplish the purification of the Buddha-fields. Thus, from the perspective of what is to be abandoned, there are three divisions. Moreover, the ways in which Bodhisattvas seek the Dharma can be divided into four from the perspective of attainment: For ordinary beings, between the accumulation path and the heat stage of the joining path, there is no Dharmakaya because the cause similar to the Dharmakaya, non-conceptual cognition, has not been attained. At the peak of mundane qualities, it is said in the Great Commentary that one 'possesses a body' because one has abandoned grasping and the grasped, and has found a portion of the Dharmakaya. Some say that up to the intermediate stage of the accumulation path, one is 'without a body,' and from the attainment of the Dharma stream samadhi of the great accumulation path to the four joining paths, one gradually finds the non-conceptual wisdom that is the cause of the Dharmakaya, which is in accordance with subsequent wisdom, and thus one 'possesses a body.' From the first to the seventh bhumis, one attains or has attained the body of actively striving non-conceptual wisdom that directly sees the truth. From the eighth to the tenth bhumis, one has the body of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, thus the body is completely perfected; these are the four. Furthermore, there are three divisions based on whether or not there is pride: Below the peak of Dharma, at the time of ordinary beings, there is a greater proportion of pride. From the first to the seventh bhumis, pride is subtle because the imputed pride is abandoned, and from the second bhumi onwards, the innate pride is also abandoned as appropriate. From the eighth to the tenth bhumis, it is believed that there is no pride because non-conceptual wisdom is fully matured. Fourth, regarding the result of completely seeking the Dharma, there are two aspects: the accomplishment of qualities and the abandonment of what is to be abandoned. First, regarding the steadfast Dharma, there is one verse: 'Form and...' The result of completely seeking the steadfast Dharma is that the corporeal body and the incorporeal mind gradually attain the qualities of the corporeal, namely the thirty-two major marks and the eighty minor marks, because these are accomplished through hearing, contemplating, and meditating on the Dharma. Similarly, for the incorporeal, namely the four aggregates of feeling, perception, formation, and consciousness, the cause for eliminating the diseases of afflictions such as attachment and hatred is also the Dharma, because one understands the Dharma and puts it into practice.
ས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་ཡང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ན་ཡང་སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཡང་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལྟར་ཆོས་བཙལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་གཟུགས་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། མི་ཟད་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་ནི་དཀོན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པ། ནད་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕྱུག་པའི་ཕྱིར་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་ཟད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་། ཆོས་ནི་དུས་རེས་འགའ་ལས་ཕྲད་དཀའ་ཞིང་། ཕྲད་ན་དོན་ཆེ་བས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་འདོད་པ་འཇོ་བ་ཡིན་ལ་སྐབས་འདིར་རིན་པོ་ཆེ་མཛེས་ཤིང་དག་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་དཔེ་འང་འཇིག་རྟེན་ན་དཀོན་པས་ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བ་དང་། སྨན་གྱིས་ནད་སེལ་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་སྨན་གཞན་གྱིས་གསོ་མི་ནུས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བའི་སྨན་ཆེན་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་ནི་ཉུང་ཞིང་རྒྱ་ཆུང་ལ་འཛད་པས་འཇིག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ 2-155b པ་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛད་པ་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་གཏན་དུ་བདེ་བའམ་གང་ཐོབ་ནས་གཏན་དུ་མི་ཟད་པ་ཞི་བ་བསིལ་བ་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པའི་བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་སྤངས་བྱ་བཅུ་སྤོང་སྟེ་གང་ཞེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་འཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དུ་མ་ཉིད་དམ་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་པོ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 爲了永遠平息見道修習所要斷除的一切煩惱。獲得神通自在也是依賴於佛法，即使在無餘涅槃中，力量等無盡的功德也是來自於精進修法，因此，如此尋求並修持佛法，就能獲得有色的功德和無色的功德，平息煩惱之病，以及獲得自在和不滅的四種功德。在《梵天請問經》中說：『具足四法，菩薩將尋求佛法。四者即是對稀有之物視為珍寶，對無病之因視為良藥，對神通廣大視為財富，對不滅之因視為涅槃。』 經文的意思是說，佛法難得一遇，即使遇到也意義重大，因此要像珍寶一樣珍惜。這裡，珍寶的譬喻是指佛法如珍寶般美麗和純凈，世間難得，所以要將佛法視為珍寶。如同藥物能治病一樣，佛法的甘露能平息其他藥物無法治癒的煩惱之病，因此要將佛法視為偉大的良藥。世間的財富稀少且有限，終將耗盡，而依靠殊勝的佛法，能獲得神通等圓滿的力量，獲得無盡的自在，因此要將佛法視為財富。殊勝的佛法是能徹底斷除生老等一切痛苦的對治之法，因此要將佛法視為能獲得永久安樂，或獲得后永不耗盡的寂靜、清涼、安樂、富饒的涅槃。 第二，通過全面尋求佛法，斷除十種應斷之法，即斷除與證悟真如實相相違背的散亂分別念。這十種分別念在《般若波羅蜜多經》中有所闡述，如下：『尋求佛法的佛子們，應當通過了解佛法的真諦，正確地斷除有、無、增益、損減四種分別念，以及一、多或異、諸法自性、彼之差別、如名取義、如義執名這十種分別念。』 《般若波羅蜜多經》中
【English Translation】 It is to permanently pacify all the afflictions to be abandoned by the practice of the Path of Seeing. Obtaining mastery over the superknowledges also comes from relying on the Dharma, and even in the state of Nirvana without remainder, inexhaustible qualities such as strength also come from diligently practicing the Dharma. Therefore, by seeking and practicing the Dharma in this way, one obtains colored and formless qualities, pacifies the disease of afflictions, and obtains the four qualities of mastery and inexhaustibility. In the Sutra Requested by Brahma, it is said: 'Endowed with four qualities, a Bodhisattva will seek the Dharma. The four are: perceiving it as a precious jewel because it is rare; perceiving it as medicine because it is the cause of health; perceiving it as wealth because it is rich in superknowledges; and perceiving it as Nirvana because it is the cause of inexhaustibility.' The meaning of the sutra is that the Dharma is difficult to encounter, and even if encountered, it is of great significance. Therefore, it should be cherished like a precious jewel. Here, the metaphor of a precious jewel refers to the Dharma being as beautiful and pure as a precious jewel, which is rare in the world. Therefore, the Dharma should be regarded as a precious jewel. Just as medicine can cure diseases, the nectar of the Dharma can pacify the disease of afflictions that other medicines cannot cure. Therefore, the Dharma should be regarded as a great medicine. Worldly wealth is scarce and limited, and will eventually be exhausted, but by relying on the supreme Dharma, one can obtain perfect powers such as superknowledges, and obtain inexhaustible mastery. Therefore, the Dharma should be regarded as wealth. The supreme Dharma is the antidote that completely eliminates all sufferings such as birth and aging. Therefore, the Dharma should be regarded as Nirvana, which is the nature of permanent happiness, or the peace, coolness, happiness, and abundance that are obtained and never exhausted. Second, by fully seeking the Dharma, one abandons the ten things to be abandoned, namely, the ten kinds of discursive thoughts that are contrary to the realization of Suchness. These ten kinds of discursive thoughts are explained in the Prajnaparamita Sutra as follows: 'Those who seek the Dharma, the sons of the Victorious Ones, should correctly abandon the four kinds of discursive thoughts of existence, non-existence, superimposition, and denigration, as well as the ten kinds of discursive thoughts of oneness, multiplicity or difference, the self-nature of phenomena, the difference thereof, taking the meaning according to the name, and clinging to the name according to the meaning, through understanding the meaning of the Dharma.' In the Prajnaparamita Sutra
ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཆད་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་བསལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དང་། 2-156a དོན་དམ་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་མཐའ་མིན་ནོ། །མེད་པའི་མཐའ་བསལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་གང་ཟག་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་བཟུང་ན་ཡོད་པའི་མཐའ་ཡིན་པས་དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གང་ཟག་ཏུ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ་བདག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་ནས་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་བསལ་བའི་གཉེན་པོར། གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པས་གཟུགས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་བསལ་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཤན་ལེགས་པར་མ་ཕྱེས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་དེ་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གཉིས་ཀ་འགོག་པར་མཛད་ཀྱི་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ 2-156b ཐམས་ཅད་བྱུང་རྒྱལ་དུ་འགོག་པ་ལུགས་འདིས་ཆེད་དུ་འགོག་རྒྱུའི་ཕྱོགས་སྔར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཡུལ་དང་ཕྱི་མ་དཔྱད་བཟོད་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར། གཟུགས་སྟོང་པའོ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཅན་ནམ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་གནས་ཀྱི་དེ་ལ
【現代漢語翻譯】 在《般若波羅蜜多十萬頌》中，（佛）說雖然有菩薩，但不能真正見到菩薩。這是因為執著于『空性』，認為一切法在名言上都不存在，這是斷滅空，所以應該去除。因為有依他起（paratantra，事物相互依存的顯現）和緣起（pratītyasamutpāda，事物由因緣和合而生）的顯現，並且勝義諦（paramārtha，最終真理）以圓成實性（pariniṣpanna，事物真實存在的狀態）和法性（dharmatā，事物本來的性質）存在，所以正確地認識到『有』就是不落入邊見。爲了去除『無』的邊見，（佛）說『雖然有菩薩』，這表明在名言和緣起中，補特伽羅（pudgala，人）是存在的。即便如此，如果凡夫俗子像他們所分別的那樣，執著於人我（pudgala-ātman，認為人有真實的自我），那就是落入了『有』的邊見，所以爲了對治它，（佛）說『不能真正見到菩薩』，意思是雖然顯現為人，但其中並沒有被稱為『我』的實體，因為『我』既不是蘊（skandha，構成人身的要素）的同一體，也無法被視為與蘊分離。因此，通過這種方式，（佛）揭示了人無我（pudgala-nairātmya，人沒有真實不變的自我）。從這裡開始，（佛）將揭示法無我（dharma-nairātmya，法沒有真實不變的自性），作為對治增益（samāropa，妄加概念于不存在的事物）和誹謗（apavāda，否認存在的事物）的邊見的對治法。 （佛說）『色（rūpa，物質現象）自性空（svabhāva-śūnya，事物本性空無），但也不是空性（śūnyatā，空無的性質）』。意思是，雖然色等法顯現，但它們並沒有以自身本性的方式存在，所以『自性空』表明色只是遍計所執（parikalpita，虛構的概念），從而去除了認為其在勝義諦中存在的增益。『但也不是空性』則去除了誹謗，即否認空性的圓成實性。如果不能很好地區分『有』和『無』，而認為一切都不存在，那就是誹謗的見解。考慮到這兩種情況，（佛）既不肯定『有』，也不肯定『無』，而是同時否定兩者。這種方式否定一切，並不是隨意地否定，而是爲了專門否定先前所認定的觀點。 爲了對治認為『一』的分別念，（佛）說『色的空性不是色，色不是空性』。意思是，作為有法（dharmin，具有某種性質的事物）的色等和作為法性（dharmatā，事物的性質）的空性，遍計所執和圓成實性二者不是一體，因為前者是經不起分析的、錯誤的意識的對象，而後者是經得起分析的、非錯誤的意識的對象。 爲了對治認為『異』的分別念，（佛）說『色是空，空性是色，空性之外沒有色，色之外沒有空性』。意思是，顯現為能取（grāhaka，能認知的主體）和所取（grāhya，被認知的客體）的法，其本身就存在於空性中，而不是...
【English Translation】 In the Hundred Thousand Verses of the Prajñāpāramitā, it is said that even though there is a Bodhisattva, one cannot truly see the Bodhisattva. This is because clinging to 'emptiness' (śūnyatā), believing that all dharmas (phenomena) do not exist nominally, is nihilistic emptiness, which should be removed. Because there is the appearance of other-powered (paratantra, the appearance of things being interdependent) and dependent origination (pratītyasamutpāda, things arising from the combination of causes and conditions), and the ultimate truth (paramārtha, the ultimate reality) exists as the perfected nature (pariniṣpanna, the state of things as they truly are) and the nature of reality (dharmatā, the inherent nature of things), correctly recognizing 'existence' is not falling into extremes. To remove the extreme of 'non-existence,' it is said 'even though there is a Bodhisattva,' which shows that in name and dependent origination, the person (pudgala, individual) exists. Even so, if ordinary people cling to the self of a person (pudgala-ātman, believing that a person has a real self) as they imagine, that is falling into the extreme of 'existence,' so to counteract it, it is said 'one cannot truly see the Bodhisattva,' meaning that although it appears as a person, there is no entity called 'self' in it, because the 'self' is neither identical to the aggregates (skandha, the elements that make up a person) nor can it be seen as separate from the aggregates. Thus, in this way, it reveals the selflessness of the person (pudgala-nairātmya, the absence of a real and unchanging self in a person). From here on, it will reveal the selflessness of phenomena (dharma-nairātmya, the absence of a real and unchanging nature in phenomena), as a countermeasure to the extremes of superimposition (samāropa, adding concepts to non-existent things) and denial (apavāda, denying the existence of things). '(Buddha) said, 'Form (rūpa, material phenomena) is empty of inherent existence (svabhāva-śūnya, the nature of things being empty), but it is also not emptiness (śūnyatā, the nature of being empty).' This means that although phenomena such as form appear, they do not exist in their own nature, so 'empty of inherent existence' shows that form is merely imputed (parikalpita, a fabricated concept), thereby removing the superimposition of believing that it exists in ultimate truth. 'But it is also not emptiness' removes the denial, that is, denying the perfected nature of emptiness. If one cannot distinguish well between 'existence' and 'non-existence' and believes that everything does not exist, that is the view of denial. Considering these two situations, (Buddha) neither affirms 'existence' nor affirms 'non-existence,' but negates both at the same time. This way of negating everything is not a random negation, but to specifically negate the previously held view. To counteract the conceptualization of 'one,' (Buddha) said, 'The emptiness of form is not form, and form is not emptiness.' This means that form, etc., as the subject of qualities (dharmin, something that possesses a certain quality), and emptiness as the nature of reality (dharmatā, the nature of things), the imputed and the perfected nature are not one, because the former is the object of an erroneous consciousness that cannot withstand analysis, while the latter is the object of a non-erroneous consciousness that can withstand analysis. To counteract the conceptualization of 'different,' (Buddha) said, 'Form is empty, emptiness is form, there is no form other than emptiness, and there is no emptiness other than form.' This means that the phenomena that appear as the grasper (grāhaka, the subject that cognizes) and the grasped (grāhya, the object that is cognized) exist in emptiness itself, rather than...
ས་ལོགས་ཤིག་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་དེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོགས་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བཞི་རེ་བཞི་རེ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མིང་དང་ 2-157a བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་མྱོང་བ་སོགས་དང་ས་སྲ་བ་ཆུ་གཤེར་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་ཅེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཡང་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་བཞིན། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་བརྗོད་པ་ན་མིང་དོན་འདྲེས་ནས་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་དུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིང་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར། མིང་ནི་བཅོས་མ་རྫུན་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། མིང་དོན་གཉིས་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་དོན་དེ་གོ་བར་བྱ་ཕྱིར་གློ་བུར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་བཞིན་དུ་དོན་དེར་འཛིན་པ་དང་། དོན་མཐོང་བ་ན་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདི་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་བྱིས་པའི་བློས་མིང་དང་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མིང་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་མིང་ཙམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། ། 說求法之殊勝作總結 ལྔ་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ལེའུ་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་དམིགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ 2-157b ཐབས་ཀྱི་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ལ། ཆོས་འཚོལ་བ་ལ་ལེ་ལོ་དང་ཞུམ་པ་དང་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པའམ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཞེས་སོ། །
【現代漢語翻譯】 在某個地方，並不存在所謂的空性，就像火的熱性一樣，因為這些法的自性就是空性。正如在《深密解脫經》(mDo sDe dGongs Pa Nges Par 'Grel Ba)中所說：『行蘊的體性和勝義的特徵，既非一亦非異的特徵。無論誰認為是一或異，他們都沒有如實地進入。』就像對每一個認為是一或異的觀點，都指出了四種過失一樣。如同瓶子，執著於它自身的體性；又如瓶子是無常的，執著於它的特殊性質。爲了對治這兩種執著，經中說：『凡是色，都只是名稱而已。』等等。這表明除了名言和概念所設定的之外，在究竟意義上，色不具有可被認為是色、感受等，以及地堅硬、水濕潤等特徵、體性或自性。特別是，爲了對治執著，經中說：『色無生，亦無滅，非染污，亦非清凈。』等等，對一切法都應如此類推。在勝義諦中，任何法都沒有自性，因此也不存在生等一切差別相。 當說出瓶子等名稱時，爲了對治名稱和意義混淆，如同名稱一樣執著于意義，以及如同事物瓶子等一樣執著于名稱，經中說：『名稱是虛假的、欺騙性的。』等等。雖然名稱和意義在本質上沒有關聯，但爲了使人理解意義而臨時設定的名稱，孩子們會像執著名稱一樣執著于意義；當看到事物時，會像事物一樣執著于『這應該被稱為這個名稱』。這是孩子們的思想對名稱和意義的虛構。實際上，因為沒有任何可表達的意義成立，所以表達的名稱也不成立。因為一切法都是不可言說、遠離名稱的，所以即使是名稱也無從尋覓。 總結尋求佛法的殊勝之處：第五，通過闡述圓滿尋求佛法的偉大之處來總結本章的意義。正如本章所說，依靠對一切深奧而廣大的佛法的智慧，以及具備波羅蜜多(pha rol tu phyin pa，梵文：Pāramitā，梵文羅馬擬音：Pāramitā，漢語字面意思：到彼岸)的方便的廣大善行，並依賴於尋求佛法時無有懈怠、沮喪和迷惑的強烈精進，以不顛倒的方式如實地確定或正確地理解，從而圓滿尋求了包含世俗諦和勝義諦的二諦法性。
【English Translation】 In some place, there is no such thing as emptiness, just like the heat of fire, because the nature of these dharmas is emptiness. As it is said in the Saṃdhinirmocana Sūtra (mDo sDe dGongs Pa Nges Par 'Grel Ba): 'The characteristic of the aggregates and the nature of ultimate reality are characteristics that are neither one nor different. Whoever perceives them as one or different has not entered correctly.' Just as four faults are pointed out for each view that considers them as one or different. Like a vase, clinging to its own essence; and like the vase is impermanent, clinging to its particular qualities. To counteract these two clingings, it is said: 'Whatever is form is merely a name.' etc. This shows that apart from what is designated by names and concepts, in the ultimate sense, form does not have any characteristics, nature, or essence that can be considered as form, feeling, etc., and the hardness of earth, the wetness of water, etc. In particular, to counteract clinging, it is said: 'Form has no birth, no cessation, is not defiled, and is not purified.' etc., apply this to all dharmas. In ultimate truth, since no dharma has an essence, there are no distinctions such as birth. When uttering names such as 'vase,' to counteract the confusion of name and meaning, clinging to the meaning as if it were the name, and clinging to the name as if it were the object 'vase,' it is said: 'Names are artificial and deceptive.' etc. Although names and meanings are not inherently related, names are temporarily assigned to enable people to understand the meaning, and children cling to the meaning as if it were the name; when seeing an object, they cling to it, thinking, 'This should be called this name.' This is the fabrication of names and meanings by the minds of children. In reality, because no expressible meaning is established, the expressing name is also not established. Because all dharmas are inexpressible and beyond names, even the name is nowhere to be found. Concluding the Excellence of Seeking the Dharma: Fifth, summarizing the meaning of the chapter by explaining the greatness of perfectly seeking the Dharma. As stated in this chapter, relying on the wisdom that focuses on all profound and vast Dharmas, and possessing the vast merit of skillful means endowed with Pāramitā (pha rol tu phyin pa, 梵文：Pāramitā，梵文羅馬擬音：Pāramitā，漢語字面意思：to the other shore), and relying on the strong diligence that is free from laziness, discouragement, and confusion in seeking the Dharma, one perfectly seeks the nature of the two truths, which encompass conventional truth and ultimate truth, by accurately determining or correctly understanding them in a non-inverted manner.
འདི་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ན། ཞེས་འདུག་གོ། དེ་ལྟར་ཆོས་བཙལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་བཞིན་དུ་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་གང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說法品 གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་ལེའུ་འདི་ལ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་གཞན་ལ་བསྟན་འོས་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ། ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ། ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚུལ། བསྟན་བྱ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ལྔ་ལས། 說不吝嗇施法如理 དང་པོ། བརྟན་པ་རྣམས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་ 2-158a པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་བས་ལྷག་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་པས་ཅི་ནས་འཆད་དགོས་ཏེ། བརྟན༷་པ༷་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ༷ས་ནི༷་ལུས་སམ་སྲོག་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་བསགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་དང༷་། ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་ཚོག༷ས་ཆེས༷་ཞེས་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པ་སོགས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད༷་ཅིང༷་རང་གིར་གྱུར་པའང་མཐར་མཛད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་སྙིང༷་པོ་མེ༷ད་པ༷་དག༷་ཏུ་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་རབ༷་ཏུ་དག༷འ་བའི་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་ཡུལ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན༷་པ་རྣམ༷ས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ནུས་པ་རྒྱལ་སྲིད་དམ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ༷་ཆེ༷ན་པོ་དུས་རྟག་ཏུ་གཏོང༷་བར་བྱེད་ན༷། དམ་པའི་ཆོ༷ས་ནི་ཡང༷ས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་དེ་སྐྱེ༷༷་དགུ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ༷་པ༷་ཀུན་ཏུ་ཕན༷་པར་བྱེ༷ད་པས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་མི་འདྲ་བར་གཏན་དུ་ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་། བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་ན་ཆོས་འཚོལ་བ་པོ་རང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་སོགས་ཟང་ཟིང་འགྲུབ་པ་ལྟར་ཚེག༷ས་ཆེ༷ས་རྙེད༷་པ་མིན༷་ཞིང་བསྒྲུབ་སླ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ཤི༷ན་ཏུ་བཏང༷་ཡང༷་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཟད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གཞན་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ལྟ༷་ལན༷་གཅི༷ག་མ༷་ཡི༷ན་པར་ག
【現代漢語翻譯】 根據《智者堅定論》的翻譯，『當專注於二諦法性時』，就是這樣。因此，爲了尋找佛法，他將永遠成為眾生的導師，爲了向他人正確地宣說佛法，他會毫不顛倒地闡述。這位菩薩就像充滿水和珍寶的大海一樣，他的內心充滿了道路和果實的功德。 《大乘經莊嚴論》中，尋找佛法之章，即第十二章的解釋完畢。 說法品 在向他人說法這一章中，闡述了不吝惜佛法而應向他人展示的合理性，宣說佛法的必要性，如何宣說的道理，所宣說佛法的自性，以及如此宣說的意義總結，共五個方面。 說不吝嗇施法如理 第一，以『堅定者們』等一頌來闡述：尋求佛法的菩薩們，在獲得佛法並如實證悟之後，會毫不吝惜地為眾生宣說，從而圓滿自己的波羅蜜多，併成熟其他眾生。因為沒有比這更好的方法，所以必須宣說。『堅定菩薩們，以身或命，以先前積累的廣大善根所獲得，以及以財富的積累』，就像航海等經歷巨大困難所獲得並最終完成的，以及被認為是可靠的無意義之物，並以極度喜悅的心，對遭受痛苦的眾生，如何佈施財物呢？如何才能圓滿滿足他人的願望，從而恒常地施捨廣大的王位或財富呢？殊勝的佛法是廣闊無垠的，永遠不會耗盡，它在今生和來世都能利益眾生，因此與物質佈施不同，它具有恒常可靠的意義。在佛陀出現於世間，以及教法住世的時期，尋求佛法者即使自己也像進入大海一樣，不會像成就物質那樣經歷巨大的困難，而是容易成就。即使非常慷慨地佈施佛法，自己內心的佛法也不會耗盡，反而會越來越增長，而且這些佛法也會傳遞給他人，並不斷增長，這絕不是一次性的。
【English Translation】 According to the translation of 'Steadfast Intelligence Commentary', 'When focusing on the nature of the two truths', it is like that. Therefore, for the sake of seeking the Dharma, he will always become the teacher of beings, and in order to explain the Dharma well to others, he will expound it without any inversion. That Bodhisattva, like a great ocean filled with water and collections of jewels, will have his mind filled with the qualities of the path and the fruit. From the Ornament of the Great Vehicle Sutras, the chapter on seeking the Dharma, that is, the explanation of the twelfth chapter, is completed. The Chapter on Explaining the Dharma In this chapter on explaining the Dharma to others, it explains the reasonableness of not being stingy with the Dharma and showing it to others, the necessity of explaining the Dharma, how to explain it, the nature of the Dharma to be explained, and the summary of the meaning of explaining it in this way, in five aspects. Explaining the Dharma without Stinginess is Reasonable First, it is explained by one verse, such as 'The Steadfast Ones': Bodhisattvas who seek the Dharma, after obtaining the Dharma and realizing it without inversion, will explain it to sentient beings without stinginess, thereby perfecting their own perfections and maturing other sentient beings. Because there is no better method than this, it must be explained. 'Steadfast Bodhisattvas, with body or life, obtained by the great accumulation of previous merits, and with the accumulation of wealth', just like obtaining and finally completing through great difficulties such as sailing, and being regarded as reliable meaningless things, and with an extremely joyful mind, how to give material things to sentient beings who suffer? How can one completely satisfy the wishes of others, thereby constantly giving away vast kingdoms or wealth? The supreme Dharma is vast and boundless, and will never be exhausted. It benefits sentient beings in this life and in future lives, so unlike material giving, it has a constant and reliable meaning. In the era when the Buddha appeared in the world and the teachings remained, seekers of the Dharma, even if they themselves entered the ocean, would not experience great difficulties like achieving material things, but would achieve it easily. Even if the Dharma is given very generously, the Dharma in one's own mind will not be exhausted, but will increase more and more, and these Dharmas will also be passed on to others and continue to increase, which is by no means a one-time thing.
ཏོང་བ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོ༷ས། ལྟ་ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་ཁ་བསྐང་བའི་ཆེད་དེ་དོན་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཙལ་ནས་ 2-158b གཞན་ལ་སྟོན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說法目的 གཉིས་པ་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། རྟོགས་པའི་ཆོས་མཐར་ཐུག་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པར་ནམ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་པ་ལ་ཐད་ཀར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས། དེ་འདྲའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོ༷་རང༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས༷་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོ༷ས་མ༷་བསྟན༷་པའམ་བསྟན་པ་མེད་དེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་དང་ཡི་གེས་ཇི་བཞིན་མཚོན་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དང་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཀ་བུམ་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ 2-159a འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྨོས༷་ཅི་དགོས་སོ། །འོ་ན་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུག༷ས་རྗེའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྲུལ༷་ཆེན༷་པོ་ལྟ༷་བུས། ཞེས་པ་དཔེ་བསྟན་ཏེ། སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨ་ཛ་གར་ཞེས་པ། རྒྱབ་ཏུ་ཞིང་རྨོ་ཞིང་ཆུ་བོ་ཡང་འབབ་པའི་ཁྱོན་ཡོད་པ་དེའི་ཁ་ནས་ཆུ་བྱུང་བ་རྒྱང་རིང་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བབ་པ་དེ་ལ་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ཡིན་པར་བསམས་ནས་འཐུང་བ་ན་ཁ་ཆུ་གདུག་པས་ཤི་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སྦྲུལ་དེའི་ཁའི་དབུགས་རྔུབས་པས་དྲངས་ནས་ཁར་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྦྲུལ༷་ཆེན༷་ལྟ༷་བུས༷། རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་རི༷གས་ཤིང་འཐད་པ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤ༷ད་པ་ནི་ག
【現代漢語翻譯】 說不說又有什麼關係呢？'看'這個詞只是爲了補全詩句，沒有其他意義。因此，菩薩尋求佛法，必定會向他人展示。 說法目的 第二，宣說佛法的必要性：證悟的究竟之法，是聖者們各自親證的境界，超越了言語文字的範疇。然而，要獲得這樣的境界，如果不通過聽聞、思考言語文字所詮釋的經教之法，就永遠無法達到。因此，將經教之法作為聽聞、思考的對象，是薄伽梵（Bhagavan，世尊）爲了讓眾生各自親證而宣說的方便。因為聖者們心續中的證悟之法，是無法直接向沒有各自證悟的人展示的。所以，爲了讓這樣的證悟之法能夠顯現地被各自親證，諸佛薄伽梵才宣說了或沒有宣說具有言語文字形式的佛法。各自證悟的意義無法用言語文字完全表達，因為它超越了世間的言說、思維、比喻和論證，所以稱為各自證悟。它不像世間了知柱子、瓶子等有為法，以及虛空等無為法那樣。因此，真如是具有聖者智慧的人才能各自親證的。就像獲得世間禪定的人才能體驗禪定的境界，而沒有獲得禪定的人無法想像一樣，更何況是超越世間的智慧境界，世間的聽聞等又怎麼能夠思議呢？那麼，如果說甚深經典中，佛陀領悟的各自證悟之義被闡述了，這又該如何理解呢？對於眾生懷有大悲心的佛陀薄伽梵，就像一條大蛇一樣（這裡用了比喻）。這條大蛇，梵文是阿匝嘎爾（Ajagara），它的背上甚至可以耕田、流水。從它的口中流出的水，遠遠望去就像一條大河。野獸們以為那是河水，前去飲用，結果因為蛇的毒液而死去。這些野獸的屍體又被蛇吸入口中。因此，佛陀就像一條大蛇，具備四種智慧，非常合理，因為他以毫無顛倒的方式闡釋了一切意義。
【English Translation】 What need is there to speak of giving? The word 'seeing' is merely to complete the verse, it has no other meaning. Thus, a Bodhisattva, having sought the Dharma, is certain to show it to others. The Purpose of Teaching the Dharma Secondly, the necessity of teaching the Dharma: The ultimate Dharma of realization, which is to be known individually by the noble ones, transcends the realm of words and letters. However, to attain such a state, one can never succeed without hearing and contemplating the Dharma of scripture taught through words and letters. Therefore, this Dharma of scripture, which becomes the object of hearing and contemplation, is what the Bhagavan (Bhagavan, The Blessed One) taught as a means for each individual to realize their own wisdom. For, the Dharma of realization in the minds of the noble ones, which is to be known individually, cannot be directly shown to those who lack individual realization. Therefore, for such a Dharma of realization to be manifestly known by each individual, the Buddhas, the Bhagavan, have taught or not taught the Dharma in the form of words and letters. The meaning of individual realization cannot be fully represented by words and letters, for it transcends worldly expressions, thoughts, metaphors, and reasoning. Therefore, it is called individual realization. It is not like knowing conditioned phenomena such as pillars and vases, or unconditioned phenomena such as space in the world. Thus, Suchness (Tathata) is to be known individually by those who possess the wisdom of the noble ones. Just as those who have attained worldly meditation can experience the realm of meditation, while those who have not attained meditation cannot conceive of it, how much more so is the realm of wisdom that transcends the world, which cannot be conceived by worldly hearing and so on? Then, how is it that the profound sutras speak of the meaning of individual realization, which the Buddha comprehended, being explained? The Buddha Bhagavan, who is the embodiment of compassion for sentient beings, is like a great snake (an analogy is given here). This great snake, Ajagara (藏文：ཨ་ཛ་གར།，梵文天城體：अजगर，梵文羅馬擬音：Ajagara，漢語字面意思：巨蟒), has an area on its back where fields can be plowed and rivers can flow. The water flowing from its mouth appears from afar like a great river. Animals, thinking it is a river, drink from it, but die from the snake's venom. The snake then inhales these dead animals and draws them into its mouth. Therefore, the Buddha is like a great snake, possessing four kinds of wisdom, which is very reasonable, for he explains all meanings without any inversion.
སུང་རབ་གང་ཞིག་སྦྲུལ་གྱི་དབུག༷ས་དང་འདྲ༷་བར་ཕ་རོལ་འདྲེན་ནུས་པ་ཆོས༷་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས༷། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ༷་བོ༷་རྣམས། སངས་རྒྱས་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས༷་ལ༷་ཀུན༷་ནས༷་དྲང༷ས་ཏེ༷། མཐར་སྡུག་ཀུན་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བ་མྱང་འདས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཞ༷ལ་གྱི༷་སྒོ༷་ལྟ་བུ། སྒྲིབ་གཉིས་རྣམ༷་པར༷་དག༷་པ༷་གཙང་བ་དམ་པ་དང་། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན༷་པོ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་དམ་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན༷་མོ༷ང་དུ་གྱུར་པས་བདག་ 2-159b ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་དམ་པ། གཏན་དུ་ཟ༷ད་མི༷་ཤེ༷ས་པས་རྟག་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ༷་ཡང༷་དག༷་པར་བཀོ༷ད་དོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དངོས་སུ་ཚིག་གིས་བསྟན་ནས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཟབ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱས་པའི་ལམ་དེས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བསླུ་བ་མེད་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་དེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་དངོས་སུ་ཚིག་གིས་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ལུང་གི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྒྱུད་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་བས་ན་ཞི་ལྷག་དང་ལྡན་པའི་རྣ༷ལ་འབྱོར༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒོམ༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་སོ། །སྒོམ་པ་དོན་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་ན་སྒོམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བ༷དེ་བར་གཤེག༷ས་པ་རྣམས་ཀྱི༷་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟ༷ན་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེད་པ་མིན༷་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་བསྒོམ་པ་སོགས་ནི་ཐར་ལམ་མིན་ལ་ 2-160a བདག་མེད་བསྒོམ་པ་སོགས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཐོས་པ་དང་དེའི་དོན་བསམས་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་བཞིན་བསྒོམ་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གལ༷་ཏེ༷་བདག་མེད་ལ་སོགས་པ་ཐོས༷་པ༷་ཙམ༷་གྱིས་དོ༷ན་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་རིགས་ཀྱི་དེའི་དོན་བསྒོམ༷་པ༷་དོན་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་ལ་གལ༷་ཏེ༷་བདག་མེད་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་མ༷་ཐོས༷་
{ "translations": [ "哪一部經如同蛇的毒氣般能將眾生引入歧途？是佛陀所說的十二部經。對於如鹿群般的應化眾生，佛陀以正道之法引導他們，最終趨向寂滅涅槃。這涅槃之境，如同佛陀的開示之門，清凈無染，具足功德與力量，是至上的安樂。與諸佛無別的自在大我，是永恒不滅的真我。通達此等彼岸，需各自證悟。佛陀的法身雖以言語顯現，卻無人能僅憑此證悟成佛。然若依循經教，如實聞思修習，便能獲得無欺的聖者自證智慧。此智慧能使人不謬解不可思議之境，最終證得佛陀的智慧法身。因此，自證之境雖無法直接以言語表達，卻能通過經教間接證悟。故具足止觀雙運的瑜伽士之修行並非無意義，因其能生起自證智慧。", "如是，為使修行不偏離正道，諸佛所宣說的經藏等亦非無意義。若離棄正道，如外道般修習我等，則非解脫之道。如實宣說無我等實相之法，通過聽聞、思維而獲得定解，並依此修行，方能生起證見實相的自證智慧。反之，若僅聽聞無我等法，便能現見實相，則應立即解脫，修習便無意義。若未聽聞宣說無我等法的經教…" ], "english_translations": [ 'Which scripture is like the venom of a snake, capable of leading beings astray? It is the twelve divisions of the Dharma spoken by the Buddha. For those beings to be tamed, who are like a herd of deer, the Buddha guides them with the Dharma of the correct path, ultimately leading them to the cessation of suffering, Nirvana. This state of Nirvana, like the gateway of the Buddha\'s teachings, is pure and free from defilements, possessing great qualities of power and so forth, and is supreme bliss. The great self, inseparable from all Buddhas, is the eternal and imperishable true self. To realize these perfections, one must have individual realization. Although the Dharmakaya of the Buddha is manifested through words, no one can attain Buddhahood merely through this realization. However, if one follows the scriptures, studies, contemplates, and meditates correctly, one can obtain the infallible self-realizing wisdom of the noble ones.', 'This wisdom enables one to understand the inconceivable realm without error, ultimately realizing the wisdom Dharmakaya of the Buddha. Therefore, the state of self-realization cannot be directly expressed in words, but can be indirectly realized through reliance on the scriptures. Thus, the practice of a yogi who possesses both Shamatha and Vipassana is not meaningless, as it gives rise to self-realizing wisdom.', 'In this way, in order to ensure that practice does not deviate from the correct path, the Sutras and other teachings proclaimed by the Buddhas are also not meaningless. If one abandons the correct path, like the heretics who practice the self, it is not the path to liberation. The Dharma that accurately explains the reality of selflessness, etc., through hearing, thinking, and gaining certainty, and then meditating accordingly, gives rise to self-realizing wisdom that sees reality. Conversely, if merely hearing the teachings on selflessness, etc., could directly reveal reality, then one should be immediately liberated, and practice would be meaningless. If one has not heard the scriptures that explain selflessness, etc...' ] }
པར༷་ཡང་དེའི་དོན་བསྒོམ༷་པ་ལ་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ན༷་གསུང་རབ་རྣམས་བསྟན༷་པ་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་བསྟན་མི་དགོས་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་ཐོབ་པ་ལ་དང་པོར་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་དང་། དེ་ནས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། དེ་ནས་དོན་དེ་རྩེ་གཅིག་པར་བསྒོམ་དགོས་པས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པ་དང་བཤད་པའི་ལུང་གི་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་ཞིང་དགོས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། 如何說之方便 གསུམ་པ་ཆོས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འཆད་པ་ལ་འཆད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། དོན་བཟང་པོ་དང་། ཚིག་བཟང་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་ 2-160b པའི་ས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གཞན་ལས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་འཆད་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་འཆད་པ་དང་།དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་འབྱོར་བས་ཆོས་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་མོ། །ཡང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་དབང་འབྱོར་བ་དག་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་གི་ཁ་དང་གཞན་གྱི་ཁ་ཡི་གླུ་དབྱངས་དང་རོལ་མོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ཆོས་འཆད་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། རྩིག་པ་དང་རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་སོགས་གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྒྱ་ཆེ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོས་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟོན་པའམ་གསལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཆོས་ལ་གནས་པས་གཞན་གྱིས་དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་གྱུར་ཏེ་ངག་ལ་ཉན་དུ་བཏུབ་པ་ནི་འཇེབས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་དེ་ཉིད་གཉིས་སྟོན་པ་འདི་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ཆོས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། མང་དུ་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དང་། 2-161a བདག་གི་ཤེས་རབ་ཆོས་བཤད་ཅིང་སྦྱང་བས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣོ་བར་བྱེད་ཅིང་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་གནས་པས་སྐྱེས་བུ
【現代漢語翻譯】 此外，如果僅通過冥想就能使人領悟佛法，那麼所有的經文都將變得毫無意義，因為如果不需要教導也能領悟，那是不可能的。因此，爲了使聖者們獲得以智慧如實證悟法性的各自的自證，首先需要聽聞正法，然後通過思考來確定其含義，最後需要一心一意地冥想其含義。因此，首先需要培養聽聞的智慧，所以聽聞和講授佛法的經教非常重要且必要。 如何說之方便 第三，關於如何講授佛法的方法：菩薩講授佛法的方法和佛陀講授佛法的方法有兩種。首先，菩薩講授佛法有三種方式：講授的方式、良好的意義和良好的語言。第一，以『菩薩殊勝』等一頌來表示：在勝解行地，像從善知識佛陀和菩薩那裡聽到的那樣講授，這是依賴於經文的講授；從初地到七地，通過證悟法界的力量來講授；在清凈的三地，通過不思議的智慧和自然成就的證悟力來講授，這被稱為三種方式。此外，從第八地開始，通過證悟者的加持，從自己和他人的歌聲、音樂等聲音中產生講授佛法的聲音；從墻壁和樂器的部件等任何事物中，也會產生佛法的聲音；甚至從虛空中也會產生宣說佛法的聲音。 第二，有『廣博斷除疑惑』等兩頌：通過廣泛的聽聞，顯示或闡明與佛法和意義相關的廣博性；因為自己對佛法沒有疑惑，所以能夠斷除他人的疑惑；因為自己安住于佛法，所以能夠使他人接受其言辭，使人樂於傾聽，這也可以稱為『悅意』。具備這四種能夠顯示雜染和清凈之實相的功德，被稱為菩薩講授佛法的圓滿。 這正如《梵天請問經》中所說：通過廣泛的聽聞，爲了使正法在世間長久住世，而廣博地宣說佛法；通過講授和修習佛法，使自己的智慧越來越敏銳，並斷除他人的疑惑；因為自己安住于佛法，所以使眾生
【English Translation】 Furthermore, if beings could engage in meditating on its meaning themselves, all the scriptures would become meaningless, because it is impossible to attain realization without instruction. Therefore, in order for noble beings to attain the individual self-awareness of realizing the suchness of reality as it is through wisdom, one must first listen to the holy Dharma, then gain certainty about its meaning through contemplation, and finally meditate single-pointedly on that meaning. Therefore, one must first cultivate the wisdom of hearing, so the teachings of scripture through listening and explaining the Dharma are very important and necessary. How to Explain the Dharma Third, regarding how to teach the Dharma: there are two ways, the way a Bodhisattva teaches the Dharma and the way a Buddha teaches the Dharma. First, there are three aspects to how a Bodhisattva teaches the Dharma: the manner of teaching, good meaning, and good language. First, it is shown with one verse, such as 'Supreme Bodhisattva': In the stage of aspiring conduct, teaching as one has heard from spiritual friends, Buddhas and other Bodhisattvas, is teaching based on scripture; from the first to the seventh bhumis, teaching through the power of realizing the Dharmadhatu itself; in the three pure bhumis, teaching through the power of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom and clairvoyance, is called the three aspects. Furthermore, from the eighth bhumi onwards, through the blessings of the empowered ones, the sound of teaching the Dharma arises from the songs and music of one's own and others' voices; the sound of the Dharma also arises from any form, such as walls and musical instruments; and the sound of teaching the Dharma also arises from the sky. Second, there are two verses such as 'Extensive, abandoning doubt': Through extensive hearing, showing or clarifying the extensive connection to the Dharma and its meaning; because one has no doubt about the Dharma, one is able to dispel the doubts of others; because one abides in the Dharma, one becomes worthy for others to accept one's words, making one pleasant to listen to, which can also be called 'agreeable'. Having these four qualities that show the two realities of defilement and purification is called the perfection of a Bodhisattva's teaching of the Dharma. This is as stated in the Brahma Question Sutra: Through extensive hearing, in order to make the holy Dharma abide long in the world, extensively explaining the Dharma; by teaching and studying the Dharma, making one's own wisdom sharper and sharper, and cutting off the doubts of others; because one abides in the Dharma, making beings
་དམ་པའི་ལས་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དེའི་ཚིག་བརྩི་བ་དང་། བདེན་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་བྱང་ངམ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་བསྟན་པས་དོན་ཆེ་བའོ། །ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དགུ་ནི། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྒལ་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་མི་འབྱིན་པས་འཇམ་ཞིང་། བསྟོད་པ་བཀུར་སྟི་སོགས་འབྱོར་ཀྱང་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ངལ་དུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་དང་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་འཆད་པ་དང་དོན་ཚང་བར་འཆད་པས་གསལ་ཞིང་། དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡང་ཟློས་པ་མེད་པར་འཆད་པ་དང་། ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འཆད་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པར་བརྗོད་པས་གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་གོ་ཞིང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་སྤངས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཀུན་ལ་མཁས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་དོན་སྟོན་པས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་བཟང་པོ་སྟོན་པས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་བཟང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲས་ཚིག་ནི་སོགས་ནས། ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་པའི་ཚིག་ནི་མི་དམའ་བའམ་མི་ཞན་པ་ནི་སྐད་གདངས་ཆུང་བས་ཁ་ཅིག་གིས་ཐོས་ཁ་ཅིག་གིས་མི་ཐོས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་འཁོར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་ཐོས་པ་དང་། སྙན་ 2-161b པོ་ནི་ཚིག་འཇམ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པ་དང་ཡིད་ལ་འཐད་པ་བཟང་པོ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པའམ་མཛེས་པར་བཤད་པ་ནི་དོན་གོ་ནུས་པའི་ཚིག་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་ན་གཞན་གྱིས་གོ་བར་མི་འགྱུར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་སྐད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་འཚམས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པའམ་ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བསྟན་ན་དེའི་རྣ་བར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྙེད་བཀུར་ལ་མི་ལྟ་བས་ཟང་ཟིང་མེད་པའམ་ཟང་ཟིང་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །ཧ་ཅང་མང་ན་སྐྱོ་བས་ཚིག་མང་ཉུང་རན་ཅིང་འཛིན་བདེ་བ་ནི་མཐུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡངས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ན་ཟད་པ་མེད་པར་འཆད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་བཤད་པ་ཁྱབ་པ་བཟང་བ་གསལ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྣར་འོང་བ་མི་བརྟེན་པ་མཐུན་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་གོང་ལྟར་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྙེད་བཀུར་ལ་མི་བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཡང་རྙེད་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང་རྙེད་བཀུར་མེད་ན་མི་འཆད་ཅིང་སྨད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པས་ཚིག་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་དེས་སྐྱོན་མ་ཞུགས་པའི་ཆ་ནས་བཤད་དགོས་སམ་སྙམ། ཚིག་འཆད་ཚུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བརྒྱད་དེ། དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ
【現代漢語翻譯】 聖潔的導師通過尊重他人的言辭，並闡述四聖諦的自性，即世俗諦和勝義諦，來展現其重要性。此外，具備九種圓滿特性的說法者是：作為最勝菩薩的說法者，即使受到他人的反駁，也不會說粗暴的言語，因此是溫和的；即使獲得讚揚和尊敬等，也不會驕傲自滿；說法時不會因疲倦而厭倦，沒有隱瞞地講解，並且完整地闡述意義，因此是清晰的；不會重複講解各種意義，不違背正量，而是合乎邏輯地講解；使用世間廣為人知的詞語和文字來表達，使他人容易理解和獲得；摒棄名利和尊敬的慾望，因此是無染的；精通一切乘，因此能闡述三乘的意義，即普遍通達。具備如此功德者，因闡述美好的意義，被稱為圓滿的說法者。美好的言辭，從『佛子之語』開始，到『是為圓滿語』結束，闡述了：佛子們說法之語，不會低劣或薄弱，不是因為聲音小而導致有些人能聽到，有些人聽不到，而是能讓所有聽眾都聽到；悅耳動聽，即言辭柔和，聽起來悅耳，令人心悅誠服；善說或美妙地說，即能理解意義的清晰言辭。如果使用世間不常用的詞語，他人將無法理解，因此使用世間常用的詞語和語言來表達，使人能夠理解意義，這被稱為廣為人知。根據所化眾生的根器進行教導，即根據適當的方式進行教導，如此教導才能進入他們的耳中。不貪圖名利，因此是無染的或不依賴於名利。如果話語過多會令人厭倦，因此言辭適中，易於理解，這被稱為和諧。同樣，廣博是指在廣泛講解時，能夠無盡地闡述。經中說，言辭有八種功德，即普遍、美好、清晰、使人理解、悅耳、不依賴、和諧、無盡。應將以上內容與此結合起來理解。不依賴名利是心的功德，但因為有人爲了名利而宣講和讚美，沒有名利就不宣講和貶低，所以必須從這些言辭沒有被這些因素玷污的角度來解釋。言辭的八種功德是：簡要地概括意義 The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning
【English Translation】 The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning
་བསྟན་པས་ཁོག་དོན་འཛིན་བདེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བྱས་པས་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་སོ་སོ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་བསྟན་ 2-162a པ་ནི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་དོན་གོ་རིམ་མ་འཁྲུགས་པར་བསྟན་པས་ཉན་བདེ་བ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དག་གིས་སྟོན་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་འཚམས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པའམ་ཅི་རིགས་པ་སྟོན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མདོར་ན་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་སོ། །མདོ་ལས་ཡི་གེའི་ཡོན་ཏན་ནི་རིགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། མཁས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ཞེས་བརྒྱད་གསུངས་པ་དེ་དག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་གསུམ་གྱི་རིགས་པ་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། མདོར་བསྟན་བཞིན་དུ་རྒྱས་བཤད་ལྡན་པ་དང་། ཐེག་པ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། བདེན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྟོན་ཚུལ་འཁྲུགས་པས་རྣ་བར་མི་འོང་བ་མེད་པས་འཇམ་པ་ནི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་ཁས་ལེན་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བས་སོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་དེའི་སྣོད་དང་མཐུན་པའོ། །འཕགས་ལམ་སྟོན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་མཁས་པ་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་རྫོགས་ལ་གཉིས་སྦྱར་ཏེ། མཁས་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་གྱི་གང་ཟག་བདུན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ལ་ཚོགས་ 2-162b རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་གང་དུ་མཐུན་ན་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་ཚུལ། བདེར་གཤེགས་གསུངས་ནི་སོགས་ནས། བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་གསུང་ནི་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་གསུང་གི་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུང་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དྲུག་ཅུ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུས་རྩ་ཤིང་སོགས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་མཉེན་པའམ་སྣུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་གོས་འཇམ་པས་ལུས་ལ་རེ
【現代漢語翻譯】 教義易於理解，並且對這些教義進行了詳細的闡述，從而對教義有了明確的理解。為三種不同根器的有情眾生分別展示了相應的乘，這與他們的根器相符。所展示的詞語、字母和含義的順序沒有混淆，因此易於聽聞。用廣為人知的詞語和字母來教導，並根據有情眾生的根器，以適當或合理的方式進行教導。展示了從三界中解脫出來的聖者之道，併爲了與八聖道相一致的教義。因此，簡而言之，這些是殊勝菩薩的圓滿文字。 經部中關於文字的功德，包含了與理智相關的詞語和字母，以及隨順、一致、認可、和諧、相應和巧妙結合的集合，這八種功德應與之前的解釋結合起來。用三種量度的理智相關的詞語和字母來簡要地展示，並以與簡要展示相符的詳細解釋來充實。隨順於乘，真理是詞語和字母的展示方式沒有混淆，因此悅耳動聽，與心意相符。廣為人知即是認可，因為人們以同樣的方式理解。適當是指與根器相符。展示聖道與涅槃相一致。和諧與巧妙結合的集合是結合在一起的。巧妙是指從預流果到阿羅漢果之間的七種補特伽羅，他們的見道和修道之路被稱為圓滿的集合。如果它們一致，那就是與八聖道相一致，正如釋論中所說。 第二，關於佛陀如何講法的方面，從『善逝所說』到『教法變得至高無上』進行了闡述。善逝所宣說的教法具有無量無邊的音聲，但簡而言之，應當理解為，如《秘密不可思議六十支分音聲經》中所述，教法的音聲具有六十支分。每個支分又產生無量無邊的音聲，因此是不可思議的。什麼是六十支分呢？例如，水滋養和促進植物等生長一樣，佛陀的教法使有情眾生增長和發展善根，因此被稱為柔軟或潤滑。就像天衣柔軟地接觸身體一樣。
【English Translation】 The teachings are easy to grasp in their essence, and these teachings are explained in detail, thus gaining a clear understanding of the meaning. Showing each of the three types of disciples the appropriate vehicle, which is explained in accordance with their capacity. The order of words, letters, and meanings is not confused, thus being easy to hear. Teaching with well-known words and letters, and teaching in an appropriate or reasonable manner according to the disposition of the disciples. Showing the Dharma of the noble path that necessarily arises from the three realms, and for the sake of teaching the Dharma that is in accordance with the Noble Eightfold Path. Thus, in brief, these are said to be the perfect letters of the supreme Bodhisattvas. In the Sutra, the qualities of letters include being endowed with words and letters related to reasoning, and the collection of following, conforming, acknowledging, harmonizing, corresponding, and skillfully combining, these eight are to be combined with the previous explanation. Briefly showing with words and letters endowed with the reasoning of the three valid cognitions, and enriching with detailed explanations that are in accordance with the brief presentation. Following in accordance with the vehicle, the truth is that the manner of showing words and letters is not confused, so it is pleasant to the ear and in accordance with the mind. Well-known is acknowledgment, because people understand it in the same way. Appropriate is in accordance with the vessel. Showing the Noble Path is in accordance with Nirvana. For the sake of harmony and the collection of skillful combinations, the two are combined. Skillful refers to the seven types of individuals from Stream-enterer to Arhat, and their path of seeing and cultivating is called the complete collection. If they are in harmony, it is because they are in accordance with the Noble Eightfold Path, as explained in the Great Commentary. Second, regarding how the Buddha teaches the Dharma, it is shown from 'The Sugata's speech' to 'the teaching becomes unsurpassed'. The speech of the Sugata teaching the Dharma has infinite and inconceivable sounds, but in brief, it should be understood that, as taught in the Sutra of the Inconceivable Secret Sixty Branches of Sound, the sound of the Dharma has sixty branches. Each branch also produces infinite sounds, so it is inconceivable. What are the sixty? For example, just as water nourishes and promotes the growth of plants, the Buddha's teachings cause sentient beings to generate and increase roots of virtue, so it is called soft or smooth. Just as heavenly garments gently touch the body.
ག་ན་བདེ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་ཚེ་འདིར་ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པས་འཇམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཉིས་དང་རྟེན་འབྱུང་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཐ་མལ་པ་བ་ལང་རྫི་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལྟ་བུ་མི་གསུང་གི་ལྷ་དང་འཕགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསུངས་པས་ཡིད་དུ་འཐད་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་དག་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་ 2-163a ཡི་གེ་གསལ་བས་རབ་ཏུ་གསལ་བ། མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྙན་ལ་འཇེབས་པའམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། གསུང་བཞིན་བསྒྲུབས་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་མཉན་པར་འོས་པ། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བས་གསུང་དེ་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་པས་མི་ཚུགས་པ། ཉན་པ་པོའི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པས་སྙན་པ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་འདུལ་བ། བསླབ་པ་བཅས་པ་ཡང་མུ་སྟེགས་པའི་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་བགྱིད་དཀའ་བ་རྩུབ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་སླ་བ་ནི་མི་རྩུབ་པ། ལྟུང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་སོགས་སྟོན་པས་བགྱིར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་བརླང་བ། ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པས་རིགས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་དུལ་བ། གསུང་སྙན་ཅིང་འཇམ་པས་བཏང་མི་བྲ་བར་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉན་འདོད་པས་གཡེང་བ་མི་འབྱུང་ཕྱིར་རྣ་བར་སྙན་པ། གསུང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པས་ཤིན་སྦྱང་གིས་ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལྷག་མཐོང་གིས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པས་སྙིང་དགའ་བ། མི་ཤེས་པ་དང་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤངས་པས་རིམ་པ་བཞིན་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ། གསུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་མི་བསླུ་བར་ཐོབ་པས་གསུང་དེ་མཉན་པ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འགྱོད་པ་མི་འབྱུང་བས། གདུང་བ་མེད་པ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ 2-163b ཚོགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ། དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་སྟོན་པས་རྣམ་པར་གསལ་བ་བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སོགས་གང་ཟག་བརྒྱད་དང་། ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་མཐོང་ནས་གསུང་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དགའ་བ། བདག་གི་དོན་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་དོན་རྗེས
་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་མངོན་པར་དགའ་བ། ཟབ་མོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་ལས། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་བཞི་ཕལ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དེ་དག་བསམ་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འཆད་པ་ཡོད། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་བསམ་པར་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ། ཚད་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ 2-164a པས་རིགས་པ། གདུལ་བྱའི་སྣོད་དང་འཚམས་པར་སྟོན་པས་དེའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པ་འབྲེལ་པ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དོན་གཅིག་བསྟན་ཀྱང་མིང་སོ་སོའི་ཆ་ནས་གོ་རྒྱུའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་མདོ་རྣམས་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཟློས་པ། རྒོལ་བ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་སྐྲག་པར་བྱེད་པས་སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ལྟ་བུ་ཞེས་སེང་གེའི་སྒྲས་རི་དྭགས་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་བདག་མེད་སོགས་བསྟན་པའི་ཤུགས་མི་བཟོད་པའོ། །འཁོར་ལ་ཁྱབ་པ་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི། མི་ཡུལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ལྷའི་གླང་པོ་ཆེ་ཨེ་བ་རན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྒྲ་སུབ་སུབ་པོ་དང་འཛེར་འཛེར་པོ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བཤད།ཟབ་པ་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་གདངས་ལྡིར་ལ། དྲུང་ནས་ཉན་ན་ལྷག་པར་མི་ཆེ་ཡང་རྒྱང་ནས་ཉན་ན་ལྷག་པར་ཆུང་བ་མིན་པར་ཉེ་རིང་འདྲ་བར་སྙོམས་པས་སྤྲིན་གྱི་དབྱངས་ཏེ་འབྲུག་གི་དབྱངས་ལྟ་བུ་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། ཀླུའི་གནས་ན་ཀླུའི་དབང་པོའི་ཚིག་ནི། འཇེབས་ཤིང་ཚིག་བཙུན་ལ་ཀླུ་ཀུན་ཉན་དུ་བཏུབ་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀའ་ཉན་པས་ཀླུའི་དབང་པོའི་དབྱངས་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་ནང་ན་དྲི་ཟའི་སྐད་ནི་མཆོག་ཏུ་མཉེན་པ་ཡིན་པས་མིའམ་ཅིའམ་དྲི་ཟའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་སྙན་པ་དང་། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་ནི་གདངས་སྙན་པ་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བའི་སྙན་པ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་ལ་རྒྱུན་འཆད་པ་མེད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་ལ་སྙན་པ་ 2-164b གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་སྙན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཞུགས་ནས་རྒྱུན་ཅི་ཙམ་པ་ཉན་ཏེ་ནམ་སྒྲ་དེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚེ་ན་དེ་སྙན་པས་སླར་ཡང་ཉན་འདོད་པ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལེན་ཅིག་ཐོས་ན་སླར་ཡང་ཉན་
【現代漢語翻譯】 爲了獲得，渴望進入如來教法，感到非常歡喜。甚深且各自獨立領悟的法界、無分別智以及菩提的各個方面，都是不可思議的。這些法能夠正確地闡釋，從而使人通曉一切。或者，外在事物成就的各種事業，瑜伽士禪定的境界，如來的境界，藥物和咒語的四種力量，都是凡夫難以想像的，因此對於這些不應思議，而應在教法中進行闡述。蘊、界、處、地以及波羅蜜多等可以思議的廣大之法，通過闡述使人能夠辨別。通過具備三種量（量， प्रमाण pramana）而進行論述，即為理智。爲了與所化眾生的根器相適應而進行闡述，即為與其相續相應的關聯。雖然以多種名稱闡述同一意義，但從每個名稱的角度來看，都有理解的必要，如同經部中以不同名稱進行闡述，而不是重複。使論敵和外道感到恐懼，如同獅子吼的力量一般，如同獅子的吼聲使野獸感到恐懼一樣，闡述無我等的威力令人無法忍受。普遍傳遍於眷屬中的象鳴聲，不是指人間的象，而是指天上的象，如伊羅婆那等。如同它們的叫聲不是低沉或刺耳一樣，據說如來的聲音也避免了這兩種情況。深奧的龍鳴聲，聲音洪亮。在近處聽並不顯得特別大，但在遠處聽也不顯得特別小，遠近一樣均勻，如同云的聲音，即龍的聲音一般，在註釋中這樣說到。在龍的處所，龍王的話語，悅耳且言辭莊重，所有龍都能聽懂，同樣，佛陀的教言，天、非天、人等一切眾生都能聽從，如同龍王的聲音一般。在有情的聲音中，乾闥婆的聲音最為柔和，因此如同人或非人或乾闥婆的聲音一般悅耳。迦陵頻伽鳥的聲音，其音調美妙，與之前的悅耳不同，會發出其他不同的美妙聲音，並且持續不斷，同樣，佛陀的教言持續不斷絕，並且會發出其他不同的美妙聲音。有些人認為，迦陵頻伽鳥的聲音美妙，能夠進入眾生的心中，聽多久都不會厭倦，一旦聲音停止，便會因為其美妙而想要再次聆聽，同樣，聽到佛陀的教言一次，便會想要再次聆聽。 In order to attain, one desires to enter the teachings of the Tathagata (如來), feeling great joy. The profound and individually realized Dharmadhatu (法界), non-conceptual wisdom, and aspects of Bodhi (菩提) are inconceivable. These teachings correctly explain and enable one to understand everything. Alternatively, the various activities accomplished by external objects, the realm of meditative absorption of a yogi, the realm of the Tathagata, and the four powers of medicine and mantras are inconceivable to ordinary beings, so one should not contemplate these but rather explain them within the teachings. The aggregates (蘊), elements (界), sources (處), grounds (地), and perfections (波羅蜜多) and other vast teachings that can be contemplated are explained to enable discernment. Speaking with the three valid means of cognition (量， प्रमाण pramana) is reasoning. Explaining in accordance with the capacity of those to be tamed is a connection that accords with their continuum. Although one meaning is explained with many names, there is a need to understand from the perspective of each name, just as in the Sutras (經部) explanations are given with different names rather than repeating. Causing fear to opponents and non-Buddhists is like the power of a lion's roar; just as a lion's roar frightens wild animals, the power of explaining selflessness and so on is unbearable. The elephantine voice pervading the assembly does not refer to elephants of the human realm, but to heavenly elephants such as Airavata (伊羅婆那). Just as their sounds are not low or grating, it is said that the voice of the Tathagata avoids these two qualities. The profound dragon-like voice is loud and resounding. When heard from nearby, it does not seem particularly loud, but when heard from afar, it does not seem particularly quiet, being equally balanced near and far, like the sound of clouds, that is, like the voice of a dragon, as explained in the commentary. In the abode of the Nagas (龍), the words of the Naga king are pleasing and dignified, and all Nagas can listen; similarly, the Buddha's teachings are heeded by all beings, gods, asuras, humans, and so on, like the voice of the Naga king. Among the sounds of sentient beings, the voice of the Gandharva (乾闥婆) is the most gentle, so it is as pleasant as the voice of a human, non-human, or Gandharva. The sound of the Kalavinka bird (迦陵頻伽鳥) is melodious, different from the previous pleasantness, producing other different melodious sounds, and is continuous without ceasing; similarly, the Buddha's teachings are continuous without ceasing, and produce other different melodious sounds. Some say that the sound of the Kalavinka bird is so melodious that it enters the minds of sentient beings, and they listen for as long as it lasts, and when the sound ceases, they desire to hear it again because of its melodiousness; similarly, when one hears a single word of the Buddha's teachings, one wants to hear it again.
【English Translation】 In order to attain, one desires to enter the teachings of the Tathagata (Thus-Gone One), feeling great joy. The profound and individually realized Dharmadhatu (Realm of Phenomena), non-conceptual wisdom, and aspects of Bodhi (Enlightenment) are inconceivable. These teachings correctly explain and enable one to understand everything. Alternatively, the various activities accomplished by external objects, the realm of meditative absorption of a yogi, the realm of the Tathagata, and the four powers of medicine and mantras are inconceivable to ordinary beings, so one should not contemplate these but rather explain them within the teachings. The aggregates, elements, sources, grounds, and perfections and other vast teachings that can be contemplated are explained to enable discernment. Speaking with the three valid means of cognition is reasoning. Explaining in accordance with the capacity of those to be tamed is a connection that accords with their continuum. Although one meaning is explained with many names, there is a need to understand from the perspective of each name, just as in the Sutras explanations are given with different names rather than repeating. Causing fear to opponents and non-Buddhists is like the power of a lion's roar; just as a lion's roar frightens wild animals, the power of explaining selflessness and so on is unbearable. The elephantine voice pervading the assembly does not refer to elephants of the human realm, but to heavenly elephants such as Airavata. Just as their sounds are not low or grating, it is said that the voice of the Tathagata avoids these two qualities. The profound dragon-like voice is loud and resounding. When heard from nearby, it does not seem particularly loud, but when heard from afar, it does not seem particularly quiet, being equally balanced near and far, like the sound of clouds, that is, like the voice of a dragon, as explained in the commentary. In the abode of the Nagas, the words of the Naga king are pleasing and dignified, and all Nagas can listen; similarly, the Buddha's teachings are heeded by all beings, gods, asuras, humans, and so on, like the voice of the Naga king. Among the sounds of sentient beings, the voice of the Gandharva is the most gentle, so it is as pleasant as the voice of a human, non-human, or Gandharva. The sound of the Kalavinka bird is melodious, different from the previous pleasantness, producing other different melodious sounds, and is continuous without ceasing; similarly, the Buddha's teachings are continuous without ceasing, and produce other different melodious sounds. Some say that the sound of the Kalavinka bird is so melodious that it enters the minds of sentient beings, and they listen for as long as it lasts, and when the sound ceases, they desire to hear it again because of its melodiousness; similarly, when one hears a single word of the Buddha's teachings, one wants to hear it again.
པར་འདོད་པའོ་ཞེས་ཟེར། ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་མཉེན་པའི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ་དུམ་དུམ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབུགས་རྔུབ་པའི་ཐུང་སྐྱོན་མེད་པས་རིང་བའམ། རྒྱང་རིང་དུ་གྲགས་པའོ། །འདབ་ཆགས་ཛི་བ་ཛི་པ་ཀ་ཞེས་པ་ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྐད་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་སྟེ། དོན་གཉེར་དུ་འགྲོ་བས་ཐོས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་ལྟས་ཡིན་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་གསུང་ཐོས་པ་ལས་ཕྱིས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཚིག་བཙུན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་སྙན་ཅིང་མི་འདའ་བས་ལྷའི་དབང་པོའི་དབྱངས་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུང་གི་བཀའ་གཞན་གྱིས་མི་གཅོག་པའོ། །ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེས་ལྷ་མིན་ཕམ་ཞིང་ལྷ་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་བྱུང་བ་ནས་ལྷ་མིན་རང་འབྱེར་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཀུན་ནས་རྒྱལ་ཏེ་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་གང་ཐོས་པ་རྣམས་བདུད་སོགས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་ཀྱང་ང་རྒྱལ་མེད་པས་མི་འགྱིང་པའམ་མ་ཁེངས་པ། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མ་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨད་ཀྱང་ཞུམ་ 2-165a པ་མེད་པས་སྐུ་མི་དམའ་བ། བྱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའམ་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ་སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དོན་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལྟར་ངེས་པའམ་ཡང་ན་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་སྟེ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའང་ངོ་། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་འགའ་ཞིག་ལུས་ནས་ཚིག་གི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བའམ། བསྟན་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པས་ཚིག་གི་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ་དང་གདུལ་བྱའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྟོན་པས་མ་ཚང་བ་མེད་པ། རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བས་མ་ཆགས་པའོ། །དཔེ་ལ་ལར་འདི་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་སུ་སྣང་། འཁོར་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་བདུད་སོགས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་མི་ཞན་པའམ། དཔེ་ལ་ལར་འདི་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཟེར། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་སྐྱོ་བ་དང་སྐུ་ལ་མི་བདེ་བས་དུབ་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ། རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་གང་དང་ཅི་དྲིས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཆད་པས་དོན་མཐའ་དག་རྒྱས་པར་སྟོན་པའམ། ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྒྱས་པའམ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དགེ་རྩ་མ་སྐྱེད་པ་ཐ་བ་
【現代漢語翻譯】 被稱為『渴望看見』。梵天之音是悠揚的，不會斷斷續續，同樣，佛陀的呼吸沒有短促的過失，所以悠長，或者說傳得很遠。『茲瓦茲瓦卡』鳥的叫聲是吉祥的，就像如果爲了某種目的而去，聽到這種聲音就一定會實現所有目標一樣，聽到佛陀的聲音就成了實現世間和出世間所有目標的吉祥預兆，因為聽到聲音之後，一切事情都會成功。言辭莊重，所有人都覺得悅耳且不可違越，如同帝釋天的聲音一樣，佛陀的教誨不被他人所阻斷。如同天界的戰鼓聲響起，阿修羅戰敗，天人獲勝，阿修羅自行潰散一樣，佛陀也戰勝了一切魔障和反對者，最初轉法輪，凡是聽到的人都能戰勝魔等。即使天界眾生讚美佛陀，佛陀也沒有我慢，不會驕傲自滿；即使魔和外道等詆譭說這個教法不好，佛陀也不會沮喪。『卡拉納』鳥指的是語法學家或預言家，這裡指佛陀所作的關於過去、未來、現在的預言都會如實應驗；或者說，對於所有知識領域，都能像語法一樣準確地解釋，或者說，也符合語法的定義，符合語法規則，遵循所有語音。因為沒有失憶，所以不會遺漏任何要表達的內容，詞語完整；因為對所有要教導的內容都沒有遺忘，所以詞句沒有缺失，對於調伏對象的行為，生起善根、增長善根、最終圓滿的行為，都能完整地展示，沒有遺漏。遠離了因利養等產生的貪戀，所以沒有執著。有些版本中，這裡是『不沮喪』。在僧團中講法，沒有被魔等阻撓的恐懼，所以不怯懦。有些版本中，這裡是『不沮喪』。講法時，不會因為疲倦或身體不適而感到疲憊，所以非常喜悅。因為完全通達了所有知識領域，所以對於任何問題都能毫無阻礙地解答，完整地闡述所有意義，或者說，爲了全面地展示，所以稱為『完整』或『全面』。對於沒有生起善根的眾生... 被稱為『渴望看見』。梵天之音是悠揚的，不會斷斷續續，同樣，佛陀的呼吸沒有短促的過失，所以悠長，或者說傳得很遠。『茲瓦茲瓦卡』鳥的叫聲是吉祥的，就像如果爲了某種目的而去，聽到這種聲音就一定會實現所有目標一樣，聽到佛陀的聲音就成了實現世間和出世間所有目標的吉祥預兆，因為聽到聲音之後，一切事情都會成功。言辭莊重，所有人都覺得悅耳且不可違越，如同帝釋天的聲音一樣，佛陀的教誨不被他人所阻斷。如同天界的戰鼓聲響起，阿修羅戰敗，天人獲勝，阿修羅自行潰散一樣，佛陀也戰勝了一切魔障和反對者，最初轉法輪，凡是聽到的人都能戰勝魔等。即使天界眾生讚美佛陀，佛陀也沒有我慢，不會驕傲自滿；即使魔和外道等詆譭說這個教法不好，佛陀也不會沮喪。『卡拉納』鳥指的是語法學家或預言家，這裡指佛陀所作的關於過去、未來、現在的預言都會如實應驗；或者說，對於所有知識領域，都能像語法一樣準確地解釋，或者說，也符合語法的定義，符合語法規則，遵循所有語音。因為沒有失憶，所以不會遺漏任何要表達的內容，詞語完整；因為對所有要教導的內容都沒有遺忘，所以詞句沒有缺失，對於調伏對象的行為，生起善根、增長善根、最終圓滿的行為，都能完整地展示，沒有遺漏。遠離了因利養等產生的貪戀，所以沒有執著。有些版本中，這裡是『不沮喪』。在僧團中講法，沒有被魔等阻撓的恐懼，所以不怯懦。有些版本中，這裡是『不沮喪』。講法時，不會因為疲倦或身體不適而感到疲憊，所以非常喜悅。因為完全通達了所有知識領域，所以對於任何問題都能毫無阻礙地解答，完整地闡述所有意義，或者說，爲了全面地展示，所以稱為『完整』或『全面』。對於沒有生起善根的眾生...
【English Translation】 It is called 'longing to see'. The voice of Brahma is melodious and not intermittent. Similarly, the Buddha's breath has no shortness, so it is long, or it travels far. The sound of the 'Ziwaziwaka' bird is auspicious, just as if one goes for a purpose and hears this sound, all goals will surely be achieved. Hearing the Buddha's voice becomes an auspicious omen for achieving all worldly and transcendental goals, because after hearing the voice, everything will be successful. The words are solemn, and everyone finds them pleasant and inviolable, like the voice of Indra. The Buddha's teachings are not interrupted by others. Just as the drums of heaven sound, the Asuras are defeated, the Devas win, and the Asuras collapse on their own, the Buddha also defeats all demons and opponents. He first turns the wheel of Dharma, and all who hear it can defeat demons and so on. Even if the beings of the heavens praise the Buddha, the Buddha has no pride and will not be arrogant; even if demons and heretics criticize and say that this Dharma is not good, the Buddha will not be discouraged. The 'Karana' bird refers to a grammarian or a prophet. Here, it means that all the Buddha's prophecies about the past, future, and present will come true; or that for all fields of knowledge, he can explain them accurately like grammar, or that he also conforms to the definition of grammar, conforms to grammatical rules, and follows all phonetics. Because there is no memory loss, nothing to be expressed is omitted, and the words are complete; because there is no forgetting of all that is to be taught, the sentences are not missing. For the actions of those to be tamed, the actions of generating roots of virtue, increasing roots of virtue, and finally perfecting them, can be fully displayed without omission. He is free from the greed caused by offerings and so on, so he is not attached. In some versions, it is 'not discouraged' here. When teaching Dharma in the Sangha, there is no fear of being obstructed by demons and so on, so he is not timid. In some versions, it is 'not discouraged' here. When teaching Dharma, he does not feel tired due to fatigue or physical discomfort, so he is very joyful. Because he has completely mastered all fields of knowledge, he can answer any question without hindrance, and fully explain all meanings, or, in order to fully display, it is called 'complete' or 'comprehensive'. For beings who have not generated roots of virtue... It is called 'longing to see'. The voice of Brahma is melodious and not intermittent. Similarly, the Buddha's breath has no shortness, so it is long, or it travels far. The sound of the 'Ziwaziwaka' bird is auspicious, just as if one goes for a purpose and hears this sound, all goals will surely be achieved. Hearing the Buddha's voice becomes an auspicious omen for achieving all worldly and transcendental goals, because after hearing the voice, everything will be successful. The words are solemn, and everyone finds them pleasant and inviolable, like the voice of Indra. The Buddha's teachings are not interrupted by others. Just as the drums of heaven sound, the Asuras are defeated, the Devas win, and the Asuras collapse on their own, the Buddha also defeats all demons and opponents. He first turns the wheel of Dharma, and all who hear it can defeat demons and so on. Even if the beings of the heavens praise the Buddha, the Buddha has no pride and will not be arrogant; even if demons and heretics criticize and say that this Dharma is not good, the Buddha will not be discouraged. The 'Karana' bird refers to a grammarian or a prophet. Here, it means that all the Buddha's prophecies about the past, future, and present will come true; or that for all fields of knowledge, he can explain them accurately like grammar, or that he also conforms to the definition of grammar, conforms to grammatical rules, and follows all phonetics. Because there is no memory loss, nothing to be expressed is omitted, and the words are complete; because there is no forgetting of all that is to be taught, the sentences are not missing. For the actions of those to be tamed, the actions of generating roots of virtue, increasing roots of virtue, and finally perfecting them, can be fully displayed without omission. He is free from the greed caused by offerings and so on, so he is not attached. In some versions, it is 'not discouraged' here. When teaching Dharma in the Sangha, there is no fear of being obstructed by demons and so on, so he is not timid. In some versions, it is 'not discouraged' here. When teaching Dharma, he does not feel tired due to fatigue or physical discomfort, so he is very joyful. Because he has completely mastered all fields of knowledge, he can answer any question without hindrance, and fully explain all meanings, or, in order to fully display, it is called 'complete' or 'comprehensive'. For beings who have not generated roots of virtue...
བཅས་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་ཐ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པས་ཐ་བ་མེད་པ། 2-165b རྟག་ཏུ་ཆོས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ་རྒྱུན་ཆགས་པ། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་འབེལ་བའམ་རོལ་བར་མཛད་པས་བརྗིད་པའམ་རོལ་པའམ་འབེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསུང་གཅིག་ལ་ཡང་ལྷ་ཀླུ་མི་དང་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྒྲ་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་སྒྲ་ཀུན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུང་གཅིག་གིས་སོ་སོ་རང་རང་གིས་དོན་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད་པའམ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །དང་པོར་ཇི་སྐད་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ཀྱི་ནམ་ཡང་བར་མ་དོར་དོར་བའམ་ཆུད་ཟ་བ་མེད་པས་མི་སྨད་པའམ་མ་སྨད་པའོ། །ཡང་ལམ་འདི་ལ་ཞུགས་པར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དེ་ངེས་པར་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་སྨད་དུ་མེད་པར་ཡང་གོ་བར་བྱའོ། །གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་ནམ་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་འདོམས་པས་དེའི་དོན་དུ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་དོན་འབྱུང་བ་ལས་མི་གཡོ་བའམ་མི་འགྱུར་བའོ། །མི་རིགས་པའམ་མི་ལེགས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་ཆེས་པ་དང་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུངས་པས་བརྟན་པའམ་མ་རྟབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་དྲུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་མི་ཆུང་བ་གསལ་ཞིང་ལེགས་པར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱང་ན་གནས་པ་དང་གདུལ་བྱར་གྱུར་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་ཕ་རོལ་ན་གནས་པས་ཀྱང་། དྲུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ 2-166a ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ཐོས་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་གསུངས་པའམ་འཁོར་ཀུན་དུ་གྲགས་པའོ། །ཆོས་འཆད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དཔེར་བྱས་ཏེ་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་མིང་ངམ་ངག་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀ་བ་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་དང་། ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་ནི། དོན་ནམ་རྩ་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འཆད་པ་དང་། མདོར་བསྟན་པས་འཆད་པ་དང་། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་འཆད་པ་དང་། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལན་མང་པོར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ནི། མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ལ་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོ་བས་གོ་བ་རྣམས་ལ་འཆད་པ་དང་བརྒྱད་དོ། །འདི་དག་གི་དོན་མདོ་ལས་བརྗོད་དོ། །འདོགས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། རྣམ་པར་འབྱེད་
【現代漢語翻譯】 以成就一切眾生的利益為目的，並且使一切眾生都能理解其意義，因此是無與倫比的。 恒常不斷地宣說佛法，因此是隨順或持續的。通過各種各樣的名、詞和文字來豐富或展現，因此是莊嚴、展現或豐富的。即使只說一句話，也能讓天、龍、人、旁生和餓鬼等各類眾生聽到各自的聲音。 通過一句話，使每個眾生都能理解自己想要理解的意義，從而使這些眾生的所有感官都感到滿足或喜悅。最初承諾的誓言最終都能實現，絕不會中途放棄或浪費，因此是無可指責或不被責備的。同樣，如果有人說遵循這條道路就能獲得這個結果，那麼這個結果必定會實現，因此眾生不會說這不是真的，也不會被責備。 當需要調伏的眾生時機成熟時，就會進行教導，因此不會忘記他們的利益，並且不會偏離或改變為他人謀利益的初衷。不會說不合理或不好的話，也不會說得太快或急躁，因此是穩重或不急躁的。正如在佛陀面前的人能夠清晰而良好地聽到不大不小的聲音一樣，即使是遠方的人，以及其他世界的無量眾生，也能像在佛陀面前的人一樣聽到佛法，因此是對所有眷屬宣說，或是為所有眷屬所知。 因為說法沒有障礙，所以用一切事物作比喻，圓滿地闡釋一切意義，因此具備一切殊勝的品質，總共有六十種。佛陀以八種方式宣說佛法：通過名相或言語來揭示事物的本質，例如『柱子』；通過詞語來闡述事物的特性，例如『柱子是無常的』；以符合邏輯的方式進行闡述，即以符合事物本質或根本的方式進行闡述；簡要地闡述；詳細地解釋或區分；通過邏輯來斷除疑惑；反覆進行論證；通過開頭來闡述理解；通過詳細的解釋來闡述理解。以上就是八種方式。這些意義在經文中都有闡述。施設，安置，分別。
【English Translation】 It aims to accomplish the benefit of all sentient beings, and enables all sentient beings to understand its meaning, therefore it is unparalleled. It constantly and continuously proclaims the Dharma, therefore it is compliant or continuous. It enriches or manifests through various names, words, and letters, therefore it is majestic, manifesting, or abundant. Even with just one sentence, it enables gods, nagas, humans, animals, and hungry ghosts, etc., to hear their respective sounds. Through one sentence, it enables each sentient being to understand the meaning they wish to understand, thereby satisfying or delighting all the senses of these sentient beings. The vows initially promised are ultimately fulfilled, never abandoned or wasted midway, therefore it is irreproachable or not blamed. Similarly, if someone says that following this path will lead to this result, then that result will definitely be achieved, therefore sentient beings will not say it is not true, nor will it be blamed. When the time is ripe for the sentient beings who need to be tamed, they will be taught, therefore their benefit will not be forgotten, and they will not deviate or change from the original intention of benefiting others. It does not speak unreasonably or badly, nor does it speak too quickly or impatiently, therefore it is steady or not impatient. Just as those in the presence of the Buddha can hear the sound clearly and well, neither too loud nor too soft, even those far away, and the countless sentient beings in other realms, can hear the Dharma as if they were in the presence of the Buddha, therefore it is proclaimed to all the retinue, or known to all the retinue. Because there is no obstacle to teaching the Dharma, all things are used as metaphors to fully explain all meanings, therefore it possesses all excellent qualities, totaling sixty. The Buddha teaches the Dharma in eight ways: by revealing the essence of things through names or words, such as 'pillar'; by explaining the characteristics of things through words, such as 'the pillar is impermanent'; by explaining in a logical way, that is, by explaining in a way that conforms to the essence or root of things; by explaining briefly; by explaining or distinguishing in detail; by cutting off doubts through logic; by repeatedly arguing; by explaining understanding through the beginning; and by explaining understanding through detailed explanations. These are the eight ways. These meanings are all explained in the sutras. Imputation, placement, distinction.
དོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིང་གིས་ངོ་བོ་བརྗོད་ཅིང་ཚིག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཚིག་གིས་འཆད་པ་དང་། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བའམ་ 2-166b དོན་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའམ་ཚད་མས་འདོགས་སོ་ཞེས་དང་། མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། དེའི་དོན་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་སྤྲོས་ཏེ་ལན་མང་དུ་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །མགོ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་ལ་དོན་གྱི་གནད་མདོ་ཙམ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྤྲོས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའམ། རབ་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དང་པོ་གཉིས་གང་གིས་བཤད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྟན་སོགས་བཞི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་གང་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གང་གིས་སྟོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་དང་། གང་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པས་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་གཏམ་གྱི་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཉལ་བ་དང་འཁྲེས་པ་སོགས་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་འཆད་པར་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་ནི། ཆོས་བཤད་ཀྱང་རང་གི་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའམ་ཚིག་གམ་དོན་གསལ་བར་མ་བསྟན་པས་རྟོགས་བྱའི་ཆོས་མི་གོ་བ་དང་། ཆོས་བསྟན་པར་མི་འདོད་ 2-167a པས་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། མ་ངེས་པའམ་ངེས་དོན་མིན་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་ཆོས་མི་འཆད་པར་དྲང་དོན་འཆད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པས་གཞན་གྱིས་དེའི་དོན་མ་ངེས་པ་དང་། བསྟན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་གང་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་མི་གཅོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དེ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཡང་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ་བསྟན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱས་ཏེ་འཆབ་པ་ཉིད་དེ་འདི་དག་གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉེས་པར་འདོད་དེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གཏན་ནས་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ
【現代漢語翻譯】 དོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། (說：解釋，闡明，顯明，正確地完全顯明) 如是說，通過名言陳述事物的體性，通過語句顯示事物的差別，對於隨信行人，用語句闡述『一切和合事物皆是無常』，對於隨理行人，用理智證實無常性，這是根本，或者具有意義，或者以量成立。僅僅是概括性的陳述，就能安置整體。詳細而廣泛地分析其含義。然後，斷除疑惑就是解釋。爲了不錯謬地理解含義，以多種方式闡述，並多次重複顯明，這就是使含義非常清晰。僅僅提及開頭，就能理解含義的要點，概括性地顯明。詳細地闡述，對於理解者詳細地闡述，廣泛地解釋，這就是正確地完全顯明，或者完全宣說。如是說。 最初的兩種（解釋和闡明）是通過什麼來解釋的？隨後的四種（顯明等）是如何解釋的？最後的兩種（完全顯明等）是對誰解釋的？像這樣，諸佛宣說佛法的這八種方式，是通過誰宣說，如何宣說，對誰宣說這三輪來清凈的。佛陀以完全不分別的圓滿智慧來宣說佛法，但因為對這三輪沒有執著，所以是非常清凈的。不僅如此，應當了知，佛陀宣說佛法遠離八種言語的過失。哪八種呢？ 執著于睡眠和閑聊等，不樂於講法的懈怠；講法時，自己沒有如實理解，或者沒有清晰地闡述語句或含義，導致聽者無法理解所要理解的法；不願講法，不開啟講法的時機；不確定或非了義的法，不講了義的法，而講不了義的法，或者沒有詳細地解釋，導致他人不確定其含義；即使講了法，也不斷除受教者所疑惑的 сомнения (索姆尼，梵文，saṃśaya，疑惑)；不以多種方式反覆確定並闡述，使之遠離 сомнения (索姆尼，梵文，saṃśaya，疑惑)；認為講法是困難的，感到厭倦；對法吝嗇而隱瞞。這些被認為是言語場合中的過失，因為完全沒有這八種過失，所以佛陀的講法是無上的。
【English Translation】 Do. Explanation. Clarification. Manifestation. Correct and complete manifestation. It is said that through names, the essence of things is expressed, and through words, their distinctions are shown. For those who follow faith, the statement 'all compounded things are impermanent' is explained through words. For those who follow reason, impermanence itself is proven through reason. This is the root, or it is meaningful, or it is established by valid cognition. Merely a summary statement can establish the whole body. Its meaning is analyzed in detail and extensively. Then, cutting off doubt is explanation. In order to understand the meaning without error, it is elaborated in many ways, and repeatedly manifested, which is to make the meaning very clear. Merely mentioning the beginning allows one to grasp the essence of the meaning, manifesting it in brief. Elaborating in detail, explaining extensively to those who understand, is correct and complete manifestation, or complete proclamation. Thus it is said. Through what are the first two (explanation and clarification) explained? How are the subsequent four (manifestation, etc.) explained? To whom are the last two (complete manifestation, etc.) explained? In this way, these eight ways in which the Buddhas teach the Dharma are purified by the three wheels of who teaches, how they teach, and to whom they teach. The Buddha teaches the Dharma with perfect non-discriminating wisdom, but because there is no attachment to these three wheels, it is extremely pure. Moreover, it should be known that the Buddha's teaching of the Dharma is free from the eight faults of speech. What are the eight? Laziness, clinging to sleep and idle talk, and not being enthusiastic about teaching the Dharma; teaching the Dharma without truly understanding it oneself, or not clearly explaining the words or meaning, causing listeners to not understand the Dharma to be understood; not wanting to teach the Dharma, not opening the occasion for teaching; not teaching the definitive meaning of the Dharma, but teaching the provisional meaning, or not explaining in detail, causing others to not be certain of its meaning; even if the Dharma is taught, not cutting off the doubts in which the trainees have сомнения (Somni, Sanskrit, saṃśaya, doubt); not repeatedly establishing and explaining in various ways to make them free from сомнения (Somni, Sanskrit, saṃśaya, doubt); feeling weary with the perception of difficulty in teaching the Dharma; being stingy with the Dharma and concealing it. These are considered faults in the context of speech. Because these eight faults are completely absent, the Buddha's teaching is said to be unsurpassed.
། །ཕྱི་མ་འདི་བརྒྱད་ཀྱང་སྔ་མ་བརྒྱད་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཆ་ནས་ལེ་ལོ་མེད་པར་སྟོན། རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བས་དོན་གོ་བར་བྱེད། སྐབས་འབྱེད་དེ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སྟོན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མ་ངེས་པ་སྤངས། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དངོས། བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལན་མང་སྟོན། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་སྟོན། མགོ་སྨྲོས་པས་གོ་བ་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སྟོན་ཞེས་སྦྱར་བ་ཡོད་དེ་དོན་ལ་འབྱོར་པར་འདུག །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་མི་སྣང་ངོ་། ། 所說法自性 བཞི་པ་བཤད་བྱ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ། དད་དང་དགའ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞིག་ལ་འདོད་ཅེ་ན། དགེ་བ་གསུམ་དང་། བཟང་པོ་གཉིས་ 2-167b དང་། ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །བསམ་པའི་དུས་ན་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཡིད་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པའི་བློ་གྲོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་འདི་ནི་དུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་དང་ལེགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་གཉིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སྐད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་མཐུན་པར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟན་པས་གོ་སླ་བའམ་གཟུང་སླ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ། །ཡོན་ཏན་བཞི་ཅན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ལུང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་ཚངས་པར་གྱུར། བསིལ་བར་གྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་ལམ་དེ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཆོས་འདི་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་ཀྱི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མུ་སྟེགས་སོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྡན་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཁམས་ 2-168a གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དེ་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ཡང་སླར་ལྡོག་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་གཏན་དུ་སྤོང་བའི་ལམ་ཡོངས་
【現代漢語翻譯】 此外，後面這八點也從避免前面八點不一致之處的角度，無有懈怠地闡述。因為與理智相關聯，所以能理解意義。通過區分，簡要地闡述。通過詳細解釋，避免不確定性。直接斷除疑惑。多次闡述所要教導的內容。通過詳細闡述，使理解不會感到厭倦。通過開頭陳述，使理解不會感到吝嗇。這些組合在一起，在意義上是豐富的。爲了《智慧堅定論》的解釋，這樣組合的情況並不常見。 所說法之自性 第四，所要解釋的聖法，包括法的總體特徵和需要特別解釋的意趣和隱義。第一，通過『信仰、歡喜』等兩句偈頌來闡述。什麼是所謂的『聖法』呢？具備三種善、兩種好和四種功德的，就是如來所說的聖法。那是什麼呢？在聽聞聖法的時候，因為是生起信心的原因，所以法最初是善的。在思考的時候，因為獲得定解而生起歡喜的原因，所以中間是善的。在修習的時候，因為是產生正確智慧的原因，所以最後是善的。因此，這聖法在初、中、后三個階段都是善和美好的。兩種好是指，對於應該瞭解的世俗諦和勝義諦的兩種意義，如實地、毫不顛倒地闡述，這是意義上的好。與世間廣為人知的語言定義相一致，通過圓滿的詞語和文字來闡述，容易理解或容易接受，這是詞句上的好。具備四種功德的梵行，是指通過教理之法來闡述的聖道本身。梵行在這裡指的是涅槃，如經中所說：『成為梵行，成為清涼，成為涅槃。』獲得涅槃的方法稱為梵行。這聖道具備四種功德：這聖道唯獨存在於此法中，與存在於此法之外的其他外道等不共，是無雜染的。聖道能圓滿地斷除三界的一切煩惱，是圓滿的。即使世間道到達有頂，仍然會退轉，而聖道能永遠斷除三界的一切煩惱。
【English Translation】 Furthermore, these latter eight points also explain without laziness from the perspective of avoiding inconsistencies in the former eight points. Because it is related to reason, it enables understanding of the meaning. Through differentiation, it explains concisely. Through detailed explanation, it avoids uncertainty. It directly cuts off doubts. It repeatedly explains what is to be taught. Through detailed elaboration, it prevents understanding from becoming weary. Through stating the beginning, it prevents understanding from being stingy. These are combined together, and they are rich in meaning. Such combinations are not commonly seen specifically for the explanation of 'Steadfast Intelligence'. The Nature of What is Taught Fourth, the holy Dharma to be explained includes the general characteristics of Dharma and the intentional and hidden meanings that need to be specifically explained. First, it is explained through two verses such as 'faith and joy'. What is considered the 'holy Dharma'? That which possesses three virtues, two goodnesses, and four qualities is called the holy Dharma of the Thus-Gone One. What are they? When listening to the holy Dharma, because it is the cause of generating faith, the Dharma is good in the beginning. When contemplating, because one gains certainty and joy arises, it is good in the middle. When meditating, because it is the cause of correct wisdoms, it is good in the end. Therefore, this holy Dharma is only good and excellent in the beginning, middle, and end. The two goodnesses refer to accurately and non-perversely showing the two aspects of what should be known: the conventional truth and the ultimate truth, which is goodness in meaning. It is easy to understand or easy to grasp because it is taught in accordance with the well-known definitions of language in the world, with complete words and letters, which is goodness in words and phrases. The pure conduct with four qualities refers to the Noble Path itself, which is taught by the Dharma of scripture. 'Pure' here refers to Nirvana, as it is said in the sutra: 'Became pure, became cool, became Nirvana.' The method of attaining Nirvana is called pure conduct. This Noble Path possesses four qualities: This Noble Path exists only in this Dharma, and it is not shared with other non-Buddhists outside of this Dharma, it is unmixed. The Noble Path completely abandons all the afflictions of the three realms, it is complete. Even if the worldly path reaches the peak of existence, it will still revert, while the Noble Path can permanently abandon all the afflictions of the three realms.
སུ་རྫོགས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་ཤེལ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལམ་དེས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་ནས་སླར་མི་སྐྱེ་བར་སེམས་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པས་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས། སྒྲ་བཞིན་དུ་གཟུང་ན་ཡང་དག་པ་ངེས་པའི་དོན་མི་རྟོགས་ཤིང་། དགོངས་པ་ཅན་དྲང་བའི་དོན་དང་ཚིག་གི་དོན་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཤན་འབྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་བཤད་པ་དང་། དགོངས་པ་བཞི་བཤད་པ་དང་། གཉེན་པོར་དགོངས་པ་བརྒྱད་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅས་བསྟན་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་ 2-168b བསྟན་དོན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་ལས་དོན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ན། ཆོས་བདག་མེད་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐར་པའི་ལམ་ལ་གཞུག་པ་ལ་དགོངས་ནས།གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དང་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཏན་མེད་པ་དང་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་། ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་བསྟན་པའི་ནང་ནས། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་ནི་གཏན་མེད་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཞན་དབང་སེམས་སེམས་བྱུང་ལས་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟོང་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། སྔོན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཅེས་སོགས
【現代漢語翻譯】 圓滿成就。聖道如虛空和水晶般自性清凈，是無漏的自性，因此是完全清凈的。此道能去除突發的垢染，使心不再產生，成為無漏的自性，因此是完全調伏的。它被認為是具有四種梵行功德的。如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）根據所化眾生的根器、意樂和傾向來宣說佛法，因此有許多是依隨密意和隱晦密意的方式而宣說的。如果不瞭解這些密意的真正含義，而只是按照字面意思去理解，就無法領悟究竟的真實意義。如果按照字面意思去理解那些具有密意的引導性意義，就會產生顛倒的執著。因此，區分這些密意非常重要。所以宣說了四種隱晦密意、四種密意，以及宣說八種對治密意的利益。這三者中，首先是：對補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人，有情）引導的隱晦密意，對法之體性的隱晦密意，對調伏所化眾生相續中的過患的對治的隱晦密意，以及將詞語和文字所表達的意義從世俗共許的層面轉化為其他意義的隱晦密意。這四種隱晦密意的意義依次是：爲了引導那些無法接受法無我的聲聞（梵文：Śrāvaka，含義：聽聞者）進入解脫道，宣說補特伽羅無我，但蘊等法是存在的，這僅僅是考慮到遍計所執的補特伽羅不存在，而依他起（梵文：paratantra，含義：由他而起）的緣起之法在名言上是存在的。同樣，宣說無自性（梵文：niḥsvabhāva，含義：沒有自性）和無生（梵文：anutpāda，含義：沒有生起）等，並不是說名言上存在的諸法完全不存在，或者沒有生滅的顯現，而是對勝義諦（梵文：paramārtha-satya，含義：最高的真理）的體性或自性的一種隱晦的表達。例如，在宣說三種自性——遍計所執性（梵文：parikalpita-svabhāva，含義：分別假立的自性），依他起性（梵文：paratantra-svabhāva，含義：由他緣而生的自性），和圓成實性（梵文：pariniṣpanna-svabhāva，含義：圓滿成就的自性）時，遍計所執的自性或體性是完全不存在的，因此是無自性。依他起性，即從心和心所產生的顯現為處、事、身的現象，雖然有生滅的顯現，但這是由於因緣和合的緣故，並非自身具有生滅的自性，因此是無生自性。圓成實性是自性涅槃（梵文：nirvāṇa，含義：寂滅），是寂靜、空性、勝義諦，是無自性。對治的隱晦密意是，如前所述，爲了調伏補特伽羅相續中的過患，例如，過去諸佛如毗婆尸佛等。
【English Translation】 Accomplished perfectly. The noble path, like the sky and crystal, is naturally pure, being of the nature of non-leakage, hence it is completely pure. This path removes sudden defilements and makes the mind non-arising again, becoming of the nature of non-leakage, hence it is completely tamed. It is considered to possess the four qualities of pure conduct. The Thus-Gone Ones (Tathāgata) teach the Dharma in accordance with the dispositions, powers, and inclinations of those to be tamed, hence there are many teachings given through intentional and hidden intentions. If one does not understand the true meaning of these intentions and grasps them according to the words, one will not realize the definitive meaning. If one grasps the interpretable meaning with intention and the meaning of the words in a reversed manner, it will lead to error. Therefore, it is very important to distinguish these. Hence, the explanation of the four hidden intentions, the explanation of the four intentions, and the benefits of teaching the eight antidotal intentions are presented. Among these three, the first is: the hidden intention of guiding individuals, the hidden intention regarding the characteristics of phenomena, the hidden intention of the antidote for subduing the faults in the minds of those to be tamed, and the four hidden intentions of transforming the meaning indicated by words and letters from the worldly conventions to other meanings. The meanings of these are, in order: In order to guide the Hearers (Śrāvakas) who cannot accept the selflessness of phenomena onto the path of liberation, it is taught that there are phenomena such as aggregates of the selflessness of individuals, which is intended to mean that the imputed individual does not exist, while the dependent arising phenomena of other-powered nature exist merely nominally. Similarly, saying that there is no self-nature (niḥsvabhāva) and no arising (anutpāda) does not mean that the phenomena that exist nominally are completely non-existent or that there is no appearance of arising and ceasing, but it is a hidden intention regarding the characteristics or self-nature of the ultimate truth. For example, among the three natures—the imputed nature (parikalpita-svabhāva), the other-powered nature (paratantra-svabhāva), and the thoroughly established nature (pariniṣpanna-svabhāva)—the imputed nature or characteristic is completely non-existent, hence it is without characteristics. The other-powered nature, which is the appearance of places, things, and bodies arising from mind and mental factors, although there is an appearance of arising and ceasing, it is due to the power of causes and conditions, and dependent arising, and not by its own self-nature, hence it is without arising self-nature. The thoroughly established nature is naturally in peace, emptiness, ultimate truth, and without self-nature. The hidden intention of the antidote is, as before, for the sake of subduing the faults in the minds of individuals. For example, in the past, Buddhas such as Vipashyin Buddha...
་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་བརྒྱད་བཞིན་ 2-169a ནོ། །བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་དགོངས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་ན་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་ཀྱང་། དོན་ས་ར་ཞེས་པ་རྣམ་གཡེང་དང་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་དེའི་སྔོན་དུ་དགག་པའི་ཨ་ཐུང་སྦྱར་བས་ཨ་ས་ར་རྣམ་གཡེང་མེད་པ་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྙིང་པོར་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་དང་། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་བཞི་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་མི་གཙང་བདག་མེད་པ་ཤེས་པའི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་ཅེས་སོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་གསུམ་མོས་སྤྱོད་དང་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལ་སྦྱར་བར་མཛད་འདུག་ཀྱང་སྦྱར་ཀྱང་རུང་ལ་སོ་སོར་མ་སྦྱར་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བས་ཆོག་གོ། དེ་ལྟར་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོས་ང་ཉིད་དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ 2-169b སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པའི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་མ་འགག་གཟོད་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ། ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་རྩ་ཅུང་ཟད་བྱེད་དུ་མི་བཏུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་ནུས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་སྦྱིན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱིན་སོགས་སྨད་པའམ་ཆེས་ངོ་མཚར་མེད་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་གིས་ཆོག་པ་དང་། དེ་གཅིག་པུ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལྟོས་ན་སྦྱིན་པ་དམན་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཕགས་པར་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུངས་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ་ཅི་རིགས་ཤིག་ཐེག་བསྡུས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་གི
【現代漢語翻譯】 將如以下將要解釋的八種。 『變意』是指並非字面意義，而是意在表達深奧的含義。例如，如經中所說：『無實執實有，顛倒安立處，煩惱極煩惱，得證勝菩提。』如果按字面意思理解這句話，似乎是在說導致無法獲得菩提的因。然而，『薩ra』（藏文：ས་ར་）這個詞既可以指散亂，也可以指精華。因此，在它前面加上否定字首『阿』（藏文：ཨ་），就變成了『阿薩ra』（藏文：ཨ་ས་ར་），意思是無散亂，即專注于增上心學，並將其視為精華。將清凈、安樂、常、我執視為實有，這是對事物顛倒的執著。從這種顛倒中解脫出來，就是了知無常、痛苦、不凈、無我，安住于增上慧學。爲了眾生的利益，長期行持苦行，以煩惱來極度煩惱自身，就能獲得殊勝的菩提。』《大疏》中將前三句偈頌分別與勝解行、見道和修道相聯繫，但即使不這樣對應，也可以將它們與定、慧、精進三者相聯繫。因此，這種『變意』有四種。 第二種是，爲了表明一切佛的法身平等一味，釋迦王佛說：『我即是彼時成佛之毗婆尸佛。』 爲了表達勝義諦的含義，佛陀宣說一切法無自性，不生不滅，本來寂靜，自性涅槃。 同樣，爲了適應不同的時機，對於那些懈怠且無法行持少量善根的人，佛陀說僅僅發願往生極樂世界就能往生，這是指在其他世獲得往生。 爲了適應不同眾生的想法，對於那些能夠廣行佈施等善行的人，佛陀讚歎佈施；對於那些認為少量佈施等就足夠的人，佛陀貶低佈施，或者說佈施沒什麼了不起。對於那些認為僅僅佈施就足夠，並將其視為最殊勝的人，佛陀會說：『與持戒相比，佈施是低劣的，持戒是殊勝的。』 因此，應當瞭解這四種『密意』。具有『密意』的言教非常多，這裡只是簡略地概括說明。 第三，作為對治八種障礙的殊勝大乘……
【English Translation】 They are eight as will be explained below. 'Transformation of meaning' (bsgyur ba ldem dgongs) refers to being mindful of the profound subject matter that is not exactly as the words appear. For example, as it is said: 'Understanding what is without essence as having essence, Fully abiding in what is inverted, Thoroughly afflicted by afflictions, One will attain supreme enlightenment.' If one takes these words literally, it seems to indicate the cause of not attaining enlightenment. However, the word 'sara' (ས་ར་) can refer to both distraction and essence. Therefore, by adding the short negation 'a' (ཨ་) before it, it becomes 'asara' (ཨ་ས་ར་), meaning without distraction, which is understanding the superior training of the mind as the essence. The four thoughts of purity, happiness, permanence, and self are inverted perceptions of reality. Becoming inverted from that is knowing impermanence, suffering, impurity, and selflessness, and fully abiding in the superior training of wisdom. For the sake of sentient beings, if one thoroughly afflicts oneself with the afflictions of long-term asceticism, one will attain supreme enlightenment. In the Great Commentary, the first three lines are connected to the stages of aspiration, seeing, and meditation, but even if they are not connected in that way, it is sufficient to connect them to the three: concentration, wisdom, and diligence. Thus, this 'transformation of meaning' has four aspects. The second is that, intending to show the equality of the Dharmakaya of all Buddhas, the King Shakya said, 'I myself became the Buddha Vipashyin at that time.' Intending the meaning of ultimate truth, all phenomena are taught to be without inherent existence, unborn, unceasing, primordially peaceful, and naturally in nirvana. Similarly, intending another time, for those who are lazy and unable to do even a little virtue, it is said that merely making aspirations to be born in the pure land of the Thus-Gone One Amitabha will result in birth there, which refers to being born in another lifetime. Intending the thoughts of individuals, generosity is praised for those who are capable of extensive giving, etc. For some who think that a little generosity, etc., is sufficient, generosity, etc., is disparaged or shown to be not very extraordinary. For those who think that generosity alone is sufficient and hold it as supreme, it is praised that morality is superior to generosity, and morality is praised as superior. Thus, these four types of 'intentions' should be understood. These statements with 'intentions' occur very frequently, and a summary has been shown as appropriate. Third, as an antidote to the eight obscurations, the supreme vehicle...
་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་བྱོན་པའི་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྐུ་ཚད་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཡང་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མ་བཞེས་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་ཞིང་ཡང་མ་དག་ལ་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སོགས་དུས་བཟང་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་ཀྱི་དུས་སུ་བྱོན་པས་ 2-170a དེ་དག་ནི་མཆོག་ལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལས་དམན་ནོ་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མཉམ་པས་བཟང་ངན་མེད་པར་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གཟིགས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མཆོག་དམན་མེད་པར་འཛིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་རིགས་འབྱེད་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་རིགས་བཟང་པས་གདོལ་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱད་བྱ་མིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རིགས་ངན་གདོལ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྤྱོད་དུ་རུང་བས་རྙེད་སླའོ་སྙམ་དུ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར། གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་ན་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པས་ཆོས་རྙེད་སླའོ་སྙམ་དུ་བརྙས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཟླ་བའི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང་གཟུངས་གང་ཞིག་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་སོགས་དག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ལེ་ལོ་ཅན་དག་ཀྱང་། སྨོན་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་འདེབས་པ་དང་། མཚན་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བཀླགས་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་རྩ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དེས་ནམ་ཞིག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་བདེ་བ་ཅན་ 2-170b དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཚང་རྒྱ་བ་སོགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩོན་པར་ཡང་འགྱུར་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་རྩ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་དཔེར་ན་སྦྱིན་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་འཛིན་ཅན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་དེ་ལས་དམན་པའི་དོན་གྱིས་སྨད་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ལས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒྱགས་པའི་དབང་གིས་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་ཆེན་པོ་ཅ
【現代漢語翻譯】 關於教法的闡述：例如，當壽命為百歲時出現的釋迦王（Shakya King）身材矮小，壽命也只有八十歲，所處的國土也不清凈，所教化的眾生也充滿五濁。而諸如毗婆尸佛（Vipashyi Buddha）等出現在賢劫圓滿時期的佛陀們則更為殊勝。有些人會輕視佛陀，認為我們的導師不如他們。爲了對治這種輕視，佛陀說：『我于彼時彼刻即是毗婆尸佛』。因為所有佛陀在法身上都是平等的，沒有好壞之分。這是佛陀的真實意圖，爲了讓被教化者認為毗婆尸佛也是導師，從而不產生高下之分。 對於輕視佛法，例如，婆羅門會區分種姓，認為婆羅門和剎帝利等高種姓不應與旃陀羅等低種姓混同。而佛陀的教法，即使是低賤的旃陀羅也可以修習，因此容易獲得。爲了對治這種輕視，佛陀說：『如果能像恒河沙數般供養諸佛，才能真正理解大乘佛法』。這表明，如果沒有積累足夠的資糧，就難以證悟佛法，從而消除認為佛法容易獲得的輕視。 對於那些懶惰的人，即使行善甚少，如果發願往生極樂世界，也能如願。同樣，僅僅憶念如來無垢月（Vimalachandra）的名號，就能獲得無上菩提。或者，僅僅誦讀陀羅尼，就能清凈五無間罪等。因此，即使是懶惰的人，通過發願、憶念名號和誦讀陀羅尼等方式積累善根，將來也必定能如經中所說，往生極樂世界，最終成佛。並且，依靠這些善因，他們也會變得越來越精進，從而克服懶惰。 爲了對治那些認為只需少量善根就足夠的人，例如，對於那些執著于佈施的人，讚歎持戒，貶低佈施，以此來表明持戒比佈施更重要。或者，讚歎出世間的功德遠勝於世間的有漏功德。對於某些因自身財富而傲慢的眾生，讚歎佛菩薩的廣大身相和無量財富，讓他們明白，無論世間的身體和財富多麼美好，都無法與佛菩薩相比。
【English Translation】 Regarding the teaching of the Dharma: For example, Shakya King (Shakya King) who appeared when the lifespan was a hundred years was short in stature and only lived to eighty years. The land he was in was also impure, and the beings he taught were full of the five degenerations. Buddhas such as Vipashyi Buddha (Vipashyi Buddha) appeared in the auspicious kalpa of perfection, so they are superior. Some people despise the Buddha, thinking that our teacher is inferior to them. To counter this contempt, the Buddha said, 'I was Vipashyi Buddha at that time.' Because all Buddhas are equal in the Dharmakaya, there is no good or bad. This is the Buddha's true intention, to make those who are taught think that Vipashyi Buddha is also a teacher, so that there is no distinction between high and low. Regarding contempt for the Dharma, for example, Brahmins distinguish castes, thinking that Brahmins and Kshatriyas and other high castes should not be mixed with Chandalas and other low castes. But the Buddha's teachings can be practiced even by the lowly Chandalas, so it is easy to obtain. To counter this contempt, the Buddha said, 'If you can make offerings to Buddhas as numerous as the sands of the Ganges, you can truly understand the Mahayana Dharma.' This shows that without accumulating enough merit, it is difficult to realize the Dharma, thereby eliminating the contempt that the Dharma is easy to obtain. For those who are lazy, even if they do little good, if they vow to be reborn in Sukhavati, they will be able to fulfill their wish. Similarly, merely remembering the name of the Tathagata Vimalachandra will attain unsurpassed Bodhi. Or, merely reciting a dharani will purify the five heinous crimes, etc. Therefore, even lazy people, by accumulating merit through making vows, remembering names, and reciting dharanis, etc., will surely be reborn in Sukhavati and ultimately attain Buddhahood, as stated in the scriptures. And, relying on these good causes, they will also become more and more diligent, thereby overcoming laziness. To counter those who think that only a small amount of merit is enough, for example, for those who are attached to generosity alone, praise morality and belittle generosity, thereby showing that morality is more important than generosity. Or, praise the merits of the supramundane far more than the mundane contaminated merits. For some beings who are arrogant because of their own wealth, praise the vast bodies and immeasurable wealth of the Buddhas and Bodhisattvas, so that they understand that no matter how beautiful the mundane body and wealth are, they cannot compare with the Buddhas and Bodhisattvas.
ི་ཡང་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དམན་པ་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་བསྔགས་པས་ཟག་བཅས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བའི་འདོད་ཡོན་ལ་ངན་སྐྱུགས་ལྟར་མཐོང་ནས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ལས་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས། ཕྱིས་དེ་དྲན་པས་བདག་གིས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བདག་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འགྱོད་པས་སེམས་དཀྲུགས་ནས་དགེ་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་ 2-171a པ་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་པས་འགྱོད་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ན་ཕན་པ་བྱས་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་དད་ཅིང་དགེ་རྩ་རིམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་ནམ་ཞིག་མཐོ་རིས་སོགས་ཀྱི་བདེ་བར་འབྲེལ་བ་ལ་དགོངས་ནས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསུངས་པའོ། །བྱང་སེམས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ལས། ཕྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བཏང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་འདོད་པའི་གཉེན་པོར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་མཐར་སངས་རྒྱས་འཐོབ་ཅེས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་སོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་གང་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་མཆོག་དེ་ལས་བཤད་མ་ཐག་པ་གཉེན་པོ་བརྒྱད་པོ་དེས། གང་ཟག་དེའི་སྒྲིབ་པའམ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི་ཉེས་པ་དེ་ཐམས་ 2-171b ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ཚིག་གམ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གཟུངས་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལ་བརྙེས་པ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བློ་ལ་འཛིན་པ་དང་། དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སེམས་ཅན་བློ་ལྡན་མཆོག་དེ་ཡིས། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཐེ
【現代漢語翻譯】 此外，（如果有人）認為（佛陀所說的）並非如此，那麼爲了對治沉迷於世間低劣享樂——五妙欲的貪執，佛陀讚歎清凈佛土中無量無邊的安樂受用，讓他們像厭惡嘔吐物一樣看待輪迴中充滿痛苦的慾望，從而下定決心出離。有些眾生因為無知而冒犯了佛陀和菩薩，之後又因憶起此事而心生懊悔，認為自己做了極其不該做的事，將會墮入惡道，這種懊悔會擾亂他們的心緒，成為他們如理行善的障礙。 爲了對治這種情況，佛陀說，即使冒犯了佛陀和菩薩，也能升入天界，從而消除他們的懊悔。如果冒犯了他們都能升入天界，那麼利益他們又該如何呢？從而讓他們生起信心，逐漸增長善根。雖然冒犯佛菩薩會遭受痛苦的果報，但佛菩薩以其願力，總會在某個時候讓他們與天界等安樂相連，因此佛陀是考慮到對治（惡業）才這樣說的。對於那些不確定是否為菩薩種性的人，他們可能過去曾行持菩薩行，但後來受到聲聞等善知識的影響，轉而修習聲聞乘，放棄了菩薩行。爲了對治這種想要從大乘退轉的想法，佛陀宣說一切聲聞最終都將成佛，從而將他們導向一乘，讓那些想要通過聲聞乘獲得寂滅的人也能傾向於大乘。 如上所述，無論是誹謗佛陀和佛法等八種（罪業）中的哪一種，都是眾生的業障。爲了對治這些業障，佛陀宣說了殊勝的大乘。通過大乘所宣說的這八種對治法，那個人所有的業障，或者說所有阻礙他進入大乘的障礙，都將被清除。如果有人通過詞句或意義來宣說這八種對治八種業障的偈頌，例如在二句陀羅尼中宣說的『誹謗佛陀和佛法』等兩句偈頌，並且能夠記住這些詞句，清楚地分辨其中的意義，那麼這個聰慧之人將獲得十種功德。哪十種呢？
【English Translation】 Furthermore, (if someone) thinks that (what the Buddha said) is not so, then in order to counteract the attachment to the inferior enjoyments of the world—the five sensual pleasures—the Buddha praises the immeasurable and boundless blissful enjoyments of the pure Buddha-fields, so that they see the desires of samsara, which are full of suffering, as if they were disgusted with vomit, and thus resolve to renounce them. Some sentient beings, because of their ignorance, offend the Buddhas and Bodhisattvas, and later, remembering this, feel remorse, thinking that they have done something extremely wrong and will fall into the lower realms. This remorse disturbs their minds and becomes an obstacle to their proper engagement in virtue. To counteract this, the Buddha says that even if one offends the Buddhas and Bodhisattvas, one can still be reborn in the heavens, thereby eliminating their remorse. If one can be born in the heavens even by offending them, then what need is there to mention the benefits of helping them? This will give rise to faith and gradually increase their roots of virtue. Although there is suffering as a result of offending the Buddhas and Bodhisattvas, the Buddhas and Bodhisattvas, through their vows, will at some point connect them to the bliss of the heavens, etc. Therefore, the Buddha spoke in this way in consideration of counteracting (evil deeds). For those who are uncertain whether they are of the Bodhisattva lineage, they may have practiced the Bodhisattva conduct in the past, but later, influenced by Hearer (Śrāvaka) and other virtuous friends, they turned to practicing the Hearer Vehicle and abandoned the Bodhisattva conduct. To counteract this desire to regress from the Mahāyāna, the Buddha declares that all Hearers will eventually attain Buddhahood, thereby guiding them to the One Vehicle, so that those who wish to attain Nirvana through the Hearer Vehicle can also incline towards the Mahāyāna. As mentioned above, whichever of the eight (sins), such as slandering the Buddha and the Dharma, is an obscuration for sentient beings. To counteract these obscurations, the Buddha proclaimed the supreme Mahāyāna. Through these eight antidotes proclaimed by the Mahāyāna, all the obscurations of that person, or all the obstacles that hinder him from entering the Mahāyāna, will be cleared away. If someone proclaims these verses that show the eight antidotes to the eight obscurations through words or meaning, such as the two verses proclaimed in the two-line Dhāraṇī, 'Slandering the Buddha and the Dharma,' and is able to remember these words and clearly distinguish their meaning, then this wise person will obtain ten merits. What are the ten?
ག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་ཤིང་དད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སམ་ཁམས་ནི་ཟད་པར་ཏེ་མཐའ་དག་བལྟས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་གཉིས་མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདིར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཕྱི་མར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ནི། ཤི་ནས་རང་གིས་གང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དེ་ལས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་དོན་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་སོགས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང་། མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའོ། ། 如是說之總結 ལྔ་པ་ཆོས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་ནུས་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་པོ། རྒྱུན་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྙེད་ 2-172a བཀུར་གྱི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པ་དང་མཁས་པའི་སྙན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ། སེམས་ཅན་གང་ལ་ཆོས་གང་བསྟན་པར་འོས་པ་དེ་སྟོན་པ་སོགས་ཆོས་འཆད་ཚུལ་གྱི་ཐབས་སམ་ཆོ་ག་བཟང་པོ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་བཤད་པས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་དཔེར་ན་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ་མེར་སྣང་ཞིང་ཉི་མས་དྲོ་བ་དང་ལོ་ཏོག་སོགས་སྨིན་པས་ཕན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 修法品 དེ་ལྟར་ཆོས་འཚོལ་བས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། 總說 དང་པོ་བློ་ལྡན་གཉིས་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་ལས་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ། དོན་ཀུན་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་པ་དང་། མཐུན་པར་ཞུགས་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར། དང་པོ་དོན་ཀུན་ཤེས་པ་ནི། བློ་ལྡན་མོས་སྤྱོད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བདེན་པ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཡོད་པ་གཉིས་ལ། ལོག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་རྣམ་སྤངས་ཞེས་པ། མོས་སྤྱོད་པས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ 2-172b པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མཐུན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་ལོག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་མ
【現代漢語翻譯】 對於所有偉大的佛法，以虔誠的信仰，大乘的種姓或界限將會被完全看到，並且在死亡時，會獲得極大的喜悅，這兩種在今生顯現的功德。來世的八種功德是：死後能夠隨心所欲地轉生；在所有轉生中都能憶起前世；與導師佛陀相遇；從佛陀那裡聽聞殊勝的佛法；對大乘生起信心，並具有理解其意義的智慧；獲得如勇猛行等三摩地之門；獲得如無盡寶藏等陀羅尼之門；最終迅速獲得無上菩提。 如是說之總結 第五，通過讚歎講法的功德來總結要義：像這樣，能夠毫不顛倒地宣講佛法的賢善智慧，恒常不厭倦于講法，不為名利，而是對眾生懷有慈悲心，具備六度，在世間廣為流傳聖者和智者的美名，知曉對何種眾生應宣講何種佛法等講法的方式或儀軌的善知識，這樣的菩薩是善於宣說正法的。他宣講正法，在人群中猶如太陽般閃耀，如同太陽以溫暖和成熟莊稼等方式利益眾生一樣，利益眾生。這是《大乘經莊嚴論》中宣說的第十三品，即解釋品。 修法品 如是，尋求佛法並具有廣大學識的人，必須修行佛法，因此修法品分為總說、別說和總結三部分。 總說 首先，以『具慧者』等六個偈頌進行闡述。經中對修行的分類進行了闡述，即通達一切義、通達一切法、在法上隨法修行、和諧進入以及行於和諧之法。如經文以五個詞語所示，首先是通達一切義，即具慧、具信的菩薩，對於二諦，或者對於遍計所執、依他起和圓成實這二者，『遣除邪謬與真實』，以信行證悟二無我，這與實相相符，因此相對於世俗的智慧而言，是不顛倒的。
【English Translation】 For all the great Dharmas, with devout faith, the lineage or realm of the Mahayana will be completely seen, and at the time of death, great joy will be attained, these two are the merits that appear in this life. The eight merits that appear in the next life are: after death, being able to be reborn as one wishes; in all rebirths, remembering all lifetimes; encountering the teacher Buddhas; hearing the supreme Dharma from those Buddhas; generating faith in the Mahayana and possessing the wisdom to understand its meaning; obtaining the doors of Samadhi such as the Heroic Progress; obtaining the doors of Dharani such as the Inexhaustible Treasury; and finally, swiftly attaining unsurpassed Bodhi. Summary of What Was Said Fifth, summarizing the meaning through praising the merits of teaching the Dharma: Like this, the virtuous wisdom capable of expounding the Dharma without any inversion, constantly without weariness in teaching the Dharma, not for the sake of gain and honor, but possessing compassion for sentient beings, endowed with the six perfections, widely renowned in the world for the fame of saints and scholars, knowing the good methods or rituals of how to teach the Dharma, such as teaching whatever Dharma is appropriate for whatever sentient being, such a Bodhisattva is one who speaks the Dharma well. By teaching the Dharma, he shines brilliantly in the assembly of people like the sun, and benefits sentient beings in the same way that the sun benefits by warming and ripening crops, etc. This is the thirteenth chapter, the Explanation Chapter, as explained in the Ornament for the Mahayana Sutras. Practice Chapter Thus, one who seeks the Dharma and possesses great learning must practice the Dharma, therefore the Practice Chapter is divided into three parts: general statement, specific explanation, and summary. General Statement First, it is explained with six verses beginning with 'The Wise One' etc. In the Sutra, the classification of practice is explained, namely, knowing all meanings, knowing all Dharmas, practicing the Dharma in accordance with the Dharma, entering harmoniously, and engaging in harmonious Dharma. As shown by the five words in the Sutra, first, knowing all meanings is that the wise and faithful Bodhisattva, regarding the two truths, or regarding the two, the completely imputed and the other-dependent and the perfectly established, 'eliminating the false and the true,' by faith and practice realizing the two selflessnesses, this is in accordance with reality, therefore, relative to worldly wisdom, it is not inverted.
་ཡིན་པ་ད༷ང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བློ་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་དག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མོས་སྤྱོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ༷་གྱི༷ས། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་དག་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀུན་ཤེས་ནས་ཞེས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མིང་དང་མཚན་མ་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མེད་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མེད། འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་བདག་གཉིས་པོ་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་དོན་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་པར་ཀུན་ནས་ཤེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་གི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྙོན་མེད་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་འདི་ལ་སུས་ཀྱང་མེད་ཅེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ་འདི་མེད་ན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའང་ཡེ་ནས་མི་སྲིད་ན་ཡང་འཁོར་འདས་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་སུ་ཡང་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དབང་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་མིན་རྟོག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་སྐྱོན་ 2-173a ཅན་དུ་བྱས་པས་རེ་སྨོན་གྱི་གནས་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་བདག་གཉིས་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་ལ་མེའི་ཚ་བ་དང་ཆུའི་གཤེར་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་བདག་གཉིས་དང་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་གང་གི་ཡང་མཚན་མ་མེད་པས་སྨྲ་བ་དང་བསམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མེད་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས་པའམ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས་ནས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཤེས་པ་ནི། མདོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྗོད་བྱེད་ཆོས་རྣམས་ཀུན། དཔེར་ན་ཆུ་བརྒལ་བ་ལ་གཟིངས་མེད་དུ་མི་རུང་ཡང་ཆུ་ལ་བརྒལ་ཟིན་ནས་གཟིངས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཟིན་པས་གཟིངས་ཁོ་ན་ལ་བ
【現代漢語翻譯】 並且因為是世俗之人，若與超越世俗的智慧相比，也並非完全正確，因此這二者是完全不同的自性。像這樣，通過信奉和修習空性，無愿和無相三摩地，就能完全瞭解人與法二者皆無我。通過空性三摩地，理解到人與法只是通過名字、相、符號和術語來假立的，從而認識到遍計所執的自性是空性。人的我，無論是作為所取的自性還是能取的自性，都不存在；色聲等諸法的我，無論是作為所取的自性還是能取的自性，都不存在，因此這二者就像兔角一樣，實際上從未存在過，從而完全瞭解。顯現為能取和所取的所依，即依他起的自心和心所，雖然存在虛妄的分別，但作為世俗諦是存在的，因為由遍計所執產生的各種煩惱和輪迴痛苦是無可否認、真實不虛的。誰也不能說這些不存在，因為如果這些不存在，那麼雜染和清凈的安立也根本不可能存在，然而對於輪迴和涅槃的存在，沒有人會爭論。像這樣，雖然依他起存在，但由於它是不真實的分別，是痛苦的根源，並且被貪 attachment 等煩惱所染污，因此不是希求的對象，通過無愿三摩地，就能如實地瞭解它的自性。圓成實性是遠離二我和能取所取的自性，它就像火的熱性和水的濕性一樣，是諸法的法性，本來就存在。如果沒有它，那麼二我和能取所取就會存在。像這樣，雖然法性圓成實存在，但由於它沒有任何能取所取的戲論之相，因此言說和思慮的分別寂滅，通過無相三摩地就能瞭解，從而完全瞭解存在與不存在的意義。或者說，完全瞭解遍計所執和依他起這二者是世俗諦，以及圓成實是勝義諦，從而完全瞭解它們存在與不存在的意義。第二，什麼是了解法？像這樣，瞭解經部等的教義，即瞭解經部等名、詞、字句集合的能詮諸法。例如，渡河時不能沒有船，但渡過河后，船的任務已經完成，因此執著于船本身 2-173a 是不必要的。
【English Translation】 And because they are worldly beings, even when compared to the wisdom that transcends the world, they are not entirely correct. Therefore, these two are of completely different natures. In this way, through devotion to and practice of emptiness, the wishless and signless samadhis, one can fully understand that both persons and dharmas are without self. Through the samadhi of emptiness, understanding that persons and dharmas are merely imputed through names, signs, symbols, and terms, one recognizes that the nature of the completely imputed is emptiness. The self of a person, whether as the nature of what is grasped or the nature of what grasps, does not exist; the self of forms, sounds, etc., whether as the nature of what is grasped or the nature of what grasps, does not exist. Therefore, these two are like rabbit horns, never having existed in reality, thus fully understanding. The basis of what appears as grasper and grasped, which is the other-powered mind and mental factors, although there is false discrimination, it exists as a conventional truth, because the various afflictions and sufferings of samsara arising from the completely imputed are undeniable and truly not deceiving. No one can say that these do not exist, because if these did not exist, then the establishment of defilement and purification would be impossible. However, no one disputes the existence of samsara and nirvana. In this way, although the other-powered exists, because it is unreal discrimination, the source of suffering, and is defiled by afflictions such as attachment, it is not an object of desire. Through the wishless samadhi, one can understand its nature as it is. The perfectly established is the nature of emptiness, free from the two selves and the grasper and grasped. It is the dharma-nature of all dharmas, like the heat of fire and the wetness of water, existing from the beginning. Without it, the two selves and the grasper and grasped would exist. In this way, although the dharma-nature, the perfectly established, exists, because it has no signs of the proliferation of grasper and grasped, the discrimination of speech and thought is pacified. Through the signless samadhi, one can understand this, thereby fully understanding the meaning of existence and non-existence. Or, fully understanding that the completely imputed and the other-powered are conventional truths, and that the perfectly established is the ultimate truth, thereby fully understanding the meaning of their existence and non-existence. Second, what is understanding dharma? In this way, understanding the teachings of the sutras, etc., is understanding the expressive dharmas of the collection of names, words, and letters of the sutras, etc. For example, when crossing a river, one cannot do without a boat, but after crossing the river, the task of the boat is completed, so clinging to the boat itself 2-173a is unnecessary.
རྟེན་མི་དགོས་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་གོ་ཞིང་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཟིངས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྤང་བ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ཚིག་དོན་ལ་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ལ་ཆོས་ 2-173b ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། མོས་སྤྱོད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དང་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིས། ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་གཉིས་སྤངས་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་གཟུགས་བརྙན་ནམ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་ནས་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲོད་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །བཞི་པ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ནི། དེ་ནས་བྱང་སེམས་དེས་ནི་ས་དང་པོར་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ལམ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཀུན་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉན་རང་ལས་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་སྐྱོན་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་པས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བསྒོམ་ལམ་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྔར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱས་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །གང་གིས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྗེས་ཐོབ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་ 2-174a འཇོག་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་གི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་སྤེལ་མར་སྤྱོད་པ་ཡིས། རིམ་པ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ས་ནི་གཉིས་པ་སོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ། མཐོང་ཟིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡི་ཆོས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། 各別說 དེ་ལྟར་མདོ་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་ལྔ་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་མོས་སྤྱོད་ནས་བསྒོམ་ལམ་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་སྒྲུབ་པ་བྱེད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དཔེས་བསྟན་པ་གསུམ། 修持大乘之緣 དང་པོ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ནི་འཁོ
【現代漢語翻譯】 爲了能夠理解和明白那些不需要依賴（其他事物）就能表達的法，我們應當明白，那些被組合起來，以名字、詞語、文字等形式出現的法，也如同筏子一般。因此，我們應當避免僅僅滿足於聽到詞語本身，而應當專注于通過思考詞語的含義來培養智慧，這被稱為『知法』。第三，與法相符地修行：通過在勝解行位（mos spyod）聽聞佛法，並依靠思所成慧（bsam pa'i shes rab）來了解法和義，從而區分正確和錯誤。如前所述，以影像或普遍概念的方式理解二無我（bdag med gnyis），爲了使這種理解變得圓滿、清凈，並轉化為超越世間的智慧，我們應當從暖位（drod）到最勝法位（chos mchog）逐步修習。這就是與法相符地修行。第四，一致地進入（法）：此後，菩薩在初地，即極喜地（rab tu dga' ba），獲得見道（mthong lam）菩薩的自性，與一切（諸佛）平等，獲得超越世間的無分別智慧，這種智慧超越了聲聞和獨覺，是無上的。通過證悟法性（chos nyid）的意義，菩薩完美地進入初地，與一切（諸佛）一致地進入，這被稱為修行。第五，在相應的法中行持：這是指在修道位（bsgom lam）的修行。通過先前在見道位獲得的（智慧），徹底斷除所有見所斷的煩惱，爲了斷除所知障（shes bya'i sgrib pa），從二地到十地進行修習。那麼，斷除障礙的智慧是怎樣的呢？后得位（rjes thob）的清凈世間智慧能夠了解一切所知，而等持位（mnyam bzhag）的無分別智慧能夠如實地瞭解如同虛空般的法性。這兩種智慧以一種跟隨另一種的方式交替運作，從而在二地等其餘各地上，行持已經證悟和與之相應的法。 總而言之，正如經中所說的五種修行方式，從勝解行到修道位的十地，總體上展示了修行的過程。接下來，將從細節上進行闡述，包括修行的順緣、修行的本質，以及如何通過比喻來展示修行的方式這三個方面。 首先，修行的順緣是輪迴（'khor）。
【English Translation】 In order to understand and comprehend those teachings that can be expressed without relying on (other things), we should understand that those teachings that are combined and appear in the form of names, words, and letters are also like a raft. Therefore, we should avoid merely being satisfied with hearing the words themselves, and instead focus on cultivating wisdom by contemplating the meaning of the words, which is called 'knowing the Dharma'. Third, practicing in accordance with the Dharma: By listening to the Dharma in the stage of adhimukti-caryā (mos spyod), and by relying on the wisdom of contemplation (bsam pa'i shes rab) to understand the Dharma and its meaning, thereby distinguishing between right and wrong. As mentioned earlier, understanding the two selflessnesses (bdag med gnyis) in the manner of an image or a universal concept, in order to make this understanding complete, pure, and transform it into wisdom that transcends the world, we should gradually practice from the stage of warmth (drod) to the stage of supreme Dharma (chos mchog). This is practicing in accordance with the Dharma. Fourth, entering (the Dharma) in accordance: Thereafter, the Bodhisattva on the first bhumi, namely the Joyful Land (rab tu dga' ba), attains the nature of a Bodhisattva of the Path of Seeing (mthong lam), becoming equal to all (Buddhas), and attains the non-conceptual wisdom that transcends the world, which surpasses the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, and is unsurpassed. By realizing the meaning of the nature of reality (chos nyid), the Bodhisattva perfectly enters the first bhumi, entering in accordance with all (Buddhas), which is called practice. Fifth, practicing in accordance with the corresponding Dharma: This refers to the practice in the stage of the Path of Meditation (bsgom lam). By completely exhausting all the afflictions to be abandoned by seeing, through the (wisdom) previously attained in the Path of Seeing, in order to abandon the obscurations to knowledge (shes bya'i sgrib pa), practice is intensely applied from the second to the tenth bhumi. So, what is the wisdom that eliminates the obscurations like? The pure worldly wisdom of the subsequent attainment (rjes thob) is able to know all that can be known, and the non-conceptual wisdom of meditative equipoise (mnyam bzhag) is able to know the nature of reality as it is, like space. These two wisdoms operate alternately in a way that one follows the other, thereby practicing the Dharma that has already been realized and is in accordance with it on the second and other remaining bhumis. In summary, just as the five modes of practice are taught in the sutras, from adhimukti-caryā to the ten bhumis of the Path of Meditation, the process of practice is generally shown. Next, it will be elaborated in detail, including the favorable conditions for practice, the essence of practice, and how to demonstrate the method of practice through metaphors, these three aspects. First, the favorable condition for practice is samsara ('khor).
ར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པ། སྔོན་བསོད་ནམས་བགྱིས་པའི་ལས་འཕྲོ་ཡོད་པ་བཞི་དང་ལྡན་ན་བསྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཤད་པ་ལ་གནས་ནི་བློ་ལྡན་དེས་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང་གཅན་གཟན་གདུག་པ་སོགས་མེད་པས་གནས་བཟང་བ་དང་། ས་ཆུ་འཕྲོད་ཅིང་ནད་མི་སྐྱེད་པ་དང་ཤུ་བ་དང་མཛེ་སོགས་མེད་པའི་ས་བཟང་བ་ཡིད་དང་འཐད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཚུངས་པའི་དགེ་བའི་གྲོགས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱེད་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིན་པར་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་འགྲུལ་དང་། 2-174b མཚན་མོ་སྒྲ་ཡི་གླག་ཅོལ་ཆེ་བ་སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་མེད་པས་ཉམས་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུར་གནས་ན་རྣལ་འབྱོར་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་གནས་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཀྱི་གང་བྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་རྩོམ་པར་མི་བྱའོ། །གྲོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྐྱེན་མཆོག་ཡིན་པས་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་བདེན་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་ཡི་དོན་མཐོང་བ་དང་། གཞན་ལ་ཆོས་སྨྲ་བའམ་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་བརྩེ་བ་ཅན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི། བརྟེན་པར་བྱ་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པས་དམིགས་པ་བཟང་བ་དང་། དགེ་རྩ་ཆུང་ངུས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསགས་པས་རྟོན་པ་བཟང་བ་དང་། ནམ་སེམས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བསམས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤོང་བ་དང་། ནམ་སེམས་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ 2-175a རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསམས་ཏེ་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་བསྒོམ་པས་ཞུམ་པ་སྤོང་པར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒོམས་ཏེ་མི་གཡོ་བར་དེ་གའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་བཟང་པོ་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་། རང་སའི་ག
【現代漢語翻譯】 成就修行的四大順緣是：安住于和合之處，依止殊勝之人，自身善愿具足，以及往昔積累的福德資糧。具備這四種條件，修行才能圓滿成就。現在來解說這些條件：首先，'處所'方面，有智慧的人應當選擇容易獲得生活所需、障礙少的地方，例如沒有不馴服的人和兇猛的野獸等，這是處所殊勝；選擇地水相宜、不生疾病、沒有麻風等疾病的吉祥之地，這是心之所悅；有持戒和見解相同的善友；沒有禪修的違緣，例如白天人群喧囂，夜晚噪音嘈雜等，沒有禪修的荊棘，具備安樂修行的功德。在這樣的地方安住，修行才能增上。反之，則會成為修行的障礙。因此，首先要謹慎選擇處所，不要隨意開始修行。 '依止殊勝之人'是所有功德的殊勝之因。那麼，殊勝之人的特徵是什麼呢？進入大乘道的菩薩，聽聞了大量的經論，通達了證悟的真諦，並且能夠開示講解佛法，慈悲利他，不厭倦地利益眾生。這樣的殊勝之人，應當視為可以依止的大善知識。 '自身善愿具足'是指修行者自身對於大乘佛法有強烈的希求心，以聞、思、修三種智慧來觀察，這是殊勝的觀察；不以微小的善根為滿足，盡力積聚福德和智慧資糧，這是殊勝的依止；當內心散亂和掉舉時，認識到這是過失，並專注于止的修持；當內心低沉和昏沉時，憶念佛菩薩的功德、禪定的利益以及諸法的自相和共相，從而提升心力，這是觀的修持；當內心既不掉舉也不低沉時，安住于這種狀態，修持舍，不加改變地安住其中。像這樣，止、觀、舍三種修持是修行者殊勝的方便，應當具備。並且要守護自己的誓言。
【English Translation】 The four great conditions for accomplishment are: residing in a harmonious place, relying on a noble person, having well-wishing oneself, and having the karmic residue of past merits. With these four conditions, practice will be perfectly accomplished. Now, to explain these: Firstly, regarding 'place', the wise should choose a place where it is easy to obtain the necessities of life with little effort, and where there are few obstacles, such as no unruly people or ferocious beasts. This is an excellent place. Choose an auspicious place where the land and water are suitable, do not cause disease, and there are no diseases such as scabies and leprosy. This is pleasing to the mind. Have good virtuous friends who share the same ethics and views. There are no obstacles to meditation, such as the hustle and bustle of people during the day and loud noises at night. Without the thorns of meditation, it possesses the qualities of comfortable practice. Residing in such a place will increase practice. Conversely, these obstacles will hinder practice. Therefore, one must first carefully examine the place and be cautious, and not start practicing randomly. 'Relying on a noble person' is the supreme cause of all qualities. So, what are the characteristics of a noble person? A Bodhisattva who has entered the Great Vehicle, who has heard a great deal of scriptural teachings, who has understood the truths of realization, who is skilled in speaking or explaining the Dharma to others, who is compassionate and selfless, and who is tireless in benefiting others. Such a noble person should be recognized as a great virtuous friend to rely upon. 'Having well-wishing oneself' means that the practitioner themselves has a strong desire for the Dharma of the Great Vehicle, and contemplates with the three wisdoms of hearing, thinking, and meditation. This is excellent contemplation. Not being content with small roots of virtue, but accumulating merit and wisdom as much as possible. This is excellent reliance. When the mind becomes agitated and distracted, recognizing this as a fault and focusing on the signs of quiescence. When the mind becomes depressed and dull, contemplating the qualities of the Buddhas and Bodhisattvas, the benefits of Samadhi, and the characteristics of all phenomena, both specific and general, thereby uplifting the mind. This is the contemplation of insight, which overcomes depression. When there is neither agitation nor depression, remaining in that state, practicing equanimity, and abiding there without change. In this way, the three practices of quiescence, insight, and equanimity are excellent methods for practitioners, and should be possessed. And one must guard one's vows.
ནས་སྐབས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་ས་དང་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་བཟང་པོ་དང་། ལམ་དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཟང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་པའམ་སྨོན་ལམ་གྱི་གོ་ཆ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པའོ། །སྔོན་བསོད་ནམས་བགྱིས་པའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་ཤིང་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་དང་ཕྲད་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང་། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་དལ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། ལུས་ལ་ནད་མེད་པས་ཆོས་ལ་སྦྱོར་རུང་བ་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྔའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟ་དེའི་འབྲས་བུ་སྣང་བས་ན་དུ་བས་མེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། ། 修持大乘定義 གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ 2-175b སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བསྟན་པ་དང་། སླར་ཡང་ཕྱེས་ཏེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་ཉོན་མོངས་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་བའི་ཤེས་རབ་དམིགས་པ་མེད་པ་བསྟན། སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བར་འཇུག་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ན། དམན་ལམ་པ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་ཟད་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བཟུང་ནས་འཁོར་འདས་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་ཞེན་པའི་བསམ་པ་དྲག་པོས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ཞི་བར་འཇུག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྟེར་བའི་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཀྱང་འཁོར་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། མཐར་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཚུལ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་ལས། འདོད་ཆགས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཞན་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ 2-176a གསུངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་གྱི་ང
【現代漢語翻譯】 因此，不應僅僅滿足於暫時的狀態，而應努力使土地和道路不斷進步或深入。通過止觀雙運的方式持續修行這條道路，是良好結合的本質。像這樣，將全部心力集中於具備五種優良特性的自我，或者具備祈願的盔甲，就是良好地祈願自己。由於過去積累的福德，現在能夠居住在適宜的環境中，遇到善知識和佛法等，從而獲得內心的喜悅；脫離八無暇，獲得暇滿人身；身體健康，能夠修行佛法；內心堪能，具備禪定；具備辨別二諦之義的智慧。這五種因素的起因是：過去生世所積累的福德，現在顯現出果報，如同通過煙霧可以確定有火一樣，可以確定過去積累了福德。 修持大乘的定義： 第二，大乘修持的本質是無緣的智慧和不捨棄一切眾生的大悲心。爲了闡述這一點，首先進行簡要的展示，然後再次展開說明。首先，通過『法界是』等三頌，說明將輪迴視為過患，因此不特意斷除煩惱的無緣智慧。通過『眾生特意』等兩頌，說明捨棄眾生，獨自進入寂滅，與大乘的修持相違背。將這些內容放在一起解釋，下乘行者認為煩惱本身是真實存在的，通過修行斷除煩惱，最終獲得寂滅。他們以強烈的執著心，將輪迴視為過患，從而捨棄輪迴，進入寂滅。而菩薩則認為煩惱本身沒有自性，因此煩惱本身就能帶來解脫。憑藉不分別的智慧，菩薩不會完全捨棄輪迴，也不會被輪迴的過患所染污，從而行持菩薩行。最終，獲得不住生死涅槃的解脫。因此，無緣的智慧，即不分別的智慧，能夠證悟輪迴與涅槃的平等性。正如《十萬般若經》中所說：『除了貪慾之外，我不會說有其他從貪慾中解脫的方法。』嗔恨和愚癡也是如此。 貪慾本身就能從貪慾中解脫。
【English Translation】 Therefore, one should not be content with a temporary state, but should strive to make the land and path progress or deepen continuously. Continuously practicing this path through the union of Shamatha and Vipassana is the essence of a good combination. Like this, focusing all one's mind on the self that possesses five good qualities, or possessing the armor of aspiration, is to aspire well for oneself. Due to the merit accumulated in the past, one is now able to live in a suitable environment, encounter spiritual friends and Dharma, and thus obtain joy in one's heart; having escaped the eight unfree states and obtained a life of leisure and endowment; having a healthy body, able to practice the Dharma; having a capable mind, possessing Samadhi; and possessing the wisdom to distinguish the meaning of the two truths. The cause of these five factors is: the merit accumulated in past lives, now manifesting its fruit, just as one can determine the presence of fire through smoke, one can determine that merit was accumulated in the past. Definition of Practicing the Great Vehicle: Second, the essence of the Great Vehicle practice is non-referential wisdom and great compassion that does not abandon all sentient beings. To explain this, first a brief presentation is made, and then it is explained again in detail. First, through the three verses 'The realm of Dharma is' etc., it is explained that regarding Samsara as a fault, therefore, non-referential wisdom that does not specifically eliminate afflictions. Through the two verses 'Sentient beings specifically' etc., it is explained that abandoning sentient beings and entering solitary peace contradicts the practice of the Great Vehicle. Explaining these together, the practitioners of the Lesser Vehicle believe that afflictions themselves are truly existent, and by practicing, they eliminate afflictions, and finally attain Nirvana. With strong attachment, they regard Samsara as a fault, thus abandoning Samsara and entering peace. However, Bodhisattvas believe that afflictions themselves have no self-nature, therefore afflictions themselves can bring liberation. By virtue of possessing non-discriminating wisdom, Bodhisattvas do not completely abandon Samsara, nor are they defiled by the faults of Samsara, thus practicing the Bodhisattva path. Ultimately, they attain liberation that does not abide in Samsara or Nirvana. Therefore, non-referential wisdom, that is, non-discriminating wisdom, can realize the equality of Samsara and Nirvana. As it is said in the Hundred Thousand Prajnaparamita Sutra: 'Apart from desire, I will not say that there is another way to be liberated from desire.' The same is true for hatred and ignorance. Desire itself can liberate from desire.
ེས་འབྱུང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནི་མ་གཏོགས་པ། གང་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡིན་པར་དགོངས་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་ན་གཉེན་པོ་གཞན་དུ་འཚོལ་མི་དགོས་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲོལ་པའི་ཉོན་མོངས་ཞིག་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་ལྟ་ན། དེ་སུས་ཀྱང་བཀྲོལ་མི་ནུས་ཏེ་སྤང་དུའང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བཅིང་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན། འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་ལེའུ་ལས། ངེས་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེས་སོགས་དང་། རང་རིག་བདག་ཉིད་དག་པ་ཉིད། །དག་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་མིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་འདི་དག་དགོངས་གནད་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་གཅིག་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར་གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་ 2-176b ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ལ། བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །ཞེས་མདོ་རྣམས་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གཞི་ལགས་སོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ན་ཉོན་མོངས་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཅིས་མ་གྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཆགས་སོགས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་ཞེན་པས་འཆིང་བ་ཡིན་ལ། གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། ཆགས་སོགས་ཐ་མལ་རང་མཚན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན། ཆགས་སོགས་དེ་ཡིས་ཆགས་སོགས་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཆགས་སོགས
【現代漢語翻譯】 這表明，佛陀所說的『從煩惱中解脫』，其真實含義是指法界本身。因為除了法界之外，沒有其他的法。一切法的實相、本質或自性，都確定無疑地存在於法界之中，除此之外，不存在任何微小的法。因此，諸佛考慮到眾生執著于貪慾等煩惱，認為必須從這些煩惱中解脫出來，實際上是指從對煩惱的執著中解脫。通過認識到煩惱的本性本來就是清凈的，煩惱本身就能解脫煩惱，無需尋求其他對治方法。如果認為存在一種不能通過其自身本性解脫的煩惱，那麼任何人都無法解脫它，也無法捨棄它。因此，正如在特徵乘（顯宗）的究竟意義經典中所說，一切法本來就沒有束縛和解脫一樣。在果乘（密宗）中，《喜金剛本續》第二品『清凈瑜伽』中也說：『必須說一切事物的清凈即是如來藏。』等等，以及『自性本覺即是清凈，清凈不由他解脫。』等等。這些話的含義是一致的，沒有差別。 同樣，說無明和菩提是相同的，也是指法界本身。因為除了法界之外，沒有其他的法。因此，一切煩惱的自性都顯示為菩提的體性。具有智慧的菩薩們認識到佛陀的意圖是這樣的，因此也這樣認為。正如經典中所說：『煩惱是菩提金剛的基礎。』等等。如果有人認為，既然煩惱本身就能從煩惱中解脫出來，那麼所有造作煩惱的眾生都應該能夠從中解脫出來，為什麼不是這樣呢？這是因為沒有如實理解佛陀的意圖。那些眾生因為不瞭解貪慾等的真如，而執著於它們的相狀，所以才會被束縛。而菩薩們瞭解貪慾等的真如就是法界的自性，並且如實地修行，因此，他們才能從普通的、具有自相的貪慾等煩惱中解脫出來。因此，貪慾等煩惱才能從貪慾等煩惱中解脫出來。因為不執著于貪慾等事物的體性和相狀，所以就不會產生貪戀和嗔恨。然後是貪慾等煩惱……
【English Translation】 This indicates that when the Buddhas speak of 'arising from afflictions,' the intended meaning is none other than the Dharmadhatu (chos kyi dbyings, 法界, dharmadhātu, 法界). For there is no other dharma apart from it. The reality, essence, or nature of all dharmas is definitively none other than the Dharmadhatu; there is not even a particle of dharma that exists apart from it. Therefore, the Buddhas, contemplating that beings are attached to desire and so forth, and thinking that arising from desire and so forth means arising from attachment to them, spoke in that way. By knowing that the nature of afflictions is primordially pure, and that afflictions themselves liberate afflictions, there is no need to seek other antidotes. If one were to see that there is an affliction that is not liberated by its own nature, then no one could liberate it, nor could it be abandoned. Therefore, just as in the definitive meaning sutras of the Characteristic Vehicle (mtshan nyid theg pa, लक्षणयान, lakṣaṇayāna, 特徵乘/顯宗), it is taught that all dharmas are primordially without bondage or liberation, so too in the Result Vehicle of mantra (sngags kyi theg pa, मन्त्रयान, mantrayāna, 密宗). In the second chapter, 'Purifying Yoga,' of the Hevajra Tantra, it says, 'Certainly, the purity of all things is said to be Suchness (de bzhin nyid, तथाता, tathātā, 如來藏),' and so forth, and 'Self-awareness itself is purity; purity is not liberated by another,' and so forth. These statements have the same essential meaning, without difference. Similarly, saying that ignorance and enlightenment are the same also refers to the Dharmadhatu. For there is no dharma apart from it. Therefore, all afflictions are shown to be by nature the essence of enlightenment. Intelligent Bodhisattvas, knowing that the Buddha's intention is such, also hold it to be so. Just as the sutras say, 'Afflictions are the basis of the vajra of enlightenment,' and so forth. If one wonders, 'If afflictions themselves necessarily arise from afflictions, why is it not the case that all sentient beings who engage in afflictions necessarily arise from them?' This is because they do not understand the intended meaning properly. Those beings are bound because they do not know the Suchness of desire and so forth, but are attached to their characteristics. Because Bodhisattvas know that the Suchness of desire and so forth is the nature of the Dharmadhatu, and engage in it properly, therefore, they become completely liberated from ordinary, self-characterized desire and so forth. Therefore, desire and so forth arise from those desires and so forth. Because they do not fixate on the entities and characteristics of desire and so forth, neither attachment nor aversion arises. Then, desire and so forth...
་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་གདོད་ནས་ཟད་པ་དང་གདོད་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་བཞིན་དུ་ནམ་ཞིག་དེ་ཟད་ནས་སླར་རང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་ 2-177a ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པར་ཡང་། །ཆོས་སྐུ་ཟབ་པའི་ཚིགས་བཅད་དུ། །ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །འཁོར་བའང་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་བསམ་ཡས་ཞེས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་དང་། ཉོན་མོངས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གམ་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལས་ནི་རྟོགས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྦས་པར་མངོན་དུ་བསྟན་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མྱུར་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཡི་བཙོ་བསྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ནི་ཅིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ་རྒྱུ་དེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་རྗེའི་གོ་ཆ་བགོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བ་ 2-177b མྱང་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་དང་སྲིད་པ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ལྡན་དམྱལ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་དུས་ཀུན་ཏུའམ་གཏན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའི་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་མིན་ཏེ་མཛའ་བོའི་བུ་མོ་དང་གྱད་པི་ཏའི་རྣམ་ཐར་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་གཞན་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལ་རང་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་བསིལ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བདག་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྐབས་དེར་རབ་ཏུ་བདེ་བར་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་
【現代漢語翻譯】 認識到（諸法）的自性，證悟到本來寂滅和本來不生的意義，獲得證滅不生智的偉大菩提，即使存在貪慾等（煩惱）的體性，何時滅盡且不再於自相續中產生，了知此理的聲聞菩提，是對唯此（寂滅）的愚昧。如《現觀莊嚴論》所說：『他法亦皆有，于所知亦示，何為說障盡，于彼我生奇。』正如（此論）所說。同樣，聖者無著在《大乘集論》中也說：『于深法身偈，具足廣大方便者，煩惱轉為菩提分，輪迴亦是寂滅性，是故如來不可思議。』如是輪迴即是涅槃，煩惱轉為菩提之支或道，像這樣，（此理）甚至比在相乘（指小乘）中還要清楚地顯示出來，因為如果不能以智慧如此證悟，就無法獲得不住于有寂兩邊的偉大菩提。從果乘（密宗）的角度來看，與此證悟相應的特殊方便道也未加隱瞞地顯現出來，因此（密宗）成為迅速成佛的途徑。 第二，顯示了不捨棄一切有情是獲得偉大菩提的方法。爲了有情而安住于地獄的煎熬等難忍痛苦之中，這絕不會對諸佛之子造成身心損害，也不會阻礙大乘之道，因為這個原因，（菩薩）會披上如幻的智慧和對有情極度慈悲的盔甲。認為寂滅涅槃具有功德，而輪迴具有過患，這種進入小乘道的分別念，看似善良的各種想法，實際上是阻礙有智慧的菩薩道的障礙。為什麼呢？因為有智慧者安住于地獄，僅僅是當下遭受痛苦，但不會永遠或徹底地阻礙獲得清凈二障、功德廣大無邊的偉大菩提，就像賢友之女和強力者皮特的傳記一樣。其他乘，即聲聞和獨覺的道果，爲了自己的利益而設想平息煩惱和痛苦，僅僅追求對自己的利益，雖然在那個時候安樂，但對於偉大菩提來說，
【English Translation】 Recognizing the nature of (all phenomena), realizing the meaning of being primordially exhausted and primordially unborn, attaining the great Bodhi of knowing the exhaustion and non-arising, even though the nature of attachment and other (afflictions) exists, when it is exhausted and no longer arises in one's own continuum, the Shravaka's Bodhi of knowing this is ignorance of that very (extinction). As the 'Ornament of Clear Realization' says: 'Other dharmas are also present, and also show to the knowable, what is said to be the exhaustion of obscurations, I consider that to be wonderful.' Just as (this treatise) says. Similarly, the noble Asanga also said in the 'Compendium of the Great Vehicle': 'In the verse of the profound Dharmakaya, those who possess great means, afflictions transform into Bodhi limbs, Samsara is also the nature of peace, therefore the Tathagata is inconceivable.' Thus, Samsara is Nirvana, and afflictions transform into limbs or paths of Bodhi. Like this, (this principle) is shown even more clearly than in the Characteristic Vehicle (Hinayana), because if one cannot realize it in this way with wisdom, one cannot attain the great Bodhi that does not abide in the extremes of existence and peace. From the perspective of the Fruition Vehicle (Tantra), the special expedient paths corresponding to this realization are also revealed without concealment, therefore (Tantra) becomes a quick path to Buddhahood. Secondly, it shows that not abandoning all sentient beings is the method for attaining great Bodhi. Residing in the unbearable suffering of hell for the sake of sentient beings will never harm the body and mind of the sons of the Buddhas, nor will it hinder the path of the Great Vehicle, because for this reason, (the Bodhisattva) will don the armor of illusory wisdom and extreme compassion for sentient beings. To regard peaceful Nirvana as having virtues and Samsara as having faults, this discriminating thought of entering the path of the Lesser Vehicle, various thoughts that seem virtuous, are actually obstacles that hinder the path of the wise Bodhisattva. Why? Because the wise one who dwells in hell only suffers at the present moment, but will not forever or completely hinder the attainment of great Bodhi, which is free from the stains of the two obscurations and has vast and extensive qualities such as powers, just like the biographies of the daughter of the virtuous friend and the powerful Pita. Other vehicles, namely the paths and fruits of Shravakas and Pratyekabuddhas, imagine pacifying afflictions and suffering for their own benefit, and only pursue their own benefit. Although they are comfortable at that time, for great Bodhi,
པོ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཏང་སྟེ། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སླར་ཡང་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་བཤད་པའི་དང་པོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་སྣང་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་འགལ་བར་བཟུང་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་དོན་དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་སྐྲག་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་སྐྲག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མི་མོས་པ་ཡང་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི་ཤེས་ 2-178a ན་དོན་དེ་དག་འགལ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཡོད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མཚན་མར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་དམིགས་མེད་མི་འགལ་ལོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་རས་ལ་རི་མོ་མཁན་མཁས་པས་བཟོ་སྦྱང་གི་ཐབས་གོམས་པའམ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་བྲིས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ལ། རི་མོ་ལ་དངོས་སུ་མཐོ་དམན་དང་འབར་འབུར་མེད་ཀྱང་མིག་ལམ་དུ་རྐང་ལག་དང་གདོང་ལ་སོགས་པ་མཐོ་དམན་དང་འབར་འབུར་དུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡོད་པས་དོན་ལ་མེད་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་སྣང་བའང་མི་འགལ་ལོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཚེ་དག་བར་སྣང་བ་ཡང་མི་འགལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་ས་རྡུལ་དང་མ་འདྲེས་པ་དྭང་བ་ཡིན་ཡང་། ས་འདམ་དང་འདྲེས་ནས་རྙོགས་པ་ན་ཆུ་ཡི་རང་བཞིན་ནི་ས་ཡི་རྡུལ་དང་འདྲེས་ནས་དབྱེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཆུ་ཉིད་དུ་གནས་མོད་ཀྱི་རྙོགས་པ་དང་བཅས་པར་ཡང་སྣང་བ་ལས། ཕྱིས་དྭང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔར་ 2-178b གྱི་ཆུའི་རང་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དྭང་བ་ཉིད་དེ་སྔོན་མེད་པར་རྙོག་པ་དེ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། དྭང་བ་དེ་ནི་ཆུ་དེ་ལ་གློ་བུར་པ་འདམ་གྱིས་བསླད་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྲིན་དང་བཅས་པ་དང་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་དང་། གསེར་འདམ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་སྔ་ནས་དྲི་མ་མེད་ཀྱང་། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་རང་སེམས་དག་ལ་དག་མ་དག་ཏུ
【現代漢語翻譯】 正如有人會阻止進入中間狀態一樣，那些進入大乘道的人也會因為他人的邪見而放棄在無上菩提中生起的心，從而實現聲聞和獨覺的寂滅。 再次，在解釋無緣之智慧和偉大的慈悲時，首先，孩子們認為執著於一切法在勝義中不存在而僅僅是顯現是矛盾的，因此感到害怕。他們也害怕，即使自性本來沒有煩惱，但暫時的垢染也是完全清凈的，並且不相信大乘，這都是因為不理解深刻的密意。如果理解了，這些觀點並不矛盾。為什麼呢？因為這些法僅僅是顯現，但並不像顯現的那樣真實存在，就像幻覺和夢境一樣，所以在名言中可以執著。同樣，在勝義中，沒有可以執著的相，所以應該像虛空一樣理解。因此，執著和無執著並不矛盾。 例如，就像一位繪畫大師熟練地運用繪畫技巧，用各種顏色巧妙地繪製出各種形象。雖然在繪畫中實際上沒有高低和凸起，但在視覺上，四肢和麵部等看起來有高低和凸起。同樣，對於那些沒有如實理解事物本質的人來說，雖然能取和所取二者在非真實的妄念中並沒有差別，但它們看起來像是存在的。由於存在狀態和顯現狀態不一致的現象，所以在實際上不存在的情況下，看起來像是存在，這並不矛盾。 自性清凈，但後來在脫離垢染時顯現為清凈，這也不矛盾。例如，水自性清凈，不與泥土混合。但當與泥土混合而變得渾濁時，水的自性並沒有與泥土混合而無法區分，它仍然是水，只是看起來渾濁。後來變得清澈，這只是先前水的自性顯現出來而已，並不是從一開始沒有的渾濁中新產生的。清澈只是水脫離了暫時的泥土污染而已。 同樣，虛空自性清凈，有云和無雲，黃金從泥土中分離出來，雖然先前沒有垢染，但有有垢染和無垢染兩種狀態的顯現。同樣，自心清凈，有清凈和不清凈兩種狀態。
【English Translation】 Just as one might obstruct entry into the intermediate state, those who have entered the Mahāyāna path may, due to others' wrong views, abandon the mind of enlightenment in unsurpassed awakening, and thus realize the nirvāṇa of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. Again, in explaining the wisdom of non-objectification and great compassion, firstly, children, holding that it is contradictory to fixate on all dharmas as being non-existent in ultimate reality but merely appearing, become frightened. They are also afraid, thinking that even though by nature there is no affliction, the adventitious stains are completely pure, and they disbelieve in the Mahāyāna, which is due to not understanding the profound intention. If they understood, these views would not be contradictory. Why? Because these dharmas are merely appearances, but they are not truly established as they appear, like illusions and dreams, so there is objectification in conventional terms. Similarly, in ultimate reality, there is no objectification of characteristics, so it should be understood as being like space. Therefore, objectification and non-objectification are not contradictory. For example, just as a skilled painter, accustomed to the methods of artistic practice, skillfully paints various images with various colors. Although in the painting there is actually no height or depression, protrusions or indentations, in the visual field, limbs and faces, etc., appear to have height and depression, protrusions and indentations. Similarly, for those who do not truly understand the nature of things, although the grasper and the grasped are not different in non-veridical conceptualization, they appear as if they exist. Since there is an appearance of incongruity between the state of being and the state of appearing, it is not contradictory that it appears to exist even though it does not exist in reality. It is also not contradictory that it is pure by nature, but later appears to be pure when it is free from stains. For example, water is naturally pure, not mixed with soil and dust. But when it is mixed with mud and becomes turbid, the nature of the water is not mixed with the soil and dust so that it cannot be distinguished; it remains water, but it also appears turbid. Later, when it becomes clear, it is merely the manifestation of the original nature of the water; it is not newly born from the turbidity that did not exist before. The clarity is merely the water being free from the adventitious stain of being defiled by mud. Similarly, space is naturally pure, with clouds and without clouds, and gold is freed from mud, although it was previously without stains. There is an appearance of two states: with stains and without stains. Similarly, the mind itself is pure, with pure and impure states.
་སྣང་བའང་ཚུལ་དེ་ཉིད་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སམ་གནས་ལུགས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་འོད་གསལ་བར་འདོད་དོ། །སེམས་དེ་ནི་རང་གི་གཤིས་ལ་འབྲལ་མི་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་མ་རུངས་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས། དྲི་མས་གོས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་རྣམ་རྟོག་གམ་ཡང་དག་མིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ལ། དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། མ་ཡིས་རང་གི་བུ་གཅིག་པུ་ཡིད་དུ་སྡུག་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་རྐང་གི་ཁོང་ནས་ 2-179a བྱམས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ནམ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་དེ་ལ་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ལྟུང་བའམ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཆགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་འདོར་བ་མིན་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་ལ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིས་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་གིར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་དེ་དག་འདོར་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བསྐལ་པ་དུ་མར་བྱུང་བ་ལས། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་བར་གསུངས་ཏེ་བྱམས་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་བྱམས་པ་དང་མི་འགལ་བས་ཆགས་པ་དེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདབ་ཆགས་ཕུག་རོན་ནི་བྱ་གཞན་ལས་འདོད་ཆགས་ཆེ་བས་རང་གི་བུ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱམས་ཤིང་ཆགས་པས་ན། ནམ་སྒོ་ང་བྱུང་བའི་དུས་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྒྲོ་གཤོག་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་རང་གི་བུ་ལ་ཉེ་བར་འཁྱུད་ནས་ལུས་དང་གཤོག་པས་འགེབས་ 2-179b ཤིང་འཁྱུད་ནས་འདུག་པའི་བྱམས་པ། དེ་འདྲ་བ་ལ་རང་གི་བུ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར། བརྩེར་བཅས་བྱང་སེམས་དེ་ལུས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་གཞན་བུ་དང་འདྲ་བ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གང་ཕྱིར་བདེ་བར་འདོད་པས་བྱམས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་གནོད་སེམས་
【現代漢語翻譯】 顯現也與此相同。心的自性或實相，總是自然清凈而光明。心與其自性不可分割，因突如其來的過患，如貪慾等不如理作意的煩惱所染污。因此，除了那不被染污的自性光明心之外，其他的分別念或非真實的念頭都不是光明的。無垢的自性心或光明的智慧，被稱為心的自性或實相，即明空雙運。 第二，永不捨棄眾生的慈悲心：菩薩們對待眾生，就像母親對待自己唯一心愛的孩子一樣，發自內心地充滿慈愛，因此他們總是希望利益眾生，永不捨棄眾生。爲了利益眾生，菩薩對眾生生起貪執，這不會成為墮落或過失，因為這種貪執是爲了守護眾生，而不是爲了捨棄他們。安住于這樣的慈愛，發起菩提心，與一切應被守護的眾生為敵，生起嗔恨心，這是絕對相違背的，因為生起嗔恨心就會捨棄他們，並開始傷害他們。因此，經中說，菩薩生起貪慾的過失，經歷無數劫，也不如生起一剎那嗔恨心的過失大。以慈愛之心攝受眾生，對眾生生起貪執，這不是煩惱。像居家菩薩，對自己孩子和妻子的貪執，與慈愛並不相違背，因此這種貪執不會造成菩薩的任何墮落。如同鴿子比其他鳥類更具貪慾，極其疼愛和貪執自己的孩子，從蛋孵化出來的時候開始，直到羽毛長成之前，都緊緊地依偎著自己的孩子，用身體和翅膀覆蓋著，這樣的慈愛，與對自己的孩子生起嗔恨心是絕對相違背的，因此不會生起嗔恨心。同樣，慈愛的菩薩對待其他如自己孩子一樣的眾生也是如此。因為希望他們快樂，所以心懷慈愛，因此不會有傷害之心。
【English Translation】 Appearances are also similar to this. The nature or reality of the mind is always naturally pure and luminous. The mind is inseparable from its nature, being defiled by sudden faults, such as attachment and other unwholesome thoughts. Therefore, apart from that undefiled, self-luminous mind, other conceptual thoughts or unreal thoughts are not luminous. The immaculate nature of mind or luminous wisdom is called the nature or reality of mind, which is the union of clarity and emptiness. Secondly, the compassion of never abandoning sentient beings: Bodhisattvas treat sentient beings like a mother treats her only beloved child, with genuine love from the bottom of their hearts. Therefore, they always wish to benefit sentient beings and never abandon them. For the sake of benefiting sentient beings, if a Bodhisattva develops attachment to sentient beings, it will not become a downfall or fault, because this attachment is to protect sentient beings, not to abandon them. Abiding in such love and generating Bodhicitta, being hostile to all sentient beings who should be protected, and generating hatred, is absolutely contradictory, because generating hatred will abandon them and begin to harm them. Therefore, it is said in the sutras that the fault of a Bodhisattva generating attachment, even for countless kalpas, is not as great as the fault of generating a moment of hatred. Embracing sentient beings with love, and developing attachment to sentient beings, is not a defilement. Like a householder Bodhisattva, attachment to his children and wife does not contradict love, so this attachment does not cause any downfall for the Bodhisattva. Just as pigeons are more attached than other birds, extremely loving and attached to their children, from the time the eggs hatch until the feathers are fully grown, they closely cuddle their children, covering them with their bodies and wings. Such love is absolutely contradictory to generating anger towards their children, so anger will not arise. Similarly, a loving Bodhisattva treats other sentient beings like his own children in the same way. Because they desire happiness, they are filled with love, therefore there is no intention to harm.
ཀྱི་རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེད་པ་འགལ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་གནོད་སེམས་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསླུ་བར་འདོད་པའི་གཡོ་སྒྱུ་ཡི་སེམས་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བདེས་སིམ་པར་བྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་དང་མི་ཐོས་པས་ཀྱང་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་བརྡུང་བརྡེག་སོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཡོ་དང་སྒྱུའི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་ཐ་དད་དུ་མངོན་ཞེན་སྤང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། 說如何修持之喻 གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་བཞིན། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ 2-180a ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞིང་འཁོར་བར་མ་ཆགས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ནད་སེལ་བའི་སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་དག་ནན་ཏན་གྱིས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཀྱང་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་སྨན་དཀུ་བ་དང་ཁ་བ་ཤེས་ཀྱང་ནད་སེལ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་གྱིས་བརྟེན་པ་བཞིན་འཁོར་བ་དང་དུ་བླངས་པས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་བ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ནད་པ་ཉམ་ཐག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ནི། སྨན་པ་སྙིང་བརྩེ་བ་སེམས་དགེ་བ་ཅན་དག་གིས། ནད་གཞི་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་གཏོང་བ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྨན་གཏོང་ཞིང་ཕན་འདོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བྲན་མི་སྲུན་པ་ལས་མ་བཀོལ་བ་སོགས་ཇི་འདོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བརྡེག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པར་སྒྲུབ་པ་ཇི་བཞིན། བདག་ཉིད་ལ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་དམུ་རྒོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་སོགས་སྐྱེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏུར་གྱིས་བདག་གི་སེམས་ངན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་རྟ་འདུལ་སྦྱོང་གི་དཔེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བུ་ཚ་དང་འཁོར་གསོ་བའི་ཕྱིར་ཟོང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཆེན་པ
【現代漢語翻譯】 如果因為想要平息眾生的煩惱和痛苦而生起嗔恨心，這是否矛盾呢？因為想要平息眾生的煩惱和痛苦，所以對眾生起嗔恨心是矛盾的。如果想要用自己的身體和受用利益眾生，那麼生起想要欺騙眾生的虛偽之心，這是否矛盾呢？因為菩薩們以喜樂充滿眾生，菩薩們無論是被看到還是被聽到，都能從恐懼中拯救眾生，那麼通過毆打等方式使眾生恐懼和害怕，這是否矛盾呢？因此，從內心深處以不虛偽的慈愛和偉大的慈悲心不捨棄一切眾生，並以不分別的智慧捨棄對輪迴和涅槃的執著，這就是菩薩的殊勝修行。 譬如如何修持之比喻 第三，以比喻說明如何修持：從『如良藥之於病人』到『想要如何於何處修持』之間說明。菩薩爲了無上菩提而發願轉生輪迴，不執著于輪迴，消除眾生的痛苦，成辦利益和安樂。如同病人慇勤地服用良藥一樣，雖然知道輪迴的痛苦，但仍然接受它，就像知道藥物的苦澀但爲了治病而慇勤地服用一樣。接受輪迴是爲了平息二障之病，成就二利圓滿的大菩提。因此，進入輪迴，但不捨棄輪迴。對於貧困痛苦的病人，慈悲善良的醫生會根據病情開藥。同樣，爲了平息眾生的煩惱之病，施予正法的妙藥，成辦各種利益。就像對於不馴服的奴僕，通過鞭打等方式使其馴服一樣。對於自己，如果心被煩惱控制而變得粗暴，或者對利益眾生感到厭倦，就要通過如理作意的方式，努力調伏自己的噁心。如同《寶積經》中所說的調馬的比喻一樣。爲了養活子女和眷屬，即使是很小的貨物也要變成大的。
【English Translation】 Is it contradictory to generate anger because one desires to pacify the afflictions and sufferings of sentient beings? Because one desires to pacify the sufferings of sentient beings, it is contradictory to harm them with malice. If one desires to benefit sentient beings with one's own body and possessions, is it contradictory to generate a deceitful mind that desires to deceive sentient beings? Because Bodhisattvas fill sentient beings with joy and happiness, and even seeing or hearing a Bodhisattva saves them from fear, is it contradictory to frighten and terrify them with beatings and the like? Therefore, from the depths of one's heart, with unwavering love and great compassion that is free from deceit, not abandoning all sentient beings, and with non-discriminating wisdom abandoning attachment to the duality of samsara and nirvana, this is the supreme practice of a Bodhisattva. The Simile of How to Practice Third, illustrating how to practice with similes: This is explained from 'Like a good medicine to a sick person' to 'How and where one desires to practice.' Bodhisattvas, for the sake of unsurpassed Bodhi, intentionally take rebirth in samsara, not clinging to samsara, eliminating the suffering of sentient beings, and accomplishing benefit and happiness. Just as sick people diligently take good medicine to cure their illness, even though they know the suffering of samsara, they still accept it, just as they diligently rely on medicine to cure their illness even though they know it is bitter. Taking on samsara is for the sake of pacifying the illness of the two obscurations and attaining the great Bodhi that spontaneously accomplishes the two benefits. Therefore, one enters samsara but does not abandon samsara. To a poor and suffering patient, a compassionate and virtuous doctor prescribes medicine according to the illness. Similarly, in order to pacify the illness of sentient beings' afflictions, one gives the excellent medicine of the sacred Dharma and accomplishes various benefits. Just as an unruly servant can be made to obey through beatings and other means, one should diligently subdue one's own evil mind through proper mindfulness when one's mind is controlled by afflictions and becomes wild, or when one becomes weary of benefiting sentient beings. This is like the example of taming a horse in the Ratnakuta Sutra. In order to support children and family, even a small item of merchandise is made large.
ོར་བསྒྱུར་བའི་ཁེ་སྤོགས་བྱེད་པའི་ཚོང་བ་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ། རང་ལ་བདོག་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཟོང་གིས་འདོད་ 2-180b པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །གོས་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་བཀྲུ་ཞིང་ཡང་ཡང་ཚོན་གྱིས་ཞེན་པར་བགོ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བཅུ་བྱང་ཞིང་དག་པ་དང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །བུ་གཞོན་པ་ཤེད་མ་ཕྱེ་བ་དག་གིས་མ་བསྡམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་བྱེད་ཀྱང་ཕ་ཡིས་ཞེ་སྡང་མི་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་བརྩེ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་བཟོད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ལན་དུ་མི་འཚེ་ཞིང་ཞེ་སྡང་མེད་པར་མ་ཟད་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གཙུབ་ཤིང་བརྡར་བ་ན། མེ་མ་བྱུང་བར་ནན་ཏན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བརྩོན་པ་ལྟར། དགེ་བ་མཐར་མ་ཕྱིན་བར་དུ་བར་མ་དོར་མི་འདོར་བར་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་བརྟན་པའི་གང་ཟག་ལ་བང་མཛོད་དང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཅོལ་བར་བྱས་ནས། དེས་རང་དབང་དུ་བླང་ཆོག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རང་དོན་དུ་སྲིད་པས་མི་ལེན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མ་རྫོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རྫས་ཀྱི་ 2-181a ཚོགས་རྟ་གླང་སོགས་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་སྣང་བར་སྤྲུལ་ཀྱང་འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྒྲུབ་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། དཔེ་ཇི་ལྟར་དོན་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 總結 གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དུས་རྟག་ཏུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཚད་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སྦྱོར་བ་ཚོགས་གཉིས་སམ་རང་དང་གཞན་གཉིས་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རིམ་གྱིས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་གིས་ས་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐ
【現代漢語翻譯】 就像那些通過轉換獲利的商人一樣，菩薩依靠自己所擁有的慾望享受，通過佈施之物來成就五種慾望的功德和圓滿享受，並將一切都給予眾生，為他們成就利益和安樂，這就是修持佈施。就像那些漂染工匠努力清洗衣物，並反覆用顏料浸染一樣，菩薩清凈自身的身語意之業，去除不善的十種行為，並努力修持十善業，這就是持戒。就像年輕力壯的兒子，即使犯下各種未被禁止的輕微過錯，父親也不會生氣，反而生起慈愛之心一樣，菩薩以忍辱之心，對於被愚癡所控制而犯下各種過錯的眾生，不僅不報復，不生氣，反而增長慈悲之心。就像爲了取火而摩擦木頭的人，在火未出現之前，不間斷地努力一樣，菩薩在善行未達到究竟之前，不放棄，以極大的精進心恒常修持。就像將所有的倉庫和用具都委託給值得信任的人，即使他可以隨意取用，但一點也不會爲了自己的利益而拿取一樣，菩薩即使在沒有圓滿修持增上心學（戒定慧三學中的定學）之前，努力圓滿修持，也不會品嚐禪定的滋味。就像魔術師通過魔術咒語和物質的集合，變幻出馬、牛等各種事物，但知道這只是魔術的顯現，並非真實存在一樣，菩薩在修持波羅蜜多時，以完全瞭解一切事物自性的智慧，證悟二諦雙運。 如是，以上用比喻來說明的，就是菩薩想要如何通過比喻來成就意義。 總結：如上所述，菩薩恒常以廣大的精進力修持無量的波羅蜜多，努力成熟雙運（福德資糧和智慧資糧）或自他二利，從資糧道開始，逐漸去除煩惱障和所知障，以無分別的殊勝智慧，在三輪體空中達到十地菩薩的究竟，這就是證得無上菩提。
【English Translation】 Just like merchants who profit by converting goods, Bodhisattvas rely on their own desired enjoyments, achieving the merits and complete enjoyment of the five desires through the goods of generosity, and giving everything to all sentient beings, accomplishing benefit and happiness for them, this is the practice of generosity. Just as dyers diligently wash clothes and repeatedly dye them with colors, Bodhisattvas purify their own actions of body, speech, and mind, eliminating the ten non-virtuous actions, and diligently practice the ten virtuous actions, this is discipline. Just as a young and strong son, even if he commits various minor faults that are not forbidden, the father does not get angry but generates love, Bodhisattvas, with patience, even if sentient beings, under the control of ignorance, commit various faults, not only do they not retaliate or get angry, but they increase compassion. Just as someone seeking fire rubs wood, constantly striving without interruption until the fire appears, Bodhisattvas, until virtue is perfected, do not abandon their efforts, constantly striving with great diligence. Just as entrusting all the treasury and utensils to a trustworthy person, even though he can take them at will, he does not take even a little for his own benefit, Bodhisattvas, even though they strive to perfect the training of higher mind (the samadhi of the three trainings of morality, concentration, and wisdom) before it is complete, they do not taste the flavor of meditation. Just as magicians conjure various objects such as horses and cattle through magical mantras and collections of substances, but know that these are merely illusory appearances and not truly established, Bodhisattvas, while practicing the pāramitās, realize the union of the two truths with the wisdom that fully understands the nature of all knowable things. Thus, the above explanations using analogies are about how Bodhisattvas intend to accomplish meaning through analogies. Summary: As mentioned above, Bodhisattvas constantly practice the immeasurable pāramitās with great diligence, striving to mature the two accumulations (accumulation of merit and accumulation of wisdom) or the benefit of oneself and others. Starting from the path of accumulation, they gradually eliminate the obscurations of afflictions and the obscurations of knowledge, and with the supreme wisdom of non-discrimination in the three spheres, they achieve the ultimate state of the ten Bhumis, which is the attainment of unsurpassed Bodhi.
ོབ་པར་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說彼等增上竅訣品 དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་བསྟན་ཡིན་པས་དེ་འཆད་པ་ལ། གདམས་ངག་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་ཚུལ། གདམས་ངག་དེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། དེ་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ། གདམས་ངག་གི་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པ་བཞི་ལས། 如何證得竅訣方便 དང་པོ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་ 2-181b མེད་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་དང་པོར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་མོས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཞིའི་ཆུ་རྣམས་འབབ་པ་ཡིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་མཐར་འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྒྱལ་སྲས་གཟོད་ནས་ཏེ་བསྐལ་པ་དུ་མའི་སྔོན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་དོན་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་སེམས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པའི་ལས་སུ་རུང་བའི་དགེ་བ་དེས། སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །དེས་དེ་ལྟར་སྔར་ཚོགས་རྫོགས་པས་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཞེས་པ་ཅི་ལྟ་བུར་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཚད་མེད་པ་ནོད་ཅིང་དེའི་ཚིག་དོན་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འཛིན་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ན་ཏིང་འཛིན་དེ་ཐོབ་པ་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་ཐོབ་པར་བཤད། 2-182a དེ་ལྟར་ཐོབ་ནས་ཏིང་འཛིན་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་ནི། བཤེས་གཉེན་གྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི། ཞི་གནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའམ་ཡངས་པ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་གདམས་ངག་ཚད་མེད་པ་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། ། 如理作意彼竅訣 གཉིས་པ་གདམས་ངག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། བསམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བས
【現代漢語翻譯】 是故說彼等增上竅訣品。 《大乘經莊嚴論》中，第十四品，修習品，如是解說。
接著，爲了闡述能使修習變得卓越的因，即竅訣和隨後的指示，分為四部分：如何獲得竅訣的方法；如理作意該竅訣；從中生起道次第；以及宣說竅訣的殊勝利益。 如何證得竅訣方便 首先，在信行地上，通過無數劫積聚資糧，必定能證得超世間的第一地。對於大乘道的信心，會越來越增長，就像四方之水匯入大海一樣，通過福德和智慧資糧所攝持的善法，能圓滿自相續的功德，並進入無垢的殊勝地。如前所說，積聚資糧的菩薩，從最初，即無數劫之前，相續已經清凈，戒律也完全清凈。通過聽聞許多深廣的大乘法，如實了知其義，以及遠離五蓋的堪能善法，能與加行道之修習相結合。因此，由於先前圓滿了資糧，所以有證悟第一地智慧的福分。在那時，將獲得法流三摩地。何為法流三摩地？即安住於此三摩地中，能從無數佛陀那裡獲得無量正法的竅訣，並且能持續不斷地憶持其詞句和意義。如是，利根者能在廣大資糧道中獲得此三摩地，也有人說在最勝法位時獲得。 一旦獲得，此三摩地的功德將越來越增長。如是安住於法流三摩地，爲了從最勝的善知識——諸佛世尊那裡獲得殊勝智慧，即能證得第一地的智慧，爲了獲得寂止的極度廣大或寬廣，以及勝觀的極度廣大智慧，將能獲得無量竅訣，即與無數十萬經藏的意義相應的廣大竅訣。 如理作意彼竅訣 第二，如理作意竅訣之義，分為以思惟作意和以...
【English Translation】 Therefore, it is said to be the chapter on the supreme essential instructions. In the 'Ornament of the Great Vehicle Sutras,' the fourteenth chapter, the chapter on practice, is thus explained.
Next, in order to explain the cause that makes practice excellent, which is the essential instruction and the subsequent instructions, it is divided into four parts: how to obtain the essential instruction; how to properly contemplate that essential instruction; how to progress on the path from it; and stating the great benefits of the essential instruction. How to Attain the Means of Essential Instructions Firstly, on the ground of conduct through faith, by accumulating merit for countless eons, one will definitely attain the first supramundane ground. Faith in the path of the Great Vehicle will increase more and more, just as the waters of the four directions flow into the great ocean. Through the virtuous qualities gathered by the accumulation of merit and wisdom, one's own qualities will be perfectly completed, and one will enter the flawless supreme ground. As previously stated, the bodhisattva who has accumulated merit, from the very beginning, that is, from countless eons ago, has a completely purified continuum and completely pure discipline. By hearing many profound and vast Great Vehicle teachings, truly understanding their meaning, and through virtuous deeds that are free from the five obscurations and are workable, one will be well connected to the practice of the path of application. Therefore, because one has previously perfected the accumulation of merit, one has the fortune to realize the wisdom of the first ground. At that time, one will attain the samadhi of the continuous flow of Dharma. What is the samadhi of the continuous flow of Dharma? It is that by abiding in this samadhi, one can receive countless essential instructions of the sacred Dharma from countless Buddhas, and one can continuously remember their words and meanings. Thus, those with sharp faculties can attain this samadhi in the great accumulation path, and some say that it is attained at the time of the supreme Dharma. Once attained, the qualities of this samadhi will increase more and more. Thus, abiding in the samadhi of the continuous flow of Dharma, in order to obtain the supreme wisdom from the supreme spiritual friends, the Buddhas, the Blessed Ones, that is, the wisdom that enables one to attain the first ground, in order to obtain the extremely vast or expansive quiescence and the extremely vast wisdom of insight, one will be able to obtain countless essential instructions, that is, vast essential instructions that correspond to the meaning of countless hundreds of thousands of sutras. Properly Contemplating the Essential Instructions Secondly, properly contemplating the meaning of the essential instructions is divided into contemplating with thought and with...
ྒོམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ནས་དང་པོར་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གདམས་ངག་རྙེད་པ་དེ་ནས་དང་པོར་རམ་ཐོག་མར་སྡོམ་བརྩོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡི་ནི། མདོ་ཡི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས། མི་གཉིས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པའམ། ཡོད་མེད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡི། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་ཙམ་ལ་སེམས་བཞག་སྟེ། མདོ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་སེམས་འཇོག་གོ་འདི་ནི་རྩ་བའི་སེམས་སོ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་དེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། མདོ་དེ་དང་དེའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཞེས་པ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་སོགས་ནས། མཇུག་ཡོངས་སུ་ 2-182b རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཚིག་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་སྟེ་མདོ་འདི་ལ་ལེའུ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད། ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་ཙམ་དང་། ཡི་གེའི་གྲངས་འདི་ཙམ་ཡོད་ཅེས་དཔྱད་པའོ། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱད་པའམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་ནང་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ། དེའི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད། ཅེས་པ། མདོ་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཞེས་འབྲུ་མནན་པའང་མི་འགྲིག་པ་མེད་ལ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་ནང་རང་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་འབྲུ་མནན་དགོས་འདུག །དོན་དུ་མདོ་སྡེ་དེའི་ཚིག་དཔྱད་པའི་འོག་ཏུ། ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། དོན་དེ་རྣམས་བགྲང་བ་དང་། འཇལ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ཕུང་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་བཅས་བཅུ་གཅིག་དང་། ཚོར་བ་ལ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་དོན་རྣམས་གྲངས་སུ་བགྲངས་ཏེ་བརྟགས་པའོ། །འཇལ་བ་ནི་གྲངས་དེ་ལས་ལྷག་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས། ཉུང་བར་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པར་གྲངས་ངེས་པར་བཅད་དེ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་གཞལ་ཞིང་བསམ་པའོ། །རྟོག་པ་ནི། གྲངས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཆོས་དེར་གཟུགས་སོགས་དེ་དང་དེར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཚད་མའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ 2-183a སྔ་མ་གསུམ་གྱི་དོན་དེ་དག་གི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །མདོར་ན་དོན་རྣམས་རྣམ་གྲངས་དུ་ཡོད་ཀྱི་གྲངས་ལ་བསམས་ནས་གྲངས་མ་ནོར་བར་བརྩིས། མང་ཉུང་དུ་སླར་གྱུར་པར་དེ
【現代漢語翻譯】 修習時，有兩種作意方式。第一種，由『彼后初』等七個偈頌闡述：獲得教誡后，首先或最初，精進持戒的菩薩，對於經部等十二分教法，不執著於二取，即不執著于有無二元對立的真如實相之義，而是清晰地揭示出來。僅僅將心專注于《十地經》、《楞伽經》、《月燈經》等經的名字上，認為『這部經的名字是這個』，僅此而已，這是根本心。然後，精進持戒者依次地，詳細分析經文的詞句，即從『如是我聞』開始，直到結尾圓滿結束，完整地分析所有詞句，例如『這部經有多少品？有多少頌？有多少字？』這樣進行分析。這被稱為隨念或隨行心。在各自的內容中，如理地分析其含義。例如，強調『在各個經部中』也是可以的，但根據洛扎瓦·確吉堅的解釋，應該強調『在各自的內部，通過理智如理地』。實際上，在分析經文的詞句之後，理解『這個詞的含義是這個』，並對所表達的意義進行思考，對錶達的文字進行思考。對這些意義進行計數、衡量、思考和分別思考。首先，例如五蘊、十八界、十二處等的數量；色蘊有十個處和一個法界的一部分，即無表色共十一個；從眼觸生受直到意觸生受有六個受蘊等等，總之，是對意義進行計數和考察。衡量是指不誇大或縮小數量，而是確定數量，並分別衡量和思考其特徵。思考是指對於已經確定的數量，例如將色法等安立於此處的理由，以量論的理智進行思考和分析。分別思考是指對前面三種意義的自相和共相進行分別思考。總之，是對意義有多少種類進行思考，計數時不錯數，不多不少地確定。
【English Translation】 There are two ways of focusing the mind during practice. The first is explained through seven verses starting with 'Then, first'. Having obtained the instructions, firstly or initially, a Bodhisattva who diligently upholds the precepts, regarding the twelve branches of the scriptures such as the Sutra Pitaka, does not cling to the duality of grasping and being grasped, i.e., does not cling to the true nature of reality that is free from the duality of existence and non-existence, but clearly reveals it. Merely focusing the mind on the names of sutras such as the Dashabhumika Sutra (Ten Stages Sutra), the Lankavatara Sutra, and the Chandrapradipa Sutra (Moon Lamp Sutra), thinking, 'The name of this sutra is this,' is the root mind. Then, the one who diligently upholds the precepts, in sequence, thoroughly analyzes the words of that sutra, i.e., from 'Thus have I heard' to the complete end, fully analyzing all the words, such as 'How many chapters are there in this sutra? How many verses? How many letters?' This is called subsequent mindfulness or following mind. Within each of the contents, properly analyze its meaning. For example, emphasizing 'within each of the Sutra Pitakas' is also acceptable, but according to Lotsawa Chokyi Gyaltsen's explanation, it is necessary to emphasize 'within each of their own, through reason, properly'. In reality, after analyzing the words of the sutra, understanding 'the meaning of this word is this,' and contemplating the expressed meaning, and contemplating the expressing words. Counting, measuring, contemplating, and separately contemplating these meanings. Firstly, for example, the number of the five aggregates, eighteen elements, twelve sources, etc.; the form aggregate has ten sources and a part of the dharma element, i.e., non-revealing form, totaling eleven; from the feeling aggregate arising from eye contact up to mind contact, there are six aggregates, etc. In short, it is counting and examining the meanings. Measuring means not exaggerating or diminishing the number, but determining the number and separately measuring and contemplating its characteristics. Contemplation means, for the determined number, such as the reason for establishing form, etc., there, contemplating and analyzing with valid reasoning. Separate contemplation means separately contemplating the self-characteristics and general characteristics of the meanings of the previous three. In short, it is contemplating how many kinds of meanings there are, counting without error, and determining without adding or subtracting.
་ལྟར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་གྲངས་དེ་དག་གི་དོན་རེ་རེ་བཞིན་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པ་འབྲུ་རེ་རེ་སིལ་བུ་བས་དོན་སྟོན་པ་མེད་ལ། ཡི་གེ་དུ་མ་འདུས་ནས་མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་ཚིག་དང་ཚིག་མང་པོ་འདུས་པ་ངག་གི་རྒྱུན་གཞུང་དུ་གྲུབ་པས་དོན་སྟོན་པ་ཡོད་པས། ཡི་གེ་ལ་དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་བཟུང་ནས། ཞེས་པ་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། དོན་གྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་རྣམ་དབྱེ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ནོར་བར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི། ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་བཞི་པོ་དེས་མདོ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རགས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཅིང་ངེས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ། ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེས་པ། མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་དབུ་ནས་ཞབས་ཀྱི་བར་གྱི་བསྟན་དོན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ན་ཡང་བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་གནད་བསྡུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས་ས་བཅུའི་རྣམ་བཞག་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ས་བཅུ་བཤད་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་ས་བཅུ་པའི་མིང་གི་ 2-183b དོན་དེ་ཙམ་ལ་འདུས་སོ་སྙམ་དུ་རྩ་བའི་སེམས་ལ་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྡུ་བའི་སེམས་ཏེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཀྱང་། ལ་ལ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན། ལ་ལ་གོ་རིམ། ལ་ལ་འབྲས་བུ། ལ་ལ་སྤང་བྱ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བྱ་དགོས་ཀྱང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ད་ལྟ་རང་གི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནད་ལ་མདོ་འགག་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོ་ཡིས་བསྟན་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཡི་དོན། ས་བཅུ་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རང་གིས་མངོན་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ནི་བདག་གིས་དོན་འདི་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རེ་བ་དྲག་པོས་སྨོན་པ་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མདོ་སོགས་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཅུ་གཅིག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་དོན། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྟེ། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཡིན་ལ་དེས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟ
【現代漢語翻譯】 像這樣，通過理性的方式分析確定的原因，從而區分每個數字的自相和共相的特徵。表達的文字，如字母阿等，每個音節本身並不能表達意義。但是，當多個字母組合成詞，詞組合成句子，多個句子組合成段落時，就能表達意義。因此，對於文字，要區分有意義和無意義兩種情況，這被稱為『分別的意』。『確定那些意義』，是指對於詞語的意義、數字等及其分類和特徵，通過智慧毫不混淆地確定，這就是『確定的意』。這四種意，不僅是對經文等佛法的粗略詞句和意義，而是極其細緻和確定地進行分析，然後在它的基礎上，『對法進行全面的總結』，意思是將這部經從頭到尾所闡述的意義歸納為一個整體，知道大概就是這樣。即使總結所有經文的意義，也知道所要闡述的意義的精髓就是這些，這是抓住要點。例如，《十地經》（Dashabhumika Sutra）中廣泛闡述了十地的分類，所有這些都包含在十地的解釋中，因此認為它包含在《十地經》的名稱的意義中，這就是在根本的意中進行總結，即對一個法的意義進行全面的總結，這就是總結的意。簡而言之，雖然經文有廣大的闡述，但有些是道的功德，有些是次第，有些是果，有些是應斷除的等等，雖然需要了解所有這些，但意義的精髓是現在自己應該修持的，這就是瑜伽的關鍵，是經文要點的總結。像這樣，當對經文所闡述的意義沒有疑惑時，『經中所說的那樣意義』，比如十地，是爲了自己能夠證悟而存在的。然後，瑜伽行者會強烈地期望並祈願：『我一定要證得這個意義』，這就是祈願的意。像這樣，通過六種意的方式，如理作意經文等聖法的意義，有十一種作意。『通過意的表達』等四句偈頌所闡述的意義是，『通過意的表達』，指的是意的分別，即通過意識將名稱和意義混合，知道這個意義是這樣的，這就是有意的分別。通過它，要持續不斷地尋求、考察和分析經文的詞句和意義，這就是尋求的意。 Like this, by analyzing the definite reasons through reasoning, one distinguishes the characteristics of self-nature and common nature of each of those numbers. The expressing letters, such as the letter 'A', etc., each syllable does not show meaning by itself. However, when many letters combine into words, words combine into sentences, and many sentences combine into a continuous stream of speech, then meaning is shown. Therefore, for letters, one should examine whether they are meaningful or meaningless. This is called 'discriminating mind'. 'Grasping those meanings definitely' refers to unerringly grasping the characteristics of the meaning of words, the number of meanings, and their classifications and characteristics through wisdom. This is 'definitely grasping mind'. These four minds not only deal with the rough words and meanings of the Dharma, such as Sutras, but also analyze them very carefully and definitively. Then, based on that, 'to completely summarize the Dharma' means to condense the teachings from the beginning to the end of this Sutra into one, understanding that it is just this much. Even if one summarizes the meaning of all the Sutras, the essence of the teachings is just this much. This is grasping the key points. For example, in the Dashabhumika Sutra (Sutra of the Ten Grounds), all the extensive explanations of the ten grounds are included within the explanation of the ten grounds. Therefore, one thinks that it is included in the meaning of the name of the Dashabhumika Sutra. This is summarizing in the root mind, which is completely summarizing the meaning of one Dharma. This is the summarizing mind. In short, although the Sutras are explained extensively, some are about the qualities of the path, some are about the stages, some are about the results, and some are about what should be abandoned, etc. Although it is necessary to know all of these, the essence of the meaning is what one should practice right now. This is the key to yoga, the summary of the essential points of the Sutras. Having become free from doubt about the meaning taught by the Sutras, 'the meaning of what is said in the Sutras', such as the ten grounds, is for the sake of one's own realization. Then, the yogi strongly hopes and prays, 'I must attain this meaning'. This is the mind of aspiration. Thus, through the six minds, the way to properly attend to the meaning of the sacred Dharma, such as Sutras, is the eleven ways of attending. The meaning shown by the four verses beginning with 'through the expression of mind' is that 'through the expression of mind' refers to the mind's conceptualization, that is, the mind-consciousness mixes the name and meaning, knowing that this meaning is like this. This is conceptualization with mind. Through it, one should continuously seek, examine, and analyze the words and meanings of the scriptures. This is the mind of seeking.
【English Translation】 Like this, by analyzing the definite reasons through reasoning, one distinguishes the characteristics of self-nature and common nature of each of those numbers. The expressing letters, such as the letter 'A', etc., each syllable does not show meaning by itself. However, when many letters combine into words, words combine into sentences, and many sentences combine into a continuous stream of speech, then meaning is shown. Therefore, for letters, one should examine whether they are meaningful or meaningless. This is called 'discriminating mind'. 'Grasping those meanings definitely' refers to unerringly grasping the characteristics of the meaning of words, the number of meanings, and their classifications and characteristics through wisdom. This is 'definitely grasping mind'. These four minds not only deal with the rough words and meanings of the Dharma, such as Sutras, but also analyze them very carefully and definitively. Then, based on that, 'to completely summarize the Dharma' means to condense the teachings from the beginning to the end of this Sutra into one, understanding that it is just this much. Even if one summarizes the meaning of all the Sutras, the essence of the teachings is just this much. This is grasping the key points. For example, in the Dashabhumika Sutra (Sutra of the Ten Grounds), all the extensive explanations of the ten grounds are included within the explanation of the ten grounds. Therefore, one thinks that it is included in the meaning of the name of the Dashabhumika Sutra. This is summarizing in the root mind, which is completely summarizing the meaning of one Dharma. This is the summarizing mind. In short, although the Sutras are explained extensively, some are about the qualities of the path, some are about the stages, some are about the results, and some are about what should be abandoned, etc. Although it is necessary to know all of these, the essence of the meaning is what one should practice right now. This is the key to yoga, the summary of the essential points of the Sutras. Having become free from doubt about the meaning taught by the Sutras, 'the meaning of what is said in the Sutras', such as the ten grounds, is for the sake of one's own realization. Then, the yogi strongly hopes and prays, 'I must attain this meaning'. This is the mind of aspiration. Thus, through the six minds, the way to properly attend to the meaning of the sacred Dharma, such as Sutras, is the eleven ways of attending. The meaning shown by the four verses beginning with 'through the expression of mind' is that 'through the expression of mind' refers to the mind's conceptualization, that is, the mind-consciousness mixes the name and meaning, knowing that this meaning is like this. This is conceptualization with mind. Through it, one should continuously seek, examine, and analyze the words and meanings of the scriptures. This is the mind of seeking.
ོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བར་གྱི་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསམ་ 2-184a གཏན་གཉིས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ན་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་རྟོག་དཔྱོད་བཅས་པའི་ཡིད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུམ་ནི་བློའི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །སེམས་དྲུག་གི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་དང་ནི་ཚིག་ལ་འཛིན་པའང་སྡུད་དོ། །མིང་ཙམ་དུ་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་བསྟན་དོན་མཐའ་དག་སྡོམས་དང་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དང་ཚིག་མང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་དོན་དུ་འདུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་མདོ་སྡེ་དེའི་དོན་རྣམས་བགྲང་འཇལ་སོགས་བཞི་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་མིང་དོན་དེ་གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་མ་འབྲེལ་བའི་དུས་ན། ཞི་གནས་ཀྱིས་མིང་དང་ཚིག་ལ་དམིགས་ལྷག་མཐོང་གིས་དོན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚེ་ན་མིང་དང་དོན་སོ་སོར་མི་དམིགས་ཀྱི། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མགོ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ཏེ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞི་གནས་ཡིད་བྱེད་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡིད་བྱེད་དང་། ཟུང་འབྲེལ་ཡིད་བྱེད་འདི་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་ 2-184b ངོས་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །ཡང་དམིགས་པས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ནི་མཚན་མ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་གྱི་མཚན་མ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་གསུངས་པ། སེམས་འཕྲོ་ཞིང་རྒོད་པར་གྱུར་ན་གཡེང་བ་དང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་བསམས་ནས་ཕྱིར་མི་འཕྲོ་པར་སེམས་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པར་གྱུར་ན་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། སངས་རྒྱས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞུམ་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོད་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལྷག་མཐོང་གིས་སེལ་མི་ནུས་པས་ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པ་དང་གཉིད་ནི་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལྷག
【現代漢語翻譯】 具有尋伺的初禪近分定（指未完全進入初禪的狀態）以及獲得初禪正行的心。無尋但有伺的中間禪，指的是初禪正行的特殊狀態和獲得二禪的心，應當分別進行觀察。當獲得三禪和四禪的正行時，因為沒有尋伺，所以意念活動無法用尋伺來表達，在三摩地中融為一體，也可以通過這種方式來考察，具有尋伺的作意等這三者是智慧本質上的三種區分。在六種心中，也包括對法名和詞句的執著。『僅以名相，總攝彼經所有義，』意思是說，般若波羅蜜多所闡述的眾多意義和詞句，例如十萬頌般若波羅蜜多等等，都包含在『般若波羅蜜多』這個名稱的意義之中，像這樣的對名相的執著，應當理解為是止觀的道路。觀的道路，應當理解為是對該經的意義進行計數、衡量等四種方式的辨析。止觀雙運的道路，應當理解為是對名相和意義二者的總合。在止觀未雙運之時，止專注于名相和詞句，觀專注于意義。當止觀雙運之時，不分別執著名相和意義，而是將二者合二為一，止觀平等結合，共同專注于目標。止的作意、觀的作意和雙運的作意這三者是從道的角度上的三種區分。此外，從所緣境上區分的三種是三種相：止的相、勝解的相和舍的相。如果心散亂和掉舉，就應當思維散亂和輪迴的過患，使心不再外散，而是安住于內心，這就是止的相作意。如果心昏沉和萎靡，就應當作觀的相作意，思維佛陀和三摩地的功德，或者諸法的自相和共相，從而使心從萎靡中振奮起來，必須加以讚揚。當掉舉時，因為與觀隨順，觀不能消除掉舉，所以要作止的作意。昏沉、萎靡和睡眠與止隨順，因此要作觀的作意。
【English Translation】 The mind that possesses both investigation and analysis, and is close to the first dhyana (meditative absorption) without being able to fully attain it, as well as the mind that has attained the actual first dhyana. The intermediate dhyana, which is without investigation but with analysis, refers to the special state of the actual first dhyana and the mind that has attained the second dhyana, and should be examined separately. When the actual third and fourth dhyanas are attained, because there is no investigation or analysis, the mental activity cannot be expressed by investigation and analysis, and it is unified in samadhi (meditative concentration), which can also be examined in this way. The mental activities with investigation and analysis, etc., these three are three distinctions in the essence of wisdom. Among the six minds, it also includes grasping onto the mere name of the Dharma and grasping onto words. 'Only by name, summarize all the meanings of that sutra,' meaning that the many meanings and words expounded by the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), such as the hundred thousand verse Prajnaparamita, etc., are all contained in the meaning of the name 'Prajnaparamita.' Such grasping onto names should be understood as the path of calm abiding (shamatha). The path of insight (vipassana) should be understood as analyzing the meanings of that sutra in four ways, such as counting and measuring. The path of uniting calm abiding and insight should be understood as the combination of name and meaning. When calm abiding and insight are not united, calm abiding focuses on names and words, and insight focuses on meaning. When calm abiding and insight are united, there is no separate grasping onto names and meanings, but the two are combined into one, and calm abiding and insight are equally combined, focusing on the object together. The mental activity of calm abiding, the mental activity of insight, and the mental activity of union are three distinctions from the perspective of the path. Furthermore, the three distinctions based on the object are the three characteristics: the characteristic of calm abiding, the characteristic of conviction, and the characteristic of equanimity. If the mind is scattered and agitated, one should contemplate the faults of scattering and samsara (cyclic existence), so that the mind does not scatter outward but abides within, which is the mental activity of the characteristic of calm abiding. If the mind is dull and depressed, one should engage in the mental activity of the characteristic of insight, contemplating the qualities of the Buddha and samadhi, or the self-characteristics and general characteristics of phenomena, so that the mind is uplifted from depression and must be praised. When there is agitation, because it is in accordance with insight, insight cannot eliminate agitation, so one should engage in the mental activity of calm abiding. Dullness, depression, and sleep are in accordance with calm abiding, so one should engage in the mental activity of insight.
་མཐོང་གིས་བསལ་དགོས་པས། ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་གཟུང་སྟེ། རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་མཉམ་པར་གྱུར་ན་དེ་གའི་དང་དུ་མི་གཡོ་བར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་བྱེད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གུས་སྦྱོར་གྱི་ཡིད་བྱེད་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་ཡིད་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་ཡིད་བྱེད་སྔ་མ་དེ་རྣམས་ལ། དུས་རེས་འགའ་ཙམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་བྱེད་རྣམས་ལ་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བྱ་སྟེ་ལམ་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གདམས་ 2-185a ངག་གི་དོན་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས་ཞེས་སོགས། རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཡོངས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་གྱིས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ནང་དུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་སྐད་གཅིག་མི་སྡོད་པར་གློག་དང་ང་དང་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟར་དགག་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་རིམ་པར་བརྟུལ་ཏེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནི་རང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་བཞག་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཞག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཡོ་ན། སྔ་མའི་དམིགས་པ་དེའི་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་མི་བྱ་བར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱང་ཅི་ནུས་སུ་བཞག་གོ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཞག་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་དུ་གནས་མི་ནུས་པར་གཞན་དུ་གཡེང་བར་གྱུར་ན།བདག་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་ངོ་སྙམ་དུ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། སྔར་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སླར་ནི་སེམས་བླན་ཏེ་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་གོམས་པས་རྒྱུན་བསྐྱངས་པས་ཅུང་ཟད་རེ་རྒྱུན་གནས་སུ་བཏུབ་ན། བློ་ལྡན་དེས་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། སེམས་ནི་ནང་དུ་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་སྔ་མ་ལ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སེམས་སྔར་བས་ཅུང་ཟད་གནས་སུ་བཏུབ་པ་ན་སེམས་ནང་དུ་གནས་པ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་རང་གིས་མཐོང་བའི་ 2-185b ཕྱིར། བདག་གིས་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བས་རང་གི་སེམས་གདུལ་ལོ། །ཞེས་པ། རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པས་སེམས་མ་དུལ་བ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བས་དུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཅི་རིགས་སུ་བཞག་ཀྱང་། སྔོན་རྣམ་གཡེང་གོམས་པའི་
【現代漢語翻譯】 因此，必須通過觀（梵文：Vipaśyanā，毗缽舍那）來消除昏沉。由於昏沉之心是觀的特徵，所以要高度重視它。同樣，掉舉（散亂）是止（梵文：Śamatha，奢摩他）的特徵，所以要平息它。如果既沒有昏沉也沒有掉舉，達到平等的狀態，那麼就在那個狀態中保持不動，通過對舍（梵文：Upekṣā，優畢叉）的特徵進行意念，保持舍的狀態。像這樣修習的一切，都必須通過恭敬的意念和恒常的意念這兩種方式不間斷地進行。對於前面提到的那些意念，不要只是偶爾為之，而是要始終如一地進行意念，並且要對這些意念感到歡喜和恭敬，將它們應用於修行道路。 第二，通過修習口訣的含義來進行意念的方法。『將心專注于所緣』等等，直到『始終如一地守護因』為止，都說明了這一點。僅僅依靠思惟的智慧，無法顯現道路的功德，因此必須一心一意地修習。而且，最初沒有將欲界的心平等地安住下來，它片刻不停留，像閃電、狂風和雲朵一樣搖動，像海浪一樣難以阻擋的分別念。通過九住心的方式逐漸調伏，將心如實地安住在內，修習禪定的方法是：將自己的心一心一意地專注于任何一個所緣上，安住下來。即使這樣安住，心也不會停留片刻，而是會轉向其他地方。不要從之前的所緣上散亂，要通過正念儘可能地保持相續。如果即使這樣安住，也無法長時間保持，而是轉向其他地方，那麼就要迅速意識到『我正在向其他境散亂』，然後將心重新收回到之前的所緣上，安住下來。像這樣反覆練習，逐漸能夠保持相續。有智慧的人要非常努力，越來越向上，將心收回到內在，專注於之前的意念對象，這叫做『近住』。從那以後，心比以前稍微能夠安住，爲了自己能夠看到心安住的功德，如果我能夠獲得心安住的禪定該有多好啊！』像這樣對禪定感到歡喜並努力追求，從而調伏自己的心。也就是說，沒有被散亂念頭調伏的心，通過對禪定的歡喜來調伏它。像這樣對禪定感到歡喜並努力追求，即使心儘可能地安住在所緣上，但由於之前散亂的習氣。
【English Translation】 Therefore, dullness must be eliminated by insight (Vipaśyanā). Since the mind of dullness is a characteristic of insight, it should be highly regarded. Similarly, agitation (distraction) is a characteristic of calm abiding (Śamatha), so it should be pacified. If there is neither dullness nor agitation, and one attains a state of equality, then in that state, one should remain unmoving, and through contemplating the characteristic of equanimity (Upekṣā), one should remain in a state of equanimity. All of this practice must be carried out continuously through the two types of mindfulness: respectful mindfulness and constant mindfulness. For the aforementioned mindfulness, do not engage in them only occasionally, but contemplate them consistently, and be joyful and respectful towards these mindfulnesses, applying them to the path. Secondly, the method of contemplating the meaning of the instructions through the door of meditation. 'Focusing the mind on the object' and so on, up to 'constantly guarding the cause,' illustrates this. Merely relying on the wisdom of thought cannot manifest the qualities of the path, so one must practice with single-pointed concentration. Moreover, initially, without having evenly settled the mind of the desire realm, it does not stay for a moment, but moves like lightning, wind, and clouds, and the conceptual thoughts are as difficult to stop as ocean waves. The method of gradually taming them through the nine stages of abiding the mind, and truly settling the mind within, accomplishing samādhi, is as follows: Focusing one's own mind single-pointedly on any object, and settling it there. Even if it is settled in this way, the mind will not stay for a moment, but will turn to other things. Do not be distracted from the continuity of the previous object, but through mindfulness, maintain the continuity as much as possible. If, even having settled in this way, one cannot maintain it for a long time, but turns to other things, then one should quickly realize, 'I am being distracted to other objects,' and then bring the mind back to the previous object and settle it there. By practicing in this way repeatedly, one will gradually be able to maintain the continuity. The intelligent person should strive very diligently, increasingly upwards, gathering the mind inward, focusing on the previous object of thought, which is called 'close abiding.' From then on, the mind is slightly more able to abide than before, and in order to see for oneself the qualities of the mind abiding, one thinks, 'How wonderful it would be if I could attain the samādhi of mind abiding!' In this way, one delights in and strives for samādhi, thereby taming one's own mind. That is to say, the mind that has not been tamed by distracting thoughts is tamed by delighting in samādhi. Having delighted in and striven for samādhi in this way, even if the mind is settled on the object as much as possible, due to the previous habit of distraction.
ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་གྱུར་ན། རྣམ་གཡེང་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདིའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་དྲུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འབད་པས་སེམས་སྔར་བས་ཆེས་བཟང་ཙམ་དུ་གནས་ན་ཡང་། སྐབས་འགར་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱིངས་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ལངས་པའང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གི་དབང་དུ་སོང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པས་སྐྱོན་ཆེ་ལ། མ་སོང་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པས་ཅི་ནས་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་འདི་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པའམ་གཉེན་པོར་བསྟན་པའམ་ཡང་ན་ཅི་མི་སྙམ་པས་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱི་ནི་སེམས་ལ་རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་ 2-186a འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གནས་པ་བརྒྱད་པ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཐོབ་སྟེ། རྩོལ་བ་བརྟེན་བཞིན་དུ་བསྒྲིམས་ན་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་མི་ནུས་པར་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པའི་སེམས་གནས་དེ་ཡི་ངང་དུ་གོམས་པ་རྒྱུན་བསྲིངས་བར་བྱས་པ་ལས་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སེམས་ངང་གིས་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་ནས་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་དགུའི་ཐ་མ་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུན་པར་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་པོ་ནི། མདོ་ལས། འཇོག་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའམ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདུ་མི་བྱེད་པར་ངང་གིས་གནས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དེ་ནས་དེའི་ངང་དུ་གོམས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་ཐོབ་སྟེ། ལུས་ཡངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་རྣམ་པས་དགེ་བ་བསྒོམ་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། སེམས་གསལ་དྭངས་རྙོག་མེད་དགའ་བས་ཁྱབ་པའི་ཉམས་དང་བཅས་ཏེ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་ཤིན་སྦྱང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཐོབ་ནས། གྲིབ་མ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྲབ་ཅིང་དྭངས་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས། བསམ་གཏན་དང་པོ་འཐོབ་བྱེད་ཞ
【現代漢語翻譯】 如果心被強烈的散亂所控制，這種散亂就像盜取禪定的強盜一樣，會造成極大的危害。因此，認識到散亂的過患，我們不應受其支配，而應努力修持作為一切功德之根本的禪定。要做到這一點，就要平息散亂之因——對禪定的厭惡，這就是第六個住心的方法，稱為『平息』。 即使經過這樣的努力，心比以前稍微平靜了一些，但有時貪婪、不悅等情緒，以及昏沉、掉舉等近分的煩惱生起。如果像以前一樣被這些煩惱所控制，就無法成就禪定，這是很大的過失。如果不被控制，就能成就作為神通等殊勝功德之基礎的禪定。因此，我們應當下定決心，絕不讓這些惡念佔據內心。通過分別觀察貪婪等煩惱，或者應用對治法，或者不予理睬，來平息它們，這就是『近平息』。 此後，對於精進修持者來說，通過努力，第八個住心的方法——有功用的住心，會自然而然地生起。在努力的基礎上，如果能夠堅持不懈，就不會被其他妄念所干擾，心能安住于所緣境，這就是『有功用』。通過持續不斷地練習有功用的住心，無需費力，心就能自然而然地安住于所緣境，並且自然成就，從而獲得無功用的住心，這是第九個住心的方法，也被稱為與禪定相應的『一心』。 這九種住心的方法，在經中是這樣說的：『安置、正安置、安住、近住、調伏、寂靜、近寂靜、專注一趣、等持。』 從獲得無功用而自然安住的心開始，如果能持續不斷地練習，瑜伽士的身心會變得非常調柔，從而獲得身心的輕安。身體會感到輕鬆、非常舒適，能夠輕鬆地修持善法；內心清明、沒有雜染，充滿喜悅，並伴隨著體驗，能夠輕鬆地專注于善的所緣境，從而獲得微小和中等的輕安。之後，獲得像影子一樣非常輕微和清澈的廣大輕安，從而成為獲得初禪的因素。
【English Translation】 If the mind is strongly distracted, this distraction, like a thief stealing samadhi (定，dìng, concentration, meditative absorption), is extremely harmful. Therefore, recognizing the faults of distraction, we should not be controlled by it, but strive to cultivate samadhi, which is the root of all virtues. To do this, we must pacify the cause of distraction—the dislike for samadhi—which is the sixth way of abiding the mind, called 'Pacifying'. Even after such efforts, if the mind is slightly calmer than before, sometimes greed, displeasure, and other emotions, as well as drowsiness, agitation, and other near afflictions arise. If, like before, we are controlled by these afflictions, we cannot achieve samadhi, which is a great fault. If we are not controlled, we can achieve samadhi, which is the basis for extraordinary virtues such as clairvoyance. Therefore, we should resolve not to let these evil thoughts occupy our minds. By separately observing greed and other afflictions, or applying antidotes, or ignoring them, to pacify them, this is 'Near Pacifying'. Thereafter, for those who diligently practice, through effort, the eighth way of abiding the mind—abiding with effort—will naturally arise. On the basis of effort, if one can persevere, one will not be disturbed by other deluded thoughts, and the mind can abide in the object of focus, which is 'With Effort'. Through continuous practice of abiding the mind with effort, without having to exert effort, the mind can naturally abide in the object of focus and naturally achieve, thereby obtaining abiding without effort, which is the last of the nine ways of abiding the mind, also known as 'One-pointedness' corresponding to samadhi. These nine methods of abiding the mind are described in the sutras as: 'Placing, Correctly Placing, Abiding, Near Abiding, Taming, Pacifying, Near Pacifying, Focusing on One Taste, Samadhi or Equal Placing'. Starting from obtaining the mind that abides naturally without effort, if one can continuously practice, the body and mind of the yogi will become very pliable, thereby obtaining physical and mental pliancy. The body will feel light, very comfortable, and able to easily practice virtuous deeds; the mind will be clear, without impurities, full of joy, and accompanied by experience, able to easily focus on virtuous objects, thereby obtaining small and medium pliancy. Afterwards, obtaining vast pliancy that is very slight and clear like a shadow, thereby becoming a factor for obtaining the first dhyana (禪那，chánnà, meditation).
ི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ 2-186b བྱའོ། །ཡིད་བྱེད་དེ་ཡིས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་རིམ་པར་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འཕེལ་བར་བྱས་ནས། འཕེལ་བ་དེ་ཉིད་ས་འོག་མ་ལས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞིའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་ནས་འདི་ནས་མར་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞིའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་དེ་རང་སའི་ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བས་མ་དག་པ་སྦྱངས་ནས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ན། ལས་སུ་རུང་བ་དག་པའི་བསམ་གཏན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་པ། གྲངས་མེད་གསུམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཞིང་དམ་ 2-187a པ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཚད་མེད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཇུག་ནུས་སོ། །དེས་ན་བྱང་སེམས་དེ་དག་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ས་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ནི། ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེ་རུང་གི་སྣོད་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡི་ལུས་ལ་གནས་ངན་ལེན་དུ་གྱུར་པ་མ་བསྡམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོངས་པ་སོགས་དང་ལུས་ལྕི་ཞིང་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་པོའོ། །ལུས་དང་སེམས་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གཉིས་པའོ།
【現代漢語翻譯】 應當知曉，這是伴隨著粗細相的作意。通過此作意，逐漸捨棄欲界的上中下品煩惱，從而增長禪定。此增長超越下地，瑜伽行者由此獲得初禪的真實住處。同樣，應當知曉，通過由上往上的粗細相作意，可以修習直至四禪的真實住處。以上講述了修習禪定的方法，從現在開始，展示獲得禪定的功德。當獲得四禪的真實住處時，如果爲了追求神通，通過修習四禪而獲得的自地煩惱（貪慾、邪見、懷疑）的強大力量，凈化不凈，使其成為最堪能的狀態。從堪能清凈的禪定中，通過顯現所獲得的五種神通，瑜伽行者爲了供養無量諸佛和聽聞正法，會前往十方世界。以這種方式，可以于無量劫中供養和侍奉無量諸佛。此處所說的『無量劫』，並非指『三個無數』之類的意義，而是指超越計數的無量劫，這是因為心的力量和獲得禪定的力量所致。由於對十方清凈剎土的諸佛進行了無量的侍奉，因此，心懷清凈意樂的瑜伽行者的心變得極其堪能，能夠隨心所欲地運作。因此，菩薩在獲得初地之前，能夠獲得作為獲得初地之徵兆的五種利益。哪五種呢？心變得堪能，這成為超越聲聞和獨覺的初地智慧的無上可生之器。因此，這位菩薩的身體中，由未調伏的心所導致的如猿猴般跳躍等不適，以及身體沉重不適，無法用於善行的所有狀態，都會在每個瞬間消失。凈化存在於阿賴耶識中身心不堪能的惡劣習氣，這是第一種功德。身體和心在任何時候都充滿著極度的調柔，這是第二種功德。
【English Translation】 It should be known that this is accompanied by coarse and subtle aspects of attention. Through this attention, by gradually abandoning the upper, middle, and lower afflictions of the desire realm, that samadhi is increased. This increase surpasses the lower grounds, and the yogi thereby attains the actual dwelling place of the first dhyana. Similarly, it should be known that through attention with coarse and subtle aspects from higher to higher, one can cultivate up to the actual dwelling place of the fourth dhyana. The above explains the method of cultivating samadhi, and from here onwards, it shows the merits of attaining samadhi. When one attains the actual dwelling place of the four dhyanas, if one seeks after clairvoyance, the powerful force of the afflictions of one's own ground (desire, views, and doubt) obtained through cultivating the dhyanas, purify the impure and make it supremely workable. From the workable and pure dhyana, through manifesting the five kinds of clairvoyance obtained, the yogi goes to the realms of the ten directions in order to make offerings to immeasurable Buddhas and to listen to the sacred Dharma. In this way, one can offer and attend to immeasurable Buddhas for immeasurable kalpas. The 'immeasurable kalpas' mentioned here do not refer to meanings such as 'three countless ones,' but rather to immeasurable kalpas beyond counting, due to the power of the mind and the power of attaining samadhi. Because of the immeasurable service to the Buddhas of the pure lands in the ten directions, the mind of the yogi with pure intention becomes extremely workable, able to operate as desired. Therefore, before a Bodhisattva attains the first ground, they will be able to obtain five benefits that serve as signs of attaining the ground. What are the five? The mind becomes workable, which becomes the supreme vessel for the unborn, surpassing the wisdom of Shravakas and Pratyekabuddhas. Therefore, in the body of this Bodhisattva, the discomfort caused by the untamed mind, such as jumping like a monkey, and all states of heaviness and discomfort of the body that cannot be used for virtuous deeds, will disappear in every moment. Purifying the bad habits of unworkability of body and mind that exist in the alaya consciousness is the first merit. The body and mind are always filled with extreme suppleness, which is the second merit.
།དེ་གཉིས་ནི་ཁྲུས་མཁན་གྱིས་རས་སོགས་ཁྲུས་རྩིའི་ཆུས་འདག་སྦྱོང་བྱེད་པ་བཞིན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆུས་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྦྱང་བ་དང་། ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཤེས་ཁ་ཅིག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཡང་དག་པ་ 2-187b འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡི་མཚན་མ་དངོས་སུ་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་མི་འབྱུང་བ་སོགས་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ལུས་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པ་སོགས་དང་ས་བཅུ་པ་ལས་ས་བཅུ་ཐོབ་པར་རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་མ་རྣམས་ནི་ཆེད་དུ་མ་བརྟགས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་ལས་བྱུང་བའི་རྟགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གི་རྟོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་མཉམ་རྗེས་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ། དུས་རྟག་ཏུ་ཡང་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་གི་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། འདི་ནི་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀའི་ཆའོ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཟད་པ་དང་། ལུས་ཤིན་སྦྱང་གི་བདེ་བས་ཁྱབ་པ་དང་། སེམས་ཤིན་སྦྱང་གི་བདེ་བས་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བགྲངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བ་ལྔ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔར་བཤད། ཆོས་སྐུ་རྫོགས་པ་དང་རྣམ་དག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས། འདིར་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ལྔ་གོང་ལྟར་བཤད་དོ། །གདམས་ངག་གི་ལེའུའི་མགོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། 修道方便 གསུམ་པ་དེ་ལས་ལམ་ 2-188a བགྲོད་ཚུལ། དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། ཞེས་པ་ནས་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནས་ཚོགས་ལམ་དུ་ཞི་ལྷག་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཀུན་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་བ་ནི་དྲོད་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཇེ་ཆེར་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀུན་དུ་རྩོམ་པ་ནི
【現代漢語翻譯】 這兩種情況就像清潔工用布等物在洗滌液中清洗污垢一樣，通過寂止之水來凈化身體的不良行為，並使身心充滿輕安的喜悅。不像有些人只瞭解部分聖典，而是能夠持續不斷地領悟所有神聖佛法的意義，這是第三種利益。真正獲得聖者果位的標誌，例如身體上不生蟲，夢中清洗身體，佛陀授記等等，以及《十地經》中所說的獲得十地的夢兆，這些未經刻意追求的證悟徵兆也會自然顯現，這是第四種利益。這兩種情況都是從勝觀中產生的徵兆。同樣，爲了圓滿究竟的證悟——法身，並徹底凈化兩種障礙（煩惱障和所知障），有智慧的人在一切時處，無論禪定還是禪定后，都會持續不斷地修持能帶來究竟斷證功德的因，這是第五種利益。這包含了寂止和勝觀兩者的部分。在《智穩論》中，身心惡業止息，身體充滿輕安的喜悅，以及內心充滿輕安的喜悅，這三者被分別列出，加上佛法之光永不間斷，以及見到真實的證悟徵兆，合為五種利益。經中說，修持能獲得法身圓滿和清凈的因，就是修持能獲得一切功德之因。這裡，按照《攝大乘論》中所說，如上解釋了五種利益。從『教授品』的開頭到這裡所講的五種功德，說明了發菩提心者安住于隨信行地時，如何獲得相應的法和功德。 修道方便 第三，從那裡開始的修行方式。從『從那以後變成那樣』到『獲得無上果位』之間所講的內容，說明了在資糧道上獲得殊勝的寂止和勝觀后，菩薩一心專注于禪定，除了內心的言語或分別念之外，完全不認為外境獨立於心而存在，這是獲得暖相的時候。爲了使所獲得的佛法之光更加增長，菩薩會精進不懈地努力。
【English Translation】 These two are like a cleaner using cloth etc. to cleanse dirt with washing water, purifying the unsuitable actions of the body with the water of quiescence, and filling the body and mind with the bliss of pliancy. Unlike some who know some holy scriptures and not others, one will realize the meaning of all holy Dharmas without any interruption at all times, this is the third benefit. The signs of truly attaining the noble ground, such as no worms appearing on the body, bathing the body in dreams, prophecies by the Buddhas, etc., and the dream signs of attaining the ten grounds as mentioned in the Ten Bhumi Sutra, such signs of attainment that are not deliberately sought are also clearly seen, this is the fourth benefit. These two are signs arising from higher seeing (vipassanā). Similarly, in order to perfect the ultimate realization, the Dharmakāya, and to purify the two obscurations (klesha and jneya), the intelligent one, in all aspects of both meditative and post-meditative states, always cultivates the cause for such ultimate abandonment and realization, this is the fifth benefit. This includes both quiescence and higher seeing. In the commentary Blo brtan, the exhaustion of the negative states of body and mind, the body being filled with the bliss of pliancy, and the mind being filled with the bliss of pliancy are enumerated separately, and the uninterrupted appearance of Dharma and the seeing of the true reasons are explained as five benefits. It is said that cultivating the cause for perfecting the Dharmakāya and attaining purity is cultivating the cause for attaining all aspects. Here, as explained in the Compendium of Vehicles, the five benefits are explained as above. From the beginning of the chapter on instructions up to the explanation of the five qualities, this explains how a Bodhisattva abiding in the stage of conduct through faith obtains the Dharma and qualities accordingly. Methods of Practice Third, the way to progress on the path from there. From 'Having become like that' to 'attaining the unsurpassed state' indicates that after attaining special quiescence and insight on the path of accumulation, the Bodhisattva, having become like that, single-pointedly abides in samadhi, and does not see external objects as being separate from the mind, except for mental expressions or conceptualizations, this is the time of obtaining the warmth sign. In order to greatly increase the appearance of Dharma that has been obtained, the Bodhisattva constantly exerts steadfast effort.
་སྣང་བ་མཆེད་པའམ་རྒྱས་པ་རྩེ་མོའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས་ནི། ཕྱིའི་ཡུལ་སོགས་རང་མཚན་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྨི་ལམ་ངོ་ཤེས་པའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དོན་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤངས་ནས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་སེམས་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་ཡི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལྷག་མར་ལུས་ཏེ་མ་སྤངས་པ་ནི། བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ 2-188b ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སུའོ། །དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་དེ་གཉིས་ཚུལ་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་རྟོགས་ནས་མཐོང་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་རེག་པས་ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ཡི་མཇུག་ཐོགས་སུ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མཆོག་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནི། དྲོ་བར་འགྱུར་སོགས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཆོག་དེའི་རྗེས་ཐོག་དེ་མ་ཐག་པར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཚུལ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པ་དེས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་རྣམས་ལས་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སྤངས་པས་ན་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་མདོ་ལས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་སྤངས་པས་རྡུལ་མེད་པ་དང་། མཐོང་སྤངས་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་བཟོད་པ་ནི་རྡུལ་མེད་པ་སྟེ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ 2-189a ལམ་ཡིན་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་སྤྱན་ནམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དེ་བྱང་སེམས་འདིའི་ཀུན་གཞི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་འཕགས་
【現代漢語翻譯】 顯現或增長達到頂峰的時刻。像這樣精進努力，對法的顯現會大大增長，從而脫離外境等自相的顯現，安住于唯心。如何安住于唯心呢？從那以後，顯現為實有的色等一切，就像在夢中認識到夢境時的顯現一樣，所有這些都僅僅是自己心的顯現，而沒有外境自相，會非常清楚地顯現。那時，對於色等外境的執著，會捨棄並不再顯現。之後，瑜伽士心中僅存『有心』的執著分別念或散亂，尚未捨棄，這是安忍進入唯一真如的 2-188b 三摩地之時。那時，如果沒有所取，哪裡會有能取的心呢？像這樣迅速地認識到二者是相似的，並迅速地證得見道和無間道的三摩地，不會拖延太久，這是證得最勝法的無間道三摩地之時。什麼是『無間』呢？像這樣，在認識到沒有所取的安忍之後，立即捨棄能取的散亂，並且緊接著進入初地，因此最勝法被稱為『無間』。剛剛所說的這些次第，要知道是暖等四加行道。關於在證得最勝法之後立即獲得見道的方式，是這樣說的：從那以後，獲得最勝法的菩薩，會獲得超越世間的智慧，勝過聲聞緣覺的無上智慧，因為見到三輪體空而遠離所斷煩惱，所以是無垢的；因為捨棄了能取和所取二者，所以是遠離二取的。經中說，獲得此等境界為『於法得法眼，離塵離垢』，捨棄能取所取故無塵，遠離見斷所斷故離垢；或者說，安忍是無塵，是煩惱障和所知障的對治，是無間道；智慧是解脫道，所以是無垢的。『於法』是指諸法的法性，如實見到真如的眼或智慧之眼。像這樣，生起無分別智慧，是此菩薩的阿賴耶識轉依，也就是證得聖 2-189a
【English Translation】 The time when appearance flourishes or increases to its peak. By exerting diligence in this way, the appearance of Dharma will greatly increase, and thus one will be separated from the appearance of external objects and other self-characteristics, and will abide in mind-only. How does one abide in mind-only? From then on, all that appears as real, such as form, will be like the appearance of recognizing a dream during a dream. All of that will appear clearly as merely the appearance of one's own mind, without any external object with self-characteristics. At that time, the distraction of grasping external objects such as form will be abandoned and will no longer appear. Then, the yogi will have only the conceptual thought or distraction of grasping 'there is a mind' remaining, which has not been abandoned. This is the time of Samadhi when forbearance enters one aspect of suchness. 2-188b At that time, if there is no object to be grasped, how can there be a mind that grasps it? Quickly realizing that these two are similar, one quickly attains the Samadhi of the path of seeing and the uninterrupted path, without delay. This is the time of the immediately following Samadhi of attaining the supreme Dharma. What is meant by 'immediately following'? It means that after the forbearance of realizing that there is no object to be grasped, one immediately abandons the distraction of grasping, and immediately enters the first ground. Therefore, the supreme Dharma is called 'immediately following'. These teachings that have just been explained in order are to be understood as the four paths of joining, such as warmth. The way in which the path of seeing is attained immediately after attaining the supreme Dharma is explained as follows: From then on, the Bodhisattva who has attained the supreme Dharma attains the wisdom that transcends the world, the unsurpassed wisdom that is superior to the Hearers and Solitary Realizers. Because of seeing the three spheres without conceptualization, one is separated from the afflictions to be abandoned, and therefore is without defilement. Because of abandoning the grasped and the grasper, one has attained freedom from the two graspers. The Sutra says that attaining this state is 'in the Dharma, one attains the Dharma eye, free from dust and free from defilement'. Without dust because of abandoning the grasped and the grasper, and free from defilement because of being separated from what is to be abandoned by the path of seeing and the path of abandonment. Or, forbearance is without dust, it is the antidote to the obscurations of afflictions and knowledge, and it is the uninterrupted path. Wisdom is the path of liberation, 2-189a therefore it is without defilement. 'In the Dharma' refers to the Dharma-nature of all Dharmas, the eye or wisdom eye that sees Suchness as it is. In this way, the arising of non-conceptual wisdom is the transformation of the basis of consciousness of this Bodhisattva, that is, attaining the state of the noble.
པའི་ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོ་དེ་དུས་ཅི་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐོབ་ཅེ་ན། ད་ལྟར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་ནས་ཕྱིན་ཆད་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་ཐོབ་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ས་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་རང་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པའི་སེམས་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རྟོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྨོངས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བྱར་མཉམ་པ་དང་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལས་ཉོན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བའི་དོན་བྱ་བར་མཉམ་པ་དང་། རང་ཉིད་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་འགོག་བདེན་ཐོབ་པས་རང་ལ་ 2-189b ཕན་བཏགས་ཀྱང་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་འགོག་ལམ་ལ་བཀོད་པས་ཕན་བཏགས་པའང་རང་དོན་དང་འདྲེ་བར་སེམས་ཅན་དེས་ལན་ལ་མི་རེ་བར་མཉམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་དེ་ལྟར་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་སྲས་གཞན་དང་སྤངས་རྟོགས་མཉམ་པའམ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བཤད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ནི་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་འདུས་བྱས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ།སེམས་སེམས་བྱུང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཙམ་དུ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་སྟེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་མཐོང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་གཞན་དང་སེམས་ཙམ་དུའང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་དག་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པ་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། སེམས་ཙམ་ལས་ཆོས་གཞན་མེད་ཀྱང་ 2-190a སེམས་དེ་ཉིད་ཆོས
【現代漢語翻譯】 第一個地是最初的地。如果問要多久才能獲得第一個地，那麼現在完全轉變，安住于第一個地，這指的是在勝解行地，菩薩通過無數劫中修行無量菩薩行，獲得聖地后，從此輪迴的過患將永遠不會發生，因此變得非常清凈。獲得地的功德差別是：法界在凡夫的法和聖者的法等一切法上沒有差別，成為平等性，在現量中徹底證悟后獲得地時，恒時對一切眾生獲得與自己沒有絲毫差別的平等心或同等心。因此，證悟五種平等性是：證悟眾生無我平等，以及對於因愚癡而感受痛苦的一切眾生的痛苦，平等地視為應斷除的，以及對於斷除這些眾生的業和煩惱的生起之因，平等地視為應做之事，以及自己入道獲得滅諦，即使利益了自己也不期待回報，同樣將其他眾生安置於滅道，即使利益了他們，也像對待自己一樣，不期待這些眾生的回報而平等對待，這樣的勝者之子如此心懷平等，並且獲得聖地的其他佛子在斷證方面是平等或相同的。如此講述了為利他而行的方式后，以智慧證悟的差別是：獲得第一個地的菩薩，將欲界和色界的五蘊以及無色界的四蘊等三界的一切有為法，都視為眾生相續中非真實的遍計所執，僅僅是心和心所，除了心和心所之外，沒有任何法存在，僅僅是心而已，通過後得清凈的世間智慧來見。如《十地經》中所說：『諸佛子，此三界唯是心。』以何種智慧見呢？以無分別智慧，遮障極其清凈，通過無二取捨的意義來見，在入定無分別智慧中，不執著我他，也不執著唯心，那就像虛空一樣清凈，沒有能取和所取，雖然如此證悟，但通過證悟的意義，即后得智慧，除了心之外沒有其他法，但心本身就是法。
【English Translation】 The first Bhumi is considered the initial Bhumi. If asked how long it takes to attain the first Bhumi, it is that having now completely transformed and abiding in the first Bhumi, this refers to the stage of application, where Bodhisattvas, through countless eons of practicing immeasurable Bodhisattva conduct, upon attaining the sacred Bhumi, the faults of Samsara will never occur again, thus becoming exceedingly pure. The distinction of the merits of attaining the Bhumi is: the Dharmadhatu, in all Dharmas such as the Dharmas of ordinary beings and the Dharmas of the noble ones, is without distinction, becoming equality, and upon thoroughly realizing this in direct perception and attaining the Bhumi, one constantly attains a mind of equality or sameness towards all sentient beings, without any difference from oneself. Therefore, realizing the five aspects of equality is: realizing the equality of selflessness in sentient beings, and equally regarding the suffering of all sentient beings who experience suffering due to ignorance as something to be abandoned, and equally regarding the task of abandoning the causes of karma and afflictions of these sentient beings as something to be done, and having entered the path and attained cessation, even if one has benefited oneself, one does not expect repayment; similarly, placing other sentient beings on the path of cessation, even if one has benefited them, one treats it as one would treat oneself, without expecting repayment from these sentient beings, and the sons of the Victorious Ones maintain such equanimity, and other Bodhisattvas who have attained the sacred Bhumi are equal or the same in terms of abandonment and realization. Having thus explained the manner of engaging for the benefit of others, the distinction of realization through wisdom is: the Bodhisattva who has attained the first Bhumi sees all conditioned phenomena of the three realms, such as the five Skandhas of the desire and form realms and the four Skandhas of the formless realm, as merely the unreal pervasive conceptualizations in the minds of sentient beings, merely mind and mental factors, and sees that there is no Dharma other than mind and mental factors, merely mind, through subsequent attainment of pure worldly wisdom. As it is said in the Sutra of the Ten Bhumis: 'O sons of the Victorious Ones, these three realms are only mind.' With what wisdom does one see? With non-conceptual wisdom, obscurations are exceedingly purified, one sees through the meaning of non-duality of grasper and grasped, in meditative equipoise of non-conceptual wisdom, one does not perceive self and other, nor does one perceive mind-only, that is pure like the face of the sky, without grasper and grasped, although one realizes in this way, through the meaning of that realization, that is, subsequent wisdom, there is no other Dharma other than mind, but mind itself is Dharma.
་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་མཐོང་བའོ། །བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ན། མཐོང་བས་སྤང་བྱ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བ་དེས་ན་དེ་ཡི་ཚེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཞེས་སུ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་དེས་སྟོང་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཀུན་བརྟགས་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ལྟར་རྗེས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་ཀྱང་།སྣང་གཞི་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང་ལམ་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་ནས། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞི་འམ་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་མངོན་པ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དུ་འགགས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ། གང་གིས་འགོག་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པས། གང་འགགས་ན་རྣམ་པར་ 2-190b རྟོག་པ་རྣམས་འགགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞི་འམ་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དག་གོ། ཡང་དག་མིན་རྟོག་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྨོན་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པར་དམིགས་སོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི། རྟག་ཏུ་སྟེ་འབྲལ་མི་ཤེས་པར་བཟོད་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཟག་མེད་གྱི་ལམ་དང་པོར་ཐོབ་པ་དེའི་དུས་སུ་སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་དྲན་ཉེ་སྤོང་བཞི་སོགས་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་དག་པ་དང་། སླར་བསྒོམ་བྱའི་ལམ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་པ་དེའི་ངོ་མཚར་བའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། གང་ཞིག་བློ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདུས་བྱས་ཙམ་སོགས་ཚིགས
【現代漢語翻譯】 以多種形式顯現，如夢境和幻覺般被看到。菩薩獲得見道，由於親眼見到無所取和無所執的自性完全成立，因此從見道所斷之物中解脫，故而此時必定稱之為獲得見道。此外，獲得見道者被稱為知曉三種空性，即后得清凈的世間智慧或辨別所知之智慧，知曉遍計所執如繩上的蛇般無有實體的空性；同樣，知曉依他起如孩童執著的相狀般雖不存在，但作為顯現之基礎的依他起之相狀存在的空性；以及知曉圓成實從一開始就遠離能取所取二者，因此是自性空性，故而見道者被稱為知曉空性。如是，在三種等持中，宣說了空性等持之後，無相等持的基礎或所緣是，對於從色蘊到涅槃之間的諸法，對其各自的相狀進行分別念，完全止息這些分別唸的真諦，如《阿毗達磨集論》中也說：『滅諦的相狀，於何處滅，即是真如；以何滅，即以道諦；何者滅，即是分別念滅。』如是宣說。無愿等持的基礎或所緣，是不真實的遍計所執，是不清凈的依他起。此不真實之念是煩惱障和所知障之種子的所依，是生老等種種痛苦之因，因此並非是值得希求之處，而是作為所緣。諸佛之子以菩提之分相順應，如三十七道品等所有菩提道的諸法，恒常不斷地與具有十六剎那忍智自性的見道一同獲得，即在首次獲得出世間無漏道之時，先前在勝解行位所修的四念住等所有修持都完全成熟清凈，並且獲得顯現未來所修之上道的所有能力。讚歎初地菩薩的殊勝功德：以智慧行於輪迴，僅是聚合等等。 以多種形式顯現，如夢境和幻覺般被看到。證悟見道的菩薩，因親見無取無舍的自性圓滿成立，故從見道所斷中解脫，因此時必稱其為證悟見道。此外，證悟見道者被稱為通達三種空性，即后得清凈的世間智慧或辨別所知之智慧，知遍計執如繩上蛇般無有實體的空性；同樣，知依他起如孩童執著之相，雖無，卻有作為顯現基礎的依他起之相的空性；以及知圓成實本自遠離能取所取，故為自性空性，因此見道者被稱為通達空性。如是，於三種等持中，宣說空性等持后，無相等持之基或所緣為：於色蘊至涅槃間諸法，對其各自之相狀所起之分別念，完全止息此等分別念之真諦，如《阿毗達磨集論》亦云：『滅諦之相，於何處滅，即是真如；以何滅，即以道諦；何者滅，即是分別念滅。』如是宣說。無愿等持之基或所緣，是不真實的遍計所執，是不清凈的依他起。此不真之念，是煩惱障與所知障之種子的所依，是生老等諸苦之因，故非可希求之處，而是作為所緣。諸佛之子，以菩提分相應，如三十七道品等一切菩提道之法，恒常不斷地與具十六剎那忍智自性的見道一同證得，即于初次證得出世間無漏道時，先前于勝解行位所修之四念住等一切修持皆圓滿成熟清凈，且得顯現未來所修之上道之一切能力。讚歎初地菩薩之殊勝功德：以智慧行於輪迴，僅是聚合等等。
【English Translation】 Appearing in various forms, seen like dreams and illusions. Bodhisattvas who have attained the Path of Seeing (mthong lam) directly perceive the fully established nature of non-grasping and non-apprehending. They are liberated from what is to be abandoned by seeing, and therefore, at that time, it is definitely said that they have attained the Path of Seeing. Furthermore, those who have attained the Path of Seeing are said to know the three emptinesses. With the post-attainment pure worldly wisdom or the wisdom that distinguishes objects of knowledge, they know the emptiness of the completely imputed (kun brtags), which is like a snake on a rope, without any reality. Similarly, they know the emptiness of the dependent nature (gzhan dbang), which, although non-existent as children conceive of its characteristics, exists as the basis of appearance. And they know the emptiness of inherent existence (rang bzhin stong pa nyid) of the thoroughly established (yongs grub), because it is primordially free from the duality of grasping and apprehended. Therefore, those on the Path of Seeing are said to know emptiness. Thus, having explained the samadhi of emptiness among the three samadhis, the basis or object of the signless samadhi is the truth of cessation (འགོག་པའི་བདེན་པ།), which is the complete exhaustion of the discriminations of the characteristics of phenomena from form to nirvana. As it is said in the Compendium of Abhidharma (mngon pa bsdus pa'i bstan bcos): 'The characteristic of the truth of cessation, where it ceases, is suchness; by what it ceases, by the truth of the path; what ceases, the discriminations cease.' As it is explained. The basis or object of the wishless samadhi is the unreal completely imputed (yang dag pa ma yin pa'i kun rtog), the impure dependent nature (ma dag pa'i gzhan dbang). This unreal thought is the basis for the seeds of afflictive and cognitive obscurations, and the cause of various sufferings such as birth and aging, and therefore it is not a place to be wished for, but is taken as an object. Whatever sons of the Victorious One are in accordance with the aspects of enlightenment, such as the thirty-seven dharmas of the wings of enlightenment, such as the four mindfulnesses, etc., all the various dharmas of the path of enlightenment are always, inseparably, attained together with the Path of Seeing, which is the nature of the sixteen moments of forbearance and knowledge. That is, at the time of the first attainment of the supramundane uncontaminated path, all the practices of the four mindfulnesses, etc., previously cultivated in the stage of aspiration and conduct, are fully matured and purified, and all the abilities to manifest the higher paths to be cultivated in the future are attained. Praising the wondrous qualities of the first ground: 'Whoever, with wisdom, goes to cyclic existence, merely aggregates, etc.'
་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་བློ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་སོགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཞན་དབང་གིས་འདུས་བྱས་པ་ཙམ་དུ་རིག་ནས། མྱོང་བ་ 2-191a པོའི་བདག་མེད་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས། དོན་མེད་པ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པར་ཡང་། འགྲོ་བ་གཞན་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་སྣང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བདག་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བ་རྣམས་བདག་གིར་བཟུང་སྟེ་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ལ། ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ན། རང་ཉིད་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། བུ་ན་བའི་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཁུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ནི་ས་ཐོབ་ནས་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་པས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པ་ལྔ་ནི། འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་སོགས་གྲགས་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོར་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་འདས་པའོ། ། 2-191b རང་ལ་རང་གིས་ཕན་པ་བྱས་ཀྱང་བདག་ལ་ལན་དུ་རེ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ལན་དུ་རེ་བ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་གྲོལ་བ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོག་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དག་གིས། དེ་ཡི་སེམས་མཐོང་སྤངས་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ལ་གཞན་དོན་དུ་དམ་བཅའི་ཁུར་གྱི་འཆིང་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་མཉམ་པས་མི་ཟད་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་དམ་བཅའི་ཁུར་མི་འདོར་བས་ཡུན་ཡང་མཐའ་མི་རྙེད་པས་རིང་པོར་བཅིངས་པར་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ནས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྐྱེས་ནས
【現代漢語翻譯】 通過五個部分進行闡述：如果有人以智慧的力量，認識到所有眾生皆空，無我，但由於無明的緣故，行等依賴於因緣而生，僅僅是由他力所造作；認識到體驗者的無我也僅僅是業和煩惱的力量所成熟的三種苦的自性增長；完全捨棄對無意義的、虛幻自性的我的執著；那麼，證得自他平等的大我之見，利益無量眾生的大義的菩薩，即使沒有我執，也會視他人為我，即使自己已經親證了無我，但對於那些沒有如此領悟的眾生，由於自身顯現的迷惑，如同有我一樣，感受著各種痛苦，菩薩會將他們視為自己，爲了消除如夢幻般的痛苦，直至未來際永不放棄努力。因此，即使自己已經從有漏法中解脫，沒有痛苦，也會因其他眾生的痛苦而感到極度痛苦，如同喪子的母親一般，因為他承擔了消除無量眾生痛苦的重任。自己證得果位，遠離五種怖畏，即使承擔他人的痛苦也不會感到厭倦。五種怖畏是：缺乏生計的怖畏，缺乏名聲的怖畏，眷屬邪行的怖畏，墮入惡道的怖畏，以及死亡的怖畏。 如同自己幫助自己，卻不期待回報一樣，菩薩也會成辦所有其他眾生的利益，而不期待回報。證得殊勝解脫的大乘見解，以第一地的清凈智慧，他的心從見惑和修惑中解脫，爲了利益他人，以誓願的重擔束縛自己，與無量眾生同等，永不窮盡，直至未來際永不放棄誓願的重擔，因此束縛的時間也無法衡量，非常長久。即使從未見過所有眾生的痛苦止息，但只要痛苦存在，就會全心全意地致力於消除他們的痛苦，因此才會轉生於輪迴之中。
【English Translation】 It is explained through five sections: If someone, with the power of wisdom, recognizes that all beings are empty and without self, but due to ignorance, actions and so on arise dependently on conditions, merely created by other power; recognizes that the selflessness of the experiencer is merely the growth of the nature of the three sufferings matured by the power of karma and afflictions; completely abandons the attachment to the meaningless, illusory self; then, the Bodhisattva who attains the great meaning of benefiting limitless beings with the great view of self-other equality, even without self-attachment, will regard others as self, even though he himself has directly realized selflessness, but for those beings who have not realized this, due to the delusion of their own appearances, they experience various sufferings as if they have a self, the Bodhisattva will regard them as himself, and in order to eliminate such dream-like sufferings, he will never give up his efforts until the end of future. Therefore, even if he himself has been liberated from the defiled dharmas and has no suffering, he will be extremely pained by the suffering of other beings, like a mother who has lost her child, because he has taken on the responsibility of eliminating the suffering of limitless beings. Having attained the ground and being free from the five fears, he will not be weary even if he takes on the suffering of others. The five fears are: the fear of lack of livelihood, the fear of lack of fame, the fear of the retinue's misconduct, the fear of falling into the lower realms, and the fear of death. Just as one helps oneself without expecting a return, the Bodhisattva also accomplishes all the benefits of other beings without expecting a return. Having attained the supreme liberation, the great vehicle's view, with the pure wisdom of the first ground, his mind is liberated from the afflictions of view and cultivation, and in order to benefit others, he binds himself with the burden of vows, equal to limitless beings, never exhausted, and never giving up the burden of vows until the end of future, therefore the time of binding is also immeasurable, very long. Even if he has never seen the suffering of all beings cease, as long as suffering exists, he will wholeheartedly dedicate himself to eliminating their suffering, and therefore he will be born in samsara.
་རང་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན། གཞན་ཕར་ཕྱིན་ལ་འགོད་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཀྱི། ཚེ་གཅིག་ལ་བྱུང་བའི་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དང་དུ་བླངས་ནས། ཁུར་བའམ་བཀུར་མི་ནུས་ཏེ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བཟོད་པའི་མཐུ་མེད་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་གནས་པ་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་བསྡོམས་པ་དངོས་སུ་ཁུར་མི་ནུས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམ་དུའང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ 2-192a ནི་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རང་གི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལེན་མ་དགོས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་དུ་ལེན་པར་བཟོད་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་རྐང་གི་ཁོང་ནས་དགའ་བ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའམ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་དག་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་དང་མཚུངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བ་དེ་ལྟའང་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །སྒོམ་ལམ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་པ། དེ་ནས་དེ་ནི་ལྷག་མ་ཡི་སོགས་ནས་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ནས་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ལྷག་མ་ཡི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གཞན་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ནི་ས་བཅུའི་ 2-192b མཚན་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་ཡི་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། བསྒོམ་པ་ཡི་ལམ་ནི་ཚར་ཕྱིན་པའམ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པ་ནས་སྒོམ་ལམ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ལ། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཐོགས་ས
【現代漢語翻譯】 致力於自我圓滿，並將他人引向圓滿，這種行為本身就非常了不起。要知道，世間眾生，無需說無數次的輪迴，僅僅一生中所經歷的痛苦都難以承受。如果連自己的痛苦都無法忍受，更不用說承擔整個世界所有眾生的痛苦了，甚至連一瞬間的念頭都不曾有過。而菩薩們卻恰恰相反，他們爲了自己無需承受痛苦，卻爲了眾生甘願承受無量的痛苦，並有能力忍受。因此，諸佛之子們對於無量眾生的由衷喜悅和慈愛，以及爲了眾生而付出的努力和精進，以及不因他人的誹謗等而退縮，這些在世間都是非常了不起的。爲了使眾生獲得與自己平等無二的心，這種了不起之處也就不那麼令人驚奇了，因為這就像自己為自己做事一樣，沒有什麼可驚奇的。關於修道和圓滿道的開示。從『此後，其餘的』等句到『獲得無上果位』之間，講述了修道的過程。獲得初地之後，菩薩從二地到十地之間的九個階段都是修道之路。因此，通過修習止觀雙運的無分別智和后得的清凈世間智慧，來凈化煩惱障和所知障。此外，無分別智慧夠凈化佛陀的十力、四無畏等功德，從而使自身完全成熟。另一種智慧，即后得智，能夠如實地闡述十地的體性和功德等，從而通過示現證悟和向眾生說法來使眾生完全成熟。通過兩個無數劫的圓滿，修道之路才能達到終點或圓滿。十地是修道的終點。從二地到七地之間被稱為有功用的修道，在此期間需要一個無數劫的時間。
【English Translation】 To strive for one's own perfection and to guide others towards perfection is truly remarkable. Know that worldly beings, needless to say countless lifetimes, even the suffering experienced in a single lifetime is difficult to bear. If one cannot even endure one's own suffering, let alone bear the combined suffering of all beings in the world, one cannot even conceive of it for a moment. Bodhisattvas, on the other hand, are the opposite. They do not need to take on suffering for themselves, but they willingly endure immeasurable suffering for the sake of sentient beings and have the power to bear it. Therefore, the genuine joy and love that the sons of the Buddhas have for limitless sentient beings, and the effort and diligence they put forth for their sake, and the fact that they do not shrink from others' slander, etc., are all very remarkable in this world. In order to enable sentient beings to attain a mind of equality with oneself, this remarkable aspect is not so surprising, because it is like doing something for oneself, which is not surprising. The teaching on the path of meditation and the path of completion. From 'Thereafter, the rest of' etc. to 'attaining the unsurpassed state', it describes the process of cultivation. After attaining the first bhumi, the nine stages from the second to the tenth bhumi are the path of cultivation. Therefore, by cultivating the non-conceptual wisdom of samatha-vipassana and the subsequent pure worldly wisdom, one purifies the kleshas and the jneyavarana. Furthermore, non-conceptual wisdom purifies the Buddha's ten powers, four fearlessnesses, and other qualities, thereby fully maturing oneself. The other wisdom, the subsequent wisdom, is able to accurately explain the nature and qualities of the ten bhumis, thereby fully maturing sentient beings by demonstrating enlightenment and teaching the Dharma to sentient beings. Through the completion of two countless kalpas, the path of cultivation will reach its end or completion. The tenth bhumi is the end of the path of cultivation. From the second to the seventh bhumi is called the path of cultivation with effort, which takes one countless kalpa.
ོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ་དེའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཐོགས་སོ། །སྒོམ་པ་ཡི་ལམ་གྱི་ཐ་མ་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ནས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་མི་ཤིགས་པ་ཐོབ་ནས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡང་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བྲལ་བའི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཐར་ཐུག་པ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ས་བཅུ་གཅིག་པ་མི་སློབ་པའི་ས་གང་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་དུ། ཕན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-193a རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོའམ་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བོ། ། 說竅訣功德利益 བཞི་པ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི། གདམས་ངག་གི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བར་དཀའ་བའི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལས་ཐོས་པ་མཉམ་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཉམ་པ་མེད་པའི་གདམས་ངག་ཚུལ་བཞིན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་དྭངས་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དུས་རྟག་པར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚིམས་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་ཆེ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་གདམས་ངག་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་། དཔེར་ན་འདམ་དང་ཆུར་བྱིངས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒལ་མ་ནུས་པ་དག་ཚན་པོ་ཆེ་གཞན་གྱིས་དེའི་སྐྲའམ་ཅོ་ཏོ་ནས་གཟུང་སྟེ་སྐམ་སར་བདེ་བླག་ཏུ་འདྲེན་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་གདམས་ངག་བསྟན་པ་དེས། གང་ཟག་དེ་འཁོར་བའི་ 2-193b ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་སྟུག་པོ་ནས་ཐུགས་རྗེའི་ཚན་ནམ་ཤུགས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། སྤང་བྱ་སྤང་བ་དང་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་གནོད་ཀྱི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་གསར་དུ་སྟོན་པ་ནི།
【現代漢語翻譯】 從第八地到第十地之間，稱為『無功用行』的禪修，需要經歷一個無數劫的時間。當菩薩安住于禪修道之終點——第十地時，十方諸佛以大光明為之灌頂，授以法王之位。依此，菩薩獲得如金剛般的等持，此等持不會被能取所取二元對立的分別念所摧毀。同時，菩薩連微細的能取所取二元對立習氣也從根拔除，從而達到究竟的境界，遠離了二障及其習氣。此境界清凈無垢，超越了所有障礙，是第十一地——無學地。安住於此地的菩薩，爲了利益一切眾生，盡虛空界際，不斷地成就各種事業。 此乃偉大的事業，或稱之為對眾生至上的大悲，以及對一切所知事物，于同一時間無礙證知的偉大證悟。具備此三大特質，便能獲得無上的果位。 （說竅訣功德利益） 第四，闡述竅訣隨行之殊勝功德。如竅訣之章所說，積累資糧以及對於根器不凈的眾生來說，很難見到寂滅的佛陀，但通過聽聞無與倫比的大乘佛法竅訣，從如理聽聞中產生的清凈力量，能使菩薩的相續得到滿足。那麼，竅訣和隨行如何成為偉大的意義呢？因為它們能毫不費力地獲得偉大的菩提，所以沒有比這更重要的了。對於安住于如此法門等持的人，如來會時時顯現並給予竅訣指導。例如，就像陷入泥潭和水中，無法依靠自身力量脫身的人，被強壯的人抓住頭髮或髮髻，輕鬆地拉到乾燥的陸地上一樣。如來的加持和竅訣的教導，能將眾生從輪迴的稠密荊棘中，以慈悲的力量牽引出來，安置於無上菩提之中。 竅訣和隨行之間的區別在於，竅訣是新穎地揭示一種特殊的口訣，這種口訣能作為斷除應斷之物和獲得應得之物的手段。
【English Translation】 From the eighth to the tenth Bhumi (grounds), it is called 'meditation without manifest effort,' which takes one countless kalpa (eons). When the Bodhisattva (enlightenment being) attains the final stage of the path of meditation, abiding on the tenth Bhumi, all the Buddhas of the ten directions empower him as the regent of the Dharma King with great rays of light. Relying on this, he obtains the Vajra-like Samadhi (concentration), which is indestructible by the conceptual thought of apprehending signs. Furthermore, even the subtle habitual tendencies of dualistic appearance of grasper and grasped are uprooted, thus reaching the ultimate state of being separated from the two obscurations along with their habitual tendencies. This is the great abandonment, free from the defilement of all obscurations, and the eleventh Bhumi, the ground of no more learning. Abiding in this state, for the sake of benefiting all sentient beings, as long as the realm of space exists, he continuously accomplishes various activities. This is the great activity, or the great compassion that is supreme for sentient beings, and the great realization of knowing all aspects of knowable objects simultaneously without obstruction. Possessing these three great qualities, one attains the unsurpassed state. (Explaining the benefits of the pith instructions) Fourth, explaining the great qualities of following the pith instructions. As stated in the chapter on pith instructions, accumulating merit and for sentient beings whose minds are impure, it is very difficult to see the Buddha of peace, but by hearing the unparalleled Dharma of the Great Vehicle, the pure power arising from hearing the pith instructions properly, the Bodhisattva whose mind stream is always satisfied, how does the pith instruction and following it become a great meaning? Because they effortlessly lead to the attainment of great Bodhi (enlightenment), there is nothing greater than that. For those who abide in such a Samadhi (concentration) of the Dharma gate, the Tathagatas (Thus-gone ones) always manifestly give pith instructions. For example, just as those who are submerged in mud and water and cannot cross over by their own power are easily pulled to dry land by a strong person holding them by their hair or topknot, similarly, the blessing and instruction of the Tathagatas, with the power of compassion, pulls that person from the dense thicket of the faults of Samsara (cyclic existence) and places them in unsurpassed Bodhi (enlightenment). The difference between pith instruction and following it is that the pith instruction newly reveals a special secret instruction that becomes a means of abandoning what should be abandoned and attaining what should be attained.
གདམས་ངག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པས་དོན་དུ་འགྱུར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གདམས་ངག་ཐོབ་ཟིན་ལ་ཡང་ཡང་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཞིབ་པར་སླར་ཡང་རྗེས་སུ་འདོམས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་བྱ་བའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ལེགས་སོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་པར་མཛད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་ཏེ་ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས་སྨོད་པར་མཛད་པ་དང་། སེམས་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མཆོག་གི་སེམས་ཅན་མོས་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྐྱོན་གང་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་བརྟེན་པས་ 2-194a བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡི། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་གདམས་ངག་ནོད་པའི་སྐབས་འདི་ན་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་དང་། དེ་དག་གི་བར་ཆད་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤངས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པས་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས་ནི་ས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་རབ་ཏུ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ལམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བསལ་བའི་མཐུ་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་ཤར་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལམ་མེའོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉི་མས་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་སྒྲིབ་པའི་བུ་ག་རྣམས་སྣང་བར་མི་ནུས་ཀྱང་འདིས་ཆོས་བསྟན་པས་གང་གི་མི་ཤེས་པའི་མུན་
【現代漢語翻譯】 這是口訣。而且，佛陀的教法是瞭解被調伏者的根器、能力和想法，並根據這些來施教，因此必定會產生效果。後續的教法是：對於已經獲得口訣的人，爲了讓他們反覆確定，所以再次詳細地教導其含義。因此，諸佛總是通過讚歎的方式來鼓勵菩薩們，即讚揚他們的功德說：『善哉，善哉，善男子！』並讓他們正確地修習增上戒律，包括戒除惡行、積累善法、利益眾生。對於那些戒律破損、行為不正的人，則指出其過失並加以呵斥。對於安住于不動的心的增上定學，以及對於分辨諸法的增上慧學，那些樂於修習的殊勝眾生，應該避免與禪定和智慧相違背的過失，並且依靠與之相應的功德，從而使善逝的教法中的寂止和勝觀瑜伽得以弘揚和發展。諸佛在傳授口訣時，會如實地教導什麼是障礙之法，什麼是順應之法，並指出『這個和這個』。因此，通過如實地教導增上戒律、增上定學和增上慧學的體性，以及它們的障礙和與之相應的法，菩薩能夠進入三學，斷除不相應的方面，修習相應的法，從而獲得廣大的寂止和勝觀瑜伽，證得菩薩地，並通過智慧的證悟，徹底清凈煩惱障，並以無分別的自性，成為通達三輪的所知障的對治，以超世間的殊勝菩提道，壓倒包括聲聞和獨覺在內的一切世間，並獲得徹底消除煩惱障和所知障的黑暗的力量，就像偉大的太陽升起一樣，照亮眾生。就像世間的太陽無法照亮被其他事物遮蔽的孔隙一樣，但通過佛陀的教法，可以驅散眾生無知的黑暗。 這是竅訣。而且，佛陀的教法是瞭解被調伏者的根器、能力和想法，並根據這些來施教，因此必定會產生效果。後續的教法是：對於已經獲得竅訣的人，爲了讓他們反覆確定，所以再次詳細地教導其含義。因此，諸佛總是通過讚歎的方式來鼓勵菩薩們，即讚揚他們的功德說：『善哉，善哉，善男子！』並讓他們正確地修習增上戒律，包括戒除惡行、積累善法、利益眾生。對於那些戒律破損、行為不正的人，則指出其過失並加以呵斥。對於安住于不動的心的增上定學，以及對於分辨諸法的增上慧學，那些樂於修習的殊勝眾生，應該避免與禪定和智慧相違背的過失，並且依靠與之相應的功德，從而使善逝的教法中的寂止和勝觀瑜伽得以弘揚和發展。諸佛在傳授竅訣時，會如實地教導什麼是障礙之法，什麼是順應之法，並指出『這個和這個』。因此，通過如實地教導增上戒律、增上定學和增上慧學的體性，以及它們的障礙和與之相應的法，菩薩能夠進入三學，斷除不相應的方面，修習相應的法，從而獲得廣大的寂止和勝觀瑜伽，證得菩薩地，並通過智慧的證悟，徹底清凈煩惱障，並以無分別的自性，成為通達三輪的所知障的對治，以超世間的殊勝菩提道，壓倒包括聲聞和獨覺在內的一切世間，並獲得徹底消除煩惱障和所知障的黑暗的力量，就像偉大的太陽升起一樣，照亮眾生。就像世間的太陽無法照亮被其他事物遮蔽的孔隙一樣，但通過佛陀的教法，可以驅散眾生無知的黑暗。
【English Translation】 This is the pith instruction. Moreover, the Buddha's teachings are effective because they understand the faculties, abilities, and thoughts of those to be tamed, and teach in accordance with them. The subsequent teaching is: for those who have already received the pith instruction, its meaning is taught again in detail so that they may repeatedly confirm it. Therefore, the Buddhas always encourage Bodhisattvas by praising their qualities, saying, 'Well done, well done, son of noble family!' and encourage them to correctly practice the higher training in morality, which includes abstaining from misdeeds, accumulating virtues, and benefiting sentient beings. For those whose morality is broken and whose behavior is incorrect, they point out their faults and rebuke them. For those noble beings who are inclined to practice the higher training in concentration, which is to abide in an unwavering mind, and the higher training in wisdom, which is to discern all phenomena, they should avoid the faults that are contrary to meditation and wisdom, and rely on the qualities that are in accordance with them, so that the yoga of tranquility and insight in the teachings of the Sugata may be expanded and developed. The Buddhas, when imparting the pith instructions, teach truthfully what are the obstructing factors and what are the conducive factors, pointing out 'this and this.' Therefore, by truthfully teaching the nature of the higher training in morality, concentration, and wisdom, as well as their obstacles and the factors that are in accordance with them, the Bodhisattva is able to enter the three trainings, abandon the unfavorable aspects, and practice the favorable factors, thereby obtaining vast tranquility and insight yoga, attaining the Bodhisattva grounds, and through the realization of wisdom, completely purify the afflictive obscurations, and with the nature of non-discrimination, become the antidote to the obscurations of knowledge that understands the three spheres, and with the supreme path of enlightenment that transcends the world, overwhelm all the worlds, including the Shravakas and Pratyekabuddhas, and obtain the power to completely dispel the darkness of the two obscurations, just as the great sun rises, illuminating beings. Just as the worldly sun cannot illuminate the gaps obscured by other objects, but through the Buddha's teachings, it can dispel the darkness of ignorance of beings. This is the key instruction. Moreover, the Buddha's teachings are effective because they understand the faculties, abilities, and thoughts of those to be tamed, and teach in accordance with them. The subsequent teaching is: for those who have already received the key instruction, its meaning is taught again in detail so that they may repeatedly confirm it. Therefore, the Buddhas always encourage Bodhisattvas by praising their qualities, saying, 'Well done, well done, son of noble family!' and encourage them to correctly practice the higher training in morality, which includes abstaining from misdeeds, accumulating virtues, and benefiting sentient beings. For those whose morality is broken and whose behavior is incorrect, they point out their faults and rebuke them. For those noble beings who are inclined to practice the higher training in concentration, which is to abide in an unwavering mind, and the higher training in wisdom, which is to discern all phenomena, they should avoid the faults that are contrary to meditation and wisdom, and rely on the qualities that are in accordance with them, so that the yoga of tranquility and insight in the teachings of the Sugata may be expanded and developed. The Buddhas, when imparting the key instructions, teach truthfully what are the obstructing factors and what are the conducive factors, pointing out 'this and this.' Therefore, by truthfully teaching the nature of the higher training in morality, concentration, and wisdom, as well as their obstacles and the factors that are in accordance with them, the Bodhisattva is able to enter the three trainings, abandon the unfavorable aspects, and practice the favorable factors, thereby obtaining vast tranquility and insight yoga, attaining the Bodhisattva grounds, and through the realization of wisdom, completely purify the afflictive obscurations, and with the nature of non-discrimination, become the antidote to the obscurations of knowledge that understands the three spheres, and with the supreme path of enlightenment that transcends the world, overwhelm all the worlds, including the Shravakas and Pratyekabuddhas, and obtain the power to completely dispel the darkness of the two obscurations, just as the great sun rises, illuminating beings. Just as the worldly sun cannot illuminate the gaps obscured by other objects, but through the Buddha's teachings, it can dispel the darkness of ignorance of beings.
པ་སེལ་ནུས་པས་སྔོན་མེད་པའི་ཉི་མ་ཆེན་པོའམ་ཕྱོགས་ 2-194b བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་ཤར་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷང་ངེ་ལྷམ་མེར་སྣང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆུ་ཀླུང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་གང་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་གང་ཞིང་། ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་ཐོབ་ནས་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說菩提道品本質 བར་སྡོམ་ནི། མོས་པ་མང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཆོས་འཚོལ་བ་དང་བཤད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་པའི། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་ལྔ་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ། ཐོག་མར་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་དེས་བསྟན་བྱའི་དོན་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་རྙེད་ནས་གཞན་ལ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནོད་དེ་འཕགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལེའུ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ 2-195a དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་མདོ་ཆིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འདིར་བར་སྡོམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། 菩提道品本質本 གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་ལ། གང་གིས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་དང་། ཐབས་དེས་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་ཀྱི་ལེའུ། མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་གསུམ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ས་ཡི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ལེའུ་བཅས་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། 彼所攝持具方便品 དང་པོ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་འདི་ལ་ཐབས་ཀྱིས་གཟུང་བྱའི་ལས་དང་། ཟིན་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་གཉིས། ཇི་ལྟར་ནགས་ཚལ་དང་དང་ནི་ལུས་ཅན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། རི་བོ་རྣམས་དང་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྟན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རི་དང་ནགས་ཚལ་ཆུ་བོ་སོགས་དང་། གཡོ་བ་ནང་བཅུད་ཀྱི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས་ལ་བརྟེན་པ། དེ་བཞིན་དུ
【現代漢語翻譯】 如同能消除一切黑暗，從十方世界升起前所未有的偉大太陽，使世界清晰明亮。因此，要經常積累福德和智慧二資糧，如同河流匯入大海一般，使自己的相續圓滿。如此，菩薩能從圓滿正等覺的佛陀那裡，恒時獲得廣大的教言，並獲得具有勝觀的廣大無邊的禪定，從初地直至佛地，無量功德將如渡過大海般增長。這是《大乘經莊嚴論》中關於教言和隨教的第十五品之解釋。 本品總結： 信心增上， 尋求正法與講說， 如是修持與真實， 教言即是隨教。 如頌所說，第五品闡述了菩提道品的本質，即通過五種方式獲得：首先，生起廣大的信心；其次，尋求甚深廣大的經藏之詞句及其所詮釋的意義；再次，獲得正法后為他人宣講；然後，修持正法之義；最後，接受能使修持殊勝的教言和隨教，從而進入聖地。因此，此五品是與菩提道品相應的法門，是波羅蜜多、供養、無量和菩提品等各品之總綱，故在此處作總結。 菩提道品本質之本體：由何所攝持之具方便品，以及由方便所攝持之波羅蜜多與攝事物品，供養無量品，菩提道品三品，以及依彼之功德品，以及依彼之行持與地之位次和究竟安立之品等六品。 首先，此具方便品中，宣說了方便所應攝持之事業，以及能攝持之三種方便。
【English Translation】 Like the great sun that can dispel all darkness, rising unprecedentedly in the ten directions, making the world clear and bright. Therefore, one should constantly accumulate the merits of the two accumulations, just as rivers fill the ocean, making one's own continuum complete. Thus, the Bodhisattva can constantly receive vast instructions from the perfectly enlightened Buddha, and obtain vast and boundless Samadhi with insight, and from the first Bhumi to the Buddha Bhumi, immeasurable merits will increase like crossing the ocean. This is the explanation of the fifteenth chapter on precepts and following precepts in the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Summary of this chapter: Increasing faith, Seeking and explaining the Dharma, Likewise, practice and truth, Precepts are following precepts. As the verse says, the fifth chapter elucidates the essence of the Bodhipakshika-dharmas, which are obtained through five methods: First, generate great faith; second, seek the words and meanings explained in the profound and vast scriptures; third, after obtaining the Dharma, preach it to others; then, practice the meaning of the Dharma; and finally, receive the precepts and following precepts that can make the practice excellent, so as to enter the holy land. Therefore, these five chapters are the Dharma corresponding to the Bodhipakshika-dharmas, and are the general outline of the chapters such as Paramita, offerings, immeasurable, and Bodhi, so they are summarized here. The essence of the Bodhipakshika-dharmas: the chapter on possessing skillful means by which it is held, and the chapter on Paramita and the collection of things held by skillful means, the chapter on immeasurable offerings, the three chapters on Bodhipakshika-dharmas, and the chapter on the merits based on them, and the chapter on the conduct based on them, and the chapter on the stages of the earth and the ultimate establishment, etc., are six chapters. First of all, in this chapter on possessing skillful means, the actions to be taken by skillful means and the three kinds of skillful means that can be taken are explained.
་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་། དུས་ཀུན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སོགས་མདོར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པས། དགེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ 2-195b ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའི་ལས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་སོགས་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དང་། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་མང་པོས་ཚར་ཕྱིན་པ་སྟེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་རྣམས་དག་གིས་འཁོར་བ་འདི་ན་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། །རིགས་ཀྱི་དབང་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གོམས་པའི་རྒྱུས་ནམ་ཡང་ཞུམ་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་བུད་ཤིང་བསྣན་པའི་མེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཚོགས་ལ་སྒོ་གསུམ་ངང་གིས་འཇུག་ཅིང་ངོམས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་སྐྱོ་བ་ལས་བསླང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག །དུག་མི་ཟད་པ་དང་མཚོན་དང་། གནམ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོག་ལྕེ་འབབ་པ་དང་། དགྲ་ཡི་དཔུང་ལས་རང་གི་ལུས་བཟློག་སྟེ་དེ་དག་དང་མི་འཕྲད་པར་བྱོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐེག་དམན་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་རྣམས་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པའི་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དོར་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་དེ་ 2-196a ཉིད་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མ་རྫོགས་པས་ལམ་དམན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འགལ་བས་དེར་ཞུགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གཡང་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཅན་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་། དེའི་ལས་སྦྱིན་སོགས་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མིན་ཞིང་། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྦྱིན་སོགས་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་མི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པའ
【現代漢語翻譯】 此外，諸位菩薩的身體、語言和意念這三種行為，無論何時，都離不開佈施等行為，以及三十七道品等菩提方面的法，總而言之，一切善法都必須依賴身語意的行為，沒有絲毫是不依賴的。因此，可以說一切善法的根基就是這身語意的行為。 第二部分，關於不灰心、捨棄下劣道之作意、以及無分別智這三點，每一頌都分別闡述：極其難以做到的事情，如佈施身體和受用，成辦有情眾生的利益，以及忍受邪說等，這些行為的本質是多種多樣且無量的。而且，這些都需要經歷漫長的劫數才能完成，也就是要經歷三大阿僧祇劫才能成就，因此，那些具有長期精進的大盔甲的菩薩們，他們的身語意行為是不會對輪迴感到厭倦的。由於種姓的力量和對善法的串習，他們永遠不會沮喪和灰心，就像火上澆油一樣，身語意三門會自然而然地進入福德和智慧的善法之聚中，並且永不滿足。這表明了從灰心中奮起。 正如那些想要利益自己的人，會躲避毒藥、武器、雷電和敵人的軍隊，避免與它們相遇一樣，菩薩們也會避免小乘，也就是聲聞乘和獨覺乘這兩種。他們的身語意行為會遠離小乘，因為他們的身語意行為都不會爲了小乘的果報而運作。為什麼呢？因為小乘過於注重自利，因此捨棄了對眾生的慈悲，並且由於沒有圓滿通達所知之實相的二無我之智慧，小乘道與大菩提道相違背，因此進入小乘道對於大乘行者來說是懸崖峭壁。菩薩們因為時常以通達二無我的智慧來了解所知之實相，因此對任何法都不會分別，也就是說，不會執著于能作者（善行者）和所作（佈施等），也不會執著於行為（佈施等）和三種相狀，也就是不執著於三輪體空。
【English Translation】 Furthermore, the body, speech, and mind actions of the Bodhisattvas, at all times, are inseparable from actions such as generosity, as well as the thirty-seven factors of enlightenment and other aspects of Bodhi. In short, all virtuous Dharmas rely on the actions of body, speech, and mind; there is not a single one that does not depend on them. Therefore, it can be said that the foundation of all virtuous Dharmas is the actions of body, speech, and mind. The second part, regarding not being discouraged, abandoning the mindset of inferior paths, and non-discriminating wisdom, each verse explains separately: Extremely difficult tasks, such as giving away the body and possessions, accomplishing the benefit of sentient beings, and enduring false teachings, etc., the essence of these actions is diverse and immeasurable. Moreover, these need to be completed over vast eons, that is, they need to be accomplished over three great incalculable eons. Therefore, those sons of the Victorious Ones who possess the great armor of long-term diligence, their body, speech, and mind actions will not become weary of Samsara. Due to the power of lineage and the habituation to virtuous Dharmas, they will never be discouraged or disheartened. Like adding fuel to a fire, the three doors of body, speech, and mind will naturally enter into the accumulation of merit and wisdom, and will never be satisfied. This shows rising up from discouragement. Just as those who wish to benefit themselves avoid poison, weapons, lightning, and the armies of enemies, avoiding encountering them, so too do the Bodhisattvas avoid the Lesser Vehicle, that is, the two vehicles of the Hearers and Solitary Realizers. Their body, speech, and mind actions turn away from the Lesser Vehicle, because their body, speech, and mind actions do not operate for the sake of the fruits of the Lesser Vehicle. Why? Because the Lesser Vehicle focuses too much on self-interest, thus abandoning compassion for sentient beings, and because they have not perfected the wisdom of realizing the two selflessnesses of the reality of knowable objects, the Lesser Vehicle path contradicts the Great Bodhi path, therefore entering it is a precipice for practitioners of the Great Vehicle. Because Bodhisattvas constantly understand the reality of knowable objects with the wisdom of realizing the two selflessnesses, they do not discriminate against any Dharma, that is, they do not cling to the agent (the virtuous actor) and the action (generosity, etc.), nor do they cling to the activity (generosity, etc.) and the three aspects, that is, they do not cling to the emptiness of the three spheres.
ི་ཤེས་རབ་ངང་གིས་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལོག་སྒྲུབ་དང་དུས་ཡུན་རིང་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོ་བའང་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སྲིད་ཞིར་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་མཚན་མ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་རང་མཚན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་ཞིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚན་མར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པས་མ་བསླད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ཕྱིར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཐབས་མཁས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། སྦྱིན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཐབས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡང་དག་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན། སྒོ་གསུམ་ནས་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་གང་དང་གང་བྱས་པ་ 2-196b ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བོ། །སྦྱིན་སོགས་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་དེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་ཅི་ཉན་རང་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུའི་དོན་མན་ངག་གིས་བསྡུས་ནས། རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་པས། དགེབའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་འདིར་འདུ་སྟེ། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་པ། དངོས་གཞི་དམིགས་མེད་དམ་པ། རྗེས་བསྔོ་བ་དམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དང་ལྡན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པ་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་གསུམ་གའི་དོན་འདུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་གནད་འདིས་ཟིན་པར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 彼方便所攝六度與四攝事品 གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བཤད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། 己圓滿佛功德說六度 དང་པོ་ལ་སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ 2-197a གཉིས་དང་པོ། 2-197b གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ
{ "translations": [ "因為智慧自然而然地熟悉。如果具有這樣不分別的智慧，對於眾生的痛苦、邪行以及長久的時間等，也永遠不會感到厭倦。在證悟平等性之後，對於輪迴和涅槃的過失和功德的相狀，以及自和他者的執著，世俗人的相續中永遠不會產生。因為善根沒有被執著相狀的愚癡所染污，所以爲了獲得清凈，這種不分別的智慧是，大乘道中無量方便中最主要和殊勝的。因此，菩提心是，修持佈施等所有道之法，因為以不分別的智慧來正確把握，所以，從身語意三門所做的任何佈施等善業，", "全部都會變得清凈，並能到達無量無邊的功德彼岸，從而獲得成佛。使佈施等無量、廣大、深奧和清凈的是不分別的智慧，即般若波羅蜜多，因此，被它所攝持的佈施等才能獲得出世間的波羅蜜多的名稱。更何況是世俗人，即使是聲聞緣覺也沒有這樣的功德。以竅訣的方式總結了具有方便的章節的意義。嘉瓦 隆欽巴（Gyalwa Longchenpa）說：『如果所有的善根都被三殊勝所攝持，那麼它就會變成大乘道。』這裡也包含了這個意思：前行發心殊勝，正行無緣殊勝，後行迴向殊勝。如果具備這三者，就不會對大乘道感到厭倦，並且斷除了對小道的執著，以及被不分別的智慧所攝持。因此，菩薩的身語意三門所做的所有佈施等善道，如果被這個要點所攝持，那麼它就會變成大乘道。大乘經莊嚴論中，具有方便的業之第十六品釋完畢。", "第二，此方便所攝六度與四攝事品，分為三個部分：一是宣說能圓滿自身佛陀功德的六度，以及能成熟其他眾生的四攝；二是總結這兩者的內容。", "第一部分，首先以偈頌概括，然後詳細解釋其含義，分為兩部分。第一部分：", "爲了成就二利，宣說了六度：通過佈施，在輪迴中能夠獲得圓滿的受用；通過持戒，能夠轉生到天界；" ], "english_translations": [ "Because wisdom naturally becomes familiar. If one possesses such non-conceptual wisdom, one will never be weary of the suffering and wrongdoings of sentient beings, or of the long duration of time. After realizing equality, the faults and merits of samsara and nirvana, as well as the attachment to self and others, will never arise in the continuum of ordinary people. Because the roots of virtue are not defiled by the ignorance of clinging to characteristics, in order to attain purity, this non-conceptual wisdom is the most important and supreme among the immeasurable skillful means of the Mahayana path. Therefore, Bodhicitta is, practicing all the Dharma of the path such as generosity, because it is correctly grasped by non-conceptual wisdom, therefore, whatever virtuous deeds such as generosity are done from the three doors of body, speech, and mind,", "All will become pure, and one will be able to reach the shore of immeasurable and boundless qualities, thereby attaining Buddhahood. What makes generosity and other practices immeasurable, vast, profound, and pure is non-conceptual wisdom, that is, Prajnaparamita, therefore, generosity and other practices that are embraced by it can obtain the name of transcendent Paramita. Let alone ordinary people, even Shravakas and Pratyekabuddhas do not have such qualities. The meaning of the chapter on having skillful means is summarized by key instructions. Gyalwa Longchenpa said: 'If all the roots of virtue are embraced by the three supremes, then it will become the Mahayana path.' This also includes this meaning: the preliminary practice of supreme Bodhicitta, the main practice of supreme non-objectification, and the subsequent practice of supreme dedication. If one possesses these three, one will not be weary of the Mahayana path, and one will abandon attachment to the lesser path, and be embraced by non-conceptual wisdom. Therefore, all the virtuous paths such as generosity done by the three doors of body, speech, and mind of a Bodhisattva, if embraced by this key point, then it will become the Mahayana path. The sixteenth chapter on the actions of having skillful means from the Ornament of Mahayana Sutras is explained.", "Second, this chapter on the Six Perfections and Four Ways of Gathering, is divided into three parts: first, explaining the Six Perfections that perfect one's own Buddha qualities, and the Four Ways of Gathering that ripen other sentient beings; second, summarizing the contents of these two." "The first part, first summarized by verses, and then explained in detail, divided into two parts. The first part:", "In order to accomplish the two benefits, the six perfections are explained: through generosity, one can obtain perfect enjoyment in samsara; through discipline, one can be reborn in the heavens;" ] }
་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཟོད་པས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྩོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བཞི་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་རང་རྒྱུད་དུལ་བས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་གནོན་པས་དེ་ཡི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་སྤྱི་དང་བདེན་པ་བཞི་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ངེས་པར་ལེགས་པའོ། །དེས་ན་དེ་དྲུག་ལས་མང་མི་དགོས་ཤིང་ཉུང་ན་མི་འདུ་བས་གྲངས་དྲུག་ཏུ་བཞག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དྲུག་ཏུ་བཞག་སྟེ། དང་པོ་རང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ། གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བས་ཕན་བཏགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པ་མི་ལེན་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ལན་མི་ལྡོན་པར་བཟོད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་གཞན་དོན་དང་། གྲོལ་བའི་གནས་བསམ་གཏན་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །གཞིར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ 2-198a དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབས་པས་སོ། །དེ་གསུམ་ནི་རང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་དོན་འགྲུབ་བྱེད་གསུམ་དང་རང་དོན་འགྲུབ་བྱེད་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་བཞག་གོ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་ལ་མི་ལྟ་བར་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་སྟེ། སྦྱིན་པས་དབུལ་པོ་རྣམས་ལ་གང་འདོད་པ་བྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་ཕོངས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། བཟོད་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་རང་ལ་འཚེ་བ་ལ་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ལྐོག་གྱུར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་འདུན་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་དོན་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་འབད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་མོད་གཞན་དོན་ལ་འབད་པས་གནས་སྐབས་སུའང་རང་དོན་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་རང་
【現代漢語翻譯】 擁有圓滿的人身，以忍辱成就圓滿眷屬，以精進成就事業的究竟，這四者是增上生。以禪定調伏自心，恒常壓制煩惱，不為煩惱所控制。以智慧了知取捨之處，包括共同之處、四聖諦、波羅蜜多的相違品和對治品，從而毫不顛倒地進入輪迴和涅槃的諸般事業，這必定是最好的。因此，這六者不可或缺，少了則不足，所以確定為六。同樣，爲了成辦自他二利，也安立為六。首先，就自利而言，當菩薩精進于利益眾生時，以佈施利益他人，以持戒不殺害他人生命、不偷盜等不損害他人，即使他人加害，也能以忍辱不報復，從而助益他人，這是主要直接的利他。解脫之境即是禪定，如心住于平靜，必定能證見真實之義。而能使之解脫的則是智慧。『所依』是指，這二者的基礎是精進，因為通過發起精進，才能使心住于平靜，併成就勝觀。這三者是圓滿一切自利的行為。如此，有成就他利的三者和成就自利的三者，共六者。此外，菩薩們不注重自利，而是主要行持利他，因此通過六波羅蜜多來成辦他利：以佈施將所需之物給予貧困者，從而使眾生不匱乏資用；以持戒不損害眾生；以忍辱對眾生加害於己不起嗔恨而安忍；以精進不厭倦于利他事業；以禪定通過神通了知隱秘之事，並示現神變，使眾生心生歡喜；以智慧善說正法。因此，成就他利即是成就最殊勝的自利，因為即使努力專注于自利，也難以獲得大菩提，但努力利他，則暫時也能自然成就自利，最終 。
【English Translation】 Having a perfect human body, accomplishing a perfect retinue through patience, and achieving the ultimate of actions through diligence, these four are higher states. Subduing one's own mind through meditation, constantly suppressing afflictions, and not being controlled by them. Knowing what to accept and reject through wisdom, including commonalities, the Four Noble Truths, conflicting aspects of the pāramitās and their antidotes, thereby entering the various activities of saṃsāra and nirvāṇa without inversion, this is certainly the best. Therefore, these six are indispensable, and less would be insufficient, so the number is fixed at six. Similarly, for the sake of accomplishing the benefit of oneself and others, it is also established as six. First, in terms of self-benefit, when a Bodhisattva diligently strives to benefit sentient beings, they benefit others through generosity, and through moral discipline, they do not kill others' lives, do not steal, etc., thus not harming others. Even if others harm them, they can benefit others by not retaliating with patience. This is primarily and directly benefiting others. The state of liberation is meditation, such as when the mind dwells in tranquility, it is certain to see the true meaning. And it is wisdom that makes it liberation itself. 'The basis' refers to, the basis of these two is diligence, because by initiating diligence, one can make the mind dwell in tranquility and accomplish insight. These three are the practice of perfecting all self-benefit. Thus, there are three that accomplish the benefit of others and three that accomplish the benefit of oneself, totaling six. Furthermore, Bodhisattvas do not focus on self-benefit, but mainly practice benefiting others, therefore they accomplish the benefit of others through the six pāramitās: by giving what is desired to the poor through generosity, thereby making sentient beings not lack resources; by moral discipline not harming sentient beings; by patience not being angry when other sentient beings harm oneself and being patient; by diligence not being weary of benefiting others; by knowing hidden things through meditation and showing miracles, making sentient beings happy; and by wisdom speaking the sacred Dharma well. Therefore, accomplishing the benefit of others is accomplishing the most supreme benefit of oneself, because even if one diligently focuses on self-benefit, it is difficult to attain great Bodhi, but by striving to benefit others, one can naturally accomplish self-benefit temporarily, and ultimately
ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐེག་ 2-198b ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེར་འདུ་ཚུལ་གྱི་གྲངས་ངེས་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་སྟེ་མ་ཆགས་ཞིང་གཞན་ལ་མི་གཏོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གུས་པས་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱིས་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱོ་ཞིང་བརྩོན་པ་ཚད་མེད་པར་འཇུག་གོ། ཡང་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བཟོད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་འདིར་ཟད་དེ་དེ་ལ་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །བཞི་པ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ལམ་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ་གང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །འདོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་ 2-199a སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྡོམ་པའི་ལམ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཏེ། དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་ཀྱིས་གཡེང་བའི་བྱ་བ་མང་པོ་ལས་མི་འཇུག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ལམ་ནི་བཟོད་པའོ། །དགེ་བའི་ཚོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ལམ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཐ་མ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་གཞན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་སྦྱོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་གཙོ་བོར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་མགོ་མནན་ཏེ་འཇིལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། ཤེས་རབ་སྒྲིབ་གཉིས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་དག །བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། རྒྱལ་བའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་མཛད་དེ། གང་ཞེ་ན་དང་པོ་སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་པ་གསུམ་ནི་ལྷག
【現代漢語翻譯】 爲了獲得無上的菩提，通過六度可以自然成就自他二利。第三，關於大乘菩薩的一切行持如何歸納於六度，其數量是確定的：對於五妙欲的享受，無論是外在還是內在的事物，都不執著，不貪戀，對於任何不施捨的東西都沒有吝嗇，這是佈施；以極大的恭敬守護戒律，不被細微的過失所染污；對於眾生的損害和苦行都不厭倦，這是忍辱和精進。通過忍辱，能夠忍受眾生的一切傷害和各種苦行；通過精進，對於利益眾生的事業和長時間的艱苦努力都不厭倦，並且無限地投入。或者說，對於積累福德和智慧二資糧不厭倦，這是忍辱和精進。因為忍辱能夠捨棄不利的因素，而精進能夠投入于有利的因素。通過禪定，能夠獲得專注一境的殊勝瑜伽；通過智慧，能夠不分別任何相狀，這是止和觀。如果將大乘的一切意義歸納起來，都包含在這六度之中，沒有不包含在其中的。第四，從增上三學的角度來說，對於五妙欲的對境不執著的道是佈施，即完全施捨一切。想要獲得妙欲的對境， 爲了調伏散亂的心，不同於之前的道是持戒波羅蜜多，因為它能夠阻止沉溺於世間事務的散亂行為。對於眾生的邪行和各種損害都不捨棄的道是忍辱。使善法之聚不斷增長的道是精進，最後，禪定和智慧是清凈障礙的其他道，禪定主要清凈煩惱障，智慧主要清凈所知障。或者說，禪定是壓制兩種障礙使之沉寂的道，智慧是從根源上拔除兩種障礙的道。如是宣說的六種道，如果從三學的角度來理解，那麼就像剛才所說的六度一樣，是如實宣說的。哪六種呢？首先，佈施、持戒、忍辱這三種是增上
【English Translation】 In order to attain the unsurpassed Bodhi (enlightenment), the two benefits (for oneself and others) are spontaneously accomplished through the six pāramitās (perfections). Thirdly, regarding how all the practices of a Mahāyāna (Great Vehicle) Bodhisattva (enlightenment being) are included within these six pāramitās, the enumeration is definite: Not being attached to the enjoyment of the five desirable qualities, whether external or internal objects, and not being miserly with anything that is not given away, is generosity (dāna). Veneration for the precepts of moral discipline, not being stained by even the slightest misdeed, and not being discouraged by harm from sentient beings and the practice of austerities, are patience (kṣānti) and diligence (vīrya). Through patience, one can endure all harm from sentient beings and various kinds of austerities. Through diligence, one is not discouraged by the work of benefiting sentient beings and all endeavors that are extremely difficult for a long time, and one engages in limitless effort. Alternatively, not being discouraged by accumulating the two accumulations of merit and wisdom is patience and diligence, because patience abandons unfavorable factors, while diligence engages in favorable ones. Through meditation (dhyāna), one attains the supreme yoga of single-pointed concentration, and through wisdom (prajñā), one does not conceptually elaborate on any characteristics; these two are śamatha (calm abiding) and vipaśyanā (insight). If one summarizes all the meanings of the Great Vehicle, they are exhausted in these six pāramitās; there is nothing that is not included in them. Fourthly, from the perspective of the three higher trainings, the path of non-attachment to the objects of the five desirable qualities is generosity, which is to completely give away everything. Wanting to obtain the objects of desirable qualities, The path of restraining the mind from wandering is the pāramitā of moral discipline, which is different from the previous one, because it prevents engaging in many activities that distract one with worldly affairs. The path of not abandoning sentient beings even when they act wrongly and cause various kinds of harm is patience. The path of increasing the accumulation of virtue is diligence, and finally, meditation and wisdom are other paths for purifying obscurations, with meditation primarily purifying afflictive obscurations (kleśāvaraṇa) and wisdom primarily purifying cognitive obscurations (jñeyāvaraṇa). Alternatively, meditation is the path of suppressing and pacifying the two obscurations, while wisdom is the path of uprooting the two obscurations from their source. Thus, these six paths that have been explained, if understood from the perspective of the three trainings, are explained accurately, just like the six pāramitās that were just mentioned. Which six? First, generosity, moral discipline, and patience are the higher
་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ།མ་ཆགས་པ་སྦྱིན་པའི་ལམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ནི་སྡོམ་པའི་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དོ། །གྲོགས་ནི་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ལམ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལྡན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་སྲུང་ནུས་སོ། །ཐ་མ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉིད་དོ། །གཅིག་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ལྔ་ 2-199b པོ་དེ་དག་གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཕར་ཕྱིན་དེ་དག་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེར་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གྲངས་ངེས་པར་བཞག་པའོ། ། 六度定義 གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། རེ་རེ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་སྦྱིན་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཉམས་པ་སྟེ་སེར་སྣ་མེད་པ་ནི་ཀུན་སློང་། གྲོགས་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཏོང་བ་པོ་དང་སྦྱིན་བྱའི་རྫས་དང་ལེན་པ་པོ་ཡི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་ཚུལ་ལེན་པ་པོའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེའི་བྱེད་ལས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པས། སྲུང་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་སྦྱོར་མེད་པས་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ 2-200a གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཟོད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉམས་པ་དང་། བཟོད་བྱེད་བཟོད་པ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་གནོད་ལེན་མ་བྱས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཀོད་པས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད
【現代漢語翻譯】 持戒的學處，不執著是佈施的途徑，其自性是戒律的禁戒之道。朋友是不捨棄眾生的忍辱之道，具備這三者就能正確地守護戒律。最後以禪定和智慧二者來闡述兩種學處，禪定是增上心學，智慧是增上慧學。一個精進也屬於三種學處，因為五度需要以恭敬和恒常的精進來成辦，因此對於五度來說，精進就屬於三種學處中的任何一種。這樣就確定了六度的數量。 六度定義 第二，六度的體性。佈施等六度各自以一個偈頌來闡述，每一個都具有四種體性。什麼是四種體性呢？佈施是不共品的慳吝衰減，沒有慳吝是意樂。朋友是具有不分別三輪的智慧，因爲了悟人無我和法無我。佈施者、佈施物和受施者的自性不可得。佈施的方式是使受施者的一切願望都圓滿。佈施的作用是通過佈施來攝受，使眾生各自與自己的根器相應，在聲聞、緣覺和大乘（Mahayana）道上成熟，以三種方式安立他們於三種究竟的果位。像這樣，佈施的四種體性也是如此。持戒的不共品是破戒，朋友是具有不分別的智慧，守護者、戒律和成辦戒律的行為不可得，通過守護戒律而不損害其他眾生，從而使他們的願望都圓滿。持戒使其他眾生歡喜而被攝受，使他們在戒律中安住，從而在三乘中成熟，有三種方式。 忍辱的不共品是憤怒衰減，忍辱者、忍辱和修忍辱的輪涅三輪具有不分別的智慧，不以損害來報復損害，從而使他人的一切願望都圓滿，通過忍辱安立於三乘，從而使眾生得以成熟。
【English Translation】 The training in discipline; non-attachment is the path of giving, and its essence is the path of discipline itself. A friend is the path of patience, not abandoning sentient beings; possessing these three, one can correctly guard discipline. Finally, the two trainings are taught through meditation and wisdom; meditation is the higher training in mind, and wisdom is the higher training in wisdom itself. One, diligence, also belongs to all three trainings, because the five perfections must be accomplished with respectful and constant diligence, so for those five perfections, diligence itself belongs to whichever of the three trainings it is. Thus, the number of the six perfections is fixed. Definition of the Six Perfections Second, the characteristics of the perfections. Each of the six, such as giving, is taught with a single verse each, and each has four characteristics. What are the four characteristics? Giving is the decline of miserliness, the opposing factor; the absence of miserliness is intention. A friend is endowed with non-discrimination in the three spheres, because one realizes the absence of self in persons and phenomena. The nature of the giver, the object of giving, and the receiver are not perceived. The way of giving is to completely fulfill all the desires of the receiver. The function of giving is to gather sentient beings through giving, maturing them on the paths of the Hearers, Solitary Realizers, and the Great Vehicle (Mahayana) according to their respective capacities, establishing them in the three ultimate fruits in three ways. Thus, the four characteristics of giving are the same. The opposing factor of discipline is the decline of immoral conduct; a friend is possessed of wisdom that does not discriminate; the person who guards, the discipline, and the act of accomplishing it are not perceived; and through guarding discipline, there is no harm to other sentient beings, thus fulfilling their desires completely. Discipline pleases and gathers other sentient beings, establishing them in discipline, thus maturing them in the three vehicles in three ways. The opposing factor of patience is the decline of anger; the three spheres of the patient, patience, and the practice of patience are possessed of non-discriminating wisdom; not retaliating harm for harm, thus completely fulfilling all the desires of others; and by establishing them in the three vehicles through patience, sentient beings are matured.
་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་ཉམས་པ་དང་། བརྩོན་པ་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས། དེ་བསྒྲུབ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ཡོད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་སོགས་དེ་ཡི་དོན་བྱས་པས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་ཉམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་པོ་དང་། བསྒོམ་བྱ་བསམ་གཏན། བསམ་གཏན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ 2-200b བདག་ལྟ་སོགས་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 六度次第 གསུམ་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གོ་རིམ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་ཏེ། དང་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་ན་ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་མི་ནུས་ཀྱི་མ་ཆགས་ན་ནུས་པས་དང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། །ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གིས་གཤེ་བ་སོགས་བཟོད་མི་ནུས་ལ། ངན་སྤྱོད་བསྡམས་པ་དག་གི་ནུས་པས་བཟོད་པའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྦྱིན་པའི་རྗེས་སུ་བཤད་དོ། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མི་བཟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མི་ནུས་ལ། བཟོད་པ་ཅན་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཟོད་པ་བསྟན་ནོ། །དགེ་བ་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་འགྲུབ་ནུས་པས་བཟོད་པའི་འོག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བཤད་དོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསམ་གཏན་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བདེན་དོན་མཐོང་ 2-201a བའི་ཤེས་རབ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཤེས་རབ་བཤད་དེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཕྱི་མ་ལས་སྔ་མ་དག་དམན་པ་དང་སྔ་མ་ལས་ཕ
【現代漢語翻譯】 三種精進：精進的違品是懈怠衰退，具有對修行者、精進、以及成就精進之輪的三者不作分別的智慧，以及做任何利益眾生的事業之友等，成辦其利益，從而圓滿一切願望，並且精進能使眾生於三乘中成熟，因此有三種。 三種禪定：禪定的違品是散亂衰退，具有對禪修者、所修之禪定、以及禪定之事業三者不作分別的智慧，並且以神變和神通圓滿眾生的一切願望，以及通過禪定使眾生得以成熟，因此有三種。 三種智慧：智慧的違品是邪見等不合規矩的智慧衰退，具有對補特伽羅和成就智慧三者不作分別的智慧，並且通過斷除疑惑等方式圓滿他人的一切願望，以及使眾生於三乘中成熟，因此有三種。 六度次第 第三，六波羅蜜多的次第有三種原因：第一，是依於前者而生起後者的次第。如果貪執各種享樂，就無法捨棄家庭而受持戒律；如果不貪執，就能做到。因此，首先不貪執享樂的佈施，是戒律之因，故先說佈施。對於惡劣之徒的辱罵等不能忍受，而調伏惡行者則能忍受，因此戒律是忍辱之因，故於佈施之後說戒律。如果不能忍受寒熱飢渴等任何損害，就無法發起精進；而能忍受者則能發起精進。因此，于戒律之後宣說忍辱。如果恒常具有行善的精進，就能成就心安住的禪定，因此于忍辱之後說精進。如果具有心安住的禪定，就能生起如實了知聖諦的智慧，因此于精進之後說禪定。如是，禪定是因，而見真諦的智慧是果，因此於一切之末宣說智慧。這些是按照因果關係生起的次第而宣說的。 此外，後者比前者殊勝，前者比後者低劣。
【English Translation】 Three types of diligence: The opposite of diligence is laziness and decline. It possesses the wisdom of non-discrimination towards the three aspects of diligence: the practitioner, the diligence itself, and the means of accomplishing it. It also involves being a friend in any activity that benefits sentient beings, fulfilling all desires by accomplishing its purpose, and maturing sentient beings in the three vehicles through diligence. Therefore, there are three types. Three types of meditation: The opposite of meditation is distraction and decline. It possesses the wisdom of non-discrimination towards the three aspects of meditation: the meditator, the object of meditation, and the activity of meditating. It also fulfills the desires of sentient beings through miraculous powers and clairvoyance, and matures sentient beings through meditation. Therefore, there are three types. Three types of wisdom: The opposite of wisdom is degenerate wisdom such as ego-grasping. It possesses the wisdom of non-discrimination towards the three aspects of wisdom: the individual and the accomplishment of wisdom. It also fulfills all the desires of others through cutting off doubt and other means, and matures sentient beings in the three vehicles. Therefore, there are three types. The Order of the Six Perfections Third, the order of the six pāramitās (perfections) is based on three reasons: First, the order in which the latter arises in dependence on the former. If one is attached to various enjoyments, one cannot renounce household life and take vows; if one is not attached, one can. Therefore, first, the giving of non-attachment to enjoyments is said to be the cause of discipline. One cannot endure the abuse of evil-natured people, but those who have subdued evil deeds can endure. Therefore, discipline is said to follow giving as the cause of patience. If one cannot endure any harm such as heat, cold, hunger, or thirst, one cannot exert diligence; but those who can endure exert diligence. Therefore, patience is taught after discipline. If one is constantly diligent in virtue, one can achieve the samādhi (meditative concentration) of calming the mind. Therefore, diligence is taught after patience. If one possesses the samādhi of calming the mind, one can generate the wisdom that correctly knows the noble truths. Therefore, meditation is taught after diligence. Thus, meditation is the cause, and the wisdom that sees the truth is the result. Therefore, wisdom is taught at the end of everything. These are taught according to the order in which they arise as cause and effect. Furthermore, the latter is superior to the former, and the former is inferior to the latter.
ྱི་མ་དག་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དམན་པ་སྔར་བརྗོད་ལ་མཆོག་ཕྱིས་བརྗོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དག་ཡོད་ཀྱང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དེ་བས་དཀོན་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དམན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་སྤྱོད་བསྡམས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་དེ་བས་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། བཟོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དགེ་ཆོས་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དེ་བས་དཀའ་བ་དང་། བརྩོན་པ་ཅི་རིགས་དང་ལྡན་ཀྱང་སེམས་ཏིང་འཛིན་གྱིས་དུལ་བ་དེ་བས་དཀོན་པ་དང་། སེམས་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་བས་དཀའ་ཞིང་དཀོན་ལ། གང་སླ་བ་དེ་ཉོན་མོངས་ཆེ་ཞིང་། དཀའ་བ་དེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉོན་མོངས་ཆུང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། གང་རགས་པ་རྣམས་དང་པོར་བསྟན་ཅིང་ཕྲ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རགས་པ་རྣམས་འཇུག་སླ་ཞིང་སྤྱད་སླ་ལ་ཕྲ་བ་རྣམས་རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་སོགས་ནས་བྲན་དང་གདོལ་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་འཇུག་ནུས་པས་ཤེས་སླ་ཞིང་རགས་པ་བྱ་སླ་བའོ། །དེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་བས་བཟོད་པ་ནས་ཤེས་ 2-201b རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱད་སླ་ཞིང་འཇིག་སླ་བས་རགས་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྲ་བའི་རྣམ་བཞག་གི་སྒོ་ནས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། 六度個別定詞 བཞི་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཱ་ནའི་སྒྲ་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཱ་དབུལ་བ་དང་ན་འདོར་བའི་དོན་གྱིས། དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་པས་ལེན་པ་པོ་ཚེ་འདིའི་དབུལ་བ་འདོར་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕོངས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པས་དབུལ་བ་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐད་དོད་ཤཱི་ལ་ཞེས་པའི་ཤཱི་བསིལ་བ་དང་། ལ་ཐོབ་པའམ་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་པས། བསིལ་བ་ཐོབ་ཅེས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་ཚེ་འདིར་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚ་གདུང་མེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་།མཐར་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བའི་བསིལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ལ་ཀྵཱནྟི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀྵཱན་ནི་ཟད་པ་དང་ཏི་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲོ་བ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །དང་གི་ཚིག་རྣམས་སྡུད་སྒྲ་ཡིན་པ་གོ་སླ་བས་འདིར་འབྲུ་མ
【現代漢語翻譯】 因為後面的功德比前面的殊勝，所以先說低劣的，后說殊勝的：世間有佈施的人，但能守護身語意三門惡行的人更少，所以佈施是低劣的，持戒是殊勝的。同樣，即使能守護惡行，但忍受他人損害更加困難；即使能忍受，但恒常精進于善法更加困難；即使具備各種精進，但以禪定調伏自心更加稀有；即使成就了有色禪定，但證悟空性的智慧更加困難和稀有。容易做到的，煩惱就大；困難的，相對於前者，煩惱就小，功德就大。因此，從佈施到智慧，次第是這樣安排的。又是由於粗和細的原因：先說粗大的，后說細微的。粗大的容易進入和實行，細微的相對於粗大的則相反。佈施，從國王和大臣等，乃至奴僕和賤民，都能各自參與，容易理解，粗大容易實行。因此，持戒，以及從忍辱到智慧，越來越細微，所以後面的比前面的本體更細微，從佈施到智慧，容易實行和容易理解的是粗大的，反之則是細微的，通過粗細的分類，次第是這樣安排的。 四、六度各自的定義：為什麼稱為佈施？佈施是從梵語Dāna（梵文天城體：दान，梵文羅馬擬音：dāna，漢語字面意思：佈施）一詞而來，Dā（梵文天城體：दा，梵文羅馬擬音：dā，漢語字面意思：給予）有給予和捨棄的意思。使貧窮被捨棄稱為佈施，因為以財物佈施，接受者捨棄了今生的貧窮，給予者在來世獲得不會貧窮的財富，所以能捨棄貧窮。同樣，持戒的梵語是Śīla（梵文天城體：शील，梵文羅馬擬音：śīla，漢語字面意思：戒），Śī（梵文天城體：शी，梵文羅馬擬音：śī，漢語字面意思：涼爽）是涼爽，la（梵文天城體：ल，梵文羅馬擬音：la，漢語字面意思：獲得）是獲得或接受的意思。獲得涼爽，意思是，如果具有戒律，今生就不會有因貪戀世間而引起的國王懲罰等各種罪過的熱惱，來世也不會墮入惡道，能獲得人天安樂，最終獲得涅槃的清涼。忍辱稱為Kṣānti（梵文天城體：क्षान्ति，梵文羅馬擬音：kṣānti，漢語字面意思：忍耐），Kṣā（梵文天城體：क्षा，梵文羅馬擬音：kṣā，漢語字面意思：耗盡）是耗盡，ti（梵文天城體：ति，梵文羅馬擬音：ti，漢語字面意思：做）是做的意思，使自己內心的嗔恨耗盡稱為忍辱。『和』字等詞是 جمع 的意思，很容易理解，所以這裡不解釋。
【English Translation】 Because the latter merits are superior to the former, the inferior is mentioned first, and the superior is mentioned later: In the world, there are those who give alms, but those who can guard the three doors of body, speech, and mind from evil deeds are even fewer. Therefore, almsgiving is inferior, and keeping precepts is superior. Similarly, even if one can guard against evil deeds, it is more difficult to endure harm from others; even if one can endure, it is more difficult to constantly strive in virtuous practices; even if one possesses various kinds of diligence, it is rarer to tame one's mind with samadhi; even if one achieves samadhi with form, it is more difficult and rare to see the wisdom of true reality. What is easy to do has great afflictions; what is difficult, compared to the former, has fewer afflictions and greater merits. Therefore, the order from generosity to wisdom is arranged in this way. Also, it is due to the coarse and the subtle: the coarse are shown first, and the subtle are shown later. The coarse are easy to enter and practice, while the subtle are the opposite compared to the coarse. Generosity, from kings and ministers, to servants and outcasts, can all participate in various ways. It is easy to understand and coarse, easy to practice. Therefore, keeping precepts, and from patience to wisdom, become increasingly subtle. Therefore, the latter is more subtle in nature than the former. From generosity to wisdom, what is easy to practice and easy to understand is coarse, and the opposite is subtle. Through the classification of coarse and subtle, the order is arranged in this way. Four, the individual definitions of the six perfections: Why is it called generosity? Generosity comes from the Sanskrit word Dāna (दान, dāna, giving). Dā (दा, dā, giving) means giving and abandoning. Making poverty abandoned is called generosity, because by giving wealth, the receiver abandons the poverty of this life, and the giver obtains wealth in future lives that will not be impoverished, so poverty can be abandoned. Similarly, the Sanskrit word for discipline is Śīla (शील, śīla, discipline). Śī (शी, śī, cool) means coolness, and la (ल, la, obtaining) means obtaining or receiving. Obtaining coolness means that if one has discipline, in this life there will be no heat of various sins such as the punishment of the king caused by attachment to the world, and in the future life one will not fall into evil destinies, but will obtain the happiness of gods and humans, and ultimately obtain the coolness of nirvana. Patience is called Kṣānti (क्षान्ति, kṣānti, patience). Kṣā (क्षा, kṣā, exhaust) means exhaustion, and ti (ति, ti, doing) means doing. Making the anger in one's own mind exhausted is called patience. Words like 'and' are جمع meaning, which is easy to understand, so it is not explained here.
་མནན་ཏེ་སྐབས་གཞན་དུའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བཱིརྱ་ཞེས་པ་བཱི་ནི་མཆོག་གམ་དམ་པའི་དོན་དང་། རྱ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་དམ་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་མཆོག་སྦྱོར་ 2-202a ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ནི་དྷྱ་ན་ཞེས་པ་ཡ་བཏགས་ར་དང་མཚུངས་པར་དྷ་ར་ན་ཞེས་པ་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་འཛིན་ན་ཡིད་དམིགས་པ་ལ་ནང་དུ་འཛིན་ཅིང་ཕྱིར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པ་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་པྲཛྙཱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལ་པྲ་ནི་ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་སྒྲ་སྟེ་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་པར་མ་ཨརྠ་ཞེས་པ་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་པྲ་ཡིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། པྲ་ནི་དོན་དམ་པ་ཛྙཱ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །འཆད་ཚུལ་འདི་དག་སྒྲའི་ཁམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་བསྣན་པའི་འཆད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་བོད་སྐད་དུ་ཐད་སོར་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ལའང་ངེས་ཚིག་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བུ་ཐོབ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 如何修持六度 ལྔ་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསྒོམ་པའམ་གོམས་པར་བྱ་ཚུལ་ནི། དངོས་པོ་ལ་གནས་པའམ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་ནི། ཐབས་དག་པ་བརྟེན་ཏེ་སྒོམ་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལྔར་བརྗོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ 2-202b ཞེས་བྱ་བ་དོན་ནམ་རྫས་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པའོ། །དང་པོ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་གཞན་གྱི་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མིན་ཡང་གཏོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་ཅིང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་སྔོན་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་ལ་གོམས་པས་ཚེ་གཞན་དུ་དེ་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་མཐུས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་བློ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏ
【現代漢語翻譯】 因此，在其他情況下也應如此理解。精進（藏文：བརྩོན་འགྲུས，梵文天城體：वीर्य，梵文羅馬擬音：vīrya，漢語字面意思：勇猛）一詞中，「བཱི」表示至高或神聖之意，「རྱ」表示結合。由於與超越世間的神聖善行相結合，因此也被稱為至高結合。 禪定（藏文：བསམ་གཏན，梵文天城體：ध्यान，梵文羅馬擬音：dhyāna，漢語字面意思：禪那）一詞，與帶有「ཡ」的「ར་」相似，即「དྷ་ར་ན་」，意為執持。那麼執持什麼呢？即內心專注于目標，不向外散亂，這就是禪定。 智慧（藏文：ཤེས་རབ，梵文天城體：प्रज्ञा，梵文羅馬擬音：prajñā，漢語字面意思：般若）一詞中，「པྲ」是加強語氣的詞綴，表示卓越之意。如果將「པར་མ་ཨརྠ་」 (梵文天城體：परमार्थ，梵文羅馬擬音：paramārtha，漢語字面意思：勝義諦)一詞中的「པྲ」字縮寫為「པྲ་」，那麼「པྲ」就是勝義諦，「ཛྙཱ」是知曉，因此是爲了知曉勝義諦而說的。 這些解釋方法是基於梵語詞彙的字母縮略和增補，以及非共同意義的用法。至於梵語詞彙如何直接翻譯成藏語，例如佈施等廣為人知的詞彙，也應瞭解其詞源解釋方法。 如何修持六度 第五，如何修持六度波羅蜜？通過一個偈頌'所有皆修持'來闡述。如何從佈施波羅蜜開始，直到智慧波羅蜜，進行修持呢？六度波羅蜜的每一種，各自修持或練習的方法是：安住於事物而修持，同樣地，安住于作意而修持，安住于意樂而修持，安住于清凈方便而修持，以及安住于自在而修持，總共有五種方式。 這五種方式是什麼呢？事物，也指對像或物質等。安住于佈施等波羅蜜的事物而修持，有四種方式：安住于因，安住于果報，安住于愿，以及安住于個別觀察的力量。 第一，安住于因，即菩薩種姓的力量，無論生於何處，即使不被他人強迫，也樂於行持佈施等六度波羅蜜，並依此修持，從而成就任何一種波羅蜜。 第二，由於過去習慣於修持波羅蜜，因此在來世自然獲得與之相應的身體。 第三，無論生於何處，都能不執著于身體和受用，發願行持佈施等六度波羅蜜，憑藉願力的加持，從而成就波羅蜜。 第四，通過智慧，個別地觀察……
【English Translation】 Therefore, it should be understood in the same way in other instances as well. Diligence (Tibetan: བརྩོན་འགྲུས, Sanskrit Devanagari: वीर्य, Sanskrit Romanization: vīrya, literal Chinese meaning: valor) In the word 'བཱི', 'བཱི' means supreme or sacred, and 'རྱ' means to combine. Because it is combined with the sacred virtue that transcends the world, it is also called supreme combination. Meditation (Tibetan: བསམ་གཏན, Sanskrit Devanagari: ध्यान, Sanskrit Romanization: dhyāna, literal Chinese meaning: contemplation) The word is similar to 'ར་' with 'ཡ' attached, that is, 'དྷ་ར་ན་', which means to hold. So what is held? That is, the mind focuses inwardly on the object and is not distracted outwardly, this is meditation. Wisdom (Tibetan: ཤེས་རབ, Sanskrit Devanagari: प्रज्ञा, Sanskrit Romanization: prajñā, literal Chinese meaning: prajna) In the word, 'པྲ' is a prefix that intensifies the meaning, meaning excellent. If the word 'པར་མ་ཨརྠ་' (Sanskrit Devanagari: परमार्थ, Sanskrit Romanization: paramārtha, literal Chinese meaning: ultimate truth) The letter 'པྲ' in is abbreviated as 'པྲ་', then 'པྲ' is the ultimate truth, and 'ཛྙཱ' is knowing, so it is said for knowing the ultimate truth. These explanations are based on the abbreviation and addition of letters in Sanskrit vocabulary, and the use of non-common meanings. As for how Sanskrit vocabulary is directly translated into Tibetan, such as well-known words such as giving, the etymological explanation method should also be understood. How to Practice the Six Perfections Fifth, how should the perfections be cultivated? It is explained by one verse 'All are cultivated'. How to cultivate from generosity perfection to wisdom perfection? The method of cultivating or practicing each of the six perfections is: cultivating by abiding in objects, similarly, cultivating by relying on attention, cultivating by relying on intention, cultivating by relying on pure means, and cultivating by relying on mastery, there are five categories. What are these five types? An object also refers to something like an object or substance. There are four ways to cultivate by dwelling on the object of generosity and other perfections: dwelling on the cause, dwelling on the result, dwelling on the aspiration, and dwelling on the power of individual examination. First, abiding in the cause, that is, the power of the Bodhisattva lineage, no matter where one is born, even if one is not forced by others, one is happy to practice generosity and other six perfections, and cultivate accordingly, so as to achieve any perfection. Second, because one is accustomed to practicing the perfections in the past, one naturally obtains a body in the next life that is in line with it. Third, no matter where one is born, one can be free from attachment to the body and enjoyment, and vow to practice generosity and other six perfections, and with the blessing of the power of aspiration, one can achieve the perfections. Fourth, through wisdom, individually observe...
ེ་ལོངས་སྤྱོད་ནི་མི་བརྟན་པ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཞི་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་བརྟས་པར་འགྱུར་རོ། །རོ་མྱོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བདག་གིས་སྔོན་སྦྱིན་པ་སོགས་བསྒྲུབས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་སྔོན་བྱས་པ་དྲན་ནས་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། 2-203a རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རང་དང་གཞན་དག་མ་འོངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པར་དགའ་བའོ། །གསུམ་པ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོག་མི་ཤེས་པའམ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཕན་པའི་བསམ་པ། མ་གོས་པའི་བསམ་པ། དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་མཚོན་ན། དངོས་པོ་གཏོང་བ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཕན་བཏགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་པུ་དེ་ལ་གཏོང་བར་བྱས་ཀྱང་བདག་གིས་འདི་ལ་འདི་སྙེད་ཅིག་བྱིན་པས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །ལུས་གཏོང་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། དུས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་བཏང་ཡང་ལུས་འདི་སྙེད་ཅིག་བྱིན་པས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ལ་བློ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དུས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཏུ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ 2-203b བཏང་བར་བྱས་ཀྱང་། བདག་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་སྙེད་ཅིག་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་བཏང་བས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པར་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པའོ། །བཞི་པ་སེམས་ཅན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་བ་དང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་བ
【現代漢語翻譯】 認識到財富的無常和無意義，從而投入佈施等波羅蜜多的修行，瞭解它們的功德並如法修持。第二，依靠作意進行禪修，有四種作意：信解作意，即對宣說六波羅蜜多的《大乘經》中所說的內容深信不疑，從而增長波羅蜜多的體性。體驗作意，即回顧自己過去所做的佈施等善行，視其為功德，憶念並感到歡喜。隨喜作意，即對於十方世界中修持佈施等波羅蜜多的眾生，如同自己修持一般感到歡喜和隨喜。歡喜作意，即發願自己和他人無論未來生於何處，都能修持波羅蜜多，並對此感到歡喜。第三，依靠發心進行修持，有六種發心：不知足或不滿足的發心、廣大的發心、歡喜的發心、利益的發心、無染的發心和善的發心。首先，對於不知足的發心，以佈施為例，對於施捨財物不知足，是爲了利益和成熟一個眾生，即使將恒河沙數世界的七寶充滿並施捨給這一個眾生，也不生起『我已經給了他這麼多，足夠了』的想法。對於施捨身體不知足，即爲了一個眾生，在每一個剎那都施捨如同恒河沙數般的身體，也不生起『我已經給了這麼多身體，足夠了』的想法，這就是在不知足中修習。對於時間不知足，即爲了一個眾生，如是施捨身體和財富，即使在恒河沙數劫中，一剎那也不間斷地 施捨，也不生起『我已經在外內事物上施捨了這麼多，經歷了這麼久，足夠了』的想法，而是生起不知足的發心。第四，對於眾生不知足，即如是為一個眾生布施充滿恒河沙數世界的七寶，以及施捨那麼多的身體，經歷那麼多的劫數，但對於這一個眾生仍然不
【English Translation】 Knowing that wealth is impermanent and without essence, one engages in giving and other pāramitās (perfections), understanding their qualities and practicing them accordingly. Second, relying on attention to meditate, there are four types of attention: aspirational attention, which is to have faith and aspiration in accordance with what is taught in the Mahāyāna sūtras that explain the six pāramitās, thereby increasing the element of pāramitās. Experiencing attention, which is to regard as virtuous and remember with joy that one has previously practiced giving, etc., and that it was good to have done so. Rejoicing attention, which is to rejoice and approve of those who practice giving and other pāramitās in the ten directions of the world, as if one were doing it oneself. Joyful attention, which is to rejoice in practicing pāramitās, wishing that oneself and others may practice pāramitās wherever they are born in the future. Third, relying on thought to practice, there are six aspects: the thought of not being satisfied or not being content, the thought of greatness, the thought of joy, the thought of benefit, the thought of non-attachment, and the thought of virtue. First, regarding not being content, there are four aspects. Taking giving as an example, not being content with giving things is for the sake of benefiting and fully maturing one sentient being. Even if one were to fill worlds as numerous as the sands of the Ganges with the seven precious substances and give them to that one sentient being, one would not generate the thought, 'I have given this much to this being, now it is enough.' Not being content with giving the body is that for the sake of one sentient being, even if one were to give one's body as many times as the sands of the Ganges in each moment, one would not generate the thought, 'I have given this many bodies, now it is enough.' This is training the mind in not being content. Not being content with time is that even if one were to give one's body and possessions in such a way for the sake of one sentient being, without interruption for even a moment in kalpas (aeons) as numerous as the sands of the Ganges, one would not think, 'I have given this much of external and internal things for this many kalpas, now it is enough,' but rather generate the thought of not being content. Fourth, not being content with sentient beings is that even if one were to give to one sentient being the seven precious substances filling worlds as numerous as the sands of the Ganges, and give that many bodies, and spend that many kalpas, one would still not be
ླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཀོད་དེ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་གཉིས་དང་གསུམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་དེ་ལྟར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དེ་བརྟག་པ་མཐར་གཟུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་བྱས་ཀྱང་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ལྟ་བུའི་ངོམས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་བློ་སྦྱངས་ནས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་སོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་དུས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་རྣམས་བདག་གི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཕན་བཏགས་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲིན་དུ་བརྩི་ཞིང་དགའ་བའོ། །བཞི་པ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ 2-204a ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ལ་བདག་གིས་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། ཕན་བཏགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱེད་དེ། ཕན་བཏགས་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་ན་བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ལ་ཕན་བཏགས་པས་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེས་བདག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་བཏགས་སོ་ཞེས་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་། དེའི་ལན་དུ་རེ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །དྲུག་པ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་རང་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་མི་འདོད་ཀྱིས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ལ་སྦྱང་བ་ནི། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་རབ་ཏུ་གང་བ། མེའི་གཉེན་པོ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཕོངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ། བདག་གི་ལུས་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཙམ་མིན་པར་ལུས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་མཉམ་པས། དུས་བསྐལ་ 2-204b པ་ཚད་ཡོད་བརྒྱ་དང་སྟོང་སོགས་བགྲང་རུང་མིན་པར་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་
【現代漢語翻譯】 就像將眾生安置於無上菩提並使其成熟一樣，從兩個或三個眾生直到所有眾生的盡頭，都這樣將他們安置於無上菩提，並以徹底的考察作為把握，即使所有眾生都成佛了，也不生起『現在足夠了』的想法，只是生起不知滿足的想法，修習這種不滿足的心。第二種是廣大的心，即不只是在一瞬間做這樣的佈施等，而是想要持續不斷地做到證得菩提果位。第三種是歡喜的心，即對於那些通過佈施等方式攝受而成熟的眾生，生起『這些人是我的無上菩提之友』的歡喜心，不是以那些被幫助的眾生感到歡喜的方式，而是對那些眾生非常珍視和歡喜。第四種是饒益的心，即菩薩不會認為『我幫助了眾生』，而是認為『這些被幫助的眾生幫助了我』。如果缺少了被幫助的眾生，我就無法圓滿無上菩提的資糧，因為幫助了他們，我才能獲得無上菩提，所以他們對我幫助很大。第五種是不染著的心，即菩薩雖然以佈施等方式如此幫助他人，但不會期待回報或天界的果報，而是爲了眾生的利益而如此行事，不執著于自身利益。第六種是善的心，即菩薩不會想要獨自享受如此廣大的佈施等的果報，而是將此善根迴向給所有眾生，愿他們獲得無上菩提的果位。像這六種佈施的心一樣，也要修習從持戒到智慧。如果三千大千世界充滿了火焰，並且總是缺少作為滅火劑的水等令人舒適的物品，在這樣的地方，不是隻感受我一個身體的痛苦，而是感受恒河沙數身體的痛苦，時間不是可以計算的成百上千劫，而是恒河沙數劫。
【English Translation】 Just as one places beings in unsurpassed enlightenment and ripens them, likewise, from two or three beings up to the end of all beings, one places them in unsurpassed enlightenment, and taking thorough examination as the grasp, even if all beings become Buddhas, one does not think, 'Now it is enough.' One merely generates a thought of insatiability, training the mind in this thought of not knowing enough. The second is the vast mind, which is the thought of wanting to continuously perform such giving, etc., not just for a moment, but until one abides in the essence of enlightenment. The third is the joyful mind, which is the generation of joy, thinking, 'These beings who have been ripened by being gathered through giving, etc., are my friends for attaining unsurpassed enlightenment.' It is not in the manner that those beings who have been helped feel joy, but rather one cherishes and rejoices in those beings very much. The fourth is the beneficial mind, which is that a Bodhisattva does not think, 'I have helped beings,' but rather thinks, 'These beings who have been helped have helped me.' If there were no beings to help, I would not be able to perfect the accumulations for unsurpassed enlightenment, and because I have helped them, I will attain unsurpassed enlightenment, therefore they have helped me greatly. The fifth is the undefiled mind, which is that although a Bodhisattva helps others in this way through giving, etc., they do not expect a return or the fruition of heavenly realms, but act in this way for the benefit of beings, without attachment to their own benefit. The sixth is the virtuous mind, which is that a Bodhisattva does not want to experience the fruit of such vast giving, etc., alone, but dedicates this root of virtue to all beings, wishing that they may attain the fruit of unsurpassed enlightenment. Just like these six minds of giving, one should also train from discipline to wisdom. If the great trichiliocosm is filled with fire, and is always lacking comfortable things like water, which is an antidote to fire, in such a place, one does not only experience the suffering of one's own body, but experiences the suffering of bodies equal to the sands of the Ganges River, for a time not countable in hundreds and thousands of eons, but for eons equal to the sands of the Ganges River.
མཉམ་པའི་ཚེའི་ཚད་དུ། སྤྱོད་ལམ་སྣ་གཅིག་གིས་མ་ཡིན་གྱི། འགྲོ་འདུག་ཉལ་འཆག་གི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་སྤྱོད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒྲུབ་པ་ནས་མཐར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱང་། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྫོགས་པས་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་བསམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དེ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་སྦྱར་ཏེ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་གོང་དང་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་གང་དང་གང་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ་འདིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་དབང་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་སྐུ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་གཉིས། གཉིས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། གསུམ་པ་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པའོ། ། 說六度類別 དྲུག་པ་ 2-205a ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་ནང་གི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། མདོར་བསྡུས་ཏེ་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ལ་ཡང་། རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རེ་དྲུག་རེ་ཡོད་པས་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་ཚིགས་བཅད་གཉིས་རེས་བསྟན་པ་ནི། དོན་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རབ་དབྱེ་ལ། སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་དང་།ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ཞིང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན་ནམ་དངོས་པོ་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུའམ་གནས་ནི་མ་ཆགས་པ་སོགས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སེམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་འབྲས་བུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། བྱེད་ལས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་རང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྡན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པ་དང་ཐ་མི་དད་དུ་ལྡན་པར་ནི། དབྱེ་བ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ནོར་བར་འཆད་པ་ཆོ
【現代漢語翻譯】 在平等的時間尺度上，並非只通過一種行為方式，而是通過行走、站立、坐臥四種行為方式，從成就一剎那的戒律，最終證得無上菩提的圓滿戒律之蘊。但不要認為僅僅戒律之蘊圓滿就足夠了。對於智慧也應如此運用，不滿足，並且如前所述，在廣大的方面是共同的。第四，依靠方便而修持：無論修持何種波羅蜜多，都從不執著於三輪（施者、受者、所施物）的層面，雖然方便可以分為三種，但實際上是被無分別的智慧所完全掌握的。因此，它能成就和凈化所有的作意和一切佛法，所以稱為方便。第五，依靠自在力：在獲得清凈三地（極喜地、離垢地、發光地）的自在時，毫不費力地自然成就波羅蜜多的修持。依靠它，最終在佛的果位上，獲得圓滿的色身、語、意，爲了利益眾生，毫不費力地自然進入六波羅蜜多的修行。其中，色身、行為和教導三方面的自在力，前者是法身和報身，後者是化身，第三是語自在地宣說佛法。 宣說六度分類 第六 2-205a 宣說六波羅蜜多的分類：雖然波羅蜜多有無數內在的分類，但簡而言之，每一種波羅蜜多都有六種，即自性等。因此，每一種波羅蜜多都用兩個偈頌來闡述，即用十二個偈頌來闡述『佈施諸義』等。佈施波羅蜜多的分類中，佈施的自性或本體是，對於功德田、饒益田和痛苦田，佈施外在和內在的財物。其因或基礎是，不執著等三種善根依於心。其果是，獲得圓滿的身體和受用。其作用是，利益他人，並且自己來世獲得巨大的受用，從而攝受自他。通過財佈施和法佈施，圓滿福德和智慧二資糧。與其相應的是，佈施與不慳吝無二無別。分類是，毫不錯亂地講解經文的詞句和意義。
【English Translation】 On the scale of equal time, it is not just through one type of behavior, but through the four behaviors of walking, standing, sitting, and lying down, from accomplishing the discipline of a single moment to ultimately attaining the complete accumulation of discipline that leads to unsurpassable enlightenment. However, one should not think that merely completing the accumulation of discipline is sufficient. This should also be applied to wisdom, not being content, and as mentioned before, being common in the vast aspects. Fourth, meditating by relying on skillful means: Whatever Pāramitā is practiced, it is without focusing on the three spheres (giver, receiver, and gift). Although skillful means are explained in three ways, in essence, they are completely grasped by non-conceptual wisdom. Therefore, it accomplishes and purifies all mental activities and all the Buddha's teachings, hence it is called skillful means. Fifth, relying on the power of mastery: When one gains mastery in the three pure grounds (Joyful Ground, Stainless Ground, Luminous Ground), the practice of Pāramitās is effortlessly and spontaneously accomplished. Relying on that, ultimately, at the state of Buddhahood, one attains the perfect body, speech, and mind, and for the benefit of sentient beings, one spontaneously engages in the six Pāramitās. Among these, the mastery over body, conduct, and teaching, the first two are Dharmakāya and Sambhogakāya, the second is Nirmāṇakāya, and the third is the mastery over teaching the Dharma through speech. Explanation of the Categories of the Six Perfections Sixth 2-205a Explanation of the Categories of the Six Pāramitās: Although there are countless internal divisions of the Pāramitās, to put it briefly, each Pāramitā has six aspects, such as nature. Therefore, each Pāramitā is explained by two verses, that is, by twelve verses such as 'Giving all meanings.' The classification of generosity Pāramitā, the nature or essence of generosity is to give external and internal objects to the field of merit, the field of benefiting, and the field of suffering. Its cause or basis is that the three roots of virtue, such as non-attachment, rely on the mind. Its result is to obtain a perfect body and enjoyment. Its function is to benefit others, and in the next life, one obtains great enjoyment, thereby embracing oneself and others. Through material giving and Dharma giving, one perfects the accumulation of merit and wisdom. What is associated with it is that generosity is inseparable from non-stinginess. The classification is to explain the words and meanings of the scriptures without error.
ས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་རྐུན་པོ་མེ་ཆུའི་འཇིགས་པ་སོགས་ལས་བསྐྱབས་པ་མི་འཇིགས་པ་གཏོང་བའམ་སྦྱིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྦྱིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་མཁས་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ 2-205b སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་གོས་སོགས་ལུང་བཞིན་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་དམ་པས་མ་སྨད་པའོ། །གསུམ་པ་སྨད་འཚོང་དང་ཤན་པ་ཆང་འཚོང་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་མིན་པའི་གནས་ལྔར་འཇུག་པ་སྤངས་པའོ། །བཞི་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྔ་པ་ཉེས་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་པ་བསླབ་བཞི་མཐའ་དག་ལ་རྫོགས་པར་སློབ་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཞི་བ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་པའོ། །འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་འགྱོད་པ་མེད་པར་མཐོང་ཆོས་བདེ་བ་རེག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་ས་ཆེན་པོ་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ཤ་འཁོན་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་གསུམ་མོ། །ལྡན་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའམ་དབྱེ་བ་ནི་གསོལ་ཞིང་ཞུ་བའི་ལས་ 2-206a ཀྱིས་མཁན་སློབ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནོད་པ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པས་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་གནོད་པས་མི་མཇེད་པའམ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་གཞན་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ཕ
【現代漢語翻譯】 佈施有三種：土地的佈施，內外財物的佈施（有相佈施），以及從國王、盜賊、火災、水災等恐懼中解救出來的無畏佈施。 通達佈施的體性、因緣等，智者菩薩們會如實地修持。 戒律的體性是具足六支：安住于戒律，具足法，具足行境，以別解脫戒律約束，對微小的罪過也感到恐懼，如理受持學處並學習。 第一是如理守護戒律。 第二是具足如法使用法衣等，不為聖者所呵責。 第三是斷除進入娼妓、屠夫、酒館等不如法之處。 第四是就決定出離的戒律而言。 第五是不為微小的罪過所染污。 第六是圓滿學習一切學處。 因是具有寂靜和出離之心。 果是獲得善趣，心中沒有後悔，以現法安樂觸的方式，成就心安住的等持，以及佈施。 作用如同大地是所有莊稼的依處一樣，成為一切善法的基礎和依處，平息煩惱的痛苦，今生沒有罪過和怨恨等的恐懼，來世沒有三惡道的恐懼。 具足是指具足安住于身語意三門善法的福德資糧。 進入或分類是指通過祈請和請求，從親教師和軌範師處獲得別解脫戒律，這是假立的戒律；禪定和無漏的戒律二者是法爾獲得的戒律。如是的所依補特伽羅存在於安住于戒律者，而非其他人。 通達如是戒律后，智者會如實地修持。 安忍的體性是成為三種忍辱的自性：對於有情眾生的損害不生嗔恨的安忍，對於痛苦無所顧慮的安忍，以及對於甚深法的意義不生恐懼的安忍。 因是由於對有情眾生具有慈悲心，所以對於損害不生嗔恨或不生嗔怒，以及安住于戒律和依止於聽聞的佛法，所以產生其他兩種安忍。 果是福
【English Translation】 There are three types of giving: the giving of land, the giving of inner and outer objects (tangible giving), and the giving of fearlessness, which is rescuing from the fears of kings, thieves, fire, water, and so on. Having fully understood the nature and causes of giving, wise Bodhisattvas will practice it correctly. The nature of ethics is to possess six branches: abiding in ethics, possessing the Dharma, possessing the conduct, being restrained by the vows of individual liberation, fearing even the slightest faults, and taking up the foundations of learning and studying them correctly. The first is to protect the precepts correctly. The second is to possess the proper use of Dharma garments and so on, without being blamed by the holy ones. The third is to abandon entering the five improper places of conduct, such as prostitution, butchery, and selling alcohol. The fourth is in terms of the ethics of definite renunciation. The fifth is to avoid being defiled by even the slightest faults. The sixth is to fully study all the learning. The cause is being seized by the thought of peace and renunciation. The result is to attain a good rebirth, to have no regrets in the mind, to accomplish the samadhi of the mind abiding through the experience of bliss in this life, and to give. The function is like the earth being the support of all crops, becoming the basis and support of all virtuous Dharmas, pacifying the suffering of afflictions, having no fear of faults and grudges in this life, and having no fear of the three lower realms in future lives. Possessing means possessing the accumulation of merit that abides in the virtuous deeds of the three doors of body, speech, and mind. Entering or classifying refers to receiving the vows of individual liberation from the preceptor and instructor through supplication and request, which is the imputed ethics; the two ethics of meditation and non-outflow are the ethics obtained by nature. Such a basis, the individual, exists in those who abide in the vows, but not in others. Having fully understood such ethics, the wise will practice it correctly. The nature of patience is to become the nature of three types of patience: patience that does not resent harm from sentient beings, patience that does not care about suffering, and patience that does not fear the meaning of profound Dharma. The cause is that because of compassion for sentient beings, one does not resent harm or become angry, and because of abiding in ethics and relying on the Dharma that is heard, the other two types of patience arise. The result is fortune.
ན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ། འཐབ་རྩོད་མེད་པས་འཁོན་མི་མེད་པ་དང་། མཛའ་བོ་མང་བས་དབྱེན་མི་མང་བ་དང་། མཐོང་ཆོས་ལ་ལུས་སེམས་བདེ་བ་དང་། དགའ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ཤི་འཕོས་ནས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕན་ཡོན་ལྔའོ། །བཟོད་པ་དེ་ནི་རང་བདེ་བར་གནས་པ་དང་གཞན་ལ་ཟུག་རྔུ་མི་འབྱིན་པས་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་བྱེད་ལས་སོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པ་དེ་ལ་སྔར་ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །བཟོད་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ 2-206b ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བ་དང་། རྒྱུ་དགེ་ཆོས་ལ་མོས་ཤིང་དད་པ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་དྲན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་ལ་ནི་དབྱེ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་ཕྱེས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པའི་སྒོ་ནས་གསུམ། ངོ་བོས་ཕྱེས་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས། སྦྱོར་བས་ཕྱེས་ན་གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནམ། ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་གཞན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སྒོ་ལྔའི་འཁོར་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་བྱུང་བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལུས་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བའི་བདེ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བའི་ 2-207a ཁམས་གོང་མ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ལྷ་དང་ཚངས་པ་འཕགས་པའི་གནས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་བྱེད་དོ། །ལྷའི་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིའོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་གནས་པའོ། །ལྡན་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སེམས་ཀ
【現代漢語翻譯】 五種利益是如實宣說的：沒有爭鬥，所以沒有仇恨；朋友眾多，所以爭端不多；在可見的今生，身心安樂；歡喜地死去；死後轉生到善趣。這就是五種利益。忍耐，能讓自己安樂，不給他人帶來痛苦，因此能成辦自他二利，這就是它的作用。在所有苦行中，最主要和最圓滿的功德就是忍耐的意義。之前在本體的章節中講到的忍耐，被認為是三種分類。通達了這樣的忍耐，智者會如實地修行。 精進的本體是對善法生起歡喜，對善法的因生起信心和慾望，依靠想要修行的意願，以及憶念果報等，使一切功德越來越增長。它的作用是作為煩惱的對治，並具有不執著等清凈的功德。精進的分類有七種：從所緣境上分，有對三學的精進，分為三種；從本體上分，有身精進和心精進兩種；從加行上分，有恭敬加行和恒常加行兩種，共七種。或者，從名相上分，增上戒學是身精進，在五根的境界中產生的隨心所生精進有五種，增上心學和增上慧學在意根的境界中產生的兩種是心精進，總共也是七種。通達了這樣的精進，智者會如實地修行。 禪定的本體是心不向外散亂，安住于內，專注於一境。它的因是不忘失所緣境的憶念，以及不斷修習的精進。它的果是身心輕安的快樂，以及遠離欲界痛苦，轉生到上界色界的快樂。它的作用是自在地獲得神通等殊勝的智慧，以及自在地安住于天和梵天、聖者的境界。天人的境界是四禪和四無色定。梵天的境界是四無量心。三解脫門等是聖者的境界。它所具有的功德是具有白法之首的功德，也就是心的功德。
【English Translation】 The five benefits are truly explained: without strife, there is no hatred; with many friends, there are few disputes; in this visible life, body and mind are at ease; one dies joyfully; and after death, one is reborn in a good realm. These are the five benefits. Patience brings happiness to oneself and does not inflict pain on others, thus accomplishing the benefit of both self and others; this is its function. Among all austerities, the most important and complete virtue is the meaning of patience. Patience, as explained in the previous section on essence, is considered to have three divisions. Having fully understood such patience, the wise will practice it correctly. The essence of diligence is to rejoice in virtuous dharmas, to have faith and desire in the causes of virtuous dharmas, to rely on the intention to practice, and to increase all virtues more and more, such as remembering the results. Its function is to act as an antidote to afflictions and to possess pure virtues such as non-attachment. There are seven divisions of diligence: divided by object, there are three types of diligence in the three trainings; divided by essence, there are two types of diligence, physical and mental; divided by application, there are two types of diligence, respectful application and constant application, making seven in total. Alternatively, divided by nomenclature, the training in higher morality is physical diligence, and the five mental events that arise in the realm of the five senses are the five diligences; the training in higher mind and the training in higher wisdom, which arise in the realm of mental consciousness, are the two mental diligences, making seven in total. Having fully understood such diligence, the wise will practice it correctly. The essence of meditation is that the mind does not wander outward but abides inward, focused on a single object. Its cause is the mindfulness that does not forget the object of focus, and the diligence of continuous practice. Its result is the bliss of physical and mental pliancy, and the happiness of being born in the higher realm of the Form Realm, free from the suffering of the Desire Realm. Its function is to freely attain extraordinary wisdom such as miraculous powers, and to freely abide in the realms of gods and Brahma, and the state of the noble ones. The realm of the gods is the four dhyanas and the four formless absorptions. The realm of Brahma is the four immeasurables. The three doors of liberation and so on are the state of the noble ones. The virtue it possesses is the virtue of being the chief of white dharmas, which is the virtue of the mind.
ྱི་དབང་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པ་ཅན་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞིའི་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་ཅིང་དེ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གིས་དབྱེ་ན། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་བཅས། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པ་གསུམ་སྟེ་དོན་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཡན་ལག་གིས་ཕྱེས་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། གསུམ་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། བཞི་པ་ཡན་ཆད་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་ 2-207b ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རེ་ཞིག་གཞིལ་བར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་བྱེད། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོང་དང་ཞིང་རྨོ་སོགས་འཚོ་ཚིས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲོག་གནས་སྐབས་སུ་འཚོ་བ་ཙམ་བྱེད་མོད་ཀྱང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྲོག་མི་འཆད་པར་མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟག་པའི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཚོ་བ་དམ་པ་དང་གཞན་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པས་དགེ་བའི་འཚོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་རྣམས་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གཙོ་བོའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞིའི་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཤེས་རབ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་དབྱེ་བ་ནི། སྐབས་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཆུང་ངུའི་ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ 2-208a པ་ཆེན་པོ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། ། 六度攝諸善法 བདུན་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐ
【現代漢語翻譯】 由於獲得自在，它成為成就殊勝功德、解脫以及解脫智慧的基礎。基礎的進入，只有那些修習禪定的人才有，其他人沒有。它有三種分類：以對治支分來區分，有具伺察與尋思、無尋思具伺察、以及尋思與伺察皆無三種，意義如前所述。以功德支分來區分，從第二禪開始具有喜，第三禪具有樂，第四禪以上具有舍，共有三種。 完全瞭解這樣的禪定之後，智者應如實修習。智慧的自性，是對所有如所有性（ji lta ji snyed，梵文：yathāvad yathāsaṃkhyam）的所知，如實地、徹底地、正確地辨別。如此證悟真諦的智慧之因，依賴於三摩地（ting nge 'dzin，梵文：samādhi，專注），其果能從一切煩惱中解脫出來。世間智慧暫時能壓制煩惱，出世間的聲聞和獨覺的智慧能斷除煩惱的隨眠，證悟二無我的大乘智慧能斷除二障的隨眠。作用是，世間的商業和耕作等維持生計的智慧，雖然暫時能維持生命，但與此不同的是，深刻而廣大的佛法之生計，能使善根的生命不中斷，最終成就大菩提（byang chub chen po，梵文：mahābodhi，大覺悟）的常恒果位，因此智慧的生計是殊勝的，並且善於為他人宣說，從而成就善的生計。具有的功德是，智慧是成為一切法之殊勝容器的般若波羅蜜多（shes rab kyi pha rol tu phyin pa，梵文：prajñāpāramitā，智慧到彼岸）的功德，如經中所說：『般若波羅蜜多是波羅蜜多中最殊勝的、最主要的、最特別的。』基礎的進入，是具有智慧者才有的特點，其他人沒有。智慧的進入之分類是：此處以智慧的主要作用來劃分，有世間智慧，即從法之殊勝位以下；出世間智慧，即小乘的聲聞和獨覺的智慧；以及出世間大乘，即聖菩薩的智慧，共有三種。完全瞭解這樣的智慧之後，智者應如實修習。 第七品 白法品
【English Translation】 Through gaining mastery, it becomes the basis for accomplishing extraordinary qualities, liberation, and the wisdom of liberation. The entry of the basis exists only for those who cultivate meditative concentration, not for others. It has three divisions: divided by the limbs of antidote, there are three types: with both investigation and analysis, without investigation but with analysis, and without both investigation and analysis, the meaning of which has been explained above. Divided by the limbs of qualities, from the second dhyana (bsam gtan，梵文：dhyāna，禪定) onwards, it possesses joy; the third possesses bliss; and the fourth and above possess equanimity; thus, there are three types. Having fully understood such meditative concentration, the wise should practice it correctly. The nature of wisdom is to thoroughly and correctly distinguish all knowable objects of suchness (ji lta ji snyed, yathāvad yathāsaṃkhyam) without distortion. The cause of such wisdom that sees the truth relies on samadhi (ting nge 'dzin，梵文：samādhi，專注), and its result is to liberate from all afflictions. Worldly wisdom temporarily suppresses afflictions. The wisdom of the Hearers and Solitary Realizers of the transcendent world eliminates the predispositions of afflictive obscurations. The wisdom of the Great Vehicle, which realizes the two selflessnesses, eliminates the predispositions of the two obscurations. The function is that worldly wisdom, such as commerce and farming, which knows how to make a living, only sustains life temporarily. However, what is distinct from that is that the profound and vast livelihood of the Dharma does not interrupt the life of the roots of virtue, and ultimately accomplishes the permanent state of great enlightenment (byang chub chen po，梵文：mahābodhi，大覺悟). Therefore, the livelihood of wisdom is supreme, and by explaining it well to others, one accomplishes the livelihood of virtue. The possession is that wisdom is the quality of the Perfection of Wisdom (shes rab kyi pha rol tu phyin pa，梵文：prajñāpāramitā，智慧到彼岸), which is the supreme vessel for all phenomena, as it is said in the Sutras: 'The Perfection of Wisdom is the most supreme, the most principal, and the most distinguished of the perfections.' The entry of the basis is a characteristic that only those with wisdom possess, not others. The divisions of the entry into that wisdom are: here, taking the main function of wisdom as the basis, there are worldly wisdom, from the supreme Dharma downwards; transcendent wisdom, the wisdom of the Hearers and Solitary Realizers of the Lesser Vehicle; and transcendent wisdom of the Great Vehicle, the wisdom of the noble Bodhisattvas; thus, there are three types. Having fully understood such wisdom, the wise should practice it correctly. The Seventh Chapter: The Chapter on White Dharmas
མས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྡུ་བ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་དགེ་བསྡུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བཞག་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཟོད་བརྩོན་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ལས། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དགེ་བའམ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་། སོ་ཐར་དང་། བསམ་གཏན། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས། སོ་ཐར་གྱི་ལུས་ངག་གི་སྤོང་བ་བདུན་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པས་སོ། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ 2-208b དཀར་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་དངོས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་ལ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་འདུ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་ཡིན་པས་སོ། །བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ནི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་གཏོགས་ལ། ཞི་ལྷག་སྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་བཟོད་བརྩོན་ཡོད་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། ། 斷六度違緣 བརྒྱད་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེར་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ནས་གཏོང་མི་ཕོད་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།དེ་སྤང་བས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །སློང་བ་འོང་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྦྱིན་པར་དུས་བརྒྱངས་ཏེ་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པ་སྤངས་པས། ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་འདི་ཙམ་བཏང་བས་ཆོག་ཅེའམ། གང་ཟག་འདི་ཙམ་ལ་སྦྱིན་ཞེས་སམ། ཕྱོགས་འདིར་སྦྱིན་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་སྦྱིན་ཞེས་ཕྱོགས་ལྷུང་རིས་ཆད་ལྟ་བུས་ཆོག་འཛིན་མེད་པར། དངོས་པོ་དང་ཡུལ་དུས་གང་ཟག་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བྱེད་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་ 2-209a པ་བྱིན་པའི་ལན་ལ་རེ་བས་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱི
【現代漢語翻譯】 將一切法歸納於六度之中：以『一切白法』等一頌來闡述，即地等以及佈施等菩薩行，所有善法都包含在六度之中。如何理解呢？一切白法，簡而言之，可歸納為三種：未入定的散亂狀態所攝之善，入定之心所攝之善，以及既入定又未入定，二者兼具，如忍辱和精進等。從這三個方面來說，未入定的善或一切白法，可由佈施和持戒這前二度完全涵蓋。佈施是通過身體的施捨，本質上是未入定的狀態。而持戒，包括別解脫戒、禪定戒和無漏戒三種。其中，別解脫戒的身語七支的捨棄是未入定的，因為它不是由心所攝持。禪定和智慧二者涵蓋了入定的白法。禪定本身就是入定的自性，禪定戒和無漏戒也包含在其中。智慧方面，聞思之慧屬於未入定，而修慧則屬於入定，因為它是勝觀。忍辱和精進二者，在行持未入定的佈施和持戒時存在，因此屬於未入定。而在修習止觀時，也有忍辱和精進，因此屬於入定。所以，這二者涵蓋了所有這些方面。 斷除六度的違緣：第八，斷除與波羅蜜多相違背的因素，每一度都用一個偈頌來表示。菩薩的佈施，要遠離七種相違背的因素。哪七種呢？一是貪戀財物，不捨得佈施，這是相違背的，要斷除這種貪戀。二是當乞求者來時，不立即佈施，而是拖延時間，推遲佈施，要斷除這種拖延。三是不應有『佈施這麼多就夠了』，或者『只佈施給這些人』，或者『只在這個地方、這個時間佈施』等偏頗的想法，要斷除這種侷限性，不執著于佈施的物品、地點、時間和對象。四是不應期待佈施的回報，不應有貪戀之心。
【English Translation】 Summarizing all Dharmas within the Six Perfections: It is taught with one verse such as 'All white dharmas,' that is, all dharmas such as earth and perfections, Bodhisattva practices, all virtuous dharmas are included within the six perfections. How so? All white dharmas, in short, can be summarized into three categories: the virtue gathered by the non-meditative, distracted state; the virtue gathered by the meditative mind; and that which is both meditative and non-meditative, to be known as both, such as patience and diligence. From these three aspects, the non-meditative virtue or all white dharmas are fully encompassed by the first two perfections, generosity and discipline. Generosity, being the act of giving through the body, is essentially non-meditative. Discipline includes the three vows of individual liberation, concentration, and uncontaminated discipline. Among these, the seven abandonments of body and speech in individual liberation are non-meditative, as they are not held by the mind. Concentration and wisdom encompass the meditative white dharmas. Concentration is directly the nature of meditative absorption, and within it, the vows of concentration and uncontaminated discipline are also included. In terms of wisdom, the wisdom of hearing and thinking is included within the non-meditative, while the wisdom of meditation is included within the meditative, as it is insight. Patience and diligence are present when engaging in non-meditative generosity and discipline, thus belonging to the non-meditative. However, when cultivating calm abiding and insight, patience and diligence are also present, thus belonging to the meditative. Therefore, these two encompass all of these aspects. Cutting off the opposing conditions of the Six Perfections: Eighth, to abandon the factors that are contrary to the pāramitās, each perfection is indicated by a single verse. The generosity of a Bodhisattva is free from seven opposing factors. What are these seven? First, attachment to possessions, being unwilling to give, is an opposing factor, and this attachment must be abandoned. Second, when a beggar comes, not giving immediately but delaying and postponing the giving, this procrastination must be abandoned. Third, there should be no biased thoughts such as 'Giving this much is enough,' or 'Only giving to these people,' or 'Only giving in this place at this time.' This limitation must be abandoned, without clinging to the objects, places, times, and recipients of generosity. Fourth, one should not expect a return for the generosity given, and should not have attachment.
ན་པ་བྱིན་པས་མ་འོངས་པ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྨིན་འདོད་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་ཆགས་པའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་སྟེ། སེར་སྣས་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །ཡིད་བྱེད་དང་རྣམ་རྟོག་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་བྱེད་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། འཆལ་ཚུལ་ལ་མ་ཆགས། ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས། ཕྱོགས་རེའི་ཆོག་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་མེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞན་གནོད་མ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ལན་དུ་རེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་དངོས་ཞེན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་རྒྱུད་འཁྲུགས་ནས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བཟོད་པ་ཉི་ཚེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། འདི་ལ་བཟོད་པར་བྱས་ན་ཚུར་རང་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་བསྒོམས་ན་མ་འོངས་པར་གཟུགས་བྱད་བཟང་ཞིང་འཁོར་མང་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་གི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཡིད་བྱེད་ 2-209b དང་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དགེ་ཕྱོགས་ལ་མྱུར་དུ་མི་འཇུག་པར་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཉི་ཚེ་བས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པས་དེས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་འགྲུབ་པ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། ནམ་ཞིག་བསྒོམ་སྙམ་དུ་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་ནད་མེད་པ་དང་ཁམས་གོང་མར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་གི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ནི། ར
【現代漢語翻譯】 菩薩的佈施是不執著于未來因佈施而獲得的巨大財富，不執著于與吝嗇和貪戀相關的習氣，而是毫不吝嗇地施捨。不執著于散亂的作意和分別念，即捨棄將佈施等善根迴向給聲聞、緣覺菩提的作意，以及執著三輪的分別念。同樣，菩薩的戒律是不執著于破戒，不拖延，不執著于片面的滿足，也不執著于以持戒不損害他人等作為回報的期望，不執著于有漏的果報，不執著于煩惱的習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪實有的分別念。 菩薩的忍辱是不執著于因嗔恨而擾亂自心並傷害他人，不拖延而不立即忍耐，不執著于僅僅滿足於少許的忍耐，也不執著于如果我忍耐了，對方會回報我利益，不執著于修忍辱會在未來獲得美好的容貌和眾多的眷屬等果報，不執著于與嗔恨相關的習氣，不執著于作意和分別唸的散亂。 菩薩的精進是不執著于懈怠的顯現，不拖延而不迅速投入善行，不執著于僅僅滿足於少許的精進，也不執著于因利益他人而期望獲得回報，不執著于未來成就一切事業等果報，不執著于與懈怠相關的習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪的分別念。 菩薩的禪定是不執著于散亂的顯現，不拖延而想著何時修禪，不執著于僅僅滿足於少許的禪定，也不執著于以禪定利益他人而期望獲得回報，不執著于身體健康和轉生到更高境界的果報，不執著于與散亂相關的習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪的分別念。 菩薩的智慧是...
【English Translation】 The generosity of a Bodhisattva is non-attachment to the great wealth that will be the result of generosity in the future, non-attachment to the propensities of miserliness and attachment, but giving without any miserliness. Non-attachment to the distraction of attention and conceptualization means abandoning the attention of dedicating generosity and so forth to the enlightenment of Hearers and Solitary Realizers, and abandoning the conceptualization of focusing on the three spheres. Similarly, the ethics of a Bodhisattva is non-attachment to immoral conduct, non-attachment to procrastination, non-attachment to holding onto partial satisfaction, and not even attachment to hoping for a return for not harming others through ethics, non-attachment to contaminated results, non-attachment to the propensities of afflictions, and non-attachment to the attention of inferior paths and the conceptualization of clinging to the reality of the three spheres. The patience of a Bodhisattva is non-attachment to harming others by disturbing one's mind with anger, non-attachment to procrastination without immediately practicing patience, non-attachment to being content with only a little patience, and not even attachment to the idea that if I am patient, they will benefit me in return, non-attachment to the result that if I meditate on patience, I will have a good appearance and many attendants in the future, non-attachment to the propensities of anger, and non-attachment to the distraction of attention and conceptualization. The diligence of a Bodhisattva is non-attachment to the manifestation of laziness, non-attachment to procrastination without quickly engaging in virtue, non-attachment to being content with only a little diligence, and not even attachment to the return of benefiting oneself by striving for the sake of others, non-attachment to the results of accomplishing all actions in the future, non-attachment to the propensities of laziness, and non-attachment to the attention of inferior paths and the conceptualization of the three spheres. The concentration of a Bodhisattva is non-attachment to the manifestation of distraction, non-attachment to procrastination thinking about when to meditate, non-attachment to being content with only a little concentration, and not even attachment to the return of benefiting others through concentration, non-attachment to the result of being free from illness and being born in higher realms, non-attachment to the propensities of distraction, and non-attachment to the distraction of attention and conceptualization of the three spheres. The wisdom of a Bodhisattva is...
ྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀུར་སྟིས་བསྟེན་པ་དང་ཐོས་བསམ་སོགས་ལ་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བདག་ 2-210a གིས་ཆོས་བཤད་པ་ན་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བས་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཤེས་རབ་སྦྱངས་ན་མ་འོངས་པ་ན་མཁས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་པའི་མྱང་འདས་སུ་བསྔོ་བ་དང་འཁོར་གསུམ་དངོས་ཞེན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། ། 說六度功德 དགུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སློང་དང་འཕྲད་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཉེར་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་དོན་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སློང་བ་པོ་དང་འཕྲད་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་ན་དངོས་པོ་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །གཏོང་བ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཁོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས། གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དེའི་ལན་ཀྱང་མི་རེ་ལ་ཕྱི་མར་སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་འདོད་པའི་འབྲས་བུའང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རང་རང་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་ 2-210b འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་ཟད་པ་དང་། ཉན་རང་ལྟར་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་ཟད་པ་མིན་པར། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པར་བཞག་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དུས་རྟག་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་ལ་མེད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་མངོན་པར་མི་འདོད་ལ་མཐོ་རིས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ར
【現代漢語翻譯】 不執著于諸如斷見等邪慧的顯現，不執著于以恭敬承侍善知識和推遲聞思等，不執著于以少許智慧為滿足，也不執著于自己講法時希望他人幫助自己，不執著于期待回報，如果學習智慧，將來會成為智者，不執著于期待異熟果報，不執著于邪慧的習氣，不執著于迴向于低劣的涅槃，不執著於三輪實執的分別念散亂。
講述六度功德 第九，宣說波羅蜜多的功德，以二十三頌（偈）宣說佛子們遇到乞者等。其中，首先宣說六波羅蜜多各自具有廣大、無雜染、具意義和不盡的四種功德：佛子菩薩們如果遇到乞討者，即使捨棄自己的生命，更何況其他財物呢！這種佈施也不是偶爾為之，而是直到輪迴的盡頭都恒常佈施，這是佈施廣大的功德。以慈悲心發起，僅僅爲了利益他人而佈施，不期待他人回報，也不追求來世佈施的異熟果報，這是無雜染。以佈施攝持，將一切眾生安置於各自意樂的菩提（聲聞菩提，獨覺菩提，無上菩提）之中，這是具意義。佈施以三輪體空之智慧攝持，不像世間人那樣成熟輪迴的果報而窮盡，也不像聲聞、獨覺那樣獲得涅槃而窮盡，而是獲得不住于輪迴和涅槃兩邊的偉大涅槃，在世間直到後世的盡頭也不會窮盡，這是不盡的功德。佛子們具足防護惡行、攝集善法和勤奮利他本性的三種戒律，沒有不圓滿的時候，直到獲得大菩提之間都如理受持，這是聲聞等所沒有的廣大的功德。不希求戒律的果報——善趣，即使獲得了善趣，也不生起對善趣安樂的貪執，這是無雜染的功德。以戒律將一切眾生安置於三種菩提之中，這是具意義的功德。戒律以三輪體空的智慧攝持
【English Translation】 Not being attached to the manifestation of distorted wisdom such as the view of annihilation, not being attached to honoring and serving spiritual friends and postponing listening, thinking, etc., not being attached to being satisfied with just a little wisdom, and not being attached to hoping that others will help oneself when teaching the Dharma, not being attached to expecting rewards, if one studies wisdom, one will become wise in the future, not being attached to expecting the results of maturation, not being attached to the habits of distorted wisdom, not being attached to dedicating to inferior Nirvana, and not being attached to the distraction of conceptual thoughts of the three wheels of substantiality.
Explaining the Merits of the Six Perfections Ninth, explaining the merits of the Pāramitās (perfections), explained by twenty-three verses such as when the sons of the Buddhas meet beggars, etc. Among them, first, it is explained that each of the six perfections has four qualities: vastness, absence of impurity, meaningfulness, and inexhaustibility: If the Bodhisattvas, the sons of the Buddhas, meet beggars, what need is there to mention other possessions if they even give up their own lives! This giving is not just occasional, but constant until the end of Samsara (cyclic existence), which is the merit of great generosity. Giving is motivated by compassion and is solely for the benefit of others. One does not expect anything in return for benefiting others, nor does one seek the desirable fruits of the maturation of giving in the future, which is without impurity. By gathering together with that giving, all beings are placed in the three Bodhis (Śrāvakabodhi, Pratyekabodhi, and Anuttarā-samyak-sambodhi) according to their own inclinations, which is meaningful. Since that giving is completely grasped by the wisdom that does not focus on the three wheels (giver, giving, and recipient), it does not exhaust after the fruits of Samsara ripen like worldly people, nor does it exhaust after attaining Nirvana like Śrāvakas and Pratyekabuddhas, but attains the great Nirvana that does not abide on the edge of Samsara and Nirvana, and is placed inexhaustibly in the world until the end of the future, which is the merit of inexhaustibility. The sons of the Buddhas possess the three kinds of morality—the nature of abstaining from misdeeds, gathering virtuous Dharmas, and diligently benefiting others—without any incompleteness, and they take them up correctly until they attain great Bodhi, which is the vast merit that Śrāvakas and others do not have. One does not desire the result of morality—higher realms—and even if one attains higher realms, one does not generate attachment to the happiness of those realms, which is the merit of being without impurity. By that morality, all beings are placed in the three Bodhis, which is the merit of being meaningful. Morality is
ྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་གཏེར་དུ་བཞག་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསམ་བཞིན་འཛིན་ཅིང་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་མི་ཡི་གནོད་པ་ཀུན་བཟོད་པས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རང་གིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མིན་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་མ་ནུས་པས་མིན་ཞིང་ 2-211a སེམས་ཅན་དེ་ལ་འཇིགས་པས་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་སོ། །ཚུལ་རང་ལ་ཕན་པར་ལྟ་བས་མ་ཡིན་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བཟོད་པ་བླ་ན་མེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའོ། །བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བསམ་པ་གོ་ཆ་དང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་འཕགས་ཤིང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པས་ཉན་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་པར་དཀའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས་དཔེ་མེད་པ་བརྩམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་གཞོམ་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་བཞི་སོགས་དང་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱིས་གནས་ཤིང་དེ་ཡི་རོ་མི་མྱོང་བར་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་པ་ 2-211b འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་དོན་ཆེ་བའོ། །བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ
【現代漢語翻譯】 由於完全被不分別的智慧所掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是不枯竭的功德啊！諸位佛子極其難行，爲了使一切眾生得以成熟，併爲了自己圓滿佛陀的教法，長久地有意識地在輪迴中轉生，對於寒冷、飢餓、乾渴等痛苦毫不在意；同樣，對於人們的各種傷害都能忍受，這是廣大的功德啊！修習忍辱，也不是爲了自己追求天界的安樂，也不是因為具有神通卻無法報復他人，也不是因為害怕眾生而忍耐，而是因為遠離了五種恐懼。不是因為看到某種利益才忍耐，所以是無雜染的功德啊！以無上的忍辱將一切眾生安置於三種菩提之中，這是意義重大的功德啊！忍辱被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是不枯竭的功德啊！ 諸位佛子以發心如鎧甲和隨行修持的精進，由於不與煩惱混雜，所以勝過世間的精進；由於證悟二無我（人無我和法無我），並且成辦自他二利，所以勝過聲聞和緣覺的精進；由於是難以衡量其範圍和時間的精進，所以是無與倫比的，這是廣大的功德啊！以此摧毀自己和他人的煩惱之聚，從而獲得殊勝的菩提，這是無雜染的功德啊！同樣，以精進將一切眾生安置於三種菩提之中，這是意義重大的功德啊！精進被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是不枯竭的功德啊！ 諸位佛子具有勇猛行等極其眾多的三摩地，並且成就四禪等以及解脫、滅盡、勝伏等一切形態，這是廣大的功德啊！安住于殊勝的禪定之樂，卻不享受其滋味，而是以慈悲心依于下劣的欲界中轉生，這是無雜染的功德啊！同樣，以禪定將一切眾生安置於三種菩提之中，這是意義重大的功德啊！禪定被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是不枯竭的功德啊！ 諸位佛子如實了知真如實相，以及所應知的一切事物，這是廣大的功德啊！
【English Translation】 Because it is completely possessed by the wisdom of non-discrimination, it is placed as an inexhaustible treasure in the world, this is the inexhaustible merit! The sons of the Victorious Ones find it extremely difficult, for the sake of maturing all sentient beings and for the sake of perfecting the Buddha's teachings themselves, they consciously take birth in samsara for a long time, and do not care about the suffering of cold, hunger, thirst, etc.; similarly, they can endure all kinds of harm from people, this is a vast merit! Cultivating patience is not for seeking the happiness of the heavens for oneself, nor is it because one has supernatural powers but cannot retaliate against others, nor is it because one is afraid of sentient beings that one endures, but because one is free from the five fears. It is not because one sees some benefit that one endures, so it is a merit free from contamination! Placing all beings in the three bodhi with unsurpassed patience is a merit of great significance! Patience is completely possessed by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, this is the inexhaustible merit! The sons of the Victorious Ones, with their minds like armor and the diligence of following practice, because they are not mixed with afflictions, surpass worldly diligence; because they realize the two selflessnesses (the selflessness of persons and the selflessness of phenomena), and accomplish the benefit of both self and others, they surpass the diligence of the Shravakas and Pratyekabuddhas; because it is a diligence that is difficult to measure in terms of scope and time, it is unparalleled, this is a vast merit! By this, they destroy the collection of afflictions of themselves and others, thereby attaining the supreme bodhi, this is a merit free from contamination! Similarly, by diligence, they place all beings in the three bodhi, this is a merit of great significance! Diligence is completely possessed by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, this is the inexhaustible merit! The sons of the Victorious Ones possess extremely numerous samadhis such as courageous conduct, and accomplish all forms of the four dhyanas, etc., as well as liberation, cessation, subjugation, etc., this is a vast merit! Abiding in the supreme bliss of meditation, yet not tasting its flavor, but relying on the lower desire realm to be reborn out of compassion, this is a merit free from contamination! Similarly, by meditation, they place all beings in the three bodhi, this is a merit of great significance! Meditation is completely possessed by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, this is the inexhaustible merit! The sons of the Victorious Ones know the suchness of reality as it is, and all that is to be known, this is a vast merit!
་ལའང་བློ་ཡི་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེད་ན་འཁོར་བར་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་སྲིད་བཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ཁྱབ་པས་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། དོན་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བཞི་ 2-212a ལས། དང་པོ་སློང་བ་མཐོང་རྫོགས་སོགས་ནས། ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་ནི། སློང་བ་པོ་དེས་གཏོང་བ་པོ་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང་། མཐོང་ནས་རང་གིས་འདོད་པ་བཞིན་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དགའ་བ་དང་གཏོང་བ་པོ་མ་མཐོང་བ་དང་སྦྱིན་པ་མ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགའ་བ་དང་། གཏོང་ལྡན་མཐོང་བ་དང་དེས་རང་ལ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ལྡན་པས་ནི། སློང་པ་པོ་མཐོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་ན་དགའ་བ་དང་དེ་གཉིས་བྲལ་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་སློང་བ་མཐོང་བ་དང་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྨོན་པ་དེ་གསུམ་སློང་བ་པོའི་དགའ་བ་སོགས་ལས་ལྷག་པར་ལྡན་པས། སློང་བ་པོའི་དེ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། སློང་བ་པོས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་བས་དགའ་བ་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློང་བ་པོ་མཐོང་བས་དགའ་བ་དང་། སློང་བ་པོས་སྦྱིན་པ་ཐོབ་ནས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགའ་བ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་གཏོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགའ་བ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྙིང་བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། རང་གི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆུང་མ་དག་ 2-212b རྟག་ཏུ་བཏང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་བྱང་ཆ
【現代漢語翻譯】 如果對世間萬物都不產生強烈的執著，又何必再說輪迴呢？因為輪迴和涅槃的一切顯現都如幻如化，是世俗諦，而證悟到勝義諦的平等性。這是無雜染的功德。而以這智慧能引導一切眾生安立於三種菩提（此處指聲聞菩提，緣覺菩提，無上菩提）則是意義重大的功德。因為這智慧不住于有寂二邊，其自性與大悲心無二無別，所以能永遠利益眾生，使之在世間永不窮盡，這是恒常不斷且周遍的無盡功德。因此，廣大、無雜染、意義重大和無盡，這四種功德是佈施等一切功德的特徵，應當瞭解。 再次，從四方面來闡述六度波羅蜜的功德如何以清凈的方式卓越和殊勝，以及如何以讚歎佈施來象徵性地展示，並詳細解釋精進的功德： 第一，從『見到乞討者圓滿』到『如太陽的光芒般無與倫比』進行闡述。首先是讚歎佈施：如果乞討者見到佈施者會感到高興，見到后如自己所愿佈施圓滿時會感到高興，如果沒見到佈施者或佈施不圓滿時則不高興，並且總是從內心渴望見到慷慨的佈施者並由他來圓滿自己的願望。然而，佈施者菩薩因為對眾生懷有慈悲，所以見到乞討者並佈施圓滿時會感到高興，如果不能見到或佈施不圓滿則不高興，並且渴望見到乞討者並圓滿地佈施給他。這三種（菩薩的喜悅）比乞討者的喜悅等更為強烈，因此總是勝過乞討者的喜悅。例如，乞討者見到佈施者而感到高興，但菩薩見到乞討者時的高興遠勝於此；乞討者獲得佈施後心滿意足的喜悅，不如菩薩圓滿佈施時的喜悅。因此，菩薩的佈施是清凈且卓越的。 持戒清凈的功德是：菩薩以慈悲心對待眾生，對於經常施捨自己的生命、財富和妻兒，沒有絲毫的不悅，反而非常高興。
【English Translation】 If one does not generate strong attachments to worldly things, why even mention samsara? Because all appearances of samsara and nirvana are like illusions, which is the relative truth, and realizing the equality of the ultimate truth. This is the merit of being without impurities. Furthermore, with this wisdom, one can guide all beings to be established in the three Bodhis (here referring to the Shravaka Bodhi, Pratyekabuddha Bodhi, and Anuttara Bodhi), which is a merit of great significance. Because this wisdom does not abide by the extremes of existence and non-existence, its nature is inseparable from great compassion, so it can eternally benefit sentient beings, making it inexhaustible in the world. This is the inexhaustible merit of being constant and pervasive. Therefore, vastness, freedom from impurities, great significance, and inexhaustibility are the four characteristics of all merits such as generosity, which should be understood. Again, from four aspects, it is explained how the merits of the six paramitas are excellent and supreme in a pure way, and how they are symbolically displayed by praising generosity, and the merits of diligence are explained in detail: First, it is explained from 'seeing the beggar complete' to 'unparalleled like the rays of the sun'. First is the praise of generosity: If a beggar sees a giver, he is happy, and he is happy when the giving is completed as he wishes after seeing him. If he does not see the giver or the giving is not complete, he is not happy, and he always desires in his heart to see the generous giver and have him fulfill his wishes. However, the Bodhisattva who gives, because he has compassion for sentient beings, is happy when he sees the beggar and the giving is complete, and he is not happy when he cannot see him or the giving is not complete, and he desires to see the beggar and give to him completely. These three (the Bodhisattva's joy) are more intense than the beggar's joy, so they always surpass the beggar's joy. For example, the beggar is happy to see the giver, but the Bodhisattva's joy in seeing the beggar is far greater than this; the beggar's joy in being satisfied after receiving the giving is not as great as the Bodhisattva's joy in completing the giving. Therefore, the Bodhisattva's giving is pure and excellent. The merit of pure morality is: The Bodhisattva treats sentient beings with compassion, and he is not at all unhappy about constantly giving away his life, wealth, wife, and children, but is very happy.
ུབ་སེམས་དཔའ་དེས། རང་གི་དོན་དུ་གཞན་གྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དེ་སྤོང་བ་ཇི་ལྟར་སྲུང་བར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལའང་མི་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་སྙོམས་ཤིང་། འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང་། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རང་ལ་བདོག་པ་ཀུན་སྟེར་བ་དེ་ཡིས་གཞན་ལ་བསླུ་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། མི་བདེན་པ་ལོག་པའི་ཚིག་རྫུན་ནི་ཇི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། རྫུན་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་ཉེ་དུ་སོགས་འགའ་ཞིག་བྱམས་པས་དེའི་ཆེད་དུའམ། དགྲ་སོགས་གཅིག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་རྫུན་སྨྲ་ལ། ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་དང་རྐུན་པོ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པས་རྫུན་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ན་རང་གི་ཆུང་མ་དང་ནོར་སོགས་བྲལ་བར་དོགས་ནས་མི་བདེན་པ་སྨྲ་ནའང་། རྒྱུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྫུན་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙོམས་པར་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་དེ་ལ་དེ་མི་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ 2-213a བརྩོན་པ་ཡིན་པས། གོང་གི་རིམ་པ་བཞིན་ངག་གི་ཉེས་པ་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བའི་སེམས་མི་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པས་ཚིག་རྩུབ་མོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་ངག་འཁྱལ་བ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏང་བ་དང་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པ་དེ་ནི་ཡིད་གྱི་ཉོན་མོངས་པ། བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཀུན་ཇི་ལྟ་བུར་ན་དང་དུ་ལེན་རིགས་ཏེ་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་གཞན་ལ་གཏོང་བས་གཞན་གྱི་བདོག་པ་ལ་བརྣབ་སེམས་མི་རིགས་པ་སོགས་སུ་རིམ་པར་སྦྱར་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གང་གི་ཚེ། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ་བཟོད་པ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གནོད་བྱེད་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བར་ཕན་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་དང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་མི་བཟོད་པའི་ཡུལ་གང་ལ་བཟོད་པར་བྱ་དཀ
【現代漢語翻譯】 那位菩薩，如何能不守護住爲了自己的緣故而殺生、不予而取、以及邪淫呢？因此，他具有完全清凈的戒律，能夠斷除身體的三種不善行。殊勝的菩薩甚至不顧自己的身體和性命，對眾生心懷平等，遠離五種怖畏，不畏懼國王的懲罰等等，並且因為慈愛一切有情，將自己的一切都佈施出去，這樣的人怎麼會爲了欺騙和損害他人而說虛妄不實之語呢？說謊是爲了自己的身體和性命，或者因為疼愛親友等而為他們說謊，或者因為憎恨敵人等而心懷不平地說謊，或者因為害怕國王和盜賊等而說謊，或者因為擔心失去自己的妻子和財產等而說不真實的話。但菩薩沒有這些原因，所以不可能說謊。同樣，因為他慈愛地希望平等利益一切眾生，並且因為他人遭受痛苦而自己感到非常恐懼，希望他人不要遭受痛苦，並且一心一意地致力於調伏眾生的煩惱，所以如前所述，他遠離了口語的過失，即由於喜愛和不喜愛而心懷不平所說的離間語，以及希望他人痛苦所說的粗惡語，以及增長煩惱的綺語這三種形態。他佈施一切所有，對他人懷有偉大的慈悲，並且精通緣起之法，那麼，對於貪婪、嗔恨和邪見等由貪嗔癡三毒所生的意念煩惱，又怎麼會容忍和接受呢？因為他將自己的一切都佈施給他人，所以不應該貪戀他人的財物等等，應該依次類推理解。清凈的忍辱是，當慈愛的菩薩受到他人損害時，或者爲了利益他人而自己承受痛苦時，他會想：『這是菩提之因，是圓滿忍辱的方法。』因此，他不會產生損害者和痛苦的念頭，而是會獲得利益和安樂的念頭，並感到歡喜。這樣的菩薩，對於什麼不可忍受的境地需要忍受呢？ 種子字和咒語：無
【English Translation】 How could that Bodhisattva fail to guard against killing for his own sake, taking what is not given, and engaging in sexual misconduct? Therefore, he possesses completely pure precepts, capable of abandoning the three unwholesome actions of the body. The noble Bodhisattva does not even consider his own body and life, maintains equanimity towards sentient beings, is free from the five fears, and is not afraid of royal punishments, etc. Because of his love for all living beings, he gives away all that he owns. How could such a person speak false and untrue words to deceive and harm others? Lying is for one's own body and life, or for the sake of loved ones, or out of animosity towards enemies, or out of fear of kings and thieves, or out of fear of losing one's wife and property. But the Bodhisattva does not have these reasons, so it is impossible for him to lie. Similarly, because he lovingly wishes to equally benefit all sentient beings, and because he himself feels great fear when others suffer, wishing that others would not suffer, and because he is single-mindedly devoted to subduing the afflictions of sentient beings, he is far removed from the faults of speech, such as divisive speech spoken out of partiality due to liking and disliking, harsh words spoken out of a desire for others to suffer, and the three forms of idle talk that increase afflictions. He gives away all possessions, has great compassion for others, and is well-versed in the law of dependent origination. How could he tolerate and accept mental afflictions such as greed, hatred, and wrong views, which arise from the three poisons of attachment, aversion, and ignorance? Because he gives away all that he owns to others, he should not be greedy for the possessions of others, and so on. This should be understood sequentially. Pure patience is when a loving Bodhisattva is harmed by others, or when he endures suffering himself for the benefit of others, he thinks, 'This is the cause of Bodhi, the method of perfecting patience.' Therefore, he does not generate the thought of a harmer or suffering, but rather gains the thought of benefit and happiness, and feels joy. What intolerable situation does such a Bodhisattva need to endure? Seed Syllables and Mantras: None
འ་བ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་ན་དཔེར་ན་ཉ་ཆུ་ལ་འཇུག་པ་དང་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྒྲ་ཅན་མེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ 2-213b གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་གིས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་དམིགས་ནས། བདག་བས་ཆེས་ལྷག་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རྟག་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་གཞན་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རླབས་པོ་ཆེ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་མིན་ལ། བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བློས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གཞན་འཇིག་རྟེན་དང་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་བགྱི་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་ལྟོས་ན་བདེ་བ་ཆུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉན་རང་གི་བསམ་གཏན་ཟག་པ་མེད་པས་རང་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ལ་སིམ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་བདག་གཅིག་པུ་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཞི་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉན་རང་གི་བསམ་གཏན་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཉན་རང་གིས་ཤེས་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པས་རྨོངས་པ་ 2-214a དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྲིད་ཞིར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་སྤོང་བས་མ་རྨོངས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མཚན་མོ་སྣང་བ་མེད་པར་དངོས་པོ་ལ་ལག་པས་ནོམ་ཞིང་ཉུག་སྟེ་བཙལ་བ་དང་འདྲ་བར་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བ་ཙམ་མོ། །ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་ནི། ཁེབས་ཀྱི་ནང་གི་སྒྲོན་མ
【現代漢語翻譯】 什麼應該被忍受呢？因為沒有不忍受的觀念，例如魚進入水中，野獸，擁有火的清凈之聲者，進入火中，沒有什麼不能忍受的。精進的完全清凈是：菩薩們遠離對他人的他人的觀念，證悟自他平等性；自己證悟了自他平等性的意義，卻以沒有如此證悟的眾生為對象，比自己更愛護眾生，爲了眾生的利益而行持無數的苦行，懷著大慈悲心，爲了他人的利益而行持偉大的精進，這並非小小的苦行。以勝過愛自己的心來為他人行持苦行，這是其他世間和聲聞、獨覺們極難做到的。禪定的完全清凈是：世間、聲聞和獨覺三者的禪定，與菩薩的禪定相比，快樂較小，世間的禪定是具有染污的快樂，聲聞和獨覺的禪定是無染污的，僅僅使自己滿足，不能使他人滿足。世間的人們由於執著於我，而貪求輪迴的快樂；聲聞和獨覺們僅僅貪求自己涅槃的快樂；世間的人們執著于輪迴；聲聞和獨覺們執著于寂靜；世間禪定的快樂會完全消失；聲聞和獨覺的禪定會進入無餘涅槃；世間的人們沒有斷除兩種障礙；聲聞和獨覺沒有斷除所知障，因此被認為是愚昧的。菩薩的禪定與此相反，大乘的禪定具有廣大而眾多的無量快樂，爲了他人的利益而進入，以不分別的智慧對輪迴和寂靜沒有執著，生生世世都會出現，因此不會消失，即使進入無餘涅槃的境界也不會窮盡，斷除兩種障礙，因此具有不愚昧的六種特點。智慧完全清凈的功德是：例如，世間人的聞思修的智慧，就像在夜晚沒有光明的情況下，用手摸索著尋找事物一樣，不能直接了知無常和痛苦等事物的真相，只能通過推測來衡量。聲聞和獨覺的智慧，就像在遮蓋物里的燈一樣。 什麼應該被忍受呢？因為沒有不忍受的觀念，例如魚進入水中，野獸，擁有火的清凈之聲者，進入火中，沒有什麼不能忍受的。精進的完全清凈是：菩薩們遠離對他人的他人的觀念，證悟自他平等性；自己證悟了自他平等性的意義，卻以沒有如此證悟的眾生為對象，比自己更愛護眾生，爲了眾生的利益而行持無數的苦行，懷著大慈悲心，爲了他人的利益而行持偉大的精進，這並非小小的苦行。以勝過愛自己的心來為他人行持苦行，這是其他世間和聲聞、獨覺們極難做到的。禪定的完全清凈是：世間、聲聞和獨覺三者的禪定，與菩薩的禪定相比，快樂較小，世間的禪定是具有染污的快樂，聲聞和獨覺的禪定是無染污的，僅僅使自己滿足，不能使他人滿足。世間的人們由於執著於我，而貪求輪迴的快樂；聲聞和獨覺們僅僅貪求自己涅槃的快樂；世間的人們執著于輪迴；聲聞和獨覺們執著于寂靜；世間禪定的快樂會完全消失；聲聞和獨覺的禪定會進入無餘涅槃；世間的人們沒有斷除兩種障礙；聲聞和獨覺沒有斷除所知障，因此被認為是愚昧的。菩薩的禪定與此相反，大乘的禪定具有廣大而眾多的無量快樂，爲了他人的利益而進入，以不分別的智慧對輪迴和寂靜沒有執著，生生世世都會出現，因此不會消失，即使進入無餘涅槃的境界也不會窮盡，斷除兩種障礙，因此具有不愚昧的六種特點。智慧完全清凈的功德是：例如，世間人的聞思修的智慧，就像在夜晚沒有光明的情況下，用手摸索著尋找事物一樣，不能直接了知無常和痛苦等事物的真相，只能通過推測來衡量。聲聞和獨覺的智慧，就像在遮蓋物里的燈一樣。
【English Translation】 What should be endured? Because there is no concept of non-endurance, just as when a fish enters water, or a wild animal, one with the pure sound of fire, enters fire, there is nothing that cannot be endured. The complete purification of diligence is: Bodhisattvas, free from the concept of 'other' regarding others, realize the equality of self and other; even though they themselves realize the meaning of the equality of self and other, they focus on other sentient beings who have not realized it in this way, and cherish other sentient beings more than themselves, and with great compassion, engage in immeasurable hardships for the sake of sentient beings. Engaging in such great diligence for the sake of others is not a small hardship. To endure hardships for the sake of others with a mind that cherishes others more than oneself is extremely difficult for other worldly beings, Shravakas (聲聞, Hearers), and Pratyekabuddhas (獨覺, Solitary Realizers). The complete purification of meditation is: the meditation of worldly beings, Shravakas, and Pratyekabuddhas is less blissful compared to the meditation of Bodhisattvas. Worldly meditation is contaminated bliss, while the meditation of Shravakas and Pratyekabuddhas is uncontaminated, satisfying only themselves and not benefiting others. Worldly beings desire the bliss of samsara due to their attachment to self; Shravakas and Pratyekabuddhas desire only the bliss of their own nirvana; worldly beings are attached to samsara; Shravakas and Pratyekabuddhas are attached to peace; the bliss of worldly meditation will completely diminish; the meditation of Shravakas and Pratyekabuddhas will be exhausted in the realm of no remainder; worldly beings have not abandoned both obscurations; Shravakas and Pratyekabuddhas have not abandoned the obscuration of knowledge, and are therefore considered ignorant. The meditation of Bodhisattvas is the opposite of this: the meditation of the Great Vehicle has vast and numerous immeasurable bliss, enters for the sake of others, has no attachment to samsara and peace due to non-conceptual wisdom, arises in all lifetimes and therefore does not diminish, and does not exhaust even in the realm of no remainder, abandons both obscurations, and therefore possesses the six characteristics of being non-ignorant. The qualities of the complete purification of wisdom are: for example, the wisdom of worldly beings through hearing, thinking, and meditating is like groping for objects in the dark without light, unable to directly know the truth of impermanence and suffering, but only measuring through inference. The wisdom of Shravakas and Pratyekabuddhas is like a lamp inside a covering. What should be endured? Because there is no concept of non-endurance, just as when a fish enters water, or a wild animal, one with the pure sound of fire, enters fire, there is nothing that cannot be endured. The complete purification of diligence is: Bodhisattvas, free from the concept of 'other' regarding others, realize the equality of self and other; even though they themselves realize the meaning of the equality of self and other, they focus on other sentient beings who have not realized it in this way, and cherish other sentient beings more than themselves, and with great compassion, engage in immeasurable hardships for the sake of sentient beings. Engaging in such great diligence for the sake of others is not a small hardship. To endure hardships for the sake of others with a mind that cherishes others more than oneself is extremely difficult for other worldly beings, Shravakas (聲聞, Hearers), and Pratyekabuddhas (獨覺, Solitary Realizers). The complete purification of meditation is: the meditation of worldly beings, Shravakas, and Pratyekabuddhas is less blissful compared to the meditation of Bodhisattvas. Worldly meditation is contaminated bliss, while the meditation of Shravakas and Pratyekabuddhas is uncontaminated, satisfying only themselves and not benefiting others. Worldly beings desire the bliss of samsara due to their attachment to self; Shravakas and Pratyekabuddhas desire only the bliss of their own nirvana; worldly beings are attached to samsara; Shravakas and Pratyekabuddhas are attached to peace; the bliss of worldly meditation will completely diminish; the meditation of Shravakas and Pratyekabuddhas will be exhausted in the realm of no remainder; worldly beings have not abandoned both obscurations; Shravakas and Pratyekabuddhas have not abandoned the obscuration of knowledge, and are therefore considered ignorant. The meditation of Bodhisattvas is the opposite of this: the meditation of the Great Vehicle has vast and numerous immeasurable bliss, enters for the sake of others, has no attachment to samsara and peace due to non-conceptual wisdom, arises in all lifetimes and therefore does not diminish, and does not exhaust even in the realm of no remainder, abandons both obscurations, and therefore possesses the six characteristics of being non-ignorant. The qualities of the complete purification of wisdom are: for example, the wisdom of worldly beings through hearing, thinking, and meditating is like groping for objects in the dark without light, unable to directly know the truth of impermanence and suffering, but only measuring through inference. The wisdom of Shravakas and Pratyekabuddhas is like a lamp inside a covering.
ེ་འདྲ་སྟེ། སྒྲོམ་མམ་ཁང་བུའམ་ཕུག་ཏུ་མར་མེ་བཞག་ན་དེའི་ནང་ཙམ་ཞིག་གསལ་བ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཤེས་རབ་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གསུམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་ནི་ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བདག་མེད་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ཉོན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པས། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྦྱིན་པ་སོགས་མཆོག་ཏུ་ 2-214b གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྦྱིན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཡང་མཆོག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི། རྟེན་མཆོག་དང་། གཞི་འམ་དངོས་པོ་མཆོག་དང་། རྒྱུ་མཚན་མཆོག་དང་། ཡོངས་བསྔོ་མཆོག་དང་། རྒྱུ་མཆོག་དང་། ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་། ཞིང་མཆོག་དང་། གནས་པ་མཆོག་གོ། དེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དམ་པ་དང་། མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་པོ་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །སྦྱིན་པ་བྱ་རྒྱུའི་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་པས་ཟས་གོས་སོགས་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སྦྱིན་པ། ཚེ་འདིའི་གནོད་པ་ལ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་བཏང་བར་དཀའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་སོགས་གཏོང་བ་དང་། ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐྱབས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ཚད་མེད་པ་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀུན་སློང་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལྟར་འདོད་པའི་དད་པས་མ་ཡིན་ཏེ་གཙོ་ཆེར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེས་གཏོང་བ་དང་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མཆོག་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཀྱི་ཆེད་དང་། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་དང་། རྒྱུ་ནི་ཚེ་རབས་ 2-215a སྔར་མར་མ་ཆགས་པ་སོགས་དགེ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པའོ། །འདི་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ས་བོན་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནམ་ཀུན་སློང་སྙིང་རྗེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཆུ
【現代漢語翻譯】 例如，如果在框架、房間或洞穴中放置燈，那麼只有那個地方會被照亮。同樣，僅僅理解自己相續中的五蘊沒有補特伽羅的我，並以此來消除煩惱的智慧也是如此。同樣，第三種智慧，即具有慈悲心的菩薩的智慧，就像陽光一樣照亮一切方向，是無與倫比的。因為它完全理解了兩種無我（人無我和法無我），並且毫不混淆地瞭解了所有清凈和不清凈的法。因此，它能斷除兩種障礙（煩惱障和所知障），證悟兩種真諦（勝義諦和世俗諦）。 第二，佈施等殊勝的功德，由六個偈頌『佈施是所依和基礎』等來闡述。佈施等六度中的每一個都具有八種殊勝，因此是殊勝的。這八種殊勝是：所依殊勝、基礎或事物殊勝、理由殊勝、迴向殊勝、因殊勝、智慧殊勝、田殊勝和安住殊勝。由於具備這八種殊勝，所以是到彼岸、殊勝和具有殊勝功德的。 其中，佈施的所依殊勝是指佈施者不是像異生和聲聞緣覺那樣，而是菩薩。佈施的基礎或事物殊勝是指，與聲聞僅僅佈施食物、衣服等物質，以及佈施聲聞乘的法，或者僅僅是救護今生的怖畏的佈施不同，菩薩佈施極其難以捨棄的廣大受用，佈施頭和肢體等，以及佈施大乘法，主要是爲了安置於超越輪迴和寂滅邊際的大菩提的無量佈施。理由是動機，不像聲聞那樣以貪求的信心，而是主要因為見到眾生的痛苦而以慈悲心佈施。迴向殊勝是指，不為天人的安樂果報，也不為聲聞緣覺的菩提而回向，而是爲了所有眾生的利益，爲了獲得無上圓滿菩提而回向。因殊勝是指，往昔生世沒有執著等，以善根三事所攝持的佈施，由於對佈施的波羅蜜多串習的習氣存在於阿賴耶識中，無論生於何處，都會連續不斷地進入佈施的波羅蜜多。這就像是近取因的種子，而理由或動機慈悲心就像是俱生助緣的水。
【English Translation】 For example, if a lamp is placed in a frame, room, or cave, only that place will be illuminated. Similarly, the wisdom that merely understands that there is no pudgala (person) self in one's own skandhas (aggregates) and eliminates afflictions is like that. Likewise, the third wisdom, the wisdom of a compassionate Bodhisattva, is incomparable because it illuminates all directions like the rays of the sun. Because it fully understands the two kinds of selflessness (jil ta wa bdag med gnyis - two kinds of selflessness: selflessness of person and selflessness of phenomena) and knows all the pure and impure dharmas (phenomena) without confusion. Therefore, it abandons the two obscurations (afflictive obscurations and cognitive obscurations) and realizes the two truths (ultimate truth and conventional truth). Second, the supreme qualities of generosity and so on are explained by six verses, 'Generosity is the support and the basis,' and so on. Each of the six paramitas (perfections) of generosity and so on has eight kinds of excellence, and is therefore supreme. The eight kinds of excellence are: supreme support, supreme basis or object, supreme reason, supreme dedication, supreme cause, supreme wisdom, supreme field, and supreme abiding. Because it possesses these eight excellences, it is paramita (gone to the other shore), noble, and endowed with supreme qualities. Among these, the supreme support of generosity refers to the fact that the giver is not an ordinary being or a shravaka (hearer) or pratyekabuddha (solitary realizer), but a Bodhisattva. The supreme basis or object of generosity refers to the fact that, unlike the shravakas who only give material things such as food and clothing, and give the dharma (teachings) of the shravaka vehicle, or only give protection from the fears of this life, the Bodhisattva gives vast enjoyments that are extremely difficult to give away, gives heads and limbs, and gives the dharma (teachings) of the Mahayana (Great Vehicle), mainly to establish beings in the great bodhi (enlightenment) that transcends the limits of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation). The reason is the motivation, not like the shravakas with desirous faith, but mainly because of seeing the suffering of sentient beings and giving with compassion. The supreme dedication refers to not dedicating the fruits of generosity for the sake of the happiness of gods and humans, nor for the bodhi (enlightenment) of shravakas and pratyekabuddhas, but dedicating it for the benefit of all sentient beings, for the sake of attaining unsurpassed perfect bodhi (enlightenment). The supreme cause refers to the fact that in past lives there was no attachment, etc., and due to the power of the habit of practicing generosity, which is possessed by the three roots of virtue, wherever one is born, one will continuously engage in the paramita (perfection) of generosity. This is like the seed of the immediate cause, and the reason or motivation, compassion, is like the accompanying condition of water.
་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་སྦྱིན་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའོ། །ཞིང་ནི་ལྔ་ཏེ། བྲམ་ཟེ་དང་ཚོང་པ་སོགས་རང་ལ་ནོར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་སློང་བའི་ཞིང་དང་། ནད་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཞིང་། བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་དང་བྲལ་བ་མགོན་མེད་པའི་ཞིང་། ཟང་ཟིང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཞེས་བཤད་ལ། ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱེད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་། ལྷག་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་སོགས་ལའང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་དམན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་སྦྱིན་ཡུལ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། མི་ཕྱུག་པོ་མང་པོར་སྦྱིན་པ་བས་དབུལ་པོ་དང་། དབུལ་པོ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་དང་། དེ་ལས་ཡི་དྭགས་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། དེ་ལས་འཇུར་གེགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་ལ་སྦྱིན་པ་ཕན་ཡོན་ཆེས་ཆེ་ 2-215b བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ནི་ཅི་ཙམ་མཐོ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཕན་ཡོན་ཆེ་སྟེ། གང་ཟག་ཕལ་པ་ཚད་མེད་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཞིང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རང་དོན་ལས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཅན་ལ་ལྷག་པར་སྟེར་བ་ནི་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དག་དང་། གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པའི་གནས་ནི་གང་ལ་གནས་ནས་གཏོང་བའི་གནས་ཏེ། འདི་ལ་མོས་པ་དང་གནས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་གསུམ་ནི། གོང་དུ་ཆོས་འཚོལ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་དེ་གསུམ་དང་འདྲ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ནི་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་ནི་སྔར་གྱི་སྦྱིན་པ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་རོ་མྱང་བ། གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། རང་གཞན་གྱི་མ་འོངས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ནས་གཞན་དོན་དུ་དབང་འབྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་སྦྱིན་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ
【現代漢語翻譯】 就像大地等是朋友一樣。以不執著三輪（施者、受者、施物）的無分別智慧所攝持的，是殊勝的佈施。田有五種：婆羅門和商人等，自己稍微有些財產卻去乞討的，是乞討的田；病人等受苦的田；缺乏食物和衣物等，無依無靠的田；爲了獲得財物而造罪的邪行田；具有戒律和智慧等功德的，稱為功德田。聲聞和世間人的行為方式主要重視功德田，但菩薩們由於慈悲心的驅使，主要重視痛苦田，爲了消除痛苦，特別是爲了阻止痛苦的根源而佈施，對於功德田等也根據情況進行佈施。痛苦田是：越是貧困和痛苦，就越是殊勝的佈施對象。比如，佈施給很多富人，不如佈施給窮人；佈施給窮人，不如佈施給非常貧困的人；佈施給非常貧困的人，不如佈施給餓鬼；佈施給餓鬼，不如佈施給障礙鬼，這樣利益最大。 功德田是：越是高尚，利益就越大。比如，佈施給無數普通人，不如佈施給具有戒律的人，以及從聲聞、緣覺、菩薩到佛的殊勝田。像這樣，以利他為主的菩薩們，特別給予具有痛苦因果的佈施田，這是從田的角度來說最殊勝的特點。從處所的角度來說，處所是指安住於何處而行佈施的處所，這裡有信解而安住、作意而安住、以及禪定而安住三種，這三種與前面尋求佛法時的三種相同，信解作意是指對於宣說波羅蜜多的大乘佛法深信不疑。作意是指佈施等，覺得這個佈施比以前的佈施更好，品嚐其中的滋味，隨喜他人的佈施，歡喜自己和他人未來的佈施。禪定是指通過獲得虛空藏等禪定的自在而佈施，以及在成佛之地獲得三身之後，爲了利益他人而獲得自在。像這樣，通過所依等八種方式，菩薩的佈施比世間人和聲聞緣覺的佈施更為殊勝。同樣，戒律……
【English Translation】 Just as earth and the like are friends. That which is held by the non-conceptual wisdom that does not fixate on the three circles (giver, receiver, and gift) is the supreme giving. There are five fields: Brahmins and merchants, etc., who, though having some wealth, still beg, are the fields of begging; the sick and others who suffer are the fields of suffering; those who lack food and clothing, etc., and are without protectors are the fields of the unprotected; those who engage in sinful conduct for the sake of gain are the fields of wrong conduct; those who possess qualities such as discipline and wisdom are called fields of merit. While the conduct of Hearers and worldly people primarily values the fields of merit, Bodhisattvas, driven by compassion, primarily value the fields of suffering, giving in order to eliminate suffering, and especially to avert the causes of suffering, and also giving to the fields of merit and the like as appropriate. The fields of suffering are: the more impoverished and the greater the suffering, the more excellent the object of giving. For example, giving to many rich people is not as good as giving to the poor; giving to the poor is not as good as giving to the very destitute; giving to the very destitute is not as good as giving to pretas (hungry ghosts); giving to pretas is not as good as giving to 'jur gags pretas (hungry ghosts with obstacles), as the benefit is greatest. The fields of merit are: the more elevated, the greater the benefit. For example, giving to countless ordinary people is not as good as giving to those who possess discipline, and the fields are distinguished as superior from Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, to Buddhas. Thus, Bodhisattvas, who prioritize the benefit of others over their own, especially give to the fields of giving that have suffering as cause and effect, and this is the most excellent distinction from the perspective of the field. From the perspective of the place, the place refers to the place where one dwells and gives. Here, there are three types of dwelling: dwelling with faith and aspiration, dwelling with attention, and dwelling with samadhi (meditative concentration). These three are the same as the three mentioned earlier in the context of seeking the Dharma. Dwelling with faith and aspiration refers to having deep faith in the Mahayana Dharma that teaches the Paramitas. Dwelling with attention refers to giving, etc., thinking that this giving is better than the previous giving, savoring the taste of it, rejoicing in the giving of others, and being delighted in the future giving of oneself and others. Samadhi refers to giving through the power of having mastered samadhis such as the Treasury of Space, and after attaining the three bodies in the state of Buddhahood, gaining freedom to benefit others. In this way, through the eight aspects of support and so on, the giving of a Bodhisattva is considered superior to the giving of worldly people and Hearers and Solitary Realizers. Similarly, discipline...
་ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་པོ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་དང་། ཞིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་དེར་འགོད་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་ལ་བཀོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དྲུག་ལ་ 2-216a ཁྱད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྲུང་བ་དང་། གཞི་ནི་དངོས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་གསུམ་དང་ནི། རྒྱུ་མཚན་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྒྱུ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་ཚུལ་ཁྲིམས་གོམས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཟིན་པ་དང་ཞིང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་འགོད་པ་དག་དང་། གནས་གསུམ་པོ་མོས་པ་དང་ཡིད་བྱེད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའོ། །བཟོད་པའི་གཞི་ནི་གནོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཞན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་། བཟོད་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞི་ནི། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བསམ་གཏན་གྱི་གཞི། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ 2-216b ཏུ་འདོད། །ཤེས་རབ་ཀྱི་གཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཞི་འམ་དངོས་པོའི་ནང་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དམན་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བདེ་བའི་སླད་དུ་བདག་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས། བདག་ཉིད་ལ་བསྐལ་པ་མང་པོའི་བར་དུ་བྲེལ་བ་དང་ཕོངས་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གན
【現代漢語翻譯】 從戒律到智慧，要了解各個事物的區別；專注于大乘佛法，並將他人安置於此才是殊勝的，安置於聲聞和獨覺則不然。除了這兩種情況，其餘六種應被視為沒有差別。戒律的所依是菩提心，基礎是菩薩的罪行防護、善法積聚和利益眾生三者，原因是慈悲眾生和迴向無上菩提，因是前世對戒律的串習，以及被不分別的智慧所攝持，以及專注于大乘佛法並將眾生安置於此的凈土，以及通過信解、作意和禪定的方式守護戒律。忍辱的基礎是忍受損害、對痛苦無所顧忌的忍耐、以及對佛法堅定信心的忍耐。其他方面如前所述，要了解忍辱的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。精進的基礎是盔甲精進、加行精進和利益眾生的精進。精進的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。禪定的基礎是現法樂住的禪定、獲得神通的禪定和利益眾生的禪定。禪定的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。智慧的基礎是瞭解世俗諦的智慧、瞭解勝義諦的智慧和成就利益眾生的智慧。智慧的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。以上所述。在基礎或事物之中，最為殊勝的是通過下、中、上的方式來了解其殊勝之處。第三，佈施的功德。菩薩的佈施，通過七個偈頌來闡述。菩薩的佈施，如果爲了一個眾生的安樂，捨棄自己的一切財產，即使自己遭受無數劫的勞累和貧困之苦。
【English Translation】 From discipline to wisdom, one should understand the distinctions of each object; focusing on the Mahayana Dharma and placing others therein is supreme, while placing them in the Sravaka and Pratyekabuddha paths is not the same. Except for these two cases, the other six should be understood as having no difference. The support of discipline is Bodhicitta (the mind of enlightenment), the basis is the bodhisattva's protection from misdeeds, the accumulation of virtuous dharmas, and the three aspects of benefiting sentient beings, the reason is compassion for sentient beings and dedication to unsurpassed Bodhi (enlightenment), the cause is the habituation to discipline in previous lives, and being seized by non-discriminating wisdom, and the pure lands that focus on the Mahayana Dharma and place sentient beings therein, and guarding discipline through faith, attention, and samadhi (meditative concentration). The basis of patience is the patience to endure harm, the patience to be indifferent to suffering, and the patience to firmly believe in the Dharma. Other aspects are as previously stated, one should understand that the support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of patience are all supreme. The basis of diligence is armor-like diligence, application diligence, and diligence to benefit sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of diligence are all supreme. The basis of meditation is the meditation of dwelling in bliss in this life, the meditation of attaining supernormal powers, and the meditation of benefiting sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of meditation are all supreme. The basis of wisdom is the wisdom of understanding conventional truth, the wisdom of understanding ultimate truth, and the wisdom of accomplishing the benefit of sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of wisdom are all supreme. As stated above. Among the bases or objects, the most supreme is to understand its supremacy through the ways of inferior, middling, and superior. Third, the merits of generosity. The generosity of a Bodhisattva is explained through seven verses. The generosity of a Bodhisattva, if for the sake of the happiness of one sentient being, one gives up all of one's possessions, even if one suffers the hardships of countless kalpas (eons) of toil and poverty.
ོད་པ་བྱེད་ཀྱང་སེམས་མི་དགའ་བ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་བཏང་བས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡུན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་གང་ཕངས་པ་དང་གང་གཅེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པས་བཙལ་ཞིང་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་འཆང་བར་བྱེད་ཀྱང་། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་གཅེས་པ་དང་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕར་གཏོང་བར་བྱེད་ཀྱི་རང་གིས་འཆང་བར་མི་མཛད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ 2-217a ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ནོར་འདོད་ནས་འཚོལ་ཞིང་གསོག་པར་བྱེད་དེ། ལུས་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སུ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་མཛད་དོ། །གང་ཚེ་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ཉིད་གཏོང་ཡང་ཡིད་སྡུག་མི་བསྔལ་བ་དེ་ཡི་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་ན་བཏང་སླ་བ་རྫས་ངན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་གཏོང་ཞིང་མི་སྐྱོ་བ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་འདི་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་མི་སྐྱོ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ལུས་བཏང་བ་དེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་འཕགས་པ་དེ་ཡི་ཡང་ནི་བླ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་སེམས་འདི་ནི་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་ཀྱི་ནམ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་གཏོང་བས། དེ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྦྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པས་དགའ་བར་གྱུར་པ་དང་དེ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་མཐོང་ནས་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་དེ་ལ་དགའ་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་སློང་མོ་བ་དག་གིས་བྱང་སེམས་དེ་ལས་བསླང་བར་བྱ་བ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཞིང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-217b བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་རང་ལ་བདོག་དགུ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་གནས་སྐབས་དེ་ན་རང་ལ་ནོར་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། བདག་གི་ནོར་རྣམས་སྦྱིན་པའི་གཏེར་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ནོར་དང་ལྡན་པར་སེམས་པར་ཇི་ལྟ་བར། སློང་བ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་དེའ
【現代漢語翻譯】 即使這樣做，心中也不會不悅，反而會非常高興。更何況，如果佈施財物和佛法能利益和安樂眾多眾生，並且使自己也長久地獲得利益和安樂，那又何必說他會多麼高興呢？這完全是出於對眾生的慈悲之心啊！有情眾生對於自己所吝惜和珍愛的，以及爲了什麼而追求財富，都會努力地尋求並珍重地持有。但是，堅固的菩薩們卻將自己所珍愛和吝惜的事物施捨給有情眾生，自己卻不持有，這就是不執著的功德。 世人爲了身體和生命而追求和積攢財富，而堅固的菩薩們卻成百上千次地將自己的身體佈施給他人。當他捨棄自己的身體和生命時，心中沒有痛苦和悲傷，在這種情況下，如果與身體相比，捨棄更容易的、像外在的劣質物品一樣的東西，又有什麼可悲傷的呢？這就是不悲傷的功德。像這樣，對於捨棄身體和生命不感到悲傷，反而非常高興，這是這位菩薩超越世間所有人行為的功德。這位菩薩因為捨棄身體而感到極度高興，這甚至超越了聲聞和緣覺聖者，因為菩薩的這種喜悅是聲聞和緣覺聖者所沒有的。這位菩薩因為喜歡這樣的佈施，所以佈施不會中斷，不僅不會感到厭倦，反而對此感到非常高興。正如這位有智慧的人，通過佈施身體和一切受用，看到那些追求這些東西的人們因獲得這樣的佈施而高興，並從中受益，菩薩自己也像他們一樣高興。同樣，乞討者們從菩薩那裡獲得他們想要的東西，也不會感到高興，菩薩們就是這樣慈愛著那些眾生。 具有大智慧的菩薩，通過佈施自己所擁有的一切，即使在當時自己變得一無所有，但他會認為自己已經把自己的財富變成了佈施的寶藏，從而覺得自己仍然擁有財富。乞討者從菩薩那裡獲得廣大的受用，變得圓滿，這都是因為菩薩的緣故。
【English Translation】 Even if doing so, there is no displeasure in the heart, but it becomes extremely happy. Moreover, if giving Dharma and material things benefits and brings happiness to many sentient beings, and also makes oneself permanently benefit and be happy, what need is there to say how pleased he would be? This is entirely due to the power of compassion for sentient beings! Sentient beings seek and cherish what they are stingy with and cherish, and for what they desire wealth, they seek diligently and hold with cherishment. However, steadfast Bodhisattvas give away what they cherish and are stingy with to sentient beings, and do not hold it themselves, which is the merit of non-attachment. People desire and accumulate wealth for the sake of their body and life, but steadfast Bodhisattvas give away their own bodies to others hundreds of times. When he gives away his own body and life, there is no pain or sorrow in his heart. In this case, compared to the body, what need is there to be sad about giving away things that are easier to give away, like external inferior objects? This is the merit of not being sad. Like this, not feeling sad about giving away body and life, but being very happy, this is the merit of this Bodhisattva surpassing the behavior of all worldly people. This Bodhisattva becomes supremely happy by giving away his body, which even surpasses the Shravakas and Pratyekabuddhas, because such joy of the Bodhisattva is not present in the Shravakas and Pratyekabuddhas. This Bodhisattva, because he likes such giving, the giving is uninterrupted, not only does he not feel tired of it, but he is extremely happy about it. Just as this wise person, by giving away body and all enjoyments, sees that those who seek these things are happy by obtaining such giving, and benefit from it, the Bodhisattva himself is as happy as they are. Similarly, beggars do not become happy by obtaining what they want from the Bodhisattva, Bodhisattvas are so loving to those beings. The Bodhisattva with great wisdom, by giving away all that he possesses, even though he becomes penniless at that time, he will think that he has turned his wealth into a treasure of giving, and thus he thinks that he still possesses wealth. The beggar obtains great enjoyment from the Bodhisattva, and becomes perfect, all because of the Bodhisattva.
ི་བསམ་པ་དེ་ལྟར་བདག་ནོར་དང་ལྡན་པར་མི་སེམས་ཏེ་ད་དུང་ནོར་ལ་སེར་སྣ་དང་བཅས་ཏེ་འཇུངས་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེས་ཆེར་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་གུས་ཤིང་བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རློམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཟང་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གང་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རང་རང་གིས་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམས་པར་བྱས་པ་ཡི་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བདག་གི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་དང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་རང་ལ་དེས་ཕན་ཆེན་འདོགས་པར་སེམས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ནམ་དེ་དང་འདྲ་བར་སློང་མོ་བ་དག་གིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་མང་པོ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས་ནི། སྦྱིན་པ་པོ་ལ་འདིས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་དྲིན་དུ་མི་བརྩིའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཁའི་འབྲས་བུ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་རང་གིས་ཅི་འདོད་དུ་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བར། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེར་དགོས་པ་མེད་པར་རང་གིས་བླངས་ནས་ནི། འདི་ལ་མི་སྦྱིན་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ 2-218a སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་དོགས་པ་དང་བྲལ་བར་རང་ཉམས་ཇི་དགའ་བར་སྤྱད་པར་བྱེད་པ་ལ་དགྱེས་ཤིང་། ནོར་རྫས་འཆང་ན་མི་དགྱེས་པར་བཏང་བས་དགའ་བ་དང་ལྡན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་ཅན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་བུ་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདིས་མཚོན་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་བསྒྲུབ་པའང་འདི་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་དོན་དུ་གཙོ་བོར་རྩོམ་པ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་གཙོ་དང་དེའི་རྒྱུ་སོགས་ཚིགས་གཅིག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལས་གཙོ་བོའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ནི། དང་པོ། བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་ནི། མཆོག་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 即使他擁有如此的想法，也不會認為自己擁有財富，而是仍然吝嗇地保持著吝嗇的狀態。這就是持有佈施的巨大果報的功德。智者如何恭敬地、圓滿地思考，以善良的佈施，不傲慢地，如理如法地，滿足那些尋求身體和享受的人們的需求，並認為這些眾生是菩薩圓滿波羅蜜多和獲得無上菩提的助伴，就像他們給自己帶來了巨大的利益一樣。同樣地，或者類似於此，乞丐們獲得了比大量財富更大的利益，但他們不會因為施主給予了他們這樣的東西而感激。就像許多人從道路旁一棵結滿豐碩果實的參天大樹上，無憂無慮、無所畏懼地隨意享用樹上的果實一樣。眾生們從菩薩那裡隨意取用大量的財富，而無需任何需求，並且認為『沒有人不施捨給我』，從而無所畏懼地隨心所欲地使用這些財富，並對此感到高興。擁有財富時不會高興，但佈施時卻感到高興，並且擁有取之不盡的享受，除了菩薩之外，沒有人能做到這一點。後面的這兩段詩句是確定的功德。就像通過這種慈悲為他人佈施的方式的差異來表明，修持戒律等其他波羅蜜多也與此類似，主要是以大慈悲為他人而努力，這一點是可以理解的。 第四，分別解釋精進波羅蜜多的功德，分為總說和廣說兩部分。第一部分，主要內容及其原因等，用一個偈頌概括：精進是所有波羅蜜多中最主要的，其原因、精進的分類（業的分類、相的分類、所依的分類）以及對治四種障礙的方法，如來已經詳細地闡述了，通過這些可以完全瞭解精進。第二部分是廣說。首先，在所有功德善法中，精進是最殊勝的。其次，闡述其原因：為什麼說精進最殊勝呢？因為依靠精進，
【English Translation】 Even if he has such thoughts, he does not consider himself wealthy, but still remains in a state of stinginess with avarice. This is the merit of holding the great fruit of generosity. How does the wise one respectfully and completely contemplate, with good generosity, without arrogance, properly and lawfully, satisfying the needs of those who seek body and enjoyment, and consider these beings as companions for the Bodhisattva's perfection of pāramitā and attainment of unsurpassed bodhi, just as they have brought great benefit to themselves. Similarly, or similar to this, beggars receive a greater benefit than a large amount of wealth, but they do not appreciate the giver for giving them such a thing. Just as many people freely enjoy the fruits of a large tree full of abundant fruits by the roadside without worry or fear. Beings freely take a large amount of wealth from the Bodhisattva without any need, and think, 'No one does not give to me,' thus fearlessly using these riches as they please and rejoicing in it. They are not happy when they have wealth, but they are happy when they give it away, and they have inexhaustible enjoyment. No one other than the Bodhisattva can do this. These last two verses are definite merits. Just as the difference in the way of giving to others through compassion shows that the practice of other pāramitās such as discipline is similar to this, it can be understood that the main effort is to work for the benefit of others with great compassion. Fourth, the specific explanation of the merits of the perseverance pāramitā is divided into two parts: a summary and a detailed explanation. The first part, the main content and its reasons, etc., are summarized in one verse: Perseverance is the most important of all the pāramitās, and its reasons, the classification of perseverance (classification of karma, classification of aspects, classification of support), and the methods to counteract the four types of obstacles, have been explained in detail by the Tathāgatas. Through these, perseverance can be fully understood. The second part is the detailed explanation. First, among all meritorious virtues, perseverance is the most excellent. Second, the reason is explained: Why is perseverance the most excellent? Because relying on perseverance,
ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་སམ་དགེ་བའི་ཚོགས་གང་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། ཚོགས་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཡོད་ཀྱང་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས་ཏེ་དེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་ 2-218b པས་དེ་དག་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་མ་རྩོམ་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་མཆོག་འགྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནད་ཞི་བ་དང་དབུལ་བ་སེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་བརྩོན་པས་ཚེ་འདི་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་། ཞི་ལྷག་ལ་བརྩོན་པས་ཚེ་འདིར་མཐོང་ཆོས་སུ་བསམ་གཏན་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་ཡིད་འོང་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཐོབ་བོ། །བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ཁམས་འོག་མ་འདོད་ཁམས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་པ་གཏན་དུ་བ་མིན་པས་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཡི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བདེན་པ་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བསྒོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལས་འདས་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞི་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ 2-219a སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐར་པའི་དབང་སྟེ་ཐར་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྟོབས་ལྔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པར་བརྩོན་འགྲུས་གཞན་དང་། ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྩོལ་བ་ཡང་དག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་ཉན་ར
【現代漢語翻譯】 如果爲了獲得那些功德，不精進，就得不到任何白法或善法。功德的大小取決於精進的程度，因為精進才能獲得它們。如果認為禪定和智慧能夠摧毀煩惱，難道它們不是最殊勝的嗎？雖然是這樣，但如果不是通過精進努力，它們也不會產生。因此，從精進是所有善法之因的角度來看，它是最殊勝的。第三，從作用的差別來看：僅僅通過發起精進，就能成就當下安樂的境界。即使是世俗之人，也能通過努力尋求息滅疾病、消除貧困等方法，從而在今生看到其果報。同樣，通過精進修習止觀，也能在今生獲得禪定和勝觀的功德。通過精進，今生和來世都能成就世間和出世間的一切功德。通過行持世間十善的精進，就能獲得在輪迴中享受如意欲妙的天人果報。僅僅通過發起修習禪定的精進，就能獲得生於四禪和四無色定的境界，因為地獄（欲界）的煩惱是不究竟的，是會退轉的。通過修習四諦和緣起的精進，就能超越有身見，獲得聲聞和獨覺的涅槃解脫。僅僅通過發起修習大乘佛法的精進，就能證得無上圓滿的佛果。第三，從種類的差別來看：此外，具有四正勤的精進，能夠息滅已生之惡，防止未生之惡，從而消除罪過；能夠生起未生之善，增長已生之善，這樣的精進是積聚資糧之道。具有五根的精進是解脫之主，是主宰解脫的精進。五力的精進是捨棄違品之精進。在圓滿菩提之時，完全投入于真如實相的精進。在八正道中，正精進是轉舍一切染污之因。行持六度波羅蜜的精進，是獲得佛果之大義的精進。 If one does not exert effort to acquire those collections [of merit], one will not obtain any white dharma or virtuous collections. The size of the collections depends on the degree of effort, as it is through effort that they are obtained. If one asks whether meditation and wisdom are not supreme because they destroy afflictions, the answer is yes, they are. However, even these do not arise without exerting effort. Therefore, from the perspective that effort is the cause of all virtuous dharmas, it is supreme. Third, regarding the distinctions of function: By initiating effort, one achieves the supreme state of dwelling in comfort in the present life. Even ordinary worldly people, by striving through means such as pacifying illness and alleviating poverty, see the fruits of their efforts in this life. Similarly, by striving in tranquility and insight, one obtains the qualities of meditation and higher vision as visible dharmas in this life. Through effort, one accomplishes all qualities, both worldly and transcendent, in this life and the next. The effort of engaging in the ten worldly virtues obtains the desired happiness of gods and humans who enjoy existence. By initiating effort in the samadhi of absorption and form, one obtains rebirth in the realms of the four meditations and the four formless realms, as the afflictions of the lower realm (the desire realm) are not permanent but subject to change. By meditating on the four truths and the meaning of dependent origination, one transcends the view of the aggregates and obtains the liberation of the nirvana of hearers and solitary realizers. By initiating effort in the dharmas of the Great Vehicle, one becomes perfectly enlightened in supreme enlightenment. Third, regarding the distinctions of types: Furthermore, the effort endowed with the four perfect abandonments, which pacifies arisen non-virtue and prevents unarisen non-virtue, eliminates faults. The effort that generates unarisen virtue and increases arisen virtue is the path of accumulation. The effort endowed with the five faculties is the power of liberation, the effort that empowers liberation. The effort of the five powers is the effort to abandon opposing factors. At the time of perfect enlightenment, it is the effort to fully engage in suchness itself. In the context of the eight noble paths, right effort, the noble path, is the cause of completely transforming the state. The effort of striving in the practice of the perfections is the effort for the great purpose of attaining Buddhahood.
【English Translation】 If one does not exert effort to acquire those collections [of merit], one will not obtain any white dharma or virtuous collections. The size of the collections depends on the degree of effort, as it is through effort that they are obtained. If one asks whether meditation and wisdom are not supreme because they destroy afflictions, the answer is yes, they are. However, even these do not arise without exerting effort. Therefore, from the perspective that effort is the cause of all virtuous dharmas, it is supreme. Third, regarding the distinctions of function: By initiating effort, one achieves the supreme state of dwelling in comfort in the present life. Even ordinary worldly people, by striving through means such as pacifying illness and alleviating poverty, see the fruits of their efforts in this life. Similarly, by striving in tranquility and insight, one obtains the qualities of meditation and higher vision as visible dharmas in this life. Through effort, one accomplishes all qualities, both worldly and transcendent, in this life and the next. The effort of engaging in the ten worldly virtues obtains the desired happiness of gods and humans who enjoy existence. By initiating effort in the samadhi of absorption and form, one obtains rebirth in the realms of the four meditations and the four formless realms, as the afflictions of the lower realm (the desire realm) are not permanent but subject to change. By meditating on the four truths and the meaning of dependent origination, one transcends the view of the aggregates and obtains the liberation of the nirvana of hearers and solitary realizers. By initiating effort in the dharmas of the Great Vehicle, one becomes perfectly enlightened in supreme enlightenment. Third, regarding the distinctions of types: Furthermore, the effort endowed with the four perfect abandonments, which pacifies arisen non-virtue and prevents unarisen non-virtue, eliminates faults. The effort that generates unarisen virtue and increases arisen virtue is the path of accumulation. The effort endowed with the five faculties is the power of liberation, the effort that empowers liberation. The effort of the five powers is the effort to abandon opposing factors. At the time of perfect enlightenment, it is the effort to fully engage in suchness itself. In the context of the eight noble paths, right effort, the noble path, is the cause of completely transforming the state. The effort of striving in the practice of the perfections is the effort for the great purpose of attaining Buddhahood.
ང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ངེས་ཚིག་གཞན་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐོག་མར་བསམ་པ་དགེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གུས་སྦྱོར་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དེ་ནས་དམ་བཅས་པ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་དང་། ལམ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཞུམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འགོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་བརྩོན་པ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། རིམ་པ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བློ་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དང་ 2-219b འབྲིང་དང་། རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡང་གཞན་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཉིས་ནི་རང་དོན་ཙམ་ལ་ཞུགས་པས་དོན་ཆུང་བ་དང་། ཕྱི་མ་རང་གཞན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་ཞུགས་པས་དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འདོད་དོ། །དྲུག་པ་བར་ཆད་བཞིའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པའི་བར་ཆད་དང་། ཉོན་མོངས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། སྐྱོ་བས་བར་ཆད་བྱེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའི་བར་ཆད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བསྟན་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕམ་པ་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པ་མེད་དེ་དེའི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱེ་བས་ཕམ་པ་མེད་དེ། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པས་ཕམ་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 六度彼此貫通 བཅུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གཅིག་གི་ནང་དུའང་གཞན་རྣམས་འདུས་པས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་སོགས་རང་རང་གི་ལྡོག་པ་ནས་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཚང་པས་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལའང་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གང་ན་སྦྱིན་སོགས་ 2-220a ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡོད་ན་དེ་ན་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་དེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་
【現代漢語翻譯】 我認為，由於精進遠勝於其他，因此將其定義為具有『偉大意義』的特點。此外，最初發起善念的精進是恭敬的精進；然後，如誓言般如理如實地行持善法的精進是恆常的精進，這是從本質上區分的兩種精進。還有，不因追求廣大道路和果實而退縮的精進；不被不利因素所阻礙的精進；以及對對治法不知足的精進。所有這些不同種類的精進，諸佛都已詳細闡述。 第四，從所依的角度來區分，依據三乘（梵文：Triyāna）道上的精進，取決於聲聞（梵文：Śrāvaka）、獨覺（梵文：Pratyekabuddha）和菩薩（梵文：Bodhisattva）的根基，由於他們依次具有薄弱、中等和廣大的發心和智慧，因此精進也分為下、中、上三種，這也是從所依的角度來區分的。這三者中的前兩種只關注自身利益，因此意義較小；而後者則致力於實現自他二利，因此被認為是具有偉大意義的精進。 第六，從對治四種障礙的角度來區分，精進被證明可以克服四種障礙，即受用衰損的障礙、煩惱的障礙、懈怠的障礙以及從已獲得的功德中退失的障礙。具有精進者不會被受用所擊敗，因為他會積累受用的因。具有精進者不會被煩惱所擊敗，因為他會生起煩惱的對治法。具有精進者不會因佈施等行為而感到厭倦，因為他具有不知足的精進。具有精進者不會從任何已獲得的功德中退失，因為他能以精進的力量成就直至佛果的境界。 十、諸波羅蜜多（梵文：Pāramitā，到彼岸）彼此貫通： 由於每一種波羅蜜多都包含其他波羅蜜多，因此它們是相互決定的。通過一節經文『相互包含故』來闡述：佈施等各自從其特徵上來說是不同的，但在一個本質中，由於實際上包含了其他一切，因此是相互包含的；並且，一個（波羅蜜多）也可以分為六個；並且，從法性上來說，無論哪裡有佈施等任何一種波羅蜜多，那裡也必然會有其他一切波羅蜜多；並且，佈施等是其他波羅蜜多的原因或理由。通過這四種理由來闡述。
【English Translation】 I believe that because diligence is superior to others, it is defined as having the characteristic of 'great meaning'. Furthermore, the diligence of initially generating good intentions is the diligence of reverence; then, the diligence of properly and thoroughly engaging in virtuous deeds as vowed is the diligence of constancy, which is the distinction of two types from the perspective of essence. Also, the diligence of not being daunted by pursuing vast paths and fruits; the diligence of not being overcome by adverse factors; and the diligence of not being satisfied with antidotes. All these various types of diligence have been thoroughly explained by the Buddhas. Fourth, distinguishing from the perspective of the basis, diligence on the path of the Three Vehicles (Triyāna) depends on the individuals of Śrāvakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas. Because they sequentially possess weak, medium, and vast bodhicitta and wisdom, diligence is also divided into three types: inferior, medium, and superior, which is also from the perspective of the basis. The first two of these three only engage in their own benefit, so they are of little significance; while the latter engages in accomplishing both self and other's benefit, so it is considered diligence of great significance. Sixth, distinguishing from the perspective of counteracting the four obstacles, it is shown that diligence overcomes the four obstacles: the obstacle of diminished resources, the obstacle of afflictions, the obstacle of discouragement, and the obstacle of degenerating from attained qualities. One with diligence is not defeated by resources, because they accumulate the cause for them. One with diligence is not defeated by afflictions, because they generate the antidote to them. One with diligence is not defeated by weariness in generosity and other practices, because they possess the diligence of non-satisfaction. One with diligence is not defeated by any attained qualities, because they accomplish them through the power of diligence up to the state of Buddhahood. Ten, the Pāramitās (Perfections) are mutually inclusive: Because each Pāramitā includes the others, they are mutually determined. This is explained by the verse 'because they mutually include'. Although generosity and so on are distinct from their individual characteristics, within one essence, because they actually include all others, they are mutually inclusive; and one (Pāramitā) can also be divided into six; and from the perspective of dharmatā, wherever there is any one of generosity and other Pāramitās, there will necessarily be all the others; and generosity and so on are the cause or reason for the other Pāramitās. This is explained through these four reasons.
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ཉིད་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚང་ལ། སྦྱིན་པའི་ཚེ་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བར་བཟོད་པ་བཟོད་པའི་ཆ་ཡིན་ཞིང་། གཏོང་བ་ལ་མོས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡེང་བའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན། སྦྱིན་པ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སོགས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། དེས་བསྡུས་ནས་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་ཀུན་ལའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་འདུ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་དོན་དུ་སྲུང་བར་དོན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཕྱིར་ངང་གིས་གཞན་གནོད་ལ་བཟོད་པའང་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་དེ་བརྩོན་ 2-220b པའི་བརྩོན་འགྲུས་ངང་གིས་ཚང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཆ་དང་། ལྟུང་དང་ལྟུང་མིན་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །བཟོད་པ་ཉིད་གཞན་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་བཟོད་པའི་སྦྱིན་པའང་ཚང་ལ། བཟོད་པ་ཉིད་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དགེ་བ་སྡུད་པའང་ཡིན། བཟོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་སྤྱོད་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པར་ཡང་གཞན་ཀུན་འདུ་ལ། སེམས་མི་འཁྲུགས་པར་རྩེ་གཅིག་གནས་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན་ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་དང་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་པས་ཀུན་གྱི་ཆ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དུ་གཞན་ཀུན་འདུ་ལ། བསམ་གཏན་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། རྣམ་གཡེང་གིས་མི་འཕྲོག་པའི་བཟོད་པ། བསམ་གཏན་ལ་གུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་བརྩོན་འགྲུས། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞིའི་དཔྱོད་པ
【現代漢語翻譯】 六波羅蜜（ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་）必須在各個方面相互瞭解。那麼，它們是如何相互包含的呢？ 佈施（སྦྱིན་པ་）也包括放棄吝嗇，接受佈施本身，以及圓滿為眾生利益服務的戒律（ཚུལ་ཁྲིམས་）。佈施時，容忍錯誤的修行和容忍享樂的放棄是忍辱（བཟོད་པ་）的一部分。樂於施捨並持續精進是精進（བརྩོན་འགྲུས་）。一心投入，不被不利因素的分散所控制是禪定（བསམ་གཏན）的一部分。瞭解佈施的清凈與不清凈等佈施之法的特徵是智慧（ཤེས་རབ་）。獲得虛空藏三摩地（ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་）後進行佈施是禪定，通過禪定來包含法佈施是智慧。此外，菩薩（བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ）的佈施波羅蜜（ཕར་ཕྱིན་）被無分別智（མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་）所掌握，因此具有證悟真如（དེ་ཁོ་ན་ཉིད་）的智慧，其他的波羅蜜也應如此理解。戒律也包含在積累善法（དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་）之中，因為它是所有波羅蜜的基礎，並且能夠實現所有這些波羅蜜。爲了他人的利益而守護戒律，實際上也是一種佈施。因為持有戒律，自然能夠忍受他人的傷害。持有戒律本身就自然具備了精進。專注于戒律本身是禪定的一部分。瞭解墮落與不墮落等戒律的各種分類是智慧。不執著于戒律的三輪（འཁོར་གསུམ་）是證悟實相（ཇི་ལྟ་བ་）的智慧。 忍辱本身是爲了他人的利益而行動，通過忍辱來幫助他人，並且包含了容忍施捨的佈施。忍辱本身也包括避免憤怒的惡行，以及積累苦行的主要功德。忍辱中的精進就是精進。在修行波羅蜜時，接受痛苦也包含了其他一切。心不散亂，一心安住是禪定的一部分。對法生起定解，瞭解修習忍辱的方法，以及證悟無自性（རང་བཞིན་མེད་）是智慧。 精進與其他一切（波羅蜜）相應，因此具備所有（波羅蜜）的成分。在禪定中修行禪定的行為包含了其他一切。通過禪定來利益他人是佈施。獲得禪定的防護是戒律。不被散亂所奪是忍辱。恭敬禪定並持續修行是精進。四神足（རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི）的觀察……
【English Translation】 The six Pāramitās (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་) must be understood to be mutually definitive in all aspects. How do they encompass each other? Generosity (སྦྱིན་པ་) also includes abandoning miserliness, embracing generosity itself, and perfecting the discipline (ཚུལ་ཁྲིམས་) of benefiting sentient beings. In the act of giving, tolerating wrong practices and enduring the renunciation of enjoyment are parts of patience (བཟོད་པ་). Being devoted to giving and constantly striving is diligence (བརྩོན་འགྲུས་). Focusing the mind one-pointedly and not being swayed by distractions is part of meditation (བསམ་གཏན). Comprehending the characteristics of generosity, such as pure and impure giving, is wisdom (ཤེས་རབ་). Giving after attaining the Samādhi of the Treasury of Space (ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་) is meditation, and encompassing the giving of Dharma through meditation is wisdom. Furthermore, the generosity Pāramitā (ཕར་ཕྱིན་) of a Bodhisattva (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ) is seized by non-conceptual wisdom (མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་), thus possessing the wisdom of realizing Suchness (དེ་ཁོ་ན་ཉིད་), and all the remaining Pāramitās should be understood in the same way. Discipline also includes all the Pāramitās within the accumulation of virtue (དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་), as it is the basis for all of them and enables the accomplishment of all these Pāramitās. Protecting discipline for the benefit of others is, in effect, also generosity. Because one possesses discipline, one naturally endures harm from others. Having discipline itself naturally includes diligence. Focusing one-pointedly on discipline itself is part of meditation. Understanding the various classifications of discipline, such as falling and not falling, is wisdom. Not fixating on the three circles (འཁོར་གསུམ་) of discipline is the wisdom of realizing Suchness (ཇི་ལྟ་བ་). Patience itself is acting for the benefit of others, benefiting others through patience, and includes the generosity of tolerating giving. Patience itself also includes avoiding the misdeeds of anger and accumulating the merits of the foremost asceticism. Diligence in patience is diligence. When practicing the Pāramitās, accepting suffering also includes everything else. Remaining one-pointedly without mental disturbance is part of meditation. Generating certainty about the Dharma, understanding how to cultivate patience, and realizing the lack of inherent existence (རང་བཞིན་མེད་) is also wisdom. Diligence engages in conjunction with all others (Pāramitās), thus possessing the components of all (Pāramitās). The act of meditating in the meditation of accomplishing the activities of meditation includes everything else. Benefiting others through meditation is generosity. Obtaining the protection of meditation is discipline. Not being robbed by distraction is patience. Respecting meditation and continuously engaging in it is diligence. The contemplation of the four legs of miraculous power (རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི) ...
་ཤེས་རབ་དང་། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ 2-221a ཐམས་ཅད་འདུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་བརྩོན་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དེ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་བོ། །རབ་དབྱེ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་སོགས་རེ་རེ་ལའང་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་སོ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་གོང་དུ་ཆོས་འཚོལ་སྐབས་སུའང་བཤད་པ་བཞིན། རང་ཕྱིན་དྲུག་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་དྲུག་སྦྱིན་པ། སེར་སྣ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲུག་བྲལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས། སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་བཟོད་པ་དྲུག་བཟོད་པ། སྤྲོ་བ་དྲུག་བརྩོན་འགྲུས། དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བ་དྲུག་བསམ་གཏན། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་དྲུག་ཤེས་རབ་བོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པའི་གཏོང་སེམས་སྣ་གཅིག་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བ། གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་པ། སྤྲོ་བ་མི་གཡེང་བ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡོད་པས་དྲུག་པོ་འབྲལ་མེད་དུ་ཚང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་གཞན་ལའང་གཞན་དོན་དུ་གཏོང་བའི་སེམས་དཔའ་སོགས་ཀུན་ཚང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་རྗོད་བྱེད་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་ཀུན་བསྡུས་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུ་ཚུལ། འབྱུང་གྱུར་གཟུགས་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་ཚང་བ་ལྟར། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་གང་རུང་གཅིག་ཡོད་ན་གཞན་ཀུན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱང་ཚང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་ཐམས་ཅད་ 2-221b རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ཤིང་རྣམས་བྱེ་བ་སྟོང་སོགས། གྲིབ་མའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རོ་མཉམ་དུ་འབྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ནུས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བཟོད་ནུས་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་དེས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ལ། མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེར་མ་ཟད་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཕར་ཕྱིན་གང་རུང་གཅིག་ལ་ཞུགས་ན་ཡང་། དེས་གཞན་ཀུན་འགྲུབ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ངེས་ཀྱི་མི་ཕན་པ་སྣ་གཅིག་མེད་དོ། ། 說度眾四攝持 གཉིས་པ་བསྡུ་དངོས་བཞི་བཤད་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ལྔ་ལས་དང་པོ། ངོ་བོ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡི་བསྡུ་བ་ནི་སྔར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་གཞན་དུ་མེད་དོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པ
【現代漢語翻譯】 智慧，以及所有各種各樣的智慧，都如前所述。智慧包含在精通方便的智慧中，所有的波羅蜜多都包含在內。通過智慧之門，可以實現佈施、持戒、忍辱、精進和禪定，沒有智慧就無法實現。細分來說，佈施的佈施等每一個都可以分為六個方面，從而變成三十六個方面，就像之前在尋求佛法時所說的那樣。安住於六度波羅蜜多，並將他人安置於此，是為佈施六度。遠離慳吝等六種不相容的方面，是為持戒。忍受六種艱難的修行，是為忍辱。產生六種歡喜，是為精進。不從目標上轉移，是為禪定。不執著於三輪體空，是為智慧。或者，即使是佈施的一種施捨心，也具備斷除不相容的方面、應用於對治、歡喜和不散亂、以及具有辨別的部分，因此六個方面是不可分割地完整的。持戒等其他方面，也同樣具備為他人利益而施捨的心等所有方面。『爲了法性』，意思是說，宣說波羅蜜多的言語，即佛經之法，將所有的波羅蜜多都包含在所詮釋的內容中；或者說，所詮釋的波羅蜜多包含了詮釋的大乘佛經。還有一種解釋是，以世俗的法性來包含。就像一個物質的聚合體包含了地、水、火、風四種元素一樣，六度波羅蜜多中，只要具備其中任何一個，就自然具備其他所有部分的法性。當被勝義諦無分別的智慧所攝持時，所有的波羅蜜多都與具足一切殊勝的空性成為一體，因此被法性所包含。正如《功德寶藏論》中所說：『例如，贍部洲的樹木有數十億等，以樹蔭為例，說明般若波羅蜜多具有相同的味道。』『因為原因』，意思是說，如果不執著于受用，就能守護戒律；如果具備戒律，就能忍受他人的傷害；如果具備忍辱，就能發起精進；通過精進，就能使心平靜；如果心平靜，就能如實地見到真相。不僅如此，即使進入佈施等任何一種波羅蜜多，也必定有助於成就其他所有方面，沒有絲毫無益之處。 第二，解釋四攝。分為五個方面，首先是本體。佈施的攝持與之前解釋的佈施波羅蜜多相同，沒有其他。六度波羅蜜多
【English Translation】 Wisdom, and all the various kinds of wisdom, are as previously described. Wisdom is contained within the wisdom that is skilled in means, and all the other pāramitās are included within it. Through the door of wisdom, giving, discipline, patience, diligence, and meditation are accomplished; without it, they cannot be achieved. To differentiate, each of the giving of giving, etc., can be divided into six aspects, thus becoming thirty-six aspects, as explained earlier when seeking the Dharma. Abiding in the six pāramitās and placing others in them is the giving of sixfold giving. Abandoning the six incompatible aspects such as miserliness is discipline. Enduring the six difficult practices is patience. Generating six kinds of joy is diligence. Not straying from the object is meditation. Not clinging to the three spheres is wisdom. Alternatively, even a single thought of generosity in giving possesses the aspects of abandoning incompatible factors, applying antidotes, joy, non-distraction, and having a discriminating part, thus the six aspects are inseparably complete. Other aspects such as discipline also possess all aspects such as the courageous mind of giving for the benefit of others. 'For the sake of the nature of Dharma' means that the words that express the pāramitās, the Dharma of the scriptures, encompass all the pāramitās as the content to be expressed; or that the pāramitās to be expressed encompass all the Mahāyāna scriptures that express them. There is also an explanation of how they are encompassed by the nature of conventional Dharma. Just as a single aggregate of arising form contains the four elements of arising, if any one of the six pāramitās is present, it is the nature of Dharma that the parts of all the others are also complete. When seized by the non-conceptual wisdom of ultimate truth, all the other pāramitās become one taste in the emptiness that possesses all supreme aspects, thus they are encompassed by the nature of Dharma. As stated in 'The Collection of Precious Qualities': 'For example, the trees of Jambudvipa, billions, etc., as an example of shade, illustrate how prajñāpāramitā arises with the same taste.' 'Because of the reason' means that if one is not attached to enjoyment, one can keep discipline; if one possesses discipline, one can endure harm from others; if one possesses patience, one can engage in diligence; through diligence, one can calm the mind; if the mind is calm, one can see the truth as it is. Moreover, even if one enters any one of the pāramitās such as giving, it is certain to benefit the accomplishment of all the others; there is not a single thing that is not beneficial. Second, explaining the four means of gathering. Divided into five aspects, first is the essence. The gathering of giving is the same as the giving pāramitā explained earlier, there is nothing else. The six pāramitās
ོ་དེ་ཡི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་འཆད་ཅིང་སྟོན་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང་། བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ 2-222a སྙན་སྨྲ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་དངོས་ཕྱི་མ་གསུམ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་ལ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སེལ་བས་ལུས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ནི། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའམ་ལོག་ཤེས་སམ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་བསལ་ནས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་མ་ནོར་བར་ཡིད་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ལ་སྤྱོད་ན་གཞན་དེ་ལ་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་ཆོས་དེ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་དུ་བསྡུས་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་མང་མི་དགོས་ལ་ཉུང་ན་མི་འདུ་བས་སོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཕན་བཏགས་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡིད་དགའ་ནས་དེའི་ངག་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་སྟེ། གཉིས་པ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིས་ནི་ཕར་ཕྱིན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་སྤྱོད་པ་ཡིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སྒྲུབ་ཏུ་ 2-222b བཅུག་པ་སྟེ། བཞི་པ་དོན་མཐུན་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྤྱོད་ཅིང་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་བསྡུ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་སུ་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ། ཟང་ཟིང་གི་བསྡུ་བ་དང་ནི། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡིས། སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་ཏུ་ཕྱེས་ནས་བསྡུ་བའི་
【現代漢語翻譯】 以如實宣講和展示該（六度）的自性和共相，是善語；如此讓眾生修習和實踐六波羅蜜，是利行；讓其他眾生實踐的波羅蜜，自己也隨之修習和實踐，被認為是同事。如是，宣講、接受、引導和自己隨之修習這三者， 表明了善語等后三者（攝事）。第二，數量的確定：第一攝事佈施，是消除他人寒熱飢渴等，對身體有益的方法；善語是消除對波羅蜜的自性不瞭解、邪解或疑惑，使他們毫不錯誤地憶持波羅蜜的方法；利行是引導他們進入修習波羅蜜的方法；同樣，同事是使他們反覆隨順波羅蜜的方法。因為說法者自己行持該法，引導他人者也會努力地實踐該法，所以，將所化眾生攝集併成熟的方法，應知為四攝事，不多不少。第三，四攝事的作用：第一攝事使眾生變成法的器皿，因為以財物佈施給予利益的眾生，會對菩薩心生歡喜，變成聽從其言教的器皿；第二善語，使他們信奉與波羅蜜相應的正法；第三利行，是讓他們實踐波羅蜜的意義； 第四同事，是讓他們反覆行持波羅蜜，凈化垢染。第四，四攝事的分類：分為二類和三類。首先是二類：財施和法施。法施有針對所緣的法等三種。佈施是財施，其餘三種是法施。如是，通過二攝事之門，將法施分為三類來攝集。
【English Translation】 To explain and demonstrate the self-nature and common characteristics of these (six perfections) as they are, is 'sweet speech'; to induce sentient beings to practice and cultivate the six pāramitās in this way is 'beneficial conduct'; and to follow and practice the pāramitās that one has induced other sentient beings to practice, is considered 'accordance with the goal'. Thus, these three—explaining, accepting, inducing, and following oneself— indicate the latter three (means of gathering), such as sweet speech. Second, the determination of number: the first means of gathering, giving, is a method that benefits the body by eliminating others' suffering from heat, cold, hunger, and thirst; sweet speech is a method that eliminates misunderstanding, wrong understanding, or doubt about the self-nature of the pāramitās, enabling them to remember the pāramitās without error; beneficial conduct is a method that leads them to engage in the practice of the pāramitās; similarly, conduct in accordance with the goal is a method that makes them repeatedly follow the pāramitās. Because the Dharma speaker himself practices the Dharma, those who are guided by him will also diligently practice the Dharma. Therefore, the method of gathering and maturing the beings to be tamed should be known as the four means of gathering, neither more nor less. Third, the function of the four means of gathering: the first means of gathering makes sentient beings become vessels of the Dharma, because those sentient beings who have been benefited by material giving will be pleased with the Bodhisattva and become vessels for listening to his teachings; the second, sweet speech, makes them have faith in the Dharma that corresponds to the pāramitās; the third, beneficial conduct, is to induce them to practice the meaning of the pāramitās; and the fourth, accordance with the goal, is to make them repeatedly practice the pāramitās and purify defilements. Fourth, the classification of the four means of gathering: divided into two categories and three categories. First, the two categories: material giving and Dharma giving. Dharma giving has three aspects, such as the Dharma aimed at the object of focus. Giving is material giving, and the other three are Dharma giving. Thus, through the door of the two means of gathering, the Dharma giving is divided into three categories to gather.
དངོས་པོ་བཞིར་འདོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་དོན་སྤྱོད་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ནི་དོན་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི་བསྡུ་བ་དམན་པ་སྟེ་གཞན་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བསྡུ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལས་དབང་པོ་མཆོག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་འབྲིང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་དངོས་བཞི་ནི། མཆོག་གི་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་ 2-223a པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བཀོད་པ་དེ་གསུམ་དམན་འབྲིང་མཆོག་གི་བསྡུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བསྡུ་བ་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་དངོས་བཞིས་སེམས་ཅན་བསྡུས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉུང་ཤས་ཞིག་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་སོགས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྡུ་དངོས་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་། ཉུང་ཤས་ཙམ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང་།ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཅིག་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་བསྡུ་དངོས་བཞིའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། འཁོར་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟེན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་ཐབས་བཟང་པོ་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །དེ་ཕྱིར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ 2-223b མ་འོངས་པ་ན་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་དག་ད་ལྟར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་ཡིས་སྡུད་པ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན། བསྡུ་དངོས་བཞི་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས
【現代漢語翻譯】 被認為是四種事物。關於法的集合，有三種法：以法為目標的法、實踐的法和完全清凈的法。第一種是具有六度波羅蜜多的經等法，因此應以悅耳的言辭來闡述。實踐的法是通過實踐來修持的。完全清凈的法是通過符合意義的方式，使慳吝等波羅蜜多遠離與不一致方面的污垢而進行實踐。分為三種的第二種是：從分類的角度來看，聲聞的四種集合事物是低劣的集合，因為他們不為他人謀利。緣覺的集合比聲聞優越，但比菩薩低劣，因此是中等的。菩薩的四種集合事物被稱為殊勝的集合，因為他們致力於自身和他人的利益。菩薩將聲聞、緣覺和菩薩的乘安置於這三種低劣、中等和殊勝的集合之中。此外，從集合者的角度來劃分，處於勝解行地的菩薩們也通過四種集合事物來集合和成熟眾生，但只有少數能夠成熟，大多數是徒勞的，因為他們沒有見到法的真如，也不瞭解眾生的想法等等。從第一地到第七地的菩薩們通過四種集合事物使眾生完全成熟，雖然大多數能夠成熟，是有意義的，但也有少數不能成熟。處於第八地、第九地和第十地的菩薩們通過四種集合事物來集合和成熟眾生，所有這些都將成熟，沒有一個是浪費的，因此要知道在任何情況下都是有意義的。第五，四種集合事物的利益是兩句偈頌：具有集合眷屬的菩薩們，如果真正依賴這種方式，就能成辦一切眾生的所有利益，佛陀們讚歎說，沒有其他更好的方法了。因此，過去的佛陀和菩薩們過去集合眾生，同樣，未來將要集合眾生，以及現在正在集合的眾生，所有這些都是通過四種集合事物來集合的，像這樣，因此，這四種集合事物能夠集合一切眾生。
【English Translation】 It is considered as four things. Regarding the collection of Dharma, there are three Dharmas: the Dharma that aims at Dharma, the Dharma of practice, and the Dharma of complete purification. The first is the Dharma of Sutras etc. that possess the six Paramitas, therefore it should be explained with pleasant speech. The Dharma of practice is practiced through application. The Dharma of complete purification is practiced through means that are in accordance with the meaning, so that stinginess etc. Paramitas are practiced free from the defilements of inconsistent aspects. The second divided into three is: From the perspective of classification, the four objects of collection of the Shravakas are inferior collections, because they do not work for the benefit of others. The collection of Pratyekabuddhas is superior to Shravakas, but inferior to Bodhisattvas, therefore it is intermediate. The four objects of collection of Bodhisattvas are called the supreme collection, because they are engaged in the benefit of themselves and others. Bodhisattvas also place the vehicles of Shravakas, Pratyekabuddhas and Bodhisattvas in these three inferior, intermediate and supreme collections. Furthermore, dividing from the perspective of the collector, the Bodhisattvas who are in the stage of Adhimukticarya also collect and mature sentient beings with the four objects of collection, but only a few will mature, and most will become meaningless, because they have not seen the suchness of Dharma and do not understand the thoughts of sentient beings etc. The Bodhisattvas from the first Bhumi to the seventh Bhumi completely mature sentient beings with the four objects of collection, and although most will mature, it is meaningful, but there are also a few who will not mature. The Bodhisattvas who are in the eighth, ninth and tenth Bhumis collect and mature sentient beings with the four objects of collection, and all of them will mature, and none will be wasted, therefore know that it is meaningful in every way. Fifth, the benefits of the four objects of collection are two verses: Bodhisattvas who possess a collected retinue, if they truly rely on this method, will accomplish all the benefits of all sentient beings, and the Buddhas praise that there is no other better method. Therefore, the Buddhas and Bodhisattvas of the past collected sentient beings in the past, likewise, those who will collect in the future, and those who are collecting now, all of them collect through the four objects of collection, like this, therefore, these four objects of collection are able to collect all sentient beings.
ྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། 彼二品竟義 གསུམ་པ་ལེའུའི་མཇུག་སྡུད་པ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་བློ་ཡིས་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་རྣམས་ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེ་སྡང་གིས་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས་པ་སྡོམ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བདག་ཉིད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ནང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཆོས་དང་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཀྱི་ཚོགས་སྡུད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྡུ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 供·依·無量品 གསུམ་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ལ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ། ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་བཞི་ལས་ 供養佛陀 དང་པོ་ལ་མཆོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་རབ་དང་སེམས་དང་ལྡན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་སློང་རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། དགོས་པ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ 2-224a ལ་མཆོད་པའི་རྫས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་དང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བཀུར་སྟི་དང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱང་བསྡུ་སྟེ། མདོར་ན་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་དུས་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་བཞུགས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་རི་མོ་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་མིན་པར་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་ཕྲད་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་མཆོད་པ་པོ་བདག་དང་། མཆོད་པའི་རྫས་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མངོན་སུམ་བྱས་ནས་མཆོད་པ་ཚད་མེད་པས་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ནས་
【現代漢語翻譯】 是故，以恒常不執著于受用的心來行佈施，以寂靜的戒律來平息由貪著等因所生的不善業道，以忍辱來調伏嗔恨，不讓嗔恨擾亂自心，具足精進波羅蜜多，心不向外散亂，安住于內心的禪定，以智慧不分別有為法，即內五蘊、外境色等法，以及二者的相狀，如此菩薩自身成熟，以四攝事來攝受和成熟眾生。 《大乘經莊嚴論》中，關於波羅蜜多和四攝的第十七品解說完畢。 第三品 無量供養品 第三品無量供養品中，包括供養佛陀、依止善知識、修習四無量心，以及這三者的總結。 供養佛陀 首先，以七個偈頌來闡述供養的自性，即『殊勝與具心』等：以極其清凈的發心，爲了圓滿二資糧，對佛陀等福田，以法衣、缽、傘、幢、鮮花等供養品（此處也包括恭敬和聽法等），總而言之，以各種供養品來供養。如何供養呢？如果佛陀的化身顯現於世間，則親自供養佛陀；如果佛陀不住世，則以意念觀想如來，將佛像、畫像、佛塔等置於面前進行供養，這就是現前供養和非現前供養兩種方式。通過佛陀出世並與之相遇而進行供養，並令佛陀歡喜，從而使自他一切眾生都有意義，並與願望相合。不執著于佛陀、供養者自身和供養品這三者之相，這就是圓滿的佛陀供養。觀想十方諸佛現前，以無量供養，爲了自他一切眾生圓滿二資糧，恒常供養，並與願望相合。在勝義諦中，不執著于供養的三輪。
【English Translation】 Therefore, with a mind that is constantly unattached to enjoyment, one engages in giving; with peaceful discipline, one pacifies the non-virtuous paths of action arising from causes such as attachment; with patience, one subdues hatred, not allowing hatred to disturb one's mind; one is endowed with the perfection of diligence; one's mind does not wander outward, but abides in the samadhi within; with wisdom, one does not discriminate the characteristics of conditioned existence, namely the inner five aggregates, the outer phenomena such as forms, and both of these. Thus, when a Bodhisattva's own being is matured, he gathers and matures beings with the four objects of gathering. The seventeenth chapter on perfections and the objects of gathering from The Ornament of the Great Vehicle Sutras is completed. Third: The Chapter of Immeasurable Offerings This third chapter on immeasurable offerings includes offering to the Buddha, relying on spiritual friends, cultivating the four immeasurables, and the conclusion of these three. Offering to the Buddha First, the nature of offering is shown through seven verses such as 'excellent and with mind': With an extremely pure intention, in order to perfect the two accumulations, to the fields of merit such as the Buddhas, with offerings such as robes, bowls, umbrellas, banners, flowers, etc. (this also includes respect and listening to the Dharma), in short, with various objects of offering. How to offer? If the emanation body of the Buddha appears in the world, then offer directly to the Buddha himself; if the Buddha does not dwell in the world, then visualize the Tathagatas in the mind, placing images, paintings, stupas, etc. in front and making offerings. These are the two ways of offering: direct and non-direct. By making offerings and pleasing the Buddha through the Buddha's appearance in the world and encountering him, may it be meaningful for oneself and all sentient beings, and may it be in accordance with one's wishes. Not clinging to the characteristics of the three aspects of offering—the Buddha, the offerer himself, and the objects of offering—this is the complete offering to the Buddha. Visualizing the Buddhas of the ten directions as present, with immeasurable offerings, may one always offer for the sake of perfecting the two accumulations of oneself and all sentient beings, and may it be in accordance with one's wishes. In ultimate truth, one does not fixate on the three wheels of offering.
མཆོད་ན་མཆོད་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་ལ་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ 2-224b སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའི་མཆོད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་བཤད་དེ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའི་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ་ཕུལ་བའོ། །ཡང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཆོས་གོས་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཡང་གཞན་དེ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་མོས་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བར་དགུ་སྟེ། དང་པོ་མོས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་དང་བ་བསྐྱེད་དེ་བདག་པོས་མ་བཟུང་བ་དང་བཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕུལ་བར་མོས་པ་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར། མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཡི་དོན་ལ་མོས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཡིན་ལ། བསམ་པ་ནི། རོ་མྱོང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་དགུ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་སྔོན་མཆོད་པ་བྱས་པ་དྲན་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཆོད་པ་ལེགས་ 2-225a སྙམ་དུ་རོ་མྱང་བྱ་དང་། གཞན་གྱི་མཆོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། རང་གཞན་གཉིས་ཀས་མ་འོངས་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཆོད་ཡུལ་དང་དུས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པ་ཚད་མེད་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་བྱེད་འདོད་པ་དུས་ཆད་པ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པ་དང་མཆོད་པས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་ཤིང་དགའ་བ་དང་། མཆོད་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བཏགས་པར་འདོད་པ་དང་ཆགས་པ་ང་རྒྱལ་སོགས་མེད་ཅིང་ཟག་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། མཆོད་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བསྔོ་བ་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་དབང་འབྱོར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པ་སྟེ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའོ། །སྨོ
【現代漢語翻譯】 供養如果如法圓滿，就叫做『供養』。供養的分類中，使無量眾產生熟是供養諸佛的一種方式，利益眾生是令如來歡喜的最殊勝供養。也就是在眾生的相續中生起供養諸佛的想法，並使之從事供養等事業，主要宣說這些法，使之成熟，並將此作為令如來歡喜的供養而獻上。 此外，從物質方面來說，供養包括用衣物、鮮花等各種物品進行供養；從不依賴物質而從心意方面來說，供養又分為其他兩種。心意供養如果細分，從信解直到真如共有九種。第一種是信解，即心中緣著佛陀生起信心，將有主或無主的世間和出世間一切供養都信解為已供養，這雖然是從心意方面進行供養，但在此處，將信解、意樂、自在分為三種。第一種，信解是對如來宣說供養之法的《大乘經》的意義生起信解，這也是心意供養。意樂是：品味、隨喜、歡喜、不知足、廣大、喜悅、饒益、無煩惱、善意樂這九種，這些也都是心意供養。 也就是憶念自己以前所作的供養，以及品味現在所作的供養，覺得很好；隨喜他人的供養；對自他將來所作的供養感到歡喜；供養的物品、供養的對境和時間都不是短暫的，而是無量的，因此不知足；希望供養持續不斷，直到坐在菩提樹下，沒有時間限制，這是廣大的意樂；以供養使一切應調伏的眾產生熟，對他們慈愛和喜悅；希望以供養利益一切眾生；沒有貪執、我慢等，不希求有漏的果報，因此沒有煩惱；將此供養迴向給一切眾生，使他們獲得無上菩提的果位，這是善意樂。第三種是自在，即依靠虛空藏三摩地等來供養如來，這也是從心意方面進行供養。愿吉祥！
【English Translation】 Offering, when performed correctly and completely, is called 'offering'. Among the types of offerings, maturing limitless sentient beings is one way of offering to the Buddhas, and benefiting sentient beings is the supreme offering that pleases the Tathagatas. That is, generating the thought of offering to the Buddhas in the minds of sentient beings, and engaging them in activities such as making offerings, mainly expounding these teachings to mature them, and dedicating this as an offering that pleases the Tathagatas. Furthermore, from the aspect of material substances, offering includes making offerings with various items such as clothing and flowers; from the aspect of the mind, without relying on material substances, offering is divided into two other types. If mental offering is further divided, there are nine types from faith to suchness. The first is faith, which is generating faith in the Buddha in the mind, and believing that all mundane and supramundane offerings, whether owned or unowned, have been offered. Although this is offering from the aspect of the mind, here, faith, intention, and freedom are divided into three types. The first, faith, is generating faith in the meaning of the Mahayana sutras that teach the Dharma of offering to the Tathagatas, which is also a mental offering. Intention includes: savoring, rejoicing, delighting, being insatiable, being vast, being joyful, benefiting, being without afflictions, and good intention, these nine are also mental offerings. That is, remembering the offerings one has made in the past, and savoring the offerings one is making now, feeling that they are good; rejoicing in the offerings of others; delighting in the offerings that oneself and others will make in the future; the objects of offering, the objects of offering, and the time are not short-lived, but limitless, therefore being insatiable; hoping that the offering will continue uninterrupted until sitting under the Bodhi tree, without time limit, this is the vast intention; maturing all sentient beings who should be tamed with the offering, being loving and joyful towards them; hoping to benefit all sentient beings with the offering; without attachment, pride, etc., and not desiring the fruits of contaminated actions, therefore being without afflictions; dedicating this offering to all sentient beings, so that they may attain the fruit of unsurpassed Bodhi, this is good intention. The third is freedom, which is offering to the Tathagatas by relying on the Akashagarbha Samadhi, etc., which is also offering from the aspect of the mind. May it be auspicious!
ན་པ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པ་ཚད་མེད་པས་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་གྲང་བཀྲེས་ 2-225b སྐོམ་ངལ་དུབ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དག་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཞི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་གཏོད་དེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་མཐར་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དགུའོ། །ཡང་མཆོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ནི་མཆོད་པའི་ཞིང་གི་དམ་པར་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མཆོད་པའི་རྣམ་སྨིན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྟེན་ནམ་གཞི་ནི་མཆོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་རྫས་དང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སངས་ 2-226a རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་ཕྲད་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ནི་མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་བྱབ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་དག་དང་། གནས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ནས་མཆོད་པ། སེམས་ལ་གནས་ནས་མཆོད་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་གནས་སུ་བཤད། འོ་ན་དངོས་པོ་དང་གནས་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། སེམས་ལ་གནས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་སྙམ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་པོ་འདིས་གོང
【現代漢語翻譯】 此外，從發起無上菩提心開始，無論轉生到何處，都要利益自己和他人，並且發願以無量供養來供養如來，這也是從心意上進行供養。這也被稱為『依賴』。以慈悲心 желая消除眾生的痛苦，也能供養如來。爲了自己和眾生的成熟，忍受寒熱、飢渴、疲勞等痛苦，也是對如來的供養。正確地實踐六度也是供養佛陀。如理作意，專注于無常、痛苦、空性、無我的意義，並分析事物，也是供養佛陀。獲得初地后，通達事物的法性，生起現量證悟二無我的正確見解，也是供養佛陀。聲聞乘從煩惱障中解脫，也是聲聞乘對佛陀的供養。菩薩們次第圓滿地和度，最終通過捨棄二障的真如而獲得無上菩提，這也是對佛陀的供養。如此，心意供養還有其他九種。 此外，供養的意義有八種分類：原因是圓滿一切功德的佛陀是被視為最殊勝的供養對境的歡喜信；供養的異熟是圓滿二資糧並回向以獲得無上菩提；所依或基礎是供養的對境——諸佛；供養的物品是物質和心意的各種供養；原因是發願與佛陀相遇並進行供養；智慧是不執著于供養的三輪；爲了使無量眾產生熟而進行供養，因此眾生是福田；處所的供養是安住於物質進行供養，安住於心意進行供養，這兩者都被稱為處所。如果有人認為物質和處所之間有什麼區別，那麼安住於心意的意樂等，也暗示了具有這種意樂的人，因此存在差異。通過這八種分類，可以理解上述內容。
【English Translation】 Furthermore, from the arising of the unsurpassed Bodhicitta (enlightenment mind), no matter where one is reborn, one should benefit oneself and others, and also make aspirations to offer immeasurable offerings to the Tathagatas (Buddhas), this is also offering through the mind. This is also called 'reliance'. By having compassion, wishing to eliminate the suffering of sentient beings, one also makes offerings to the Tathagatas. For the sake of the maturation of oneself and sentient beings, enduring sufferings such as heat and cold, hunger and thirst, fatigue, etc., is also an offering to the Tathagatas. Correctly practicing the six paramitas (perfections) is also offering to the Buddhas. Rightly applying the mind, focusing on the meaning of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, and analyzing phenomena, is also offering to the Buddhas. Having attained the first bhumi (ground) and comprehending the nature of phenomena, generating the correct view of directly realizing the two selflessnesses, is also offering to the Buddhas. The Shravakas (listeners) being liberated from the afflictive obscurations is also the Shravakas' offering to the Buddhas. The Bodhisattvas gradually accomplishing the bhumis and paramitas, and ultimately attaining unsurpassed Bodhi (enlightenment) through the Suchness (Tathata) of abandoning the two obscurations, is also offering to the Buddhas. Thus, there are nine other categories of mental offerings. Furthermore, there are eight categories of distinctions in the meaning of offering: The reason is that the Buddha, who is the ultimate of all qualities, is the joyful faith that is focused on as the most supreme field of offering; the result of the offering is the complete dedication to perfect the two accumulations and attain unsurpassed Bodhi; the support or basis is the objects of offering—the Buddhas; the objects of offering are various material and mental offerings; the cause is making aspirations to meet the Buddhas and make offerings; the wisdom is the non-apprehension of the three circles of offering; because the offering is made for the sake of maturing limitless sentient beings, therefore sentient beings are the field; the offering of place is offering while abiding in material objects, and offering while abiding in the mind, both of which are explained as places. If one thinks, 'What is the difference between material objects and places?', then the person who possesses such things as the intention abiding in the mind is also implicitly indicated, therefore there is a difference. Through these eight categories, one can understand the above.
་གི་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོའི་དོན་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་ལ། སྔོན་མཆོད་པ་བྱས་པ་རྒྱུ་དང་ད་ལྟར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་དང་། ད་ལྟ་མཆོད་པ་རྒྱུ། མ་འོངས་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པ་དུས་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ཡན་ལག་འབུལ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་སོགས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པའམ་ནང་གི་མཆོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། རང་གི་རྫས་ཆོས་གོས་སོགས་མཆོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་མཆོད་པའམ་ཕྱིའི་མཆོད་པ་དག་དང་། རྙེད་པ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། བསུ་ཞིང་ལྡང་བ་དང་བསྟོད་པ་བྱེད་པ་སོགས་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་མཆོད་པ་ཆུང་ངུའམ་རགས་པ་ཉིད་ 2-226b དང་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོའམ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྒྲུབ་པ་དེ་ལའང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆུང་བའམ་དམན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོའམ་གྱ་ནོམ་པ་དེ་གཉིས་སོ། །ཚིག་རྐང་འདི་ཚིག་རྐང་སྔ་མའི་དོན་དང་སྦྱར་བ་ལས་སྒེར་དུ་བཤད་པ་མེད་པའང་སྣང་། མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་ཟིན་པའི་མཆོད་པ་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་མཆོད་པའོ། །དེ་གཉིས་ལ་མཆོད་པ་ཐ་མ་དང་མཆོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་དང་ཞེས་སྦྱོར་བས་མཆོད་པ་ལའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་གཞན་ཕྱིས་ཞིག་ན་མཆོད་པ་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་རིང་བའི་མཆོད་པ་དང་། དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེའམ་དྲན་པ་ན་མཆོད་པར་སྦྱོར་བ་ནི། ཉེ་བའི་མཆོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཆད་ནས་མཆོད་པ་ཚེ་རབས་གཉིས་སམ་མང་པོས་བར་དུ་མཆོད་པ་ཆད་ནས་ཕྱིས་མཆོད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཆོད་པ་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ནས་མཆོད་པ་སྟེ་ཉེ་རིང་གཉིས་དང་། སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་མཆོད་པར་སྨོན་པ་དང་། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་མཆོད་པར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉེ་རིང་གཉིས་པོ་དེར་འདོད་དོ། །མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དམིགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས། དགེབའི་བར་དགུ་ལ་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ 2-227a མཆོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ནས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ར
【現代漢語翻譯】 總而言之，這四句偈頌的含義都完全體現在這八種供養之中。此外，供養的分類包括：先前所作的供養是因，現在所作的供養是果；現在所作的供養是因，未來所作的供養是果。由於因果相符的緣故，如此將因果關係安立為三時的供養。此外，將自己的身體和肢體奉獻出去，聽聞佛法和思維佛法等等，是屬於自身的供養或內在的供養；讓其他人進行供養，以及用自己的財物如法衣等進行供養，是屬於他人的供養或外在的供養。用所得的法衣、食物、臥具等進行供養，以及頂禮、合掌、迎接、起立和讚頌等等，這些恭敬的供養是屬於微小的供養或粗略的供養。 通過聽聞、思維、修習殊勝佛法的方式進行供養，是屬於廣大的供養或精妙的供養，如是分為兩種。而修習也分為兩種：修習小乘是微小的供養或低劣的供養，修習大乘是廣大的供養或殊勝的供養。這一句偈頌似乎與前一句偈頌的含義相連，沒有單獨解釋的部分。不以三輪體空之智慧攝持的供養，是帶有我慢的供養；以不分別之智慧攝持的供養，是沒有我慢的供養。這兩種供養也被稱為低劣的供養和殊勝的供養。『結合』是指結合的供養也分為兩種：在其他時間或之後進行供養的結合是遙遠的供養，在同一時間或憶念時進行供養的結合是親近的供養。同樣，『行』的供養也分為兩種：中斷了『行』之後再進行供養，即在兩世或多世之後中斷供養，之後再進行供養；以及立即進行供養，即無論轉生到何處都立即進行供養，分為親近和遙遠兩種。通過發願的方式，發願今生進行供養，以及發願生生世世進行供養，也同樣被認為是親近和遙遠兩種。殊勝供養的特點是：所緣是信奉大乘佛法，所想是品嚐法味，隨喜之後安住於九種善行之中，以及通過獲得虛空藏等三摩地而自在地進行供養，以及完全掌握不以三輪體空之方便，從第八地開始獲得不分別之智慧。
【English Translation】 In short, the meaning of these four verses is fully demonstrated in these eight types of offerings. Furthermore, the classification of offerings includes: the offerings made previously are the cause, and the offerings made now are the result; the offerings made now are the cause, and the offerings made in the future are the result. Due to the conformity of cause and effect, the relationship of cause and effect is established as the offerings of the three times. In addition, offering one's own body and limbs, listening to the Dharma and contemplating the Dharma, etc., are one's own offerings or inner offerings; causing others to make offerings, and using one's own possessions such as robes to make offerings, are others' offerings or outer offerings. Offering with the obtained robes, food, bedding, etc., and prostrating, joining palms, welcoming, standing up, and praising, etc., these respectful offerings are small offerings or coarse offerings. Offering through the practice of listening, contemplating, and meditating on the excellent Dharma is a great offering or a subtle offering, thus divided into two types. And practice is also divided into two types: practicing the Small Vehicle is a small offering or an inferior offering, and practicing the Great Vehicle is a great offering or a superior offering. This verse seems to be connected to the meaning of the previous verse, with no separate explanation. Offerings not held by the wisdom of the three wheels being empty are offerings with pride; offerings held by non-discriminating wisdom are offerings without pride. These two offerings are also called inferior offerings and superior offerings. 'Combining' means that combining offerings is also divided into two types: combining offerings at another time or later is a distant offering, and combining offerings at the same time or in remembrance is a close offering. Similarly, 'going' offerings are also divided into two types: after interrupting 'going' and then making offerings, that is, interrupting offerings for two or many lifetimes, and then making offerings later; and making offerings immediately, that is, making offerings immediately wherever one is reborn, divided into close and distant. Through the way of aspiration, aspiring to make offerings in this life, and aspiring to make offerings in all lifetimes, are also considered to be close and distant. The characteristics of superior offerings are: the object is to believe in the Great Vehicle Dharma, the thought is to taste the Dharma, after rejoicing, abiding in the nine kinds of goodness, and freely making offerings by obtaining samadhis such as the Akashagarbha, and fully mastering the means of not discriminating the three wheels being empty, and obtaining non-discriminating wisdom from the eighth ground.
ྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་པ་དེར་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་མཆོད་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止善知識 གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ། དེ་ཡི་དབྱེ་བ། མཆོག་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ། རྟེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞི་འམ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུས་བརྟེན་པ་དང་ནི། བསྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཞིང་སྣོད་བཅུད་དག་པར་བྱ་བ་དག་དང་། ཅི་ལ་གནས་ནས་བརྟེན་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་བརྒྱད་དོ། །དང་པོ་རྟེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་རྒྱུད་བསྡམས་པས་དབང་པོ་དུལ་བ། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་གཡེང་ཞི་ཞིང་། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཞིག་བསྟེན་པ་པོ་རང་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མང་ 2-227b ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བསྟེན་ན་དགེ་བའི་སྐྱེད་འདོན་གྱི་རང་དང་མཉམ་པ་དང་། དམན་པ་བསྟེན་ཀྱང་དགོས་པ་ཆུང་ངོ་། །བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་བརྩོན་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པས་ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རྟོགས་པའི་ཆོས་བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྟོགས་པ་དང་། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་འབྲེལ་ཞིང་གསལ་པོར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ། གདུལ་བྱ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མི་མོས་པ་དང་། ལེགས་པར་མི་སྟོན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་སྟོན་པ་ལས་རྒྱུན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་མི་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་ནས་བསྟེན་པའི་གཞི་ཇི་ལྟ་བུས་བསྟན་པར་བྱ་ན་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསུ་སྐྱེལ་དང་སྟན་ལས་ལྡང་བ་དང་། འཛུམ་པའི་བཞིན་གྱིས་དགའ་བའི་མིག་གིས་བལྟ་བ་སོགས་ལུས་ཀྱི་བཀུར་སྟི་དང་། བསྟོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཅི་གསུངས་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱམས་ཤིང་གུས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་སོགས་ངག་གིས་བཀུར་སྟི་དང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དང་ཞིང་དང་པ་བྱེད་པ་སྟེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་བཀུར་སྟིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྟན་པའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་མལ་ཆ་
【現代漢語翻譯】 由於不費力氣自然成就，當時一位菩薩所做的供養，所有入地的菩薩也以融入一體的方式做了同樣的供養。因此，這些菩薩與一切融為一體，勝過世間聲聞緣覺等所做的供養。 依止善知識 第二，關於依止善知識：分為依止善知識的方式、善知識的分類、以及殊勝的特點三個方面。首先， 總的來說，依止善知識包括八個方面：所依止的善知識的特徵；依止的基礎或事物；依止的理由；爲了什麼而回向；成就善知識的原因；從善知識那裡精通智慧；清凈的田地、容器和精華；以及從安住於何處來依止的處所。 首先，所依止的善知識是：以增上戒律的學處調伏自心，從而調伏根門；以增上禪定的學處平息煩惱和散亂；以增上智慧的學處平息煩惱和分別念。所依止的善知識，如果比自己更有戒律和博學等功德，則是能增長善根的；如果與自己相等或不如自己，則意義不大。善知識還應具備以下特點：精勤于為他人說法等事業；廣聞正法，精通教理；徹底通達四諦、緣起、空性等真實義，並具有證悟；善於以清晰明瞭的語言文字說法；對所調伏的弟子具有慈悲心；摒棄不願說法、不善說法、只說少許而不持續不斷說法等懈怠。應當依止這樣的善知識。 第二，獲得善知識后，應如何依止呢？通過頂禮、迎送、起身讓座、以微笑的面容和喜悅的目光注視等身體的恭敬；讚頌、隨順教誨、說慈愛恭敬的語言等語言的恭敬；以及內心完全信服和歡喜等意念的恭敬，通過身語意三門的恭敬來好好地依止。所供養的物品包括法衣和臥具等。
【English Translation】 Because it is effortlessly and spontaneously accomplished, the offering made by one Bodhisattva at that time was also made by all the Bodhisattvas who had entered the ground, in a manner that merged into one. Therefore, these Bodhisattvas are integrated with everything, surpassing the offerings made by the Shravakas and Pratyekabuddhas of the world. Relying on a Virtuous Spiritual Friend Secondly, regarding relying on a virtuous spiritual friend: it is divided into three aspects: the manner of relying on a spiritual friend, the classification of spiritual friends, and the demonstration of superior characteristics. First, In general, relying on a spiritual friend includes eight aspects: the characteristics of the virtuous spiritual friend to be relied upon; the basis or object of reliance; the reasons for reliance; what to dedicate it to; the causes for accomplishing a virtuous spiritual friend; mastering wisdom from the spiritual friend; purifying the field, vessel, and essence; and the place from which to rely, in terms of where to abide. First, the virtuous spiritual friend to be relied upon is: one who has tamed their mind with the training of higher discipline, thereby taming the senses; one who has pacified afflictions and distractions with the training of higher concentration; and one who has pacified afflictions and conceptual thoughts with the training of higher wisdom. If the virtuous spiritual friend relied upon has more qualities such as discipline and learning than oneself, then it is a source of increasing virtue; if they are equal to or inferior to oneself, then it is of little significance. The spiritual friend should also possess the following characteristics: diligence in teaching the Dharma to others; being rich in scriptural knowledge through extensive hearing of the sacred Dharma; thoroughly ascertaining the reality of the Four Noble Truths, dependent origination, emptiness, etc., and having realization; being skilled in speaking the Dharma with clear and distinct words and letters; being the embodiment of loving-kindness towards the disciples to be tamed; and abandoning discouragement such as unwillingness to teach the Dharma, not teaching it well, or teaching only a little and not continuously. One should rely on such a spiritual friend. Secondly, having found a virtuous spiritual friend, how should one rely on them? Through physical reverence such as prostrating, welcoming and seeing them off, rising from one's seat, and looking with a smiling face and joyful eyes; verbal reverence such as praising, speaking in accordance with their teachings, and speaking loving and respectful words; and mental reverence such as complete faith and joy. One should rely on them well through the reverence of the three doors of body, speech, and mind. The offerings include Dharma robes and bedding, etc.
ལ་སོགས་པ་རྫས་གང་མཁོ་བ་ཕུལ་ཏེ་བསྟེན་པ་དག་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ནི། ལུས་བཀྲུ་བ་དང་མཉེ་བ་སོགས་གཡོག་བྱེད་པ་དང་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ 2-228a ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོས་བསྟེན་ཚུལ་ལོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་བཞིན་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ནང་གི་དངོས་པོས་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དེ་རྟེན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་མ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལ་དད་པས་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ལྡན་སློབ་མ་དེས་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ནི། བརྙེས་པ་དང་ཆོས་རྐུ་བའི་བསམ་པ་དང་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ངན་པ་སྤངས་ཏེ།ཆོས་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་བཞག་པ་དང་། དུས་དུས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པར་བྱ་བ་ནི་བཤེས་གཉེན་དེས་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ཟ་བ་སོགས་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཚེ་ན་འགྲོ་བར་མི་བྱ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དུས་དུས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ལུས་སེམས་དུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གུས་ཤིང་འདུད་པས་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའམ་བགྲོད་པར་བྱའི། མ་གུས་པ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡོངས་བསྔོ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དེ་དོན་གང་གི་ཕྱིར་བསྔོ་བའམ། གང་གི་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དགེ་ 2-228b བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། མཁས་པའམ་གྲགས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་འདི་ལ་བསྟེན་ན་རང་ཡང་མཁས་པ་དང་གྲགས་པར་གྱུར་ནས་གཞན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་དང་རྙེད་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའམ་དེའི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ལ་འདོད་པ་མེད་པར། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དེ། བདག་གིས་འདི་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བློའི་འཕེན་པ་དེས་དོན་དེའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐུགས་མགུ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། བློའི་ངང་ཚུལ་བརྟན་པ་སློབ་མ་བཟང་པོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་དེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་
【現代漢語翻譯】 供養各種所需的物品，進行侍奉。服侍的方式包括：沐浴、按摩等各種侍奉，以及盡一切可能完成應做之事，這就是通過外在物質來侍奉善知識的方式。 善知識傳授佛法時，以聽聞、思維、修習的方式，依教奉行，以實修的方式侍奉善知識，這被稱為通過內在精神來侍奉。像這樣通過外在物質和內在精神來侍奉善知識，被稱為『所依』。 第三，理由或特徵是瞭解理由。以虔誠之心侍奉善知識，同樣，聰慧的弟子對於所應聽聞的佛法，應斷除輕蔑、盜法之念以及尋釁滋事的想法等不良心態，樹立全面瞭解佛法的意願。應當時常前往善知識處聽聞佛法，但不應在善知識禪修、用餐等不合時宜的時候前往，而應在適當的時機前往聽法。此時，應以身心調柔的威儀，恭敬地前往善知識處，絕不能以不恭敬或傲慢的態度前往。 第四，迴向是：侍奉善知識是爲了什麼目的而回向，或者爲了什麼而思索並行動呢？像這樣侍奉善知識，如果認為侍奉博學或有名望的人，自己也會變得博學有名望，從而獲得他人的尊敬和供養，併爲了這個目的而回向，這是不可取的。而應爲了從內心深處實修善知識所傳授的三學之法，才去侍奉善知識。我依止善知識，通過聽聞佛法和禪修，證得聖道，徹悟法性真諦——以這樣的願景，爲了這個目的而回向。 第五，原因是：令善知識歡喜是弘揚佛法並使教法具有意義的原因。心性堅定的優秀弟子，如善知識所教導的那樣去修持，以此能真正令善知識心生歡喜。 第六，智慧
【English Translation】 Offering whatever materials are needed and attending to them. The ways of serving include: bathing, massaging, and other services, and accomplishing all that is appropriate to do. This is the way of attending through external objects. When the virtuous friend teaches the Dharma, one should listen, contemplate, and meditate, and practice the Dharma accordingly. Attending to the friend through practice is called attending through internal objects. Attending to the friend through both external and internal objects is called 'the basis'. Third, the reason or characteristic is knowing the reason. Just as one attends to the virtuous friend with faith, so too, the intelligent disciple, regarding the Dharma to be heard, should abandon bad thoughts such as contempt, stealing the Dharma, and seeking quarrels, and establish the intention to fully understand the Dharma itself. One should go to the virtuous friend from time to time to listen to the Dharma, but one should not go when the virtuous friend is meditating or eating, etc., when it is not appropriate, but should go and listen to the Dharma at appropriate times. At that time, one should go or proceed to the virtuous friend with a demeanor of subdued body and mind, with reverence and respect, and never with disrespect or arrogance. Fourth, dedication is: For what purpose is the attendance of the virtuous friend dedicated, or for what purpose is it contemplated and undertaken? Attending to the virtuous friend in this way, if one thinks that by attending to a learned or famous person, one will also become learned and famous, and thus receive respect and offerings from others, and dedicates it for that purpose, that is not desirable. Rather, one should attend to the virtuous friend in order to practice the three trainings as taught by the virtuous friend from the depths of one's heart. 'By relying on this, may I attain the path of the noble ones by listening to the Dharma and meditating, and may I realize the meaning of the Dharma itself'—with such a vision, one dedicates it entirely for that purpose. Fifth, the cause is: Pleasing the virtuous friend is the cause of teaching the Dharma and making the teachings meaningful. A good disciple with a stable mind, who practices as the virtuous friend has taught, truly pleases the mind of that virtuous friend. Sixth, wisdom
ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་རང་གི་བློས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། རང་གི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཅིང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་ 2-229a པོ་འཐོབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །བདུན་པ་ཞིང་དག་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི། ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་གནས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་མའམ་ཕུ་ནུ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ནོར་དེ་སོ་སོར་བགོས་པའི་ཚེ་སོ་སོ་རང་གི་སྐལ་བ་ང་ལ་འདི་མཁོ་ཞེས་ཆེད་དུ་ལེན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་རབ་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཡི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་ངོར་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་བསྟེན་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ནི། བློ་དང་ལྡན་པ་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་དང་། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་རྒྱུ་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ 2-229b རྣམས་སུ་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་གསུམ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། དེ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟེན་པ་ནི་ནང་གི་བསྟེན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི་ཕྱི་ཡི་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་སྒྲ་ལ་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་རགས་པའམ་རྩིང་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ལ་སེམས་ཕྱི་ར
【現代漢語翻譯】 通過依止善知識聽聞佛法，就能精通聲聞、緣覺、菩薩三乘，憑藉自己的智慧，對三乘的證悟都源於依止善知識而獲得的智慧。像這樣精通三乘之後，菩薩們不會修習聲聞、緣覺的乘，自己的乘是大乘，爲了成辦自他二利，並獲得圓滿菩提的果位而努力。第七，清凈佛土，是爲了依止善知識，爲了使內在有情完全清凈，通過聽法等方式使無量有情得以成熟；爲了使外在器世界完全清凈，爲了使佛土具備珍寶的地面、如意樹、甘露之河流等圓滿的功德，爲了完全凈化清凈的佛土而依止善知識聽聞佛法。第八，所依之處是指心所安住的地方。比如父母或兄弟姐妹等共同的財產，在分割時，各自都會說『我需要這個』而特意選取。同樣，菩薩爲了具備享用殊勝佛法的功德而應依止善知識，而不是爲了享受世俗的財物。有些被財物所束縛的菩薩，不以佛法為主，而爲了財物去聽法，這與上述情況不同，這是從所依之處的角度來說的。第二，依止的方式的差別是：具有智慧的人依止善知識，有因和果的差別。前世依止善知識是因，今生依止是果；今生依止是因，未來世依止是果。像這樣，過去、現在、未來依止善知識有三種。依止善知識后，按照他的教誨和指示去修持，獲得法門的等持，並隨之修行，或者與他的證悟相符，這樣依止善知識、佛和菩薩是內在的依止。通過獲得善知識等方式來依止是外在的依止。僅僅通過聽聞從善知識那裡聽到的佛法之聲音來依止是粗略的依止，因為心向外馳散於其他聲音。 2-229a 2-229b
【English Translation】 By relying on a virtuous spiritual friend and hearing the Dharma, one becomes skilled in the three vehicles of the Shravakas (Hearers), Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), and Bodhisattvas. Through one's own intelligence, the realization of the three vehicles is attained through the wisdom gained by relying on a virtuous spiritual friend. Having become skilled in the three vehicles in this way, Bodhisattvas do not practice the vehicle of the Shravakas and Pratyekabuddhas. Their own vehicle is the Mahayana (Great Vehicle), striving to accomplish the benefit of both oneself and others, and to attain the fruit of complete enlightenment. Seventh, purifying the Buddha-field is to rely on a virtuous spiritual friend in order to completely purify the inner sentient beings, to fully ripen limitless sentient beings through listening to the Dharma, etc., and to completely purify the outer container world. It is to rely on a spiritual friend and listen to the Dharma in order to fully purify a pure Buddha-field that possesses the complete qualities of a precious ground, wish-fulfilling trees, and a continuous flow of nectar rivers, etc. Eighth, the place of abiding is where the mind abides. For example, when dividing the common property of parents or siblings, each person specifically chooses what they need, saying, 'I need this.' Similarly, a Bodhisattva should rely on a virtuous spiritual friend in order to possess the qualities of enjoying the share of the sacred Dharma, and not for enjoying worldly possessions. Some Bodhisattvas who are attached to possessions do not prioritize the Dharma, but listen to the Dharma for the sake of possessions. This is different from the above situation, and this is from the perspective of the place of abiding. Second, the distinction of how to rely is that a person with intelligence relies on a virtuous spiritual friend, and there is a distinction between cause and effect. Relying on a virtuous spiritual friend in a previous life is the cause, and relying in this life is the effect. Relying in this life is the cause, and relying in future lives is the effect. In this way, there are three ways of relying on a virtuous spiritual friend in the past, present, and future. After relying on a virtuous spiritual friend, one practices according to their teachings and instructions, attains the Samadhi (meditative absorption) of the Dharma, and follows them, or one's realization is in accordance with their realization. Relying on a virtuous spiritual friend, Buddha, and Bodhisattva in this way is the inner reliance. Relying through obtaining a virtuous spiritual friend, etc., is the outer reliance. Relying merely through listening to the sound of the Dharma heard from a virtuous spiritual friend is a coarse reliance, because the mind wanders outward to other sounds. 2-229a 2-229b
ོལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱུང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྲ་བའམ་ཞིབ་པ་སྟེ། དོན་ལ་ནང་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལ་བདག་གིས་བཀུར་སྟི་སོགས་ཀྱིས་བསྙན་ཏོ་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དམན་པའོ། །བདག་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཆོག་གོ། བློ་ལྡན་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་དང་། སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་ཏེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདིའི་འགྲོ་བས་བསྟེན་པ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚེ་རབས་དུ་མས་འགྲོ་བས་བར་ཆོད་ནས་གཟོད་བསྟེན་པ་རིང་བའོ། ། 2-230a སྦྱོར་བས་ནི་ཚེ་འདི་ལའང་དུས་གཞན་ཕྱིས་ཞིག་ན་བསྟེན་པའམ་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་དེ་མ་ཐག་པར་བསྟན་པ་མིན་པར་ཚེ་རབས་དུ་མས་བར་ཆོད་ནས་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ཐག་རིང་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །སྨོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བསྟེན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་བསྟེན་པ་ཐག་ཉེ་ལ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་བསྟེན་པར་སྨོན་པ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །འདི་གསུམ་རྟེན་དང་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་དང་བསམ་པས་སྨོན་པ་ཤུགས་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་བསྟེན་པ་མཆོག་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་མཆོག་བསྟེན་པ་ལ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བསྟེན་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་ཕུལ་ཏེ་བསྟེན་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཀུན་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ལྔ་པོ་འདིའི་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ན་ཡང་བསྟེན་པ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། 修四無量心 གསུམ་པ་ཚད་མེད་བཞི་ལ། ཚད་མེད་བཞི་བཤད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། 2-230b 說四無量心 དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚངས་པ་ཡི་གནས་པ་བྱམས་སྙ
【現代漢語翻譯】 因為漂泊之故。伴隨思惟和觀修生起之心的瑜伽是微細的，因為實際上是向內思考的緣故。此外，對於此，以我執和貪著來對待恭敬等，是伴隨我慢的低劣行為。不執著于自身和依止善知識的三種行為的相狀，是具有無我慢之心的依止善知識，是殊勝的。具有智慧者通過依止善知識的途徑，從近和遠兩種方式結合，以及通過發願的方式結合，共有六種依止善知識的差別。 那六種差別是什麼呢？以今生的行為來依止是近的。以多次轉世的行為間隔后才依止是遠的。 以結合的方式，今生在其他時間依止，或者在其他轉世中並非立即依止，而是經過多次轉世間隔后才依止，這種結合是遠的；今生立即依止，或者在來世立即依止，這種結合是近的。發願也是如此，今生髮愿依止並依止是近的，來世發願依止是遠的。這三種，依靠、結合、實踐和以意念發願，只是強烈和微弱的差別而已。 第三種是殊勝的依止，以自己的心依止殊勝的善知識，通過對大乘佛法的信奉來依止，以及如前所述的九種思惟方式結合起來理解，以及通過獲得自在，即獲得禪定的自在來依止，例如以虛空藏禪定供養無量受用而依止，以及以總持不忘失詞句和意義等方式來依止。完全掌握不分別的方便，以及八地以上的菩薩融入一體，所有行為都融入一個意義之中，這五種情況中的任何一種都具備，也比其他的依止更為殊勝。 修四無量心 第三，關於四無量心，分為四無量心的解說和慈悲心的特別解說兩部分。 說四無量心 第一部分，從本體、所緣、分類、果、相違品和功德六個方面進行闡述。首先，菩薩的四無量心具有四種特徵，即菩薩穩固相續中的梵天之住——慈、悲。
【English Translation】 Because of wandering. The yoga of mind arising from thought and meditation is subtle, because it actually thinks inward. Furthermore, regarding this, treating reverence and the like with ego and attachment is inferior with arrogance. Not clinging to the characteristics of the three actions of oneself and relying on a spiritual friend is called relying on a spiritual friend with a selfless mind, which is supreme. The wise one, through the path of relying on a spiritual friend, combines the near and far in two ways, and combines them through the path of aspiration. There are six distinctions of relying on a spiritual friend. What are these six? Relying on this life's journey is near. Relying after being interrupted by many lifetimes is far. In terms of combination, relying in this life at another time later, or not relying immediately in another lifetime, but relying after being interrupted by many lifetimes is a distant combination; relying immediately in this life, or combining to rely in the next lifetime is near. Aspiration is also the same. Aspiring to rely and relying in this life is near, while aspiring to rely in future lives is far. These three, reliance, combination, practice, and aspiration with intention, are only differences in strength and weakness. The third is the supreme reliance. To rely on the supreme spiritual friend with one's own mind, to rely through devotion to the Mahayana Dharma, and to understand by combining the nine ways of thinking mentioned above, and to rely through obtaining power, that is, obtaining the power of samadhi, such as offering limitless enjoyment with the Samantabhadra Samadhi and relying, and relying through holding words and meanings without forgetting with dharani. Completely grasping the means of non-discrimination, and bodhisattvas from the eighth bhumi onwards merge into one, and all actions merge into one meaning. Having any of these five categories is also superior to other reliances. Practicing the Four Immeasurables Third, regarding the four immeasurables, there are two parts: explanation of the four immeasurables and special explanation of compassion. Explaining the Four Immeasurables The first part is explained from six aspects: essence, object, classification, result, opposing factors, and qualities. First, the four immeasurables of a Bodhisattva have four characteristics, namely, the Brahma-vihara (abode of Brahma) in the stable continuum of a Bodhisattva—loving-kindness and compassion.
ིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར་བྱམས་སོགས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་མང་བ་དང་། ཆགས་སྡང་གིས་སེམས་མི་སྙོམས་པ་བཞི་སྤངས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱེད་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སེམས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་དང་པོ། བྱམས་པ་སྒོམ་པ་པོ་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན། བསྒོམ་བྱ་བྱམས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་པ་སྟེ། སོ་སྐྱེ་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་དམིགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉན་རང་གི་བྱམས་པ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དུ་མའི་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་བྱམས་པར་འབྱུང་བའོ། །བྱང་སེམས་ས་ལ་ཞུགས་ 2-231a པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རང་སྣང་འཁྲུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ངོ་བོ་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་དམིགས་པ་མེད་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་ནི། སོ་སྐྱེ་དང་མུ་སྟེགས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཐུན་མོང་ངོ་། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་སོགས་ནི། ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་བཞིའི་ཐུན་མོང་ངོ་། །མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བྱམས་སོགས་བཞིའི་དམིགས་པ་ 2-231b ནི། བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས
【現代漢語翻譯】 四無量心（dga' ba btang snyoms bzhi）的次第是，慈心等捨棄了各自的相違品，即害心、惱害、不喜和因貪嗔而導致的心不平靜這四種狀態；具有不分別友人的智慧；專注于有情、法和無所緣這三種對像；其作用是不捨棄一切有情，並使其成熟，此為四種特徵。其中，以慈心捨棄害心，最初生起與安樂相伴的願望；慈心修習者、所緣境有情、所修習的慈心等，對這三輪不執著，此為第二；專注於三種所緣境，此為第三種殊勝之處。凡夫和外道之慈心，緣于執著有我與有情的有情；聲聞和獨覺之慈心，雖無所謂我與有情，但緣於五蘊聚合、無常和痛苦自性的眾多法而生起慈心。入地的菩薩和佛陀之慈心，于勝義中不緣有情和法，雖其自性為空性，但了知自顯現的迷亂痛苦如幻，故於無所緣中，利益無量有情。因此，僅緣有情的四無量心，是凡夫、外道、聲聞、獨覺、菩薩、佛陀五者的共同之處。緣於法的慈心等，是聲聞、獨覺、菩薩、佛陀四者的共同之處。不緣的慈心，是佛陀和菩薩的不共之處，如《瑜伽行地論》所說。在《無盡慧經》中說：『最初發心的菩薩之慈心，緣于有情，因為沒有現證二無我；從初地到七地的菩薩之慈心，緣於法，因為現證清凈的法界；八地以上獲得無生法忍的菩薩之慈心，是無所緣的，因為在無分別中，不費力氣自然生起慈心。』 第二，慈心等四者的所緣境：堅定的菩薩之慈心等四者的所緣境，是希求安樂的有情。
【English Translation】 The four immeasurables (dga' ba btang snyoms bzhi) in order are: loving-kindness, etc., abandoning their respective opposites, namely, harmful intent, malice, displeasure, and the imbalance of mind due to attachment and aversion; possessing the wisdom of not discriminating friends; engaging with three objects: sentient beings, phenomena, and the absence of object; and their function is not abandoning all sentient beings and bringing them to maturity, which are the four characteristics. Among them, with loving-kindness abandoning harmful intent, initially arising the desire to be with happiness; the practitioner of loving-kindness, the object of focus sentient beings, the loving-kindness to be cultivated, etc., not fixating on these three spheres, this is the second; focusing on the three objects is the third distinction. The loving-kindness of ordinary beings and non-Buddhists focuses on sentient beings, clinging to the existence of self and sentient beings; the loving-kindness of Hearers and Solitary Realizers, although there is no so-called self and sentient beings, arises from focusing on the aggregates, impermanence, and the nature of suffering. The loving-kindness of Bodhisattvas who have entered the grounds and Buddhas does not focus on sentient beings and phenomena in the ultimate sense; although its nature is emptiness, it realizes that the suffering of self-appearance is like an illusion, so in the absence of object, it benefits countless sentient beings. Therefore, the four immeasurables that focus only on sentient beings are common to the five: ordinary beings, non-Buddhists, Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas. The loving-kindness, etc., that focus on phenomena are common to the four: Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas. The loving-kindness without object is uncommon to Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the 'Yogacarabhumi-sastra'. In the 'Inexhaustible Intelligence Sutra', it is said: 'The loving-kindness of Bodhisattvas who initially generate the mind focuses on sentient beings because they have not directly realized the two selflessnesses; the loving-kindness of Bodhisattvas who engage in the conduct from the first to the seventh ground focuses on phenomena because they directly focus on the pure realm of phenomena; the loving-kindness of those who have attained tolerance of non-arising phenomena from the eighth ground onwards is without object because loving-kindness arises effortlessly in non-discrimination.'
་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་དེ་དག་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པ་དང་། མཛའ་བ་སོགས་དང་ཕྲད་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་དགྲ་སོགས་གང་འཕྲད་ནས་ཞེ་སྡང་ལྡང་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་དེ་དག་ལ་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཆགས་སྡང་མེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཅན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་གང་དང་གང་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པས་ནི། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་དམིགས་ནས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དག་འདུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་སོ། །དམིགས་བྱེད་ཀྱི་བྱམས་པས་ནི། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་བཞི་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་སོགས་དེ་ལ་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་ 2-232a ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བདག་དང་ཆོས་སུ་དམིགས་པའམ་ཕྱི་དང་ནང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པས་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་ས་བོན་བརྟས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འབད་རྩོལ་དང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་སོགས་སུ་བཞག་པ་དང་། བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་གཉིས་ནི་བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པར་བཞག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ནས་དམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་མདུད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཆད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱམས་སོགས་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་བཞི་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ནི། བྱམས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཕྱིས་ཉམས་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆ་ཅན་ནི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ
【現代漢語翻譯】 慈愛（藏文：བྱམས་པ་，byams pa）的相是希望眾生獲得安樂，而悲憫（藏文：སྙིང་རྗེ་，snying rje）的相是緣于被痛苦折磨的眾生，希望他們脫離痛苦。喜（藏文：དགའ་བ་，dga' ba）的相是緣于擁有安樂的眾生，希望他們不離安樂。舍（藏文：བཏང་སྙོམས་，btang snyoms）的相是緣于與安樂的感受相遇，以及與友善等相遇后產生貪戀，或者與痛苦的感受和敵人等相遇后產生嗔恨的有煩惱的眾生，希望對他們不生貪嗔，而是以無貪嗔的舍心對待。這些說明了它們各自緣于哪一類眾生。 緣於法的慈愛，是緣于宣說這四種無量（藏文：ཚད་མེད་པ་བཞི་，tshad med pa bzhi po）的真實論典——大乘經藏（藏文：ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་，theg pa chen po'i mdo sde），並將這些所緣境視為僅僅是行法的體性。緣于所緣的慈愛，是緣於四種眾生和（大乘法）大乘之法的真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་，de bzhin nyid），即空性（藏文：སྟོང་པ་，stong pa），遠離能取和所取二者，從而深入其中。無所緣的慈愛等，對此有四種意義上的區分：緣于眾生和諸法的真如，因此稱為無所緣的慈愛，因為它不緣于自我和法，也不緣于外和內。在第八地（藏文：ས་བརྒྱད་པ་，sa brgyad pa）獲得不生法忍（藏文：མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་，mi skye ba'i chos la bzod pa）時，由於分別念和勤作（藏文：རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་，rnam rtog dang 'bad rtsol）趨於寂滅，四無量的種子得到滋養，最終圓滿，無需勤作和分別就能自然成就，因此成為極其清凈的狀態，所以安立為無所緣的慈愛等。慈愛的身體行為和語言行為，雖然是從慈愛的同類因中產生，但由於屬於色蘊（藏文：གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་，gzugs kyi phung po），因此對它們沒有分別念，所以安立為無所緣的慈愛。由於貪慾、嗔恨等煩惱已經止息，因此聖者（藏文：འཕགས་པ་，'phags pa）們的慈愛被稱為無所緣，因為煩惱被稱為心的所緣，是對境特別執著和緊抓不放。如經中所說：『斷除了心的結縛，因此所緣也斷滅』。像這樣沒有所緣，所以慈愛等是無所緣的。通過這四個理由，慈愛是無所緣的。 第三，分類：這四種慈愛等，有後來會衰退或減少的部分，稱為動搖（藏文：གཡོ་བ་，g.yo ba）。
【English Translation】 Loving-kindness (Tibetan: བྱམས་པ་, byams pa) has the aspect of wishing sentient beings to encounter happiness, while compassion (Tibetan: སྙིང་རྗེ་, snying rje) has the aspect of focusing on those afflicted by suffering and wishing them to be free from suffering. Joy (Tibetan: དགའ་བ་, dga' ba) has the aspect of focusing on sentient beings who possess happiness and wishing them not to be separated from happiness. Equanimity (Tibetan: བཏང་སྙོམས་, btang snyoms) has the aspect of focusing on sentient beings who encounter pleasant feelings and, having encountered friendliness etc., generate attachment, or who encounter painful feelings and enemies etc., and generate hatred, wishing not to generate attachment and hatred towards them, but to treat them with equanimity, free from attachment and hatred. These indicate which category of sentient beings they each focus on. Loving-kindness focused on the Dharma (Tibetan: ཆོས་, chos) focuses on the authentic treatises that teach these four immeasurables (Tibetan: ཚད་མེད་པ་བཞི་, tshad med pa bzhi po)—the Mahāyāna Sūtras (Tibetan: ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་, theg pa chen po'i mdo sde)—and regards those objects of focus as merely having the characteristic of phenomena that perform actions. Loving-kindness that focuses on the object of focus deeply engages by focusing on the suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་, de bzhin nyid), or emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་, stong pa), of the four sentient beings and the Great Vehicle Dharma, which is empty of both the grasper and the grasped. The loving-kindness etc. that is without an object of focus has four divisions in terms of meaning: because it focuses on the suchness of sentient beings and phenomena, it is called loving-kindness without an object of focus, because it does not focus on self and Dharma, or on outer and inner. When one obtains acceptance of the non-arising of phenomena (Tibetan: མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་, mi skye ba'i chos la bzod pa) on the eighth bhūmi (Tibetan: ས་བརྒྱད་པ་, sa brgyad pa), because conceptual thought and effort (Tibetan: རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་, rnam rtog dang 'bad rtsol) are nearly pacified, the seeds of the four immeasurables are nurtured and ultimately perfected, and they are spontaneously accomplished without effort or conceptualization, thus becoming a state of utter purity, and therefore are established as loving-kindness etc. without an object of focus. The bodily and verbal actions of loving-kindness, although arising from the concordant cause of loving-kindness, are placed as loving-kindness without an object of focus because they belong to the aggregate of form (Tibetan: གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་, gzugs kyi phung po), and therefore there is no conceptualization of them. Because afflictions such as desire and hatred are exhausted, the loving-kindness of the noble ones (Tibetan: འཕགས་པ་, 'phags pa) is called without an object of focus, because afflictions are called the object of focus of the mind, because they particularly fixate on an object and tightly grasp it. As it is said in the Sūtra: 'Because the knot of the mind is abandoned, the object of focus is cut off.' Like that, because there is no such object of focus, loving-kindness etc. are without an object of focus. Through these four reasons, loving-kindness is without an object of focus. Third, the divisions: These four, loving-kindness etc., have a part that will later decline or diminish, which is called wavering (Tibetan: གཡོ་བ་, g.yo ba).
་དང་། གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ 2-232b ཅན་ནི་མི་གཡོ་བ་སྟེ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཚད་མེད་བཞིའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ཀྱང་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་ཆགས་པས་རོ་མྱང་ཤིང་དེས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མི་འཚོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་ཆོག་འཛིན་བྱེད་པ་མིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་བཞི་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་ནི་མི་གཡོ་བ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་ཆོག་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་གནས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་རིས་གསུམ་སྟེ། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་བའམ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་ཆེན་གསུམ་ཡོད་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་འོད་ཆུང་སོགས་གསུམ། བསམ་གཏན་གསུམ་པར་དགེ་ཆུང་སོགས་གསུམ། བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྤྲིན་མེད་འོད་སོགས་གསུམ་དང་། མི་ཆེ་བ་སོགས་གནས་གཙང་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། ཚངས་རིས་ཀྱི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུ་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ལྡན་གྱི་དེ་བཞི་འབྲིང་དང་། ཚངས་ཆེན་གྱི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ལ་ཚད་མེད་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ལས་ཆུང་ངུ་ 2-233a དང་འབྲིང་གཉིས་ཀ་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ཞིང་། ཆེན་པོ་དང་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །ཡང་དམན་པའི་ས་པ་ཞེས་པ་ས་འོག་མ་འོག་མ་དམན་པ་དང་། གོང་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མེད་ལྷག་པ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་དམན་ཞིང་ཆུང་ལ། ས་དང་པོ་པའི་ལྷག་ཅིང་ཆེ་བ་དང་། ས་དང་པོ་པའི་དེ་དག་དམན་ལ་ས་གཉིས་པའི་དེ་བཞི་ལྷག་པའི་ཚུལ་གྱི་ས་དང་ས་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེ་ཆུང་དུ་བཞག་པའོ། །བསམ་པ་དམན་དང་ཞེས་པ་གཞན་དོན་མི་བྱེད་པས་ཉན་རང་གི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་མིན་པ་དང་། མཉམ་བཞག་གི་ཡང་ཆུང་དང་འབྲིང་གཉིས་དང་། དམན་པའི་ས་འོག་མ་འོག་མ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་པའི་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམན་པས་ཆུང་ལ། དེ་ལས་གཞན་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་ཀྱི་ཆེན་པོ་དང་། དམན་པའི་ས་མིན་པ་གོང་མ་གོང་མ་དང་། བསམ་པ་དམན་མིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་དག་པའི་ས་གསུམ་ན་རྣམ་རྟོག་གི་འབད་རྩོལ་མི་མངའ་བས་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ཚད་མེད་བཞི་ཉིད་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ
【現代漢語翻譯】 此外，不退轉和卓越的特徵是不動搖，即不會衰退。即使獲得了四無量定的禪定，但由於執著于禪定，滿足於品嚐禪定的滋味，不尋求更高的功德，這是與煩惱相連的。不品嚐禪定滋味，不滿足於此，這被稱為無煩惱的無量。因此，通過這四種區分，菩薩們的四無量心安住于不退轉，遠離品嚐禪定滋味和滿足的執著。動搖和與煩惱相連的兩種情況並非如此。 此外，對於無量心的區分，並非等持自性，而是依賴於欲界之心的四無量心是小的。色界和無色界被稱為等持。其中，初禪有三種層次：梵眾天、梵輔天或梵前眷屬、大梵天。二禪有少光天等三種。三禪有少凈天等三種。四禪有無雲天等三種，以及無煩天等五凈居天，共八種。其中，梵眾天的四無量心是小的，梵輔天的四無量心是中等的，大梵天的四無量心是大的。因此，在等持的層次上，無量心被分為小、中、大三種。小和中兩種都歸為小，大和那兩種則分開。 此外，所謂下劣的層次，是指越來越低的層次是下劣的，而更高層次的無量心是卓越的。修習勝解行地的四無量心是下劣且小的，初地的四無量心是卓越且大的。初地的那些是下劣的，二地的四無量心是卓越的，這種根據層次之間的關係來區分大小。 所謂下劣的發心，是指不為他人利益著想的聲聞緣覺的四無量心是小的。從初地到七地之間，由於有分別唸的努力和伴隨的慢心，所以是小的。因此，凡是不屬於等持，以及屬於等持的小和中兩種，還有下劣的越來越低的層次，以及發心下劣的，以及伴隨慢心的，這些都是因為下劣而小。與此相反，等持狀態下的大，以及不屬於下劣層次的越來越高的層次，以及發心不屬於下劣的菩薩和如來，以及八地等清凈的三地，沒有分別唸的努力，沒有慢心，這些的四無量心被認為是卓越或大的。
【English Translation】 Furthermore, the characteristics of being unmoving and distinct are immovability, meaning not decaying. Even if one attains the samadhi of the four immeasurables, due to attachment to that samadhi, being content with savoring the taste of the samadhi and not seeking higher qualities, this is connected with afflictions. Not savoring the taste of samadhi and not being content with this is called the immeasurable without afflictions. Therefore, through these four distinctions, the four immeasurables of Bodhisattvas abide in being unmoving, being separated from attachment to savoring the taste of samadhi and being content. The two situations of being moving and connected with afflictions are not so. Furthermore, regarding the distinctions of the immeasurables, the four immeasurables that are not the nature of equipoise but rely on the mind of the desire realm are small. The form and formless realms are called equipoise. Among them, the first dhyana has three levels: Brahma Assembly, Brahma Retinue or Brahma Attendants, and Great Brahma. The second dhyana has Minor Light and so on, three. The third dhyana has Minor Virtue and so on, three. The fourth dhyana has Cloudless and so on, three, and the five Pure Abodes such as Non-Great, totaling eight. Among them, the four immeasurables of the Brahma Assembly are small, the four of the Brahma Retinue are medium, and the four immeasurables of the Great Brahma are large. Therefore, on the level of equipoise, the immeasurables are divided into small, medium, and large. Both small and medium are categorized as small, while large and those two are separated. Furthermore, the so-called inferior level refers to the lower and lower levels being inferior, while the immeasurables of the higher levels are superior. Cultivating the four immeasurables of the stage of application is inferior and small, while the four immeasurables of the first ground are superior and large. Those of the first ground are inferior, while the four immeasurables of the second ground are superior, this distinction of size is made based on the relationship between the grounds. The so-called inferior intention refers to the four immeasurables of the Hearers and Solitary Realizers who do not work for the benefit of others being small. From the first ground to the seventh ground, due to the effort of conceptual thought and the accompanying pride, they are small. Therefore, whatever is not in equipoise, and the small and medium of equipoise, and the inferior lower and lower levels, and those with inferior intention, and those accompanied by pride, these are small due to inferiority. In contrast, the large in the state of equipoise, and the higher and higher levels that do not belong to the inferior level, and the Bodhisattvas and Tathagatas whose intention does not belong to the inferior, and the three pure grounds such as the eighth ground, without the effort of conceptual thought, without pride, their four immeasurables are considered superior or large.
ར་བྱའོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། བྱམས་སོགས་ཚངས་པའི་གནས་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ 2-233b ཤིན་ཏུ་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དེས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་སེམས་ཅན་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པ་དང་། ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་རིམ་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུའམ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་འདིར་གོམས་པས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་ཚངས་གནས་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚངས་གནས་བཞི་པོ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་སོགས་བཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཚངས་གནས་གོམས་པ་ཚད་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ནི། གནོད་སེམས་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱམས་སོགས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་པར་རང་གར་གནས་པའམ་བག་ཟོན་བྱས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། གནོད་སེམས་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་མི་བཟད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་བྱམས་སོགས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚངས་གནས་གོམས་ཤིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་འབྲས་བུའི་ཞར་ལ་བསྟན་པ་ལྟར་བྱས་ན་དེའི་ས་བཅད་ཀྱི་ཁོངས་དང་། ལོགས་སུ་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་གོམས་པའི་རྟགས་ལྔ་པར་བྱས་ཏེ་ 2-234a ས་བཅད་བདུན་དུ་བྱའོ། །ལྔ་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བཞི་དང་མི་ལྡན་པའི་ཉེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་མ་འཕྲད་ན་སྙམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་བསད་པ་དང་བརྡེག་པ་སོགས་གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པ་ནི་བྱམས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ལུས་ཀྱིས་བརྡུང་བརྡེག་སོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ལ་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མི་མོས་མི་དགའ་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགྲ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ན་གནོད་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ལྡན་ན། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ས
【現代漢語翻譯】 第五，結果：一般來說，修習四無量心的結果是轉生到色界。然而，那些具有智慧的菩薩們，由於慈愛等梵住的緣故而恒常安住，他們的心非常堪能，並且具有不可思議的禪定，因此，爲了眾生的利益，他們會轉生到任何他們想要的地方，這是異熟果。菩薩們通過修習無量心，圓滿了福德和智慧的資糧，這是增上果或自在果。那些具有四無量心的菩薩們，能引導未進入佛法的眾生進入佛法，並使已進入佛法的眾生逐步成熟，這是通過精進的力量所產生的丈伕力果或丈夫作用果。由於今生的串習，在來世的每一次轉生中，都能不離梵住，這是等流果。遠離與四梵住不相符的嗔恨等四種煩惱，這是離系果。四梵住修習達到極致的標誌是：對治嗔恨等的慈愛等，無需刻意修習，自然而然地安住，或者即使不加以防範，嗔恨等煩惱也不會生起。即使出現引發嗔恨等的不悅意境，慈愛等也不會退失，這就是四梵住修習純熟且遠離違品的標誌和特徵。如果將此作為結果的附帶說明，則屬於該科判的範疇；如果單獨列出，則作為修習無量心的第五個標誌，從而形成七個科判。 第五，違品之闡述：菩薩不具足四無量心的過患是：希望眾生不與安樂相遇，因此爲了讓他們遭受痛苦而進行殺害和毆打等損害，這是慈愛的違品。以身體進行毆打等各種傷害，這是希望眾生脫離痛苦的悲心的違品。看到眾生擁有安樂，心生嫉妒，對他們不悅意、不歡喜，這是喜的違品。看到感受痛苦的眾生或仇敵等，生起嗔恨心；看到感受安樂的眾生或親友等，生起貪慾，這是舍的違品。像這樣，如果具有四無量心的違品，那麼身心會遭受損害的痛苦。
【English Translation】 Fourth, the result: Generally, the result of cultivating the four immeasurables is to be born in the Form Realm. However, those wise Bodhisattvas, who constantly abide by the Brahmaviharas such as loving-kindness, and whose minds are very workable and possess inconceivable samadhi, constantly desire to benefit sentient beings and are born in whatever realm they wish, which is the result of maturation. Bodhisattvas, through the cultivation of the immeasurables, perfect the accumulation of merit and wisdom, which is the dominant or lordly result. Those Bodhisattvas who possess the four immeasurables lead sentient beings who have not entered the teachings into the teachings, and those who have entered also gradually mature from higher to higher levels, which is the result of the strength of a man's effort or the action of a man through diligence. Due to familiarity in this life, in all future rebirths, one will not be separated from the Brahmaviharas, which is the result of a similar cause. Being separated from the four afflictions such as hatred, which are incompatible with the four Brahmaviharas, is the result of separation. The sign that the practice of the Brahmaviharas has reached its limit is that loving-kindness, etc., which are the antidotes to hatred, etc., abide naturally without being deliberately cultivated, or even without being guarded. Even when unpleasant circumstances that cause hatred, etc., arise, loving-kindness, etc., will not diminish. This is the sign and characteristic that the Brahmaviharas have become familiar and are separated from incompatible factors. If this is shown as an incidental explanation of the result, it belongs to the scope of that section; if it is separated, it will be the fifth sign of familiarity with the immeasurables, thus forming seven sections. Fifth, explanation of incompatible factors: The faults of a Bodhisattva not possessing the four immeasurables are: wishing that sentient beings do not encounter happiness, and therefore thinking of harming them by killing and beating, etc., in order to subject them to suffering, which is the incompatible factor of loving-kindness. Physically striking and otherwise harming, which is the incompatible factor of compassion, which desires sentient beings to be free from suffering. Seeing sentient beings possessing happiness, feeling jealous, and being displeased and unhappy with them, which is the incompatible factor of joy. Seeing sentient beings who are experiencing suffering or enemies, etc., giving rise to hatred; and seeing sentient beings who are experiencing happiness or friends, etc., giving rise to desire and attachment, which is the incompatible factor of equanimity. Thus, if one possesses the incompatible factors of the four immeasurables, one will experience the suffering of harm to body and mind.
ྣ་ཚོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་འབྱུང་ཞེ་ན་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་སྡིག་པ་བྱས་པས་བདག་ཉིད་ཚེ་འདི་ལ་བསད་པ་བཅིངས་པ་སོགས་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམྱལ་བ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་མ་སོགས་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་ཉམས་ 2-234b པར་འགྱུར་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་འཇོམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་ལམ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་བོར་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཅན་གྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་ངན་སོང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་བདག་ནི་བརླག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ལ་གདུང་བ་དང་བཅས་པའམ་འགྱོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་མཉམ་ཤིང་ཞུམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་ལ་སྔོན་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་འདི་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཅི་ཡང་འབུལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བརྙེས་ཤིང་མཆོད་པའི་གནས་སུ་མི་འཇོག་པས་ཆོས་གོས་དང་བཟའ་བཏུང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྙེད་པས་དམན་ཞིང་། སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ལ་སྣོད་ཅིང་ཕྱིན་ཆད་སྲུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་འདི་ནི་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བ་དགེ་སྤྱོད་གི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ། བོང་བུ་ལྟར་སྤྱོད་པ། ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་འདུལ་བ་སོགས་ལས་རྣམ་པ་དུ་མར་སྨད་པ་མཛད་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་ཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་པར་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། འདི་དང་ལྷན་གཅིག་གནས་སུ་མི་རུང་ཞེས་ཚིག་གིས་སྨ་འབེབས་ཤིང་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། སྐྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ 2-235a ཞེས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་མི་སྙན་པ་སྒྲོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པ་དེ་ནི་ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ཁོམས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚད་མེད་བཞི་སོགས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སླར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་འགྱོད་པ་དང་གདུང་བ་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཐོབ
【現代漢語翻譯】 將觸及到破戒的諸多過患。如果問：『如何產生諸多過患呢？』答：由於嗔恚、惱害等煩惱，造作殺生等罪業，導致自身今生遭受殺戮、囚禁等苦難；來世墮入地獄等處，被痛苦摧殘。這些煩惱通過損害他人的生命、受用、妻室等，摧殘眾生，如此行事便會從已受持的清凈戒律中退失，從而也摧毀了戒律。如此一來，破戒之人便會心想：『我已失去了被聖者們讚歎的通往善趣的道路，而步入了凡夫罪人所指引的惡趣之路，我真是自取滅亡啊！』心中充滿悲痛或懊悔，內心沮喪而消沉。此外，破戒之人，即使是過去曾是施主的人，也會認為此人作惡，不應供養，因此不再給予任何佈施。同樣，其他人也會輕視他，不把他當作應供養之處，從而在衣食等資具方面變得匱乏。過去持戒時，尚有天神等護衛，如今破戒，他們便不再守護。同樣，導師也會在律藏等經典中多次呵斥這種不配為僧、從善行之法中退失、行為如驢、如同死屍的比丘。破戒之人，自然會受到梵行者的指責和爭論，認為不應與此人共住，甚至會採取懲罰、驅逐等措施。某人破戒，做了如此這般的惡事，這樣的惡名會傳遍四方。破戒之人，今生遭受諸多痛苦不說，來世還會墮入地獄等無暇之處。此外，還會從先前已獲得的聞法、戒律、四無量心等功德中退失，尚未獲得的功德也無法獲得，從而因未得而退失，內心充滿懊悔和無法忍受的巨大痛苦。 問：何為菩薩的根本罪？ 答：菩薩的根本罪有四種： 一、爲了自己的利益，捨棄對眾生的慈悲心。 二、慳吝財物和佛法，不肯佈施。 三、對他人懺悔所犯的罪業不予接受，反而加以嗔恨。 四、誹謗正法。
【English Translation】 One will be exposed to many faults of breaking vows. If asked, 'How do many faults arise?' The answer is: Due to afflictions such as anger and harmful intent, one commits sins such as killing, leading to suffering such as being killed and imprisoned in this life; in future lives, one will be born in hell and other places, and be destroyed by suffering. These afflictions destroy sentient beings by harming the lives, possessions, spouses, etc., of others. Acting in this way, one will fall from the pure vows that have been taken, thereby destroying the vows. In this way, the one who has broken the vows will think, 'I have lost the path to higher realms praised by the noble ones, and have entered the path to evil realms shown by sinful ordinary people. I am truly ruined!' One's heart will be filled with sorrow or regret, and one's mind will be depressed and dejected. Furthermore, even those who were patrons in the past will think that this person is doing evil and should not be given offerings, so they will no longer give any alms. Similarly, others will despise him and not regard him as a worthy object of veneration, thus becoming deficient in gains such as robes, food, and other necessities. In the past, when one had vows, one was protected by gods and others, but now that one has broken them, they will no longer protect him. Similarly, the Teacher will also repeatedly rebuke such a monk in the Vinaya and other scriptures, saying that he is unworthy of being a monk, has fallen from the practice of virtue, behaves like a donkey, and is like a dead corpse. The one who has broken the vows will naturally be criticized and disputed by those who practice pure conduct, who will say that it is not right to live with this person, and will even take measures such as punishment and expulsion. The bad reputation that so-and-so has broken the vows and committed such-and-such evil deeds will spread in all directions. The one who has broken the vows will not only suffer many hardships in this life, but will also be born in hell and other unfavorable places in future lives. Furthermore, one will fall from the qualities that one had previously attained, such as learning, vows, and the four immeasurables, and will not be able to attain the qualities that one has not yet attained, thus falling from what has not been attained, and one's heart will be filled with regret and unbearable great suffering. Question: What are the root downfalls of a Bodhisattva? Answer: There are four root downfalls of a Bodhisattva: 1. Abandoning the mind of compassion for sentient beings for one's own benefit. 2. Being stingy with wealth and Dharma, and not being willing to give. 3. Not accepting the confession of others who have committed sins, but instead being angry with them. 4. Slandering the true Dharma.
་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་གཉེན་པོ་བྱམས་སོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དྲུག་པ་ཡོན་ཏན་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་པ་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྟེ་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་བཞིའི་སེམས་པ་ཡིས་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་ལ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡི། བུ་གཅིག་པུ་སྡུག་ཅིང་ཕོངས་ 2-235b པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 悲心各別說 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་རྣམ་གྲངས་དགུ་ལས། 悲心所緣境 དང་པོ་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འདོད་ཁམས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་འབར་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཚིམ་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་དེ་ཡི་དགྲ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡི་དབང་དུ་སོང་ནས་དགེ་བ་བྱེད་པ་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་བ་སྐྱེའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཚོར་བ་མི་བཟོད་པ་མྱོང་བ་དང་། མཐོ་རིས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་དང་རྐུན་པོ་སོགས་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། གང་དག་ཐར་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པ་རིགས་ཆད་པའི་གང་ཟག་རྣམས། སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ 2-236a སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཙམ་ལ་ཐར་པ་དང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རོ་མྱང་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཟས
【現代漢語翻譯】 因此，這些過失是由於不具備慈愛等對治法，導致不順之煩惱增長所致。第六個功德是：正如剛才所說，所有這些過患，對於那些如理安住于慈愛等四無量心的人來說，永遠不會發生。因為具備四無量心的人，以智慧的力量，不會被貪慾等煩惱所染污，因此不是煩惱者。然而，以悲心故，不會完全捨棄為其他眾生之利益而輪迴，而是于輪迴中受生，成熟眾生。例如，諸佛子對一切眾生，以慈愛等四無量心利益安樂，這是普通眾生所沒有的，即使父母對具有功德的獨子，在貧困痛苦時，也無法生起菩薩那樣的慈愛。 悲心各別說 第二，分別解說悲心，共有九種。 悲心所緣境 第一，悲心的所緣境有十種：對於欲界眾生，貪著五妙欲而熾燃者，菩薩們會生起強烈的悲心，心想：『唉！這些眾生，不知滿足，貪慾之火熾燃，被其所控制。』同樣，對於那些開始行善，卻被魔障阻礙，最終放棄行善者，也會生起悲心。對於生於三惡道，感受難忍之苦，以及生於天界，卻被生老病死等痛苦所壓迫的眾生，也會生起強烈的悲心。對於那些造作痛苦之因，身語意惡行，如殺生等，卻不知其果報是地獄之苦，被無明黑暗所遮蔽的屠夫、獵人、盜賊等作惡眾生，會生起悲心。對於那些根本不相信解脫之道，斷絕善根之人，因無始輪迴而於難行之路上徘徊，也會對他們生起悲心。對於那些處於此教法之外的，具有我與我所之見等各種邪見束縛的異教徒，會生起悲心。對於那些僅僅認為禪定無色界的等持是解脫和安樂，並沉溺於其中的人，例如食物…
【English Translation】 Therefore, these faults are due to the absence of antidotes such as loving-kindness, which leads to the increase of conflicting afflictions. The sixth merit is: As just mentioned, all these faults will never occur to those who properly abide in the four immeasurables such as loving-kindness. Because those who possess the four immeasurables, with the power of wisdom, are not defiled by afflictions such as attachment, therefore they are not afflicted. However, out of compassion, they will not completely abandon the cycle of rebirth for the benefit of other sentient beings, but will take birth in the cycle of rebirth and mature sentient beings. For example, the sons of the Buddhas benefit and bring happiness to all sentient beings with the four immeasurable minds such as loving-kindness. This is something that ordinary sentient beings do not have, and even parents, when their virtuous only child is in poverty and suffering, cannot generate such loving-kindness as that of a Bodhisattva. Explanation of the Distinctions of Compassion Second, the detailed explanation of compassion has nine aspects. The Object of Compassion First, the objects of compassion are ten types: For sentient beings in the desire realm who are intensely burning with attachment to the five desirable qualities, Bodhisattvas generate intense compassion, thinking, 'Alas! These sentient beings are insatiable, and the fire of desire is intensely burning, making them lose their freedom.' Similarly, compassion arises for those who have embarked on virtuous deeds but are obstructed by the enemy, the demons, and thus give up virtuous deeds. Intense compassion arises for sentient beings who are born in the three lower realms and experience unbearable suffering, and for those who are in the higher realms but are oppressed by suffering such as birth, aging, sickness, and death. Compassion arises for sentient beings who engage in the causes of suffering, such as the misdeeds of body, speech, and mind, like killing, and who are obscured by the darkness of not knowing that the result will be the suffering of hell, such as butchers, hunters, thieves, and other sentient beings who commit evil deeds. Compassion arises for those who never engage their minds in the path of liberation, those who have severed their lineage, who wander endlessly in the cycle of rebirth and are constantly engaged in difficult paths. Compassion arises for those outside this teaching, the non-Buddhists who are bound by various wrong views such as the view of self and what belongs to self. Those who identify and cling to meditative absorption in the formless realms as liberation and happiness are like food...
་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་དེར་བདེ་ཡང་མཐར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །མུ་སྟེགས་པ་དག་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་མེད་ལྔས་གདུང་བ་དང་བྲག་ཁ་ནས་ལྕེབས་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལམ་དུ་མཐོང་ནས་ཐར་པ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དག་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་གོལ་བ་དམན་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལམ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་སྟོབས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། 悲心緣于有情果報 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྡེག་བཙོག་སོགས་ཀྱི་ 2-236b འཚེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུན་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཐག་མི་རིང་སྟེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། 具慧悲心 གསུམ་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་དང་ནང་གསེས་སུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཆོས་དེ་དག་སྟོང་བ་དང་བདག་མེད
【現代漢語翻譯】 如同迷戀摻雜毒藥的美味佳餚，雖然暫時感到快樂，但最終必然衰敗，無法脫離輪迴，因此要對這樣的眾生生起慈悲心。外道爲了獲得解脫，用五火焚燒自己，或從懸崖跳下等，將顛倒的戒律和苦行視為正道，以此尋求解脫，這完全迷失了正確的道路，因此要對他們生起極大的慈悲心。對於根器不定的聲聞和菩薩，他們進入了聲聞和獨覺的道，雖然進入了解脫道，但卻偏離了自然利己利他的大乘道，對於這些進入下劣道的人，要生起慈悲心。對於進入大乘道，但因順緣不具足，或被違緣所困，無法如法修持，力量弱小的眾生，要生起慈悲心。如此，依靠十種對境而生起的慈悲心，也有十種分類。 悲心緣于有情果報 第二，以慈悲心緣于眾生，能獲得什麼果報呢？具有慈悲心的人，斷除對眾生的打罵等傷害，這是斷絕之果。積累作為無上菩提之種子的二資糧，這是所有者之果。使其他眾生遠離痛苦，獲得安樂，並且爲了他們，自己承受寒熱勞累等各種痛苦，這是丈夫之果。具有慈悲心的人，能夠隨心所愿地轉生到任何地方，這就像隨心所欲地造作原因一樣，是異熟之果。由於前世串習慈悲心，來世慈悲心也會增長，並且持續不斷地生起，這是慈悲心的自性或本體所帶來的，是恒常隨順之果。依靠這五種慈悲心的功德，諸位佛子證得無上菩提為時不遠，將會迅速獲得。 具慧悲心 第三，具有智慧的慈悲心的作用是：具有大慈悲心的菩薩，以殊勝智慧的力量，了知三界輪迴中的一切內外諸法，都是無常、痛苦的自性，並且細分之下，有極其眾多的痛苦，同時了知這些法是空性、無我的。
【English Translation】 Like being fascinated by delicious food mixed with poison, although it feels good temporarily, it will eventually lead to deterioration and cannot escape samsara. Therefore, compassion should arise for such sentient beings. Those non-Buddhists who burn themselves with five fires for the sake of liberation, or jump off cliffs, etc., see the reversed precepts and asceticism as the right path, and seek liberation in this way. This is a complete loss of the correct path, so great compassion should arise for them. For the Shravakas and Bodhisattvas whose roots are uncertain, they enter the path of Shravakas and Pratyekabuddhas. Although they have entered the path of liberation, they deviate from the Mahayana path of naturally benefiting themselves and others. Compassion should arise for those who enter the inferior path. For those who have entered the Mahayana path, but lack the supporting conditions or are trapped by adverse conditions, and cannot practice the path properly, compassion should arise for these weak sentient beings. Thus, the compassion that arises based on the ten objects also has ten categories. Compassion Arising from the Sentient Beings' Retribution Second, what fruit is obtained by directing compassion towards sentient beings? Those who possess compassion abandon harming sentient beings through beatings and abuse, etc., which is the fruit of separation. Accumulating the two accumulations that are the seeds of supreme enlightenment is the fruit of ownership. Causing other sentient beings to be free from suffering and to have happiness, and for their sake, enduring various sufferings such as heat, cold, fatigue, etc., is the fruit of the hero. Those who possess compassion will be born wherever they wish to be born, just as they create the cause as they wish, which is the fruit of complete maturation. Because of the habituation of compassion in previous lives, compassion will also increase in future lives, and will arise continuously, which is given by the nature or essence of compassion, which is the fruit of constant conformity. Relying on these five qualities of compassion, the sons of the Victorious Ones will not be far from attaining unsurpassed enlightenment, and will quickly attain it. Wise Compassion Third, the function of compassion with wisdom is: the Bodhisattva with great compassion, with the power of supreme wisdom, knows that all internal and external dharmas belonging to the three realms of samsara are impermanent and of the nature of suffering, and by dividing them into subcategories, there are extremely many sufferings, and at the same time knows that these dharmas are empty and without self.
་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་ 2-237a སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བ་ཡི། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་དང་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་དང་འགོག་པ་དང་བཅས་བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཞིང་ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་བསལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེས་སེམས་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། 悲心支分 བཞི་པ་སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་ནི། སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་འཕྱན་པའི་ཚུལ་དང་དེ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་དང་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲ་ཡང་། ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱང་བའི་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞིའོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་བཞིའོ། ། 說大悲心殊勝 ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་དངོས་ 2-237b དང་། དེའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡང་། བདེ་ཚོར་དང་ལྡན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཅི་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པར་གཟིགས་ནས། ཇི་ལྟར་མནར་མེད་པའི་སེམས
【現代漢語翻譯】 通過對境的觀察而生起智慧，因此不會因輪迴的痛苦而沮喪，並且以慈悲心行利他之事。因為以智慧了知輪迴的自性本空，所以不會被輪迴的過患，如生老病死等痛苦，以及貪慾和嗔恨等煩惱所嚴重損害。對於世間一切眾生的三種痛苦，視如己受。以這種慈愛之心，以及知曉斷除痛苦之方法，即知曉痛苦之因是集諦，並因此修習其對治道和滅諦，從而如實地理解和證悟。因此，不會對他人的痛苦漠不關心，而是心懷慈悲和憐憫。然而，因為知曉消除痛苦的方法，所以不會因痛苦而感到沮喪。 悲心支分 第四，慈悲的分類：具有慈悲之自性的菩薩的慈愛，從自性上說，由於種姓的力量而具有慈悲的自性；以及慈悲的功德和沒有慈悲的過患；以及眾生無自主地漂泊於三種痛苦之中，並且他們曾無數次地成為自己的親友；以及所有眾生都希求安樂而不 желают 痛苦，但 желают 和行為卻顛倒錯亂等等，通過分別觀察修習慈悲心的方式，並且具有先前串習的慈悲心，以及與不相順品的害心和惱害等相違，從而獲得清凈的慈悲，共有四種。後者是指獲得對任何事物都不生貪戀和嗔恨的離貪慈悲。因此，有自性慈悲、分別觀察慈悲、修習慈悲和獲得離貪慈悲四種。 說大悲心殊勝 第五，宣說大悲心的殊勝之處，分為正文和以比喻顯示其偉大之處兩部分。首先，如果沒有平等慈悲，就不是大悲心，而會像凡夫、聲聞和緣覺的慈悲一樣。這是因為，對於顯現痛苦的眾生會生起慈悲，但對於具有安樂感受和舍受的眾生則不會生起慈悲，因為這不會衰退，所以不是大悲心。而菩薩們無論體驗到有漏的樂受、苦受或舍受，都會看到他們沒有超出三種痛苦。
【English Translation】 By observing the objects of cognition and generating wisdom, one will not be discouraged by the suffering of samsara (輪迴), and will act for the benefit of others with compassion. Because one knows with wisdom that the nature of samsara is empty, one will not be severely harmed by the faults of samsara, such as the suffering of birth, old age, sickness, and death, as well as afflictions such as greed and hatred. One views the three sufferings of all beings in the world as one's own. With this loving-kindness, and knowing the method of eliminating suffering, which is knowing that the cause of suffering is the samudaya (集諦, the origin of suffering), and therefore practicing its antidote, the marga (道, the path) and nirodha (滅諦, cessation of suffering), one truly understands and realizes it. Therefore, one does not remain indifferent to the suffering of others, but is compassionate and sympathetic. However, because one knows the method of eliminating suffering, one will not be discouraged by suffering. Divisions of Compassion Fourth, the classification of compassion: The loving-kindness of a Bodhisattva (菩薩) who possesses the nature of compassion, by its very nature, has the nature of compassion due to the power of lineage; as well as the merits of compassion and the faults of not having compassion; and the way beings helplessly wander in the three sufferings, and that they have been one's relatives and friends countless times; and that all beings desire happiness and do not desire suffering, but their desires and actions are reversed, etc. Through separately examining the ways of cultivating compassion, and possessing previously cultivated compassion, and opposing harmful thoughts and aggression, etc., one obtains pure compassion, of which there are four types. The latter refers to obtaining compassion free from attachment, in which one does not generate attachment or hatred towards anything. Therefore, there are four types: natural compassion, analytical compassion, cultivated compassion, and compassion free from attachment. Explaining the Excellence of Great Compassion Fifth, explaining the excellence of great compassion is divided into two parts: the main text and showing its greatness through metaphors. First, without equal compassion, it is not great compassion, but it will be like the compassion of ordinary beings, Shravakas (聲聞, Hearers), and Pratyekabuddhas (緣覺, Solitary Realizers). This is because compassion arises for beings who manifest suffering, but compassion does not arise for beings who have feelings of happiness and equanimity, because this does not diminish, so it is not great compassion. But Bodhisattvas (菩薩), no matter what kind of contaminated feelings of happiness, suffering, or equanimity they experience, they see that they have not transcended the three sufferings.
་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ལྟར། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བར་འགའ་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པས་རྟག་པ་མིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་རྟག་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རང་དོན་དང་འདྲེས་ནས་མཛའ་བཤེས་སོགས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་གཞན་ 2-238a དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཁྱད་མེད་པ་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མཛའ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་དང་། དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་དང་འཚེ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་མིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-238b དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྙིང་
【現代漢語翻譯】 如同對貧困者生起慈悲一樣，對直至有頂的所有眾生也同樣生起平等慈悲，因此稱為平等性大慈悲。有些時候生起慈悲，有些時候不生起，如凡夫的慈悲；聲聞和獨覺雖然也有對眾生的慈悲，但在無餘依涅槃時會窮盡斷絕，不是恒常的，因此不稱為大慈悲。菩薩的慈悲在有學道位的一切階段持續不斷地生起，即使進入無餘依涅槃的境界，也永不窮盡，是恒常的慈悲，因此是大慈悲。 如果不是以承擔利他重任的增上意樂所引發的慈悲，比如世間人夾雜著自利，對親友等執為己有而生起慈悲，或者僅僅是對自己有幫助的人產生慈悲；聲聞和獨覺因為證悟了自他平等性，沒有承擔利他重任的想法，因此他們的慈悲不稱為大慈悲。菩薩從獲得初地開始，現證自他平等性的法性，從意樂上來說，自利和他利沒有差別，具有承擔利他重任的增上意樂，這樣的慈悲才是大慈悲。 如果僅僅是看到眾生受苦而生起憐憫之心，卻沒有實際採取行動去救助他們，這樣的慈悲不是大慈悲。比如聲聞和獨覺，雖然對一切受苦的眾生都有憐憫之心，但並不會實際去救助他們。菩薩們直至輪迴的盡頭都在為眾生謀求利益和安樂，因此他們具有大慈悲。 對親友有慈悲，但不是任何時候都有，有時也會生起嗔恨；對敵人有嗔恨，沒有脫離煩惱；聲聞和獨覺的聖者們雖然沒有實際的嗔恨，但沒有斷除嗔恨的微細習氣，因此他們的慈悲不稱為大慈悲。菩薩們的慈悲的違品——嗔恨和損害的習氣，以及對貪慾的遠離，使得他們的慈悲成為大慈悲。雖然有慈悲，但不執著于慈悲的三輪（施者、受者、所施之物），這樣的慈悲不是大慈悲，而具有無分別智慧的慈悲才是大慈悲。
【English Translation】 Just as compassion arises for the impoverished, similarly, equal compassion arises for all sentient beings up to the peak of existence (srid pa'i rtse mo), hence it is called the Great Compassion of Equality. Sometimes compassion arises, and sometimes it does not, like the compassion of ordinary beings. Although Hearers (sravaka) and Solitary Realizers (pratyekabuddha) also have compassion for sentient beings, it is exhausted and severed at the time of nirvana without remainder, and is not constant, therefore it is not called Great Compassion. The compassion of Bodhisattvas arises continuously in all stages of the path of learning, and even when entering the realm of nirvana without remainder, it never diminishes, it is constant compassion, therefore it is Great Compassion. Compassion that is not motivated by the superior intention of bearing the burden of benefiting others, such as when worldly people mix it with self-interest, feeling compassion for friends and relatives whom they hold dear, or only feeling compassion for those who benefit them; Hearers and Solitary Realizers, because they realize the equality of self and others, do not have the thought of bearing the burden of benefiting others, therefore their compassion is not called Great Compassion. Bodhisattvas, from the moment they attain the first ground (bhumi), directly realize the nature of the equality of self and others, and from the perspective of intention, there is no difference between benefiting themselves and benefiting others, they possess the superior intention of bearing the burden of benefiting others, such compassion is Great Compassion. If one merely sees sentient beings suffering and feels pity, but does not actually take action to save them from suffering, such compassion is not Great Compassion. For example, Hearers and Solitary Realizers, although they have compassion for all suffering sentient beings, they do not actually act to save them. Bodhisattvas, until the end of samsara, work to bring benefit and happiness to sentient beings, therefore they possess Great Compassion. There is compassion for friends, but not always, sometimes hatred arises; there is hatred for enemies, not having abandoned afflictions; although Hearers and Solitary Realizers, the noble ones, do not have actual hatred, they have not abandoned the subtle imprints of hatred, therefore their compassion is not called Great Compassion. The opponents of the compassion of Bodhisattvas—the imprints of hatred and harm, and the absence of attachment—make their compassion Great Compassion. Although there is compassion, not perceiving the characteristics of the three spheres (agent, object, and action) of compassion, that is not Great Compassion, while compassion endowed with non-conceptual wisdom is Great Compassion.
རྗེ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྐད་དོད་གཅིག་ལ་ཞེ་ས་སྦྱར་མ་སྦྱར་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་མིན་པ་དང་། རྟག་པ་མིན་པ་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཤད་པ་གང་དེ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དྲུག་པོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པ་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ།དཔེ་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དཔེ་ཅན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབས་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི། དེ་ལས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་དང་གནས་ 2-239a ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་པ་དང་། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་མ་ལྔ་པོའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དཱ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དབུགས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ག་ཡའི་རིའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་མ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང
【現代漢語翻譯】 至尊上師！雖然有人認為這是指八地菩薩以上完全成熟的無分別智狀態，但即使將其應用於所有聖者菩薩，也沒有不妥之處。如此這般，菩薩的偉大慈悲達到圓滿，無緣大悲自然成就，在佛陀的境界中被稱為佛陀的大悲。慈悲和悲憫在詞義上是相同的，只是敬語的使用與否的區別，但之所以強調『偉大』的差別，正如剛才所說的那樣理解即可。因此，剛才所說的六種非平等、非恒常等特點，並非偉大的慈悲，而是與這六種特點相反的特質，才是偉大的慈悲。正如剛才所說，不具備偉大慈愛的人，不能被稱為具有偉大慈悲的菩薩。 第二，用比喻來展示偉大慈悲的殊勝之處，即『慈悲與忍辱』等五頌。譬如，一棵好樹有根、干、枝、葉、花、果六個部分；同樣，偉大慈悲也具有六個方面：希望從痛苦中拯救一切眾生的偉大慈悲；由此而來的，為利益他人而承受各種艱難困苦的忍辱；爲了利益眾生而顯現各種方便方法的意樂；發願生生世世爲了利益眾生，獲得圓滿的身體、受用、眷屬和處所；憑藉願力的加持，無論轉生何處，都能利益自他的多次轉生；通過這些，使眾生得以成熟。首先，偉大的慈悲就像後面五者的根一樣，是菩薩一切功德的根本。如《不退轉法輪經》中說：『善男子，比如出入息是人的命根之前導；同樣，爲了圓滿大乘，菩薩的偉大慈悲是先導。』《聖伽耶山經》中說：『菩薩菩提心的根本是偉大的慈悲，所緣是眾生。』正如這些經文所說。最後，使眾產生熟就像樹上圓滿成熟的果實一樣。
【English Translation】 O Great Lord! Although some consider this to be the state of fully matured non-conceptual wisdom from the eighth Bhumi (level of a Bodhisattva) onwards, it is not inappropriate to apply it to all noble Bodhisattvas in general. Thus, the great compassion of a Bodhisattva, when perfected, spontaneously accomplishes the unconditioned great compassion, which is called the great compassion of the Buddha in the realm of the Buddha. 'Snying rje' (compassion) and 'thugs rje' (compassion - honorific) are the same in meaning, differing only in the use of honorifics, but the distinction of 'great' should be understood as explained just now. Therefore, the six aspects of non-equality, non-permanence, etc., mentioned earlier, are not great compassion; rather, the characteristics that are the opposite of these six are great compassion. As just explained, one who does not possess great love is not called a Bodhisattva with great compassion. Secondly, the greatness of great compassion is shown through examples, such as the five verses beginning with 'Compassion and patience.' For example, just as a good tree has six parts: root, trunk, branches, leaves, flowers, and fruit; similarly, great compassion also has six aspects: the great compassion that desires to protect all sentient beings from suffering; the patience to endure various hardships for the sake of others; the intention to manifest various methods for the benefit of sentient beings; the aspiration to be born in all lifetimes with a perfect body, resources, retinue, and place to benefit sentient beings; taking many births where one benefits oneself and others wherever one is born due to the power of aspiration; and through this, maturing sentient beings. First, great compassion is like the root of the latter five, preceding as the root of all the qualities of a Bodhisattva. As stated in the Sutra of Inexhaustible Intelligence: 'O son of Sharadvati, just as exhaling and inhaling precede the life force of a person, so too, for the sake of perfectly accomplishing the Great Vehicle, the great compassion of a Bodhisattva precedes.' And as stated in the Noble Gaya Mountain Sutra: 'The root of a Bodhisattva's Bodhicitta (mind of enlightenment) is great compassion, and the object is sentient beings.' Just as these sutras state. Finally, maturing sentient beings is like the perfect ripening of the finest fruit from a tree.
་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་འབྱུང་ལ། བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ལ་སེམས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །ཐབས་སེམས་པའི་ཡལ་ག་ལས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྨོན་ 2-239b ལམ་གྱི་ལོ་མ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་རྩ་བ་མེད་ན་གཞན་རྣམས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་རྩ་བ་མེད་ན་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བློས་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་དུ་སོགས་གང་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ཡང་འབད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འབད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་སྤྱད་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལྡན་དེས་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟོད་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་བསམ་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྡིག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཀར་པོ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ 2-240a ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། ཚུལ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ན་འཇི
【現代漢語翻譯】 他說道：『這位具足功德者是慈悲的參天大樹。』因此，依靠偉大的慈悲作為根本，爲了利益眾生，能夠忍受各種痛苦的樹幹便會生長出來。依靠忍耐的樹幹，如同樹枝般的心念便會生起，這種心念是爲了將眾生從痛苦中解脫出來的方法。僅僅依靠方法和心念的樹枝，無法利益無量無邊的眾生，因此，如同樹葉般，會發起祈願，在所有生命中逐漸獲得無量眾生的生命。從祈願的樹葉中，會生出如花朵般，爲了眾生的利益而隨心所欲地出生的願望。從出生的花朵中，會結出使眾生完全成熟的果實。因此，這就像一棵優良的樹木一樣受到讚揚。 爲了更詳細地解釋這一點，首先闡述如果沒有根本，其他部分就會倒退的道理：正如樹木沒有根，就不會有從樹幹到果實的一切一樣，如果沒有像根本一樣的偉大慈悲，那麼爲了眾生的利益而承受苦難的意願就不會變成忍耐。世俗之人也是如此，爲了自己所愛的人，即使困難也會努力，但不會為他人努力。聲聞和獨覺也同樣不會爲了眾生的利益而承受苦行。菩薩們由於偉大的慈悲的力量，永遠不會放棄爲了眾生的利益而承受苦難。如果這位有智慧的人不能忍受自己爲了他人而受苦，那麼就不會想到『應該用這種或那種方法來利益眾生』，即使有方法，自己也無法做到，因此也不會去思考。 如果這位心念與利益眾生之事分離的人，不能發起純潔、不與罪惡混合、不被自利之心玷污的清凈祈願，以利益眾生，那麼他就不會像菩薩那樣，因為想要利益眾生而轉生於輪迴之中。這不像世俗之人爲了獲得天界的安樂而行善，也不像聲聞和獨覺那樣捨棄輪迴。如果由於祈願的力量，沒有在世間獲得利益眾生的良好轉生，那麼就無法使眾生完全成熟，或者說，即使想要成熟眾生，也沒有能力。
【English Translation】 He said, 'This virtuous one is a great tree of compassion.' Therefore, relying on great compassion as the root, the trunk of enduring various sufferings for the benefit of sentient beings will grow. Relying on the trunk of patience, a mind like a branch will arise, which is a method to liberate sentient beings from suffering. Relying solely on the branch of method and mind, it is impossible to benefit limitless sentient beings. Therefore, like leaves, one will make aspirations to gradually obtain the lives of immeasurable sentient beings in all lives. From the leaves of aspiration, a desire to be born as one wishes for the benefit of sentient beings, like a flower, will arise. From the flower of birth, a fruit that ripens all sentient beings will come forth. Therefore, it is praised as being like a good tree. To explain this in more detail, first, it is shown how the others regress if there is no root: Just as a tree without roots will not have anything from the trunk to the fruit, if there is no great compassion like a root, then the willingness to endure suffering for the benefit of sentient beings will not turn into patience. Worldly people are also like this; they will strive even if it is difficult for the sake of someone they love, but they will not strive for the sake of others. Likewise, Hearers and Solitary Realizers do not practice austerities for the benefit of sentient beings. Bodhisattvas, by the power of great compassion, never abandon enduring suffering for the benefit of sentient beings. If that intelligent one cannot bear his own suffering for the sake of others, then he will not even think, 'I should do this or that method for the benefit of sentient beings.' Even if there is a method, he cannot accomplish it himself, so he will not even think about it. If that person whose mind is separated from the activity of benefiting sentient beings cannot make pure aspirations that are pure, unmixed with sin, and undefiled by thoughts of self-interest to benefit sentient beings, then he will not be like a Bodhisattva, who takes birth in samsara because he wants to benefit sentient beings. This is not like worldly people who do good deeds with the intention of obtaining the happiness of higher realms, nor is it like Hearers and Solitary Realizers who abandon birth in samsara. If, by the power of aspiration, one does not obtain a good birth in this world to benefit sentient beings, then one will not be able to fully ripen sentient beings, or even if one wants to ripen sentient beings, one will not have the ability.
ག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། ཡང་ན་ཉན་རང་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན། སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ནས། འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྔ་པོ་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །རྩ་བ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཆུས་བརླན་ན་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལས་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་རྒྱ་ཆེན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། རྩ་བ་སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བའམ་ཆུས་འཆུ་བ་སྟེ་ཆུས་བརླན་པ་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཏེ་འཆུ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ལས་འཆུ་བ་ཞེས་པ་ཤིང་གི་རྩ་བའི་རྩད་ཕྲ་མོ་དག་གིས་སའི་ཆུ་འཐུང་བས་ཤིང་རྒྱས་པས་རྐང་པས་འཐུང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་རྩ་བའི་ཡང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་བཤད་པའང་སྣང་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་རང་ལ་བཤད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་དོན་ཡིན་ལ། 2-240b བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཤུགས་ཀྱིས་ཚང་བ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཉིད་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་རྩ་བ་གཞན་བྱམས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་པར། རྩ་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་བྱམས་པ་ནི་ཆུས་འཆུ་བའམ་ཆུས་བརླན་པ་ལྟ་བུར་འགྲེལ་བས་བཤད་པ་ལྟར་གོ་བ་བླངས་ན་ལེགས་འདྲ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །ཞེས་རྩ་བར་ཡོད་པ་དང་འགྲེལ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པས། འཆུ་བ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་རྩད་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འཐུང་བའམ་འཆུ་བའམ་རྩ་བ་ལ་ཆུས་འགྱེད་པའམ་བླུགས་པ་ལ་ཆུས་འཆུ་བའམ་བརླན་པའི་དོན་གྱིས་བྱེད་ཚིག་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུས་འཆུ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་བརླན་པར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཡུལ་དེ་དག་བདེ་བ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་དེའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་བུ་སྡུག་གུ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟ་བུ་ན་བ་ལ་ཕ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དེ་ནད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར། སྨན་སོགས་ཐབས་འདི་ནི་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཅན་དེ་ནི་ 2-241a ག
【現代漢語翻譯】 就像那些依賴於業力成熟而獲得生命的人一樣，無法使眾產生熟，或者像聲聞和獨覺一樣，因為生命的連續性中斷而無法利益眾生。如果缺乏像根本一樣的大悲心，那麼像樹幹一樣的忍耐，直到像果實一樣使眾產生熟，這五者是不可能產生的。如果有了根本，其他的也會隨之而來，就像樹木的根部被水滋潤，根部穩固而生長，然後從樹幹到果實都會廣闊生長一樣。根本是慈悲之水，或者說是被水浸潤，在《智慧穩固釋》中說，浸潤就是慈愛。有些註釋中說，浸潤就像樹根的細小根鬚吸收土壤中的水分，使樹木生長，被稱為用腳喝水一樣，被解釋為像根的根一樣。雖然也是如此，但那是屬於根本身的範疇，這裡所說的根本慈悲才是這裡的重點。 因為慈愛和慈悲在本質上是相同的，如果有一個，另一個也會自然具備。不要認為慈悲本身不是根本，而將慈愛視為另一個根本。而是應該將慈愛視為幫助根本增長的因素，就像用水浸潤一樣來理解，這樣似乎更好。因為『慈悲之水就是慈愛』，根本中就存在，註釋中也是如此解釋的。所以，浸潤是指根鬚吸收水分，或者用水澆灌根部，或者將水傾注到根部，用浸潤或滋潤的意思來表達動詞的形式。因此，爲了使慈悲的根本增長，像用水浸潤一樣就是慈愛。因為慈愛之心像水一樣，如果滋潤了慈悲的根本，慈悲就會增長。當關注受苦的眾生，產生希望他們脫離痛苦的慈悲心時，就會希望他們擁有安樂，希望通過慈愛來實現他們的利益和安樂，從而像對待非常珍愛的孩子一樣看待眾生。就像父母對生病的孩子感到痛苦，爲了讓他脫離疾病獲得安樂，不惜辛勞，不產生辛苦的概念，而是認為這種方法對孩子有益，從而樂於為之付出一樣。菩薩對眾生懷有慈愛之心，就會……
【English Translation】 Just as those who depend on the maturation of karma to obtain life are unable to mature sentient beings, or like the Shravakas and Pratyekabuddhas, they cannot benefit sentient beings because the continuity of life is interrupted. If there is no great compassion like a root, then the five, from patience like a trunk to maturing sentient beings like a fruit, are impossible to arise. If there is a root, the others will follow, just as when the root of a tree is moistened by water, the root becomes stable and grows, and then from the trunk to the fruit, it will grow extensively. The root is the water of compassion, or being moistened by water. In the 'Commentary on Steadfast Intelligence,' it says that moistening is loving-kindness. Some commentaries say that moistening is like the fine roots of a tree absorbing water from the soil, causing the tree to grow, which is known as drinking with the feet, and is explained as being like the root of the root. Although it is also like that, that belongs to the category of the root itself, and the root of compassion itself is what is being discussed here. Because loving-kindness and compassion are the same in nature, if one exists, the other will naturally be complete. Do not think that compassion itself is not the root, and identify loving-kindness as another root. Rather, it is better to understand loving-kindness as a factor that helps the root grow, like moistening with water. Because 'the water of compassion is loving-kindness,' it exists in the root, and the commentary also explains it in the same way. Therefore, moistening refers to the roots absorbing water, or watering the roots, or pouring water into the roots, using the meaning of moistening or wetting to express the verb form. Therefore, in order to make the root of compassion grow, like moistening with water is loving-kindness. Because the mind of loving-kindness is like water, if it moistens the root of compassion, compassion will grow. When focusing on suffering sentient beings, generating the compassion that wishes them to be free from suffering, one will wish them to have happiness, and wish to accomplish their benefit and happiness through loving-kindness, thereby seeing sentient beings as very precious children. Just as parents feel pain for a sick child, and strive to find ways for him to be free from illness and obtain happiness, without generating the concept of hardship, but thinking that this method is beneficial to the child, and thus delight in devoting themselves to it. A Bodhisattva with loving-kindness towards sentient beings will...
ཞན་དོན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་འདིའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདེ་བ་ཡི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པ་ཡིས། དེས་ཅི་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས། གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་བདག་མེད་གཉིས་དང་མངོན་ཤེས་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་དོན་སེམས་དཔའི་ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དུ་མ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པར་ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པར་བཏབ་པས། སྨོན་པའི་ལོ་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་རྙིང་པ་རྣམས་འདོར་བ་དང་སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལོ་མ་གསར་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལེན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་འབྲས་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་མངོན་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་བླང་བའི་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་མེ་འབྲས་དེ་གཉིས་དོན་ཡོད་པའམ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་བྱ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེར་ལེན་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ས་ཆུ་སོགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་ 2-241b འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་དབང་གིས་འགྲུབ་བོ། ། 讚頌悲心功德 དྲུག་པ་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་རིགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་བཟོད་དཀའོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དོན་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་འདི་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའམ་
【現代漢語翻譯】 此外，對於體驗身心痛苦，如果懷著為他人利益著想的慈悲心，認為這是爲了他人而承受，那麼這並非痛苦，而是應當欣然接受的殊勝之舉，從而獲得快樂的認知。這樣，對於任何事物都能忍受的寬廣而茂盛的忍耐之樹就會生長起來。像這樣，由於忍耐之樹寬廣茂盛地生長，如理作意以無我二諦、神通、色身等二諦所涵蓋的無量無數的利他方便之門，從而使利他菩薩的廣大枝葉得以繁茂。並且，由於這種原因，爲了眾生的利益，不間斷地行持利益和安樂的廣大願力之流，在無數劫中不斷種下。捨棄先前狹小陳舊的願力之葉，不斷採納比先前更為廣大的新的願力之葉，從而成就出生和成熟他人的果實。爲了成就這兩種願力，顯現出出生的花朵，並且要知道，這些接受出生的所依能使無量眾生完全成熟，從而使果實，也就是這兩種果實變得有意義或產生。就像樹木也依靠自身的近取因，以及土地、水等俱生助緣而產生花朵和果實一樣，菩薩的出生和使他人成熟，是依靠菩薩自身的願力，以及所化眾生這二者的力量而成就的。 讚頌悲心功德 第六，讚頌悲心的功德，其中分為三個方面： общей 概述，難以理解的 особенное 特別解釋。首先，偉大的功德產生：偉大的悲心是究竟的果位，是佛陀果位的功德，是十力和四無畏等無量功德的本性。因此，誰不會對眾生生起悲心呢？應該生起悲心。如果認為對眾生生起悲心，自己也會爲了他們的利益而承受難以忍受的痛苦，那麼並非如此。因為，爲了這些眾生的利益，即使是痛苦也是可以忍受的。像這樣，這些菩薩爲了眾生的利益，由於悲心的力量，即使是痛苦，也不同於其他的痛苦。而是由慈愛所生起的。
【English Translation】 Furthermore, experiencing the suffering of body and mind, if one has the intention to benefit others with loving-kindness, thinking that this is for the sake of others, then this is not suffering, but a supreme act to be gladly accepted, thereby gaining the perception of happiness. In this way, the vast and flourishing tree of patience, which can endure anything, will grow. Like this, because the tree of patience grows vast and luxuriant, by properly contemplating the immeasurable and countless doors of skillful means for benefiting others, encompassed by the two truths of selflessness, clairvoyance, and the form body, the vast branches of the altruistic Bodhisattva will flourish in various ways. And, because of this reason, for the sake of sentient beings, the great stream of aspirations that continuously brings benefit and happiness is planted unceasingly for countless lifetimes. Abandoning the old, small leaves of aspiration from before, and continuously adopting new leaves of aspiration that grow ever larger than before, thereby accomplishing the fruit of birth and ripening others. In order to accomplish these two kinds of aspiration, the flowers of birth manifest, and one should know that these bases for taking birth enable limitless sentient beings to fully ripen, thereby making the fruits, that is, these two kinds of fruits, meaningful or arising. Just as trees also produce flowers and fruits by relying on their own immediate cause and the co-operative conditions such as earth and water, the Bodhisattva's birth and the ripening of others are accomplished by the power of the Bodhisattva's own aspirations and the power of both the objects, sentient beings. Praising the Merit of Compassion Sixth, praising the merit of compassion, which is divided into three aspects: general overview and specific explanation of what is difficult to understand. First, the arising of great qualities: Great compassion is the ultimate fruit, the qualities of the Buddha's state, the nature of the source of immeasurable qualities such as the ten powers and four fearlessnesses. Therefore, who would not generate compassion for sentient beings? One should generate compassion. If one thinks that by generating compassion for sentient beings, one will also endure unbearable suffering for their benefit, then it is not so. Because, for the benefit of these sentient beings, even suffering is bearable. Like this, these Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, due to the power of compassion, even suffering is not like other suffering. Rather, it is generated by loving-kindness.
སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འཛད་ཅིང་། ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་ཉན་རང་ 2-242a ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ལའང་ཡིད་ནི་མི་ཆགས་ཤིང་མི་གནས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་མས་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་གང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་སོགས་ལ་ཆགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་བྱམས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དྲག་ཏུ་རྡོལ་བའམ་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ལ་འཕྱན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐར་པར་འདྲེན་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ 2-242b ཆེས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་རང་སངས་རྒྱས་པའམ་རང་གིས་རྟོགས་པའི། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་ལས་ཀྱང་འདས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གང་དུ་གཞན་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས
【現代漢語翻譯】 因為從痛苦中，所有的痛苦逐漸消失，並且產生超越聲聞、緣覺等一切世間的無量安樂。第二，關於不執著的功德，如果有人認為生起慈悲心就會對眾生產生執著，從而變成束縛，那不是這樣的。因為慈悲心完全佔據內心的慈愛菩薩們，不像聲聞、緣覺那樣，即使對於寂滅痛苦的涅槃也不執著、不住留，更何況像世間人那樣執著於世間有漏的安樂和自己的身體、性命呢？因此，對於輪迴和涅槃的任何事物都不執著。第三，關於殊勝的功德，世間母親對孩子的慈愛等等，那樣的慈愛並非沒有過失，也不是超世間的。因為對孩子等產生執著，爲了他們的利益而造惡業，並且對與他們不合的人產生嗔恨等等，與煩惱混雜在一起，所以並非完全沒有過失。並且因為具有對法和補特伽羅的實執愚癡，所以不是超世間的。具有智慧的菩薩們由於對眾生的慈愛而產生的慈愛，是沒有過失且超世間的。如何是沒有過失的呢？對於被痛苦三苦的巨浪猛烈衝擊或攪動的輪迴大海中漂泊，以及依賴於不瞭解四聖諦的巨大黑暗的世間人，爲了引導他們解脫而展示偉大方便的菩薩的慈悲和慈愛，怎麼會不是沒有過失呢？這是對沒有過失的至高確信。如何是超世間的呢？在這個世間，即使對於具有敏銳根器、證悟不退轉智慧的獨覺阿羅漢，也沒有那樣的慈愛，更何況是其他的聲聞和世間人呢？那樣的慈愛怎麼會不是超世間的呢？超世間甚至超越了聲聞、緣覺，更不用說超越世間人了。第二，關於在何處為利他而受苦也能產生快樂的詳細解釋是，菩薩通過無有痛苦等來展示。菩薩們安住于…… 因為從痛苦中，所有的痛苦逐漸消失，並且產生超越聲聞、緣覺等一切世間的無量安樂。第二，關於不執著的功德，如果有人認為生起慈悲心就會對眾生產生執著，從而變成束縛，那不是這樣的。因為慈悲心完全佔據內心的慈愛菩薩們，不像聲聞、緣覺那樣，即使對於寂滅痛苦的涅槃也不執著、不住留，更何況像世間人那樣執著於世間有漏的安樂和自己的身體、性命呢？因此，對於輪迴和涅槃的任何事物都不執著。第三，關於殊勝的功德，世間母親對孩子的慈愛等等，那樣的慈愛並非沒有過失，也不是超世間的。因為對孩子等產生執著，爲了他們的利益而造惡業，並且對與他們不合的人產生嗔恨等等，與煩惱混雜在一起，所以並非完全沒有過失。並且因為具有對法和補特伽羅的實執愚癡，所以不是超世間的。具有智慧的菩薩們由於對眾生的慈愛而產生的慈愛，是沒有過失且超世間的。如何是沒有過失的呢？對於被痛苦三苦的巨浪猛烈衝擊或攪動的輪迴大海中漂泊，以及依賴於不瞭解四聖諦的巨大黑暗的世間人，爲了引導他們解脫而展示偉大方便的菩薩的慈悲和慈愛，怎麼會不是沒有過失呢？這是對沒有過失的至高確信。如何是超世間的呢？在這個世間，即使對於具有敏銳根器、證悟不退轉智慧的獨覺阿羅漢，也沒有那樣的慈愛，更何況是其他的聲聞和世間人呢？那樣的慈愛怎麼會不是超世間的呢？超世間甚至超越了聲聞、緣覺，更不用說超越世間人了。第二，關於在何處為利他而受苦也能產生快樂的詳細解釋是，菩薩通過無有痛苦等來展示。菩薩們安住于……
【English Translation】 Because from suffering, all sufferings gradually cease, and immeasurable happiness arises that transcends all worlds, including Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). Secondly, regarding the merit of non-attachment, if one thinks that generating compassion will lead to attachment to sentient beings, thus becoming a bondage, that is not the case. Because compassionate Bodhisattvas whose minds are completely filled with loving-kindness, unlike Shravakas and Pratyekabuddhas, do not cling to or dwell even in Nirvana, which pacifies suffering, how much less would they cling to worldly contaminated pleasures and their own bodies and lives like ordinary people? Therefore, they are not attached to anything in Samsara (cyclic existence) or Nirvana. Thirdly, regarding the superior merit, the love of a mother for her child in the world is not without fault, nor is it transcendental. Because one becomes attached to children and engages in negative actions for their sake, and harbors hatred towards those who disagree with them, etc., it is mixed with afflictions and therefore not entirely without fault. And because it is accompanied by ignorance that grasps at the self of phenomena and persons, it is not transcendental. The love that arises from the compassion of wise Bodhisattvas for sentient beings is faultless and transcendental. How is it faultless? For those worldly beings who are tossed about in the great ocean of Samsara, violently stirred by the waves of the three sufferings, and who rely on the great darkness of not understanding the Four Noble Truths, how could the compassion and love of Bodhisattvas, who display great means to lead them to liberation, not be faultless? It is the supreme conviction of faultlessness. How is it transcendental? In this world, even the Pratyekabuddha Arhats (Solitary Conquerors) who have sharp faculties and realize non-regressing wisdom do not have such love, how much less do other Shravakas and worldly beings? How could such love not be transcendental? Transcendental even beyond Shravakas and Pratyekabuddhas, needless to say, it is transcendental beyond worldly beings. Secondly, the detailed explanation of how suffering for the sake of others also brings happiness is that Bodhisattvas demonstrate it through the absence of suffering, etc. Bodhisattvas abide in... Because from suffering, all sufferings gradually cease, and immeasurable happiness arises that transcends all worlds, including Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). Secondly, regarding the merit of non-attachment, if one thinks that generating compassion will lead to attachment to sentient beings, thus becoming a bondage, that is not the case. Because compassionate Bodhisattvas whose minds are completely filled with loving-kindness, unlike Shravakas and Pratyekabuddhas, do not cling to or dwell even in Nirvana, which pacifies suffering, how much less would they cling to worldly contaminated pleasures and their own bodies and lives like ordinary people? Therefore, they are not attached to anything in Samsara (cyclic existence) or Nirvana. Thirdly, regarding the superior merit, the love of a mother for her child in the world is not without fault, nor is it transcendental. Because one becomes attached to children and engages in negative actions for their sake, and harbors hatred towards those who disagree with them, etc., it is mixed with afflictions and therefore not entirely without fault. And because it is accompanied by ignorance that grasps at the self of phenomena and persons, it is not transcendental. The love that arises from the compassion of wise Bodhisattvas for sentient beings is faultless and transcendental. How is it faultless? For those worldly beings who are tossed about in the great ocean of Samsara, violently stirred by the waves of the three sufferings, and who rely on the great darkness of not understanding the Four Noble Truths, how could the compassion and love of Bodhisattvas, who display great means to lead them to liberation, not be faultless? It is the supreme conviction of faultlessness. How is it transcendental? In this world, even the Pratyekabuddha Arhats (Solitary Conquerors) who have sharp faculties and realize non-regressing wisdom do not have such love, how much less do other Shravakas and worldly beings? How could such love not be transcendental? Transcendental even beyond Shravakas and Pratyekabuddhas, needless to say, it is transcendental beyond worldly beings. Secondly, the detailed explanation of how suffering for the sake of others also brings happiness is that Bodhisattvas demonstrate it through the absence of suffering, etc. Bodhisattvas abide in...
་སྐབས་དེར་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་ཞེས་སམ་ཡང་ན་འགྲེལ་བ་ལྟར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། བརྩེ་བས་གཞན་གྱིས་དོན་དུ་རང་གི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་སྐྲག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་བཟོད་དཀའ་ལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་བསལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཅན་བྱས་པ་ལོག་པར་གཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱང་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟུང་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་གནས་སྐབས་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ 2-243a ཚོགས་མྱོང་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་མང་པས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་ན་རང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནམ་ཡང་ག་ལ་ཐར་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡོད་དེ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པར་སྙིང་རྗེ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་སྟོན་དགོས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རེག་ནས་ཞེས་པའི་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་རེག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་མེད་པས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ཕུལ་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལྟར་བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་ལྷ་ 2-243b དང་མི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་དོན་བྱས་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཡང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཤེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་ས
【現代漢語翻譯】 當時即使自己沒有痛苦，或者如解釋所說，爲了消除他人的痛苦，因為慈悲而使自己的心為他人受苦，這並不值得恐懼。這是因為，心胸狹窄的人如果仔細思考眾生的痛苦，會感到非常恐懼和難以忍受。由於眾生數量無限，痛苦也無限，他們會想：『誰能消除這些痛苦呢？』並且，施捨頭和肢體，以及以惡報善的行為也難以忍受。如果受生於輪迴，就必須經歷生老病死，即使在當下，也必須體驗各種痛苦。許多眾生充滿痛苦，如果將他們的痛苦視為自己的負擔，他們會想：『我何時才能從痛苦中解脫呢？』因此，不要灰心喪氣。為什麼呢？因為僅僅是剛才所說的因慈悲而產生的痛苦，最初在勝解行地時，就會產生普遍的恐懼。這是因為他們尚未獲得自他平等的境界，並且尚未理解輪迴及其所有痛苦的空性。因此，對於具有菩薩種性的人來說，不應主要展示輪迴的痛苦和厭惡，而應主要展示慈悲和如幻的法，以及讚歎佛和菩薩的功德，正如經中所說的那樣。 『觸已』是指在證得初地時，觸證法界，通達其周遍的體性。此時，由於獲得了自他平等的境界，出於慈悲，爲了救護其他眾生的痛苦，即使親自承受地獄的痛苦，那也成爲了救護他人的行為。因此，對於菩薩來說，那個因（指承受痛苦）本身會轉變為巨大的快樂。這種快樂是世間天人、人類和聲聞、緣覺所沒有的，因此它成爲了所有快樂中最殊勝和卓越的。因此，由慈悲所產生的痛苦會勝過天人等世間的所有快樂，而那些只為自己利益而努力的聲聞、緣覺阿羅漢們，卻沒有這樣的快樂，這難道不是一件非常奇妙的事情嗎？ 如上所述，從證得果位開始，就不會再畏懼輪迴的痛苦。然而，如果僅從勝解行地的角度思考輪迴的自性，雖然知道痛苦巨大，但由於種姓的...
【English Translation】 At that time, even if one does not have suffering oneself, or as the explanation says, in order to eliminate the suffering of others, the suffering that one's own mind undergoes for the sake of others due to compassion is not something to be feared. This is because those of small minds, if they carefully consider the suffering of sentient beings, will feel extremely frightened and unbearable. Since the number of sentient beings is infinite, and their suffering is also infinite, they will think, 'Who can eliminate these sufferings?' Furthermore, giving away one's head and limbs, and repaying kindness with evil, are also unbearable. If one takes birth in samsara, one must experience birth, aging, sickness, and death, and even in the present moment, one must experience various kinds of suffering. Many sentient beings are full of suffering, and if one takes their suffering as one's own burden, they will think, 'When will I ever be liberated from suffering?' Therefore, one should not be discouraged. Why? Because the suffering that arises from compassion, as just mentioned, initially in the stage of aspiring practice, there is only the arising of universal fear. This is because they have not yet attained the state of equality between self and others, and have not understood the emptiness of samsara and all its sufferings. Therefore, for those with the lineage of Bodhisattvas, one should not primarily show only the suffering and aversion of samsara, but should mainly show compassion and illusion-like Dharma, and praise the qualities of Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the sutras. 'Having Touched' refers to touching the Dharmadhatu upon attaining the first Bhumi, realizing its all-pervading nature. At this time, due to obtaining the state of equality between self and others, out of compassion, in order to save the suffering of other sentient beings, even if one personally endures the suffering of hell, that becomes an act of saving others. Therefore, for a Bodhisattva, that cause (referring to enduring suffering) itself transforms into great happiness. Such happiness is not possessed by worldly gods, humans, and Shravakas and Pratyekabuddhas, therefore it becomes the most supreme and excellent of all happiness. Therefore, the suffering generated by compassion surpasses all the happiness of the world, such as gods and humans, and what could be more wondrous than the fact that those Shravakas and Pratyekabuddha Arhats who only strive for their own benefit do not possess such happiness? As mentioned above, from the attainment of the Bhumis onwards, one will no longer fear the suffering of samsara. However, if one only thinks about the nature of samsara from the perspective of the stage of aspiring practice, although one knows that the suffering is great, due to the lineage of...
ྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བསམས་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟའི་བར་རང་གཞན་ཀུན་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་མྱོང་། རེས་བདེ་བའང་ཅི་རིགས་མྱོང་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཕན་གནོད་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མ་འོངས་པའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མི་འཛད་མོད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གསར་དུ་འབྱུང་བའང་དེ་སྙེད་དུ་མི་འཛད་པས། དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་གོ་ཆའི་ 2-244a སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལེན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བྱིན་པ་ཡིས། དངོས་པོ་རང་གིས་མི་འཆང་བར། ཕར་གཏོང་བའམ་བྱིན་པ་ན་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་སྦྱིན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལ་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་བཏང་བའི་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མི་ནུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ 2-244b པ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁ
ས་ལེན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་དུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་ཞེས་པ་འོག་གི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་འདི་གསུམ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡར་སྦྱར་ཏེ་བརྩེ་བའི་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་འཕེལ་བ་གསུམ་ནི། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་གསུམ་འཕེལ་བ་ནི། བསམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལོ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བསམ་པ་བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཏེ། དཔེར་ན་མས་བུ་ལ་ཟས་ནོར་སྦྱིན་པའི་ཚེ་བྱམས་པའི་དབང་གིས་མ་དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ 2-245a འཕེལ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དེ་ཡི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་སྦྱིན་པར་འདོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཀྱང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་དེའི་རེ་བ་སྐོང་ནུས་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བདེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་དུ་བླངས་བས་རང་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། དཔེར་ན་མི་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་ལ་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་འདི་ལྟར་ལེ་ལོ་མ་བྱེད་པར་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བས་ཆེན་པོ་རྒྱ
【現代漢語翻譯】 不會變成懶惰，而是承擔他人的一切痛苦。具有慈愛的菩薩的佈施，無論是慈悲的佈施，還是享用，下面的『增長』一詞是結尾的說明，因此這三者各自向上結合，做了慈愛的佈施，慈悲就會增長，佈施會增長，享用會增長，這三種增長的原因是：由於慈悲的力量而行佈施，生生世世慈悲越來越增長；由於慈悲的力量，生生世世佈施不斷絕，越來越增長；由於佈施的力量，生生世世享用越來越增長。由此，三種安樂的果實增長：心想消除眾生的痛苦，從慈悲出發，生起要讓眾生安樂的慈愛之心，因此在行佈施時，菩薩心中由慈愛產生的安樂增長，例如母親給孩子食物和財物時，由於慈愛，母親心中會生起喜悅一樣。然後，由於佈施而攝受眾生，由此產生的安樂增長：菩薩看到佈施對眾生有利益，心中會增長特殊的安樂，並且由於佈施的力量，菩薩們變得具有不缺乏享用的能力，從而能夠利益眾生。因此，由此產生的安樂在菩薩們心中增長，如果沒有享用，即使想佈施也無法滿足他人的期望，但因為有享用，看到能夠滿足他人的期望，特殊的喜悅就會增長。因此，菩薩們利益他人越多，那本身就變成他們的喜樂，因此承擔消除他人的痛苦，自己也會變得安樂，因此即使捨棄身體和享用，也不是痛苦，而是顯現為安樂。這些菩薩們行佈施的方式，例如一個懶惰的人，一位偉大的朋友教導他說：『你不要這樣懶惰，要這樣做。』菩薩們以慈悲心行佈施時，就這樣以慈悲心行各種各樣偉大的佈施。 2-245a
【English Translation】 It will not turn into laziness, but will take on all the sufferings of others. The generosity of a compassionate Bodhisattva, whether it is the generosity of love or enjoyment, the word 'increase' below is the explanation of the end, so these three are combined upwards respectively, and when the generosity of love is done, compassion will increase, generosity will increase, and enjoyment will increase. The three reasons for this increase are: because of the power of compassion, generosity is practiced, and compassion increases more and more in every lifetime; because of the power of compassion, generosity is continuous in every lifetime and increases more and more; because of the power of generosity, enjoyment increases more and more in every lifetime. From this, the three fruits of happiness increase: thinking of eliminating the suffering of sentient beings, from compassion, the mind of loving-kindness arises to bring happiness to sentient beings, so when giving generosity, the happiness arising from loving-kindness increases in the Bodhisattva's mind, just as when a mother gives food and wealth to her child, joy arises in the mother's heart because of love. Then, because of the generosity, sentient beings are accepted, and the happiness generated by this increases: when the Bodhisattva sees that generosity benefits sentient beings, special happiness increases in his mind, and because of the power of generosity, Bodhisattvas become capable of benefiting sentient beings without lacking enjoyment. Therefore, the happiness generated by this increases in the minds of Bodhisattvas. If there is no enjoyment, even if one wants to give, one cannot fulfill the expectations of others, but because there is enjoyment, seeing that one can fulfill the expectations of others, special joy increases. Therefore, the more Bodhisattvas benefit others, the more it becomes their own joy and happiness. Therefore, taking on the elimination of the suffering of others makes oneself happy. Therefore, even if one gives up one's body and enjoyment, it is not suffering, but appears as happiness. The way these Bodhisattvas practice generosity is like a lazy person being taught by a great friend: 'Don't be lazy like this, do this.' When Bodhisattvas practice generosity with compassion, they practice all kinds of great generosity with compassion in this way. 2-245a
ས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་རྣམ་སྨིན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་ལེན་པ་པོ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པའི་བདེ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཡང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བར་བྱ་བ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ 2-245b དྲང་བར་བྱ་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་རིམ་པར་བཀྲི་བའམ་འཁྲིད་པར་བྱ་ཞེས། སེམས་ཅན་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ། །སེམས་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་བདེ་བར་མཐོང་ན་མི་དགའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་རང་ཉིད་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་གཅེས་པ་ཤིན་ཏུ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་རང་གིས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ཉིད་བདེ་བར་བྱས་པའི་བདེ་བ་དེས་བདག་རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མས་བུ་ལ་སྨན་བཙལ་ཏེ་བྱིན་ནས་བུ་ནད་ལས་གྲོལ་ཏེ་བདེ་བ་ན་མ་དེ་ཉིད་སེམས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲི་མེད་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་ནད་ཀྱང་དེ་སྲིད་དུ་མི་འཚོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་མ་ཆགས་པ་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་དེས། དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྦྱིན་པ་གང་དང་གང་བྱ་བ་ལ། འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བསླབ་བྱ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་དངོས་པོ་འདི་དང་འདི་དག་རང་གིས་འཆང་བའི་བདེ་བ་མི་འདོད་པ་དང་། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས་ཞེས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུས་སྦྱིན་པ་ 2-246a སློབ་མ་ལྟ་བུ་ལ་འདོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། དོན་འདྲ་ལ་གོ་བདེ་བས་འདི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཆོག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བདེ་བར་བྱས་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་རང་འབའ་ཞིག་ལ་ཐོབ་པར་རེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་མི་འདོད་པར་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གཞན་བདེ་བས་རང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གཞན་ལ་གཏོང་བ
【現代漢語翻譯】 應如是行佈施，並使佈施的果報也如此增長。以佈施使眾生得以成熟，接受佈施者心滿意足，佈施者也因佈施圓滿而感到快樂，從而使自他二者皆得安樂。應引導其他眾生行持積累福德與智慧之資糧，並逐步引導他們趨向無上菩提之果位。這就像是勸勉和教導那些習慣於佈施的眾生一樣。對於那些心懷嫉妒的眾生，看到他人快樂則不悅，看到他人痛苦則歡喜。然而，菩提心則與之相反，以慈悲心視他人之苦為己苦。若不消除痛苦之人的痛苦，不令其獲得安樂，自己又怎能安樂呢？這就像慈母看到自己心愛的孩子被疾病折磨一樣。因此，以慈愛之心，自己先為其他眾生創造安樂，以他們獲得安樂的喜悅來使自己也感到安樂。就像母親為孩子尋藥並餵食，孩子脫離病痛獲得安樂，母親的心也隨之安樂一樣。正如無垢稱菩薩所說：『乃至一切眾生的疾病未癒，我的疾病也不會痊癒。』以上是對『不執著』的詳細解釋。具有慈悲心的菩薩們，以慈悲心為導師，如同導師一般，時時教導應如何行持佈施，如同教導一般，告誡他們不要貪戀自己所擁有的安樂，而應以自己的受用使他人獲得安樂。這裡雖然將慈悲比作導師，將佈施比作學生接受教導，但其意義是相同的，這樣解釋也易於理解。如果以自己的受用使他人獲得安樂，卻期望其果報只屬於自己，那麼這樣的佈施就不是菩薩的行為。菩薩不將自利與利他視為 अलग अलग (藏文)， अलग अलग (梵文天城體)， alaga alaga (梵文羅馬擬音)， अलग अलग (漢語字面意思：不同) ，而是視他人之苦為己苦，他人之樂為己樂。因此，佈施受用所產生的果報，也應迴向給一切眾生，愿他們得以成熟並獲得安樂。
【English Translation】 One should practice generosity in this way, and also cause the fruition of generosity to increase in this way. By means of generosity, sentient beings are brought to maturity, and the recipients are filled with joy and contentment. The giver also experiences happiness through the perfection of generosity, thus bringing happiness to both oneself and others. One should always guide other sentient beings to accumulate the collections of merit and wisdom, and gradually lead them to the state of unsurpassed Bodhi. This is like encouraging and exhorting those who are accustomed to the force of generosity. Sentient beings who are jealous are unhappy when they see others happy, and happy when they see others suffer. However, Bodhicitta (the mind of enlightenment) is the opposite of that. With compassion, one regards the suffering of others as one's own suffering. If one does not remove the suffering of those who suffer and does not bring them happiness, how can one be happy oneself? It is like a loving mother whose beloved child is tormented by illness. Therefore, with love, one first creates happiness for other sentient beings, and the happiness of their being happy makes oneself happy. It is like a mother who seeks medicine for her child and gives it to him, and when the child is freed from illness and is happy, the mother herself feels happy. Similarly, the Bodhisattva Immaculate Fame (Drimed Drakpa) said: 'As long as the diseases of all sentient beings have not been healed, my own disease will not be cured.' The above is a detailed explanation of 'non-attachment.' Compassionate Bodhisattvas, with compassion as their teacher, are like a teacher who always teaches what generosity should be practiced, saying, 'Do this and that.' They teach and instruct others not to desire the happiness of possessing these things themselves, but to make others happy with their own possessions. Here, although compassion is compared to a teacher and generosity is compared to a student receiving instruction, the meaning is the same, and it is easy to understand this way. If one makes others happy with one's possessions, but expects the result to be obtained only by oneself, then such generosity is not the nature of a Bodhisattva. Bodhisattvas do not regard self-interest and the interest of others as अलग अलग (Tibetan), अलग अलग (Sanskrit Devanagari), alaga alaga (Sanskrit Romanization), अलग अलग (Chinese literal meaning: different), but regard the suffering of others as their own suffering, and the happiness of others as their own happiness. Therefore, the result of giving possessions should also be dedicated to all sentient beings, so that they may be matured and become happy.
་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ན་གཞན་ལ་མི་སྨིན་པ་ཞིག་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་མིན་པས་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་དེ་བདག་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའང་འདོད་པ་མིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བས་བདག་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི། རང་གཅེས་འཛིན་དུག་དང་འདྲ་བར་སྤངས་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་འདོམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་ན། གཞན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་དང་དེས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་འདོམས་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ 2-246b གཞན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་འཕྲད་པ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟར་བདག་གི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་རང་ཉིད་ཉམས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་མི་སྤྱོད་པར། གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟོས་ལ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གཞན་ལ་གཏོང་གི་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ན། ཚེ་ཕྱི་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེ་འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་ན་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ནི་སྦྱིན་པ་མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ལན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་མིན་པ་འདྲ་ལ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ལན་ལ་བལྟས་པ་ནི། གཞན་ལ་སྙིང་རྗེས་བདག་གི་ཆའམ་འོས་མ་ཡིན་པས། སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ 2-247a འབྲ
【現代漢語翻譯】 是這樣的。如果它沒有成熟到其他人身上，由於我和眾生的利益並非不同，因此我也不希望果實的安樂降臨到我自己身上。因為那些眾生安樂，我也會變得安樂，因此我像拋棄毒藥般拋棄自愛執，極其珍愛他人的菩薩們的足跡。我佈施時會囑咐說：『愿佈施及其果報都給予眾生。』因此，如果佈施你爲了我獲得受用等而有所作為，那麼就讓它在其他眾生身上結出豐碩的果實吧，這樣就是幫助了我。』以慈悲之心，以囑咐佈施的方式，將佈施及其果報都給予他人。這樣，佈施的果報也從內心深處給予其他眾生，即使佈施者菩薩不貪圖自身利益，不希望受用，但受用極其豐盛，與美好的事物相遇，這也是因果緣起的規律。即使如此，我也不貪求有漏的受用安樂，而是希望通過受用財富，生生世世都能持續不斷地利益眾生。我總是以慈愛之心，不為自己享樂而使用自己的所有，而是完全給予他人。看啊，因此你應該知道，我並不追求佈施的果報。如果你僅僅將受用的事物給予他人，而不給予佈施的果報，那麼你就不會成為來世不執著於一切受用事物，對佈施感到極度歡喜的菩薩。因為，如果今生哪怕只有一瞬間，對佈施沒有興趣，心懷不願佈施的想法，那就不是以慈悲心爲了他人而對佈施感到歡喜了。佈施你似乎並非不給予未佈施之物的果報，而是帶有期待。這樣，期待佈施果報的回報，並非以慈悲心給予他人我的那份或應得之物。佈施你因為不期待回報，所以你... 是果報。
【English Translation】 It is like this. If it does not mature to others, since my benefit and the benefit of sentient beings are not different, I do not wish the happiness of the fruit to come to myself. Because those sentient beings are happy, I will also become happy. Therefore, I abandon self-cherishing like abandoning poison, and follow the footsteps of Bodhisattvas who cherish others greatly. When I give, I instruct: 'May the giving and its results be given to sentient beings.' Therefore, if giving, you do something for me to have enjoyment, etc., then let it become a very fruitful result in those other sentient beings, and that will have helped me.' With compassion, in the manner of instructing giving, the giving and its results are given to others. In this way, the result of giving is also given from the depths of the heart to other sentient beings. Even if the giver, the Bodhisattva, does not crave his own benefit and does not wish for enjoyment, it is the nature of cause and effect that enjoyment is very abundant and encounters good things. Even when that happens, I do not desire the happiness of enjoying contaminated things, but I only desire to have the ability to continuously benefit sentient beings through the generations by means of that enjoyment and wealth. I always give all my possessions to others with love, not using them for my own enjoyment. Look, therefore you should know that I do not seek the fruit of that giving. If you only give the objects of enjoyment to others, but do not give the fruit of giving, then you will not become a Bodhisattva who is not attached to all objects of enjoyment in future lives and is extremely happy with giving. Because, if even for a moment in this life, there is no interest in giving and there is a mind that does not want to give, then it is not being happy with giving for the sake of others with compassion. Giving, you seem to be not giving the result to what has not been given, but with expectation. In this way, expecting the reward of the fruit of giving is not giving my share or what is due to others with compassion. Giving, you, because you do not expect reward, therefore you... is the result.
ས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བདག་གིར་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སྨྲས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དོན་དུ་མ་ཆགས་པར་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྔགས་པ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ཕྲོགས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་བསད་ནས་དེའི་ཤ་སྦྱིན་པ་དང་། སློང་བ་པོ་ལ་བརྙས་ཤིང་བཀྲེས་པ་ལྟོགས་པ་སོགས་ཚིག་གིས་སྨད་ནས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་སྦྱིན་པའོ། །དག་པའི་གནས་སམ་གཞི་སྦྱིན་པ་ནི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་དག་ཅིང་གཙང་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱས་པས་སྦྱིན་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་རང་གི་འཁོར་གྱི་འགྲོ་བ་བུ་སྨད་དང་བྲན་གཡོག་སོགས་ལ་གནོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བཏང་ནས་དེ་དག་གི་སྐལ་པ་མི་བཞག་པའམ། ཆུང་མ་དང་བུ་སོགས་གཞན་ལ་གཏོང་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་དང་མི་འགལ་བའམ་མཐར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་གཏོང་གི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་ 2-247b བསྔལ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་སོགས་མ་རུང་བ་ལ་འཁོར་སྦྱིན་པ་སོགས་མདོར་ན་རང་ལ་དབང་བའི་འཁོར་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པའོ། །འཚོལ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་གིས་ཆེད་དུ་མ་སློང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་ཀྱི་སྦྱིན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་འཚོལ་བའམ། འདི་ལ་སྦྱིན་འདི་ལ་མི་སྦྱིན་ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདམ་ནས་འཚོལ་ཞིང་མི་སྦྱིན་པར། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྙོམས་པར་སྦྱིན་པའོ། །གོས་པ་མེད་པའམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་དག་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས། ཐམས་ཅད་གཏོང་བའམ་མཐའ་དག་པ་གཏོང་བ་སོགས་དགུ་སྟེ། མཐའ་དག་གཏོང་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་གཏོང་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པའོ། །རྒྱས་པར་རམ་རྒྱ་ཆེ་བར་གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཏོང་
【現代漢語翻譯】 『甚至成熟的果報也不據爲己有，而是完全佈施給他人。』以慈悲佈施的方式，對於身體、受用和一切善根，不為自己執著，而是完全佈施給他人，這就是修習心性的方法。總結並讚歎以慈悲佈施的功德，即『菩薩們的慈愛』等三頌。菩薩們的慈愛所行的佈施有六種：不違背正法，即不損害他人而行佈施。例如，從他人處搶奪來佈施，宰殺眾生后佈施其肉，或者對乞討者傲慢，以言語責罵飢餓者等，使其內心痛苦而行佈施等，這些都是不利益其他眾生的行為，應該如法行善佈施。清凈的處所或基礎佈施，即不佈施未經觀察的物品，如毒藥和武器等不清凈之物，而是經過觀察后，佈施清凈的物品。利益的佈施，即通過佈施來引導他人行善，使佈施的對象在來世獲得人天果報的安樂，並且佈施不會損害自己的眷屬，如子女和僕人等，不會剝奪他們的份額，或者即使將妻子和子女佈施給他人，也不會違揹他們的意願，或者最終不會讓他們遭受巨大的痛苦，而是知道他們不會因此而極度痛苦。或者將眷屬佈施給夜叉羅剎等不善之輩，總之，不損害自己所擁有的眷屬，即是伴隨著守護而行佈施。不尋求的佈施，即瞭解到眾生的貧困，即使他們沒有特意乞討，也爲了利益他們而從自己的手中佈施，而不是到處尋找佈施的對象，或者不選擇佈施的對象，認為應該佈施給這個人，不應該佈施給那個人，而是不偏袒地平等佈施。不染著或無執著的佈施，即不期待回報和異熟果報而行佈施。這是從清凈過患的角度來闡述的。此外，從功德的角度來看，有完全佈施或徹底佈施等九種。徹底佈施，即內外一切事物，沒有絲毫保留地全部佈施。廣大布施，即不佈施微小和少量的東西，而是佈施眾多而廣大的東西。 『Even the ripening results are not kept for oneself, but are completely given to others.』 In the manner of giving with compassion, one is not attached to one's body, possessions, and all roots of virtue for one's own sake, but completely gives them to others. This is the method of training the mind in the way of giving. Summarizing and praising the merits of giving with compassion, there are three verses, such as 『The loving-kindness of the Bodhisattvas.』 The giving done with the loving-kindness of the Bodhisattvas is of six types: Giving without fault, which means giving without harming others. For example, taking from others to give, killing sentient beings to give their flesh, or being arrogant to beggars, scolding the hungry with words, causing them mental pain, and then giving, etc. These are all actions that do not benefit other sentient beings, and one should give virtuously and properly. Giving a pure place or basis, which means not giving unexamined objects, such as impure things like poison and weapons, but after examination, giving pure and clean objects. Giving that benefits, which means that by giving, one gathers and connects to virtue, so that the object of giving, those sentient beings, will lead to the happiness of higher realms and the fruit of liberation in future lives. Moreover, giving that does not harm one's own retinue, such as children and servants, abandoning all harm and not leaving them their share, or even if giving one's wife and children to others, not going against their wishes, or ultimately knowing that they will not become greatly miserable, and then giving, so that they do not become extremely miserable. Or giving one's retinue to inauspicious beings such as yakshas and rakshasas. In short, not harming the retinue under one's control is giving with subsequent protection. Giving without seeking, which means knowing the poverty of sentient beings, and even if they do not specifically beg, giving from one's own hand for their benefit, rather than seeking the object of giving elsewhere, or not choosing the field of merit, saying, 『I will give to this one, but not to that one,』 but giving equally without partiality. Giving without attachment, which means giving without expecting return or karmic results. This is explained from the aspect of purifying faults. Furthermore, from the aspect of qualities, there are nine types, such as giving completely or giving entirely. Giving entirely means that there is nothing left ungiven, whether external or internal objects. Giving extensively or widely means not giving small or few things, but giving many and vast things.
【English Translation】 『Even the ripening results are not kept for oneself, but are completely given to others.』 In the manner of giving with compassion, one is not attached to one's body, possessions, and all roots of virtue for one's own sake, but completely gives them to others. This is the method of training the mind in the way of giving. Summarizing and praising the merits of giving with compassion, there are three verses, such as 『The loving-kindness of the Bodhisattvas.』 The giving done with the loving-kindness of the Bodhisattvas is of six types: Giving without fault, which means giving without harming others. For example, taking from others to give, killing sentient beings to give their flesh, or being arrogant to beggars, scolding the hungry with words, causing them mental pain, and then giving, etc. These are all actions that do not benefit other sentient beings, and one should give virtuously and properly. Giving a pure place or basis, which means not giving unexamined objects, such as impure things like poison and weapons, but after examination, giving pure and clean objects. Giving that benefits, which means that by giving, one gathers and connects to virtue, so that the object of giving, those sentient beings, will lead to the happiness of higher realms and the fruit of liberation in future lives. Moreover, giving that does not harm one's own retinue, such as children and servants, abandoning all harm and not leaving them their share, or even if giving one's wife and children to others, not going against their wishes, or ultimately knowing that they will not become greatly miserable, and then giving, so that they do not become extremely miserable. Or giving one's retinue to inauspicious beings such as yakshas and rakshasas. In short, not harming the retinue under one's control is giving with subsequent protection. Giving without seeking, which means knowing the poverty of sentient beings, and even if they do not specifically beg, giving from one's own hand for their benefit, rather than seeking the object of giving elsewhere, or not choosing the field of merit, saying, 『I will give to this one, but not to that one,』 but giving equally without partiality. Giving without attachment, which means giving without expecting return or karmic results. This is explained from the aspect of purifying faults. Furthermore, from the aspect of qualities, there are nine types, such as giving completely or giving entirely. Giving entirely means that there is nothing left ungiven, whether external or internal objects. Giving extensively or widely means not giving small or few things, but giving many and vast things.
བའོ། །གཙོ་བོ་གཏོང་བ་ནི། དངོས་པོ་ཉམས་པ་དང་རུལ་བ་དང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བ་མི་གཏོང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དངོས་པོ་བཟང་པོ་གྱ་ནོམ་པ་གཏོང་བ་དང་། རྟག་པར་གཏོང་བ་ནི། དུས་རེས་འགའ་གཏོང་རེས་འགའ་མི་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པར། དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དགའ་བར་གཏོང་བ་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་མེད་པར་སློང་བ་པོ་སུ་ལ་ཡང་གཏོང་མི་གཏོང་མེད་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གཏོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་གཏོང་བ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པས་གཏོང་བ་དང་། དག་པ་ 2-248a གཏོང་བ་ནི་གོང་དུ་དག་པའི་གཞི་སྦྱིན་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་དངོས་པོ་དག་པ་གཏོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་གཏོང་བ་ནི། སྦྱིན་པ་བྱས་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྔོ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དགེ་བ་བསྔོ་བའི་གཏོང་བ་ནི། གོང་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའམ་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའི་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིན་ཅན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། རང་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་ཅན་དག་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིས་དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡུལ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཏོང་བ་པོ་དགའ་བ་ལྟར་དགའ་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། སྤྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བའི་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་མཆིལ་མའི་ 2-248b ཐལ་བ་འདྲ། །བྱིན་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི་གླིང་ཐོབ་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། 說生起悲心因 བདུན་པ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སེར་སྣའི་དབང་གིས་སེམས་རྒྱུད་བཀྲེན་ཅིང་འཇུངས་པར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཟད་གཏོང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སེར་སྣའི་སྐྱོན་དང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་རུངས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོ
【現代漢語翻譯】 主要施捨是：不施捨破損、腐爛和不能使用的物品，而是施捨顏色、形狀、氣味都完美，且是優質和豐富的物品。恒常施捨是：不是有時施捨有時不施捨，而是時時不斷地施捨。歡喜施捨是：不懷慳吝之心，無論向誰乞討，都無有不捨，而是帶著歡喜心施捨。無雜染施捨是：不期待回報和異熟果報而施捨。清凈施捨與前面所說的清凈之基——佈施意義相同，即施捨清凈的物品。迴向菩提施捨是：做了佈施后，不為獲得天界的安樂和聲聞、獨覺的寂滅而回向，而是爲了所有眾生獲得無上菩提而回向，從而趨向于無上菩提。善根迴向的施捨與前面所說的利益有情的佈施意義相同，即以佈施來攝受眾生，使他們趨向或安住于善法。 如此行佈施后產生安樂的方式是：如同對佈施本身感到歡喜的安樂，以及利益他人所產生的歡喜安樂，還有圓滿菩提資糧所產生的歡喜安樂。以這三種安樂而感到滿足，具有慈悲心的菩薩，因為完全施捨自己的所有財產而感到歡喜。像這樣，那些獲得一切所需享用的人，通過享用這些受用，也不會像菩薩那樣感到歡喜。此處所說的『享用者』，是指菩薩佈施的對象，即那些獲得所需之物的人，他們無法像佈施者那樣感到歡喜，經論中是這樣解釋的。一般來說，即使是享受天界圓滿受用的人們，也從未體驗過像菩薩佈施所帶來的歡喜。如《功德寶藏論》中所說：『四洲圓滿莊嚴如唾沫，施後生喜得洲不及彼。』 第七，宣說生起悲心的因：對那些不修持六度波羅蜜多的眾生生起悲心，因為他們被慳吝所控制，心相續變得貧乏和吝嗇，以至於無法施捨少許。因此，以慈悲心宣說慳吝的過患和佈施的功德，從而使他們安住于佈施之法。對於那些具有惡劣秉性、兇殘暴戾、殺生等行為的眾生…
【English Translation】 The main giving is: not giving away damaged, rotten, and unusable items, but giving away items that are perfect in color, shape, and smell, and are of high quality and abundant. Constant giving is: not giving sometimes and not giving at other times, but giving constantly and continuously. Joyful giving is: giving without a miserly mind, without refusing anyone who begs, but giving with joy. Pure giving is: giving without expecting reward or retribution. Pure giving is the same as the previously mentioned pure basis - giving pure items. Dedicating to Bodhi giving is: after giving, not dedicating to obtaining the happiness of the heavens or the liberation of the Shravakas and Pratyekabuddhas, but dedicating to all sentient beings obtaining unsurpassed Bodhi, thereby moving towards unsurpassed Bodhi. Dedicating virtuous roots giving is the same as the previously mentioned benefiting beings giving, that is, gathering sentient beings through giving and causing them to move towards or abide in virtue. The way that happiness arises from giving in this way is: like the happiness of rejoicing in giving itself, and the happiness of benefiting others, and the happiness of perfecting the accumulation of Bodhi. Satisfied with these three kinds of happiness, the Bodhisattva with compassion rejoices in giving away all his possessions. In this way, those who have obtained all the desired enjoyments will not be as happy by enjoying those enjoyments. The 'enjoyers' mentioned here refer to the objects of the Bodhisattva's giving, that is, those who have obtained what they need, and they cannot be as happy as the giver, as explained in the commentaries. In general, even those who enjoy the perfect enjoyments of the heavens have never experienced the joy of the Bodhisattva's giving. As it is said in the 'Collection of Precious Qualities': 'The well-adorned four continents are like spittle dust; rejoicing after giving is not like obtaining the continents.' Seventh, explaining the cause of arising compassion: compassion arises for those sentient beings who do not practice the six paramitas, because they are controlled by miserliness, their mind streams become impoverished and stingy, so that they cannot give even a little. Therefore, with compassion, the faults of miserliness and the merits of giving are proclaimed, thereby causing them to abide in the Dharma of giving. For those beings who have evil dispositions, are cruel and violent, and commit killing, etc...
གས་སྡིག་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་ནས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཞེ་སྡང་གི་སྐྱོན་དང་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བཟོད་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ལས་ལ་དགའ་བའི་ལེ་ལོའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇོག་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས་རྟག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་བདག་དང་གཙང་བ་དང་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་བས་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249a སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་རྐྱེན་ནི་ཁམས་གསུམ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚེ་རབས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུ་བྱེད་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་གང་ཅི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་རྒྱུ་ཞེས་པ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་འགྲེལ་པས་བཤད་ཅིང་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞིང་། བག་ཉལ་དེ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བའང་དེའོ། །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ན་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའོ། ། 菩薩殊勝平等悲心 བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249b སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་མཉམ་པར
【現代漢語翻譯】 以慈愛之心，向那些沉溺於惡行的人們宣講戒律之法，使他們安住于戒律之中；對於那些內心被憤怒所擾亂的人們，以慈愛之心宣講嗔恚的過患和忍辱的功德，使他們安住于忍辱之中；對於那些貪戀世俗事務，因懈怠而不修善業的放逸之人，以慈愛之心宣講精進之法，使他們遠離懈怠，安住于精進之中；對於那些因貪戀五欲之境而心神散亂的人們，以慈悲之心宣講禪定之法，使他們安住于禪定之中；對於那些將有漏之蘊執著為常、樂、我、凈，顛倒錯亂之人，以慈悲之心揭示邪見的過患，使他們安住于正見之中。 此外，菩薩生起慈悲心的因緣有四種：所緣之因是三界有漏的生命，一切安樂皆為變易之苦所遍及，一切苦受皆為苦苦所遍及，一切舍受皆為行苦所遍及，因此無論何種感受都無法脫離痛苦，緣於此而生起慈悲心。彼為因是指安樂、痛苦、舍受三種感受的習氣，論釋中說這是習氣的自性，是舍受。在未斷除這些習氣之前，安樂和痛苦會反覆出現，因此細微的行苦也包含在其中。或者說，將包含安樂和痛苦感受的有漏之蘊視為行苦之因也可以，總之，緣于具有三種痛苦的眾生，菩薩便會生起慈悲心。往昔曾串習慈悲心，在阿賴耶識中積累了慈悲的習氣，這是慈悲的俱生之因。從善知識處聽聞正法，生起慈悲心，這是增上之因。前念慈悲心的自性產生后念慈悲心，前念是后唸的等無間緣。如此，菩薩的慈悲心便從俱生之因等三種因緣中產生。 菩薩殊勝平等悲心 第八，菩薩的慈悲心是殊勝的平等心。菩薩的慈悲心是平等的。
【English Translation】 With loving-kindness, to those who indulge in evil deeds, he teaches the Dharma of discipline, establishing them in discipline; to those whose minds are disturbed by anger, he teaches the faults of hatred and the virtues of patience, establishing them in patience; to those who are fond of mundane affairs and, due to laziness, do not engage in virtuous deeds, he teaches the Dharma of diligence, which overcomes laziness, establishing them in diligence; to those who are always distracted, having fallen under the influence of the objects of the five desires, he teaches the Dharma of meditation with compassion, establishing them in meditation; and to those who cling to the contaminated aggregates as permanent, pleasurable, self, and pure, holding inverted views, he reveals the faults of wrong knowledge with compassion, establishing them in right knowledge. Furthermore, there are four conditions for the arising of compassion in a Bodhisattva: the objective condition is that all happiness in the three realms of samsara is pervaded by the suffering of change, all painful feelings are pervaded by the suffering of suffering, and all neutral feelings are pervaded by the suffering of conditioning. Therefore, since all feelings are inseparable from suffering, compassion arises in relation to this. 'That as cause' refers to the latent tendencies of the three feelings of pleasure, pain, and neutrality, which are explained in the commentaries as being the nature of habitual tendencies, which is neutral feeling. Until these latent tendencies are abandoned, pleasure and pain will repeatedly arise, and thus the subtle suffering of conditioning is also included therein. Alternatively, it can be said that the contaminated aggregates, together with the feelings of pleasure and pain, are the cause of the suffering of conditioning. In short, compassion arises in a Bodhisattva in relation to sentient beings who possess the three kinds of suffering. Having cultivated compassion in past lives and accumulated the habitual tendencies of compassion in the alaya-vijnana (意識，storehouse consciousness), this is the co-emergent cause of compassion. Hearing the sacred Dharma from a virtuous spiritual friend, compassion arises, which is the dominating condition. The nature of each preceding moment of compassion gives rise to each succeeding moment of compassion, the preceding moments being the immediately preceding condition. Thus, the compassion of a Bodhisattva arises from three conditions, including the co-emergent cause. The Superior and Equal Compassion of a Bodhisattva Eighth, the compassion of a Bodhisattva is distinguished by its equality. The compassion of a Bodhisattva is equal.
་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དགྲ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བར་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ཅིང་བར་མ་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡི་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་མཉམ་པས་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་སྒྲུབ་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལའང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་འབད་རྩོལ་དང་མཚན་མའི་གཡོ་བ་དག་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པས་དེ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། 殊勝悲心 དགུ་པ་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ 2-250a པ་ནི། སྤྱིར་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བྱམས་སོགས་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་འདི་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་བསྒོམ་པ་དེ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཆེར་མོས་ཤིང་དད་པར་བྱས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འབྱོར་བའམ། ཁྱད་པར་དུ་འང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་སུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་སོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བས་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་དང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་སོགས་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་བདག་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པ་ག
【現代漢語翻譯】 應當瞭解，為什麼世間之人對親友眷屬生起慈悲，卻對敵人不生慈悲反而生起嗔恨，對非親非故之人也不生慈悲？聲聞和獨覺對受苦之人會生起慈悲，但不能對一切眾生平等生起慈悲。因此，他們的慈悲是不平等的。而菩薩的慈悲，如前所述，對具有三種痛苦的眾生，從有頂天到無間地獄，沒有分別地生起平等的大慈悲。 因此，因為對一切眾生都懷有這樣的想法，所以以平等的意念生起平等的慈悲。救度地獄等受苦眾生，同樣也救度直至有頂天的所有眾生，因為救度一切眾生，所以生起平等的慈悲。對於任何一類眾生，都沒有貪戀和嗔恨，因為遠離貪慾，所以生起平等的慈悲。對於自身、眾生和慈悲這三者，都不執著于相，而是證悟一切皆為空性，味道相同，所以生起平等的慈悲。不執著於三輪的智慧，從第八地開始，就能獲得清凈的無勤作和無相的境界，因此，在第八地之前獲得清凈，所以他們的慈悲是平等的。 殊勝悲心 第九，殊勝的慈悲。一般來說，修習慈等四無量心，色界的諸天和聲聞、獨覺也有。但菩薩修習四無量心，成為殊勝之理是：菩薩以自己的心修習慈等，因為往昔修習慈等的習氣，所以在今生和來世，會越來越殊勝，因此這樣的修習比其他人殊勝。並且，對具有四無量心的經典非常喜愛和信奉。以及，具有前面所說的九種意樂的差別。或者，能自在地入定。特別是，在第八地等，無需勤作，慈等自然成就，因此是自在的。菩薩修習慈等四無量心，是因為修習者自身、所緣的眾生以及所修習的四無量心，都被不分別這些相的智慧所攝持。從獲得第八地開始，安住於此地的菩薩的行為是……
【English Translation】 It should be understood why worldly people generate compassion for their relatives and friends, but do not generate compassion for their enemies, instead generating hatred, and do not generate compassion for those who are neither relatives nor enemies. Hearers and self-realizers generate compassion for those who are suffering, but do not generate equal compassion for all beings. Therefore, their compassion is not equal. However, the compassion of a Bodhisattva, as mentioned above, is the great compassion that arises equally without discrimination for sentient beings possessing the three sufferings, from the peak of existence to the Avici hell. Therefore, because of thinking in this way towards all sentient beings, equal compassion arises from equal thought. Just as they liberate suffering sentient beings in hells and so forth, they liberate all sentient beings up to the peak of existence. Because they liberate all sentient beings, equal compassion arises. Towards whatever class of sentient beings, there is no attachment or hatred. Because they are free from desire, equal compassion arises. Because they do not fixate on the characteristics of self, sentient beings, and compassion, but realize that all are of one taste in emptiness, equal compassion arises. Because the wisdom that does not fixate on the three spheres is attained from the eighth ground onwards, where pure effortlessness and signlessness are attained, therefore, because purity is attained before that, their compassion becomes equal. Superior Compassion Ninth, the supreme compassion. In general, the mere cultivation of the four immeasurables, such as loving-kindness, is also present in the gods of the form realm and in Hearers and Solitary Realizers. However, the way in which the cultivation of the four immeasurables by a Bodhisattva becomes supreme is as follows: Bodhisattvas cultivate loving-kindness and so forth with their own minds. Because of the imprints of cultivating loving-kindness and so forth in previous lifetimes, in this and future lifetimes, the distinctions increase from above, so such cultivation is superior to others. And they greatly admire and have faith in the sutras that possess the four immeasurables. And they have the distinction of possessing the nine distinctions of thought mentioned above. Or, they have mastery over meditative stabilization. In particular, on the eighth ground and so forth, loving-kindness and so forth arise spontaneously without effort, so they are indeed masters. The cultivation of the four immeasurables by a Bodhisattva is because the cultivator himself, the object of cultivation, sentient beings, and the characteristics of the four immeasurables to be cultivated are seized by the non-conceptual wisdom. From the time of attaining the eighth ground onwards, the actions of a Bodhisattva abiding on that ground are...
ཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 供·依·無量品竟義 བཞི་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ 2-250b དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆོས་གོས་དང་ན་བཟའ་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་དང་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་སོགས་དང་། བཀའ་བཞིན་གུས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་པ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནམ་མམ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་གཙུག་ལག་གི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ན་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡི་སྒོ་ནས། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བཤེས་གཉེན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བདག་གི་དོན་དང་། ཚད་མེད་བཞིས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་གྲུབ་བོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། སྤྱིར་གང་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-251a མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 菩提道品品 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་འདི་ནི་བསྒོམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ། རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ལས། 修行因 དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་མི་སྐྱོ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསླབ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོས་པ་དང་། རྟོན་པ་དང་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་བཤད་པ་ལ། 知慚 དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། །ཞེས་པ་ནས།
【現代漢語翻譯】 因此，它們融合且緊密相連，故而是最殊勝的。 供養·依止·無量品 終義 第四品，供養和依止無量品的總結：如前所述，對於具有不可思議功德的諸佛世尊，生起極度清凈的信心，以衣物、鮮花、香等物品供養，行頂禮、讚頌、繞佛等，並以恭敬之心遵照佛陀的教誨，以極大的敬意進行供養。而且，這種供養不是偶爾為之，而是持續不斷地進行，從而爲了自己和他人，能夠獲得世間和出世間的一切成就。同樣，如前所述的善知識的功德，以及經論中提到的其他善知識的功德，如果依止具有這些功德的善知識，就能獲得無量功德。通過依止能利益今生和來世的善知識，也能獲得一切成就。通過慈、悲、喜、舍四無量心，利益一切眾生，也能獲得一切成就。註釋中說，供養和依止主要成就自利，四無量心主要成就利他。一般來說，任何一種行為都能同時成就二利。 《大乘經莊嚴論》中，供養、依止和無量品，第十八品，的解釋完畢。 菩提道品 第四品，菩提道品，主要講的是禪修，因此分為三個部分：因、體、作用。 修行之因 第一部分是：如所承諾般安住于戒律，通過聞思修來積累資糧。通過知慚、穩固和不懈怠這三個方面，不違背所學。通過了解教義和世間，進行聞法。通過信賴和四種正見，具備清凈的思所生慧，努力積累兩種資糧。因此，依次講解這些內容。 知慚 首先，知慚是：『捨棄與知慚相違背的方面』，從這裡開始。
【English Translation】 Therefore, they are supreme because they are mixed and closely connected. The End of the Chapter on Offering, Reliance, and Immeasurability The fourth chapter, the conclusion of the chapter on immeasurable offerings and reliance: As stated before, towards the Buddhas, the Bhagavad-ones, who possess inconceivable qualities, generate a mind of great purity and faith. Offerings are made with substances such as robes, garments, flowers, and incense, along with prostrations, praises, circumambulations, and so on. With great reverence, one worships exceedingly, following the teachings with respect. Moreover, this offering is not just occasional, but constant, so that one can attain all worldly and transworldly accomplishments for the benefit of oneself and others. Similarly, the qualities of a virtuous friend as mentioned above, and other qualities of a virtuous friend as taught in the sutras and treatises, if one relies on a virtuous friend who possesses such qualities, one will attain many immeasurable qualities. By constantly relying on a friend who benefits this life and all future lives, one can also attain all accomplishments. By benefiting all beings through the four immeasurables of loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, one can also attain all accomplishments. The commentary states that offerings and reliance primarily accomplish self-benefit, while the four immeasurables primarily accomplish the benefit of others. In general, any action can accomplish both benefits simultaneously. In the Ornament of the Great Vehicle Sutras, the explanation of the chapter on offerings, reliance, and immeasurability, the eighteenth chapter, is complete. Qualities Conducive to Enlightenment The fourth chapter, Qualities Conducive to Enlightenment, mainly teaches meditation, and therefore it has three parts: cause, essence, and distinguishing factors. Cause of Practice The first part is: abiding in the precepts as promised, accumulating merit through listening, thinking, and meditating. Through the three aspects of conscientiousness, steadfastness, and non-discouragement, one does not deviate from what has been learned. Through understanding the teachings and the world, one engages in listening. Through reliance and the four correct cognitions, one possesses pure wisdom arising from thought, and strives to accumulate the two accumulations. Therefore, these are explained in order. Knowing Shame First, knowing shame is: 'Abandoning aspects that are contrary to knowing shame,' starting from here.
གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལའང་ནང་གསེས་སུ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་། ངོ་ཚ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། ངོ་ཚ་བ་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་།ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་བཅས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་ངོ་ཚ་ 2-251b ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཏང་ནས་ཉན་རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ན་འདི་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཞེས་ངོ་ཚ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་ངོ་ཚ་བའོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པས་བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆེས་དམན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་བརྟན་པའི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་རྣམས་ནི་རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་ལས། རང་གི་བུ་ལའང་མ་ཆགས་པའི། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ངན། ། 2-252a སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པའི། །སྐལ་བཟང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དཔལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་རྣམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། མི་བཟད་པའི་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་དག་རིགས་ངན་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེར
【現代漢語翻譯】 此段由'唯一性即是主'開始，以十六個詩節闡述，其中包含以下八個子項：知慚的特徵、對何處知慚、知慚的分類、不知慚的過患、知慚的利益、對知慚者的讚揚、具備知慚有愧之相，以及對最卓越的羞恥感的闡述。首先，知慚有愧是指捨棄其反面——不知慚無愧，轉變為知慚有愧的自性。也就是說，對自身而言是知慚，對他人而言是有愧。菩薩若捨棄自身應修習的法，即大乘道，而修習聲聞、緣覺之行，則會因'此非我菩薩之行'而感到羞恥，也會因'其他菩薩亦將呵責'而感到慚愧。此二者之自性及助伴，即無分別智所攝持，且不執著於我、其他眾生以及知慚有愧之三法相。若有所執著，則是小乘道，若入此道，則會感到羞恥。即使聲聞、緣覺之乘中沒有煩惱的過失，但因僅為自身利益而修行，故其發心、智慧、修行、果報等一切都遠遜於大乘。菩薩會因緣念此等境界而對趣入小乘道感到羞恥。其作用是，菩薩的知慚有愧能成熟眾生。如此之知慚有愧是堅定的，是菩薩所具有的。聲聞、緣覺不顧念作為自己親眷的眾生，獨自尋求寂靜安樂，與菩薩相比，《經》中說：'於己子亦不貪著，聲聞之輩實可憫，成辦一切有情樂，殊勝金剛手是吉祥。'正如經文所說，彼等之知慚有愧甚少。 對何處知慚呢？菩薩對其自身相續中增長佈施等六波羅蜜的反面——慳吝等，以及損減對治品——佈施等，會生起難以忍受的羞恥感。世間中，高種姓之人若行持低劣種姓之行，尚且會感到羞恥，更何況是菩薩。
【English Translation】 This section, starting with 'The Oneness is the Lord,' is explained in sixteen verses, which include the following eight subsections: the characteristics of knowing shame, what to be ashamed of, the classification of shame, the faults of not knowing shame, the benefits of knowing shame, praise for those who possess shame, the signs of possessing shame and modesty, and the explanation of the most excellent sense of shame. First, knowing shame and being modest means abandoning its opposite—not knowing shame and being shameless—and transforming into the nature of knowing shame and being modest. That is, knowing shame with regard to oneself and being modest with regard to others. If a Bodhisattva abandons the Dharma they should practice, which is the Mahayana path, and practices the conduct of Shravakas and Pratyekabuddhas, they will feel ashamed because 'this is not the conduct of a Bodhisattva,' and they will also feel modest because 'other Bodhisattvas will also criticize.' The nature and companions of these two are held by non-discriminating wisdom, and they do not cling to the characteristics of self, other sentient beings, and the three Dharmas of knowing shame and being modest. If there is clinging, it is the Hinayana path, and if one enters this path, one will feel ashamed. Even though there are no faults of afflictions in the Shravaka and Pratyekabuddha vehicles, because they only practice for their own benefit, their motivation, wisdom, practice, results, and everything else are far inferior to the Mahayana. Bodhisattvas feel ashamed of entering this path because they focus on these objects. Its function is that the shame and modesty of Bodhisattvas ripen sentient beings. Such shame and modesty are steadfast and belong to Bodhisattvas. Shravakas and Pratyekabuddhas do not care about sentient beings who are their relatives, and they seek peace and happiness alone. Compared to Bodhisattvas, the Sutra says: 'Even to their own children, they are not attached; the Shravakas are truly pitiable. Accomplishing the happiness of all sentient beings, the glorious Vajrapani is auspicious.' As the scripture says, their shame and modesty are very little. What should one be ashamed of? Bodhisattvas will feel unbearable shame when the opposite of the six Paramitas, such as generosity, namely stinginess, etc., increases in their own minds, and when the antidotes, such as generosity, etc., decrease. In the world, even high-caste people feel ashamed of engaging in the conduct of low castes, let alone Bodhisattvas.
་སྣ་སོགས་འཕེལ་བ་ངོ་ཚ་ཞིང་སྦྱིན་པ་སོགས་འགྲིབ་པའང་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་ཅིང་མི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མི་སྡོམ་ཞིང་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་ཆུང་ངུའམ་དམན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ལ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་དང་པོ་ 2-252b སོགས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་རང་རང་གི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་ངུ་དང་། གོང་མ་རྣམས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོར་བཞག་གོ། བསམ་པ་དམན་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ངར་བཅས་ཞེས་པ་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་ཚ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་། དེའི་ཡང་ཆེན་པོ་དང་། ས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གོང་མ་དག་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་པའི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ངར་འཛིན་མེད་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེན་པོའམ་ལྷག་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བློ་ལྡན་གང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ཡི་དབང་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་རང་ལ་འདི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་སོགས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་འགྱོད་ཅིང་ 2-253a གདུང་བ་སྐྱེས་པས་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པས་དམན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར
【現代漢語翻譯】 如果貪婪等增長感到羞恥，佈施等減少也感到非常羞恥，這被稱為對增長和減少感到羞恥。 同樣，對修行和不修行感到羞恥，是指堅定的菩薩們，對於在自己的相續中熟悉和依賴六波羅蜜多而懈怠不修行，以及對於生起貪慾、嗔恨等煩惱，不守護六根之門，沉溺於五欲之境而感到羞恥。 第三，關於優劣的區分：不處於等持狀態的欲界眾生的羞恥和慚愧是微小的或低劣的。同樣，處於等持狀態的色界和無色界眾生的羞恥和慚愧也分為小、中、大三種，其中小和大可以歸為小類。從勝解行地到初地等，下下地相對於上上地來說是微小的，上上地相對於下下地來說是巨大的。具有低劣發心的聲聞緣覺們的羞恥和慚愧，因為只追求自己的利益，所以是微小的。從初地到七地之間的『有我執』，是指伴隨著努力的相狀的我慢。因此，他們的羞恥被稱為低劣或微小，這是從相對的角度來說的。除此之外，更加殊勝或巨大，處於等持狀態之地的羞恥，以及更加巨大的羞恥，相對於下地來說，上地是巨大的。大乘的羞恥和慚愧，以及八地等三地沒有我執，任運成就的無分別智慧的羞恥和慚愧，因為是毫不費力任運成就的，所以被認為是巨大或殊勝的。第四，沒有羞恥和慚愧的過患：有智慧的人，如果對不如法的事情沒有羞恥和慚愧，就會接受由貪婪等煩惱生起的事情，並且由於憤怒而殺生等，沉溺於不善業，從而使自己失去戒律，對自己和他人造成傷害。同樣，對於善業和利益眾生的事業，會因為懈怠和放逸等原因而放棄。通過我慢的過失，摧毀眾生和自己相續中的戒律，因此，自己會感到後悔和痛苦，從而失去安樂。並且，他人也會認為自己沒有功德，從而得不到尊重和供養。
【English Translation】 If one feels ashamed of the increase of greed, etc., and also feels very ashamed of the decrease of generosity, etc., this is called being ashamed of increase and decrease. Similarly, being ashamed of practice and non-practice refers to steadfast Bodhisattvas who are lazy and do not practice what is familiar and relied upon in their own continuum, the six pāramitās (perfections), and who feel ashamed of the arising of afflictions such as desire, hatred, etc., not guarding the doors of the six senses, and indulging in the objects of the five desires. Third, regarding the distinction between superior and inferior: the shame and embarrassment of sentient beings in the desire realm who are not in a state of equanimity are small or inferior. Similarly, the shame and embarrassment of sentient beings in the form and formless realms who are in a state of equanimity are also divided into three types: small, medium, and large, where small and large can be classified as small. From the stage of aspiring conduct to the first bhūmi (ground), etc., the lower grounds are small relative to the upper grounds, and the upper grounds are large relative to the lower grounds. The shame and embarrassment of the Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) who have inferior aspirations are small because they only pursue their own benefit. The 'self-grasping' from the first to the seventh bhūmi refers to the pride associated with the appearance of effort. Therefore, their shame is called inferior or small, which is from a relative perspective. Apart from that, it is more excellent or great. The shame of the ground in a state of equanimity, and the even greater shame, the upper ground is great relative to the lower ground. The shame and embarrassment of the Mahāyāna (Great Vehicle), and the shame and embarrassment of the eighth bhūmi and the other three bhūmis without self-grasping, the spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, are considered great or excellent because they are effortlessly and spontaneously accomplished. Fourth, the faults of not having shame and embarrassment: a wise person, if he has no shame and embarrassment about improper things, will accept the arising of afflictions such as greed, and will indulge in non-virtuous deeds such as killing due to anger, thereby causing himself to lose his precepts and causing harm to himself and others. Similarly, for virtuous deeds and activities that benefit sentient beings, they will be abandoned due to laziness and carelessness, etc. Through the faults of pride, the precepts in the continuum of sentient beings and oneself are destroyed, and therefore, one will feel regret and pain, thereby losing happiness. Furthermore, others will also see that one has no merits, and therefore, one will not receive respect and offerings.
་ལ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེས་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་མིན་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་དང་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་དགོངས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་མཛད་དོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེ་གེ་མོས་འདི་ལྟར་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ཐོབ་བོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ངན་སོང་སོགས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་དཀར་པོ་ཐོབ་ཟིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཟིན་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ 2-253b རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་བྲལ་བ་བྲལ་འབྲས་དང་། གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་དེས་ནི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་རྒྱུ་བཟང་ཞིང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལེགས་པའི་གོས་བཟང་པོ་གྱོན་ཡང་ནི། སེམས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གོས་ཀྱིས་དགབ་པར་མི་ནུས་ལ། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཅན་ནི། ཕྱི་ནས་གོས་སོགས་ཀྱིས་དགབ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་ལ་སོགས་པས་གོས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས། འཇ
【現代漢語翻譯】 再者，無慚無愧的因由，使得對教法具有信心的善方護持僧團，以及世尊特別關照的對象，都採取漠視的態度。菩薩們會譴責說：『某某做出如此不合理的事情。』世間人也會因此聽到關於他的惡名。來世將會墮落到惡趣等無暇之處，因此，自己相續中已獲得的善法將會退失，未獲得的善法也難以新生。因此，他的身體將處於痛苦之中，內心也將被不安所佔據，無法獲得平靜。 第五，慚愧的利益：菩薩們具有慚愧之心，因此上述的過失都不會發生。賢者將恒常轉生於天界和人間，這是異熟果。具有智慧的人，因慚愧而迅速圓滿無上圓滿菩提之資糧，這是增上果。菩薩具有慚愧之心，在成熟有情方面不會感到厭倦，這是士夫果。他將恒常遠離與慚愧相違的無慚無愧，這是離系果。並且不會與慚愧分離，這是等流果。因此，菩薩具有慚愧之心，將會獲得這些利益。 第六，對具有慚愧者的讚歎：愚昧的凡夫俗子，即使沐浴身體，穿著色彩鮮豔、外形美觀的漂亮衣服，也無法掩蓋其內心的污垢，因為他們內心沒有慚愧，本性充滿貪慾等過失。而具有慚愧之心的菩薩，即使沒有外在的裝飾，其本性也遠離過失的染污。這表明，在安住于禪定的瑜伽中，慚愧能對治煩惱的生起。菩薩們具有慚愧之心，就像虛空沒有云彩和角落等遮蔽一樣，在進入城市等場合時，也自然具有慚愧的品性。
【English Translation】 Furthermore, due to shamelessness and lack of embarrassment, those who have faith in the teachings, the assembly that upholds the positive side, and those whom the Teacher particularly cares for, are treated with indifference. Bodhisattvas will condemn, saying, 'So-and-so is doing such unreasonable things.' Worldly people will also hear bad reputations about them. In future lives, they will fall into unfavorable places such as evil realms, so the white Dharma already attained in their own minds will be lost, and the Dharma not yet attained will also be diminished. Therefore, their bodies will remain in suffering, and their minds will be seized by unease, unable to find peace. Fifth, the benefits of shame and embarrassment: Bodhisattvas who possess shame and embarrassment will not experience any of the aforementioned faults. The wise will always be born in the realms of gods and humans, which is the Vipaka fruit (result of maturation). Those with intelligence, through shame and embarrassment, quickly perfect the accumulation of unsurpassed complete enlightenment, which is the Adhipati fruit (dominant result). Bodhisattvas with shame and embarrassment will not tire of maturing sentient beings, which is the Purushakara fruit (fruit of manly action). They will always be free from shamelessness and lack of embarrassment, which are contrary to shame and embarrassment, this is the Visamyoga fruit (fruit of separation). And they will not be separated from shame and embarrassment, which is the Sadrishyahetu fruit (fruit of similar cause). Therefore, Bodhisattvas with shame and embarrassment will obtain these benefits. Sixth, praise for those with shame and embarrassment: Ordinary people, even if they wash their bodies and wear beautiful clothes of good quality, color, and shape, cannot cover up the stains of their minds because their minds are devoid of shame and embarrassment and are by nature filled with faults such as attachment. Bodhisattvas who have the garment of knowing shame and embarrassment, even without external coverings, are by nature free from the stains of faults. This shows that when abiding in yoga with inner equanimity, shame and embarrassment act as an antidote to the arising of afflictions. Bodhisattvas who are endowed with knowing shame and embarrassment are like the sky, which is not covered by clouds and corners, and when they go to villages, etc., they naturally have the nature of shame and embarrassment.
ིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ 2-254a གང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གང་གི་ཡང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་ལྟར་བྱམས་ཤིང་ཕངས་པ་མཛད་པ་དེ་དག་གིས། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡལ་བར་དོར་ན་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བ་ནི་དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟ་བ་དང་། རྐང་ཐང་གི་ཚོགས་བཞིས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྲུང་བ་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ཚོགས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །བདུན་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་བཞི་སྟེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་བཟོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀུན་དང་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་འཇུག་ 2-254b པ་ཡི་མཚན་མ་བཞི་པོ་དེ་ནི། གང་སྣང་ཡང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དེ་གཉིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ངོ་ཚའོ་སྙམ་པ་ལས། གཞན་གྱིས་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་རང་ལ་རང་གིས་ཁྲེལ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཅེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་བཤད་ལྟར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བའམ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་ངོ་ཚ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དག་ས་པའི་བྱང་སེམས་བྱ་བ་དེ་ལ་དོན་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止 གཉ
【現代漢語翻譯】 不會被八種世俗法所染污。當聚集在與自己見解和行為相符的善友菩薩們之中時，任何以慚愧和羞恥為莊嚴的人，其行為都是一致且非常美好的，沒有任何珍寶等裝飾品可以與之媲美。菩薩們因羞於捨棄利他之心，像母親般慈愛地對待所化眾生，從而成熟他們的心相續。他們像對待自己的孩子一樣慈愛和憐憫一切眾生。如果他們不救護眾生而捨棄他們，那將是令人羞愧的事情。慚愧和羞恥就像軍隊中的騎兵、象兵、車兵和步兵四種力量守護著王權和國土一樣，菩薩們在輪迴中為利益眾生而行事時，會以各種方式保護自己免受貪慾等一切過患之敵的侵害。因為慚愧和羞恥能阻止他們陷入煩惱的過患之中。第七，具有慚愧和羞恥的標誌有四種：從意樂方面來說，對於佈施、持戒等任何功德方面的事情，都樂於接受和忍耐；對於無慚、無愧、貪嗔等任何過患方面的事情，都不樂於接受。從行為方面來說，不陷入任何過患，而致力於一切功德。這四種特徵，無論顯現出哪一種，都是具有慚愧和羞恥的人，其相續中由慚愧和羞恥所產生的標誌。 第八，這二者最為殊勝：以自心修習慚愧和羞恥，如果想到『這個過失被別人知道就太羞愧了』，這不如不管別人是否知道，自己做了錯事，自己對自己感到羞恥更為殊勝，經論中是這樣解釋的。修習羞恥也應從五個方面來認識其殊勝之處：對宣說慚愧和羞恥的大乘佛法生起信心；意樂如前所述的九種；獲得禪定的心自在；或者從八地菩薩開始，無需努力就能自然成就；在自、他、羞恥之法這三輪中不起分別；以及清凈剎土的菩薩，這些都與此具有相同的意義，因此是最主要的或最殊勝的。
【English Translation】 They will not be stained by the eight worldly concerns. When gathered among the bodhisattvas who are friends in accordance with their own views and conduct, whoever is adorned with the ornaments of shame and embarrassment, their conduct is consistent and extremely beautiful, unmatched by any jewels or other ornaments. Bodhisattvas, ashamed to abandon the welfare of others, ripen the minds of those to be tamed with love like a mother. Those who cherish and pity all beings as if they were their own children, if they do not protect beings and abandon them, it is a cause for shame. Shame and embarrassment are like the four divisions of an army—cavalry, elephants, chariots, and infantry—protecting the kingdom and its territories. Similarly, when bodhisattvas act for the benefit of beings in samsara, they protect themselves in every way from the hosts of enemies, such as attachment and other faults. Because shame and embarrassment prevent them from engaging in the faults of afflictions. Seventh, the signs of possessing shame and embarrassment are four: From the aspect of intention, they gladly accept and endure anything that is on the side of virtue, such as generosity and discipline; and they do not accept anything that is on the side of faults, such as shamelessness, lack of embarrassment, attachment, and hatred. From the aspect of action, they do not engage in any faults and engage in all virtues. These four characteristics, whichever may appear, are signs of the shame and embarrassment produced by the shame and embarrassment in the mind-stream of a person who possesses shame and embarrassment. Eighth, these two are supremely excellent: Cultivating shame and embarrassment with one's own mind, if one thinks, 'It would be too shameful if others knew about this fault,' it is more excellent to be ashamed of oneself for one's own wrongdoing, whether others know it or not. It is explained in the commentaries that this is the superior way. Cultivating embarrassment should also be recognized as superior in five ways: having faith in the Mahayana teachings that teach shame and embarrassment; intention as described above in the nine aspects; gaining mastery over the mind of meditative stabilization; or from the eighth bhumi onwards, accomplishing spontaneously without effort; not conceptually elaborating on the three spheres of self, other, and the dharma of shame; and the bodhisattvas of the pure realms, these are synonymous with this, and therefore it is the most important or the most excellent.
ིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ 2-255a སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་ 2-255b སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི། སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར
【現代漢語翻譯】 ིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །——關於堅固性的簡要說明和詳細解釋。首先，菩薩（བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།，byang chub sems dpa'，Bodhisattva，覺悟有情）的勇氣是堅定的。菩薩超越了所有世俗之人以及聲聞（ཉན་རང་，nyan rang，Śrāvaka，聲聞）和獨覺（རང་རྒྱལ，rang rgyal，Pratyekabuddha，獨覺）的群體，其特徵、分類和不變性都使其卓越非凡。 གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་——其次，詳細解釋這三個特點的含義。首先，堅固性的特徵是：精進（བརྩོན་འགྲུས།，brtson 'grus，Vīrya，精進）、禪定（ཏིང་ངེ་འཛིན།，ting nge 'dzin，Samādhi，禪定）和智慧（ཤེས་རབ།，shes rab，Prajñā，智慧）這三者依次 སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །——分別是不灰心的勇氣、不為他物所動搖的忍耐力，以及正確理解事物本質后不改變的決心，因此被認為是堅定的。因為這三種品質能使菩薩在修行道路上無所畏懼。 འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །——如果產生畏懼，那麼缺乏精進的人會因為覺得自己無法完成菩薩的行持而感到灰心；缺乏禪定的人會因為無法使心專注於一點而產生妄念動搖的畏懼；缺乏智慧的人會因為不瞭解菩薩的行持而感到迷惑，不知所措而產生畏懼。 ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས།——灰心等三種因素使得菩薩無法自主地完成應做之事，因而產生畏懼。因此，精進、禪定和智慧是克服這三種畏懼的對治之法，它們是自然形成的，不會被不利因素奪走，因此被稱為堅固。 སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་——各自恒常存在，無需努力就能自然具備精進、禪定和智慧，因為具有這種與生俱來的恒常性，所以沒有灰心等三種因素，極其堅定，這就是堅固的特徵。對於初學者來說， སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི།——如果他們的心性中存在不灰心的因素，從而能夠投入到行動中，那麼就可以將此視為一種與生俱來的精進。其次，堅固性的第一種分類有八種：自性堅固，指的是由於種姓的力量，通過精進、禪定和智慧這三種要素，使得在菩薩的行持中不會產生灰心等畏懼。 སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར——願力堅固，指的是發起了無上菩提心后，爲了獲得偉大的覺悟並救度一切眾生，發願永不退轉、永不改變，無論轉生到何處都不會改變。
【English Translation】 A brief explanation and detailed interpretation of steadfastness. First, the steadfastness of a Bodhisattva's (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།，byang chub sems dpa'，Bodhisattva，覺悟有情) courage: A Bodhisattva surpasses all worldly beings and the assemblies of Śrāvakas (ཉན་རང་，nyan rang，Śrāvaka，聲聞) and Pratyekabuddhas (རང་རྒྱལ，rang rgyal，Pratyekabuddha，獨覺) in terms of characteristics, distinctions, and immutability. Secondly, a detailed explanation of the meaning of these three distinctions. First, the characteristic of steadfastness: diligence (བརྩོན་འགྲུས།，brtson 'grus，Vīrya，精進), concentration (ཏིང་ངེ་འཛིན།，ting nge 'dzin，Samādhi，禪定), and wisdom (ཤེས་རབ།，shes rab，Prajñā，智慧) are, in order, unwavering courage, the ability to endure without being moved by others, and the determination not to change after correctly understanding the meaning; therefore, it is considered steadfast. Because these three qualities enable Bodhisattvas to engage fearlessly in the practice of the path. If fear arises, those who lack diligence will feel discouraged because they think they cannot accomplish the practices of a Bodhisattva; those who lack concentration will experience the fear of being swayed by discursive thoughts because they cannot keep their minds focused on one point; those who lack wisdom will be confused because they do not know what the practices of a Bodhisattva are like, and they will be at a loss as to what to do, thus giving rise to fear. Discouragement and the like prevent Bodhisattvas from independently accomplishing what needs to be done, thus giving rise to fear. Therefore, diligence, concentration, and wisdom are the antidotes to these three fears, and they are known as steadfast because they are inherent and cannot be taken away by opposing forces. Each exists constantly and effortlessly; diligence, concentration, and wisdom are naturally present. Because of this innate constancy, there is no discouragement, and it is supremely steadfast, which is the characteristic of steadfastness. Even for beginners, if there is an element of non-discouragement in their minds, enabling them to engage in action, then this can be regarded as an innate diligence. Secondly, the first division of steadfastness has eight aspects: steadfastness by nature, which refers to the absence of discouragement and fear in the practice of a Bodhisattva due to the power of lineage and the elements of diligence, concentration, and wisdom. Steadfastness by aspiration: after generating the mind of supreme enlightenment, one makes the aspiration to never turn back or change from attaining great enlightenment and liberating all sentient beings, and this remains unchanged no matter where one is born.
་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་དང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཇེ་བས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་པ་བདག་གི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ལྟ་བའམ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ 2-256a སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་མོས་པ་བརྟན་པའོ། །མཐུ་ལ་བརྟན་པ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཞུམ་པར་མོས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདོ་བས་སུས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟན་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དང་། སླར་ཡང་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་། གཞན་དོན་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟན་པ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པས་གོས་པ་མེ༷ད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་བརྟན་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། གཞན་བརྟན་ 2-256b པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པའི་ཤུགས་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླབས་དག་གིས་རི་རབ་གཡོ་མི་ནུས་པ་ལྟར་དཔེ་དེ་གསུམ་དང་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་ངན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཐོས་པས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་མི་གཡོས་སོ། ། 無
【現代漢語翻譯】 並且變得穩固。所有菩薩從發起到成佛之間的無量願望，其根本在於最初發起菩提心。依靠這最初的菩提心願，所有願望得以產生，並且之後的願望會越來越穩固。'無有執著'是指不依賴於自我利益，爲了實現自我利益，不顧惜身體和生命，沒有執著和恐懼。'對他人穩固'是指眾生做出各種錯誤的舉動，也不會因此感到厭倦而保持穩固。'深奧'是指對真如之義穩固，對於本初無生滅的深奧空性之義不恐懼且保持堅定的信仰。'對力量穩固'是指對於獲得神通、力量和無畏等廣大功德不灰心，保持堅定的信仰。對於煩惱極其強烈、難以調伏的眾生，不放棄，而是以各種方法長期調伏，這是對成熟眾生穩固。對於諸佛的法身、報身、化身這三身不可思議的功德，下決心一定要成就，並且永不退轉，這是對殊勝菩提穩固。如是宣說了八種穩固的形態。再次，穩固的分類有三種：爲了無上菩提而修持的各種無量苦行，是對於苦行穩固。以慈悲心不捨棄輪迴，完全接受在各種輪迴中轉生，這是對於隨愿往生穩固。在輪迴中轉生時，不被輪迴的過患煩惱所染污，這是對於無有煩惱穩固。如是，菩薩在穩固的相續中產生穩固，這與世間以及聲聞、緣覺的穩固不同，被認為是其他具有穩固者的殊勝之處。 第三，不可動搖：正如蝴蝶和飛鳥的翅膀的力量，以及大海的波濤無法撼動須彌山一樣，將這三個比喻依次對應：穩固的菩薩不會被惡友、各種痛苦以及聽到深奧的空性無我之法所動搖。
【English Translation】 And it becomes stable. All the immeasurable aspirations of Bodhisattvas, from the initial arising to the attainment of Buddhahood, are rooted in the initial generation of Bodhicitta (the mind of enlightenment). Relying on this initial aspiration for Bodhicitta, all aspirations arise, and subsequent aspirations become increasingly stable. 'Without attachment' refers to not depending on self-interest; to achieve self-interest, one does not spare body and life, and is without attachment and fear. 'Stable towards others' means that even if sentient beings perform various wrong actions, one does not become weary and remains steadfast. 'Profound' refers to being stable in the meaning of Suchness (Tathata), not fearing the profound meaning of emptiness (Shunyata) that is primordially without arising or ceasing, and maintaining firm faith. 'Stable in power' means not being discouraged in attaining vast qualities such as clairvoyance (Abhijna), strength (Bala), and fearlessness, and maintaining firm faith. For sentient beings whose afflictions (Kleshas) are extremely strong and difficult to subdue, one does not abandon them, but subdues them for a long time with various methods; this is being stable in maturing sentient beings. Regarding the inconceivable qualities of the three bodies of the Buddhas—Dharmakaya (the body of dharma), Sambhogakaya (the body of enjoyment), and Nirmanakaya (the body of emanation)—one resolves to accomplish them and never turns back; this is being stable in supreme Bodhi (enlightenment). Thus, eight aspects of stability have been explained. Again, there are three divisions of stability: practicing various immeasurable austerities (Tapas) for the sake of unsurpassed Bodhi is being stable in austerity. With compassion, not abandoning Samsara (cyclic existence), and fully accepting rebirth in various realms of existence is being stable in volitional rebirth. When being reborn in Samsara, not being defiled by the faults and afflictions of Samsara is being stable in being without afflictions. Thus, the arising of stability in the stable continuum of a Bodhisattva is different from the stability of worldly beings, Shravakas (listeners), and Pratyekabuddhas (solitary realizers), and is considered the most excellent among others who possess stability. Third, immovability: Just as the strength of the wings of butterflies and birds, and the waves of the great ocean cannot shake Mount Meru, these three metaphors are applied in sequence: stable Bodhisattvas are not disturbed or shaken by evil friends, various sufferings, or hearing the profound teachings of emptiness and selflessness.
憂 གསུམ་པ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་ནི། གཞན་ཉན་རང་གི་མི་སྐྱོ་བ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གཞི་འམ་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་མི་སྐྱོ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་ནི། ཆོས་ཐོས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱིན་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྩོམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོའམ་ཡུལ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའམ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱོ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་སྐྱོ་བའི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་ 2-257a པ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་མི་སྐྱོ་བ་དབྱེ་བ་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་མ་ཐོབ་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྐྱོ་བའང་འབྱུང་བས་མི་སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ས་བདུན་དུ་སྐྱོ་བ་གཏན་མི་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། ། 通達論典 བཞི་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ཡང་ཟེར་རོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ནང་རིག་པ་དང་། ཏརྐ་འམ་རྟོག་གེའི་རིག་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའང་དེའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོ་ཡི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་ལྔ་པོ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ལས་ལེགས་པར་ཉན་ཅིང་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གཞན་ལའང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཤེས་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། རིག་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཁྱད་ 2-257b པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་
【現代漢語翻譯】 三、不疲厭：菩薩的不疲厭，與聲聞、緣覺的不疲厭不同，是無與倫比的。對什麼不疲厭呢？對三個基礎或事物不疲厭：聽聞善知識所說殊勝之法而不滿足，即對聽聞正法不疲厭，或對尋求正法不疲厭。于無數劫中，如鉆木取火般精進廣大，即對精進的事物不疲厭。為利益眾生而甘願承受各種痛苦，即對痛苦的事物沒有疲厭。以上闡述了不疲厭的事物或對境三種。不疲厭的因或生起之處或所依是：依賴於前文所說的知慚有愧和堅定二者，從而生起不疲厭。不疲厭的體性或自性是：對菩提具有強烈的希求。 因此，通過這種因來區分不疲厭：智者們的不疲厭，在道的不同階段有所不同，因為在尚未獲得自他平等之心時，有時會產生疲厭，因此不疲厭並不圓滿。在七地時，疲厭永遠不會產生，因此是圓滿的。在清凈的三地中，無需努力即可自然成就，因此是極其圓滿的。因此，可以認為有三種區分。 通達論典 四、通達論典：菩薩堅定的通達論典，指的是通達五明，也稱為精通學術。五明如前所述，即內明、因明（或稱為 तर्क，tarka，辯論之明，即量論，也就是關於原因或論證的學問）、聲明（或稱為 व्याकरण，vyākaraṇa，梵文語法）、工巧明和醫方明。這五者從善知識、堪布、智者處善加聽聞，通過思考其意義而獲得定解，並向他人宣講。因為一切所知都包含在五明之中。菩薩們精通一切所知，因為他們希求一切智智，因此致力於通達論典。僅僅通達五明，世間人和聲聞、緣覺也有，但是，通過六種方式，菩薩們的五明之學，其通達論典就顯得尤為殊勝。 這六種方式是什麼呢？首先，基礎或事物是五明本身，而聲聞們只為自己。
【English Translation】 Third, Non-Weariness: A Bodhisattva's non-weariness is different from that of a Śrāvaka or Pratyekabuddha; it is unparalleled. What is one not weary of? One is not weary of three bases or things: not being satisfied with hearing the sacred Dharma from a virtuous spiritual friend, that is, not being weary of hearing the Dharma, or not being weary of seeking the Dharma. Exerting vast diligence for countless kalpas, like producing fire from a rubbing stick, that is, not being weary of the object of diligence. Not being weary of willingly accepting various kinds of suffering for the sake of sentient beings, that is, not being weary of the object of suffering. These explain the three objects or realms of non-weariness. The cause or source or basis of non-weariness is: relying on the shame and steadfastness mentioned above, from which non-weariness arises. The essence or nature of non-weariness is: a very strong desire for great Bodhi. Therefore, non-weariness is distinguished by this cause: the non-weariness of the wise is different in the stages of the path, because one sometimes becomes weary when one has not yet obtained the mind of equality between oneself and others, so non-weariness is not complete. In the seventh bhūmi, weariness never arises, so it is complete. In the three pure bhūmis, it is spontaneously accomplished without effort, so it is extremely complete. Therefore, it is considered that there are three distinctions. Understanding the Scriptures Fourth, Understanding the Scriptures: A Bodhisattva's steadfast understanding of the scriptures refers to understanding the five sciences, which is also called proficiency in academics. The five sciences, as mentioned earlier, are Inner Science (adhyātmavidyā), Logic (tarka, the science of debate, i.e., epistemology, which is the study of causes or arguments), Grammar (vyākaraṇa, Sanskrit grammar), Craftsmanship, and Medicine. These five are well-listened to from virtuous spiritual friends, Khenpos, and wise individuals, and after gaining certainty by contemplating their meaning, they are also taught to others. Because all knowable things are included in the five sciences. Bodhisattvas become proficient in as many knowable things as possible because they desire omniscience, so they engage in understanding the scriptures. Merely understanding the five sciences is also present in worldly people and Śrāvakas and Pratyekabuddhas, but through six ways, the Bodhisattvas' knowledge of the five sciences, their understanding of the scriptures, is particularly superior. What are these six ways? First, the basis or thing is the five sciences themselves, while Śrāvakas only do it for themselves.
ཐར་པའི་དོན་དུ་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་མི་བྱེད་ན་རིག་གནས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་སློབ་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་གི་རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཚུལ་དང་། ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བསྣན་ལ་སོགས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཟུར་མ་ཆག་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དེ་ཡང་མངོན་རྗེས་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། རིང་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བཟོའི་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ 2-258a ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་སམ་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་ཉིད། ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་འམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའང་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་། བྱེད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཙམ་གྱི་ནང་རིག་པ་ཤེས་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད། གཞན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལའང་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སོགས་གཞན་བཞིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
【現代漢語翻譯】 如果僅僅爲了獲得解脫，就只重視內學中對人無我的理解，而不重視所有大乘經典的教義，更不用說其他學科了。菩薩們爲了獲得一切智智（sarvākārajñāna），並利益無量眾生，會學習和教授所有廣博的知識體系。對於內學，他們精通三乘的道路，以及表達方式（語言）的本質、條件、變格和組合方式。他們精通語法，能夠毫不費力地運用詞語，準確表達含義，避免語音錯誤，並理解其含義。他們通過現量（pratyakṣa）、比量（anumāna）和聖言量（āgama）來證實這些含義，駁斥不符合量的情況，確立符合量的情況，從而毫不動搖地理解真諦。通過醫學，他們平息眾生的所有疾病，平衡身體元素，並尋求長壽的方法。他們通過各種有益於眾生的工藝技能，為他人提供幫助，並將這些技能傳授給他人。 總而言之，爲了實現自他二利，菩薩首先要學習五明（pañcavidyāsthāna）的論著或學術典籍，不忘所學，熟練背誦，用心思考其含義，透徹理解其真諦，並通過區分善說和惡說，如實地教導他人。這是從基礎或事物本身的角度來看的殊勝之處。其次，就目的而言，聲聞（śrāvaka）和獨覺（pratyekabuddha）的所有學修都是爲了自己的利益，而菩薩則是爲了他人的利益，因此更為殊勝。就事業而言，僅僅瞭解聲聞的經典，只能完成自利的事業，而菩薩精通內學的三乘，自己進入大乘，並將大乘教導給具有大乘根器的人，也將相應的教義教導給具有聲聞和獨覺根器的人。同樣，通過因明（hetuvidyā）等其他四明，他們利益他人，並將這些論著傳授給他人，因此更為殊勝。
【English Translation】 If one only focuses on the understanding of the absence of a self of a person (pudgala-nairātmya) within inner science (adhyātmavidyā) for the sake of liberation (moksha), and does not highly value the teachings of all the Great Vehicle (Mahāyāna) scriptures, what need is there to mention other sciences? Bodhisattvas, seeking the wisdom of all aspects (sarvākārajñāna) and working to benefit limitless sentient beings, learn and teach all the extensive systems of knowledge. Regarding inner science, they are proficient in the paths of the three vehicles (triyāna), and the nature, conditions, inflections, and combinations of expressive words. They are skilled in grammar, effortlessly using words, accurately expressing meanings, avoiding phonetic errors, and understanding their significance. They confirm these meanings through direct perception (pratyakṣa), inference (anumāna), and valid testimony (āgama), refuting what does not conform to valid cognition (pramāṇa) and establishing what does, thereby generating unwavering understanding of the truth. Through medicine, they pacify all the diseases of sentient beings, balance the bodily elements, and seek methods for longevity. They benefit others by creating various kinds of crafts that are beneficial to sentient beings, and thoroughly teach these skills to others. In short, in order to accomplish both their own and others' benefit, Bodhisattvas first study the treatises or academic texts of the five sciences (pañcavidyāsthāna), retain what they have learned without forgetting, become accustomed to reciting the words, contemplate their meanings, and thoroughly understand their truth without error. By distinguishing between good and bad explanations, they teach others correctly. This is the distinction from the perspective of the basis or the thing itself. Secondly, in terms of purpose, all the trainings of Śrāvakas and Pratyekabuddhas are primarily for their own benefit, while Bodhisattvas act primarily for the benefit of others, and are therefore superior. In terms of activity, knowing only the scriptures of the Śrāvakas allows one to accomplish the work of self-benefit, while Bodhisattvas, having become proficient in the three vehicles of inner science, enter the Great Vehicle themselves and teach it to those who have the potential for the Great Vehicle, and also teach the corresponding doctrines to those who have the potential for the Śrāvakayāna and Pratyekabuddhayāna. Similarly, through logic (hetuvidyā) and the other four sciences, they benefit others and teach these treatises to others, and are therefore superior.
སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་ཞིག་མཉན་ 2-258b ནས་དེ་ཡི་ཚིག་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་བཟོ་དང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བྱང་བ་དང་བརྟག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་དང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཐོབ་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ལྔ་རིག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་མཐུས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དེ་གནས་གང་གིས་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་སྒོས་བསྡུས་ཏེ། གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ 2-259a རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྔར་ཚེ་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་གནས་ལྔ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡའ་སྤྲོད་སོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་། གཙོ་བོ་ནང་རིག་པ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་དུ་མི་ནུབ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། ། 通達世間 ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི། བརྟན་པ་བ
{ "translations": [ "索！特相是聲聞乘內明方面，聽聞少量論典，如宣說補特伽羅無我等，並執持其詞句等。菩薩乘則以三種乘所攝的內明，以及聲明、因明、工巧明、醫方明等無量論典，無有厭足地聽聞、執持、通達、研究、領悟，因此以五種特相而超勝。聲聞乘通達論典，則五蘊有餘盡滅；菩薩乘通達五明論典，則於五蘊無餘之界亦不窮盡，因此以果超勝。以正等成就而超勝，即聲聞乘通達論典不能獲得一切相智，而菩薩精通五明，以迴向一切智之威力，能正等成就通達一切所知之相的智慧之果。菩薩通達五明論典，以何所攝？ विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別）以三摩地和陀羅尼 विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（
ྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་ངག་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལུས་ 2-259b ངག་གི་ཚུལ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལའང་ཡོད་ལ། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགགས་པ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོག་དམན་བར་མའི་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་གུས་ཤིང་དགའ་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་པས་གཞན་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་གི་ཚིག་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་སོགས་དྲང་ཞིང་འཇེབས་པ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ངག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གང་ 2-260a གིས་ནུབ་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནུབ་པའམ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱིས་བདེན་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགག་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་འགག་པའི་གནས་འགོག་བདེན་དང་། གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ས
【現代漢語翻譯】 菩薩的世間智，即瞭解身體的儀態、語言的表達方式，以及通過清凈的心瞭解四聖諦，這與世俗之人、聲聞和獨覺不同，也不與他們相同。因此，菩薩超越了其他世俗之人、聲聞和獨覺。如果有人認為，僅僅瞭解世間的言語，使身體和語言的儀態與他人一致，這在普通世人中也存在；瞭解四聖諦，聲聞和獨覺也能做到，那麼菩薩的世間智如何能顯得卓越呢？因為他們（聲聞和獨覺）不能像菩薩那樣成熟其他眾生，所以差別非常大。世間智有三種：瞭解世間的言語、瞭解世間的生起、瞭解世間的止滅。瞭解世間的言語又包括兩種：瞭解與世間相符的身體的言語和語言的言語。什麼是這兩種呢？堅定不移的菩薩們，他們的身體儀態總是使人感到愉悅，無論面對高低貴賤的任何人，都不會有憤怒或皺眉的表情，而是以微笑的面容使人歡喜，表現出恭敬和喜悅，從而使他人感到滿意。語言方面，他們不說任何令人不快的話語，而是以柔和悅耳的言辭，真誠而友善地問候『您好嗎？』等等，坦誠地表達。這兩種行為的必要性在於：通過使身體的儀態與他人的心意相符，使眾生能夠成為理解真理的容器；通過語言宣講神聖的佛法，從而能夠修行神聖的佛法。因此，必須瞭解身體和語言的這種儀態。通過心，瞭解這些世間從何而來，又因何而止滅，這就是了解世間的意義。這是因為，通過集諦和苦諦，人們總是認為器世間和有情世間不斷生起。集諦是因，苦諦是果，世間就是這樣建立起來的。通過滅諦和道諦，世間將會止滅。當通過道諦斷除了集諦，作為果的苦諦的自性——世間，就會止滅。因此，滅諦是止滅的處所，道諦是止滅的方法。因此，這樣的瞭解被稱為世間智。
【English Translation】 The Bodhisattvas' knowledge of the world, which is understanding the deportment of the body, the manner of speech, and knowing the Four Noble Truths with a pure mind, is different from and not the same as that of worldly people, Śrāvakas, and Pratyekabuddhas. Therefore, Bodhisattvas surpass other worldly people, Śrāvakas, and Pratyekabuddhas. If others think, 'Merely knowing worldly language, making the deportment of body and speech consistent with others, is also present in ordinary worldly people; knowing the Four Noble Truths is also possible for Śrāvakas and Pratyekabuddhas, so how can the Bodhisattva's knowledge of the world be distinguished?' Because they (Śrāvakas and Pratyekabuddhas) cannot mature other beings like Bodhisattvas, the difference is very great. There are three types of knowledge of the world: knowing worldly language, knowing the arising of the world, and knowing the cessation of the world. Knowing worldly language also includes two aspects: knowing the language of the body and the language of speech that are in accordance with the world. What are these two? Steadfast Bodhisattvas always make others happy with their bodily deportment, showing a smiling face without anger or frowns to anyone, whether high, low, or middling, showing respect and joy, thus pleasing others. In terms of speech, they do not say anything unpleasant, but with gentle and pleasing words, they sincerely and kindly ask, 'Are you well?' and so on, speaking frankly. The necessity of these two actions is: by making the deportment of the body consistent with the minds of others, beings are made suitable vessels for understanding the truth; by teaching the sacred Dharma through speech, the sacred Dharma can be practiced. Therefore, it is necessary to understand such deportment of body and speech. Through the mind, understanding where these worlds come from and how they cease is understanding the meaning of the world. This is because, through the Truth of Origin (Samudaya) and the Truth of Suffering (Duḥkha), people always believe that the container world and the sentient world constantly arise. The Truth of Origin is the cause, and the Truth of Suffering is the result; the world is established in this way. Through the Truth of Cessation (Nirodha) and the Truth of the Path (Mārga), the world will cease. When the Truth of Origin is abandoned through the Truth of the Path, the nature of the Truth of Suffering, which is the world, will cease. Therefore, the Truth of Cessation is the place of cessation, and the Truth of the Path is the method of cessation. Therefore, such understanding is called knowledge of the world.
ྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དང་། ནུབ་པ་ཤེས་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ཤེས་པ་དང་། བདེན་རྣམ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་སྡུག་ཀུན་ཞི་བ་དང་། འགོག་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རང་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ 2-260b གནས་རིས་དང་ཚེ་ཚད་བདེ་སྡུག་དར་རྒུད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་སྐབས་འདིར་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དག་གང་གིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ལམ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ངག་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། འདི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་རུང་ངོ་། ། 通達四依 དྲུག་པ་རྟོན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་སོ་སོའི་ངག་ཙམ་ལ་མི་རྟོན་པ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོངས་པ་ཅན་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེར་མི་གཟུང་བར་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི། 2-261a དོན་དེ་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ངེས་པའི་དོན་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་ལྡན་པ་ལ་རྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དག་དྲང་དོན་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང
【現代漢語翻譯】 因此，瞭解世間生起的非清凈他性，瞭解世間滅亡的清凈他性，以及瞭解具有十六種真實相的解脫三門，也即是瞭解了三種體性。爲了從這四種真諦中獲得苦、集、滅，以及道，有智慧的菩薩們將這四種真諦與自身和他人結合起來，這就是了解世間的作用。因為有智慧的菩薩們瞭解世間的名言真諦，以及瞭解勝義四諦的真諦，所以被稱爲了解世間。世間界具有三種痛苦，其處所、壽命、苦樂、興衰等等如何，以及與世間相符的身語名言，此處所顯示的世間的各種行為方式，以及瞭解世間從何而生的原因——集諦，這是瞭解世間的世俗諦。瞭解道和滅是瞭解勝義諦，通過這兩種真諦，就能瞭解整個世間。有些人認為，瞭解四諦是瞭解世間的體性，而身語的世間知識是由自己的世間知識所引發的，因此將原因的名稱賦予結果，或者將產生他人世間知識的原因賦予結果的名稱。但因為這是瞭解世間的場合，所以瞭解身語的名言也可以被認為是瞭解世間的體性。 通達四依 第六，瞭解四依，爲了避免依賴個人，以及將經文的字面意義執為實有等過失，所以宣說了四依。如世尊所說：『應依於法，不依於人』，即是依於法，不依於人。對於經文，如『父母是應殺』等，不應按字面意義理解，而應依于意義，不依于文字。 對於意義，有不了義和了義兩種，應依于具有究竟決斷作用的了義。例如，所說的人和蘊等法存在是不了義，而說其自性不存在是了義。如來甚深經典等。
【English Translation】 Therefore, understanding the impure other-powered arising of the world, understanding the pure other-powered cessation of the world, and understanding the three doors of liberation, which are the nature of the sixteen aspects of truth, is also understanding all three characteristics. In order to attain suffering, origin, cessation, and path from these four truths, wise Bodhisattvas combine these four truths with themselves and others, which is the function of understanding the world. Because wise Bodhisattvas understand the conventional truth of the world and the truth of understanding the four noble truths, they are manifestly called 'understanding the world'. How the world realm, which possesses three sufferings, its abodes, life spans, happiness, suffering, prosperity, decline, etc., are, and the verbal conventions of body and speech that are in accordance with the world, are shown here, representing various ways of the world, and understanding the causes from which those worlds arise, including the origin, is understanding the conventional truth of the world. Understanding the path and cessation is understanding the ultimate truth, and through these two truths, one can understand the entire world. Some consider that understanding the four truths is the characteristic of understanding the world, and that the worldly knowledge of body and speech is caused by one's own worldly knowledge, therefore attributing the name of the cause to the result, or attributing the name of the result to the cause of generating worldly knowledge in others. However, since this is the occasion for understanding the world, understanding the verbal conventions of body and speech can also be considered as the characteristic of understanding the world. Understanding the Four Reliances Sixth, understanding the four reliances. In order to avoid the faults of relying on individuals and clinging to the literal meaning of scriptures, the four reliances are taught. As the Buddha said: 'Rely on the Dharma, not on the person,' which means relying on the Dharma and not relying on the person. Regarding scriptures, such as 'parents should be killed,' one should not understand them literally, but should rely on the meaning, not on the words. Regarding the meaning, there are two types: provisional and definitive. One should rely on the definitive meaning, which has the ultimate decisive function. For example, the statement that persons and aggregates exist is provisional, while the statement that they lack inherent existence is definitive. Such as the profound Sutras of the Tathagata, etc.
་། དེ་ཡི་དགོངས་པ་འབྱེད་པ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་དང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་ཡང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོན་པར། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའོ། །ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། འབྲས་ 2-261b བུ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང་། དོན་དམ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོར་ཕུང་དང་། གཟུགས་མེད་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་དང་། སྲིད་རྩེ་བའི་རྣམ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་སོ། །རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རང་གི་ཞེ་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྤོང་བའམ་སྨོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་དང་པོ་དང་། ཕ་དང་མ་བསད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྤངས་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། དེ་བཞིན་དགྲ་བཅོམ་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ
【現代漢語翻譯】 爲了理解它的含義，如同རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་（彌勒菩薩的化身）和རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་（佛陀授記的龍樹）以及ཐོགས་མེད་（無著）等偉大的論師們所闡述的那樣，不要依賴於表面的意義，而要依賴於究竟的意義。不要依賴於那些僅僅停留在概念層面，成為八識對象，帶有能取所取二元對立的究竟意義的經文的表面意義，而要依賴於那些超越能取所取，無法言說，需要各自通過自身覺悟才能領會的，獲得無分別智慧的境界。這就是不依賴於意識，而依賴於智慧。 此外，《無盡慧經》中說：『執著於人與法都具有自性，是依賴於人；認識到二者皆無自性，是依賴於法性。』同樣，言辭是世俗的法，意義是超越世間的法。或者說，世俗的法都是言辭或法，究竟的法都是意義。同樣，凡是闡述進入道之初的經典，都是不了義的經典；凡是闡述進入果位的經典，都是了義的經典。或者說，闡述世俗諦的是不了義的經典，闡述勝義諦的是了義的經典。 什麼是識呢？欲界眾生的識依賴於色蘊，同樣，色界眾生的識依賴於受蘊，無色界下三界的識依賴於想蘊，有頂天的識依賴於行蘊。因此，識安住於色等四處，這就是識。如果認識到安住於四蘊的這些識都是空性，並且不執著于識本身，那就是智慧。 宣說四依的必要性在於：有些人隨自己的意願，說『這不是佛陀的教言，也不是真正的法』，爲了避免捨棄或誹謗佛陀親口宣說的真正的法，所以要遵循第一條依；爲了避免像殺父殺母等情況下，仍然按照字面意思去理解，所以要遵循第二條依；因為佛陀曾說，從世俗諦的角度來說，有凡夫、阿羅漢和獨覺等補特伽羅，並且說『如果一個人出現在世間，就能利益和安樂整個世間，他是誰呢？就是如來。』如果不明白這些是從世俗諦的角度說的，認為補特伽羅是實有的，就會產生錯誤。
【English Translation】 To understand its meaning, as explained by རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་ (Maitreya's incarnation) and རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ (Nagarjuna, prophesied by the Buddha) and ཐོགས་མེད་ (Asanga), great charioteers, do not rely on the provisional meaning, but rely on the definitive meaning. Do not rely on the mere general meaning of the definitive sutras, which becomes the object of conceptual thought and the eight consciousnesses, with grasping and being grasped, but rely on the state of obtaining non-conceptual wisdom, which is beyond grasping and being grasped, inexpressible, and to be known individually by oneself. This is not relying on consciousness, but relying on wisdom. Furthermore, in the 《Inexhaustible Intelligence Sutra》, it says: 'To view both person and dharma as having inherent existence is relying on the person; to realize that both are without inherent existence is relying on the nature of dharma.' Similarly, words are worldly dharmas, and meanings are dharmas that transcend the world. Or, all conventional dharmas are words or dharmas, and all ultimate dharmas are meanings. Similarly, any sutra that teaches entering the path is a sutra of provisional meaning, and any sutra that teaches entering the result is a sutra of definitive meaning. Or, teaching conventional truth is a sutra of provisional meaning, and teaching ultimate truth is a sutra of definitive meaning. What is consciousness? The consciousness of sentient beings in the desire realm relies on the form aggregate, similarly, the consciousness of beings in the form realm relies on the feeling aggregate, the consciousness of the lower three formless realms relies on the perception aggregate, and the consciousness of the peak of existence relies on the aggregate of compositional factors. Thus, consciousness abides and draws near to the four, such as form, this is consciousness. Knowing that all those consciousnesses abiding in the four aggregates are emptiness, and not fixating on consciousness itself, is said to be wisdom. The necessity of teaching the four reliances is that some people, according to their own desires, say, 'This is not the Buddha's teaching, nor is it the true dharma.' In order to avoid abandoning or slandering the true dharma spoken by the Buddha himself, one should follow the first reliance. In order to avoid adhering to the literal meaning in cases such as killing one's father or mother, one should follow the second reliance. Because the Buddha said that from the perspective of conventional truth, there are ordinary beings, Arhats, and Pratyekabuddhas, and that 'If one person appears in the world, he will benefit and bring happiness to the entire world. Who is it? It is the Tathagata.' If one does not understand that these are spoken from the perspective of conventional truth and thinks that the person exists substantially, one will make mistakes.
་ཞེས་ལོག་པར་གྱུར་ 2-262a པ་ལྟ་བུ་དྲང་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བཟུང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་། ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་འཐོབ་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོན་པ་བཞི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོན་པ་བཞིའི་བྱེད་ལས་སམ་ཡོན་ཏན་ནི། རྟོན་པ་དང་པོ་དང་ལྡན་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པས་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གསུམ་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཞི་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། 說四無礙解 བདུན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལའང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ། མ་རིག་པ་ལ་ཡང་མིང་གཞན་གཏི་མུག་དང་རྨོངས་པ་དང་མི་ 2-262b ཤེས་པ་དང་། མུན་པ་དང་མུན་ནག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། སྣང་བ་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ། མིང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་ནི། མིང་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་རིག་པ་དང་། མིང་དེ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་གི་སྐད་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག་ཚིག་དེ་ལ་དོན་གྱི་འཇུག་པ་གསལ་ཕྱིར་ཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་ཐེབས་པ་དང་། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཤད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞི་པོ་ཉན་རང
【現代漢語翻譯】 第三，爲了防止將如『顛倒』之類的詞語理解為正確的含義，而實際上它們是錯誤的。 第四，雖然深奧的無二之義是各自自證智的境界，不可言說，但爲了防止將受到各種習氣污染的識的境界，即那些可以表達的事物，執著為真實，所以要依靠第四個依靠。 因此，在此分別闡述四依的場合，實際上是爲了揭示對四依的顛倒執著。 四依的作用或功德是：具有第一依，就不會從對經文的信仰中退失；同樣，具有第二依，就不會從對詞義的辨析中退失；具有第三依，就不會從正義的經藏，以及如實闡述的其他了義經藏，以及從其他善知識處聽聞中退失；具有第四依，菩薩們永遠不會從超越分別唸的、不可言說的智慧中退失。 宣說四無礙解 第七，宣說四種各別正智。各別正智是： 了知善與非善、有漏與無漏等諸多法類；並且，對於同一種法，也有許多不同的名稱，例如，對於無明，有愚癡、迷惑、無知、黑暗、昏暗等名稱；對於智慧，有智慧、般若、明、聰慧、光明等名稱。了知這些名稱和法的類別，並且如實了知這些名稱的含義，包括自相和共相，這就是各別義正智。這些名稱不僅僅是某個地方的方言，而是各個地方的固定用語，如天、龍、人、乾闥婆、阿修羅等的不同語言，由字母組成詞語，詞語組成句子，爲了清晰表達句子的含義，需要如實了知如何運用助詞等，這就是各別語正智。各別辯才正智是：對於所有被提問的問題，都能無礙地回答；能夠駁倒所有的論敵；並且，從一個法的意義出發，即使講述到劫末也不會窮盡，獲得這樣的智慧。 因此，爲了如實了知這四種各別正智，菩薩的四種各別正智不是聲聞和緣覺的境界。
【English Translation】 Third, to prevent taking words like 'inverted' as having a correct meaning when they are actually wrong. Fourth, although the profound non-duality is the realm of individual self-aware wisdom, which is inexpressible, it is to prevent clinging to the realm of consciousness tainted by various habitual tendencies, that is, things that can be expressed, as being real, so rely on the fourth reliance. Therefore, in this context of separately explaining the four reliances, it is actually to reveal the inverted clinging to the four reliances. The function or merit of the four reliances is: having the first reliance, one will not degenerate from faith in the teachings of the scriptures; similarly, having the second, one will not degenerate from the analysis of the meaning of words; having the third, one will not degenerate from the sutras of definitive meaning, and other sutras of definitive meaning that explain as they are, and from hearing from other virtuous spiritual friends; having the fourth, Bodhisattvas will never degenerate from the wisdom that transcends conceptualization and is inexpressible. Explanation of the Fourfold Unimpeded Understanding Seventh, explaining the four individual correct knowledges. Individual correct knowledge is: Knowing the many categories of dharmas such as good and non-good, with outflows and without outflows; and also, for the same dharma, there are many different names, for example, for ignorance, there are names such as delusion, confusion, unknowing, darkness, and obscurity; for wisdom, there are names such as wisdom, prajna, knowledge, intelligence, and light. Knowing these names and categories of dharmas, and also knowing the meaning of these names as they are, including their own characteristics and common characteristics, this is individual meaning correct knowledge. These names are not just dialects of a certain place, but the fixed terms of each place, such as the different languages of gods, nagas, humans, gandharvas, and asuras, composed of letters to form words, and words to form sentences, and in order to clearly express the meaning of sentences, it is necessary to know how to use particles and other factors as they are, this is individual language correct knowledge. Individual eloquence correct knowledge is: being able to answer all questions without obstruction; being able to refute all opponents; and also, starting from the meaning of one dharma, even if explained until the end of the kalpa, it will not be exhausted, obtaining such wisdom. Therefore, in order to know these four individual correct knowledges as they are, the four individual correct knowledges of Bodhisattvas are not the realm of Shravakas and Pratyekabuddhas.
་དང་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིའི་གྲངས་ངེས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན། གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ 2-263a ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག་གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཤེས་པ་ཡི་རང་བཞིན་སྤོབས་པ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་སམ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་ན། ཆོས་གང་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་ཞེས་སུ་བཤད། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་གང་གིས་བརྡ་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་དེ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་མིང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པས་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དྲིས་ཤིང་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩད་པ་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་རུ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་ལྔ་དང་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དེའི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞི་པོ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་ངེས་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། པྲ་ཏི་སཾ་བིདྱ་ཞེས་པ་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ལ་བྱའོ། །སཾ་ནི་ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། 2-263b བི་ཏ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་དང་དོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་གོ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་རིག་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་མཐའ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། ། 累積二資糧 བརྒྱད་པ་ཚོགས་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ནི་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི
【現代漢語翻譯】 是無可比擬的。這一偈頌揭示了四無礙解的特徵。關於這四者的數量確定，由包含『教法』等的兩句偈頌說明：當菩薩向他人宣講佛法時，所要宣講的內容和宣講者是：如此，法和義是所要宣講的，而宣講者唯有決定性的詞語和智慧的自性辯才。其中，法是通過名稱來指示的，並解釋其含義是『這個和這個』。或者，按照《智增慧釋大疏》的說法，簡要地宣講的法是各個別義的正確定位，隨後詳細解釋的是各個別法的正確理解。通過各個別義的正確定位，可以獲得對法和義的全面理解，因為通過各種地方的語言，可以理解名稱和含義。通過辯才，可以詢問論敵的意圖，並回答關於是否合理的辯論，因此四無礙解的數量是確定的，而不是像五或三那樣。原因是，在等持中，所有法都以平等性來各自理解，然後通過從等持中獲得的智慧，可以完全理解這四者。或者，這兩句偈頌被解釋為四無礙解的定義：『Pratisaṃvidyā』，『Prati』意為各個，即各自理解不分別的智慧。『Saṃ』意為正確或平等性，即如實性。『Vida』意為知識，即通過顯現不分別智慧后獲得的清凈世間智慧，向他人宣講法和義等，使他們理解和明白。四無礙解的作用是：因為能夠斷除對蘊、處、界等廣大和空性等深奧含義的一切疑惑，所以被稱為各個別義的正確定位。 積累二資糧：菩薩的資糧，即福德資糧和智慧資糧，是聲聞和緣覺無法比擬的，如《寶積經》所說：『菩薩的智慧資糧遍及十方』。
【English Translation】 are incomparable. This single verse reveals the characteristics of the fourfold perfect knowledge. The definite number of these four is indicated by two verses including 'teaching': When a Bodhisattva diligently teaches the Dharma to others, what is to be taught and who is teaching are: Thus, Dharma and meaning are what are to be taught, and the teacher is only the definitive word and the self-nature of wisdom, eloquence. Among them, Dharma is indicated by name, and its meaning is explained as 'this and this'. Or, according to the Great Commentary of Lobrtan, the Dharma that is briefly taught is the correct understanding of each individual meaning, and the detailed explanation that follows is the correct understanding of each individual Dharma. Through the correct understanding of each individual meaning, one can obtain a comprehensive understanding of both Dharma and meaning, because through the language of each place, one can comprehend both name and meaning. Through eloquence, one can inquire about the intentions of opponents and answer debates about whether something is reasonable or not, so the number of fourfold perfect knowledge is definite, not like five or three. The reason is that in Samadhi, all Dharmas are understood equally by oneself, and then through the wisdom obtained from that Samadhi, one can fully understand these four. Alternatively, these two verses are explained as the definition of the fourfold perfect knowledge: 'Pratisaṃvidyā', 'Prati' means each, that is, the wisdom of understanding oneself without discrimination. 'Saṃ' means correct or equality, that is, suchness. 'Vida' means knowledge, that is, through the pure worldly wisdom obtained after manifesting non-discriminating wisdom, one teaches Dharma and meaning to others, enabling them to understand and comprehend. The function of the fourfold perfect knowledge is: because it can cut off all doubts about the characteristics of the vast meanings such as aggregates, elements, and sources, and the profound meanings such as emptiness, it is called the correct understanding of each individual meaning. Accumulating the Two Accumulations: The accumulations of Bodhisattvas, namely the accumulation of merit and the accumulation of wisdom, are incomparable to those of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, as stated in the Ratnakūṭa Sūtra: 'The accumulation of wisdom of Bodhisattvas pervades the ten directions.'
་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བའི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་གཉིས་པོ་དེའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚེ་ན། གཅིག་གིས་ཞེས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ 2-264a འཁོར་བར་གནས་པ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་གོ། ཚོགས་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྡུས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞིང་རྨོ་དང་ཚོང་སོགས་བྱ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསོད་ནམས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྔ་ཆར་ 2-264b ཡང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཀུན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན
【現代漢語翻譯】 應如虛空般看待。（佛陀教導說：）聲聞（Nyanthos，小乘佛教徒）的智慧之積累，應視如芥子中被蟲蛀蝕的空隙。菩薩（Byangchub Sempa，追求覺悟的修行者）的福德之積累，應視如四方之海洋。聲聞的福德之積累，應視如牛蹄之跡中的水。 如上所述，憑藉這兩種積累的力量，當菩薩們在輪迴（Khorwa，生死輪迴）中受生時，一方面，通過福德之積累，他們能獲得輪迴中卓越超勝的顯赫地位，如帝釋天（Gyajin，佛教中的天神）和梵天（Tshangpa，印度教和佛教中的高級神祇），以及轉輪聖王（Khorlosgyurwai Gyalpo，以正法統治世界的理想君主）等圓滿的財富。 另一方面，通過智慧之積累，即使安住于輪迴之中，他們也不會被輪迴的過患、業（Le，因果報應）和煩惱（Nyönmongpa，負面情緒和心理狀態）所染污，從而進入輪迴。這兩種積累是什麼呢？這兩種積累涵蓋了六度（Parchin Drug，菩薩修行的六種美德），而六度也涵蓋了這兩種積累。佈施（Jinpa，慷慨給予）能帶來圓滿的受用，持戒（Tsultrim，遵守道德規範）能獲得天人和人道的圓滿身軀，這二者屬於福德之積累。最後的智慧波羅蜜多（Sherabkyi Pharoltu Chinpa，般若智慧的完美）屬於智慧之積累，因為它能證悟一切法皆是空性（Tongpanyi，沒有固有自性），且不被煩惱所染污。 其他的忍辱（Zöpa，耐心）和精進（Tsön-drü，努力）、禪定（Samten，冥想）三者，則兼屬於福德和智慧二者。對於損害毫不在意，甘願忍受痛苦的忍辱屬於福德之積累；而對於佛法獲得確信的忍辱則歸於智慧之積累。在精進方面，幫助其他眾生耕作田地、經商等的精進屬於福德之積累；而依止善知識（Gewai Sheyen， духовный наставник），聽聞正法、思維和禪修等的精進則歸於智慧之積累。 在禪定方面，以世間的禪定和無漏的禪定參與利益眾生的事業屬於福德之積累；而依靠禪定修習無分別的等持（Tingnge-dzin，專注）則歸於智慧之積累。佈施等前五度，爲了獲得一切智智（Thamche Khyenpai Yeshe，全知智慧）而完全迴向，並以三輪體空（Khorkum Mimekpai Sherab，沒有施者、受者和所施之物的智慧）的智慧攝持，則一切都將轉為智慧之積累。 此外，懺悔罪業、隨喜福德、請轉法輪（Chökyi Khorlo Korwar Solwa Debpa，請求佛陀或上師傳法）等也屬於福德之積累。
【English Translation】 It should be viewed as like the sky. (The Buddha taught:) The accumulation of wisdom of the Hearers (Nyanthos, Shravakas) should be viewed as the extent of the space within a mustard seed eaten by a worm. The accumulation of merit of the Bodhisattvas (Byangchub Sempa, beings seeking enlightenment) should be viewed as the water of the oceans of the four directions. The accumulation of merit of the Hearers should be viewed as the water in the footprint of a cow. As mentioned above, through the power of these two accumulations, when Bodhisattvas take birth in Samsara (Khorwa, cyclic existence), on the one hand, through the accumulation of merit, they obtain the complete wealth of manifest high status in Samsara, such as Indra (Gyajin, a deity in Buddhism) and Brahma (Tshangpa, a high-ranking deity in Hinduism and Buddhism), and the Chakravartin (Khorlosgyurwai Gyalpo, the ideal universal ruler who governs through righteousness). On the other hand, through the accumulation of wisdom, even while abiding in Samsara, they enter Samsara without being stained by the faults of Samsara, karma (Le, the law of cause and effect), and afflictions (Nyönmongpa, negative emotions and mental states). What are these two accumulations? These two accumulations encompass the Six Perfections (Parchin Drug, the six virtues practiced by Bodhisattvas), and the Six Perfections also encompass these two. Generosity (Jinpa, giving) brings about complete enjoyment, and moral discipline (Tsultrim, ethical conduct) obtains the complete bodies of gods and humans; these two belong to the accumulation of merit. The ultimate Perfection of Wisdom (Sherabkyi Pharoltu Chinpa, the perfection of wisdom) belongs to the accumulation of wisdom, because it realizes that all phenomena are emptiness (Tongpanyi, devoid of inherent existence) and is not stained by afflictions. The others, patience (Zöpa, forbearance), diligence (Tsön-drü, effort), and meditation (Samten, contemplation), belong to both merit and wisdom. Patience that does not mind harm and willingly endures suffering belongs to the accumulation of merit; while patience that has certainty about the Dharma is categorized as the accumulation of wisdom. In terms of diligence, diligence in helping other beings plow fields, trade, etc., belongs to merit; while diligence in relying on spiritual friends (Gewai Sheyen, spiritual mentor), listening to the sacred Dharma, contemplating, and meditating, etc., is categorized as the accumulation of wisdom. In terms of meditation, engaging in activities that benefit sentient beings through worldly meditation and uncontaminated meditation belongs to the accumulation of merit; while cultivating non-conceptual Samadhi (Tingnge-dzin, concentration) based on meditation is categorized as the accumulation of wisdom. The first five perfections, such as generosity, when completely dedicated to the attainment of omniscient wisdom (Thamche Khyenpai Yeshe, the wisdom of omniscience) and grasped by the wisdom of the three spheres being empty (Khorkum Mimekpai Sherab, the wisdom of non-apprehension of the three spheres), will all transform into the accumulation of wisdom. Furthermore, confessing sins, rejoicing in merit, and requesting the turning of the wheel of Dharma (Chökyi Khorlo Korwar Solwa Debpa, requesting the Buddha or a master to teach the Dharma) also belong to the accumulation of merit.
་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་བཤེས་བསྟེན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཉན་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དུས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སཾ་བྷཱ་ར་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ས་རང་རྟའི་སྒྲ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞེས་དང་། བྷ་ནི་བྷ་བེ་ན་ཞེས་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་དང་། ར་ནི་ཨཱ་ཧ་ར་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་ཚོགས་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་ལས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མཚན་ 2-265a མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དོན་ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བདུན་པ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 修或道之本性 གཉིས་པ་བསྒོམ་པའམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། རྒྱས་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བསྡུས་ཏེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། 修四思念住 དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་བསྟན་པའི་དང་པོ། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས་ཉན་རང་གི་བསྒོམ་པ་དང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དག་དང་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་
【現代漢語翻譯】 福德資糧包括佈施、持戒、禪修三種善行。通過何種因緣能夠證悟智慧？親近善知識，與之交往並恭敬承侍，聽聞佛法等，都屬於智慧資糧。資糧的定義是，通過持續不斷地修習，一次又一次地行持善業。梵文』Sambhāra』中，』Sam』意為』持續』，』Bhā』意為』修習』，』Ra』意為』圓滿』，即通過反覆修習佈施等六度波羅蜜的善行，從而成就佛陀的三身，這被稱為資糧。菩薩堅固的二資糧，其作用是成辦自他一切利益。 資糧的分類是，從凡夫位直至世間最勝位之間，積累符合各自意樂和行為的資糧，是爲了進入初地並獲得初地；積累二地至六地的資糧，是爲了進入七地無相地並獲得七地。獲得七地時，對於經部等各種佛法，不會執著于不同的意義，也不會進行分別，因此稱為無相地。七地菩薩的福德和智慧資糧，是爲了在八地和九地自然而然地成就二資糧；在八地和九地積累二資糧，是爲了獲得諸佛授予法王權位的十地；在十地積累二資糧，是爲了獲得究竟的佛陀果位。因此，堅固的菩薩們會如此精勤地積累福德和智慧資糧。 修或道之本性 第二，關於禪修或道的本質，廣而言之，有三十七道品，簡而言之，則宣說了止觀二者。 修四思念住 首先，關於三十七道品分為七個部分進行闡述，第一部分是：具足智慧的菩薩修習四念住，即身念住、受念住、心念住、法念住。由於這十四種方式與聲聞、緣覺的修習不同，因此菩薩修習的四念住超越了聲聞、緣覺。這十四種方式是什麼呢？是所依的差別，對治的差別，以及入
【English Translation】 The accumulation of merit includes the three objects of meritorious deeds: generosity, discipline, and meditation. Whatever causes and conditions lead to the realization of wisdom, such as relying on virtuous spiritual friends, associating with them, serving them respectfully, and listening to the Dharma, are included in the accumulation of wisdom. The definition of accumulation is to continuously cultivate and repeatedly perform virtuous deeds. In Sanskrit, 'Sambhāra,' 'Sam' means 'continuously,' 'Bhā' means 'meditation,' and 'Ra' means 'completely accomplishing.' Thus, by repeatedly cultivating the virtuous deeds of the six perfections, such as generosity, one accomplishes the three bodies of the Buddha, which is called accumulation. The function of a Bodhisattva's stable two accumulations is to accomplish all benefits for oneself and others. The classification of accumulations is that from the time of ordinary beings up to the highest mundane state, the accumulation of accumulations that accord with one's aspirations and conduct is for entering the first ground and obtaining it. The accumulation of accumulations from the second to the sixth grounds is for entering the seventh ground, the ground of no characteristics, and obtaining it. When the seventh ground is attained, one does not focus on or conceptualize the various teachings of the sutras and so forth as having different meanings, hence it is called the ground of no characteristics. The accumulation of merit and wisdom of the seventh ground Bodhisattva is for spontaneously accomplishing the two accumulations on the eighth and ninth grounds. The accumulation of the two accumulations on the eighth and ninth grounds is for obtaining the tenth ground, where the Buddhas empower one as the regent of the Dharma. The accumulation of the two accumulations on the tenth ground is for attaining the ultimate state of Buddhahood. Therefore, steadfast Bodhisattvas diligently engage in accumulating merit and wisdom in this way. The Nature of Practice or the Path Secondly, regarding the nature of meditation or the path, broadly speaking, there are the thirty-seven factors of enlightenment; concisely, the two, Shamatha and Vipassanā, are taught. Practicing the Four Mindfulnesses First, regarding the thirty-seven factors conducive to enlightenment, which are taught in seven categories, the first is: Wise Bodhisattvas cultivate the four mindfulnesses: mindfulness of body, feelings, mind, and phenomena. Because these fourteen aspects are unlike the practice of Hearers and Solitary Realizers, the Bodhisattva's cultivation of mindfulness is superior to that of Hearers and Solitary Realizers. What are these fourteen? They are the difference in the basis, the difference in the antidote, and likewise, the entry
པ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཞེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འོག་མ་ཀུན་ལ་དོན་གྱིས་ 2-265b ཤེས་པར་བྱས་ནས། དམིགས་པ་དང་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པས་རྣམ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཚད་ཀྱི་རྣམ་པའམ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པའང་སྔ་མ་ལས་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉན་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞི། གཙང་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས། གཙང་མི་གཙང་། བདེ་མི་བདེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སོགས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དེས་རིམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ 2-266a པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཁྱད་འཕགས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དྲན་ཉེ་བཞི་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་གཉེན་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤང་གཉེན་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱ
【現代漢語翻譯】 『通過形態的殊勝』，通過『殊勝』一詞，下文所有內容都應理解為具有殊勝的含義。 即通過所緣、作意和獲得，在以形態進行禪修方面，存在殊勝之處。同樣，隨順、隨行、遍知、生起形態的殊勝，以及程度形態或偉大形態的殊勝，以及最勝形態的殊勝，同樣，禪修和獲得果位或真實成就的形態的殊勝，也與前者不同，即通過這十四種方式存在殊勝。 這些的含義是什麼呢？所依是聲聞乘行者修習四念住，聲聞乘的三藏是聲聞修心的所依。菩薩乘行者修習四念住，則是依靠大乘三藏的聞思修，因此通過所依的形態而殊勝。同樣，對治的形態是，聲聞乘行者觀修身體不凈、感受是痛苦、心識無常、諸法無我這四種，作為對治清凈等四種顛倒的對治法。而菩薩乘行者則對身體等四法，都證悟諸法無我，因此觀修遠離清凈與不清凈、安樂與不安樂等一切相的真如。 如是，通過了知身體等四者的自性為空性，從而次第進入苦、集、滅、道四聖諦，如《辨中邊論》所說。進入的殊勝是，聲聞乘行者爲了自己進入四諦而修習四念住，菩薩乘行者爲了自己和他人都能進入而修習，因此具有殊勝之處。所緣的差別是，聲聞乘行者主要緣于自己的身等進行修習，菩薩乘行者則緣于自己和一切眾生的身等進行修習，因此具有殊勝之處。作意的差別是，聲聞乘行者以身體不凈等作為作意，具有對治相的形態。菩薩乘行者不執著于所斷和對治之相，以此作意而具有殊勝之處。獲得的差別是，聲聞乘行者爲了使身體不凈和感受痛苦等遠離而修習，所獲得的果位也只是斷滅蘊聚。菩薩乘行者既希望遠離，又不希望不遠離。
【English Translation】 'Through the excellence of form,' by the word 'excellence,' all the following content should be understood as having the meaning of excellence. That is, through the object, attention, and attainment, there is excellence in meditating with form. Similarly, the excellence of conformity, following, complete knowledge, the arising form, and the excellence of the degree form or great form, and the very excellence of the supreme form, likewise, the excellence of the form of meditation and attainment of fruit or true accomplishment, is also different from the former, that is, through these fourteen ways there is excellence. What are the meanings of these? The basis is that the Shravakas (聲聞乘，śrāvakayāna， श्रवकयान， Hearer Vehicle) meditate on the four mindfulnesses, and the three pitakas of the Shravaka Vehicle are the basis for the Shravakas' mind training. The Bodhisattvas (菩薩，bodhisattva， बोधिसत्त्व，Enlightenment Being) meditate on the four mindfulnesses, relying on the hearing, thinking, and meditation of the Mahayana (大乘，mahāyāna， महायान，Great Vehicle) pitaka, therefore it is excellent through the form of the basis. Similarly, the form of the antidote is that the Shravakas contemplate the impurity of the body, the suffering of feelings, the impermanence of mind, and the non-self of all dharmas, as antidotes to the four inversions such as purity. The Bodhisattvas, however, realize the non-self of dharmas in all four dharmas such as the body, and therefore contemplate the suchness that is free from all characteristics such as purity and impurity, pleasure and displeasure. Thus, by knowing the nature of the four such as the body to be emptiness, one gradually enters the Four Noble Truths (四聖諦，catvāri āryasatyāni， चत्वारि आर्यसत्यानि，Four Noble Truths) of suffering, origin, cessation, and path, as stated in the Distinguishing the Middle from the Extremes. The excellence of entry is that the Shravakas meditate on the four mindfulnesses in order to enter the Four Truths themselves, while the Bodhisattvas meditate so that both themselves and others can enter, thus it has excellence. The difference in object is that the Shravakas mainly focus on their own body and so on when meditating, while the Bodhisattvas focus on the body and so on of themselves and all sentient beings, thus it has excellence. The difference in attention is that the Shravakas' attention is on the impurity of the body and so on, having the form of antidotal characteristics. The Bodhisattvas do not fixate on the characteristics of what is to be abandoned and the antidote, and thus their attention has excellence. The difference in attainment is that the Shravakas meditate in order to separate from the impurity of the body and the suffering of feelings, and the fruit they attain is only the cessation of the aggregates. The Bodhisattvas both wish to separate from it and do not wish to not separate.
ིར་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པས་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་ལ། མ་དག་པ་ལས་ཉོན་གྱིས་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ 2-266b ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ། །ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལེན་ཅིང་སྲུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལས། རྡེག་པ་ལ་སླར་མི་བརྡེག་པ་སོགས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པས་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་རྐྱང་པ་ཙམ་བསྒོམ་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཡང་བསྒོམ་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལ་རང་གནས་ནས། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་སོ་སོའི་བློ་དང་མཐུན་པར་དེ་དག་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་ཚུལ་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ 2-267a ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལྟར་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་བྱུང་བ་དང་། དེ་དྭངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་གྱི་དབང་ལས་གློ་བུར་སྣང་བ་སྣང་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ལུས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ
【現代漢語翻譯】 由於身體等並非真實存在，而是無自性的，因此在修習不執著于分離與不分離時，證得果位之際，便與完全清凈的佛陀三身不分離。而未清凈者，則因煩惱而與身體等分離，因此證得果位時便有所不同。隨順的差別是，菩薩修習四念住與六波羅蜜多相隨順。雖然身體等四者顯現如幻，但了悟其無自性，因此對身體、受用以及內外一切事物不執著，這便與佈施相隨順。由於不執著于身體和受用，因此能清凈地受持和守護戒律。從清凈的戒律中，安住于不反擊打罵等具備四種沙門之法的忍辱之中。通過安住于忍辱，精進修持波羅蜜多，並且對於利益眾生之事毫無厭倦。安住于精進，便能修習不散亂的禪定。依靠禪定，便能證悟通達一切法之共相與自相的勝觀智慧。因此，這與六波羅蜜多相隨順，而聲聞乘行者僅僅修習菩提分法，無法像這樣長期地習慣於六波羅蜜多。隨入的差別是，僅僅對身體等修習四念住，世間人和聲聞、緣覺乘行者也會修習，但菩薩的修習更為殊勝，因為菩薩安住于自身境界，同時也能根據世間人和聲聞、緣覺乘行者的根器，為他們開示相應的四念住修習方法，因此具備隨順一切所化眾生的特點。圓滿了知的差別是，菩薩了知身體如幻象般顯現，但並非真實存在；感受如夢中體驗苦樂，但其中沒有任何真實的自性；心的本性是圓滿成就的光明，如同虛空一般；一切雜染和清凈之法都是暫時的，如同烏雲和霧氣在空中出現，然後消散一樣，並非心的本性，而是因緣所生的暫時的顯現，如同幻象一般。因此，菩薩對身體等的自性具有圓滿的了知，這是非常殊勝的。出生的差別是，聲聞乘行者修習四念住是爲了阻止在輪迴中轉生，而菩薩……
【English Translation】 Since the body and so on are not real, but without self-nature, when practicing non-attachment to separation and non-separation, at the time of attaining the result, one is inseparable from the completely pure Trikaya (three bodies of Buddha). Those who are not pure are separated from the body and so on by afflictions, so there is a difference when attaining the result. The difference of conformity is that Bodhisattvas practicing the four mindfulnesses are in accordance with the six paramitas. Although the four, such as the body, appear like illusions, they realize that they are without self-nature. Therefore, they are not attached to the body, enjoyment, and all external and internal things, which is in accordance with giving. Because they are not attached to the body and enjoyment, they purely take and protect the precepts. From pure precepts, they abide in patience with the four qualities of a renunciate, such as not retaliating when struck. By abiding in patience, they diligently practice the paramitas and are tireless in benefiting sentient beings. By abiding in diligence, they cultivate samadhi (meditative concentration) without mental wandering. Relying on samadhi, they cultivate prajna (wisdom) of vipassana (insight), realizing the general and specific characteristics of all dharmas. Therefore, this is in accordance with the six paramitas, while the Shravakas (listeners) only practice the limbs of enlightenment and cannot become accustomed to the six paramitas for a long time. The difference of following is that merely practicing the four mindfulnesses on the body and so on is also practiced by worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas (solitary realizers), but the practice of Bodhisattvas is more excellent because Bodhisattvas abide in their own state and can also teach the corresponding methods of practicing mindfulness to worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas according to their capacities. Therefore, they have the characteristic of following all those to be tamed. The difference of complete knowledge is that Bodhisattvas know that the body appears like an illusion, but it is not real; feelings are like experiencing pleasure and pain in a dream, but there is no real self-nature in them; the nature of the mind is perfectly accomplished luminosity, like space; all defiled and purified dharmas are temporary, like clouds and fog appearing in the sky and then dissipating, not the nature of the mind, but temporary appearances arising from conditions, like illusions. Therefore, Bodhisattvas have complete knowledge of the self-nature of the body and so on, which is very excellent. The difference of birth is that Shravakas practice the four mindfulnesses to prevent rebirth in samsara, while Bodhisattvas...
ས་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་དམན་པ་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ཡང་ཞུམ་པ་དང་རྒུད་པ་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ཚད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ཡང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཡུན་ཐུང་ངུར་བསྒོམ་པ་དག ། 2-267b འཕགས་པའི་ས་མ་ཐོབ་པས་སྒོམ་པ་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་བྱང་སེམས་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམས་ན་གཞན་དག་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བསྒོམས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་བདུན་པ་ལས་དང་པོར་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དགུ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་ལ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་ཉེ་བསྒོམས་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པས་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས་ 2-268a ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 修四正斷 གཉིས་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་ལུས་ཅན་གཞན་ཉན་རང་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པས་སོ། །ཡང་དག་སྤོ
【現代漢語翻譯】 即使因為業和煩惱的控制而不會轉生到輪迴中，菩薩爲了利益眾生，也會有意識地示現為帝釋天（Śakra，因陀羅，天神之王）、梵天（Brahmā，創造之神）、轉輪王（cakravartin，統治世界的理想君主）等，擁有圓滿的身體和受用，從而利益他人，但不會生起煩惱和執著。即使示現轉生為低劣的普通眾生或旁生等，也不會感到沮喪或衰退，而是以不帶煩惱的狀態受生，這就是殊勝之處。成為偉大的殊勝之處在於，菩薩們具有敏銳的自性根器，並且憶念正念的修習也是爲了自己和他人的利益，以及爲了修習人無我和法無我的行相。因此，在凡夫位時，即使短暫地修習也是有益的。 即使尚未獲得聖位，他們的修習也遠勝于聲聞和獨覺的憶念正念修習，是偉大的。以最勝之相而殊勝在於，獲得八地菩薩之後，憶念正念四念住的修習就圓滿了，無需努力就能自然成就。此時，菩薩以與他人混合或接近混合的狀態進行修習，這是最殊勝的。如果一位八地菩薩修習四念住，那麼其他地位較低的菩薩也相當於在修習；如果其他人修習，那麼自己也相當於在修習，因此從這個角度來說，稱為混合或接近混合，因為他們的意趣是統一的。或者，經論中說，從七地菩薩首次獲得八地菩薩的剎那稱為『混合』，從第二個剎那開始，直到未進入九地菩薩之前，稱為『接近混合』。修習的殊勝之處在於，菩薩修習四念住時，始終以不捨棄一切眾生的大悲心，以及證悟二無我的大智慧所攝持，因此遠勝于聲聞和獨覺的憶念正念修習。圓滿成就果位的殊勝之處在於，聲聞和獨覺修習四念住，可以獲得預流果等四種果位，而菩薩修習四念住，可以獲得十地菩薩的果位，並且獲得圓滿佛陀的果位，因此是殊勝的。 修習四正斷 第二，修習四正斷，通過五個偈頌來闡述。堅定不移的菩薩們的四正斷，與其他的聲聞和獨覺不同，因為他們是爲了利益一切眾生而修習，並且修習的對境——四念住也具有殊勝之處。正斷是：
【English Translation】 Even though they do not take birth in samsara due to the power of karma and afflictions, Bodhisattvas, for the sake of sentient beings, consciously manifest as Śakra (Indra, king of the gods), Brahmā (creator god), cakravartin (ideal universal ruler), etc., possessing perfect bodies and enjoyments, thereby benefiting others, but without generating afflictions or attachments. Even if they manifest birth as inferior ordinary beings or animals, they do not feel discouraged or degraded, but take birth in a state without afflictions, which is the distinction. The greatness lies in the fact that Bodhisattvas have sharp innate faculties, and their practice of mindfulness is also for the benefit of themselves and others, and for practicing the aspects of selflessness of person and selflessness of phenomena. Therefore, even brief practice during the ordinary stage is beneficial. Even though their practice is small because they have not yet attained the noble grounds, it is superior to the mindfulness practice of Śrāvakas and Pratyekabuddhas and is great. The distinction through the supreme aspect is that after attaining the eighth ground, the practice of the four mindfulnesses is perfected, and it is spontaneously accomplished without effort. At this time, the Bodhisattva practices in a manner that is mixed or nearly mixed with others, which is supreme. If one eighth-ground Bodhisattva practices the four mindfulnesses, then others on lower grounds also practice, and if others practice, then oneself also practices, so from that perspective, it is called mixed or nearly mixed, because their intentions are unified. Alternatively, the commentaries state that the moment when one first attains the eighth ground from the seventh ground is called 'mixed,' and from the second moment until one has not entered the ninth ground, it is called 'nearly mixed.' The distinction of practice is that when a Bodhisattva practices the four mindfulnesses, it is always accompanied by great compassion that does not abandon all sentient beings, and great wisdom that realizes the two selflessnesses, so it is superior to the mindfulness practice of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. The distinction of perfectly accomplishing the result is that Śrāvakas and Pratyekabuddhas, by practicing mindfulness, attain the four fruits such as stream-enterer, while Bodhisattvas, by practicing the four mindfulnesses, attain the ten grounds and the fruit of Buddhahood, so it is superior. Practicing the Four Right Exertions Second, practicing the four right exertions is explained through five verses. The four right exertions of steadfast Bodhisattvas are unlike those of other Śrāvakas and Pratyekabuddhas, because they practice for the benefit of all sentient beings, and the object of practice—the four mindfulnesses—also has distinctions. The right exertions are:
ང་བ་བཞི་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤང་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་གང་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ། རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཉེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནས། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་འཐོབ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ཡང་དག་སྤོང་བའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ 2-268b འདིར་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་བཟུང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས་མི་གོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་རྨུགས་དང་། རྒོད་འགྱོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་དོར་བ་ཡི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་ས་བདུན་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་དགུ་པར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆོད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་སྤོང་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་སྟེ་དག་པའི་ས་གསུམ་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་བ་ཐོབ་
【現代漢語翻譯】 四正勤是：未生之惡不生，已生之惡斷除，未生之善生起，已生之善增長。那麼，修習這四正勤是爲了對治什麼呢？是爲了對治正念近住的違品過患。菩薩的正念近住，之前已經講了以所依等十四種行相，爲了斷除這些的違品過患。所依是大乘的聽聞、思維、修習，它的違品是不聽聞、不思維、不修習大乘之法，這就是過患。同樣，要知道對治品的違品，從聲聞、緣覺的凈、樂、常、我的相狀，直到不能獲得十地和佛地，都是正修的違品過患。這是對四正勤的意義的簡要說明。四正勤的詳細分類是：菩薩們爲了利益眾生，在此輪迴中， 獲得梵天、帝釋天、轉輪王等的身體，享受圓滿的受用時，爲了不被貪慾等煩惱所控制，不被它們所染污，而修習四正勤。同樣，爲了捨棄對欲的貪求、害人之心、睡眠昏沉、掉舉後悔、懷疑這五蓋而修習。爲了捨棄不思念大乘之義，而思念小乘和聲聞、緣覺的果位。爲了從勝解行地進入聖者的初地等，而捨棄成為障礙的諸法。爲了捨棄安住於二地到六地之間，成為獲得七地無相住的障礙的過患而修習。爲了捨棄成為獲得八地授記的障礙的過患而修習四正勤。爲了捨棄在九地獲得四無礙解，從而向眾生說法，使他們成熟的障礙，爲了捨棄成為獲得十地如來授記的障礙，而修習四正勤。在八地、九地、十地這三個清凈地，爲了獲得清凈佛土
【English Translation】 The four right exertions are: to prevent the arising of unwholesome and unvirtuous dharmas that have not yet arisen; to abandon unwholesome and unvirtuous dharmas that have already arisen; to generate wholesome dharmas that have not yet arisen; and to increase wholesome dharmas that have already arisen. What are these four right exertions cultivated to counteract? They are cultivated to counteract the faults that are contrary to mindfulness. The mindfulness of a Bodhisattva, with its fourteen aspects such as the support, has just been explained, in order to abandon the faults that are contrary to these. The support is the hearing, thinking, and meditating on the Dharma of the Great Vehicle; its contrary is not hearing, not thinking, and not meditating on the Dharma of the Great Vehicle, which is a fault. Similarly, one should know that the contrary of the antidote, from the aspects of purity, pleasure, permanence, and self of the Hearers and Solitary Realizers, up to the inability to attain the ten bhumis and the Buddhahood, is the fault that is contrary to right accomplishment. This is a brief explanation of the meaning of the four right exertions. The detailed classification of these four right exertions is: Bodhisattvas, for the sake of sentient beings, in this samsara, taking bodies such as those of Brahma, Indra, and a Universal Monarch, when enjoying abundant possessions, cultivate the four right exertions in order not to be controlled by afflictions such as desire, and not to be stained by them. Similarly, they cultivate them in order to abandon the five obscurations: desire for sensual pleasures, malice, sleepiness and drowsiness, restlessness and regret, and doubt. They cultivate them in order to abandon thinking about the fruits of the Lesser Vehicle and the Hearers and Solitary Realizers, instead of contemplating the meaning of the Great Vehicle. They cultivate them in order to abandon the dharmas that become obstacles to entering the first bhumi of the noble ones from the stage of aspiration. They cultivate them in order to abandon the faults that obstruct the attainment of the seventh bhumi, the state of no-marks, while dwelling in the second to sixth bhumis. They cultivate the four right exertions in order to abandon the faults that hinder the attainment of the prophecy in the eighth bhumi. They cultivate them in order to abandon the obscurations that obstruct the attainment of the ability to fully ripen sentient beings by teaching them the Dharma with the four analytical knowledges in the ninth bhumi. They cultivate the four right exertions in order to abandon what becomes an obstacle to receiving the empowerment as regent by the Tathagatas in the tenth bhumi. In the three pure bhumis—the eighth, ninth, and tenth—in order to attain the purification of the Buddha-fields
པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ 2-269a བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། དང་པོ་འདུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞིའོ། །ལྷག་མ་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྤངས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བར་འདུན་པའི་མོས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི། འབད་པ་འམ་རྩོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་རེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པའམ། རེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒོད་པ་དང་གཡེང་བ་བྱུང་བའམ། རེས་དེ་གཉིས་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་གང་དང་གང་བྱུང་བ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱས་ནས། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་ 2-269b མ་གསུམ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་གསུམ་འདུ་བྱེད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་ན་དེའི་ངང་དུ་མི་བསྒུལ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་པའམ་གཉིད་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཞུམ་པ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། །ནམ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་འཕྲོས་ནས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་རྒོད་པའི་སེམས་གཞིལ་བར་བྱས་ཏེ་ནང་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱའི་གཉེན་པོ་གཞན་འདུ་བྱེད་པར་མི་བ
【現代漢語翻譯】 爲了斷除障礙，即斷絕中間的障礙，修習四正斷；爲了最終獲得十一地（Bhumi）的佛果，爲了斷除成為獲得佛果的違緣的障礙，修習四正斷。具有智慧的菩薩從勝解行地到十地末尾之間，爲了對治道的違品，如是修習四正斷。如何修習之理呢？如經中所說，『生起欲樂，精進，發起勤奮，攝持其心，如理安住』，按照這五個詞所說的方式修習。首先，欲樂是精進的基礎，其餘四者是精進的自性。也就是對於未生起的惡法，令不生起；對於已生起的惡法，令斷除；對於未生起的善法，令生起；對於已生起的善法，令增長。依靠希求的意樂，修習止觀瑜伽，就是精進或努力。如是修習止觀之時，有時出現與止的順品相違的沉沒和昏沉，有時出現與觀的順品相違的掉舉和散亂，有時出現沒有這二者而安住于寂止的狀態。因此，對於所出現的任何情況，都要以正念和正知覺察，然後根據情況如理作意止的相，或策勵的相，或舍的相，這被稱為與三種相一起修習，三種相和四種作意就是『發起勤奮』的含義。通過三種相來攝持其心，在沒有沉沒和掉舉的情況下安住于寂止，就應當不為所動地如理安住。也就是當內心沉沒或陷入睡眠和昏沉時，應當憶念如來（Tathāgata）和菩薩（Bodhisattva）的功德，或者三摩地（Samādhi）的功德等，憶念策勵的相，從而從沉沒中提振起來。無論何時，當內心散亂于欲妙或外境時，應當思維輪迴的過患和散亂的罪過，從而摧毀掉舉之心，憶念內在的止的相，從而平息內心向外散亂。如是內心遠離沉沒和掉舉時，從那以後，通過憶念舍的相，從而安住于舍的狀態，不再作意其他的對治。
【English Translation】 In order to abandon the obscurations that obstruct, that is, to cut off the intermediate obstacles, one cultivates the four right abandonments; in order to ultimately attain the state of Buddhahood, the eleventh Bhumi (stage), one cultivates the four right abandonments in order to abandon the obscurations that are the opposing conditions to attaining that state. Intelligent Bodhisattvas, from the stage of aspiration and conduct up to the end of the tenth Bhumi, cultivate the four right abandonments in this way as an antidote to the opposing conditions of the path. How does one cultivate them? As it is said in the Sutra, 'Generate aspiration, exert effort, initiate diligence, hold the mind, and rightly abide,' one cultivates according to the way indicated by these five terms. First, aspiration is the basis of diligence; the remaining four are the nature of diligence. That is, with regard to unwholesome dharmas that have not arisen, one aspires that they not arise; with regard to unwholesome dharmas that have arisen, one aspires to abandon them; with regard to wholesome dharmas that have not arisen, one aspires to generate them; and with regard to wholesome dharmas that have arisen, one aspires to increase them. Relying on the aspiration of desire, cultivating the yoga of Shamatha (calm abiding) and Vipassanā (insight), is effort or exertion. When cultivating Shamatha and Vipassanā in this way, sometimes there arises laxity and drowsiness, which are contrary to the conducive conditions of Shamatha; sometimes there arises excitement and distraction, which are contrary to the conducive conditions of Vipassanā; and sometimes there arises a state of tranquility without these two. Therefore, whatever arises, one should recognize it with mindfulness and awareness, and then, according to the situation, appropriately direct the mind to the aspect of Shamatha, or the aspect of encouragement, or the aspect of equanimity. This is called cultivating with the three aspects; the three aspects and the four activities are the meaning of 'initiating diligence.' Through the three aspects, one holds the mind, and when abiding in tranquility without laxity and excitement, one should rightly abide without being moved. That is, when the mind is lax or falls into sleep and drowsiness, one should remember the qualities of the Tathāgatas (Buddhas) and Bodhisattvas, or the qualities of Samadhi (concentration), etc., remembering the aspect of encouragement, thereby lifting oneself up from laxity. Whenever the mind is scattered and excited by the qualities of desire or external objects, one should contemplate the faults of Samsara (cyclic existence) and the defects of distraction, thereby subduing the excited mind, and remembering the aspect of inner Shamatha, thereby pacifying the mind's scattering outward. When the mind is free from laxity and excitement in this way, from then on, by remembering the aspect of equanimity, one should abide in a state of equanimity, without engaging in other antidotes.
ྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མས་རྒོད་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའམ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མས། ཞུམ་ཞིང་བྱིང་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མས་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཚན་མ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་གསུམ་ནི་སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་འདྲ་བས་ཡང་ཡང་སེམས་བཟུང་བས་ལས་སུ་རུང་ནས་རྩོལ་ 2-270a བ་མེད་པར་ངང་གིས་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་ཚིག་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཞན་སྣང་ཡང་སྐབས་འདི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 說四神足 གསུམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། བརྟེན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་དག་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཞི་ཡིས་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་གོམས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་ 2-270b པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པ་དང་བརྩོན་པ་དང་སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་བཞི་ནི་ངོ་བོས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ལ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་གུས་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བཞི་ལ་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ས
【現代漢語翻譯】 也就是說，像這樣通過三種相來攝持心：通過止的相來攝持散亂，通過讚揚或勝觀的相來攝持昏沉和掉舉，通過舍的相來攝持遠離昏沉和散亂的心。精進是對三種相的精進，三種相是攝持心的方法，通過這樣的方法反覆攝持心，使其變得堪能，無需努力就能自然安住，這就是如實安立，如同果實一般。 這五句經文還有其他解釋方法，但這裡按照《智穩疏》的解釋。 像這樣，在五種情況下的所有正斷，都是爲了斷除各自不相符的方面而採取的對治。 說四神足 第三，宣說四神足。依靠的菩薩們的神足的體性，是具有勝過聲聞和獨覺的功德。有四種，即欲神足（Chanda-riddhi-pāda），精進神足（Vīrya-riddhi-pāda），心神足（Citta-riddhi-pāda）和觀神足（Mīmāṃsā-riddhi-pāda）。具有這四種，就能自在地在虛空中行走等，所以這樣說。 同樣是爲了自己和他人有情眾生，成就世間和出世間的一切利益而生起，因此勝過聲聞和獨覺的四神足。 安立神足：通過所依、差別、方便和現證四者，有智慧的菩薩的神足以各種方式被安立。所依是依靠禪定波羅蜜多而生起，通過串習四無量心，使心變得堪能，並依靠獲得完全清凈的初禪、二禪、三禪和四禪，從而獲得神通。 差別和方便有四種，即欲、精進、心和觀四種是本體上的差別。也就是依靠對一切法空性和無我的確信，歡喜並恭敬地發起精進，從而獲得心一境性的等持，這就是欲等持。或者通過對四正斷以欲的門徑，以恭敬的精進獲得心一境性。或者通過對四正斷以恒常的精進發起精進，從而獲得心一境性。
【English Translation】 That is, in this way, the mind is grasped by the three characteristics: by the characteristic of quiescence, it grasps from agitation; by the characteristic of praise or higher vision, it grasps from dullness and sinking; and by the characteristic of equanimity, it grasps the mind in that very state of being free from dullness and agitation. Diligence is diligence towards the three characteristics, and the three characteristics are the means of grasping the mind. By repeatedly grasping the mind with such means, it becomes workable, and abiding naturally without effort is truly establishing it, like a fruit. There are other ways of explaining these five verses, but here it is explained according to the commentary of Lodro Ten. Thus, in all the correct abandonments in these five cases, it is definitely said that the antidote is what abandons the opposing aspects of each. Explanation of the Four Miraculous Feet Thirdly, explaining the four miraculous feet. The characteristics of the miraculous feet of the Bodhisattvas who rely on them are that they possess qualities superior to those of the Hearers and Solitary Realizers. There are four aspects: the miraculous foot of aspiration (Chanda-riddhi-pāda), similarly, the miraculous foot of diligence, the miraculous foot of mind, and the miraculous foot of investigation (Mīmāṃsā-riddhi-pāda). Possessing these four, one gains mastery over miracles such as walking in the sky, hence it is said. Similarly, it arises for the sake of accomplishing all the benefits of oneself and other sentient beings, both worldly and beyond worldly, therefore it is superior to the four miraculous feet of the Hearers and Solitary Realizers. The establishment of the miraculous feet: through the basis, the distinctions, the means, and the manifestation, the miraculous feet of the wise Bodhisattva are considered to be established in all ways. The basis is that it arises relying on the perfection of meditation, through familiarizing oneself with the four immeasurables, making the mind workable, and relying on obtaining the completely pure first dhyana, second dhyana, third dhyana, and fourth dhyana, one will attain supernormal knowledge. The distinctions and means are fourfold, namely, aspiration, diligence, mind, and investigation are the distinctions in essence. That is, relying on the conviction of the emptiness and selflessness of all phenomena, one rejoices and respectfully initiates diligence, thereby attaining the samadhi of one-pointedness of mind, which is the samadhi of aspiration. Or, through the four correct abandonments, with the gateway of aspiration, one attains one-pointedness of mind through respectful diligence. Or, through the four correct abandonments, one initiates diligence with constant diligence, thereby attaining one-pointedness of mind.
ེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་ནི་བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དངོས་སོ། །སེམས་ནི་ཞི་གནས་དངོས་ཏེ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཞི་གནས་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །མདོར་ན་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འདུན་བརྩོན་སེམས་དཔྱོད་བཞི་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐབས་ 2-271a འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྡུས་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། དད་པ་འདུན་པ་རྩོལ་བ་ཤིན་སྦྱངས། དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་སེམས་པ་བཏང་སྙོམས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་དད་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་དད་འདུན་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པས། འདི་གསུམ་ནི་རྩོལ་བར་བསྡུས་ཏེ་དེ་གཅིག་ནི་སྤྲོ་བའི་ཐབས་སམ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐབས་གཉིས་པ་ནི་ཤིན་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་ལས་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལ་མི་ཡེངས་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ནི་ཐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་གཟུགས་ཕྲ་རགས་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་ནམ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་བཞི་པའི་བར་བསྒོམས་པས་ཤའི་སྤྱན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཕྲ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པའོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-271b གཟིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའོ། །ཤའི་མིག་དེ་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་མཐོང་བས་བརྒ
【現代漢語翻譯】 獲得專注一境（ེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་）是精進的如意足（བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ）。總而言之，對禪定（ཏིང་ངེ་འཛིན་）的渴望是因，由此而產生的精進是成就的真正方法。心是真正的寂止（ཞི་གནས་），依賴於前世修習寂止的習氣，今生稍加努力就能獲得專注一境的狀態，這就是心的禪定。觀（དཔྱོད་པ་）是勝觀（ལྷག་མཐོང་），如同獲得禪定的訣竅一樣，通過智慧的辨別，消除疑惑，從而獲得專注一境的狀態。總而言之，對於目標專注一境的禪定，需要渴望、精進、心和觀四者同等具備。 四種方法是：爲了避免禪定無法成就的五種過失，有八種對治方法，這裡將這些對治方法歸納為成就禪定的四種方法。八種對治方法是：信仰、渴望、努力、輕安、憶念、正知、作意、舍。也就是說，首先因為相信能夠獲得禪定，所以渴望去修習它，從而產生努力。因此，只要有努力，就必定有信仰和渴望作為前提。這三者可以歸納為努力，它是令人愉悅的方法或努力。第二種方法是輕安，即身心堪能，是能幫助成就禪定的自性。憶念和正知的作用相同，可以歸納為第三種方法，即不讓心從目標上散亂。作意和舍是第四種方法，是煩惱和妄念的對治。 六種現證是：依靠如意足現證所見，即五眼。修習如意足的異熟果是，肉眼能夠看到三千大千世界中所有微細和粗大的事物。如意神通眼或天眼，是通過修習初禪乃至四禪，比肉眼更為殊勝，能夠知曉十方三世所有大小不同的事物。聖者的智慧之眼，是通過無分別的智慧，照見法性真如。法眼是能夠無礙地瞭解所有經部等佛經的詞句和意義。佛眼能夠如實、盡所有地現見過去、現在、未來三世所攝的一切所知法。肉眼能見一逾繕那，更遠則不能見。
【English Translation】 Attaining one-pointedness of mind (ེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་) is the foundation of miraculous power of diligence (བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ). In short, aspiration for samadhi (ཏིང་ངེ་འཛིན་) is the cause, and the diligence that arises from it is the actual method of accomplishment. The mind is the actual quiescence (ཞི་གནས་), relying on the imprints of having cultivated quiescence in previous lives, attaining a state of one-pointedness of mind with little effort in this life is the samadhi of the mind. Investigation (དཔྱོད་པ་) is insight (ལྷག་མཐོང་), just as obtaining the instructions for samadhi, through the discernment of wisdom, eliminating doubt, thereby attaining one-pointedness of mind. In short, for the samadhi of one-pointedness on the object, it is necessary to have desire, diligence, mind, and investigation equally and completely. The four methods are: In order to avoid the five faults that prevent the accomplishment of samadhi, there are eight activities of application. Here, these activities of application are summarized into four methods for accomplishing samadhi. The eight activities of application are: faith, desire, effort, pliancy, mindfulness, awareness, attention, and equanimity. That is, first, believing in attaining samadhi, one desires to accomplish it, thereby generating effort. Therefore, if there is effort, there must be faith and desire as prerequisites. These three can be summarized as effort, which is a method of delight or exertion. The second method is pliancy, that is, the body and mind are workable, which is the nature of benefiting the accomplishment of samadhi. Mindfulness and awareness have the same function, and can be summarized as the third method, which is to prevent the mind from wandering from the object. Attention and equanimity are the fourth method, which is the antidote to thoughts and afflictions. The six abhijñās are: Realizing what is seen through relying on the legs of magical power, which are the five eyes. The complete maturation from meditating on the legs of magical power is that the physical eye sees all subtle and coarse forms that exist in the thousand-million world system of the trichiliocosm. The magical eye or divine eye is superior to the physical eye by meditating on the first dhyana up to the fourth, knowing all large and small forms in the ten directions and three times. The eye of wisdom of the noble ones sees the suchness of reality through non-conceptual wisdom. The Dharma eye knows the words and meanings of all scriptures such as the sutras without obstruction. The Buddha's eye directly sees all knowable phenomena included in the three times, as they are and how many they are. The physical eye sees one yojana, beyond that it cannot see.
ྱ་དང་འཛམ་གླིང་ཙམ་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཤེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །ལྷའི་སྤྱན་ལ་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་བའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ཐོབ་པ་དེས། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྔར་གང་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འདས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་གཟིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་དག་གི་རྒྱུད་ཚོད་རང་དང་མཉམ་པ་དང་དམའ་བ་རྣམས་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བཤད་པའང་འགྲེལ་བར་གསུངས་སོ། །གདམས་ 2-272a ངག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་ཤེས་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བདག་གིས་གདམས་ངག་གི་ལུང་སྟེར་པའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དྲུག་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཅི་བསམས་པ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་འདས་པའི་དུས་ན་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པར་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བདག་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའམ་རོལ་པར་བྱེད་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ཞེས་པ། སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་སྨོན་ 2-272b ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བ
【現代漢語翻譯】 以及遍及閻浮提（Jambudvipa，娑婆世界）乃至三千大千世界所有微細和粗大的事物，佛陀的肉眼能夠看到十方世界所有現在的形色。 天眼也有兩種，一種是業生，一種是修生。第一種是諸天由於自身業力所生，獲得極其清凈的官能，能夠清楚地看到遠處和近處的所有事物。修生則是瑜伽士們通過禪定修行之力，獲得由禪定所生的清凈官能，從而能夠看到眾生死後轉生何處，以及未來將要轉生何處的過去、未來和現在的形色。 法眼能夠看到諸法的自相和共相，以及眾生的根器，包括與自己相同、高於自己和低於自己的眾生。 佛眼能夠無礙地照見一切法。 關於五眼的各種分類，在註釋中都有說明。 教授的證得是指六神通。依靠神足通，自己從如來處領受教授的傳承，並且將教授的傳承給予其他眾生的原因是，依靠禪定來成就六神通。通過神足通，可以無礙地到達諸佛的剎土和眾生的處所。通過天眼，可以看到諸佛的身相和眾生的身體。通過天耳，可以聽到如來的聲音和眾生的聲音。通過他心通，可以知道眾生心中所想。通過宿命通，可以知道自己和他人過去生於何處。通過生死智，可以知道未來將要生於何處。通過漏盡通，爲了斷除自己和他人相續中的煩惱，從如來處領受教授的傳承，並且為其他眾生宣說傳承。安住于嬉戲是指，通過神足通，在如來的眷屬的壇城等處，以各種神通和化身進行嬉戲或享樂。『以及發願』是指，發願的證得是，憑藉由願力所生的智慧，按照所發之愿……
【English Translation】 And also throughout Jambudvipa (娑婆世界) and even the three thousand great thousand worlds, all subtle and coarse forms, the Buddha's physical eye can see all present forms in the ten directions. The divine eye also has two types: one is born from karma, and the other is born from cultivation. The first is that the gods, due to their own karma, obtain extremely pure faculties, which allow them to clearly see all things far and near. The one born from cultivation is that yogis, through the power of meditative practice, obtain pure faculties born from meditation, thereby being able to see where beings transmigrate after death, and the past, future, and present forms of where they will be reborn in the future. The Dharma eye can see the self-characteristics and common characteristics of all dharmas, as well as the faculties of beings, including those who are the same as oneself, higher than oneself, and lower than oneself. The Buddha eye can see all dharmas without obstruction. Various classifications of the five eyes are explained in the commentaries. The attainment of instructions refers to the six superknowledges. Relying on the basis of miraculous legs, one receives the transmission of instructions from the Tathagata and the reason for giving the transmission of instructions to other beings is to accomplish the six superknowledges based on meditation. Through the superknowledge of miraculous legs, one can travel without obstruction to the Buddha fields and the abodes of beings. Through the divine eye, one can see the bodies of the Buddhas and the bodies of beings. Through the divine ear, one can hear the voices of the Tathagatas and the sounds of beings. Through telepathy, one can know what beings are thinking in their minds. Through the knowledge of past lives, one can know where oneself and others were born in the past. Through the knowledge of death and rebirth, one can know where one will be born in the future. Through the superknowledge of the exhaustion of defilements, in order to exhaust the afflictions in one's own and others' minds, one receives the transmission of instructions from the Tathagata and also teaches the transmission to other beings. Abiding in play refers to, through the superknowledge of miraculous legs, playing or enjoying oneself with various miracles and emanations in the mandala of the Tathagata's retinue, etc. 'And aspiration' refers to, the attainment of aspiration is, by virtue of the wisdom born from the power of aspiration, according to how the aspiration was made...
ཞིན་དུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཅི་དགར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་པས་རོལ་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཀྱི་མཐུའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཐོབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་མཐུས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཆར་ཕབ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའམ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལས་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལས་ལ་དབང་བའོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །ས་གསེར་དང་ཆུ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེར་འགྱུར་བ་མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །ས་དང་པོར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་གསུངས་ 2-273a པས་མཚོན་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་དང་འཕུར་བ་དང་འོད་འགྱེད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བའོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་བཞི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ནས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །དབང་བཅུའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་སྟེ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ལས་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དག་པས་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གང་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མ་དཀྲུགས་ཤིང་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས། གང་དང་གང་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པས་མོས
【現代漢語翻譯】 真正地，在天、人等各種生命存在的地方，隨心所欲地變化，做各種利益眾生的事業，這就是遊戲。如《十地經》所說：『以願力受生的菩薩，他們的身體功德、心力功德、音聲功德等，難以言說。』獲得自在的成就，即獲得十自在，也就是通過修習四神足，以其力量加持壽命，能住留至想要的時間，這就是于壽命自在。同樣，能隨心所欲地入于無量大乘禪定，這就是於心自在。能從虛空中降下各種所需的物品，利益眾生，這就是于資具自在。能作種種身語之化現，或者加持業，使之生於其他界和生處，並能前往其他界和生處，這就是于業自在。安住於色界的禪定中，且不退失，爲了利益眾生而生於欲界，這就是于生自在。能使地變成黃金，水變成甘露等，隨所欲而轉變，這就是于意樂自在。從初地所說的十三大愿開始，成就無量能圓滿自他利益的大愿，這就是于愿自在。爲了使眾生生起信心，示現燃燒、飛行、放光等無量神變和奇蹟，這就是于神變自在。於法、義、詞、辯四無礙解達到究竟，這就是于智慧自在。以種種名、句、字向眾生開示《經》等一切法，使眾生心滿意足，這就是於法自在。獲得十自在的原因是，前三者由圓滿佈施波羅蜜而得：以無畏佈施得壽命自在，以法佈施得心自在，以財物佈施得資具自在。于業和生自在，由圓滿持戒波羅蜜而得：身業清凈故，能化現種種身；語業清凈故，能示現種種語；戒律完全清凈故，能隨意獲得所欲之生。由圓滿忍辱波羅蜜，不擾亂眾生的心，使之與自己的心意相合，因此，能成就眾生所發起的任何意樂，這就是于意樂自在。
【English Translation】 Truly, in those realms of existence such as gods and humans, one transforms at will, performing various deeds for the benefit of sentient beings; this is play. As stated in the 'Ten Bhumi Sutra': 'The Bodhisattvas who take birth through the power of aspiration, their qualities of body, qualities of mind power, qualities of voice, and so forth, are not easy to express.' The attainment of mastery is the attainment of the ten masteries, which is to say, through the power of cultivating the four bases of miraculous power, one blesses the activity of life and abides for as long as one wishes; this is mastery over life. Similarly, to enter into immeasurable Mahayana samadhi as one desires is mastery over mind. To rain down from the sky various desired necessities, benefiting sentient beings, is mastery over resources. To perform various emanations of body and speech, or to bless actions so that they are born in other realms and states of existence, and to go to other realms and states of existence, is mastery over action. To abide in the dhyana of the form realm and, without falling from it, to be born in the desire realm for the benefit of sentient beings is mastery over birth. To transform earth into gold and water into nectar, and so forth, as one wishes, is mastery over aspiration. Beginning with the thirteen great aspirations spoken of on the first bhumi, to manifestly accomplish countless great aspirations that perfectly accomplish the benefit of oneself and others is mastery over aspiration. To show immeasurable miracles and wonders, such as blazing, flying, and emitting light, in order to generate faith in sentient beings is mastery over miracles. To have perfected the four kinds of perfect confidence—in dharma, meaning, exact terms, and eloquence—is mastery over wisdom. To teach all the dharmas, such as the sutras, to sentient beings with various names, words, and letters, satisfying their minds, is mastery over dharma. The causes for the ten masteries are that the first three are obtained from the perfection of the paramita of giving: through the giving of fearlessness, one obtains mastery over life; through the giving of dharma, one obtains mastery over mind; and through the giving of material things, one obtains mastery over resources. Mastery over action and birth is obtained from the perfection of the paramita of ethics: because the actions of the body are pure, one emanates various bodies; because the actions of speech are pure, one shows various speeches; and because ethics are completely pure, one obtains birth wherever one desires. Through the perfection of the paramita of patience, one does not disturb the minds of sentient beings and makes them accord with one's own mind; therefore, whatever aspiration one generates, that is accomplished, and this is mastery over aspiration.
་པ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པའི་མཐུས་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་སྟེ་སྔོན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ཕྱིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྨོན་ 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-236a སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཙམ་ལ་ཐར་པ་དང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རོ་མྱང་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཟས་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་དེར་བདེ་ཡང་མཐར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །མུ་སྟེགས་པ་དག་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་མེད་ལྔས་གདུང་བ་དང་བྲག་ཁ་ནས་ལྕེབས་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལམ་དུ་མཐོང་ནས་ཐར་པ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དག་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་གོལ་བ་དམ
【現代漢語翻譯】 通過精進波羅蜜多（Paramita of Diligence）的圓滿，獲得對願望的掌控。先前爲了自己和他人而精進，之後爲了自己和他人的利益，無論許下何種願望，都能如願以償。 通過禪定波羅蜜多（Paramita of Dhyana）的圓滿，獲得對心的掌控，從而能夠隨心所欲地施展神通。 對智慧和佛法的掌控，是通過般若波羅蜜多（Prajna Paramita）的圓滿力量來實現的。獲得佛法是爲了修行，即爲了證悟佛法。最終的目標是證得圓滿的功德，如佛陀的十力、四無畏、十八不共法等。 因此，依靠四神足（four legs of magical power），爲了證得六種神通。 第四，解釋五根（Five Roots）：信根、精進根、念根、定根、慧根。其中，『信』是指對業和業果的產生毫不懷疑地相信，即相信其真實存在；對三寶的功德生起極大的歡喜心；以及爲了獲得涅槃、爲了修持聖道，看到自己有能力做到而生起的渴望之信。或者，對四法生起信心：相信業果的存在，即使付出生命也不作惡；對菩薩行生起信心，不希求其他乘；以及對緣起性空、無我、三解脫門之自性甚深的空性生起信心。 對於那些與各種邪見緊密相連的人，生起慈悲心。對於那些僅僅將無色界的禪定境界視為解脫和安樂，並沉溺於其中的人，就像貪吃混有劇毒的美味食物一樣，雖然暫時感到快樂，但最終會墮落。由於他們沒有超越輪迴，因此對這樣的眾生生起慈悲心。對於那些爲了獲得解脫而進行五火焚身、跳崖等顛倒苦行的外道，他們將錯誤的道路視為正道來尋求解脫，這完全迷失了正確的道路，因此對他們生起極大的慈悲心。對於那些不確定自己是聲聞乘（Śrāvakayāna）還是菩薩乘（Bodhisattvayāna）的人，他們進入了聲聞或獨覺的道路，雖然進入了解脫道，但偏離了自利利他的大乘道。
【English Translation】 By perfecting the Paramita of Diligence, one gains control over aspirations. Having previously strived for the benefit of oneself and others, later, for the sake of oneself and others, whatever aspirations are made will be fulfilled. By perfecting the Paramita of Dhyana, one gains control over the mind, thereby gaining control over whatever magical powers one desires. Control over wisdom and Dharma is achieved through the power of the complete perfection of the Prajna Paramita. Obtaining the Dharma is for the sake of practice, that is, to manifestly accomplish the Dharma. The ultimate goal is to accomplish perfect qualities, such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities. Thus, relying on the four legs of magical power, it is for the sake of accomplishing the six types of manifest accomplishments. Fourth, explaining the Five Roots: the root of faith, similarly, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of samadhi, and the root of wisdom. Among these, 'faith' is the belief that actions and their results occur without fail, that is, believing in their existence; generating great joy in the qualities of the Three Jewels; and the faith of aspiring to attain Nirvana and to practice the Noble Path, seeing that one is capable of doing so. Or, having faith in the four dharmas: believing in the existence of cause and effect, not committing evil even at the cost of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; and having faith in the profound nature of emptiness, the selflessness of dependent origination, and the three doors of liberation. Compassion arises for those who are closely bound by various wrong views. For those who merely perceive the meditative states of the formless realm as liberation and happiness, and indulge in them, it is like greedily eating delicious food mixed with poison; although temporarily pleasant, it ultimately leads to downfall. Since they have not transcended samsara, compassion arises for such beings. For those non-Buddhists who seek liberation by afflicting themselves with five fires, jumping off cliffs, and so on, seeing distorted morality and asceticism as the path, they have completely lost the right path, so great compassion arises for them. For those who are uncertain whether they belong to the Śrāvakayāna or Bodhisattvayāna, they enter the path of the Śrāvakas or Pratyekabuddhas, although they have entered the path of liberation, they have deviated from the Great Vehicle path of accomplishing both self and other's benefit.
ན་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལམ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་སྟོབས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། 悲心緣于有情果報 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྡེག་བཙོག་སོགས་ཀྱི་ 2-236b འཚེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུན་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཐག་མི་རིང་སྟེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། 具慧悲心 གསུམ་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་དང་ནང་གསེས་སུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཆོས་དེ་དག་སྟོང་བ་དང་བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་ 2-237a སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བ་ཡི། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་དང་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་དང་འགོག་པ་དང་བཅས་བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 對於那些已經進入正道的人，會生起慈悲心。對於那些進入大乘道，但因順緣不具足、逆緣纏繞而無法如法修持，以及力量弱小的眾生，會生起慈悲心。如此這般，基於十種目標所生起的慈悲心，也會有十種分類。 悲心緣于有情果報 第二，以慈悲心緣于眾生，會獲得什麼果報呢？具有慈悲心的人，對於眾生的打罵等 2-236b 傷害行為完全斷除，這是離系果。成為菩提之種的雙重資糧的積累是士夫果。為其他眾生帶來遠離痛苦的安樂，並且爲了他們自己承受冷熱勞累等各種痛苦，這是丈夫果。具有慈悲心的人，想要投生到哪裡就能投生到哪裡，隨心所欲地創造原因，這是異熟果。由於前世的慈悲串習，來世慈悲心也會增長並持續不斷地生起，這是慈悲的自性或本體的給予，是等流果。依靠如此慈悲的五種功德，佛子們獲得無上菩提指日可待。 具慧悲心 第三，與智慧相結合的慈悲心的作用是：具有大慈悲心的菩薩，以殊勝智慧的力量，了知三界輪迴中的一切內外諸法，都是無常、痛苦的自性，並且細分出極其繁多的痛苦種類。並且，在完全瞭解這些法是空性、無我的基礎上，不會因輪迴的痛苦而厭倦，而是以慈悲心行利他之事。因為以智慧了知輪迴的自性本空，所以不會被輪迴的過患，如生老病死等痛苦，以及貪嗔等煩惱所擾。 2-237a 視一切眾生的痛苦如同自己的痛苦一般，以這種慈愛之心，以及知曉斷除痛苦的方法——痛苦的根源是集諦，從而以道諦和滅諦作為對治，自己也如實地了知和領悟。
【English Translation】 Compassion arises for those who have entered the right path. Compassion arises for those who have entered the Mahayana path but are unable to practice properly due to incomplete favorable conditions and being seized by adverse conditions, and for sentient beings with weak strength. In this way, the compassion that arises based on ten objects also has ten categories. The fruit of compassion arising from sentient beings Second, what fruit is obtained by focusing compassion on sentient beings? Those who possess compassion completely abandon harming sentient beings through beatings and abuse, etc. 2-236b This is the fruit of separation. Accumulating the two accumulations that become the seed of supreme enlightenment is the fruit of ownership. Bringing happiness free from suffering to other sentient beings, and enduring various sufferings such as heat, cold, and fatigue for their sake, is the fruit of the agent. Those who possess compassion will be born wherever they desire, creating causes as they wish, which is the fruit of maturation. Due to the habituation of compassion in previous lives, compassion will also increase and arise continuously in future lives, which is the giving of the nature or essence of compassion, the fruit of consistency. Relying on these five qualities of compassion, the sons of the Victorious Ones will quickly attain unsurpassed enlightenment, which is not far off. Compassion with Wisdom Third, the function of compassion combined with wisdom is: A Bodhisattva with great compassion, with the power of supreme wisdom, knows that all internal and external phenomena belonging to the three realms of samsara are impermanent and of the nature of suffering, and subdivides them into extremely numerous kinds of suffering. Furthermore, based on a complete understanding that these phenomena are empty and selfless, they will not be weary of the suffering of samsara, but will perform altruistic deeds with compassion. Because wisdom knows that the nature of samsara is empty, they will not be disturbed by the faults of samsara, such as the suffering of birth, old age, sickness, and death, and afflictions such as attachment and aversion. 2-237a Viewing the suffering of all worlds as similar to one's own suffering, with this loving kindness, and knowing the method of eliminating suffering—the origin of suffering is the cause, thereby using the path and cessation as antidotes, one also truly knows and comprehends oneself.
། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཞིང་ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་བསལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེས་སེམས་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། 悲心支分 བཞི་པ་སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་ནི། སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་འཕྱན་པའི་ཚུལ་དང་དེ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་དང་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲ་ཡང་། ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱང་བའི་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞིའོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་བཞིའོ། ། 說大悲心殊勝 ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་དངོས་ 2-237b དང་། དེའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡང་། བདེ་ཚོར་དང་ལྡན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཅི་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པར་གཟིགས་ནས། ཇི་ལྟར་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ལྟར། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བར་འགའ་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པས་རྟག་པ་མིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་རྟག་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡ
【現代漢語翻譯】 不對他人的痛苦漠不關心，而是心懷慈悲和同情，並且因為知道消除痛苦的方法，所以不會因痛苦而感到沮喪。 悲心之支分 第四，慈悲的分類是：具有慈悲之自性的菩薩的慈愛，從自性或種姓的力量轉變為慈悲的自性；慈悲的功德和沒有慈悲的過患；眾生無自主地在三種痛苦中漂泊的方式；以及他們都曾無數次地成為自己的親友；雖然所有眾生在想要快樂和不想要痛苦方面都是一樣的，但由於願望和實踐顛倒等原因，對慈悲的修心方式進行分別考察，並且具備先前對慈悲的串習，以及與不相容的嗔恨和惱害等相反的一面已經衰退，從而獲得清凈的慈悲，共有四種。最後一種是獲得對任何事物都不產生貪戀和嗔恨的離欲慈悲。因此，有自性慈悲、分別考察慈悲、修習慈悲和獲得離欲慈悲四種。 說大悲心殊勝 第五，宣說大悲心的殊勝之處，分為正說和以比喻顯示其偉大之處兩部分。首先，如果沒有平等的慈悲，就不是大悲心，而是像凡夫、聲聞、獨覺的慈悲那樣會改變。為什麼呢？因為只對顯現痛苦之苦的眾生生起慈悲，而對具有安樂感受和舍受的眾生不生起慈悲，因為這不會衰退，所以不是大悲心。而菩薩們無論體驗到有漏的安樂、痛苦或舍受，都看到沒有超出三種痛苦，就像對無間地獄的眾生生起慈悲一樣，對從有頂到無間地獄的眾生也同樣平等地生起慈悲，因此稱為平等性的大悲心。有時生起慈悲，有時不生起慈悲，就像凡夫的慈悲那樣。聲聞和獨覺們也只是對眾生有慈悲，但在無餘依涅槃時就會窮盡和斷絕，因此不是常恒的，所以不稱為大悲心。菩薩的慈悲在有學道的各個階段都會持續不斷地生起，即使進入無餘依涅槃的境界，也永遠不會窮盡，是常恒的慈悲。
【English Translation】 Not being indifferent to the suffering of others, but being compassionate and sympathetic, and because one knows the means of eliminating suffering, one is not saddened by the suffering. Divisions of Compassion Fourth, the divisions of compassion are: the love of a Bodhisattva who possesses the nature of compassion, having transformed into the nature of compassion by the power of nature or lineage; the merits of compassion and the faults of not having compassion; the way sentient beings helplessly wander in the three sufferings; and that they have all been one's relatives and friends countless times; although all beings are the same in wanting happiness and not wanting suffering, due to reversed desires and practices, etc., separately examining the ways of training the mind in compassion, and possessing prior habituation to compassion, and the opposing side of incompatible anger and harm, etc., having diminished, thereby obtaining pure compassion, there are four types. The last is obtaining compassion free from attachment, which does not generate attachment or hatred towards anything. Thus, there are four types: natural compassion, compassion through separate examination, compassion through cultivation, and obtaining compassion free from attachment. Explaining the Superiority of Great Compassion Fifth, explaining the superiority of great compassion is divided into two parts: the actual explanation and showing its greatness through metaphors. First, if there is no equal compassion, it is not great compassion, but it changes like the compassion of ordinary beings, Hearers, and Solitary Buddhas. Why? Because compassion only arises for sentient beings who manifest the suffering of suffering, and compassion does not arise for those who have the feeling of pleasure and the feeling of equanimity, because this does not diminish, so it is not great compassion. But Bodhisattvas, no matter what contaminated feelings of pleasure, pain, or equanimity they experience, see that they have not transcended the three sufferings, just as they have compassion for the beings in the Avici hell, they also equally have compassion for the beings up to the peak of existence, therefore it is called the great compassion of equality. Sometimes compassion arises, sometimes it does not, like the compassion of ordinary beings. Hearers and Solitary Realizers also only have compassion for sentient beings, but it is exhausted and cut off at the time of the remainderless nirvana, so it is not permanent, so it is not called great compassion. The compassion of Bodhisattvas constantly arises in all stages of the path of learning, and even if they enter the realm of remainderless nirvana, it never diminishes, it is permanent compassion.
ིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རང་དོན་དང་འདྲེས་ནས་མཛའ་བཤེས་སོགས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་གཞན་ 2-238a དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཁྱད་མེད་པ་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མཛའ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་དང་། དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་དང་འཚེ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་མིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-238b དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྐད་དོད་གཅིག་ལ་ཞེ་ས་སྦྱར་མ་སྦྱར་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་མིན་པ་དང་། རྟག་པ་མིན་པ་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཤད་པ་གང་དེ་བརྩེ་བ་
【現代漢語翻譯】 因此，這是大悲。如果不是以承擔他人利益為己任的殊勝意樂，那麼世間人的慈悲，是與自利相混淆，執著于朋友等為『我』而產生的慈悲；僅僅是對自己有幫助的人產生的慈悲；以及聲聞、緣覺們，因為證悟了自他平等之性，沒有承擔他人利益的意樂，所以他們的慈悲不能稱為大悲。菩薩從獲得初地開始，現量證悟了自他平等之法性，從意樂上，自利與他利無別，具有承擔他人利益的殊勝意樂的慈悲，才是大悲。對於見到眾生痛苦而僅僅生起慈愛之心，但缺乏實際救度痛苦的行動，這也不是大悲。如同聲聞、緣覺們，雖然也對一切眾生的痛苦生起慈悲之心，但並不實際去救度痛苦一樣。菩薩們直至輪迴的盡頭，都在為眾生謀求利益和安樂，因此他們才具有大悲。對於親友，慈悲之心有時會有，但並非總是如此，有時也會產生嗔恨；對於敵人，則懷有嗔恨，因為沒有脫離煩惱。聲聞、緣覺聖者們雖然沒有實際的嗔恨，但也沒有斷除嗔恨的微細習氣，因此他們的慈悲不能稱為大悲。菩薩們的慈悲，其相違品——嗔恨和損害的習氣，已經遠離了貪慾，因此才是大悲。雖然有慈悲，但如果不能照見慈悲的能作者、所緣境和行為這三輪體空的自性，那也不是大悲；而具有無分別智慧的慈悲，才是大悲。雖然有人認為這是指八地以上無分別智慧圓滿的境界，但即使將其應用於一般的菩薩聖者，也沒有不妥之處。如上所述，菩薩的大悲，最終圓滿成就為無緣大悲，自然成就於佛地，稱為佛陀的大悲。慈悲和悲憫，在梵語中是同一個詞，只是加上或不加上敬語的區別，意義相同，但之所以要區分『大』的差別，正如前面所說的那樣理解。如上所述，不平等、不恒常等六種相違品已經闡述完畢，這些都是與慈愛之心 Therefore, it is great compassion (Mahākaruṇā). If it is not the extraordinary intention of taking on the burden of others' benefit, then the compassion of worldly people is mixed with self-interest, clinging to friends, etc., as 'mine,' and giving rise to compassion; merely having compassion for those who benefit oneself; and the Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), because they realize the equality of self and others, do not have the intention of taking on the burden of others' benefit, so their compassion cannot be called great compassion. Bodhisattvas, from the moment they attain the first bhūmi (level/ground), directly realize the dharmatā (nature of reality) of the equality of self and others, and from the perspective of intention, there is no difference between self-interest and the interest of others, and the compassion that possesses the extraordinary intention of taking on the burden of others' benefit is great compassion. If one sees sentient beings suffering and merely gives rise to a loving heart, but lacks the means to actually carry out the act of saving them from suffering, that is not great compassion. Just as the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, although they also have compassion for the suffering of all sentient beings, do not actually carry out the act of saving them from suffering. Bodhisattvas, until the end of samsara (cyclic existence), are engaged in bringing benefit and happiness to sentient beings, therefore they possess great compassion. For friends, there is sometimes compassion, but not always, and sometimes hatred arises; for enemies, there is hatred, because they have not separated from afflictions. Although the noble Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have actual hatred, they have not abandoned the subtle habitual tendencies of hatred, so their compassion cannot be called great compassion. The compassion of Bodhisattvas, its opposing factors—the habitual tendencies of hatred and harm—have been separated from desire, therefore it is great compassion. Although there is compassion, if one does not perceive the three circles (agent, object, and action) of compassion as being without inherent existence, that is not great compassion; but compassion that possesses non-conceptual wisdom is great compassion. Although some believe that this refers to the state of fully matured non-conceptual wisdom of the eighth bhūmi and above, there is no problem even if it is applied to ordinary Bodhisattva āryas (noble ones). As mentioned above, the great compassion of Bodhisattvas ultimately culminates in unconditioned great compassion, naturally accomplished in the Buddha-bhūmi (Buddha-ground), and is called the great compassion of the Buddha. Compassion and loving-kindness are the same word in Sanskrit, the only difference being the addition or non-addition of honorifics, the meaning is the same, but the distinction of 'great' should be understood as just explained. As mentioned above, the six opposing factors, such as inequality and impermanence, have been explained, and these are all related to the heart of loving-kindness.
【English Translation】 Therefore, it is great compassion (Mahākaruṇā). If it is not the extraordinary intention of taking on the burden of others' benefit, then the compassion of worldly people is mixed with self-interest, clinging to friends, etc., as 'mine,' and giving rise to compassion; merely having compassion for those who benefit oneself; and the Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), because they realize the equality of self and others, do not have the intention of taking on the burden of others' benefit, so their compassion cannot be called great compassion. Bodhisattvas, from the moment they attain the first bhūmi (level/ground), directly realize the dharmatā (nature of reality) of the equality of self and others, and from the perspective of intention, there is no difference between self-interest and the interest of others, and the compassion that possesses the extraordinary intention of taking on the burden of others' benefit is great compassion. If one sees sentient beings suffering and merely gives rise to a loving heart, but lacks the means to actually carry out the act of saving them from suffering, that is not great compassion. Just as the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, although they also have compassion for the suffering of all sentient beings, do not actually carry out the act of saving them from suffering. Bodhisattvas, until the end of samsara (cyclic existence), are engaged in bringing benefit and happiness to sentient beings, therefore they possess great compassion. For friends, there is sometimes compassion, but not always, and sometimes hatred arises; for enemies, there is hatred, because they have not separated from afflictions. Although the noble Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have actual hatred, they have not abandoned the subtle habitual tendencies of hatred, so their compassion cannot be called great compassion. The compassion of Bodhisattvas, its opposing factors—the habitual tendencies of hatred and harm—have been separated from desire, therefore it is great compassion. Although there is compassion, if one does not perceive the three circles (agent, object, and action) of compassion as being without inherent existence, that is not great compassion; but compassion that possesses non-conceptual wisdom is great compassion. Although some believe that this refers to the state of fully matured non-conceptual wisdom of the eighth bhūmi and above, there is no problem even if it is applied to ordinary Bodhisattva āryas (noble ones). As mentioned above, the great compassion of Bodhisattvas ultimately culminates in unconditioned great compassion, naturally accomplished in the Buddha-bhūmi (Buddha-ground), and is called the great compassion of the Buddha. Compassion and loving-kindness are the same word in Sanskrit, the only difference being the addition or non-addition of honorifics, the meaning is the same, but the distinction of 'great' should be understood as just explained. As mentioned above, the six opposing factors, such as inequality and impermanence, have been explained, and these are all related to the heart of loving-kindness.
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དྲུག་པོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པ་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ།དཔེ་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དཔེ་ཅན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབས་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི། དེ་ལས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་དང་གནས་ 2-239a ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་པ་དང་། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་མ་ལྔ་པོའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དཱ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དབུགས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ག་ཡའི་རིའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་མ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་འབྱུང་ལ། བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ལ་སེམས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །ཐབས་སེམས་པའི་ཡལ་ག་ལས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྨོན་ 2-239b ལམ་གྱི་ལོ་མ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བའི
【現代漢語翻譯】 若非大悲心，而是具備與其相反的六種特質，那才是真正的大悲心。正如剛才所說，若沒有偉大的慈愛，就不能稱之為具有大悲心的菩薩。 第二，用比喻來展示大悲心的偉大，即'慈悲與忍耐'等五頌。譬如，一棵好樹有根、干、枝、葉、花、果六個部分。同樣，作為比喻的對象，大悲心也具有六個方面：希望救度一切眾生脫離痛苦的大悲心；爲了利益他人而忍受各種艱難困苦的忍耐；顯現各種利益眾生的方法的心；發願生生世世爲了利益眾生而獲得圓滿的身體、受用、眷屬和處所；憑藉願力的加持，無論轉生到何處都能利益自己和他人，從而獲得多次的轉生；通過這些轉生來成熟一切眾生。 首先，大悲心就像後面五者的根一樣，是菩薩一切功德的根本。如《無盡意經》所說：'善男子，例如呼氣和吸氣是人命的根本。同樣，爲了圓滿成就大乘，菩薩的大悲心是先導。'又如《聖伽耶山經》所說：'菩薩菩提心的根本是大悲心，所緣是眾生。'正如這些經文所說。 最後，成熟眾生就像樹上結滿成熟的果實一樣，這被稱為大悲心的樹。因此，依靠大悲心這個根本，才能生起爲了利益眾生而忍受各種痛苦的樹幹。依靠忍耐的樹幹，才能生起思考如何從痛苦中解救眾生的方法，就像樹枝一樣。由於僅憑一次轉生無法利益無量無邊的眾生，因此發願在一切轉生中逐漸獲得無量眾生的身份，就像樹葉一樣。從願力的樹葉中，生起爲了利益眾生而隨心所欲轉生的花朵。'
【English Translation】 If it is not great compassion, but possesses the characteristics of the six opposites, then it is true great compassion. As just mentioned, one who does not have great love cannot be called a Bodhisattva with great compassion. Secondly, illustrating the greatness of great compassion with metaphors, namely the five verses beginning with 'compassion and patience'. For example, a good tree has six parts: root, trunk, branch, leaf, flower, and fruit. Similarly, the object of the metaphor, great compassion, also has six aspects: the great compassion that desires to save all sentient beings from suffering; the patience to endure various hardships for the benefit of others; the mind that manifests various methods to benefit sentient beings; the aspiration to be born with perfect body, resources, retinue, and place in all lifetimes to benefit sentient beings; relying on the power of aspiration, to benefit oneself and others wherever one is reborn, thus obtaining many rebirths; and through these rebirths, to ripen all sentient beings. Firstly, great compassion is like the root of the latter five, being the root of all the qualities of a Bodhisattva. As stated in the Inexhaustible Intellect Sutra: 'Good son, for example, exhaling and inhaling are the basis of a person's life force. Similarly, for the perfect accomplishment of the Great Vehicle, the great compassion of the Bodhisattva is the precursor.' Also, as stated in the Sacred Gaya Mountain Sutra: 'The root of the Bodhisattva's Bodhicitta is great compassion, and the object is sentient beings.' As these sutras say. Finally, ripening sentient beings is like a tree bearing fully ripened fruit, which is called the tree of great compassion. Therefore, relying on the root of great compassion, the trunk of enduring various sufferings for the benefit of sentient beings arises. Relying on the trunk of patience, the thought of how to liberate sentient beings from suffering arises, like a branch. Since one cannot benefit limitless sentient beings with just one rebirth, one aspires to gradually obtain the identities of limitless sentient beings in all rebirths, like leaves. From the leaves of aspiration, flowers arise, which are the rebirths as desired for the benefit of sentient beings.'
་མེ་ཏོག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་རྩ་བ་མེད་ན་གཞན་རྣམས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་རྩ་བ་མེད་ན་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བློས་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་དུ་སོགས་གང་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ཡང་འབད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འབད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་སྤྱད་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལྡན་དེས་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟོད་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་བསམ་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྡིག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཀར་པོ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ 2-240a ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། ཚུལ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། ཡང་ན་ཉན་རང་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན། སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ནས། འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྔ་པོ་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །རྩ་བ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཆུས་བརླན་ན་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལས་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་རྒྱ་ཆེན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། རྩ་བ་སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བའམ་ཆུས་འཆུ་བ་སྟེ་ཆུས་བརླན་པ་ལ་བློ་བར
【現代漢語翻譯】 猶如花朵般，能使眾生完全成熟的果實便會產生，因此它就像一棵美好的樹木一樣受到讚揚。爲了詳細闡述這一點，首先闡述如果根不存在，其他部分就會倒退的方式：正如樹木沒有根，就不會有從樹幹到果實的一切一樣，如果沒有像根一樣的偉大慈悲，就無法忍受爲了眾生的利益而承受苦難。世間人也一樣，只會爲了自己所愛的人（如親友等）而努力，不會為他人付出。聲聞和獨覺也一樣，不會爲了眾生的利益而承受苦行。菩薩們由於偉大慈悲的力量，永遠不會放棄爲了眾生的利益而承受苦難。如果這位有智慧的人無法忍受他人遭受痛苦，就不會想到『應該用這種或那種方法來利益眾生』，即使有方法，自己也無法做到，因此也不會去思考。如果這位心懷與利益眾生之事相悖之念的人，不會祈願獲得能利益眾生的清凈、不與罪惡混雜、不被自利之心玷污的清凈之身。菩薩的願望是爲了利益眾生而轉生於輪迴之中，這與世間人爲了獲得天界安樂而行善不同，也與聲聞和獨覺放棄轉生輪迴不同。如果由於願力的作用，沒有獲得能利益眾生的善妙之身，那麼就無法使眾生完全成熟。要麼像世間人一樣，由於業力的成熟而獲得轉生，卻無法使眾產生熟；要麼像聲聞和獨覺一樣，斷絕了轉生，因此無法利益眾生。因此，如果沒有像根一樣的偉大慈悲，那麼從像樹幹一樣的忍耐到像果實一樣使眾產生熟，這五者都不可能產生。接下來闡述如果根存在，其他部分也會隨之而來的方式：正如樹木的根被水滋潤，根變得穩固和繁茂，從而使從樹幹到果實的一切都變得廣大和繁茂一樣，如果根，也就是慈悲之水被澆灌，那麼智慧就會……
【English Translation】 Like a flower, the fruit that fully ripens sentient beings will arise, and thus it is praised as being like a good tree. To explain this in detail, first, it is shown how if the root does not exist, the other parts will regress: Just as if a tree has no root, there will be nothing from the trunk to the fruit, so too, if there is no great compassion like a root, one will not be able to endure taking on hardships for the sake of sentient beings. Worldly people are the same; they only strive for those they love (such as relatives), and do not exert themselves for others. The Shravakas and Pratyekabuddhas are also the same; they do not undertake asceticism for the benefit of sentient beings. Bodhisattvas, due to the power of great compassion, never abandon enduring hardships for the sake of sentient beings. If this wise person cannot bear the suffering of others, they will not think, 'I should use this or that method to benefit sentient beings,' and even if there is a method, they cannot accomplish it themselves, so they will not even think about it. If this person whose mind is separated from the thought of benefiting sentient beings, they will not pray to obtain a pure birth that benefits sentient beings, unmixed with sin, and undefiled by thoughts of self-interest. The Bodhisattva's aspiration is to take birth in samsara in order to benefit sentient beings, which is different from worldly people who perform virtuous deeds with the intention of obtaining the happiness of the heavens, and also different from the Shravakas and Pratyekabuddhas who abandon taking birth in samsara. If, due to the power of aspiration, one does not obtain a good birth that benefits sentient beings in this world, then one will not be able to fully ripen sentient beings. Either one will obtain birth due to the ripening of karma like worldly people, but will not be able to ripen sentient beings; or one will cut off the stream of birth like the Shravakas and Pratyekabuddhas, and therefore will not be able to benefit sentient beings. Therefore, if there is no great compassion like a root, then from patience like a trunk to ripening sentient beings like a fruit, these five are impossible to arise. Next, it is explained how if the root exists, the other parts will also follow: Just as if the root of a tree is moistened by water, the root becomes stable and luxuriant, thereby causing everything from the trunk to the fruit to become vast and luxuriant, so too, if the root, that is, the water of compassion, is sprinkled or moistened with water, then wisdom will...
ྟན་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཏེ་འཆུ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ལས་འཆུ་བ་ཞེས་པ་ཤིང་གི་རྩ་བའི་རྩད་ཕྲ་མོ་དག་གིས་སའི་ཆུ་འཐུང་བས་ཤིང་རྒྱས་པས་རྐང་པས་འཐུང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་རྩ་བའི་ཡང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་བཤད་པའང་སྣང་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་རང་ལ་བཤད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་དོན་ཡིན་ལ། 2-240b བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཤུགས་ཀྱིས་ཚང་བ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཉིད་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་རྩ་བ་གཞན་བྱམས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་པར། རྩ་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་བྱམས་པ་ནི་ཆུས་འཆུ་བའམ་ཆུས་བརླན་པ་ལྟ་བུར་འགྲེལ་བས་བཤད་པ་ལྟར་གོ་བ་བླངས་ན་ལེགས་འདྲ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །ཞེས་རྩ་བར་ཡོད་པ་དང་འགྲེལ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པས། འཆུ་བ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་རྩད་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འཐུང་བའམ་འཆུ་བའམ་རྩ་བ་ལ་ཆུས་འགྱེད་པའམ་བླུགས་པ་ལ་ཆུས་འཆུ་བའམ་བརླན་པའི་དོན་གྱིས་བྱེད་ཚིག་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུས་འཆུ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་བརླན་པར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཡུལ་དེ་དག་བདེ་བ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་དེའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་བུ་སྡུག་གུ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟ་བུ་ན་བ་ལ་ཕ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དེ་ནད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར། སྨན་སོགས་ཐབས་འདི་ནི་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཅན་དེ་ནི་ 2-241a གཞན་དོན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་འདིའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདེ་བ་ཡི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པ་ཡིས། དེས་ཅི་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས། གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་བདག་མེད་གཉིས་དང་མངོན་ཤེས་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་དོན་སེམས་དཔའི་ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ད
【現代漢語翻譯】 在論典中說，『滋潤』是慈愛（Byams pa）。有些論典中將『滋潤』解釋為樹根的細小根鬚吸收土壤中的水分，從而使樹木生長，就像『用腳喝水』一樣，也有些解釋說像是根的更細小的根鬚。雖然那也是一種解釋，但那屬於根本身的範疇，將慈悲（Snying rje）本身解釋為根是符合此處語境的含義。 慈愛和慈悲在性質上是一致的，如果有一個，另一個也會自然具備。因此，不要認為慈悲本身不是根，而將慈愛視為另一個根。而是應該理解為，慈愛就像用水滋潤或濕潤一樣，是根增長的助緣。正如經文所說：『慈悲之水即是慈愛。』論典中也是如此解釋。因此，『滋潤』一詞似乎是指根的根鬚吸收水分，或者滋潤，或者用水澆灌根，或者濕潤的意思，是動詞的用法。因此，爲了使慈悲的根增長，像用水滋潤一樣的是慈愛。因為慈愛之心像水一樣，如果滋潤慈悲的根，慈悲就會增長。當關注受苦的有情時，從想要他們脫離痛苦的慈悲出發，希望他們擁有安樂的慈愛會促使人們去成辦他們的利益和安樂，從而將有情視為非常珍愛的獨子一樣。就像父母因生病的孩子而痛苦，並努力尋找使他脫離疾病獲得安樂的方法，不會產生辛苦勞累的痛苦感，而是認為『這種藥物等方法對這個孩子有益』，從而樂於為他付出一樣。具有慈愛的菩薩 即使在爲了利益他人而體驗身心的痛苦時，也會因為想要利益他人的慈愛而認為『這是爲了他，所以這不是痛苦，而是應該接受的殊勝之事』，從而獲得快樂的感受。因此，他不會有任何無法忍受之事，他的忍耐之樹會變得寬廣而茂盛。像這樣，忍耐之樹變得寬廣而茂盛的原因是，通過如理作意以兩種無我（人無我，法無我）和神通以及包含在二諦（勝義諦，世俗諦）中的色等，以各種各樣不可思議的方式來利益他人的方法，從而使利益他人的菩薩的廣大枝葉
【English Translation】 It is said in the commentaries that 'to moisten' is loving-kindness (Byams pa). In some commentaries, 'to moisten' is explained as the fine rootlets of a tree's roots drinking the water of the soil, thus causing the tree to grow, just as it is known as 'drinking with the feet.' It is also explained as being like the very root of the roots. Although that is also a possible explanation, it belongs to the category of the root itself. Explaining compassion (Snying rje) itself as the root is the meaning in this context. Loving-kindness and compassion are the same in nature; if one is present, the other is naturally complete. Therefore, without considering loving-kindness as another root, rather than compassion itself being the root, it is better to understand it as loving-kindness being like moistening or wetting with water, as an aid to the growth of the root. As the text says: 'The water of compassion is loving-kindness.' The commentaries also explain it in the same way. Therefore, 'to moisten' seems to refer to the roots drinking or moistening the water, or pouring or infusing water into the root, or the meaning of wetting, with the verb form being used. Therefore, in order to make the root of compassion grow, loving-kindness is like moistening with water. Because the mind of loving-kindness is like water, if it moistens the root of compassion, compassion will grow. When focusing on suffering sentient beings, from the compassion of wanting them to be free from suffering, the loving-kindness of wanting them to have happiness will motivate one to accomplish their benefit and happiness, thus seeing sentient beings as being like a very cherished only child. Just as parents suffer because of a sick child and strive to find ways to free him from illness and obtain happiness, without generating the feeling of the suffering of hardship, but rather thinking, 'This medicine and other methods are beneficial to this child,' thus generating a feeling of joy in striving for him. A Bodhisattva with loving-kindness towards sentient beings Even when experiencing the suffering of body and mind for the sake of others, because of the loving-kindness of wanting to benefit others, he thinks, 'This is for him, so this is not suffering, but the best thing to be accepted,' thus finding a feeling of happiness. Therefore, he will have nothing unbearable, and his tree of patience will become wide and expansive. Thus, the reason why the tree of patience becomes wide and vast and grows is that, by properly attending to the various and immeasurable methods of benefiting others, such as the two selflessnesses (selflessness of person, selflessness of phenomena) and clairvoyance, and the dharmas and methods contained in the two truths (ultimate truth, conventional truth), the vast branches of the Bodhisattva who benefits others
ུ་མ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པར་ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པར་བཏབ་པས། སྨོན་པའི་ལོ་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་རྙིང་པ་རྣམས་འདོར་བ་དང་སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལོ་མ་གསར་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལེན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་འབྲས་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་མངོན་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་བླང་བའི་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་མེ་འབྲས་དེ་གཉིས་དོན་ཡོད་པའམ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་བྱ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེར་ལེན་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ས་ཆུ་སོགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་ 2-241b འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་དབང་གིས་འགྲུབ་བོ། ། 讚頌悲心功德 དྲུག་པ་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་རིགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་བཟོད་དཀའོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དོན་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་འདི་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འཛད་ཅིང་། ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་ཉན་རང་ 2-242a ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ལའང་ཡིད་ནི་མི་ཆགས་ཤིང་མི་གནས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།
【現代漢語翻譯】 並且因為這個原因，爲了眾生的利益，不間斷地進行利益和安樂的偉大祈願，無數劫以來從未間斷。因此，捨棄了先前那些小而舊的祈願之葉，並採納了比先前更加廣大的新的祈願之葉，從而成就了出生和成熟他人的果實。爲了成就這兩種促成祈願成就的因素，顯現出出生的花朵，並且憑藉這些受生之所，使無量眾生完全成熟，要知道這兩種果實，即花朵和果實，是有意義的或會發生的。就像樹木依靠自身的近取因和土地、水等共同作用的助緣，從而產生花朵和果實一樣，菩薩的出生和成熟他人，是依靠菩薩自身祈願的力量，以及所化眾生的力量而成就的。 讚頌悲心功德 第六，讚頌悲心的功德，分為總的展示三種功德和詳細解釋難以理解之處兩部分。首先，偉大的功德產生於：偉大的悲心是最終果位，是佛陀果位的十力和四無畏等無量功德的本性。因此，誰不會對眾生生起悲心呢？理應生起悲心。如果認為對眾生生起悲心，自己也會爲了他們的利益而承受難以忍受的痛苦，那並非如此。因為，爲了這些眾生的利益，即使是痛苦也可以忍受。像這些菩薩一樣，爲了眾生的利益，由於悲心的力量，即使是痛苦也不同於其他的痛苦。由於慈悲的力量而生起的痛苦，會逐漸耗盡所有的痛苦，並且會產生超越聲聞、緣覺等一切世間的無量安樂。第二，不執著的功德是：如果生起悲心，是否會因為執著眾生而變成束縛呢？並非如此。因為，悲心完全佔據內心的慈愛菩薩們，對於聲聞、緣覺那樣的寂滅涅槃也不會執著和安住，更何況像世間人那樣執著世間的有漏安樂和自己的身體、生命呢？因此，對於輪迴和涅槃的任何事物都不會執著。
【English Translation】 And because of this reason, for the sake of sentient beings, the great aspiration of benefit and happiness is continuously made, without interruption for countless kalpas. Therefore, abandoning the previous small and old leaves of aspiration, and adopting new leaves of aspiration that are larger than before, thereby accomplishing the fruit of birth and maturing others. In order to accomplish these two factors that contribute to the accomplishment of aspiration, the flowers of birth manifest, and by means of these bases of rebirth, countless sentient beings are completely matured. Know that these two fruits, namely flowers and fruits, are meaningful or will occur. Just as trees rely on their own proximate cause and the cooperative conditions of earth, water, etc., to produce flowers and fruits, the birth of Bodhisattvas and the maturation of others are accomplished by the power of the Bodhisattvas' own aspirations and the power of the beings to be tamed. Praise of the Merit of Compassion Sixth, praising the merit of compassion, divided into two parts: a general presentation of three qualities and a detailed explanation of what is difficult to understand. First, great qualities arise from: great compassion is the ultimate fruit, the nature of the immeasurable qualities of the Buddha's ground, such as the ten powers and four fearlessnesses. Therefore, who would not generate compassion for sentient beings? One should generate compassion. If one thinks that by generating compassion for sentient beings, one will also endure unbearable suffering for their benefit, that is not the case. Because, for the benefit of these sentient beings, even suffering can be endured. Like these Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, due to the power of compassion, even suffering is not like other suffering. The suffering that arises from the power of compassion will gradually exhaust all suffering, and will produce immeasurable happiness that surpasses all worlds, including Shravakas and Pratyekabuddhas. Second, the quality of non-attachment is: if compassion arises, will it become a bondage due to attachment to sentient beings? That is not the case. Because, compassionate Bodhisattvas whose minds are completely occupied by compassion do not cling to or dwell in the Nirvana of the Shravakas and Pratyekabuddhas, let alone cling to worldly contaminated happiness and their own bodies and lives like worldly people. Therefore, they are not attached to anything in Samsara and Nirvana.
།གསུམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་མས་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་གང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་སོགས་ལ་ཆགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་བྱམས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དྲག་ཏུ་རྡོལ་བའམ་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ལ་འཕྱན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐར་པར་འདྲེན་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ 2-242b ཆེས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་རང་སངས་རྒྱས་པའམ་རང་གིས་རྟོགས་པའི། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་ལས་ཀྱང་འདས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གང་དུ་གཞན་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་སྐབས་དེར་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་ཞེས་སམ་ཡང་ན་འགྲེལ་བ་ལྟར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། བརྩེ་བས་གཞན་གྱིས་དོན་དུ་རང་གི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་སྐྲག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་བཟོད་དཀའ་ལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་བསལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཅན་བྱས་པ་ལོག་པར་གཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱང་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟུང་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་གནས་སྐབས་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ 2-243a ཚོ
【現代漢語翻譯】 第三，殊勝功德是：世間母親對孩子的慈愛等等，那樣的慈愛並非沒有過失，也不是超越世間的。因為對孩子等產生貪執，爲了他們的利益而造罪，對與他們不合的人產生嗔恨等，與煩惱混雜，所以並非完全沒有過失。並且，由於執著於法和我（人）的愚癡，所以不是超越世間的。具有智慧的菩薩們，由於對眾生的慈悲而產生的慈愛，是沒有過失且超越世間的。如何是沒有過失的呢？對於被痛苦三苦的波濤猛烈衝擊或推動的輪迴大河中漂泊，以及其原因是不瞭解四聖諦的巨大黑暗所籠罩的世間眾生，菩薩的慈悲心和大慈心是為引導他們解脫而設下偉大方便之因，怎麼會沒有過失呢？這是對沒有過失的至高確信。 如何是超越世間的呢？在這個世間，即使是具有敏銳根器、證悟了不生不滅智慧的獨覺阿羅漢，也沒有那樣的慈愛，更何況是聲聞和世間凡夫呢？那樣的慈悲和慈愛怎麼會不是超越世間的呢？超越了聲聞和獨覺，更不用說超越世間凡夫了。第二，關於『在利他時，痛苦也能轉為快樂』的詳細解釋，菩薩通過無苦等來闡述。菩薩們即使在當下沒有痛苦，或者如解釋所說，爲了消除他人的痛苦，由於慈悲，自己的心為他人的利益而感到痛苦，也不應因此而感到恐懼。因為心胸狹窄的人仔細思考眾生的痛苦時，會感到非常恐懼和難以忍受，眾生如虛空般無量，痛苦也無量，誰能消除這些痛苦呢？並且，佈施頭和肢體，以及被忘恩負義的眾生以邪惡回報也難以忍受。如果在輪迴中受生，就要經歷生老病死，即使在當下也有各種各樣的痛苦。
【English Translation】 Thirdly, the distinguished qualities are: The love of a mother for her child in the world, etc., that kind of love is not without fault, nor is it transcendent. Because of attachment to children, etc., and committing sins for their sake, and hating those who disagree with them, etc., it is mixed with afflictions, so it is not completely without fault. Moreover, because of the ignorance of clinging to the self of phenomena and persons, it is not transcendent. The love that arises from the compassion of wise Bodhisattvas for sentient beings is faultless and transcendent. How is it faultless? For those worldly beings who are violently tossed or driven in the great river of samsara by the waves of the three sufferings, and whose cause is relying on the great darkness of not knowing the Four Noble Truths, how could the compassion and love of the Bodhisattva, which is the cause of setting up great means to lead them to liberation, not be faultless? It is the supreme conviction of being faultless. How is it transcendent? In this world, even the Solitary Buddhas (Pratyekabuddhas) who have sharp faculties and have realized the wisdom of non-arising and non-ceasing are not as loving, let alone the Shravakas and worldly people. How could such compassion and love not be transcendent? It transcends even the Shravakas and Solitary Buddhas, so there is no need to mention that it transcends worldly people. Secondly, regarding the detailed explanation of 'suffering can also turn into happiness when benefiting others,' Bodhisattvas explain through the absence of suffering, etc. Bodhisattvas, even if they do not have suffering at the moment, or as the explanation says, for the sake of eliminating the suffering of others, because of compassion, their own minds feel pain for the benefit of others, they should not be afraid of that. Because those with small minds are very afraid and unbearable when they think carefully about the suffering of sentient beings, and as sentient beings are immeasurable like space, suffering is also immeasurable, who can eliminate these sufferings? Moreover, it is unbearable to give up one's head and limbs, and to be repaid with evil by ungrateful sentient beings. If one takes birth in samsara, one must experience birth, old age, sickness, and death, and even at the moment there are various kinds of suffering.
གས་མྱོང་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་མང་པས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་ན་རང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནམ་ཡང་ག་ལ་ཐར་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡོད་དེ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པར་སྙིང་རྗེ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་སྟོན་དགོས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རེག་ནས་ཞེས་པའི་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་རེག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་མེད་པས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ཕུལ་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལྟར་བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་ལྷ་ 2-243b དང་མི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་དོན་བྱས་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཡང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཤེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བསམས་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟའི་བར་རང་གཞན་ཀུན་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་མྱོང་། རེས་བདེ་བའང་ཅི་རིགས་མྱོང་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཕན་གནོད་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མ་འོངས་པའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མི་འཛད་མོད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གསར་དུ་འབྱུང་བའང་དེ་སྙེད་དུ་མི་འཛད་པས། དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མ
【現代漢語翻譯】 必須經歷，如果眾多受苦的有情眾生將他們的痛苦視為自己的負擔，心想何時才能從自己的痛苦中解脫，因此不要灰心。為什麼呢？因為對於因慈悲眾生而感到痛苦的人，正如剛才所說的那樣，最初在勝解行地時，僅僅會產生普遍的恐懼。因為沒有獲得自他平等之心，也沒有領悟輪迴及其一切痛苦的空性。因此，對於具有菩薩種性的人，最初不要只著重講述輪迴的痛苦和厭離，而應主要宣講慈悲和如幻的法，以及讚歎佛和菩薩的功德，正如經中所說的那樣。『觸已』是指在證得初地時，觸證法界普遍執行的體性，從而獲得自他平等之心。由於慈悲心的驅使，即使親身承受地獄的痛苦，爲了救度其他有情眾生，這種行為本身也成為利益他人的途徑。因此，對於菩薩來說，這種因緣本身會轉變為巨大的安樂。這種安樂是世間天人、人類和聲聞緣覺所沒有的，因此成為一切安樂中最殊勝和卓越的。因此，由慈悲所產生的痛苦會勝過天人等世間的一切安樂，而自私自利的聲聞緣覺阿羅漢也無法獲得這種安樂，還有什麼比這更令人驚奇的呢？如是，從證得聖地之後，就不會再畏懼輪迴的痛苦。然而，從勝解行地開始，如果只思維輪迴的自性，雖然知道痛苦巨大，但憑藉種性的力量和願力等，即使菩薩處於凡夫階段，也不會完全領悟輪迴的起始和終結等不可思議之處。因為從無始以來到現在，自己和他人都在此輪迴中經歷了各種各樣的痛苦，也經歷了各種各樣的安樂，但現在這些都沒有任何利益或損害。即使未來的終結是無限的，有情眾生的數量也不會窮盡，新出現的佛和菩薩的數量也不會窮盡。因此，時間的終結、虛空的終結、有情眾生的終結和痛苦的終結都是不可思議的。 （藏文：ས་བོན་，梵文天城體：बीज，梵文羅馬擬音：bīja，漢語字面意思：種子） （藏文：སྔགས་，梵文天城體：मन्त्र，梵文羅馬擬音：mantra，漢語字面意思：咒語）
【English Translation】 One must experience it, and if many suffering sentient beings take their suffering as their own burden, thinking when will they ever be liberated from their own suffering, one should not be discouraged. Why? Because for those who suffer out of compassion for sentient beings, as just mentioned, initially in the stage of aspiring conduct, there is only the arising of universal fear. This is because one has not attained the mind of equality between oneself and others, nor has one comprehended the emptiness of samsara and all its sufferings. Therefore, for those with the lineage of Bodhisattvas, one should not primarily focus on telling only about the sufferings and aversion of samsara, but should mainly teach compassion and illusion-like Dharma, and praise the qualities of Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the Sutras. 'Having touched' refers to the attainment of the first Bhumi, where one realizes the nature of the Dharma realm's universal movement, thereby attaining the mind of equality between oneself and others. Driven by compassion, even if one personally endures the sufferings of hell to save other sentient beings, that action itself becomes a means of benefiting others. Therefore, for a Bodhisattva, that very cause transforms into great bliss. Such bliss is not possessed by worldly gods, humans, Sravakas, or Pratyekabuddhas, thus becoming the most supreme and excellent of all bliss. Therefore, the suffering generated by compassion surpasses all worldly bliss of gods, humans, and so on, and even the self-serving Sravaka and Pratyekabuddha Arhats do not possess such bliss. What could be more amazing than that? Thus, from the attainment of the Bhumis onwards, one is no longer afraid of the sufferings of samsara. However, from the stage of aspiring conduct, if one only contemplates the nature of samsara, although one knows the suffering is great, through the power of lineage and aspirations, even when a Bodhisattva is in the state of an ordinary being, one will not fully comprehend the inconceivable aspects of the beginning and end of samsara. Because from beginningless time until now, oneself and others have experienced various kinds of suffering in this existence, and have also experienced various kinds of happiness, but now these have no benefit or harm. Even if the future end is infinite, the realm of sentient beings will not be exhausted, nor will the newly emerging Buddhas and Bodhisattvas be exhausted. Therefore, the end of time, the end of space, the end of sentient beings, and the end of suffering are all inconceivable. （Tibetan: ས་བོན་，Sanskrit Devanagari: बीज，Sanskrit Romanization: bīja，Chinese literal meaning: seed） （Tibetan: སྔགས་，Sanskrit Devanagari: मन्त्र，Sanskrit Romanization: mantra，Chinese literal meaning: mantra）
ི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་གོ་ཆའི་ 2-244a སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལེན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བྱིན་པ་ཡིས། དངོས་པོ་རང་གིས་མི་འཆང་བར། ཕར་གཏོང་བའམ་བྱིན་པ་ན་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་སྦྱིན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལ་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་བཏང་བའི་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མི་ནུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ 2-244b པ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁས་ལེན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་དུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་ཞེས་པ་འོག་གི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་འདི་གསུམ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡར་སྦྱར་ཏེ་བརྩེ་བའི་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་འཕེལ་བ་གསུམ་ནི། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྦ
【現代漢語翻譯】 雖然它無所不在，但它的自性是空性的，如幻如化。因此，我將效仿過去、現在和未來的諸佛和菩薩，修學菩薩行，爲了利益如無邊無際的眾生界，發誓愿之心。 通過發起這種盔甲般的發心，並向諸佛菩薩祈禱以實現它，並將所有善根完全迴向於此，你將不會從大乘道中退轉，並將迅速從恐懼中解脫出來。堅定不移的菩薩以慈愛之心給予佈施，不求果報，僅僅爲了利益他人。當他/她不執著於事物本身，而是給予或佈施時，他/她所體驗到的快樂來自於完成利益他人的佈施行為，這種快樂遠遠超過了體驗三界快樂所帶來的快樂。菩薩心中因佈施而產生的快樂，即使是其百分之一或千分之一，也無法與三界之樂相比。 因此，菩薩們爲了他人的利益而承受痛苦，但實際上，他們的內心並沒有痛苦。不僅如此，他們還體驗到了一種快樂，這種快樂來自於放棄身體和享樂等，是任何世俗的快樂都無法比擬的。因此，菩薩們如何會有接受輪迴痛苦的痛苦呢？要知道，他們在任何情況下都沒有痛苦。如果慈悲者爲了眾生的利益而不捨棄具有痛苦自性的輪迴，那麼這些慈悲者怎麼會不接受或承擔他人的痛苦呢？他們會承擔所有他人的痛苦。 慈愛的菩薩的慈悲佈施，以及享樂，下面的『將會增長』這句話是結尾的澄清，因此這三者應該分別向上連線，即通過慈悲的佈施，慈悲增長，佈施增長，享樂增長。三種增長的原因是：通過慈悲的力量給予佈施，生生世世慈悲都會越來越增長；通過慈悲的力量，生生世世佈施都會持續不斷地增長；
【English Translation】 Although it is all-pervasive, its nature is emptiness, like an illusion. Therefore, I will follow the past, present, and future Buddhas and Bodhisattvas, and practice the Bodhisattva conduct, in order to benefit the sentient beings whose realms are as limitless as space. I will generate the mind of aspiration like armor. By generating this armor-like mind, praying to the Buddhas and Bodhisattvas to accomplish it, and dedicating all roots of virtue entirely to this, you will not turn back from the Mahayana path and will quickly be relieved of fear. A steadfast Bodhisattva gives with loving-kindness, without expecting fruition, solely for the benefit of others. When he/she does not cling to things themselves, but gives or bestows, the happiness he/she experiences from completing the act of giving that benefits others far surpasses the happiness derived from experiencing the pleasures of the three realms. The happiness that arises in the Bodhisattva's mind from giving, even a hundredth or a thousandth part of it, cannot be compared to the pleasures of the three realms. Therefore, Bodhisattvas appear to suffer for the sake of others, but in reality, their minds have no suffering. Moreover, they experience a joy that arises from giving away their body and possessions, which cannot be described by any worldly pleasure. Therefore, how can Bodhisattvas have the suffering of accepting the suffering of samsara? Know that they are without suffering in every way. If compassionate ones do not abandon samsara, which is of the nature of suffering, for the sake of sentient beings, how could these compassionate ones not accept or take on the suffering of others? They take on all the suffering of others. The compassionate giving of a loving Bodhisattva, and enjoyment, the following phrase 'will increase' is a clarification of the ending, therefore these three should be connected upwards separately, i.e., through giving with compassion, compassion increases, giving increases, and enjoyment increases. The three causes of increase are: through the power of compassion, giving with compassion, compassion will increase more and more in all lifetimes; through the power of compassion, giving will continuously increase more and more in all lifetimes;
ྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་གསུམ་འཕེལ་བ་ནི། བསམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལོ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བསམ་པ་བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཏེ། དཔེར་ན་མས་བུ་ལ་ཟས་ནོར་སྦྱིན་པའི་ཚེ་བྱམས་པའི་དབང་གིས་མ་དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ 2-245a འཕེལ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དེ་ཡི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་སྦྱིན་པར་འདོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཀྱང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་དེའི་རེ་བ་སྐོང་ནུས་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བདེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་དུ་བླངས་བས་རང་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། དཔེར་ན་མི་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་ལ་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་འདི་ལྟར་ལེ་ལོ་མ་བྱེད་པར་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བས་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་རྣམ་སྨིན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་ལེན་པ་པོ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པའི་བདེ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཡང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བར་བྱ་བ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ 2-245b དྲང་བར་བྱ་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་རིམ་པར་བཀྲི་བའམ་འཁྲིད་པར་བྱ་ཞེས། སེམས་ཅན་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ། །སེམས་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་བདེ་བར་མཐོང་ན་མི་དགའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་དགའ
【現代漢語翻譯】 以佈施的力量，生生世世的受用都會越來越增長。從那之中，會增長三種安樂的果報：心中想著要消除眾生的痛苦，從那樣的慈悲心中生起要讓眾生安樂的慈愛之心，在行佈施的時候，菩薩會生起從慈愛之心而來的安樂。比如母親給孩子食物和財物時，因為慈愛的緣故，母親心中會生起歡喜。然後，因為佈施而攝受眾生，從而增長的安樂是：菩薩見到佈施對眾生有利益，心中會生起特別的安樂，並且因為佈施的力量，菩薩會變得具有無盡的受用，從而有能力利益眾生。因為那樣的力量，安樂會在菩薩心中增長。如果沒有受用，即使想佈施，也無法滿足他人的期望。但是因為有受用，看到能夠滿足他人的期望，就會增長特別的歡喜。像那樣，菩薩利益他人越多，那本身就變成他們的歡喜和安樂。因此，承擔消除他人痛苦的責任，自己也會變得安樂。所以，即使捨棄身體和受用，也不是痛苦，而是顯現為安樂。 因此，菩薩們行佈施的方式，就像一個懶惰的人，被一位偉大的朋友教導說：『你不要這樣懶惰，要這樣做。』一樣。菩薩們以慈悲心行佈施的時候，會這樣做：以慈悲心行各種各樣的佈施，並且使之廣大增長，並且使那樣的異熟果報，也就是受用，也這樣增長。以佈施使眾生完全成熟，接受者也得到內心極度滿足的安樂，給予者也因為佈施圓滿而得到安樂，因此要使自他雙方都得到安樂。並且，要時時引導其他眾生行積聚福德和智慧的資糧，並且次第引導或帶領他們到達無上菩提的果位。』就像是對習慣於捨棄的強烈意願的人們進行鼓勵和勸說一樣。心懷嫉妒的眾生，看到他人安樂就不高興，看到他人痛苦就高興。
【English Translation】 With the power of generosity, enjoyment increases more and more in all lifetimes. From that, three kinds of happiness increase as a result: From the compassion of thinking to eliminate the suffering of sentient beings, and from that, the mind of love arises to place sentient beings in happiness. When giving, the Bodhisattva experiences the happiness that arises from the mind of love. For example, when a mother gives food and wealth to her child, the mother's mind is filled with joy due to love. Then, the happiness that increases from the Bodhisattva embracing sentient beings through generosity is that the Bodhisattva sees that generosity benefits sentient beings, and a special happiness increases in the Bodhisattva's mind. And the happiness that is done through the power of that generosity is that, through the power of generosity, the Bodhisattvas become endowed with inexhaustible enjoyment and have the power to benefit sentient beings. Because of that power, happiness increases in the Bodhisattvas. If there is no enjoyment, even if one wants to give, one cannot fulfill the hopes of others. But because there is enjoyment, seeing that one can fulfill the hopes of others, a special joy increases. In this way, the more Bodhisattvas benefit others, the more it becomes their joy and happiness. Therefore, taking on the responsibility of eliminating the suffering of others, one becomes happy oneself. So, even if one gives up body and enjoyment, it is not suffering, but appears as happiness. Therefore, the way Bodhisattvas give is like a lazy person being taught by a great friend, 'Don't be lazy like this, do it like this.' When Bodhisattvas give with compassion, they do this: they perform various kinds of generosity with compassion and make them vast and increase them, and they also increase the ripening result of that, which is enjoyment, in this way. May sentient beings be completely matured by generosity, and may the receiver also receive the happiness of extreme satisfaction in their hearts, and may the giver also receive happiness from the perfection of generosity, so that both self and others may be happy. And may other sentient beings always be guided to accumulate the accumulations of merit and wisdom, and may they be gradually guided or led to the state of unsurpassed enlightenment.' It is like encouraging and persuading those who have a strong desire to give. Jealous sentient beings are unhappy when they see others happy and happy when they see others suffering.
་བར་འགྱུར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་རང་ཉིད་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་གཅེས་པ་ཤིན་ཏུ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་རང་གིས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ཉིད་བདེ་བར་བྱས་པའི་བདེ་བ་དེས་བདག་རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མས་བུ་ལ་སྨན་བཙལ་ཏེ་བྱིན་ནས་བུ་ནད་ལས་གྲོལ་ཏེ་བདེ་བ་ན་མ་དེ་ཉིད་སེམས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲི་མེད་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་ནད་ཀྱང་དེ་སྲིད་དུ་མི་འཚོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་མ་ཆགས་པ་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་དེས། དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྦྱིན་པ་གང་དང་གང་བྱ་བ་ལ། འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བསླབ་བྱ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་དངོས་པོ་འདི་དང་འདི་དག་རང་གིས་འཆང་བའི་བདེ་བ་མི་འདོད་པ་དང་། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས་ཞེས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུས་སྦྱིན་པ་ 2-246a སློབ་མ་ལྟ་བུ་ལ་འདོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། དོན་འདྲ་ལ་གོ་བདེ་བས་འདི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཆོག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བདེ་བར་བྱས་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་རང་འབའ་ཞིག་ལ་ཐོབ་པར་རེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་མི་འདོད་པར་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གཞན་བདེ་བས་རང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ན་གཞན་ལ་མི་སྨིན་པ་ཞིག་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་མིན་པས་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་དེ་བདག་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའང་འདོད་པ་མིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བས་བདག་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི། རང་གཅེས་འཛིན་དུག་དང་འདྲ་བར་སྤངས་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་འདོམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་ན། གཞན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏ
【現代漢語翻譯】 然而，菩提心卻與之相反，因為慈悲心使他人之苦成為我自己的痛苦。如果不能消除痛苦者的痛苦並帶來快樂，自己又怎能快樂呢？這就像母親極其痛苦地照顧生病的愛子一樣。因此，懷有慈愛之心的人，通過自己給其他眾生帶來快樂，並使他們快樂，這種快樂也會使自己快樂。就像母親為孩子尋找藥物並餵給他，孩子從疾病中解脫出來而快樂時，母親的心也會感到快樂一樣。正如無垢稱菩薩所說：『只要眾生的疾病存在，我的疾病就不會痊癒。』以上是對『不執著』的詳細解釋。具有慈悲心的菩薩們，以慈悲為導師，就像導師一樣，總是教導應該如何行佈施：『不要貪戀自己所擁有的快樂，用自己的財富使他人快樂。』這裡雖然解釋為慈悲就像導師教導佈施的學徒一樣，但意思相同，爲了便於理解，這樣解釋也是可以的。如果用財富使他人快樂，卻期望自己獲得果報，那麼這種佈施就不是菩薩的行為。菩薩不認為自己和他人的利益是分開的，他們會因他人的痛苦而感到痛苦，因他人的快樂而感到快樂。因此，他們會將佈施的果報迴向給眾生，愿眾生因此而獲得快樂。或者，如果果報不能迴向給他人，由於自己和眾生的利益不是分開的，他們也不希望自己獲得果報的快樂。因為眾生的快樂就是自己的快樂。因此，我應該像拋棄毒藥一樣拋棄自私自利的想法，追隨那些極度珍視他人的菩薩們。我所做的佈施，連同佈施的果報，都給予眾生。因此，如果你的佈施是爲了讓我獲得財富等利益，那麼就應該將這些利益給予其他眾生。 2-246a
【English Translation】 However, Bodhicitta (the mind of enlightenment) is the opposite of that. Because compassion makes the suffering of others one's own suffering. If one cannot eliminate the suffering of those who suffer and bring them happiness, how can one be happy oneself? It is like a mother who is in extreme pain caring for her beloved child who is sick. Therefore, those who have loving-kindness, by bringing happiness to other sentient beings and making them happy, that happiness makes oneself happy. Just as a mother seeks medicine for her child and gives it to him, and when the child is freed from illness and is happy, the mother's heart feels happy. As the Bodhisattva Drime Drakpa (Immaculate Fame) said: 'As long as the diseases of all sentient beings exist, my disease will not be cured.' The above is a detailed explanation of 'non-attachment'. Bodhisattvas who have compassion, with compassion as their teacher, are like a teacher who always teaches how to practice generosity: 'Do not desire the happiness of possessing things for yourself, use your wealth to make others happy.' Although it is explained here that compassion is like a teacher instructing a student of generosity, the meaning is the same, and it is acceptable to explain it this way for ease of understanding. If one makes others happy with wealth, but expects to receive the fruits of that action for oneself, then that generosity is not the act of a Bodhisattva. Bodhisattvas do not consider their own benefit and the benefit of others to be separate. They feel pain when others suffer, and they feel happiness when others are happy. Therefore, they dedicate the fruits of their generosity to sentient beings, wishing that they may be happy as a result. Or, if the fruits cannot be dedicated to others, since one's own benefit and the benefit of sentient beings are not separate, they do not wish to receive the happiness of the fruits for themselves either. Because the happiness of sentient beings is one's own happiness. Therefore, I should abandon selfish thoughts like abandoning poison, and follow those Bodhisattvas who greatly cherish others. The generosity that I have done, together with the fruits of generosity, I give to sentient beings. Therefore, if your generosity is to make me obtain wealth and other benefits, then you should give those benefits to other sentient beings. 2-246a
ུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་དང་དེས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་འདོམས་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ 2-246b གཞན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་འཕྲད་པ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟར་བདག་གི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་རང་ཉིད་ཉམས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་མི་སྤྱོད་པར། གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟོས་ལ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གཞན་ལ་གཏོང་གི་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ན། ཚེ་ཕྱི་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེ་འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་ན་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ནི་སྦྱིན་པ་མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ལན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་མིན་པ་འདྲ་ལ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ལན་ལ་བལྟས་པ་ནི། གཞན་ལ་སྙིང་རྗེས་བདག་གི་ཆའམ་འོས་མ་ཡིན་པས། སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ 2-247a འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བདག་གིར་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སྨྲས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དོན་དུ་མ་ཆགས་པར་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྔགས་པ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ཕྲོགས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་བསད་ནས་དེའི་ཤ་སྦྱིན་པ་དང་། སློང་བ་པོ་ལ་བརྙས་ཤིང་
【現代漢語翻譯】 要使它成為果實，因為它對我有益。』以慈悲施捨的方式，將施捨和果實一起給予他人。同樣，施捨的果實也從內心深處給予其他眾生，即使施捨者菩薩不執著于自身利益，不想要享用，但擁有非常多的享用和美好的事物，這是因果緣起的法則。即使如此，我也不想要享受有漏的快樂，而是想要通過享用財富，生生世世行持利益眾生的佈施。我總是以慈愛之心，不為自己享樂而使用自己的所有，而是完全給予他人。看啊，因此，你應該知道我並不追求佈施的果報。如果你只是將享用的事物給予他人，而不捨得佈施的果報，那麼你就不會成為一個對來世享用一切事物都不執著，並且樂於佈施的菩薩。因為即使在今生，如果連片刻都不喜歡佈施，心中沒有佈施的意願，那麼就不是以慈悲心爲了他人而樂於佈施。佈施啊，你似乎是因為不給予未佈施之物的果報而帶有偏見。像這樣，期待佈施的果報，就不是以慈悲心爲了他人著想。佈施啊，因為你遠離了期待果報，所以你也不會將成熟的果報據爲己有，而是完全給予他人。』以慈悲心對佈施說話的方式，展示瞭如何訓練不執著于自身利益，將身體、財富和一切善根完全給予他人的方式。 以慈悲心讚歎佈施功德的要點，有三句偈頌：『諸佛之子以慈悲心……』等。菩薩的六種佈施是：無罪的佈施，即不傷害他人而佈施，例如從他人手中奪取后給予他人，殺死眾生后佈施其肉，以及羞辱乞討者。
【English Translation】 Make it become a fruit, because it benefits me.' In the manner of giving with compassion, giving both the offering and the fruit to others. Likewise, the fruit of giving is also given from the depths of the heart to other sentient beings, even if the giver, the Bodhisattva, is not attached to their own benefit and does not desire enjoyment. However, having very much enjoyment and good things is the law of cause and effect. Even when that happens, I do not desire the happiness of enjoying contaminated things, but rather I desire only to be able to engage in benefiting sentient beings through giving for lifetimes through that enjoyment and wealth. I always, with love, do not use all my possessions for my own pleasure, but completely give them to others. Look, therefore, you should know that I do not seek the fruit of that giving. If you only give the objects of enjoyment to others, but do not give up the fruit of giving, then you will not become a Bodhisattva who is not attached to enjoying all things in future lives and is delighted in giving. Because even in this life, if even for a moment there is no interest in giving and there is a mind that does not desire giving, then it will not be delighting in giving for the sake of others with compassion. Giving, you seem to be biased because you do not give fruit to what has not been given. Like this, looking for the reward of giving is not with compassion for others. Giving, because you are free from looking for reward, you also do not take the ripened fruit as your own, but completely give it to others.' In the manner of speaking to giving with compassion, it shows how to train the mind in the way of not being attached to one's own benefit and completely giving one's body, wealth, and all roots of virtue to others. Praising the qualities of giving with compassion, summarizing the meaning, there are three verses: 'The sons of the Victorious Ones with love...' etc. The six kinds of giving of the Bodhisattvas are: Giving without fault, which is giving without harming others, such as taking from others and giving to others, killing sentient beings and giving their flesh, and humiliating beggars.
བཀྲེས་པ་ལྟོགས་པ་སོགས་ཚིག་གིས་སྨད་ནས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་སྦྱིན་པའོ། །དག་པའི་གནས་སམ་གཞི་སྦྱིན་པ་ནི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་དག་ཅིང་གཙང་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱས་པས་སྦྱིན་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་རང་གི་འཁོར་གྱི་འགྲོ་བ་བུ་སྨད་དང་བྲན་གཡོག་སོགས་ལ་གནོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བཏང་ནས་དེ་དག་གི་སྐལ་པ་མི་བཞག་པའམ། ཆུང་མ་དང་བུ་སོགས་གཞན་ལ་གཏོང་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་དང་མི་འགལ་བའམ་མཐར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་གཏོང་གི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་ 2-247b བསྔལ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་སོགས་མ་རུང་བ་ལ་འཁོར་སྦྱིན་པ་སོགས་མདོར་ན་རང་ལ་དབང་བའི་འཁོར་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པའོ། །འཚོལ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་གིས་ཆེད་དུ་མ་སློང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་ཀྱི་སྦྱིན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་འཚོལ་བའམ། འདི་ལ་སྦྱིན་འདི་ལ་མི་སྦྱིན་ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདམ་ནས་འཚོལ་ཞིང་མི་སྦྱིན་པར། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྙོམས་པར་སྦྱིན་པའོ། །གོས་པ་མེད་པའམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་དག་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས། ཐམས་ཅད་གཏོང་བའམ་མཐའ་དག་པ་གཏོང་བ་སོགས་དགུ་སྟེ། མཐའ་དག་གཏོང་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་གཏོང་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པའོ། །རྒྱས་པར་རམ་རྒྱ་ཆེ་བར་གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཏོང་བའོ། །གཙོ་བོ་གཏོང་བ་ནི། དངོས་པོ་ཉམས་པ་དང་རུལ་བ་དང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བ་མི་གཏོང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དངོས་པོ་བཟང་པོ་གྱ་ནོམ་པ་གཏོང་བ་དང་། རྟག་པར་གཏོང་བ་ནི། དུས་རེས་འགའ་གཏོང་རེས་འགའ་མི་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པར། དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དགའ་བར་གཏོང་བ་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་མེད་པར་སློང་བ་པོ་སུ་ལ་ཡང་གཏོང་མི་གཏོང་མེད་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གཏོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་གཏོང་བ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པས་གཏོང་བ་དང་། དག་པ་ 2-248a གཏོང་བ་ནི་གོང་དུ་དག་པའི་གཞི་སྦྱིན་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་དངོས་པོ་དག་པ་གཏོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་གཏོང་བ་
【現代漢語翻譯】 以諸如飢餓等詞語責罵，在心中產生痛苦，然後佈施等不損害其他眾生，如法妥善地佈施。清凈的處所或基礎佈施，即不佈施未經觀察的物品，如毒藥和武器等不凈之物，而是經過觀察后，佈施清凈乾淨的物品。利益的佈施是：通過佈施來攝受，並將其用於善行，從而使佈施的對象眾生在來世獲得天界和解脫的果位的安樂，並且，通過佈施，捨棄對自己的眷屬，如子女和奴僕等的損害，不留下他們的份額，或者即使將妻子和子女等送給他人，也不違揹他們的意願，或者最終知道他們不會變得非常痛苦才送出，而不是讓他們非常痛苦。將眷屬佈施給夜叉羅剎等不吉祥者等等，總之，不損害自己所擁有的眷屬，即是伴隨著守護而佈施。不尋找而佈施，即知道眾生貧困，即使他們沒有特意乞討，也爲了利益他們而從自己手中佈施，不完全尋找其他佈施處，或者不選擇佈施給這個，不佈施給那個，不挑選福田而尋找，而是沒有偏袒地平等佈施。無染污或無執著的佈施，即不期待回報和異熟而施捨。這是從清凈過患的角度來闡述的。此外，從功德的角度，有全部施捨或徹底施捨等九種。徹底施捨是指內外之物沒有任何不施捨的。廣大施捨是指不施捨微小和少量之物，而是施捨眾多而廣大的物品。主要施捨是指不施捨破舊、腐爛和不能使用的物品，而是施捨顏色、形狀和氣味圓滿，以及美好的珍貴物品。恒常施捨是指不是有時施捨有時不施捨，而是恒常不斷地施捨。歡喜施捨是指沒有吝嗇之心，無論向誰乞討，都無有施與不施，伴隨著歡喜而施捨。無雜染施捨是指不期待回報和異熟而施捨。清凈施捨與上述清凈的基礎佈施意義相同，即施捨清凈的物品。迴向菩提的施捨。
【English Translation】 To scold with words such as 'hungry' and 'starving', causing suffering in the mind, and then to give alms, etc., without harming other sentient beings, and to give alms properly and well. Pure place or basis of giving is to not give unexamined things, such as poison and weapons, etc., impure things, but after examining, to give pure and clean things. Beneficial giving is: to gather through giving and apply it to virtue, thereby leading the sentient beings who are the objects of giving to the happiness of the fruits of heaven and liberation in future lives, and, through giving, to abandon all harm to one's own retinue, such as children and servants, not leaving their share, or even if giving wives and children, etc., to others, not contradicting their minds, or ultimately knowing that they will not become greatly miserable before giving, rather than making them very miserable. Giving one's retinue to inauspicious beings such as yakshas and rakshasas, etc., in short, not harming one's own retinue, is to give with subsequent protection. Giving without seeking is to know that sentient beings are poor, and even if they do not specifically beg, to give from one's own hand for their benefit, not completely seeking other places to give, or not choosing to give to this one and not to that one, not selecting fields of merit and seeking, but giving equally without partiality. Giving without defilement or attachment is to give without expecting return or fruition. This is explained from the perspective of purifying faults. Furthermore, from the perspective of qualities, there are nine types, such as giving everything or giving completely. Giving completely means that there is nothing, internal or external, that is not given. Giving extensively or widely means not giving small and meager things, but giving many and extensive things. Giving the best means not giving old, rotten, and unusable things, but giving things that are complete in color, shape, and fragrance, and beautiful and precious things. Giving constantly means not giving sometimes and not giving sometimes, but giving constantly and continuously. Giving joyfully means giving without stinginess, without discriminating who begs, but giving with joy. Giving without entanglement means giving without expecting return or fruition. Giving purely has the same meaning as the above-mentioned pure basis of giving, which is to give pure things. Giving with dedication to enlightenment.
ནི། སྦྱིན་པ་བྱས་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྔོ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དགེ་བ་བསྔོ་བའི་གཏོང་བ་ནི། གོང་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའམ་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའི་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིན་ཅན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། རང་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་ཅན་དག་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིས་དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡུལ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཏོང་བ་པོ་དགའ་བ་ལྟར་དགའ་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། སྤྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བའི་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་མཆིལ་མའི་ 2-248b ཐལ་བ་འདྲ། །བྱིན་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི་གླིང་ཐོབ་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། 說生起悲心因 བདུན་པ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སེར་སྣའི་དབང་གིས་སེམས་རྒྱུད་བཀྲེན་ཅིང་འཇུངས་པར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཟད་གཏོང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སེར་སྣའི་སྐྱོན་དང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་རུངས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་སྡིག་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་ནས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཞེ་སྡང་གི་སྐྱོན་དང་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བཟོད་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ལས་ལ་དགའ་བའི་ལེ་ལོའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇོག་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས་རྟག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། ཟག
【現代漢語翻譯】 即是佈施，不為高處的安樂和聲聞、獨覺的寂滅而回向，而是爲了所有眾生的利益，爲了獲得無上菩提而回向，從而趨向于無上菩提。迴向善根的佈施，與前面所說的利益眾生的佈施意義相同，即是通過佈施來攝受眾生，使他們趨向或安住于善法之中。如此行佈施，產生安樂的方式是：如何因佈施本身而感到喜悅的安樂，因利益他人而感到喜悅的安樂，以及因圓滿菩提資糧而感到喜悅的安樂。具備這三種喜悅，充滿慈愛之心的菩薩，因完全施捨自己的所有而感到快樂，這種情況是那些獲得一切所需之物的人，在享用這些事物時所無法獲得的快樂。此處所說的『享用者』，是指菩薩佈施的對象，即那些獲得所需之物的人，他們無法像佈施者那樣感到快樂，註釋中是這樣解釋的。一般來說，即使是擁有圓滿天界享受的眾生，也從未體驗過像菩薩佈施所帶來的喜悅。如《功德寶藏》中所說：『四洲以善妙莊嚴，如唾沫之灰塵。佈施生喜悅，得洲非如是。』 第七，講述生起悲心的原因：對那些遠離修持六度（Paramita）的眾生生起悲心，因為受到慳吝的影響，心變得貧乏和吝嗇，無法施捨任何東西，菩薩以慈悲之心，講述慳吝的過患和佈施的功德，從而使他們安住于佈施之法；對於那些秉性惡劣、兇殘暴戾、造作殺生等惡業的眾生，以慈悲之心，教導他們持戒的功德，從而使他們安住于持戒之中；對於那些內心被憤怒所擾亂的眾生，以慈悲之心，講述嗔恨的過患和忍辱的功德，從而使他們安住于忍辱之中；對於那些貪圖安逸、因懈怠而不修善業的放逸眾生，以慈悲之心，教導他們精進的功德，從而使他們安住于精進之中；對於那些被五欲所控制、心 постоянно рассеянных眾生，以慈悲之心，教導他們禪定的功德，從而使他們安住于禪定之中；
【English Translation】 That is, giving, not dedicating to the happiness of high realms or the peace of Shravakas and Pratyekabuddhas, but dedicating to the benefit of all sentient beings, in order to attain unsurpassed Bodhi, thereby inclining towards unsurpassed Bodhi. The giving of dedicating merit is the same as the giving of benefiting beings mentioned above, that is, gathering beings through giving and causing them to incline or abide in virtuous Dharma. Thus, the way happiness arises from giving is: how the happiness of delighting in giving itself, the happiness of delighting in benefiting others, and the happiness of delighting in perfecting the accumulations of Bodhi. Possessing these three kinds of joy, the Bodhisattva full of loving-kindness, becomes happy by completely giving away all his possessions, such a situation is that those who have obtained all their desired things cannot obtain such happiness when they enjoy those things. The 'enjoyers' mentioned here refer to the objects of the Bodhisattva's giving, that is, those who have obtained their desired things, they cannot feel as happy as the giver, this is how it is explained in the commentary. Generally speaking, even those who possess the perfect enjoyment of the heavenly realms have never experienced the joy brought about by the Bodhisattva's giving. As it is said in 'The Collection of Precious Qualities': 'The four continents are well adorned, like the ashes of spit. Giving gives rise to joy, obtaining the continents is not like that.' Seventh, explaining the cause of arising compassion: compassion arises for those sentient beings who are far from practicing the six perfections (Paramita), because they are influenced by stinginess, their minds become impoverished and miserly, unable to give anything away. With compassion, the Bodhisattva speaks of the faults of stinginess and the merits of giving, thereby causing them to abide in the Dharma of giving; for those sentient beings who are of evil nature, cruel and violent, and create evil deeds such as killing, with compassion, he teaches them the merits of keeping precepts, thereby causing them to abide in keeping precepts; for those sentient beings whose minds are disturbed by anger, with compassion, he speaks of the faults of hatred and the merits of patience, thereby causing them to abide in patience; for those lazy sentient beings who are fond of ease and do not practice virtuous deeds due to laziness, with compassion, he teaches them the merits of diligence, thereby causing them to abide in diligence; for those sentient beings who are controlled by the five desires and whose minds are constantly distracted, with compassion, he teaches them the merits of meditation, thereby causing them to abide in meditation;
་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་བདག་དང་གཙང་བ་དང་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་བས་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249a སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་རྐྱེན་ནི་ཁམས་གསུམ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚེ་རབས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུ་བྱེད་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་གང་ཅི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་རྒྱུ་ཞེས་པ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་འགྲེལ་པས་བཤད་ཅིང་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞིང་། བག་ཉལ་དེ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བའང་དེའོ། །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ན་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའོ། ། 菩薩殊勝平等悲心 བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249b སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དགྲ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བར་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ཅིང་བར་མ་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡི་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་མཉམ་པས་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 對於由不凈之物組成的蘊，執著于常、樂、我、凈，顛倒顯現，以慈悲糾正其錯誤的智慧，使其安住于正確的智慧。此外，菩薩生起慈悲的因緣有四：所緣因是三界有漏的輪迴，一切安樂皆為變易之苦所遍及，一切苦受皆為苦苦所遍及，舍受為行苦所遍及，因此無論感受何種，皆不離痛苦，緣此而生慈悲。此為因，即安樂、痛苦、舍受三種感受的習氣，如論中所說，此乃習氣的自性，是舍受。在未斷除此習氣之前，安樂與痛苦會反覆出現，細微的行苦亦是如此。或者說，與安樂、痛苦之感受相關的有漏蘊，其因可稱為行苦。總之，緣于具足三種痛苦的眾生，菩薩生起慈悲之心。 往昔于輪迴中串習慈悲，于阿賴耶識中積聚慈悲之習氣，是慈悲之因緣。從善知識處聽聞殊勝之法，生起慈悲，是增上緣。前前慈悲之心生起後後慈悲之心，前前者是後後者的近取緣。如是，菩薩由因緣等三種因緣生起慈悲。 菩薩殊勝平等悲心：第八，菩薩慈悲的殊勝之處在於平等性。菩薩的慈悲應被理解為平等。世間之人對親友生慈悲，對敵人不生慈悲反而生嗔恨，對非親非故之人也不生慈悲。聲聞緣覺對受苦者生慈悲，但不能對一切眾生平等生慈悲。因此，他們的慈悲是不平等的。而菩薩的慈悲如前所述，對具足三種痛苦的眾生，從有頂天到無間地獄，無有差別地生起平等大悲。因此，對一切眾生皆作如是想，因其平等之想，故其慈悲亦是平等的。
【English Translation】 For the aggregates consisting of impure things, clinging to permanence, happiness, self, and purity, appearing reversed, correcting their erroneous wisdom with compassion, and establishing them in correct wisdom. Furthermore, there are four causes for the arising of compassion in a Bodhisattva: the objective cause is the three realms of samsara with outflows, where all happiness is pervaded by the suffering of change, all painful feelings are pervaded by the suffering of suffering, and neutral feelings are pervaded by the suffering of conditioning. Therefore, no matter what one feels, it is inseparable from suffering, and compassion arises from focusing on this. This is the cause, namely the habituation of the three feelings of happiness, suffering, and neutrality, as explained in the commentary, which is the nature of habituation, which is neutral feeling. Until this habituation is abandoned, happiness and suffering will repeatedly arise, and the subtle suffering of conditioning is also like this. Alternatively, the aggregates with outflows associated with the feelings of happiness and suffering, their cause can be called the suffering of conditioning. In short, compassion arises in a Bodhisattva by focusing on sentient beings who possess the three sufferings. Having cultivated compassion in past lives, accumulating the habituation of compassion in the Alaya consciousness, is the cause of compassion. Hearing the excellent Dharma from a virtuous spiritual friend, giving rise to compassion, is the dominant condition. The arising of later compassion from the nature of earlier compassion, the former is the immediate condition of the latter. Thus, the compassion of a Bodhisattva arises from three causes such as the causal condition. The Superior and Equal Compassion of a Bodhisattva: Eighth, the superiority of a Bodhisattva's compassion lies in its equality. A Bodhisattva's compassion should be understood as equal. Worldly people have compassion for their relatives and friends, but do not have compassion for their enemies, instead generating hatred, and they do not have compassion for those who are neither relatives nor enemies. Hearers and Pratyekabuddhas have compassion for those who suffer, but they cannot generate compassion equally for all beings. Therefore, their compassion is not equal. But the compassion of a Bodhisattva, as mentioned above, arises as equal great compassion without discrimination for sentient beings who possess the three sufferings, from the peak of existence to the Avici hell. Therefore, thinking in this way about all sentient beings, because of this equal thought, their compassion is also equal.
སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་སྒྲུབ་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལའང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་འབད་རྩོལ་དང་མཚན་མའི་གཡོ་བ་དག་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པས་དེ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། 殊勝悲心 དགུ་པ་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ 2-250a པ་ནི། སྤྱིར་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བྱམས་སོགས་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་འདི་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་བསྒོམ་པ་དེ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཆེར་མོས་ཤིང་དད་པར་བྱས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འབྱོར་བའམ། ཁྱད་པར་དུ་འང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་སུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་སོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བས་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་དང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་སོགས་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་བདག་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 供·依·無量品竟義 བཞི་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ 2-250b དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆོས་གོས་དང་ན་བཟའ་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་དང་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་སོགས་དང་། བཀའ་བཞིན་གུས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་པ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནམ་མམ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་
【現代漢語翻譯】 如同救度地獄等受苦有情一般，直至有頂之間救度一切有情，因成辦救度平等之故，是為平等大悲；對於任何一類有情皆無貪戀與憎恨，因遠離貪慾之故，是為平等大悲；對於自身、有情與大悲三者之相皆不執著，通達一切皆為空性，同一味道之故，是為平等大悲；不執著三輪之智慧，從第八地獲得清凈，遠離勤作與相之動搖，因此之前獲得完全清凈之故，是為平等大悲。 殊勝悲心 第九、殊勝大悲：一般來說，修習慈等四無量心，色界諸天及聲聞、緣覺亦能做到。然菩薩修習四無量心，成為殊勝之理在於：菩薩以自心修習慈等，往昔生中修習慈等之習氣，令此生及未來生中，慈等功德更勝以往，故此修習勝於其他；且菩薩深信並樂於具足四無量心之經論；又具足前述九種殊勝發心之差別；或於禪定中得自在；尤其從第八地等，不需勤作，慈等自然成就，故得自在；菩薩修習慈等四無量心，以不分別能修之我、所緣之有情及所修之四無量心之體性的智慧所攝持；從獲得第八地開始，入於此地之菩薩，其事業融為一體，緊密相連，故為殊勝。 供·依·無量品竟義 第四、供養承事無量之品總結：如前所示，對於具足不可思議功德之諸佛世尊，生起極大之信心與歡喜心；以衣物、花香等物供養；行頂禮、讚頌、歌詠、繞塔等；以及恭敬依教奉行，以大恭敬心殷重供養；且非僅偶爾供養，而是時時、恒常供養。
【English Translation】 Just as saving sentient beings suffering in hell and so on, saving all sentient beings up to the peak of existence, because the accomplishment of saving is equal, it is equal great compassion; without attachment and hatred towards any kind of sentient beings, because of being free from desire, it is equal great compassion; not fixating on the characteristics of oneself, sentient beings, and compassion, understanding that all are empty and of one taste, it is equal great compassion; the wisdom of not fixating on the three wheels, obtaining purity from the eighth ground, being free from effort and the movement of characteristics, therefore, because of obtaining complete purity before that, it becomes equal great compassion. Superior Compassion Ninth, Supreme Great Compassion: Generally speaking, cultivating the four immeasurables such as loving-kindness, even gods in the Realm of Form, as well as Shravakas and Pratyekabuddhas, can do it. However, the way in which Bodhisattvas cultivate the four immeasurables becomes supreme is that Bodhisattvas cultivate loving-kindness and so on with their own minds. The habits of cultivating loving-kindness and so on in previous lives cause the merits of loving-kindness and so on to increase more and more in this life and future lives, so such cultivation is superior to others; and Bodhisattvas deeply believe in and are fond of the sutras that possess the four immeasurables; and they possess the nine kinds of special aspirations mentioned above; or they have mastery over samadhi; especially from the eighth ground and so on, without effort, loving-kindness and so on are naturally accomplished, so they have mastery; the Bodhisattva's cultivation of the four immeasurables such as loving-kindness is possessed by the wisdom that does not distinguish the nature of the self who cultivates, the sentient beings who are the object, and the four immeasurables that are cultivated; starting from obtaining the eighth ground, the activities of the Bodhisattvas who enter this ground are integrated and closely connected, so it is supreme. Concluding the Chapter on Immeasurable Offerings and Service Fourth, the conclusion of the chapter on immeasurable offerings and service: As shown above, towards the Buddhas, the Bhagavad-Tathagatas, who possess inconceivable merits, generate great faith and joy; offer clothes, flowers, incense, and other items; perform prostrations, praises, songs, circumambulations, and so on; and with great respect, diligently follow the teachings and offer them with great reverence; and not only offer occasionally, but offer constantly and regularly.
ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་གཙུག་ལག་གི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ན་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡི་སྒོ་ནས། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བཤེས་གཉེན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བདག་གི་དོན་དང་། ཚད་མེད་བཞིས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་གྲུབ་བོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། སྤྱིར་གང་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-251a མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 菩提道品品 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་འདི་ནི་བསྒོམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ། རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ལས། 修行因 དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་མི་སྐྱོ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསླབ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོས་པ་དང་། རྟོན་པ་དང་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་བཤད་པ་ལ། 知慚 དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། །ཞེས་པ་ནས། གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལའང་ནང་གསེས་སུ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་། ངོ་ཚ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། ངོ་ཚ་བ་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་།ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་བཅས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་ངོ་ཚ་ 2-251b ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྲེལ
【現代漢語翻譯】 通過具備這些（功德），就能獲得爲了自己和他人利益的世間和出世間的一切成就。同樣，如上所述的善知識的功德，以及經藏和論典中所示現的其他善知識的功德，如果依止具備這些功德的善知識，就能獲得他無量無邊的功德。因此，通過依止在今生和所有生世中都有益的善知識，也能獲得一切成就。通過慈、悲、喜、舍四無量心，以關愛一切眾生的本性利益有情，也能獲得一切成就。經論中解釋說，供養和依止主要爲了自己的利益，而四無量心主要爲了他人的利益，從而成就。一般來說，任何一種方法都能成就二者。《大乘經莊嚴論》中 第十八品，供養、依止和四無量品釋竟。 菩提道品 第四品，菩提分品，主要講的是禪修，所以這一品有三個方面：原因、本體和特殊作用的支分。 修行之因 第一，如所承諾般安住于戒律，並通過聞思修來積累資糧。通過知慚、穩固和不厭倦這三個方面，不違越所學。通過了解教義和世間的方式來聽聞，通過信賴和四種正確的智慧來清凈思所生慧，努力積累二資糧。下面依次講解這些內容。 知慚 首先，知慚是指遠離與慚相違背的方面。從『遠離無慚愧』到『唯一即是主』，用十六個偈頌來闡述。這其中又分為八個小部分：知慚的定義、對什麼感到慚愧、慚愧的分類、無慚愧的過患、慚愧的利益、對具備慚愧者的讚歎、具備慚愧和羞恥的徵象，以及對最殊勝的羞恥的闡述。首先，知慚和有愧是指遠離與此不相應的無慚和無愧，而成為知慚和有愧的自性。也就是說，對自身而言是知慚，對他人而言是羞恥。
【English Translation】 By possessing these (qualities), one will attain all worldly and transworldly accomplishments that benefit oneself and others. Similarly, the qualities of a virtuous spiritual friend as mentioned above, and other qualities of a virtuous spiritual friend as shown in the sutras and treatises, if one relies on a virtuous spiritual friend who possesses these qualities, one will obtain his immeasurable and boundless merits. Therefore, by constantly relying on a spiritual friend who is beneficial in this life and in all future lives, one will also attain all accomplishments. Through the four immeasurables of loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, benefiting sentient beings with the nature of caring for all beings, one will also attain all accomplishments. It is explained in the scriptures that offering and reliance are mainly for one's own benefit, while the four immeasurables are mainly for the benefit of others, thereby achieving accomplishment. Generally speaking, any method can achieve both. From the Ornament of the Great Vehicle Sutras, The eighteenth chapter, Explanation of the Chapter on Offerings, Reliance, and the Four Immeasurables, is completed. Chapter on the Aspects of the Path to Enlightenment The fourth chapter, Chapter on the Aspects Conducive to Enlightenment, mainly discusses meditation, so this chapter has three aspects: cause, essence, and the branch of special function. Cause of Practice First, it is shown how to abide in the precepts as promised, and to accumulate merit through hearing, thinking, and meditating. Through the three aspects of knowing shame, being steadfast, and not being discouraged, one does not transgress what has been learned. Through understanding the teachings and the world, one listens, and through reliance and the four correct wisdoms, one purifies the wisdom arising from thought, and strives to accumulate the two accumulations. These will be explained in order below. Knowing Shame First, knowing shame means abandoning aspects that are contrary to shame. From 'abandoning shamelessness' to 'the one alone is the master,' it is explained in sixteen verses. This is further divided into eight sub-sections: the definition of knowing shame, what one feels ashamed of, the classification of shame, the faults of being shameless, the benefits of shame, praise for those who possess shame, the signs of possessing shame and embarrassment, and the explanation of the most supreme embarrassment. First, knowing shame and being ashamed means abandoning the non-shame and non-embarrassment that are inconsistent with it, and becoming the nature of knowing shame and being ashamed. That is to say, for oneself it is knowing shame, and for others it is embarrassment.
་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཏང་ནས་ཉན་རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ན་འདི་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཞེས་ངོ་ཚ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་ངོ་ཚ་བའོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པས་བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆེས་དམན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་བརྟན་པའི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་རྣམས་ནི་རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་ལས། རང་གི་བུ་ལའང་མ་ཆགས་པའི། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ངན། ། 2-252a སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པའི། །སྐལ་བཟང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དཔལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་རྣམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། མི་བཟད་པའི་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་དག་རིགས་ངན་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེར་སྣ་སོགས་འཕེལ་བ་ངོ་ཚ་ཞིང་སྦྱིན་པ་སོགས་འགྲིབ་པའང་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་ཅིང་མི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མི་སྡོམ་ཞིང་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ན
【現代漢語翻譯】 名為『存在』，即菩薩捨棄自身所學之法，大乘道，而修習聲聞、緣覺之行，便會感到羞愧，認為『這不符合我菩薩的身份』，並因其他菩薩的譴責而感到慚愧。這二者的自性，以及不分別的智慧之友，所具備的，即不執著於我與他眾生，以及羞愧和慚愧這三種法的相狀。執著，即是小乘道，若入此道，便會感到羞愧。雖然進入聲聞、緣覺乘者，沒有煩惱的過失，但因只為自身利益而行，故其發心、智慧、修行和果報，一切都遠遜於大乘，因此菩薩們會因執著於此道而感到羞愧。作用是，菩薩的羞愧和慚愧能成熟眾生。這樣的羞愧和慚愧是堅定的，是菩薩的。而聲聞、緣覺們，則捨棄了本應救護的親眷般的眾生，只為自己尋求寂靜安樂，與菩薩相比，正如經中所說：『於己子亦不執著，聲聞劣慧甚可憫，成辦一切眾生樂，金剛手尊善哉勝。』他們羞愧和慚愧之心較少。那麼，對何事感到羞愧呢？對於佈施等六度，其相違品，如慳吝等在自身增長，而對治品，如佈施等減少，菩薩們會因此生起難以忍受的羞愧。世間高種姓之人，若行卑賤之行，尚且會感到羞愧，更何況菩薩慳吝等增長而羞愧，佈施等減少而深感羞愧呢，此即是對增長和減少感到羞愧。同樣，對於行與不行感到羞愧，即堅定的菩薩們，對於在自身串習和依止六度感到懈怠和不行，以及對於生起貪嗔等煩惱，以及隨順煩惱的六根不防護，沉溺於五欲之境，更會感到羞愧。第三，勝劣之差別是，非等持之自性，欲界地之羞愧和慚愧…… 種子字和咒語：無
【English Translation】 It is called 'existing', that is, if a Bodhisattva abandons his own teachings, the path of Mahayana, and practices the conduct of Sravakas and Pratyekabuddhas, he will feel ashamed, thinking, 'This does not conform to my identity as a Bodhisattva,' and feel ashamed because of the condemnation of other Bodhisattvas. The nature of these two, and the friend of non-discriminating wisdom, possesses the characteristic of not clinging to oneself and other sentient beings, and the three dharmas of shame and embarrassment. Attachment is the path of Hinayana, and if one enters this path, one will feel ashamed. Although those who enter the Sravaka and Pratyekabuddha vehicle do not have the fault of afflictions, because they only act for their own benefit, their intention, wisdom, practice, and retribution are all far inferior to Mahayana, so Bodhisattvas will feel ashamed of clinging to this path. The function is that the shame and embarrassment of Bodhisattvas can mature sentient beings. Such shame and embarrassment are firm and belong to Bodhisattvas. However, Sravakas and Pratyekabuddhas abandon sentient beings who should be protected like relatives, and only seek tranquility and happiness for themselves. Compared with Bodhisattvas, as the sutra says: 'Not attached to one's own children, the Sravakas are of inferior wisdom and are to be pitied. Accomplishing the happiness of all sentient beings, Vajrapani is good and victorious.' They have less shame and embarrassment. So, what are they ashamed of? For the six paramitas such as generosity, their opposites, such as stinginess, increase in themselves, and the antidotes, such as generosity, decrease, Bodhisattvas will feel unbearable shame because of this. In the world, high-caste people will feel ashamed if they do lowly deeds, let alone Bodhisattvas who feel ashamed of the increase of stinginess and the like, and feel deeply ashamed of the decrease of generosity and the like. This is to feel ashamed of increase and decrease. Similarly, feeling ashamed of doing and not doing, that is, steadfast Bodhisattvas, feel lazy and do not practice and rely on the six paramitas in themselves, and feel even more ashamed of the arising of afflictions such as greed and hatred, and the six sense organs that follow the afflictions are not protected, and indulging in the objects of the five desires. Third, the difference between superior and inferior is that the nature of non-equanimity, the shame and embarrassment of the desire realm...
ི་ཆུང་ངུའམ་དམན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ལ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་དང་པོ་ 2-252b སོགས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་རང་རང་གི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་ངུ་དང་། གོང་མ་རྣམས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོར་བཞག་གོ། བསམ་པ་དམན་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ངར་བཅས་ཞེས་པ་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་ཚ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་། དེའི་ཡང་ཆེན་པོ་དང་། ས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གོང་མ་དག་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་པའི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ངར་འཛིན་མེད་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེན་པོའམ་ལྷག་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བློ་ལྡན་གང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ཡི་དབང་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་རང་ལ་འདི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་སོགས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་འགྱོད་ཅིང་ 2-253a གདུང་བ་སྐྱེས་པས་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པས་དམན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེས་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་མིན་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་དང་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་དགོངས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་མཛད་དོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེ་གེ་མོས་འདི་ལྟར་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ཐོབ་བོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ངན་སོང་སོགས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་དཀར་པོ་ཐོབ་ཟིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེའི་ལུ
【現代漢語翻譯】 小或劣等，同樣地，將具色和無色界的慚愧分為小、中、大三類，小和中歸為小類。信解行地和初地等下下地，相對於各自的上上地而言是小的；而上地相對於下地而言是大的。小乘聲聞緣覺的慚愧，因為只追求自己的利益，所以是小的；從初地到七地，因為懷有『有勤作』，即帶有努力的相的慢心。因此，他們的慚愧被稱為劣等或小的，這是從相對的角度來說的。除此之外，更殊勝或更大的，是安住于等持地的菩薩的慚愧。而且，相對於下地而言，上地是大的；大乘的慚愧，以及八地等三地沒有我執，任運成就無分別智慧的慚愧，因為是不費力任運成就的，所以被認為是大的或殊勝的。第四，無慚無愧的過患是：有智慧的人，如果無慚無愧，就會不合規矩地進入，從而生起貪等煩惱並接受它們；由於憤怒而殺生等，進入不善業，從而使自己戒律受損，對自己今生來世造成損害；對其他眾生造成損害；同樣地，對於善業和利益眾生的事業，會因懈怠和放逸等而放棄；通過增長我慢的過失等途徑，破壞眾生和自己相續中的戒律；因此，自己會後悔併產生痛苦，從而失去安樂；別人也會認為自己沒有功德，從而在恭敬和利養方面變得低下。無慚無愧的原因，使得對教法具有信心的非人，以及護持白法的僧團，甚至連導師也不會特別關注，而是採取捨棄的態度。勝者的佛子們會譴責說：『某某人正在做不合理的事情。』世間人也會說：『在今生就能聽到不好的名聲。』在來世，會墮入惡趣等無暇之處，因此，自己相續中已經獲得的白法會退失，以前沒有獲得的，現在也無法新獲得。因此，要避免無慚無愧。 Fourthly, the faults of shamelessness and lack of embarrassment: A wise person who is shameless and lacks embarrassment will improperly engage in activities, giving rise to and accepting afflictions such as attachment. Due to the power of anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby damaging their own discipline and harming themselves in this life and the next. They will harm other sentient beings. Similarly, they will abandon virtuous actions and activities that benefit sentient beings due to laziness and carelessness. Through the faults of increasing pride, they will destroy the discipline of sentient beings and their own minds. As a result, they will regret and experience suffering, thus losing happiness. Others will see them as lacking qualities and will receive less respect and gain. The cause of shamelessness and lack of embarrassment will cause those who have faith in the teachings, non-humans, and the community that upholds the white dharma, and even the teacher, to not pay special attention and instead remain indifferent. The sons of the Victorious One who are in accordance with the Dharma will condemn them, saying, 'So-and-so is doing something inappropriate.' Even worldly people will receive the unpleasant reputation of being seen in this life. In future lives, they will be reborn in unfavorable places such as the lower realms, so the white dharma that has already been obtained in their mindstream will be lost, and they will also be completely unable to newly obtain what they have not previously obtained. Therefore, one should avoid shamelessness and lack of embarrassment.
【English Translation】 Small or inferior, similarly, equally placing the shame and embarrassment of the form and formless realms, dividing them into three categories: small, medium, and large, with small and medium being grouped into the small category. The lower grounds such as the Adhimukti-carya-bhumi (信解行地，the stage of practice through faith and understanding) and the first bhumi (初地，the first ground), are small relative to their respective higher grounds; while the higher grounds are large relative to the lower grounds. The shame and embarrassment of the Hearers and Solitary Realizers of the Lesser Vehicle are small because they only pursue their own benefit. From the first to the seventh bhumi, because they possess 'with effort,' meaning they have pride associated with the appearance of effort. Therefore, their shame is called inferior or small, which is from a relative perspective. Other than that, more superior or greater is the shame of the Bodhisattvas who abide in Samahita-bhumi (等持地，the ground of meditative equipoise). Moreover, the higher grounds are large relative to the lower grounds. The shame and embarrassment of the Great Vehicle, and the eighth bhumi and the three grounds without self-grasping, the shame and embarrassment of the spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, are considered large or superior because they are effortlessly and spontaneously accomplished. Fourthly, the faults of shamelessness and lack of embarrassment are: A wise person who is shameless and lacks embarrassment will improperly engage in activities, giving rise to and accepting afflictions such as attachment. Due to the power of anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby damaging their own discipline and harming themselves in this life and the next. They will harm other sentient beings. Similarly, they will abandon virtuous actions and activities that benefit sentient beings due to laziness and carelessness. Through the faults of increasing pride, they will destroy the discipline of sentient beings and their own minds. As a result, they will regret and experience suffering, thus losing happiness. Others will see them as lacking qualities and will receive less respect and gain. The cause of shamelessness and lack of embarrassment will cause those who have faith in the teachings, non-humans, and the community that upholds the white dharma, and even the teacher, to not pay special attention and instead remain indifferent. The sons of the Victorious One who are in accordance with the Dharma will condemn them, saying, 'So-and-so is doing something inappropriate.' Even worldly people will receive the unpleasant reputation of being seen in this life. In future lives, they will be reborn in unfavorable places such as the lower realms, so the white dharma that has already been obtained in their mindstream will be lost, and they will also be completely unable to newly obtain what they have not previously obtained. Therefore, one should avoid shamelessness and lack of embarrassment.
ས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཟིན་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ 2-253b རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་བྲལ་བ་བྲལ་འབྲས་དང་། གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་དེས་ནི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་རྒྱུ་བཟང་ཞིང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལེགས་པའི་གོས་བཟང་པོ་གྱོན་ཡང་ནི། སེམས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གོས་ཀྱིས་དགབ་པར་མི་ནུས་ལ། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཅན་ནི། ཕྱི་ནས་གོས་སོགས་ཀྱིས་དགབ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་ལ་སོགས་པས་གོས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ 2-254a གང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གང་གི་ཡང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་ལྟར་བྱམས་ཤིང་ཕངས་པ་མཛད་པ་དེ་དག་གིས། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡལ་བར་དོར་ན་ངོ་ཚ
【現代漢語翻譯】 內心痛苦，精神不安，無法平靜。 第五，慚愧的利益：菩薩具有慚愧之心，上述過失皆不會發生。智者常生於天界和人間，具有智慧的成熟果報之人，因慚愧而迅速圓滿無上圓滿菩提之資糧，這是主果。菩薩具有慚愧之心，成熟眾生，不感厭倦，這是士夫果。他總是遠離不慚愧的對立面，這是離系果。與慚愧不分離，這是因果。因此，具有慚愧之心的菩薩能獲得這些利益。 第六，讚歎具有慚愧之心：無知凡夫沐浴身體，穿著質地優良、顏色形狀美好的華麗衣裳，但因內心沒有慚愧，本性沾染貪慾等過失的污垢，無法用衣物遮蓋。而具有慚愧之心的菩薩，即使沒有外在的衣物遮蓋，其本性也遠離過失的污垢。這表明在安住于內在禪定的瑜伽時，慚愧能對治煩惱的生起。菩薩具有慚愧之心，譬如虛空沒有云彩等遮蔽，在進入城鎮等場合時，也不會被世間八法所染污。在與見修行相同的道友菩薩們聚集時，以慚愧莊嚴自身者，其行為一致且非常美好，任何珍寶等莊嚴都無法與之相比。菩薩因慚愧而不會捨棄利他之心，像母親一樣慈愛所化眾生，成熟他們。他們像對待子女一樣慈愛憐憫一切眾生，如果他們不救護眾生而捨棄他們，那將是多麼羞愧啊！
【English Translation】 The mind dwells in suffering, and the heart is seized by unease, unable to find peace. Fifth, the benefits of shame and embarrassment: Bodhisattvas who possess shame and embarrassment will never experience the faults just mentioned. Such wise individuals are always born in the realms of gods and humans. Those with the mature fruit of intelligence, through shame and embarrassment, quickly perfect the accumulation of unsurpassed, complete enlightenment, which is the fruit of mastery. The sons of the Victorious Ones, endowed with shame and embarrassment, never tire of maturing sentient beings, which is the fruit of a person's actions. They are always free from the opposing forces of shamelessness and lack of embarrassment, which is the fruit of separation. They never separate from shame and embarrassment, which is the fruit of a similar cause. Thus, a son of the Victorious Ones who possesses shame and embarrassment will attain these benefits. Sixth, praise for those who possess shame and embarrassment: Ordinary individuals may bathe their bodies and wear fine clothes of good quality, color, and shape, but because their minds lack shame and embarrassment, they are inherently stained with the defilements of attachment and other faults, which cannot be covered by clothing. However, a son of the Victorious Ones who is clothed in the knowledge of shame and embarrassment is inherently free from the defilements of faults, even without external clothing. This shows that during the time of dwelling in yoga with inner equipoise, shame and embarrassment act as an antidote to the arising of afflictions. The sons of the Victorious Ones, who are endowed with the knowledge of shame and embarrassment, are like the sky, which is not covered by clouds or darkness. When they go to towns, etc., they are not covered by the eight worldly concerns because of their very nature of shame and embarrassment. Even when gathered among sons of the Victorious Ones who are friends in accordance with their own views and practices, whoever is adorned with the ornament of shame and embarrassment is harmonious in conduct and exceedingly beautiful, unmatched by any ornament of jewels, etc. Bodhisattvas, out of shame and embarrassment for abandoning the welfare of others, mature sentient beings with love like a mother to those to be tamed. Those who cherish and care for all sentient beings as if they were their children—if they do not protect sentient beings and abandon them, how shameful that would be!
་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བ་ནི་དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟ་བ་དང་། རྐང་ཐང་གི་ཚོགས་བཞིས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྲུང་བ་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ཚོགས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །བདུན་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་བཞི་སྟེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་བཟོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀུན་དང་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་འཇུག་ 2-254b པ་ཡི་མཚན་མ་བཞི་པོ་དེ་ནི། གང་སྣང་ཡང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དེ་གཉིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ངོ་ཚའོ་སྙམ་པ་ལས། གཞན་གྱིས་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་རང་ལ་རང་གིས་ཁྲེལ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཅེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་བཤད་ལྟར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བའམ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་ངོ་ཚ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དག་ས་པའི་བྱང་སེམས་བྱ་བ་དེ་ལ་དོན་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止 གཉིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ 2-255a སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེ
【現代漢語翻譯】 因為這是羞恥和慚愧的處所。羞恥和慚愧就像軍隊中的騎兵、象兵、戰車兵和步兵四種軍隊守護著王權和國土一樣。菩薩們在輪迴中為利益眾生而行事時，羞恥和慚愧能讓他們免受貪慾等一切罪惡之敵的侵擾，因為羞恥和慚愧能阻止他們陷入煩惱的罪惡之中。第七，具備羞恥和慚愧的標誌有四個：從意念上，對於佈施、持戒等任何功德方面都樂於接受和忍耐；對於無恥、無慚以及貪嗔等任何罪惡方面都不樂於接受；從行為上，不陷入一切罪惡，而進入一切功德。這四個特徵，無論顯現哪個，都是具有羞恥和慚愧的人相續中羞恥心和慚愧心所產生的標誌。 第八，這二者最為殊勝：以自心修習羞恥和慚愧，如果別人知道這個過失，就會感到羞恥。但無論別人是否知道，自己做了錯事，自己對自己感到慚愧，修習這種慚愧是最殊勝的，經論中是這麼說的。修習慚愧也應從五個方面認識到它的殊勝之處：信樂宣說羞恥和慚愧的大乘佛法；意念如前所述的九種；獲得三摩地的心的自在；從八地菩薩開始，無需努力就能自然成就；在自、他和羞恥的法三個輪轉中不起分別；清凈剎土的菩薩與此意義相同，因此是最主要的或最殊勝的。 依止 第二，堅定，分為總說和廣說兩部分。首先，菩薩的精進心是堅定的：菩薩與世間人以及聲聞、緣覺等一切眾生相比，在體性、差別和不變性上都更為殊勝。第二，詳細解釋這三個殊勝之處的含義。首先，堅定的體性是：精進、三摩地和智慧這三者依次是內心不退縮的精進心，不為外物所動搖的忍耐力，以及正確認識到事物的真相而不改變的堅定。因為這三種法能使菩薩的菩提心堅定不移。
【English Translation】 Because it is the place of shame and embarrassment. Shame and embarrassment are like the four armies of cavalry, elephants, chariots, and infantry in an army, guarding the kingdom and territory. When Bodhisattvas act for the benefit of sentient beings in samsara, shame and embarrassment can protect them from the invasion of all enemies of evil, such as greed, because shame and embarrassment prevent them from falling into the evils of afflictions. Seventh, the signs of having shame and embarrassment are four: from the perspective of thought, one is willing to accept and endure any aspect of merit such as generosity and discipline; one is unwilling to accept any aspect of evil such as shamelessness, lack of embarrassment, and greed and hatred; from the perspective of action, one does not fall into all evils, but enters into all merits. Whichever of these four characteristics appears, it is a sign produced by the sense of shame and embarrassment in the continuum of a person who has shame and embarrassment. Eighth, these two are the most supreme: cultivating shame and embarrassment with one's own mind, feeling ashamed if others know of this fault. But whether others know or not, if one has done wrong, one feels ashamed of oneself, and cultivating this kind of shame is the most supreme, as it is said in the scriptures. The cultivation of embarrassment should also be recognized as supreme in five aspects: having faith in the Mahayana Dharma that teaches shame and embarrassment; the thoughts are as the nine mentioned above; obtaining the freedom of the mind of Samadhi; from the eighth Bhumi onwards, it is naturally accomplished without effort; not distinguishing in the three wheels of self, others, and the Dharma of shame; the Bodhisattvas of the pure lands have the same meaning, therefore it is the most important or the most supreme. Reliance Second, Steadfastness, divided into a general explanation and a detailed explanation. First, the Bodhisattva's vigor is steadfast: compared to all other beings such as worldly people, Shravakas, and Pratyekabuddhas, the Bodhisattva is more superior in nature, distinction, and immutability. Second, a detailed explanation of the meaning of these three superiorities. First, the nature of steadfastness is: diligence, Samadhi, and wisdom, which are in order, the vigor of a mind that does not retreat, the endurance of not being shaken by external things, and the steadfastness of correctly recognizing the truth of things and not changing. Because these three Dharmas make the Bodhisattva's Bodhicitta steadfast.
མས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་ 2-255b སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི། སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་དང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཇེ་བས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་པ་བདག་གི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ལྟ་བའམ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང་། ཟབ་ཅིང
【現代漢語翻譯】 菩薩們在修行道路上能夠無所畏懼地前進。如果產生畏懼，那是因為不精進的人會想『我無法完成菩薩的行持』而感到沮喪；沒有禪定的人會因為無法一心專注而產生妄念紛飛的恐懼；沒有智慧的人因為不瞭解菩薩的行持而感到迷惑，不知所措而產生恐懼。沮喪等這三種情況，是因為菩薩在修行時無法自主，認為自己無法完成而產生恐懼。因此，這三種恐懼的對治方法是精進、禪定和智慧，這三種自性或本性成就的本來狀態，不會被不利因素所奪走，因此被稱為『堅定』。也就是說，不需要分別執著，不需要努力，精進自然成就，禪定和智慧自然成就，因為本性或常有，所以沒有沮喪等三種情況，最為堅固，這就是『堅定』的特徵。即使是初學者，如果心的本性中具有不沮喪的品質，能夠投入到行動中，那麼就可以從這個角度出發，稱之為本有的精進。第二，『堅定』的分類，第一種是八種：自性堅定，是指憑藉種姓的力量，通過精進、禪定、智慧三種要素，菩薩的行持不會產生沮喪等恐懼；願力堅定，是指發起無上菩提心后，爲了獲得大菩提和救度一切眾生，發願永不退轉、永不改變，無論轉生到何處都不會改變，變得堅定。而且，菩薩的無量願力，直到成佛之前都會產生，而這一切的根源就是最初發起菩提心。依靠這最初的菩提心願，所有的願力都會產生，並且之後的願力會越來越堅定。『無有貪執』是指爲了自己的利益，不顧惜身體和生命，沒有貪執和恐懼；『為利他而堅定』是指眾生即使做出各種錯誤的舉動，也不會因此感到厭倦，依然堅定；『深奧』 2-255b
【English Translation】 The Bodhisattvas are thoroughly engaged in the path of practice without fear. If fear arises, it is because those who lack diligence think, 'I cannot accomplish the conduct of a Bodhisattva' and become discouraged; those who lack Samadhi (定，concentration) experience the fear of mental agitation because they cannot focus their minds; those who lack wisdom do not know what the conduct of a Bodhisattva is like and are bewildered, feeling helpless and fearful. Discouragement and the like arise because one is not in control of what a Bodhisattva should accomplish, and one fears that one cannot accomplish it. Therefore, the antidotes to these three fears are diligence, Samadhi (定，concentration), and wisdom. These three, which are naturally or inherently accomplished, are known as 'steadfast' because they cannot be taken away by opposing forces. That is to say, without separate clinging and without needing effort, diligence is spontaneously accomplished, and Samadhi (定，concentration) and wisdom are spontaneously accomplished. Because they are inherent or constant, there is no discouragement or the like, and being supremely firm is the characteristic of 'steadfastness'. Even for beginners, if there is a quality of non-discouragement in the nature of the mind, and they are able to engage in action, then from that perspective, it can be known as inherent diligence. Secondly, the first division of 'steadfastness' is eightfold: naturally steadfast, which means that by the power of lineage, through the elements of diligence, Samadhi (定，concentration), and wisdom, there is no fear of discouragement or the like in the conduct of a Bodhisattva; steadfast through aspiration, which means that after generating the mind of unsurpassed Bodhi (菩提，enlightenment), one makes the aspiration to never turn back or change from attaining great Bodhi (菩提，enlightenment) and liberating all sentient beings, and wherever one is born, one will not change and will become steadfast. Moreover, the immeasurable aspirations of a Bodhisattva arise until the state of Buddhahood, and the root of all of this is the initial generation of the mind of Bodhi (菩提，enlightenment). Relying on this first aspiration for Bodhi (菩提，enlightenment), all aspirations arise, and the subsequent aspirations become increasingly steadfast. 'Without attachment' means relying on one's own benefit, not caring for body and life, without attachment or fear; 'steadfast for the benefit of others' means that even if sentient beings do various wrong things, one will not be discouraged by this and will remain steadfast; 'profound' 2-255b
་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ 2-256a སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་མོས་པ་བརྟན་པའོ། །མཐུ་ལ་བརྟན་པ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཞུམ་པར་མོས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདོ་བས་སུས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟན་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དང་། སླར་ཡང་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་། གཞན་དོན་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟན་པ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པས་གོས་པ་མེ༷ད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་བརྟན་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། གཞན་བརྟན་ 2-256b པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པའི་ཤུགས་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླབས་དག་གིས་རི་རབ་གཡོ་མི་ནུས་པ་ལྟར་དཔེ་དེ་གསུམ་དང་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་ངན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཐོས་པས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་མི་གཡོས་སོ། ། 無憂 གསུམ་པ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་ནི། གཞན་ཉན་རང་གི་མི་སྐྱོ་བ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གཞི་འམ་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་མི་སྐྱོ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་ནི། ཆོས་ཐོས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱིན་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྩོམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོའམ་ཡུལ་
【現代漢語翻譯】 即是安住于真如之義，對於本初無生滅的甚深空性之義，不恐懼且具足堅定的信仰。安住于威力，即對於成就神通、力量、無畏等廣大功德不退縮，具足堅定的信仰；對於煩惱極其粗重、難以調伏的眾生，不捨棄，而是以各種方法長期調伏，這是安住于成熟有情；對於諸佛的法身、報身、化身三身不可思議的功德，心想『我一定要成就』，並且永不退轉，這是安住于殊勝菩提。如是宣說了八種安住之相。再次，安住的分類有三種：爲了無上菩提而修持的種種無量苦行，是安住于苦行；以利他慈悲之心，永不捨棄輪迴，而是不斷地受生於各種世間，這是安住于隨愿受生；在輪迴中受生之時，不被輪迴的過患和煩惱所染污，這是安住于無煩惱。如是，菩薩的相續中生起的安住，與世間凡夫和聲聞、緣覺的安住不同，被認為是其他安住者中的殊勝者。 第三，不改變：如同蝴蝶和飛鳥的翅膀之力，以及大海的波濤，都無法撼動須彌山一樣，將這三個比喻依次對應：菩薩們不會被不善的惡友、各種痛苦以及聽聞甚深空性無我的教法所動搖。 無憂 第三，不厭倦：菩薩的不厭倦，與聲聞、緣覺的不厭倦不同。對於什麼不厭倦呢？對於三個基礎或事物不厭倦：聽聞善知識所宣講的殊勝佛法而不滿足，這是不厭倦聽聞佛法或不厭倦尋求佛法；在無數劫中，像從燧石中取火一樣，發起廣大的精進，這是不厭倦精進的事物；爲了眾生的利益，甘願承受各種痛苦，這是不厭倦痛苦的事物。這些就是不厭倦的事物或對境。
【English Translation】 It is to abide in the meaning of Suchness, and to have unwavering faith and no fear of the profound emptiness that is without origination or cessation from the beginning. To abide in power is to have unwavering faith in accomplishing vast qualities such as clairvoyance, strength, and fearlessness without shrinking back. To not abandon beings who are extremely afflicted and difficult to tame, but to tame them for a long time with various methods, is to rely on maturing sentient beings. To think, 'I must accomplish the inconceivable qualities of the three bodies of the Buddhas—Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya,' and never turn back from this thought, is to rely on supreme enlightenment. Thus, eight aspects of reliance have been explained. Again, there are three divisions of reliance: To practice various immeasurable austerities for the sake of unsurpassed enlightenment is to rely on austerity. To never abandon samsara with compassion for others, but to continuously take birth in various realms, is to rely on taking birth in samsara at will. To not be defiled by the faults and afflictions of samsara while taking birth in samsara is to rely on being without afflictions. Thus, the reliance that arises in the continuum of a Bodhisattva is different from the reliance of ordinary worldlings and Shravakas and Pratyekabuddhas, and is considered the supreme among other reliances. Third, unchanging: Just as the wings of a butterfly and a bird, and the waves of the great ocean, cannot shake Mount Meru, apply these three metaphors in order: steadfast Bodhisattvas are not disturbed or moved by evil friends, various sufferings, or hearing the profound teachings of emptiness and selflessness. Nirvana Third, not wearying: The non-weariness of a Bodhisattva is different from the non-weariness of Shravakas and Pratyekabuddhas. What is one not weary of? One is not weary of three bases or things: not being satisfied with hearing the sacred Dharma from a virtuous friend is not being weary of hearing the Dharma or not being weary of seeking the Dharma; exerting great diligence like producing fire from a rubbing stick for countless eons is not being weary of the object of diligence; not being weary of enduring various kinds of suffering for the sake of sentient beings is not being weary of the object of suffering. These are the objects or spheres of non-weariness.
གསུམ་བསྟན་ཏོ། །མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའམ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱོ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་སྐྱོ་བའི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་ 2-257a པ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་མི་སྐྱོ་བ་དབྱེ་བ་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་མ་ཐོབ་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྐྱོ་བའང་འབྱུང་བས་མི་སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ས་བདུན་དུ་སྐྱོ་བ་གཏན་མི་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། ། 通達論典 བཞི་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ཡང་ཟེར་རོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ནང་རིག་པ་དང་། ཏརྐ་འམ་རྟོག་གེའི་རིག་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའང་དེའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོ་ཡི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་ལྔ་པོ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ལས་ལེགས་པར་ཉན་ཅིང་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གཞན་ལའང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཤེས་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། རིག་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཁྱད་ 2-257b པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་ཐར་པའི་དོན་དུ་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་མི་བྱེད་ན་རིག་གནས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་སློབ་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་གི་རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཚུལ་དང་། ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བསྣན་ལ་སོགས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེ
【現代漢語翻譯】 三、不退轉：不退轉的因、生起之處或所依是：如前所述，依賴於知慚有愧和堅定。不退轉的體性或自性是：對大菩提具有極其強烈的希求。以該因區分不退轉：有智慧者們的不退轉，對於道之階段而言，是這樣的：由於尚未獲得自他平等的菩提心，有時也會產生退轉，因此不退轉並不圓滿；在七地時，退轉完全不會產生，因此是圓滿的；在清凈的三地，則是毫不費力、任運自成地極其圓滿。因此，不退轉的區分被認為是三種。 通達論典 四、通達論典：菩薩堅定的通達論典是指通達五明，也被稱為聲明。五明如前所述，即內明、因明（或稱為 तर्क， तर्क，tarka，思辨之明，即量論，也就是因或理由之明）、聲明（或稱為 व्याकरण，vyākaraṇa，梵語語法）、工巧明和醫方明。這五者要從善知識、堪布、智者處善加聽聞，通過思維其意義而獲得定解，並且還要為他人宣說，因為一切所知都包含在五明之中。菩薩們要精通一切所知，因為他們希求一切智智，因此要進入通達論典之中。僅僅通達五明，世間人和聲聞緣覺也有，但菩薩的五明通達論典，通過基礎等六種方式，顯得尤為殊勝。 那什麼是殊勝之處呢？首先，基礎或事物本身就是這五明本身。聲聞眾僅僅爲了自己解脫，主要追求內明中的一部分，即人無我，對於大乘經典所闡述的意義並不十分重視，更不用說其他的明瞭。菩薩們追求一切智智，爲了成辦無量眾生的利益，對於一切廣大的所知，自己學習併爲他人宣說。內明包括三乘的道，以及如聲明論典中所述，語言文字的自性、緣起、詞性變化和組合方式，以及文字的縮寫、分解和增補等，毫無阻礙。
【English Translation】 Third, Non-retrogression: The cause, source, or basis of non-retrogression is: As mentioned above, it relies on being conscientious and steadfast. The essence or nature of non-retrogression is: Having an extremely strong aspiration for great Bodhi. Differentiating non-retrogression by that cause: The non-retrogression of the wise, in terms of the stages of the path, is like this: Because they have not yet attained the mind of equality between self and others, sometimes retrogression may occur, so non-retrogression is not complete; in the seventh ground, retrogression never occurs, so it is complete; in the three pure grounds, it is extremely complete effortlessly and spontaneously. Therefore, the differentiation of non-retrogression is considered to be three types. Understanding the Treatises Fourth, Understanding the Treatises: The steadfast understanding of treatises by Bodhisattvas refers to understanding the five sciences, which is also called 'the science of language.' The five sciences, as mentioned before, are the inner science, the science of reasoning (or तर्क, तर्क, tarka, the science of logic, i.e., epistemology, which is also the science of cause or reason), the science of grammar (or व्याकरण，vyākaraṇa，Sanskrit grammar), the science of crafts, and the science of medicine. These five should be well listened to from virtuous friends, Khenpos, and wise ones, and after gaining certainty by contemplating their meaning, they should also be taught to others, because all objects of knowledge are included in the five sciences. Bodhisattvas should be skilled in as many objects of knowledge as possible, because they desire omniscient wisdom, therefore they engage in understanding the treatises. Merely understanding the five sciences is also possessed by worldly people and Hearers and Solitary Realizers, but the Bodhisattvas' understanding of the five sciences is particularly superior through six aspects such as the basis. What are these superior aspects? First, the basis or the thing itself is the five sciences themselves. Hearers mainly pursue a part of the inner science, namely the selflessness of the person, for the sake of their own liberation, and they do not pay much attention to the meanings taught by all the Great Vehicle scriptures, let alone other sciences. Bodhisattvas pursue omniscient wisdom and accomplish the benefit of limitless sentient beings, so they learn and teach others all aspects of vast knowledge. The inner science includes the paths of the three vehicles, and as taught in the grammar treatises, the nature of words and sentences, their causes, inflections, and combinations, as well as the abbreviation, decomposition, and addition of letters, etc., without any hindrance.
ད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཟུར་མ་ཆག་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དེ་ཡང་མངོན་རྗེས་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། རིང་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བཟོའི་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ 2-258a ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་སམ་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་ཉིད། ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་འམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའང་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་། བྱེད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཙམ་གྱི་ནང་རིག་པ་ཤེས་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད། གཞན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལའང་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སོགས་གཞན་བཞིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་ཞིག་མཉན་ 2-258b ནས་དེ་ཡི་ཚིག་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་བཟོ་དང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བྱང་བ་དང་བརྟག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་དང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་
【現代漢語翻譯】 此外，精通寫作的人，具備良好的定義性詞語，能夠做到語音準確無誤地表達意義，並且通過現量、比量、聖教量（mngon rjes lung gi tshad ma）三種量來證實其意義。駁斥不符合量的一方，確立符合量的一方，從而產生對意義毫不動搖的定解。醫學則能平息眾生的一切疾病，調和諸元素，並實現長壽的方法。爲了利益有情，自己製作各種工藝技術，利益他人，並將這些方法充分地教導給他人。總之，菩薩爲了成辦自他二利，首先自己要學習五明（rig pa'i gnas lnga）的論典或學術著作，聽聞，聽聞后不忘地記住，習慣於口頭背誦，用心思考其意義，毫不錯誤地理解其含義，通過區分善說和惡說，如實地教導他人，這是從基礎或事物方面來說的殊勝之處。 第二，所為之事，聲聞（nyan rang）等的一切學處，都是爲了以自利為主，而菩薩所為之事，是爲了以利他為主，因此殊勝。事業方面，聲聞僅僅通過了解聲聞的經典，就能成辦自利的事業，而菩薩精通內明（nang rig pa）三乘，自己進入大乘，也向其他具有大乘根性的人宣說大乘，也向其他具有聲聞、緣覺根性的人宣說相應的乘。同樣，因明（gtan tshigs rig pa）等其他四明也能利益他人，並從事向他人宣說這些論典的事業，因此特別殊勝。體性方面，聲聞的內明只學習一部分，如宣說人無我的論典等少量內容，記住其中的詞句等。而菩薩則要聽聞、記住、精通、思考和理解由三乘所涵蓋的內明，以及聲明、因明、工巧明和醫方明等無盡的論典，並且永不滿足，因此具備五種體性而特別殊勝。此外，瞭解聲聞的論典會導致煩惱的寂滅，而瞭解菩薩的五明論典，即使在無餘涅槃的境界中，也……
【English Translation】 Furthermore, those skilled in writing, possessing excellent defining terms, are able to express meanings accurately without phonetic errors, and establish those meanings in accordance with the three valid cognitions of direct perception, inference, and scriptural authority (mngon rjes lung gi tshad ma). By refuting the side that does not conform to valid cognition and establishing the side that does, they generate an unwavering conviction in the meaning. Medicine pacifies all the diseases of sentient beings, harmonizes the elements, and accomplishes the means of long life. To benefit sentient beings, one creates various kinds of crafts and technologies, benefits others, and thoroughly teaches these methods to others as well. In short, in order to accomplish the two benefits of self and others, a Bodhisattva first studies the treatises or academic texts of the five sciences (rig pa'i gnas lnga), listens, remembers without forgetting what has been heard, becomes accustomed to reciting them, contemplates their meanings, and understands their meaning without error. By distinguishing between good and bad explanations, they teach others in accordance with the truth. This is the excellence from the perspective of the basis or object. Secondly, the purpose of the Hearers (nyan rang) and others' trainings is primarily for self-benefit, while the purpose of a Bodhisattva is primarily for the benefit of others, and therefore it is superior. In terms of activities, Hearers accomplish the task of self-benefit by knowing only the inner science of the Hearer's scriptures, while Bodhisattvas become proficient in the inner science of the three vehicles, enter the Great Vehicle themselves, and also teach it to others who have the potential for the Great Vehicle. They also teach the corresponding vehicle to others who have the potential for the Hearer's or Solitary Realizer's vehicle. Similarly, logic (gtan tshigs rig pa) and the other four sciences also benefit others and engage in the activity of teaching those treatises to others, and are therefore particularly superior. In terms of characteristics, Hearers learn only a small part of the inner science, such as treatises that explain the selflessness of the person, and memorize their words. Bodhisattvas, on the other hand, hear, remember, master, contemplate, and understand the inner science encompassed by the three vehicles, as well as the endless treatises on grammar, logic, crafts, and medicine, without ever being satisfied. Therefore, they are particularly superior because they possess five characteristics. Furthermore, knowing the Hearer's treatises leads to the exhaustion of aggregates without remainder, while knowing the Bodhisattva's treatises on the five sciences, even in the realm of the remainderless aggregates, does not...
ཟད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཐོབ་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ལྔ་རིག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་མཐུས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དེ་གནས་གང་གིས་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་སྒོས་བསྡུས་ཏེ། གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ 2-259a རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྔར་ཚེ་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་གནས་ལྔ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡའ་སྤྲོད་སོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་། གཙོ་བོ་ནང་རིག་པ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་དུ་མི་ནུབ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། ། 通達世間 ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་ངག་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལུས་ 2-259b ངག་གི་ཚུལ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལའང་ཡོད་ལ། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔ
【現代漢語翻譯】 由於窮盡一切所知而卓越，以及由於圓滿成就果位而卓越：聲聞（Nyan Thös，聲聞，Śrāvaka，聽聞佛陀教誨而證悟者）們僅僅通過了解論著，無法獲得一切種智（Nam pa Tham Chay Khyen Pa，一切種智，Sarvākārajñatā，對一切事物和現象的全面認知）。而菩薩（Chang Chub Sempa，菩薩，Bodhisattva，為利益眾生而發願成佛者）精通五明（Né Nga Rig Pa，五明，Pañcavidyāsthāna，聲明、工巧明、醫方明、因明、內明），並通過將此功德完全迴向于成就一切種智，從而圓滿成就了遍知一切所知之相的智慧之果。菩薩對五明論著的通達，主要通過什麼來概括呢？主要通過三摩地（Ting Ngé Dzin，三摩地，Samādhi，心專注一境）和陀羅尼（Zung，陀羅尼，Dhāraṇī，總持）來概括。精通五明的人，有些是三摩地的自性，被三摩地所攝持，並與三摩地相關聯；有些是陀羅尼的自性，被陀羅尼所攝持，並與陀羅尼相關聯。因此，從被三摩地和陀羅尼所概括的角度來看，也可以分為兩種。 其中，像勇猛行（Dpa War Dro Wa）等通過獲得三摩地的力量，無論入於何種禪定，都能毫不費力地通達五明論著，從而成熟眾生。而陀羅尼的自性，是指在過去無數世中聽聞的所有五明論著，都能毫不忘記地記住其詞句和意義，從而能夠持有五明所涵蓋的一切聖教法。因此，菩薩通達論著，依靠三摩地，就能以神通變化、言說變化和教誡變化這三種神變來圓滿成熟眾生；通過陀羅尼，就能持有包括聲明等四支在內的一切聖教法，特別是內明（Nang Rig Pa），從而使正法在世間永不衰敗。這二者就是通達論著的作用。 通達世間 第五，通達世間（Jig Ten Shay Pa，世間智，Laukikajñāna）：堅固的菩薩們的世間智，即對身之行爲了解、對語之行爲了解，以及通過意了知四諦（De Zhi，四諦，catvāri āryasatyāni，苦、集、滅、道）——這與其他的世間人、聲聞、緣覺（Nyan Rang，聲緣，Śrāvakapratyekabuddha，聽聞佛法或觀因緣而覺悟者）不同，是無法比擬或等同的。因此，菩薩超越了其他的世間人、聲聞和緣覺。如果其他人認為，瞭解世間的名言術語，以及使身語行為與他人一致，這些普通的世間人也能做到；而瞭解四諦，聲聞和緣覺也能做到，那麼菩薩的世間智如何卓越呢？因為他們（菩薩）用這些來成熟其他的眾生。
【English Translation】 Being superior due to exhausting all knowable objects, and being superior due to perfectly accomplishing the fruit: The Hearers (Nyan Thös, Śrāvaka) do not attain omniscience (Nam pa Tham Chay Khyen Pa, Sarvākārajñatā) merely by knowing the treatises. However, Bodhisattvas (Chang Chub Sempa, Bodhisattva) become skilled in the five sciences (Né Nga Rig Pa, Pañcavidyāsthāna), and through the power of dedicating this entirely to the accomplishment of omniscience, they perfectly accomplish the fruit of the wisdom that knows all aspects of knowable objects. The Bodhisattva's knowledge of the treatises of the five sciences is mainly summarized by what? It is mainly summarized by Samādhi (Ting Ngé Dzin, Samādhi) and Dhāraṇī (Zung, Dhāraṇī). Some of those skilled in the five sciences are of the nature of Samādhi, are held by Samādhi, and are related to Samādhi; some are of the nature of Dhāraṇī, are held by Dhāraṇī, and are related to Dhāraṇī. Therefore, from the perspective of being summarized by Samādhi and Dhāraṇī, it can also be divided into two. Among them, those like the 'Heroic Walker' (Dpa War Dro Wa) and others, through the power of obtaining Samādhi, no matter what meditation they enter, effortlessly understand all the treatises of the five sciences, thereby maturing sentient beings. The nature of Dhāraṇī means that all the treatises of the five sciences heard in countless past lives are remembered without forgetting their words and meanings, thereby enabling them to hold all the sacred Dharma contained in the five sciences. Therefore, the Bodhisattva's knowledge of the treatises, relying on Samādhi, can fully mature sentient beings with the three kinds of miracles: miraculous transformations, verbal transformations, and instructive transformations. Through Dhāraṇī, they hold all the sacred Dharma, including the four branches such as grammar, and especially Inner Science (Nang Rig Pa), so that the Dharma will never decline in the world. These two are the functions of knowing the treatises. Understanding the World Fifth, understanding the world (Jig Ten Shay Pa, Laukikajñāna): The worldly knowledge of steadfast Bodhisattvas, namely, knowing the conduct of the body, knowing the conduct of speech, and knowing the four truths (De Zhi, catvāri āryasatyāni) through the mind—this is different from other worldly beings, Hearers, and Solitary Realizers (Nyan Rang, Śrāvakapratyekabuddha), and cannot be compared or equated. Therefore, Bodhisattvas surpass other worldly beings, Hearers, and Solitary Realizers. If others think that knowing worldly terms and making body and speech conduct consistent with others can be done even by ordinary worldly people, and that knowing the four truths can also be done by Hearers and Solitary Realizers, then how is the Bodhisattva's worldly knowledge superior? Because they (Bodhisattvas) use these to mature other sentient beings.
འི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགགས་པ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོག་དམན་བར་མའི་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་གུས་ཤིང་དགའ་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་པས་གཞན་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་གི་ཚིག་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་སོགས་དྲང་ཞིང་འཇེབས་པ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ངག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གང་ 2-260a གིས་ནུབ་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནུབ་པའམ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱིས་བདེན་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགག་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་འགག་པའི་གནས་འགོག་བདེན་དང་། གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དང་། ནུབ་པ་ཤེས་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ཤེས་པ་དང་། བདེན་རྣམ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་སྡུག་ཀུན་ཞི་བ་དང་། འགོག་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རང་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འཇ
【現代漢語翻譯】 並非如此，它們之間存在著巨大的差異。世間知識有三種：瞭解世間的名相、瞭解世間的生起、瞭解世間的止滅。瞭解世間的名相又包括兩種：瞭解與世間相符的身語名相之方式。那麼，這兩種方式是什麼呢？堅定菩薩們的身行舉止，無論面對高低貴賤之人，都不會有憤怒或皺眉的表情，總是以微笑的面容令人愉悅，表現出恭敬和喜悅，從而使他人感到滿意。言語方面，不說任何令人不快的話語，總是以柔和悅耳的言辭，坦誠地說『您來得好嗎？』等等，既誠實又令人愉快。這兩種方式的必要性在於：通過使身體的行為與他人的心意相符，使眾生能夠成為理解真理的容器；通過言語宣講神聖的佛法，從而能夠修持神聖的佛法。因此，必須瞭解身語名相的這些方式。用心意瞭解這些世間從何而來，又將如何 2-260a 消逝，這就是了解世間的意義。這是因為，通過集諦（苦之因）和苦諦（苦之果）這兩者，器世間和有情世間的一切都不斷生起。集諦是苦諦產生的原因，因此世間被認為是苦。通過滅諦（苦之滅）和道諦（滅苦之道）這兩者，世間將會止滅。當通過道諦斷除了集諦時，作為苦諦自性的世間將會止滅。因此，滅諦是止滅之處，道諦是止滅之方法。因此，這樣的瞭解被稱爲了解世間。瞭解世間的生起，就是了解不清凈的依他起性；瞭解世間的止滅，就是了解清凈的依他起性；瞭解十六諦的自性，以及三解脫門，也就是了解了所有三種自性。爲了從這四聖諦中獲得滅苦和證得滅道二諦，有智慧的菩薩們會將這四聖諦應用於自身和他人，這就是了解世間的工作。因為有智慧的菩薩們瞭解世間的名相之諦，以及勝義諦之四諦，所以他們被稱爲了解世間。他們瞭解與三種痛苦相伴的世間
【English Translation】 It is not like that; there is a vast difference between them. Worldly knowledge is of three types: knowing the terminology of the world, knowing the arising of the world, and knowing the cessation of the world. Knowing the terminology of the world also includes two aspects: knowing the ways of bodily and verbal terminology that are in accordance with the world. What are these two? Steadfast Bodhisattvas, in their bodily conduct, always bring joy to anyone, whether high, low, or middling, without any frown or anger, with a smiling countenance, showing respect and joy, thus pleasing others. In their speech, they avoid any unpleasant words, always speaking gently and pleasantly, saying things like 'Have you come well?' speaking honestly and agreeably. The necessity of these two is: by making bodily conduct in accordance with the minds of others, to make sentient beings suitable vessels for understanding the truth; and by teaching the sacred Dharma through speech, to enable the practice of the sacred Dharma. Therefore, one must understand such ways of bodily and verbal terminology. Understanding with the mind from where these worlds arise and how they 2-260a cease is knowing the meaning of the world. This is because, through the two truths of the origin (cause of suffering) and suffering (result of suffering), all of the container world and the sentient beings within it constantly arise. The truth of origin is the cause for the establishment of the truth of suffering, and thus the world is referred to as suffering. Through the two truths of cessation (cessation of suffering) and the path (path to cessation), the world will cease. When the origin is abandoned through the truth of the path, the world, which is of the nature of the truth of suffering, will cease. Therefore, the place of cessation is the truth of cessation, and the means by which it is ceased is the truth of the path. Therefore, such knowledge is called knowing the world. Knowing the arising of the world is knowing the impure dependent origination, and knowing the cessation of the world is knowing the pure dependent origination. Knowing the sixteen aspects of the truths and the three doors of liberation is also knowing all three characteristics. In order to attain the cessation of suffering and to obtain the two truths of cessation and the path from these four noble truths, intelligent Bodhisattvas apply these four truths to themselves and others, which is the work of knowing the world. For what reason are intelligent Bodhisattvas said to know the world because they know the truth of the terminology of the world and the four truths of ultimate reality? They understand the world accompanied by the three sufferings.
ིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ 2-260b གནས་རིས་དང་ཚེ་ཚད་བདེ་སྡུག་དར་རྒུད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་སྐབས་འདིར་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དག་གང་གིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ལམ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ངག་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། འདི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་རུང་ངོ་། ། 通達四依 དྲུག་པ་རྟོན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་སོ་སོའི་ངག་ཙམ་ལ་མི་རྟོན་པ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོངས་པ་ཅན་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེར་མི་གཟུང་བར་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི། 2-261a དོན་དེ་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ངེས་པའི་དོན་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་ལྡན་པ་ལ་རྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དག་དྲང་དོན་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང་། དེ་ཡི་དགོངས་པ་འབྱེད་པ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་དང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་ཡང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོན་པར། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའོ། །ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ག
【現代漢語翻譯】 世界的安立、壽命長短、苦樂盛衰等情況如何？以及與世界相符的身語行爲規範，通過在此處展示，可以瞭解世界的各種形態。並且，瞭解產生這些世界的原因，包括其根源，就是了解世俗諦；瞭解道和滅，就是了解勝義諦。通過了解這兩個諦，就能瞭解整個世界。有些人認為，瞭解四諦就是了解世界的特徵。瞭解身語的世界，是因爲了解自己的世界而引發的，所以將原因命名為結果，或者將產生讓他人瞭解世界的原由，用結果的名稱來稱呼。然而，這裡是瞭解世界的場合，所以即使瞭解身語的行爲規範，也可以認為是瞭解世界的特徵。 通達四依 第六，瞭解四依，是爲了避免依賴個人、執著經文字面意義等過失，所以宣說了四依。佛陀薄伽梵開示說：『應當依賴正法，不要依賴個人的言辭。』這就是依於法，不依於人。對於經文，如『父母是應殺』等，不要按照字面意思理解，而應依賴其真實含義，這就是依于義，不依于語。 對於義，有不了義和了義兩種。應當依賴具有究竟決斷作用的了義。例如，宣說有補特伽羅和蘊等法是不了義，而宣說其自性空性是了義。正如《如來甚深經》以及解釋其意旨的彌勒菩薩，以及佛陀授記的龍樹菩薩和無著菩薩等大車論師所說，應依賴了義，不依賴不了義。對於了義經的含義，不要依賴於意識分別的對境，也不要依賴於八識的對境，而應依賴於遠離能取所取、不可言說、各自證知的、不分別的智慧所行境，這就是依于智，不依于識。此外，《無盡意經》中說：
【English Translation】 How are the establishments, lifespans, happiness, suffering, prosperity, and decline of the world? And how do the modes of conduct of body and speech conform to the world? By showing them here, one can understand the various forms of the world. Furthermore, knowing the causes that give rise to these worlds, including their origins, is to know the conventional truth (saṃvṛti-satya). Knowing the path and cessation is to know the ultimate truth (paramārtha-satya). By knowing these two truths, one can know the entire world. Some consider knowing the four noble truths (ārya-satya) as understanding the characteristics of the world. Understanding the world of body and speech is caused by understanding one's own world, so the cause is named after the result, or the cause that generates understanding of the world in others is named after the result. However, since this is the context of understanding the world, even understanding the modes of conduct of body and speech can be considered understanding the characteristics of the world. Understanding the Four Reliances Sixth, understanding the four reliances is to avoid faults such as relying on individuals and clinging to the literal meaning of scriptures. Therefore, the four reliances are taught. The Buddha, the Bhagavan, taught: 'Rely on the Dharma (chos), not on the individual (gang zag).' This means relying on the Dharma and not relying on the person. Regarding the scriptures, such as 'parents are to be killed,' do not take them literally, but rely on their true meaning. This means relying on the meaning (don), not on the words (tshig). Regarding the meaning, there are provisional meaning (drang don) and definitive meaning (nges don). One should rely on the definitive meaning, which has the ultimate decisive function. For example, stating that there are individuals and aggregates is provisional meaning, while stating that their nature is emptiness is definitive meaning. Just as the profound sutras of the Tathagata, Maitreya who explains their intent, and Nagarjuna and Asanga, who were prophesied by the Buddha, the great chariot masters, explained the profound non-duality, one should rely on the definitive meaning and not rely on the provisional meaning. Regarding the meaning of the definitive sutras, do not rely on the object of conceptual mind (yid rtag), nor on the aspects of grasping and clinging that are the objects of the eight consciousnesses (rnam par shes pa brgyad), but rely on the realm of experience of non-conceptual wisdom (ye shes), which is free from grasping and clinging, inexpressible, and self-realized by each individual. This means relying on wisdom and not relying on consciousness. Furthermore, in the Inexhaustible Intellect Sutra (Blo gros mi zad pa'i mdo), it says:
ང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། འབྲས་ 2-261b བུ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང་། དོན་དམ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོར་ཕུང་དང་། གཟུགས་མེད་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་དང་། སྲིད་རྩེ་བའི་རྣམ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་སོ། །རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རང་གི་ཞེ་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྤོང་བའམ་སྨོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་དང་པོ་དང་། ཕ་དང་མ་བསད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྤངས་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། དེ་བཞིན་དགྲ་བཅོམ་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ལོག་པར་གྱུར་ 2-262a པ་ལྟ་བུ་དྲང་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བཟུང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་། ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་འཐོབ་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོན་པ་བཞི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོན་པ་བཞིའི་བྱེད་ལས་སམ་ཡོན་ཏན་ནི། རྟོན་པ་དང་པོ་དང་ལྡན་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ
【現代漢語翻譯】 依賴於認為補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，梵文：pudgala，英文：person，漢語字面意思：人）和法兩者皆有自性，而證悟到兩者皆無自性則是依賴於法性。 同樣，言辭是世俗之法，意義是出世間之法。或者說，所有的世俗之法都是言辭或法，而所有勝義之法都是意義。 同樣，如果一部經顯示了進入道，那就是不了義的經，如果顯示了進入果，那就是了義的經。或者說，顯示世俗諦的是不了義的經，顯示勝義諦的是了義的經。 什麼是識呢？欲界眾生的識依賴於色蘊，同樣，色界眾生的識依賴於受蘊，無色界下三處的識依賴於想蘊，有頂天的識依賴於行蘊。因此，識的住處接近於並安住於色等四處，這就是識。如果知道安住在四蘊上的那些識皆是空性，並且不執著于識本身，那就是智慧。 宣說四依的必要性是：爲了避免有些人隨自己的意願說『這不是佛語，也不是真正的法』，從而捨棄或誹謗從佛口中說出的真實之法，所以需要第一個依；爲了避免有人像他們所說的那樣執著于殺父殺母等行為，所以需要第二個依；因為佛陀曾說，如果一個人出現在世間，就會利益和安樂整個世間，這個人就是如來。如果不理解這是從不了義、世俗諦的角度說的，而錯誤地認為補特伽羅是實有的，爲了糾正這種將不了義視為究竟意義的錯誤，所以需要第三個依；雖然甚深無二之義是各自自證智慧的行境，不可言說，但由於受到能取所取習氣的染污，而執著于成為識的行境的言說，爲了糾正這種錯誤，所以需要第四個依。 因此，在此分別宣說四依之際，是爲了顯示要避免顛倒的四依。 四依的作用或功德是：如果具備第一個依，就不會從對經教之法的信奉中退轉。
【English Translation】 Relying on viewing both the person (Tibetan: gang zag, Sanskrit: pudgala, English: person, literal meaning: person) and phenomena as having inherent existence, while realizing that both are without inherent existence is relying on the nature of phenomena. Similarly, words are worldly phenomena, and meaning is transcendental phenomena. Or, all conventional phenomena are words or phenomena, and all ultimate phenomena are meaning. Similarly, if a sutra shows entering the path, that is a provisional sutra, and if it shows entering the result, that is a definitive sutra. Or, showing the conventional truth is a provisional sutra, and showing the ultimate truth is a definitive sutra. What is consciousness? The consciousness of sentient beings in the desire realm relies on the form aggregate, similarly, the consciousness of beings in the form realm relies on the feeling aggregate, the consciousness of the lower three formless realms relies on the perception aggregate, and the consciousness of the peak of existence relies on the mental formation aggregate. Therefore, the abiding place of consciousness is close to and abides in the four, such as form, this is consciousness. If one knows that those consciousnesses abiding in the four aggregates are all emptiness, and does not cling to consciousness itself, that is wisdom. The necessity of explaining the four reliances is: to avoid some people saying according to their own wishes, 'This is not the Buddha's word, nor is it the true Dharma,' thereby abandoning or slandering the true Dharma spoken from the Buddha's mouth, so the first reliance is needed; to avoid people clinging to actions such as killing their father and mother as they are said to be, so the second reliance is needed; because the Buddha said that if one person appears in the world, it will benefit and bring happiness to the whole world, and that person is the Tathagata. If one does not understand that this is said from the perspective of provisional meaning and conventional truth, and mistakenly believes that the person is truly existent, to correct this mistake of taking the provisional meaning as the ultimate meaning, the third reliance is needed; although the profound non-duality is the object of each individual's self-aware wisdom, which cannot be expressed, but because it is defiled by the habitual tendencies of grasping and being grasped, one clings to the expression that has become the object of consciousness, to correct this mistake, the fourth reliance is needed. Therefore, in this explanation of the four separate reliances, it is to show that the four inverted reliances should be avoided. The function or merit of the four reliances is: if one possesses the first reliance, one will not degenerate from faith in the Dharma of the scriptures.
་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པས་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གསུམ་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཞི་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། 說四無礙解 བདུན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལའང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ། མ་རིག་པ་ལ་ཡང་མིང་གཞན་གཏི་མུག་དང་རྨོངས་པ་དང་མི་ 2-262b ཤེས་པ་དང་། མུན་པ་དང་མུན་ནག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། སྣང་བ་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ། མིང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་ནི། མིང་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་རིག་པ་དང་། མིང་དེ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་གི་སྐད་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག་ཚིག་དེ་ལ་དོན་གྱི་འཇུག་པ་གསལ་ཕྱིར་ཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་ཐེབས་པ་དང་། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཤད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞི་པོ་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིའི་གྲངས་ངེས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན། གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ 2-263a ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག་གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཤེས་པ་ཡི་རང་བཞིན་སྤོབས་པ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་སམ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་ན། ཆོས་
【現代漢語翻譯】 同樣，第二種無礙解不會因辨析詞義而退失；第三種無礙解不會因聽聞其他善知識所說的如實教導——即不同於不了義經，而是了義經中的教導——而退失；第四種無礙解，證得超越分別念境、不可言說的智慧的菩薩們，永遠不會退失。 宣說四種別別無礙智： 法別別無礙智： 存在著多種多樣的法，如善與非善、有漏與無漏等；並且，即使是同一種法，也有多種不同的名稱。例如，『無明』（不知道）有其他名稱，如『愚癡』、『迷惑』、『不瞭解』、『黑暗』和『昏暗』等；而『智慧』則有『智慧』、『般若』、『明』、『聰慧』和『光明』等名稱。瞭解這些名稱和法的各種類別，並且如實、正確地瞭解這些名稱的含義及其自相和共相，這就是義別別無礙智。 詞別別無礙智： 並非僅僅理解一種語言，而是要如實、正確地瞭解不同地區的各種表達方式，包括天人、龍、人類、乾闥婆和阿修羅等所使用的不同語言，以及由字母組成的詞語，由詞語組成的句子，以及爲了清晰表達句子的含義而使用的各種助詞。這就是詞別別無礙智。 辯別別無礙智： 對於任何問題都能無礙地回答，能夠駁倒所有的論敵，並且能夠從一個法的含義出發，即使經過漫長的時間也能持續不斷地宣說，而智慧也不會窮盡。這就是辯別別無礙智。 因此，爲了如實地瞭解這四種別別無礙智，菩薩的四種別別無礙智被認為是與聲聞和獨覺不同的。這一偈頌說明了四種無礙智的特徵。通過兩句偈頌『于講說時』等，確定了這四種無礙智的數量。當菩薩向他人講法時，在努力講說時，什麼是應該講說的，以及由什麼來宣說呢？ 如此，法和義是應該講說的兩種內容，而詞和智慧的自性——辯才，是用來宣說的。其中，法是通過名稱來表達的，並且會解釋其含義，說明『這是什麼，那是什麼』。正如《智藏大疏》所說，法……
【English Translation】 Similarly, the second unimpeded understanding will not degenerate from analyzing the meaning of words; the third will not degenerate from hearing the teachings of other virtuous spiritual friends as they are taught in the definitive meaning sutras, which are different from the provisional meaning sutras; and the fourth, the steadfast Bodhisattvas who have attained wisdom that transcends the realm of conceptualization and is inexpressible, will never degenerate. Explanation of the Fourfold Individual Perfect Knowledge: Individual perfect knowledge of Dharma: There are many categories of Dharma, such as virtue and non-virtue, with outflows and without outflows, etc. And even a single Dharma has many names. For example, 'ignorance' (not knowing) has other names such as 'stupidity', 'delusion', 'not understanding', 'darkness', and 'gloom'. And 'wisdom' is named 'wisdom', 'prajna', 'knowledge', 'intelligence', and 'light'. Knowing the names and categories of these Dharmas, and knowing the meaning of these names and their own and common characteristics without error, is individual perfect knowledge of meaning. Individual perfect knowledge of definition: It is not just understanding one language, but truly and correctly understanding the various expressions of different regions, including the different languages used by gods, nagas, humans, gandharvas, and asuras, as well as the letters that make up words, the words that make up sentences, and the various particles used to clearly express the meaning of sentences. This is individual perfect knowledge of definition. Individual perfect knowledge of eloquence: Being able to answer any question without hindrance, being able to refute all opponents, and being able to continuously expound on the meaning of a single Dharma even for eons without exhausting one's wisdom. This is individual perfect knowledge of eloquence. Therefore, in order to truly understand these four individual perfect knowledges, the four individual perfect knowledges of Bodhisattvas are considered to be different from those of Shravakas and Pratyekabuddhas. This verse explains the characteristics of the four perfect knowledges. The number of these four is determined by the two verses 'when teaching', etc. When a Bodhisattva teaches Dharma to others, what should be taught and by what should it be taught when striving to teach? Thus, Dharma and meaning are the two things that should be taught, and definition and the nature of wisdom—eloquence—are what are used to teach. Among them, Dharma is expressed through names, and its meaning is explained, stating 'this is what, that is what'. As stated in the Great Commentary on the Treasury of Knowledge, Dharma...
གང་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་ཞེས་སུ་བཤད། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་གང་གིས་བརྡ་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་དེ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་མིང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པས་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དྲིས་ཤིང་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩད་པ་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་རུ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་ལྔ་དང་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དེའི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞི་པོ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་ངེས་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། པྲ་ཏི་སཾ་བིདྱ་ཞེས་པ་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ལ་བྱའོ། །སཾ་ནི་ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། 2-263b བི་ཏ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་དང་དོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་གོ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་རིག་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་མཐའ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། ། 累積二資糧 བརྒྱད་པ་ཚོགས་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ནི་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བའི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་གཉིས་པོ་དེའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚེ་ན། གཅིག་གིས་ཞེས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ
【現代漢語翻譯】 簡而言之，'分別正智'是指正確理解各個事物的意義；在其後詳細解釋說明，則稱為正確理解各個'法'。通過'分別正智'，能夠全面瞭解'法'和'義'，因為能夠通過各種地方的語言來理解名稱和意義。通過'無礙解'，可以詢問論敵的意圖，並對是否合理進行辯論，從而作出回答。因此，'分別正智'並非像五或三這樣數量確定的。原因是，在'等持'中，所有'法'都被視為平等，通過各自的智慧來理解這種平等，從而獲得後續的智慧，從而徹底瞭解'法'等四者。或者，這兩句偈頌可以解釋為四種'正智'的定義。'Pratisaṃvidyā'，其中'Prati'意為'分別'，指不分別的智慧各自的自證。'Saṃ'意為'正'或'平等'，即'如是'。'Vita'意為'知'，即通過顯現不分別智慧后獲得的清凈世間智慧，向他人展示'法'和'義'等，使之理解和知曉。四種'正智'的作用是，能夠斷除對'蘊'、'界'、'處'等廣大之義，以及'空性'等甚深之義的一切疑惑。因此，被稱為'分別正智'。 積累二資糧 第八，二資糧：菩薩的資糧，即福德資糧和智慧資糧，是與聲聞、緣覺不相同的。《寶積經》中說：'菩薩的智慧資糧，如同十方虛空；聲聞的智慧資糧，如同蟲蝕芥子中的虛空。菩薩的福德資糧，如同四大海之水；聲聞的福德資糧，如同牛蹄跡之水。'正是如此。憑藉這兩種資糧的力量，菩薩在輪迴中受生時，福德資糧能夠獲得輪迴中殊勝的顯赫，獲得帝釋天、梵天、轉輪王的圓滿財富。
【English Translation】 In brief, 'Discriminating Wisdom' (Pratisaṃvidyā) refers to the correct understanding of the meaning of each individual thing; explaining and elaborating on it thereafter is called correctly understanding each individual 'Dharma'. Through 'Discriminating Wisdom', one can comprehensively understand both 'Dharma' and 'Meaning', because one can comprehend both name and meaning through the language that communicates in various places. Through 'Eloquence', one can inquire about the intentions of opponents and debate the reasonableness of their views, thereby providing answers. Therefore, 'Discriminating Wisdom' is not a fixed number like five or three. The reason is that in 'Samadhi', all 'Dharmas' are regarded as equal, and through one's own wisdom, one understands this equality, thereby obtaining subsequent wisdom, which thoroughly understands the four, such as 'Dharma'. Alternatively, these two verses can be explained as the definitions of the four 'Wisdoms'. 'Pratisaṃvidyā', where 'Prati' means 'separate', refers to the self-awareness of non-discriminating wisdom. 'Saṃ' means 'correct' or 'equal', which is 'Thusness'. 'Vita' means 'knowing', that is, through the pure worldly wisdom obtained after manifesting non-discriminating wisdom, one demonstrates 'Dharma' and 'Meaning' to others, enabling them to understand and know. The function of the four 'Wisdoms' is to cut off all doubts about the characteristics of the vast meanings of 'Skandhas', 'Dhātus', 'Āyatanas', etc., and the profound meanings of 'Emptiness', etc. Therefore, it is called 'Discriminating Wisdom'. Accumulating the Two Accumulations Eighth, the two accumulations: The accumulations of Bodhisattvas, namely the accumulation of merit and the accumulation of wisdom, are different from those of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. The Ratnakūṭa Sūtra says: 'The wisdom accumulation of Bodhisattvas is like the sky in the ten directions; the wisdom accumulation of Śrāvakas is like the space inside a mustard seed eaten by a worm. The merit accumulation of Bodhisattvas is like the water of the four great oceans; the merit accumulation of Śrāvakas is like the water in a cow's hoofprint.' It is just like that. By the power of these two accumulations, when Bodhisattvas take birth in Saṃsāra, the accumulation of merit enables them to obtain the excellent magnificence in Saṃsāra, and to obtain the perfect wealth of Indra, Brahmā, and the Cakravartin.
། །གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ 2-264a འཁོར་བར་གནས་པ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་གོ། ཚོགས་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྡུས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞིང་རྨོ་དང་ཚོང་སོགས་བྱ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསོད་ནམས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྔ་ཆར་ 2-264b ཡང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཀུན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་བཤེས་བསྟེན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཉན་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དུས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སཾ་བྷཱ་ར་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ས་རང་རྟའི་སྒྲ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞེས་དང་། བྷ་ནི་བྷ་བེ་ན་ཞེས་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་དང་། ར་ནི་ཨཱ་ཧ་ར་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམ་པས་སང
ས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་ཚོགས་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་ལས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མཚན་ 2-265a མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དོན་ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བདུན་པ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 修或道之本性 གཉིས་པ་བསྒོམ་པའམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། རྒྱས་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བསྡུས་ཏེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། 修四思念住 དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་བསྟན་པའི་དང་པོ། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས་ཉན་རང་གི་བསྒོམ་པ་དང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དག་དང་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཞེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འོག་མ་ཀུན་ལ་དོན་གྱིས་ 2-265b ཤེས་པར་བྱས་ནས། དམིགས་པ་དང་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པས་རྣམ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཚད་ཀྱི་རྣམ་པའམ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པའང་སྔ་མ་ལས་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་པ
【現代漢語翻譯】 爲了成就佛陀的色身、報身、法身這三身，需要積累資糧。（資糧：梵文：saṃbhāra，意義是積聚、準備）。菩薩堅定的兩種資糧是什麼呢？就是能夠成辦自他一切利益的方便。資糧的分類是：從凡夫位開始，直到世間最勝位之間的意樂和行持所積累的資糧，是爲了進入初地並獲得它而積累的；從二地到六地之間積累的資糧，是爲了進入七地無相地並獲得它；獲得七地時，對於經部等各種法，不會認為意義各不相同，也不會分別，因此稱為無相。七地菩薩的福德和智慧資糧，是爲了在八地和九地自然成就二資糧；在八地和九地積累二資糧，是爲了獲得諸佛以法王的身份進行灌頂的十地；在十地積累二資糧，是爲了獲得究竟的佛地，因此堅定的菩薩們會如此積累福德和智慧資糧。 第二，修習或道的自性：廣而言之，是三十七道品；簡而言之，是止觀二者。 修習四念住 首先，是宣說三十七菩提分法為七個部分的第一個部分。具有智慧的菩薩修習身、受、心、法四念住，以十四種方式不同於聲聞和獨覺的修習，因此菩薩修習的四念住超越了聲聞和獨覺。這十四種方式是什麼呢？即所依的差別，對治的差別，以及進入的差別。這裡所說的『差別』，在下面的內容中都可以通過文意理解。還有所緣的差別，作意的差別，以及通過獲得來修習的差別。同樣，隨順的差別，進入的差別，完全了知的差別，生起的差別，量的差別或大的差別，殊勝的差別，以及修習的差別，獲得果或真實成就的差別，也與前者不同，即通過這十四種方式而有所差別。這些方式的意義是什麼呢？所依是指聲聞
【English Translation】 To accomplish the three bodies of the Buddha (Nirmāṇakāya, Sambhogakāya, Dharmakāya), one needs to accumulate merit and wisdom. (saṃbhāra: Sanskrit for 'accumulation, preparation'). What are the two steadfast accumulations of a Bodhisattva? They are the means to accomplish all benefits for oneself and others. The classification of accumulations is as follows: From the state of an ordinary being up to the supreme state of the world, the accumulation of aspirations and practices is to enter the first ground (Bhumi) and to accumulate for obtaining it; the accumulation from the second to the sixth ground is to enter the seventh ground, the signless ground, and to obtain it. When the seventh ground is obtained, one does not perceive the scriptures and other teachings as having different meanings, nor does one conceptualize them, hence it is called signless. The accumulation of merit and wisdom of a seventh-ground Bodhisattva is to naturally accomplish the two accumulations in the eighth and ninth grounds; accumulating the two accumulations in the eighth and ninth grounds is to obtain the tenth ground, where the Buddhas empower one as the Dharma King; accumulating the two accumulations in the tenth ground is to obtain the ultimate Buddhahood. Therefore, steadfast Bodhisattvas accumulate merit and wisdom in this way. Secondly, the nature of practice or the path: broadly speaking, it is the thirty-seven factors of enlightenment; concisely, it is the two, Śamatha and Vipaśyanā (calm abiding and insight). Practicing the Four Mindfulnesses First, the first part of explaining the thirty-seven factors of enlightenment in seven sections. A wise Bodhisattva cultivates the four mindfulnesses of body, feeling, mind, and phenomena in fourteen ways that are different from the practices of Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). Therefore, the Bodhisattva's practice of the four mindfulnesses surpasses that of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas. What are these fourteen ways? They are the difference in the basis (āśraya), the difference in the antidote (pratipakṣa), and the difference in the way of entering (praveśa). The term 'difference' here can be understood through the meaning in the following content. There are also the difference in the object (ālambana), the difference in the mental activity (manaskāra), and the difference in practice through attainment. Similarly, the difference in conformity (anukūla), the difference in entering (praveśa), the difference in complete understanding (parijñāna), the difference in arising (utpāda), the difference in measure or great difference, the difference in excellence, as well as the difference in practice and the difference in obtaining the result or true accomplishment, are also different from the previous ones, that is, they are different through these fourteen ways. What is the meaning of these ways? The basis refers to the Śrāvakas
་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉན་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞི། གཙང་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས། གཙང་མི་གཙང་། བདེ་མི་བདེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སོགས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དེས་རིམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ 2-266a པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཁྱད་འཕགས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དྲན་ཉེ་བཞི་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་གཉེན་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤང་གཉེན་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པས་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་ལ། མ་དག་པ་ལས་ཉོན་གྱིས་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ 2-266b ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ། །ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལེན་ཅིང་སྲུང་
【現代漢語翻譯】 聲聞乘的修行者修習四念住，是爲了聽聞、思維、修習三藏。而菩薩修習四念住，則是依仗大乘的聽聞、思維、修習，因此從所依之相上有所差別。 同樣，在對治之相上，聲聞乘修行者觀身不凈、受是苦、心無常、諸法無我，以此對治認為身體是清凈等四種顛倒。而菩薩則了知身體等四法皆是法無我，因此修習遠離清凈與不清凈、安樂與不安樂等一切相的真如。 如是，了知身體等四法的自性為空性，便能次第進入苦、集、滅、道四聖諦，如《辨中邊論》所說。 在入道上的殊勝之處在於，聲聞乘修行者爲了自己證入四諦而修習四念住，而菩薩爲了自己和他人都能證入而修習，因此有所差別。 在所緣上的差別在於，聲聞乘修行者主要緣自己身心的身體等法進行修習，而菩薩則緣自己和一切眾生的身體等法進行修習，因此有所差別。 在作意上的差別在於，聲聞乘修行者以身體不凈等對治之相進行作意。而菩薩則不執著于所斷和對治之相，以此作意，因此有所差別。 在證得上的差別在於，聲聞乘修行者爲了斷除身體不凈和感受痛苦等而修習，所獲得的果報也只是斷除蘊聚而已。而菩薩修習的目的，既不是爲了斷除，也不是爲了不捨棄，而是因為身體等法本無自性，因此不執著于斷除與不捨棄。在獲得果報時，不會與完全清凈的佛陀三身份離，也不會因為不清凈的煩惱而與身體等法分離，因此在證得的果報上有所差別。 在隨順上的差別在於，菩薩修習四念住隨順六波羅蜜：了知身體等四法如幻如化，實無自性，因此不執著于身體和受用等一切內外之物，從而隨順佈施；不執著于身體和受用，從而持守清凈的戒律。
【English Translation】 The Shravakas (Hearers) cultivate the four mindfulnesses to listen, contemplate, and meditate on the three pitakas (baskets) of the Shravaka vehicle. Bodhisattvas cultivate the four mindfulnesses relying on the hearing, contemplation, and meditation of the Mahayana (Great Vehicle) pitaka, thus differing in terms of the basis of reliance. Similarly, in terms of the antidote aspect, Shravakas contemplate the impurity of the body, the suffering of feelings, the impermanence of the mind, and the selflessness of all phenomena, as antidotes to the four inversions of perceiving purity, etc. Bodhisattvas, however, realize the selflessness of phenomena in all four aspects of body, etc., and thus meditate on suchness, which is free from all characteristics of purity and impurity, pleasure and pain, etc. Thus, knowing the nature of the four aspects of body, etc., to be emptiness, one gradually enters the truths of suffering, origin, cessation, and path, as stated in the Differentiation of the Middle and the Extremes. The superior aspect of entry is that Shravakas cultivate the four mindfulnesses to enter the four truths themselves, while Bodhisattvas cultivate them to enter both for themselves and others, thus differing. The difference in object is that Shravakas mainly focus on the body, etc., of their own continuum, while Bodhisattvas focus on the body, etc., of themselves and all sentient beings, thus differing. The difference in mental engagement is that Shravakas engage mentally with the aspect of the antidote, such as contemplating the impurity of the body. Bodhisattvas differ in that they do not fixate on the characteristics of what is to be abandoned and the antidote. The difference in attainment is that Shravakas cultivate to be separated from the impurity of the body and the suffering of feelings, etc., and the result they attain is merely the cessation of the aggregates. Bodhisattvas cultivate without desiring to be separated from or not separated from them, but because the body, etc., are without inherent existence, they do not fixate on either separation or non-separation. When attaining the result, they are inseparable from the three kayas (bodies) of the fully purified Buddha, and they are not separated from the body, etc., by impure afflictions, thus differing in attainment. The difference in conformity is that the Bodhisattva's cultivation of the four mindfulnesses conforms to the six paramitas (perfections): realizing that the four aspects of body, etc., appear like illusions but are without inherent existence, they are not attached to the body and enjoyments, or to any internal or external objects, thus conforming to the giving of generosity. Not being attached to the body and enjoyments, they take and protect pure morality.
བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལས། རྡེག་པ་ལ་སླར་མི་བརྡེག་པ་སོགས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པས་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་རྐྱང་པ་ཙམ་བསྒོམ་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཡང་བསྒོམ་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལ་རང་གནས་ནས། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་སོ་སོའི་བློ་དང་མཐུན་པར་དེ་དག་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་ཚུལ་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ 2-267a ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལྟར་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་བྱུང་བ་དང་། དེ་དྭངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་གྱི་དབང་ལས་གློ་བུར་སྣང་བ་སྣང་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ལུས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་དམན་པ་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ཡང་ཞུམ་པ་དང་རྒུད་པ་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ཚད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ཡང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའ
【現代漢語翻譯】 此外，安住于具足持戒清凈，不以暴還暴等四種沙門之法的忍辱中。以忍辱為基礎，精進修持波羅蜜多（Paramita，到彼岸），不厭倦地利益眾生。安住于精進，修持不散亂的禪定（Dhyana，靜慮），依靠禪定，證悟通達一切法共相與自相的勝觀智慧（Vipassana，毗婆舍那）。因此，與六波羅蜜多相應，聲聞（Sravaka， слушатель）僅修持片面的菩提分法，不能長久地習慣於這樣的六波羅蜜多。 隨行之差別在於，僅僅對身體等保持正念，世間之人以及聲聞、獨覺（Pratyekabuddha，緣覺）也會修持，但菩薩（Bodhisattva，覺有情）的修持更為殊勝，從自身所證出發，根據世間之人以及聲聞、獨覺各自的根器，也為他們開示相應的修持正念之法，這是隨順一切所化之差別。以及，遍知的差別在於，菩薩了知身體如幻象般顯現卻非真實存在，感受如夢中經歷苦樂般體驗卻無自性，心的本性是圓滿成就的自性光明，如虛空般。一切雜染與清凈之法，都是如虛空中突現雲朵與陰霾，以及雲消霧散般，並非心的本性，而是由因緣所生的暫時顯現，如幻影般。因此，菩薩對身體等之自性具有殊勝的遍知。 生起之差別在於，聲聞修持正念是爲了阻止輪迴中之生起，而菩薩雖不因貪著輪迴之業和煩惱而生於輪迴，但爲了利益眾生，有意識地示現生為帝釋天（Indra，因陀羅）和梵天（Brahma，梵摩），轉輪王等，擁有圓滿的身體和受用，從而利益他人，但不會生起煩惱和貪著等。即使示現生於平凡低劣的眾生和旁生等，也不會沮喪和退步，沒有煩惱地受生，這是菩薩殊勝之處。成為廣大之差別在於，菩薩具有敏銳的自性根器，修持正念也是爲了自他二利，並且以人無我和法無我的方式修持，因此，能迅速獲得各自所需的果位。
【English Translation】 Furthermore, they abide in patience, endowed with pure morality, refraining from retaliating with violence, and possessing the four qualities of a renunciate. Based on patience, they diligently practice the Paramitas (Paramita, Perfection), tirelessly benefiting sentient beings. Abiding in diligence, they cultivate Samadhi (Dhyana, Meditation) that is free from mental wandering. Relying on Samadhi, they cultivate the wisdom of Vipassana (Vipassana, Insight) that realizes the general and specific characteristics of all phenomena. Thus, in accordance with the six Paramitas, the Sravakas (Sravaka, Hearers) only practice one-sided aspects of enlightenment, and cannot become accustomed to such six Paramitas for a long time. The difference in following lies in that merely maintaining mindfulness of the body, etc., is practiced by worldly people and also by Sravakas and Pratyekabuddhas (Pratyekabuddha, Solitary Realizers), but the practice of Bodhisattvas (Bodhisattva, Enlightenment Beings) is more excellent. From their own realization, they also teach worldly people and Sravakas and Pratyekabuddhas the methods of cultivating mindfulness that are in accordance with their respective minds. This is the difference in following all those to be tamed. And, the difference in complete knowledge lies in that Bodhisattvas know that the body appears like an illusion but is not truly existent, and that feelings are experienced like experiencing pleasure and pain in a dream but have no intrinsic self-nature. The nature of the mind is perfectly accomplished, being naturally luminous like the sky. All defiled and purified phenomena are like clouds and darkness suddenly appearing in the sky, and then clearing away. They know that these are not the nature of the mind, but are temporary appearances arising from conditions, like reflections. Therefore, Bodhisattvas have a particularly excellent complete knowledge of the nature of the body, etc. The difference in birth lies in that Sravakas cultivate mindfulness to prevent birth in Samsara (Samsara, Cyclic Existence), while Bodhisattvas, although they are not born in Samsara due to attachment to karma and afflictions, intentionally manifest as Indra (Indra, Lord of Gods) and Brahma (Brahma, Creator), Chakravartin Kings, etc., possessing perfect bodies and enjoyments, in order to benefit sentient beings, but they do not generate afflictions and attachments, etc. Even if they manifest birth as ordinary, inferior beings and animals, etc., they do not become discouraged or degenerate, and they take birth without afflictions. This is the excellence of Bodhisattvas. The difference in becoming great lies in that Bodhisattvas have sharp natural faculties, and their cultivation of mindfulness is also for the sake of both self and others, and because they cultivate in the aspect of the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. Therefore, they can quickly attain the respective fruits they need.
ི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཡུན་ཐུང་ངུར་བསྒོམ་པ་དག ། 2-267b འཕགས་པའི་ས་མ་ཐོབ་པས་སྒོམ་པ་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་བྱང་སེམས་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམས་ན་གཞན་དག་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བསྒོམས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་བདུན་པ་ལས་དང་པོར་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དགུ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་ལ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་ཉེ་བསྒོམས་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པས་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས་ 2-268a ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 修四正斷 གཉིས་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་ལུས་ཅན་གཞན་ཉན་རང་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པས་སོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤང་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་གང་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ། རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཉེས་པའོ
【現代漢語翻譯】 在凡夫俗子的時期，短暫地禪修是好的。 即使尚未證得聖位，禪修可能顯得微小，但它超越了聲聞和獨覺的專注禪修，變得更加偉大。以殊勝的方式脫穎而出，是指證得八地菩薩后，圓滿修習四念住，無需努力即可自然成就，此時菩薩以與他人融合或接近融合的狀態進行禪修，達到了極致。如果一位八地菩薩修習四念住，其他地位較低的菩薩也會一同修習；他人修習，自己也會修習，因此被稱為融合或接近融合，因為他們在本質上是合一的。或者說，從七地菩薩首次證得八地菩薩的瞬間稱為『融合』，從第二個瞬間開始，直到未進入九地菩薩之前，稱為『接近融合』，註釋中如是說。禪修的殊勝之處在於，菩薩修習四念住時，始終懷著不捨棄眾生的大慈悲心，並以證悟二無我的大智慧來攝持，因此超越了聲聞和獨覺的專注禪修。在圓滿成就果位方面的殊勝之處在於，聲聞和獨覺通過修習四念住，證得預流果等四種果位，而菩薩通過修習四念住，證得十地菩薩的果位，並最終證得佛陀的果位， 因此顯得尤為殊勝。 修四正斷 第二，修習四正斷，通過五個偈頌來闡述。堅定不移的菩薩們的四正斷，與聲聞和獨覺等其他眾生不同，因為他們是爲了所有眾生的利益而修習，並且在所修習的本質（即四念住）上有所不同。四正斷是：未生之惡不善法不令生起，已生之惡不善法令其斷除，未生之善法令其生起，已生之善法令其增長。那麼，修習四正斷是爲了對治什麼呢？是爲了對治與四念住相違背的過患。菩薩的四念住，如前所述，有十四種所依等，修習四正斷是爲了斷除與這些相違背的過患。例如，所依是大乘的聞思修，與之相違背的是不聽聞、不思維、不修習大乘之法，這就是過患。
【English Translation】 It is good to meditate briefly during the time of ordinary beings. Although meditation may seem small because one has not yet attained the noble grounds, it surpasses the mindfulness meditation of Hearers and Solitary Realizers and becomes great. The distinction of being supreme is that after attaining the eighth ground, the four mindfulnesses are completely cultivated, and when they are spontaneously accomplished without effort, the Bodhisattva meditates in a manner that is merged or nearly merged with others, making it supreme. If one eighth-ground Bodhisattva cultivates the four mindfulnesses, then others on lower grounds also cultivate them, and if others cultivate them, then I also cultivate them, so in that respect it is called merged and nearly merged, because they are merged into one meaning. Alternatively, the moment of first attaining the eighth ground from the seventh ground is called 'merged,' and from the second moment until one has not entered the ninth ground is called 'nearly merged,' as stated in the commentary. The distinction of meditation is that when a Bodhisattva cultivates the four mindfulnesses, it surpasses the mindfulness meditation of Hearers and Solitary Realizers because it is fully grasped by great compassion that does not abandon sentient beings and by great wisdom that realizes both selflessnesses. The distinction of perfectly accomplishing the result is that Hearers and Solitary Realizers attain the four fruits, such as Stream-enterer, by cultivating mindfulness, while Bodhisattvas attain the ten grounds by cultivating the four mindfulnesses, and it is especially distinguished by attaining the ground of Buddhahood as a result. Cultivating the Four Right Exertions Second, cultivating the four right exertions is taught in five verses. The four right exertions of steadfast Bodhisattvas are unmatched by other beings such as Hearers and Solitary Realizers, because they are cultivated for the sake of all sentient beings, and because the essence of what is cultivated (i.e., the four mindfulnesses) is distinguished. The four right exertions are: not generating unwholesome qualities that have not arisen, abandoning unwholesome qualities that have arisen, generating wholesome qualities that have not arisen, and increasing wholesome qualities that have arisen. What are the four right exertions cultivated as an antidote to? They are cultivated as an antidote to the faults that are contrary to mindfulness. The Bodhisattva's mindfulness, as just explained with the fourteen supports and so forth, is for the sake of abandoning the faults that are contrary to those. For example, the support is hearing, contemplating, and meditating on the Dharma of the Great Vehicle; the fault that is contrary to that is not listening, not contemplating, and not meditating on the Dharma of the Great Vehicle.
། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནས། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་འཐོབ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ཡང་དག་སྤོང་བའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ 2-268b འདིར་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་བཟུང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས་མི་གོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་རྨུགས་དང་། རྒོད་འགྱོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་དོར་བ་ཡི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་ས་བདུན་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་དགུ་པར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆོད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་སྤོང་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་སྟེ་དག་པའི་ས་གསུམ་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ 2-269a བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། དང་པོ
【現代漢語翻譯】 同樣，要知道，對治品（指四正勤）的不利因素，是從具有聲聞和獨覺的清凈、安樂、常恒、自我的相狀，到無法獲得十地和佛地的過失。這就是簡要地說明了如理斷除的意義。如理斷除的詳細分類是：菩薩們爲了利益眾生，在此輪迴中，獲得梵天、帝釋天、轉輪王等的身體，享受圓滿的受用時，爲了不被貪慾等煩惱所控制，不被它們沾染，而修習四正勤。同樣，爲了斷除貪慾、嗔恚、睡眠、掉舉後悔、懷疑這五蓋，而進行修習。爲了斷除不憶念大乘的意義，而憶念小乘和聲聞獨覺的果位。爲了斷除從勝解行地進入初地等聖位時會成為障礙的法。爲了斷除安住於二地到六地之間，獲得七地無相住時會成為障礙的過失，而進行修習。爲了斷除在八地獲得授記時會成為障礙的過失，而修習四正勤。爲了斷除在九地獲得四無礙解，從而能為眾生說法，使他們成熟時會成為障礙的障礙。爲了斷除在十地獲得如來授予灌頂時會成為障礙的障礙，而修習四正勤。在八地、九地、十地這三個清凈地，爲了斷除清凈佛土時會成為障礙的障礙。 爲了最終獲得十一地佛地，爲了斷除成為獲得佛地的不利因素的障礙，而修習四正勤。因此，有智慧的菩薩們，從勝解行地到十地的最後階段，都是這樣修習四正勤，作為對治道之不利因素的對治品。修習的方法是：如經中所說，『生欲、精進、發勤、攝心、正持』，以這五個詞所表示的方式進行修習。首先
【English Translation】 Similarly, it should be known that the unfavorable factors of the antidotes (referring to the Four Right Exertions) range from the aspects of purity, happiness, permanence, and self associated with the Shravakas and Pratyekabuddhas, to the faults that prevent the attainment of the Ten Bhumis and Buddhahood. This is a concise explanation of the meaning of Right Exertion. The detailed classification of Right Exertion is as follows: Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, take bodies such as those of Brahma, Indra, and Chakravartin in this Samsara. When enjoying abundant possessions, they cultivate the Four Right Exertions in order not to be controlled by afflictions such as attachment and not to be tainted by them. Similarly, they cultivate to abandon the five obscurations: desire, malice, sleepiness, restlessness and regret, and doubt. They abandon contemplating the meaning of the Great Vehicle and instead contemplate the fruits of the Lesser Vehicle and the Shravakas and Pratyekabuddhas. They cultivate to abandon the Dharmas that obstruct the entry from the stage of Adhimukticarya (practice based on faith) into the first of the noble Bhumis. They cultivate to abandon the faults that obstruct the attainment of the seventh Bhumi, the state of no-sign, while dwelling in the second to sixth Bhumis. They cultivate the Four Right Exertions to abandon the faults that obstruct the obtaining of prediction in the eighth Bhumi. They cultivate to abandon the obscurations that obstruct the attainment of the ability to fully ripen sentient beings by teaching them the Dharma through obtaining the Four Analytical Understandings in the ninth Bhumi. They cultivate the Four Right Exertions to abandon the obscurations that obstruct the obtaining of empowerment as regent by the Tathagatas in the tenth Bhumi. In the three pure Bhumis—the eighth, ninth, and tenth—they abandon the obscurations that obstruct the purification of the Buddha-fields. To ultimately attain the eleventh Bhumi, Buddhahood itself, they cultivate the Four Right Exertions to abandon the obscurations that are unfavorable factors in attaining Buddhahood. Therefore, intelligent Bodhisattvas cultivate the Four Right Exertions in this way, from the stage of Adhimukticarya to the end of the continuum of the Ten Bhumis, as antidotes to the unfavorable factors of the path. The method of cultivation is as follows: As stated in the Sutra, 'Generate desire, strive, exert effort, hold the mind, rightly hold,' they cultivate in the manner indicated by these five terms. First
་འདུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞིའོ། །ལྷག་མ་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྤངས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བར་འདུན་པའི་མོས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི། འབད་པ་འམ་རྩོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་རེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པའམ། རེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒོད་པ་དང་གཡེང་བ་བྱུང་བའམ། རེས་དེ་གཉིས་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་གང་དང་གང་བྱུང་བ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱས་ནས། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་ 2-269b མ་གསུམ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་གསུམ་འདུ་བྱེད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་ན་དེའི་ངང་དུ་མི་བསྒུལ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་པའམ་གཉིད་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཞུམ་པ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། །ནམ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་འཕྲོས་ནས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་རྒོད་པའི་སེམས་གཞིལ་བར་བྱས་ཏེ་ནང་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱའི་གཉེན་པོ་གཞན་འདུ་བྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མས་རྒོད་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའམ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མས། ཞུམ་ཞིང་བྱིང་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མས་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཚན་མ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་གསུམ་ནི་སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་འདྲ་བས་ཡང་ཡང་སེམས་བཟུང་བས་ལས་སུ་རུང་ནས་རྩོལ་ 2-270a བ་མེད་པར་ངང་གིས་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་ཚིག་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཞན་སྣང་ཡང་སྐབས་འདི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེའི་སྐབ
【現代漢語翻譯】 『愿』是『精進』的基礎。其餘四者是『精進』的自性。也就是對於未生起的惡法，不令生起；已生起的惡法，令其斷除；未生起的善法，令其生起；已生起的善法，令其增長。依靠這種希求的意樂，修習『止』和『觀』的瑜伽，就是努力或勤奮。像這樣，在修習『止觀』的時候，有時會出現與『止』相違的沉沒和昏沉；有時會出現與『觀』相違的掉舉和散亂；有時會沒有這些而處於平靜的狀態。因此，要用『正念』和『正知』覺察到出現了什麼，然後根據情況，憶念『止』的相、『策勵』的相和『舍』的相這三種相，這就是所謂的以三種相或理由來修習。也就是說，三種相和四種作意是精進的開端。通過三種相來專注心，如果心沒有沉掉而處於平靜狀態，就不要動搖，要如實地安住其中。如果心向內沉沒或陷入睡眠和昏沉，就要憶念如來（Tathāgata）和菩薩（Bodhisattva）的功德，或者憶念三摩地（Samādhi）的功德等『策勵』的相，從而從沉沒中提振起來。如果心緣于欲妙或外境而掉舉和散亂，就要思維輪迴的過患和散亂的過失，從而平息掉舉的心，憶念『止』的相，使心止息于所緣境。這樣，當心遠離沉掉時，就要憶念『舍』的相，從而安住于舍的狀態，不要再作意其他的對治。像這樣，通過三種相來專注心：用『止』的相來對治掉舉，用『策勵』或『觀』的相來對治沉沒和昏沉，用『舍』的相來專注遠離沉掉的心。『精進』就是努力於三種相，三種相是專注心的方法，通過這樣的方法反覆地專注心，使心變得堪能，從而不費力氣地自然安住，這就是如實安住，也就是結果。這五個偈頌有其他的解釋方法，但這裡是按照《智穩疏》來解釋的。像這樣，在這五種相的情況下…… 『愿』是『精進』的基礎。其餘四者是『精進』的自性。也就是對於未生起的惡法，不令生起；已生起的惡法，令其斷除；未生起的善法，令其生起；已生起的善法，令其增長。依靠這種希求的意樂，修習『止』和『觀』的瑜伽，就是努力或勤奮。像這樣，在修習『止觀』的時候，有時會出現與『止』相違的沉沒和昏沉；有時會出現與『觀』相違的掉舉和散亂；有時會沒有這些而處於平靜的狀態。因此，要用『正念』和『正知』覺察到出現了什麼，然後根據情況，憶念『止』的相、『策勵』的相和『舍』的相這三種相，這就是所謂的以三種相或理由來修習。也就是說，三種相和四種作意是精進的開端。通過三種相來專注心，如果心沒有沉掉而處於平靜狀態，就不要動搖，要如實地安住其中。如果心向內沉沒或陷入睡眠和昏沉，就要憶念如來 (Tathāgata) 和菩薩 (Bodhisattva) 的功德，或者憶念三摩地 (Samādhi) 的功德等『策勵』的相，從而從沉沒中提振起來。如果心緣于欲妙或外境而掉舉和散亂，就要思維輪迴的過患和散亂的過失，從而平息掉舉的心，憶念『止』的相，使心止息于所緣境。這樣，當心遠離沉掉時，就要憶念『舍』的相，從而安住于舍的狀態，不要再作意其他的對治。像這樣，通過三種相來專注心：用『止』的相來對治掉舉，用『策勵』或『觀』的相來對治沉沒和昏沉，用『舍』的相來專注遠離沉掉的心。『精進』就是努力於三種相，三種相是專注心的方法，通過這樣的方法反覆地專注心，使心變得堪能，從而不費力氣地自然安住，這就是如實安住，也就是結果。這五個偈頌有其他的解釋方法，但這裡是按照《智穩疏》來解釋的。像這樣，在這五種相的情況下……
【English Translation】 『Aspiration』 is the basis of 『diligence』. The remaining four are the nature of 『diligence』. That is, for unwholesome dharmas that have not arisen, not to let them arise; for wholesome dharmas that have not arisen, to cause them to arise; for wholesome dharmas that have arisen, to cause them to increase. Relying on this aspiration of intention, cultivating the yoga of 『śamatha』 (calm abiding) and 『vipaśyanā』 (insight), is effort or diligence. Like this, when cultivating 『śamatha-vipaśyanā』, sometimes there will be lethargy and drowsiness that are contrary to 『śamatha』; sometimes there will be agitation and distraction that are contrary to 『vipaśyanā』; sometimes there will be none of these and it will be in a state of tranquility. Therefore, one must use 『mindfulness』 and 『awareness』 to perceive what has arisen, and then, according to the situation, remember the three aspects of 『śamatha』, the aspect of 『exhilaration』, and the aspect of 『equanimity』. This is what is called cultivating with three aspects or reasons. That is to say, the three aspects and the four applications of mind are the beginning of diligence. Through the three aspects, focus the mind, and if the mind is not lethargic or agitated and is in a state of tranquility, do not waver, but abide in it as it is. If the mind sinks inward or falls into sleep and drowsiness, then remember the qualities of the Tathāgata (Thus Gone One) and Bodhisattva (Enlightenment Being), or remember the qualities of Samādhi (Concentration), etc., the aspect of 『exhilaration』, and thereby uplift oneself from lethargy. If the mind wanders to desirable qualities or external objects and becomes agitated and distracted, then contemplate the faults of saṃsāra (cyclic existence) and the faults of distraction, thereby pacifying the agitated mind, remembering the aspect of 『śamatha』, and causing the mind to cease from wandering to objects. In this way, when the mind is free from lethargy and agitation, then remember the aspect of 『equanimity』, thereby abiding in a state of equanimity, and do not apply other antidotes. Like this, through the three aspects, focus the mind: use the aspect of 『śamatha』 to counteract agitation, use the aspect of 『exhilaration』 or 『vipaśyanā』 to counteract lethargy and sinking, and use the aspect of 『equanimity』 to focus the mind on that which is free from sinking and agitation. 『Diligence』 is to strive for the three aspects, and the three aspects are the method of focusing the mind. Through such a method, repeatedly focusing the mind makes the mind workable, so that it naturally abides without effort, and this is abiding as it is, which is the result. There are other ways to explain these five verses, but here it is explained according to the Commentary on the Stable Intellect. Like this, in the case of these five aspects...
ས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 說四神足 གསུམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། བརྟེན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་དག་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཞི་ཡིས་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་གོམས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་ 2-270b པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པ་དང་བརྩོན་པ་དང་སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་བཞི་ནི་ངོ་བོས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ལ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་གུས་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བཞི་ལ་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་ནི་བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དངོས་སོ། །སེམས་ནི་ཞི་གནས་དངོས་ཏེ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཞི་གནས་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །མདོར་ན་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འདུན་བརྩོན་སེམས་དཔྱོད་བཞི་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས
【現代漢語翻譯】 所謂斷除一切地上的過失，必定是指斷除與此相違背之事的對治法。 三、宣說四神足： 依止菩薩（Bodhisattva，菩提薩埵，覺有情）的神通之足的體性，具有勝過聲聞（Śrāvaka，希RA瓦嘎，聽聞者）和獨覺（Pratyekabuddha，缽喇底耶嘎布達，緣覺）的功德。有四種，即欲神足、精進神足、心神足、觀神足。具有這四種，就能自在地在虛空中行走等，所以這樣說。同樣，爲了成就自己和他人有情眾生的世間和出世間的一切利益，所生的神通之足勝過聲聞和獨覺的四神足。 安立神通之足： 以所依、差別、方便和現證四者，有智慧的菩薩（Bodhisattva，菩提薩埵，覺有情）的神通之足得以全面安立。其中，所依是依靠靜慮（Dhyāna，禪那，禪定）波羅蜜多（Pāramitā，波羅蜜多，到彼岸）而生起，通過串習四無量心，使心堪能，並依靠獲得清凈的初禪、二禪、三禪和四禪，從而獲得神通。差別和方便有四種，即欲、精進、心、觀四者是本體上的差別。其中，依靠對一切法（Dharma，達磨，法）空性和無我（Anātman，阿那特曼，非我）的信解，歡喜並恭敬地發起精進，從而獲得心一境性的等持（Samādhi，三摩地，禪定），這就是欲等持。或者，以欲門對四正斷髮起恭敬的精進，從而獲得心一境性。或者，對四正斷髮起恒常的精進，從而獲得心一境性，這就是精進神通之足。總之，對等持的欲是因，由此發起精進是成辦的直接方便。心是真正的止觀（Śamatha-vipaśyanā，奢摩他-毗缽舍那，止觀），依靠前世修習止觀的習氣，今生稍加努力就能獲得心一境性安住，這就是心等持。觀是勝觀（Vipaśyanā，毗缽舍那，內觀），如獲得等持的訣竅般，以智慧的分別，遠離懷疑，從而獲得心一境性。總之，在對所緣境一緣專注的等持中，欲、精進、心、觀四者圓滿具足。 方便
【English Translation】 The so-called abandonment of all faults on the ground definitely refers to the antidote that abandons what is contrary to it. Third, explaining the four miraculous legs: The characteristics of the miraculous legs of dependent Bodhisattvas (Bodhisattva, enlightened being) are that they possess qualities superior to those of Śrāvakas (listeners) and Pratyekabuddhas (solitary realizers). There are four aspects: the miraculous leg of aspiration, and similarly, the miraculous leg of diligence, the miraculous leg of mind, and the miraculous leg of investigation. Possessing these four, one gains mastery over miracles such as walking in the sky, hence the saying. Similarly, for the sake of accomplishing all worldly and transcendental benefits for oneself and other sentient beings, the miraculous legs that arise are superior to the four miraculous legs of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. Establishing the miraculous legs: With the basis, distinctions, methods, and manifestation, the miraculous legs of an intelligent Bodhisattva (enlightened being) are intended to be fully established in all aspects. Among them, the basis arises from relying on the perfection of meditative concentration (Dhyāna), and through familiarizing oneself with the four immeasurables, the mind becomes workable, and by relying on obtaining pure first, second, third, and fourth concentrations, one will attain supernormal knowledge. The distinctions and methods are fourfold: aspiration, diligence, mind, and investigation are the distinctions in essence. Among them, relying on believing in the emptiness and selflessness of all phenomena (Dharma), joyfully and respectfully initiating diligence, thereby attaining single-pointed concentration (Samādhi), this is the concentration of aspiration. Alternatively, applying respectful diligence through the door of aspiration to the four right abandonments, thereby attaining single-pointedness of mind. Alternatively, initiating constant diligence towards the four right abandonments, thereby attaining single-pointedness of mind, this is the miraculous leg of diligence. In short, aspiration for concentration is the cause, and initiating diligence from it is the direct means of accomplishment. Mind is the actual Śamatha-vipaśyanā (calm abiding and insight), relying on the imprints of cultivating Śamatha in previous lives, one can easily attain single-pointedness of mind in this life with little effort, this is the concentration of mind. Investigation is Vipaśyanā (insight), like obtaining the key to concentration, through the discernment of wisdom, one is freed from doubt, thereby attaining single-pointedness of mind. In short, in the single-pointed concentration on the object of focus, aspiration, diligence, mind, and investigation are fully present in equal measure. Method
་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐབས་ 2-271a འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྡུས་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། དད་པ་འདུན་པ་རྩོལ་བ་ཤིན་སྦྱངས། དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་སེམས་པ་བཏང་སྙོམས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་དད་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་དད་འདུན་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པས། འདི་གསུམ་ནི་རྩོལ་བར་བསྡུས་ཏེ་དེ་གཅིག་ནི་སྤྲོ་བའི་ཐབས་སམ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐབས་གཉིས་པ་ནི་ཤིན་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་ལས་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལ་མི་ཡེངས་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ནི་ཐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་གཟུགས་ཕྲ་རགས་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་ནམ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་བཞི་པའི་བར་བསྒོམས་པས་ཤའི་སྤྱན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཕྲ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པའོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-271b གཟིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའོ། །ཤའི་མིག་དེ་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་མཐོང་བས་བརྒྱ་དང་འཛམ་གླིང་ཙམ་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཤེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །ལྷའི་སྤྱན་ལ་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་བའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ཐོབ་པ་དེས། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྔར་གང་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་། མ་འོ
【現代漢語翻譯】 四種方法是：爲了避免五種禪定無法成就的過患，有八種行為，這些行為在此處被歸納為四種成就禪定的方法。八種避免（過患）的行為是：信仰、意願、努力、輕安、正念、正知、作意、舍。首先，爲了獲得禪定，首先要信仰，然後爲了成就它而產生意願，因為有意願就會產生努力，所以如果存在努力，那麼一定先有信仰和意願。因此，這三者被歸納為努力，這是一種令人愉悅的方法或努力。第二種方法是輕安，身體和心變得堪能，這本質上有助於禪定的成就。正念和正知的行為是相同的，因此被歸納為第三種方法，即不讓目標分散注意力。作意和舍這二者是第四種方法，它們是分別念和煩惱的對治。 六種現證是指依靠神足通而現見。現證是指五眼。修習神足通的異熟果是，肉眼能夠看到三千大千世界中的所有微細和粗大的事物。天眼或天眼通是指通過修習初禪等四禪，比肉眼更殊勝地了知十方三世的一切大小事物。慧眼是指以無分別智照見法性真如。法眼是指無礙地了知經部等所有經文的詞句和意義。佛眼是指如實現見三世所攝的一切所知法。 肉眼能見一逾繕那，乃至能知百逾繕那、瞻部洲，乃至三千大千世界所有粗細之色。佛的肉眼能見十方世界所有現在的色。天眼也有由業而生和由修而生兩種。前者是諸天由自身之業而生，獲得極清凈之根，故能明見遠近諸色。後者是瑜伽士由修習禪定之力，獲得由禪定地之地大所變的極清凈之根，由此能知眾生從何處死後轉生，以及未來將生何處。
【English Translation】 The four methods are: In order to avoid the five faults that prevent the accomplishment of samadhi, there are eight activities, which are summarized here as four methods for accomplishing samadhi. The eight activities of avoidance are: faith, aspiration, effort, pliancy, mindfulness, awareness, attention, and equanimity. First, in order to attain samadhi, one must first have faith, and then generate aspiration to accomplish it, because with aspiration, effort will arise, so if effort exists, then faith and aspiration must precede it. Therefore, these three are summarized as effort, which is a pleasant method or endeavor. The second method is pliancy, where body and mind become workable, which essentially aids in the accomplishment of samadhi. Mindfulness and awareness have the same function, so they are summarized as the third method, which is to not let the object be distracted. Attention and equanimity are the fourth method, and they are the antidote to conceptualization and afflictions. The six abhijñās (direct perceptions) refer to seeing through reliance on the feet of miraculous power (ṛddhipāda). Abhijñā refers to the five eyes. The maturation result of cultivating the feet of miraculous power is that the physical eye can see all subtle and coarse forms in the three-thousand great-thousand world system. The divine eye or clairvoyance is to know all kinds of large and small forms in the ten directions and three times, more superior than the physical eye, by cultivating the first dhyana (concentration) and so on up to the fourth dhyana. The eye of prajñā (wisdom) of the noble ones is to see the suchness of dharmatā (the nature of reality) with non-conceptual wisdom. The dharma eye is to know the words and meanings of all scriptures such as the sutras without obstruction. The Buddha eye directly sees all knowable dharmas of the three times as they are and in their entirety. The physical eye can see one yojana, up to knowing the subtle and coarse forms of a hundred yojanas, Jambudvipa, and even the entire three-thousand great-thousand world system. The Buddha's physical eye sees all present forms of the ten directions without exception. The divine eye also has two types: born from karma and born from cultivation. The former is that the gods obtain extremely pure faculties born from their own karma, so they clearly see all forms near and far. The latter is that yogis, through the power of cultivating samadhi, obtain extremely pure faculties transformed from the earth element of the samadhi ground, and thereby know where those sentient beings died and transmigrated from, and where they will be born in the future.
ངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འདས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་གཟིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་དག་གི་རྒྱུད་ཚོད་རང་དང་མཉམ་པ་དང་དམའ་བ་རྣམས་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བཤད་པའང་འགྲེལ་བར་གསུངས་སོ། །གདམས་ 2-272a ངག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་ཤེས་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བདག་གིས་གདམས་ངག་གི་ལུང་སྟེར་པའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དྲུག་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཅི་བསམས་པ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་འདས་པའི་དུས་ན་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པར་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བདག་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའམ་རོལ་པར་བྱེད་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ཞེས་པ། སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་སྨོན་ 2-272b ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཅི་དགར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་པས་རོལ་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཀྱི་མཐུའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཐོབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་མཐུས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
【現代漢語翻譯】 他以天眼觀察眾生未來將生於何處，以及過去和現在的形態。 以法眼觀察諸法的自相和共相，以及眾生的根器，包括與自己相等或不如自己的眾生。 以佛眼觀察一切法，無有執著和障礙。 關於五眼的各種分類，經文中也有解釋。 圓滿證得竅訣，即是六神通：依靠神足通，親自從如來處領受竅訣的傳承；以及爲了將竅訣的傳承給予其他眾生，依靠禪定而成就六神通。以神變神通，可以無礙地到達諸佛的剎土和眾生的處所；以天眼，可以見到諸佛的身相和眾生的身體；以天耳，可以聽聞如來的教誨和眾生的聲音；以他心通，可以知曉眾生心中所想；以宿命通，可以知曉自己和他人過去生於何處；以生死智通，可以知曉未來將生於何處；以漏盡通，爲了斷除自己和他人相續中的煩惱，從如來處領受竅訣的傳承，併爲其他眾生宣說。 安住于嬉戲：以神變神通，在如來的眷屬的壇城等處，以各種神變和化身進行嬉戲或享樂。『發願和』是指：圓滿證得願力，即是依靠願力的力量所生的智慧，憑藉這種智慧，可以隨心所愿地在天、人等各種生處隨意化生，並以各種方式利益眾生。 如《十地經》所說：『以願力受生的菩薩，他們的身體功德、心力功德以及音聲功德等，難以言說。』 圓滿證得自在，即是獲得十自在：依靠修習四神足通的力量，加持壽命，可以隨心所愿地住世，這就是于壽命自在。同樣，可以隨心所愿地進入無量的大乘禪定……
【English Translation】 He observes with the divine eye the future forms of beings, where they will be born, as well as their past and present forms. With the Dharma eye, he observes the individual and general characteristics of all phenomena, as well as the faculties of beings, including those equal to or inferior to himself. With the Buddha eye, he observes all phenomena without attachment or obstruction. The various classifications of the five eyes are also explained in the scriptures. Perfectly accomplishing the instructions is the six superknowledges: relying on the foundation of miraculous power, one personally receives the transmission of instructions from the Tathagata; and in order to give the transmission of instructions to other sentient beings, one accomplishes the six superknowledges through meditation. With the superknowledge of miraculous power, one can travel without obstruction to the fields of the Buddhas and the abodes of sentient beings; with the divine eye, one can see the bodies of the Buddhas and the bodies of sentient beings; with the divine ear, one can hear the teachings of the Tathagatas and the sounds of sentient beings; with the knowledge of others' minds, one can know what sentient beings are thinking; with the recollection of past lives, one can know where oneself and others were born in the past; with the knowledge of death and rebirth, one can know where one will be born in the future; with the superknowledge of the exhaustion of defilements, in order to exhaust the afflictions in the mindstreams of oneself and others, one receives the transmission of instructions from the Tathagata and also teaches it to other sentient beings. Abiding in play: with the superknowledge of miraculous power, one engages in play or enjoyment with various miracles and emanations in the mandala of the Tathagata's retinue, etc. 'Aspiration and' means: perfectly accomplishing aspiration, which is the wisdom born from the power of aspiration, by virtue of which one can freely manifest in various realms of existence such as gods and humans as one wishes, and benefit sentient beings in various ways. As stated in the Ten Bhumi Sutra: 'The qualities of the body, the qualities of the mind power, and the qualities of the voice of those Bodhisattvas who take birth by the power of aspiration are not easy to express.' Perfectly accomplishing mastery is obtaining the ten masteries: by the power of cultivating the four foundations of miraculous power, one blesses the activities of life and abides as long as one wishes, which is mastery over life. Similarly, one can enter immeasurable Mahayana samadhis as one wishes...
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཆར་ཕབ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའམ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལས་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལས་ལ་དབང་བའོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །ས་གསེར་དང་ཆུ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེར་འགྱུར་བ་མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །ས་དང་པོར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་གསུངས་ 2-273a པས་མཚོན་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་དང་འཕུར་བ་དང་འོད་འགྱེད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བའོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་བཞི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ནས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །དབང་བཅུའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་སྟེ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ལས་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དག་པས་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གང་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མ་དཀྲུགས་ཤིང་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས། གང་དང་གང་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པས་མོས་པ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པའི་མཐུས་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་སྟེ་སྔོན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ཕྱིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྨོན་ 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒ
【現代漢語翻譯】 完全掌控內心即是心自在。如同從天空中降下各種所需的物品，利益眾生，這就是對資具的自在。能夠示現身語的各種化身，或者加持其他界和眾生的業，使之轉生到其他界，這就是對業的自在。安住於色界的禪定，並且不從禪定中退失，爲了利益眾生而轉生到欲界，這就是對轉生的自在。能夠將土地變為黃金，將水變為甘露等，隨心所欲地轉變，這就是對意願的自在。從初地所宣說的十三大愿為代表，能夠實現無數使自他利益圓滿的大愿，這就是對愿的自在。爲了使眾生生起信心，示現燃燒、飛行、放光等無量神通和奇蹟，這就是對神通的自在。對於法、義、決定詞和無畏四種智慧達到究竟，這就是對智慧的自在。用各種名、句、文字向眾生宣說經部等一切佛法，使眾生心滿意足，這就是對法的自在。 獲得這十種自在的原因是，前三種自在是通過圓滿佈施波羅蜜獲得的。無畏佈施獲得壽命自在，佛法佈施獲得心自在，財物佈施獲得資具自在。業自在和生自在這兩種自在是通過圓滿持戒波羅蜜獲得的。身體的業清凈，就能示現身體的各種化身；語言的業清凈，就能示現語言的各種化身；完全清凈地持戒，就能隨意獲得想往的轉生。通過圓滿忍辱波羅蜜，不擾亂眾生的心，並且使眾生心生歡喜，無論生起何種意願，都能如願成就，因此獲得意願自在。通過圓滿精進波羅蜜的力量，獲得愿自在，因為過去爲了自他利益而精進，所以後來爲了自他利益所發的愿都能如願成就。通過圓滿禪定波羅蜜，獲得心自在，因此能夠隨心所欲地獲得神通自在。智慧自在和法自在這兩種自在，是通過圓滿般若波羅蜜的力量成就的。 '獲得法是爲了修行'，這句話的意思是成就獲得法，最終成就圓滿的功德，如佛陀的十力、四無畏、十八不共法等。
【English Translation】 Having complete control over one's mind is mental freedom. Like raining down various desired objects from the sky to benefit sentient beings, this is freedom over resources. Being able to manifest various emanations of body and speech, or blessing the karma of other realms and beings, causing them to be reborn in other realms, this is freedom over karma. Abiding in the samadhi of the form realm, and without falling from that samadhi, being reborn in the desire realm to benefit sentient beings, this is freedom over rebirth. Being able to transform earth into gold, water into nectar, etc., according to one's desire, this is freedom over wishes. Starting with the thirteen great aspirations spoken in the first bhumi (stage of bodhisattva), being able to accomplish countless great aspirations that perfect the benefit of oneself and others, this is freedom over aspirations. In order to generate faith in sentient beings, displaying immeasurable miracles and transformations such as burning, flying, and emitting light, this is freedom over miracles. Having reached the ultimate perfection of the four kinds of wisdom: dharma, meaning, definitive words, and fearlessness, this is freedom over wisdom. Explaining all the teachings of the sutras, etc., to sentient beings with various names, phrases, and letters, satisfying their minds, this is freedom over dharma. The causes for obtaining these ten freedoms are that the first three freedoms are obtained through perfecting the paramita of generosity. Through the generosity of fearlessness, one obtains freedom over life; through the generosity of dharma, one obtains freedom over mind; through the generosity of material possessions, one obtains freedom over resources. The two freedoms of karma and rebirth are obtained through perfecting the paramita of discipline. Because the karma of the body is pure, one can manifest various emanations of the body; because the karma of speech is pure, one can manifest various emanations of speech; by perfectly maintaining discipline, one can obtain rebirth wherever one desires. Through perfecting the paramita of patience, one does not disturb the minds of sentient beings, and one pleases their minds. Whatever wishes arise, they are accomplished as desired, therefore one obtains freedom over wishes. Through the power of perfecting the paramita of diligence, one obtains freedom over aspirations, because in the past one was diligent for the benefit of oneself and others, therefore later, whatever aspirations one makes for the benefit of oneself and others are accomplished as desired. Through perfecting the paramita of meditation, one obtains freedom over mind, therefore one can obtain freedom over miracles as one desires. The two freedoms of wisdom and dharma are accomplished through the power of perfectly completing the paramita of wisdom. 'Obtaining the dharma is for practice,' this means accomplishing the attainment of dharma, ultimately accomplishing perfect qualities, such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities, etc.
ྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-274a ལ་དད་པས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་མེད་པར་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་དད་པའི་ཆོས་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་དྲན་པས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་གཟོན་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སྐབས་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོའི་གཞི་འམ་གནས་སམ་དམིགས་པ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོས་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ས་དང་པོའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དེ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་ 2-274b ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར
【現代漢語翻譯】 如是依靠四神足，是爲了成就六種殊勝成就。 五根之說 第四，講述五根：信根、精進根、念根、定根、慧根這五者。其中，『信』是指對於業和業果的生起，確信不虛，並對此深信不疑；對於三寶的功德，內心極度歡喜；對於獲得涅槃和修持聖道，深信能夠做到並渴望實現的三種信心。或者說，是對四法的信心：深信業果存在，即使付出生命也不作惡；信仰菩薩行，不希求其他乘；深信緣起之法，無我，解脫門的三種自性，以及甚深空性，從而摧毀一切觀想的習氣；以及信仰力量和無畏等一切廣大的佛法，毫無疑惑和猶豫地修持它們。在《無盡慧經》中說，對這四種法具有信心，稱為信根。以精進根修持所信仰的法，其自性為四正勤，是為精進根。以念根憶持精進所修之法而不忘失，獲得四念住，是爲念根。獲得四禪和四無色定的等持，並且以念根不放逸，恒常一心專注於此法，是為定根。以定根一心專注于諸法，了知其自相和共相，或者了知四聖諦，是為慧根。如是總的講述之後，此處講述五根的所依、處所或所緣。信根的所緣或所依是菩提（enlightenment），即大乘的果，無盡的智慧，或者初地的不二智慧。緣于菩提，並以此為目標，立志證得。 精進根的所緣是具有地和波羅蜜多（perfection）之相的增上戒學和增上慧學所攝的菩薩行，以精進修持這些行。
【English Translation】 Thus, relying on the four legs of magical power is for the sake of accomplishing six kinds of excellent accomplishments. Explanation of the Five Roots Fourth, explaining the five roots: the root of faith, similarly, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of concentration, and the root of wisdom. Among these five, 'faith' is the unwavering belief in the existence of karma and its fruits, trusting in their infallibility; the faith that deeply rejoices in the qualities of the Three Jewels; and the faith that aspires to attain Nirvana and accomplish the Noble Path, seeing that it is possible to achieve them. Alternatively, it is faith in four dharmas: believing in the existence of cause and effect, not committing evil even at the cost of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; believing in the profound nature of dependent origination, selflessness, the three doors of liberation, and emptiness, thereby destroying the latent tendencies of all views; and having faith in all the vast teachings of the Buddha, such as powers and fearlessness, accomplishing them without doubt or hesitation. The Sutra of Inexhaustible Intelligence states that having faith in these four aspects is called the root of faith. The dharma in which one has faith is accomplished by the root of diligence, which is characterized by the four right exertions, and this is the root of diligence. The dharma accomplished by diligence is not forgotten by mindfulness; obtaining the four applications of mindfulness is the root of mindfulness. Obtaining the samadhi of the four dhyanas and the four formless realms, and not wasting the dharma that has been made unforgetful by the root of mindfulness, constantly placing the mind one-pointedly on it is the root of concentration. Knowing the individual and general characteristics of the dharmas made one-pointed by the root of concentration, or knowing the four noble truths, is the root of wisdom. Thus, after generally explaining, here the basis, place, or object of the five roots is explained. The object or basis of the root of faith is Bodhi (enlightenment), the fruit of the Great Vehicle, inexhaustible wisdom, or the non-dual wisdom of the first ground. Focusing on Bodhi, aiming to attain it. The object of the root of diligence is the conduct of a Bodhisattva, characterized by the grounds and perfections, encompassed by higher discipline and higher wisdom, diligently practicing these conducts.
་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཚིག་གིས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ས་དང་པོའི་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་པོའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དད་སོགས་ཀྱི་གཞི་འམ་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྔ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན་རྣམ་བྱང་གི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཞེས་སུ་བཞག་སྟེ། དད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་དྲན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞི་གནས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལྔས་རང་བཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའང་ངོ་། ། 說五力 ལྔ་པ་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས། དྲན་པའི་སྟོབས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་སྟོབས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་མཐུས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་དག་ 2-275a གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཕགས་པའི་ས་དངོས་སུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཡང་། མཐོང་སྤང་ལས་མ་གྲོལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སས་བསྡུས་པའོ། །དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོབས་ལྔ་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བརྗེད་ངས་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིས་བརྫི་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དག་ཉམ་ཆུང་བས་གཉེན་པོ་དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཚུར་མི་ཚུགས་ཤིང་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་དད་སོགས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། 說七菩提分 དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ་ནི་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་ཤིང་མྱོང་བས་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་གསལ་བའོ། །ཆོས
【現代漢語翻譯】 並且，以正念力，對於如何聽聞殊勝大乘之法，如何受持，以及如何以言辭詳盡地確定而不忘失，並以信樂行持的等持力，如何獲得初地的特殊寂止而進行專注。以智慧力，爲了如何獲得初地的勝觀無分別智而進行專注，因此，要知道菩提等等是信心等的基礎或目標。為什麼稱這五者為力呢？因為在成辦一切清凈之義時，以能作主宰的緣故而稱為力。以信力能主宰菩提，以精進力能主宰菩薩行，以正念力能主宰大乘之法，以等持力能主宰寂止，以智慧力能主宰勝觀之義。或者，五力也能成辦自他之義。 五、說五力 第五，宣說五力：信力、精進力、正念力、等持力、智慧力這五者，在各自的相違品不能摧伏時，才稱為力。以信樂行持位次的信等五力之加持，能進入聖者初地。這些從上向上增長，雖然能實際引導至聖者地，但因尚未脫離見所斷，故被攝於凡夫地中。力與根的差別是什麼呢？五力雖然是世間的，但在未生起不信、懈怠、忘失、散亂和智慧邪謬的愚癡，並且被這些摧伏和阻礙時，稱為根。當相違品衰弱，對治品信心等五者不能反擊和摧伏時，這些信心等才稱為力。 六、說七菩提分 第六，宣說七菩提分：正念菩提分，以及擇法、精進、喜、輕安、等持、舍菩提分這七者。正念是寂止之分，因此，修習和體驗三十七菩提分法，使已現前之法不忘失而於心中明瞭。擇法
【English Translation】 And, with the power of mindfulness, how to listen to the excellent Mahāyāna Dharma, how to uphold it, and how to establish it in detail with words without forgetting, and with the power of samādhi that practices with faith, how to attain the special śamatha (calm abiding) of the first ground and focus on it. With the power of wisdom, in order to attain the vipaśyanā (insight) non-conceptual wisdom of the first ground, one focuses on it. Therefore, one should know that bodhi (enlightenment) and so on are the basis or goal of faith and so on. Why are these five called powers? Because in accomplishing all the meanings of purification, they are called powers because of their ability to dominate. With the power of faith, one can dominate bodhi; with the power of diligence, one can dominate the conduct of a bodhisattva; with the power of mindfulness, one can dominate the Mahāyāna Dharma; with the power of samādhi, one can dominate śamatha; and with the power of wisdom, one can dominate the meaning of vipaśyanā. Alternatively, the five powers can also accomplish the meaning of oneself and others. Explanation of the Five Strengths Fifth, explaining the five strengths: the strength of faith, the strength of diligence, the strength of mindfulness, the strength of samādhi, and the strength of wisdom. These five are called strengths when their respective opposing factors cannot subdue them. Through the blessings of the five strengths of faith, etc., in the stage of practicing with faith, one can enter the first ground of the noble ones. These increase from higher to higher, and although they can actually lead to the ground of the noble ones, they are included in the ground of ordinary beings because they have not yet been freed from what is to be abandoned by seeing. What is the difference between power and faculty? Although the five powers are worldly, as long as disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, and the delusion of erroneous wisdom have not arisen, and one is subdued and obstructed by these, they are called faculties. When the opposing factors are weak and the antidotes, the five of faith, etc., cannot counterattack and subdue them, then these faiths, etc., are called strengths. Explanation of the Seven Factors of Enlightenment Sixth, explaining the seven factors of enlightenment: the mindfulness factor of enlightenment, as well as the factors of discrimination of dharmas, diligence, joy, tranquility, samādhi, and equanimity. Mindfulness is a part of śamatha. Therefore, by practicing and experiencing the thirty-seven factors of enlightenment, one makes the phenomena that have already manifested clear in the mind without forgetting them. Discrimination of dharmas
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྤང་བྱའི་ཆོས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་དང་། བླང་བྱའི་ཆོས་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ 2-275b པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ནས་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་དེ་ལའང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བས། ལུས་ལས་སུ་རུང་བས་ཟོ་མདོག་བདེ་ཞིང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་རླབས་དང་རྙོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་ངང་གིས་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་བདུན་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི། གང་གིས་དུས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མིང་མ་ཐོབ་ལ། འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པའི་སར་ཞུགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དྲན་པ་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་སུ་རྣམ་ 2-276a པར་བཞག་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་སོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 智慧是區分，屬於勝觀（梵文：Vipaśyanā）的部分，即在見道時，能清楚區分應斷除的煩惱（梵文：Kleśa）和應修習的清凈（梵文：Vyavadāna）法，不混淆它們的特徵。 精進是努力獲取更高的殊勝功德，並斷除阻礙獲得這些功德的過患。 喜是初地菩薩現證諸法實相（梵文：Dharmadhātu），遠離見道所斷的障礙，從而身心產生極大的喜悅。因此，此地也被稱為極喜地。 輕安是身心遠離不調柔的粗重狀態，身體變得堪能，感到舒適；心變得堪能，能無礙地專注于所緣境。 等持（梵文：Samādhi）是心一境性地專注于諸法實相。 舍是捨棄掉舉和沉沒的一切過患，如同清澈的海洋，沒有波濤和渾濁，自然地安住不動。 在這七支中，區分諸法、精進和喜屬於勝觀的部分；輕安、等持和舍屬於止（梵文：Śamatha）的部分；正念屬於兩者，因為它普遍存在。 對於這七種菩提分，何時安立？以何種智慧安立？這七者本身如何安立？以及這七者如何安立為五支？ 首先，在資糧道和加行道時，雖然有正念和智慧等，但沒有菩提分之名。進入聖位，到達無過失的境界，獲得初地時，在相續中存在的正念等才被安立為菩提分。 其次，稱這些為菩提分的原因是，能現證具有支分者——等性，即菩提的自性。因此，正念等也被安立為它的支分。因為能證悟一切現象和眾生從本性上不生的法性清凈，本來就是菩提的等性，所以在那個時候，會生起出世間的勝義菩提心。 這也就是通過證悟諸法無我而現證法等性，通過證悟眾生或補特伽羅無我而現證眾生等性。或者在等持中……
【English Translation】 Wisdom is discrimination, belonging to the aspect of Vipaśyanā (insight meditation), that is, at the time of the path of seeing, it knows without confusing the characteristics of the afflictions (Kleśas) to be abandoned and the pure (Vyavadāna) dharmas to be cultivated. Effort is to take up the superior qualities of the higher states and to abandon the faults that hinder the attainment of such qualities. Joy is that the bodhisattva of the first ground directly realizes the meaning of the Dharmadhātu (the realm of dharma) going everywhere, and, being separated from the obscurations to be abandoned by seeing, the supreme joy is born in body and mind. Therefore, that ground is also named 'Extremely Joyful'. Pliancy is being separated from the unpleasant state of body and mind being unserviceable. The body becomes serviceable, the appearance is comfortable, and the mind becomes serviceable, so it engages in the object without hindrance. Samādhi (concentration) is the one-pointedness of mind focused on the suchness of the Dharmadhātu. Equanimity is abandoning all the faults of dullness and excitement, and like a clear ocean without waves and turbidity, it naturally remains without wavering. Of these seven, discriminating dharmas, effort, and joy are on the side of Vipaśyanā. Pliancy, Samādhi, and equanimity are on the side of Śamatha (calm abiding). Mindfulness is on both sides because it goes everywhere. These seven limbs of enlightenment, how are they established in time? By what knowledge are they established? How are the seven themselves established? And how are these seven established as five limbs? First, although there are mindfulness and wisdom, etc., in the stage of aspiration and practice, they have not yet received the name of limbs of enlightenment. Entering the faultless stage of the noble ones, those who have attained the first ground, the mindfulness, etc., that exist in their continuum are considered to be the limbs of enlightenment. Secondly, the reason for saying that these are limbs of enlightenment is that the possessor of limbs, equality, is the nature of enlightenment, and that is directly known. Therefore, mindfulness, etc., are also established as its limbs. Because one realizes that all phenomena of arising and all sentient beings are primordially pure in nature, the nature of non-arising is equal to enlightenment, therefore, at that time, the transcendental ultimate bodhicitta (mind of enlightenment) arises. That is, by realizing the selflessness of phenomena, one directly realizes the equality of phenomena, and by realizing the selflessness of sentient beings or persons, one directly realizes the equality of sentient beings. Or in meditative equipoise...
ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་གིས་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་ཁྱད་མེད་པར་ཁོང་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར། གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པ་མངོན་དུ་ 2-276b རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ལྷའི་བཟོ་བོས་བྱས་པའི་ལྷ་རྫས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་མུ་ཁྱུད་ལེགས་པར་བཀྲ་བ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཏེ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་དང་མཁར་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པར་ཙམ་ནས་བསུ་ཞིང་འབངས་སུ་མཆི་སྟེ་སྔར་དམངས་སུ་མ་ཕབ་ཅིང་མ་རྒྱལ་བའི་ས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་རི་བོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་གཟུགས་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་འོས་ཤིང་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་སྔོ་བསང་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པའི་སྤུ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཅང་ཤེས་པ་ཐོ་རེངས་ཁྱེའུ་སུས་ཟ་བའི་ཡུན་ཚོད་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འཁོར་ཏེ་སླར་ལྡོག་ནུས་པའི་བཞོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ་ཁ་དོག་མཐོན་མཐིང་དབྱིབས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མཚན་མོར་ཡང་ཉི་མ་ 2-277a བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ནུས་པ་ཚ་བའི་དུས་སུ་བསིལ་བ་དང་གྲང་བའི་དུས་སུ་དྲོ་བའི་འོད་འབྱིན་པ། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ། སྐམ་པ་དང་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་དུ་ཡང་ཆུ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འབྱིན་པ་སོགས་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གཟུགས་བཟང་བའི་མཆོག
【現代漢語翻譯】 通達諸法之平等性，如虛空般了悟法與補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）之無我，於後得位中，『我』為何，一切有情亦復如是；一切有情為何，『我』亦如是。如我息滅痛苦，我亦當息滅一切有情之痛苦。如是了悟自他無別，即知一切有情皆為平等。 第三，如何安立此七寶？譬如轉輪聖王，具備七寶以為王政之支分。如是，于本初無生之菩提心現證之菩薩，亦安立菩提之七支。轉輪王出現於世間時，以其福德力，天匠造作之輪寶，具足千輻，輪輞精妙莊嚴，自然顯現。此輪寶如第二日輪，升騰于虛空。轉輪王率領軍隊亦于虛空行進，凡至城邑聚落，諸小國王皆出迎歸順。如是，未曾降伏之地，亦能戰勝，此即輪寶。 如是，像寶如雪山般于虛空行進，形貌端嚴，力大無比，諸根圓滿，堪為大王所乘，調順圓滿，能摧伏一切外道之軍隊。馬寶，其色如孔雀頸羽般青翠悅意，形貌端嚴，駿逸非凡，于須臾間，能繞行大海之邊際，復能返回，具足乘御之功德。珠寶，能生一切所需，以毗琉璃（藏文：བཻཌཱུརྱ་，梵文天城體：वैडूर्य，梵文羅馬擬音：vaiḍūrya，漢語字面意思：青琉璃）所成，色澤深藍，形狀美觀，夜間亦能如日般照耀一由旬之地，暑時能散發涼意，寒時能散發暖意，僅以觸碰，便能平息一切疾病，于乾旱荒蕪之地，亦能涌出甘泉，具足成辦一切事業之神力。妃寶，容貌端莊秀美。
【English Translation】 Understanding the equality of all dharmas, realizing the selflessness of dharmas and individuals (藏文：གང་ཟག་，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：person) like the center of the sky. In the post-meditation state, whatever 'I' am, all sentient beings are the same; whatever all sentient beings are, 'I' am the same. Just as I pacify my suffering, I shall also pacify the suffering of all sentient beings. Thus, understanding the inseparability of self and others, one knows that all sentient beings are equal. Third, how are these seven treasures established? For example, a Chakravartin (Wheel-Turning King) possesses seven treasures as the branches of his kingdom. Similarly, for a Bodhisattva who directly realizes the unborn Bodhicitta, seven branches of enlightenment are established. When a Chakravartin appears in the world, due to his merit, a precious wheel made by divine artisans, possessing a thousand spokes and a well-adorned rim, naturally appears. This wheel, like a second sun, rises into the sky. The Chakravartin, along with his army, also travels in the sky. When he reaches cities and fortresses, the minor kings come to greet and submit. Thus, he conquers all lands that have not been subdued, this is the precious wheel. Similarly, the precious elephant, like a snow mountain, travels in the sky, with a dignified appearance, immense strength, complete limbs, suitable for a great king to ride, perfectly tamed, and able to destroy all armies of opponents. The precious horse, with a color as pleasing as the blue-green feathers of a peacock's neck, a dignified appearance, and extraordinary swiftness, can easily circle the edge of the ocean in a short time and return, possessing the perfect qualities of a mount. The precious jewel, which produces all that is needed, made of lapis lazuli (藏文：བཻཌཱུརྱ་，梵文天城體：वैडूर्य，梵文羅馬擬音：vaiḍūrya，漢語字面意思：lapis lazuli), with a deep blue color and a beautiful shape, can illuminate an area of one Yojana (unit of distance) like the sun at night, emit coolness in hot weather and warmth in cold weather, pacify all diseases with just a touch, and bring forth good streams of water in dry and desolate lands, possessing the power to accomplish all purposes. The precious queen, with an excellent and beautiful appearance.
་ཏུ་གྱུར་པ། ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་མི་གཡེམ་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང་བདག་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་ཡིད་འཛིན་པ། ཚུལ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དང་ལུས་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཀྱི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་། བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་སོགས་ཡིད་དུ་གང་འོང་བའི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་པ་ཙམ་གྱིས་ནོར་རྫས་ཅི་འདོད་པ་འབྱུང་བས་ནོར་མང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ། རྒྱལ་པོས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ། ནང་གི་གཉེར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངའ་བའོ། །ཀུན་མགོན་ནམ་བློན་པོའམ་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཔའ་བརྟན་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དཔུང་གི་བཀོད་པ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ཚར་བཅད་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞེད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དཔེ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ 2-277b སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ། ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་རྒྱལ་བ་དེ་ལས་ས་དང་པོ་དེའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་ཤེས་ཤིང་དེའི་སྒྲིབ་པ་མཐོང་སྤང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཕས་རྒོལ་གྱི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་པ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དགའ་བས་ལུས་དང་སེམས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ་ཐར་པའི་ཕྱིར་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གཏན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བཙུན་མ
【現代漢語翻譯】 變得美麗，僅僅看到就能產生喜悅，不與其他男人通姦等等，煩惱少，對主人非常尊敬而銘記於心，以良好的行為舉止吸引所有人的心，口和身體散發出天神的香味，具備涼爽和溫暖等令人滿意的觸覺的卓越特點等等，具備所有功德。家主寶是指僅僅伸出手就能得到想要的財物，因此財富眾多，與多聞天子相似。對於國王的所有命令都能很好地完成，是所有內部事務處理者的卓越功德的頂峰。統領或大臣或將軍寶是指以勇敢堅定和力量圓滿來壓倒對方，精通軍隊的部署，懂得適時進退，善於輔助，懲罰罪惡，一切都能按照國王的意願去完成，能夠毫不阻礙地壓制對方，並按照命令執行。就像這些例子一樣， 當菩薩獲得初地時，對於之前在勝解行地（指資糧道和加行道）上，沒有現量證知的所知，或者沒有從現量證知的障礙中解脫出來的內容，爲了在初地時現量證知並從見道所斷的障礙中解脫出來，之前在勝解行地所修習的法不忘失的憶念，就像輪王普遍運用、勝過一切地的輪寶一樣。這位初地菩薩的如理分別諸法的智慧，能夠摧毀對法和補特伽羅（人）的二種我執的執著，就像象寶能夠摧毀所有敵人的軍隊一樣。這位初地菩薩的精進，是爲了迅速證悟和成就所有神通等殊勝功德而努力，就像馬寶能夠迅速到達任何想去的地方一樣。當獲得初地時，由於現量證悟真如，殊勝的出世間法的顯現極大增長，喜悅使身心恒常充滿，因此喜悅就像寶珠的光芒能夠消除黑暗一樣。初地的解脫道，是從所有見道所斷的障礙中解脫出來，或者說獲得解脫，由於身心完全調柔，不再有任何不適，從而獲得安樂，就像王妃寶一樣。
【English Translation】 Becoming beautiful, generating joy just by seeing, not committing adultery with other men, etc., having few afflictions, being extremely respectful and mindful of the master, captivating everyone's hearts with good conduct, emanating the fragrance of deities from the mouth and body, possessing excellent qualities of pleasant tactile sensations such as coolness and warmth, etc., possessing all virtues. The householder jewel refers to obtaining desired wealth merely by extending the hand, thus having abundant wealth, similar to Vaishravana (Namtösé, 多聞天子). All the king's commands are well executed, being the pinnacle of excellent qualities of all internal affairs managers. The general, minister or commander jewel refers to overwhelming the opponent with bravery, steadfastness, and perfect strength, being skilled in the deployment of troops, knowing when to advance and retreat, being good at assisting, punishing wrongdoing, being able to accomplish everything according to the king's wishes, being able to suppress the opponent without hindrance, and acting according to orders. Just like these examples, when a Bodhisattva attains the first Bhumi (stage), regarding what was not directly known in the previous Adhimukti-carya-bhumi (stage of practice through conviction, referring to the paths of accumulation and preparation), or what had not overcome the obscurations of direct knowledge, in order to directly know and overcome the obscurations to be abandoned on the path of seeing at the time of the first Bhumi, the mindfulness that does not forget the Dharmas practiced in the previous Adhimukti-carya, is like the precious wheel of a Chakravartin (universal monarch) that universally operates and surpasses all Bhumis. The wisdom of this first Bhumi Bodhisattva that thoroughly distinguishes Dharmas destroys all the signs of grasping onto the two selfs of Dharmas and persons, just as the elephant jewel destroys all the armies of opponents. The diligence of this first Bhumi Bodhisattva is to quickly realize and accomplish all the extraordinary qualities such as Abhijna (higher knowledges), just as the horse jewel quickly goes to any place one desires. When the first Bhumi is attained, due to the direct realization of Suchness (Tathata), the great manifestation of the transcendent Dharmas greatly increases, and joy constantly fills the body and mind, therefore joy is like the light of a precious jewel that dispels darkness. The path of liberation of the first Bhumi is liberation or freedom from all the obscurations to be abandoned on the path of seeing, and because the body and mind are completely tamed, without any discomfort, happiness is attained, just like the queen jewel.
ོ་རིན་པོ་ཆེའི་རེག་བྱས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ 2-278a ལག་ལས། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་པོས་ཅི་བཞེད་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་ཞུམ་རྒོད་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་རྣལ་དུ་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། རང་གིས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་ས་འོག་མ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་ལའང་མི་གནས་པར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་མཆོག་གི་གནས་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། གནས་པས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣང་། དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནི་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་དཔུང་གི་ཚོགས་བཞི་པོ་བསྡུས་ཏེ། གཞོམ་ཞིང་བསྐྲད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ 2-278b བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་ཞིང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ། གང་དུ་འཚེ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བསྡུ་བ་དང་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་བླང་བྱ་ལེན་པ་དང་དོར་བྱ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །གང་དུ་འཚེ་བ་མེད་པར་བག་ཕབ་སྟེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པའམ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡན་ལག་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་བསྡུ་བ་འདིས་ཡན་ལག་ཅེས་པའི་དོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་ཡང་ཡང་དྲན་ཞིང་གོམས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དེ་ལས་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་བྱུང་བའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 就像珍寶觸碰轉輪聖王時會生起喜悅一樣。正定是正等覺支分，因為神通等功德和一切心願都能如意成就，所以就像居士珍寶能圓滿滿足國王的一切需求一樣。舍是正等覺支分，因為菩薩初地時，心無萎靡和興奮，沒有貪嗔等煩惱和近煩惱，能隨心所欲地安住，並且能以清凈世間智利益有情，獲得自己尚未獲得的更高地的功德，斷除尚未斷除的過失，捨棄下地，以無分別智安住于無所住，所以能使殊勝菩薩恒常安住。或者說，對於聖者的安住是恒常安住。在《智者穩定論》中，顯現為『以安住而恒常殊勝』。因此，舍就像大臣珍寶聚集四種軍隊，驅逐應該驅逐的，聚集應該聚集的，安置在沒有損害的地方一樣。如同聚集和驅逐他方軍隊一樣，清凈世間智慧夠取捨，因為能夠取應該取的，捨棄應該捨棄的。如同在沒有損害的地方安住一樣，無分別智安住於一切相寂滅之處。具有如是功德的菩薩，就像轉輪王一樣，能夠進入或掌控這些功德，並且恒常被七種王政珍寶般的七覺支所圍繞和具足。 第四，將七覺支歸納為五支，這也解釋了『支』的含義。擇法是自性支，因為是證悟菩提自性的緣故。念是處所支，因為先前在信行位時，對諸法不忘失，反覆憶念並串習，最終在最勝法位時，由念產生擇法等一切支分。
【English Translation】 Just as joy arises when a precious object touches a Chakravartin (Wheel-Turning King), Samadhi (concentration) is a limb of perfect enlightenment. Because supernormal powers and all aspirations are fulfilled as desired, it is like a householder's jewel that perfectly fulfills all the king's desires. Equanimity is a limb of perfect enlightenment because, at all times, a Bodhisattva (enlightenment being) on the first Bhumi (ground) dwells as he wishes, without mental depression or excitement, and without afflictions or near afflictions such as attachment and aversion. Furthermore, he benefits sentient beings with pure worldly wisdom, attains the qualities of higher Bhumis that he has not yet attained, abandons faults that he has not yet abandoned, and abandons lower Bhumis. By dwelling without abiding in anything with non-discriminating wisdom, he constantly abides as a supreme Bodhisattva. Or, abiding in the abode of the noble ones is constant abiding. In the 'Commentary on Steadfast Intelligence,' it appears as 'Constantly supreme through abiding.' Therefore, equanimity is like a minister jewel gathering the fourfold army, expelling those who should be expelled, gathering those who should be gathered, and placing them in a place where there is no harm. Just as gathering and expelling the armies of others, pure worldly wisdom is able to take and abandon, because it is able to take what should be taken and abandon what should be abandoned. Just as abiding in a place where there is no harm, non-discriminating wisdom abides in the quiescence of all objects. A Bodhisattva who possesses such qualities is like a Chakravartin, able to enter or control these qualities, and is constantly surrounded and endowed with the seven limbs of enlightenment, like the seven royal treasures. Fourth, reducing the seven limbs to five limbs also explains the meaning of 'limb.' Discrimination of Dharma (teachings) is the limb of self-nature because it is the nature of realizing the self-nature of Bodhi (enlightenment). Mindfulness is the limb of location because, previously in the stage of faith practice, one does not forget the Dharmas, repeatedly remembers and habituates them, and ultimately, in the stage of supreme Dharma, all limbs such as discrimination of Dharma arise from that mindfulness.
་རོ། །གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་ 2-279a འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་རང་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དྲན་བརྩོན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་ཡིད་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞི་གང་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། ། 八聖道分 བདུན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་ལམ་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་པའོ། ། 2-279b ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རྟོག་ཅིང་དེ་འདོད་པ་དང་། འདོད་འདུན་དང་གནོད་སེམས་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་རྟོག་པ་ནི།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅིང་ངག་གིས་ཉེས་པ་རྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཕྲ་མ་དང་ངག་འཁྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཁ་གསག་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་རྟོག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ
【現代漢語翻譯】 第三，精進是必定的組成部分，因為憑藉精進的力量，可以超越勝解行地，必定進入初地。初地本身的憶念和精進，是勝解行地最終果位的憶念和精進。第四，喜是獲得初地時，證悟法界利益的組成部分，因為它的力量，心中生起特殊的喜悅。輕安、禪定、舍三種是無煩惱的組成部分。身心完全調柔，遠離煩惱障和所知障的惡趣，這就是使煩惱不生起或無煩惱的處所。禪定是安住於何處而使煩惱不生起的基礎，因為安住于禪定時，可以消除掉舉、掉舉等近分的煩惱。舍是無煩惱的自性，因為安住于舍的狀態時，沒有任何煩惱。 八聖道分 第七，八聖道分是：正見是聖道，同樣，正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定也是聖道。其中，正見是在見道時，以智慧如實辨別諸法，現量證悟人法無我的法界平等性，並緣此而修習。以正見為因，生起出離三界的因，即對增上戒、心、慧進行思惟，並 desire 渴望、欲求，以及無有嗔恚等煩惱的思惟，是為正思惟。如實通達正見和正思惟后，爲了利益其他眾生而宣說，口語上斷除妄語、惡語、離間語和綺語等過失，是為正語。從身體方面斷除殺生等三種罪過，進入解脫道，是為正業。斷除虛偽等一切邪命，是為正命。依靠正見、正思惟、正業、正命四者進行修習，爲了斷除所應斷的二障，恒常修習聖道，是為正精進。
【English Translation】 Third, diligence is a necessary component, because by the power of diligence, one can transcend the stage of adhimukti-caryā-bhūmi (stage of practice through conviction) and definitely enter the first bhūmi (ground). The mindfulness and diligence of the first bhūmi itself are the mindfulness and diligence of the ultimate fruit of the adhimukti-caryā-bhūmi. Fourth, joy is a component of the benefit of realizing the dharmadhātu (the realm of dharma) when attaining the first bhūmi, because by its power, a special joy arises in the mind. Śamatha (tranquility), samādhi (concentration), and upekṣā (equanimity) are the three components of non-affliction. When the body and mind are completely subdued, being free from the bad karma of the obscurations of kleśas (afflictions) and jñeya (knowledge), this is what makes afflictions not arise or the place of non-affliction. Samādhi is the basis of abiding in what place and making afflictions not arise, because when abiding in samādhi, one can eliminate the near afflictions such as sinking and excitement. Upekṣā is the nature of non-affliction, because when abiding in a state of equanimity, there are no afflictions whatsoever. The Eightfold Noble Path Seventh, the eightfold noble path is: right view is the noble path, and similarly, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right samādhi are also the noble path. Among them, right view is, at the path of seeing, with the wisdom that thoroughly distinguishes dharmas, directly realizing the equality of dharmadhātu (the realm of dharma) of selflessness of persons and dharmas, and meditating on that itself. Caused by right view, the cause of definitely emerging from the three realms, thinking about higher discipline, mind, and wisdom, and desiring that, and thoughts without afflictions such as desire and aversion, is right thought. After truly understanding right view and right thought, in order to benefit other sentient beings, speaking and abandoning faults of lying, harsh words, divisive words, and idle chatter, is right speech. Abandoning the three faults such as killing from the body, and entering the path of liberation, is right action. Abandoning all wrong livelihoods such as flattery and hypocrisy, is right livelihood. Relying on the four, right view, right thought, right action, and right livelihood, and practicing, in order to abandon the two obscurations to be abandoned, constantly practicing the noble path, is right effort.
འོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ 2-280a བ་དང་རྟོག་པ་རྩོལ་བ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལྷག་མཐོང་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་འཁོར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དངོས་དང་དྲན་པ་ཞི་གནས་དེའི་འཁོར་རོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གིས་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མིང་ཚིག་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་གཙུག་ལག་ཏུ་བྱས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་བཞག་པ་དེ་ཡི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་དོན་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ 2-280b གྱི་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ལམ་དེའི་སྒྲིབ་པ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་མཐུའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡ
【現代漢語翻譯】 那麼，如何才能不忘記已經理解的佛法，並且清晰地顯現在心中呢？這就是正念（yang dag pa'i dran pa）。 將心專注於法界（chos kyi dbyings）的真如（de bzhin nyid）之上，這就是正定（yang dag gi ting nge 'dzin）。 這八支道在行為舉止時，應當安住于正語（yang dag pa'i ngag）、正業（las mtha'）和正命（tsho ba）這三者之上；在內在安住于禪定時，應當修習止（zhi gnas）和觀（lhag mthong）。 其中，正見（yang dag pa'i lta ba）、正思（rtog pa）和正勤（rtsol ba）這三者屬於觀的一方，正見本身就是觀，而正思和正勤則是觀的眷屬。 正定和正念屬於止的一方，正定是止本身，而正念則是止的眷屬。 對這八正道的解釋，在接下來的兩句偈頌中有所闡述：在獲得初地（sa dang po）之後，從二地（sa gnyis pa）開始，修習八聖道（phags pa'i lam yan lag brgyad），通過如實地證悟二無我（bdag med gnyis）的法分別智（chos rab rnam 'byed kyi byang chub yan lag），從而證悟和修習法界本身，這就是正見。正見能夠如實地理解真如，並將其確立為『就是這個，就是這樣』，這就是正思。 如何確立呢？通過名、句、字所詮釋的，作為經典的經部（mdo sde）等，揭示真如的意義，這被稱為『所安立之法』（rnam par bzhag pa'i chos），因為它們揭示了真如的意義。 因此，如實地理解所安立之法的意義，並向他人如此講解，並且通過不錯誤地辨別所安立之法的經文的意圖而進入，這就是正思。 清凈語、業、命這三種行為，並在無數劫中依賴正勤，是爲了對治所知障（shes bya'i sgrib pa）而修習。 同樣，正念是爲了對治道障（lam gyi sgrib pa）而修習，在修習止觀之道時，如果出現道的障礙，如掉舉和沉沒，那麼就像前面所說的那樣，通過憶念的力量，使止的相、執著的相和舍的相這三種相變得清晰，這就是正念的作用。 至於正定，就像《神通品》（mngon par shes pa drug sogs mthu'i le'u）中所說的那樣。
【English Translation】 How can one not forget the Dharma that has been understood and have it appear clearly in the mind? That is right mindfulness (yang dag pa'i dran pa). To place the mind single-pointedly on the suchness (de bzhin nyid) of the Dharmadhatu (chos kyi dbyings), that is right concentration (yang dag gi ting nge 'dzin). These eight limbs of the path, in the time of conduct, should abide in right speech (yang dag pa'i ngag), right action (las mtha'), and right livelihood (tsho ba). Inwardly, in the time of abiding in concentration, one should cultivate calm abiding (zhi gnas) and insight (lhag mthong). Among these, right view (yang dag pa'i lta ba), right thought (rtog pa), and right effort (rtsol ba) are on the side of insight. Right view itself is insight, while right thought and right effort are the retinue of insight. Right concentration and right mindfulness are on the side of calm abiding. Right concentration is calm abiding itself, and right mindfulness is the retinue of calm abiding. The explanation of these eight limbs of the path is shown in the two verses that follow. After obtaining the first ground (sa dang po), from the second ground (sa gnyis pa) onwards, one cultivates the eightfold noble path (phags pa'i lam yan lag brgyad). Through the discriminating wisdom (chos rab rnam 'byed kyi byang chub yan lag) that realizes the two selflessnesses (bdag med gnyis) as they are, one realizes and cultivates the Dharmadhatu itself. This is right view. Right view understands suchness as it is and establishes it as 'This is it, this is how it is.' This is right thought. How does one establish it? Through the scriptures such as the Sutra Pitaka (mdo sde) that are explained by names, sentences, and letters, revealing the meaning of suchness, this is called 'established Dharma' (rnam par bzhag pa'i chos), because they reveal the meaning of suchness. Therefore, to understand the meaning of the established Dharma as it is, to explain it to others in that way, and to enter through unerringly distinguishing the intention of the established Dharma's scriptures, this is right thought. Purifying the three actions of speech, action, and livelihood, and relying on right effort for countless eons, is to cultivate as an antidote to the obscuration of knowledge (shes bya'i sgrib pa). Similarly, right mindfulness is cultivated as an antidote to the obscuration of the path (lam gyi sgrib pa). When cultivating the path of calm abiding and insight, if obstacles of the path such as excitement and dullness arise, then, as explained above, through the power of mindfulness, making clear the three characteristics of the sign of calm abiding, the sign of grasping, and the sign of equanimity, this is the function of right mindfulness. As for right concentration, it is as explained in the chapter on powers, such as the six superknowledges (mngon par shes pa drug sogs mthu'i le'u).
ོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་གནས་པ་སོགས་སོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་། ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ 2-281a ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀུན་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ནི་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཆ་གཅིག་དང་ཞེས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ཆ་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་ལ་ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་བས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་ཆ་གཅིག་པའོ། །ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་ཆ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་ཏེ་དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱི་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ས་བདུན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བདུན་པའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-281b ལ་མཚན་མ་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་དུས་ན་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པ་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དག་པའི་ས་དེ་གསུམ་གྱི་ཞི་
【現代漢語翻譯】 修習殊勝功德，是對治遮障的對治品。第二部分是關於奢摩他和毗缽舍那的區分，有三個偈頌，即『安住』等。『安住』是指依靠色界的四禪，無漏，因為心外無法，所以唯心，心專注一境，是為奢摩他。依靠奢摩他，如實了知諸法真如之義，不顛倒，是為毗缽舍那，能善巧分辨諸法。如是，簡要地闡述了大乘的奢摩他和毗缽舍那的體性。 闡述奢摩他和毗缽舍那的差別是：這二者遍於一切功德的成辦和修習，即修習菩提分法，希求獲得禪定和三摩地，希求獲得神通等，對這些都是不可或缺的，故稱『遍行』，一切修習的根本就是這二者。『一部分』是指修習四無色定，奢摩他成分多，毗缽舍那成分少，故為一部分。色界初禪、二禪、三禪，毗缽舍那成分多，奢摩他成分少，故也為一部分。『非一部分』是指奢摩他和毗缽舍那雙運，無多少之分，故非一部分，即修習色界四禪之時。以信解行修習奢摩他和毗缽舍那，被認為是獲得初地的因。 初地時的奢摩他和毗缽舍那稱為『極喜地』的奢摩他和毗缽舍那，因為此時能證悟法界周遍。二地至六地的奢摩他和毗缽舍那稱為『出離地』的奢摩他和毗缽舍那，逐漸斷除一切相，並在七地證得無相。七地時的奢摩他和毗缽舍那稱為『無相地』的奢摩他和毗缽舍那，此時對經部等各種法，不作種種相的分別，而修習一切皆為無相一味。八地、九地、十地時修習的奢摩他和毗缽舍那稱為『無功用地』的奢摩他和毗缽舍那，因為安住于不需勤作，任運成就的奢摩他和毗缽舍那。清凈的三地之奢摩他
【English Translation】 Cultivating special qualities is the antidote to obscurations. The second part concerns the distinction between Śamatha (tranquility) and Vipaśyanā (insight), with three verses, namely 'Abiding' etc. 'Abiding' refers to relying on the four Dhyānas (meditative absorptions) of the form realm, which are without outflows (anāsrava), because there are no phenomena other than the mind, so it is mind-only (cittamātra), and the mind is focused on a single object, which is Śamatha. Relying on Śamatha, one knows the true nature of all phenomena without distortion, which is Vipaśyanā, capable of skillfully distinguishing all phenomena. Thus, the characteristics of Śamatha and Vipaśyanā in the Mahāyāna are briefly explained. The explanation of the distinction between Śamatha and Vipaśyanā is that these two are pervasive in the accomplishment and cultivation of all qualities, that is, cultivating the limbs of enlightenment (bodhipākṣika-dharmas), desiring to attain Dhyāna and Samādhi (concentration), desiring to attain supernormal powers (abhijñā) etc., which are indispensable for all these, hence called 'pervasive,' and the basis of all cultivation is these two. 'A part' refers to cultivating the four formless absorptions (arūpa-samāpatti), where the component of Śamatha is greater and the component of Vipaśyanā is smaller, hence it is a part. The first, second, and third Dhyānas of the form realm have a greater component of Vipaśyanā and a smaller component of Śamatha, hence they are also a part. 'Not a part' refers to the union of Śamatha and Vipaśyanā, without distinction of more or less, hence it is not a part, that is, at the time of cultivating the fourth Dhyāna of the form realm. Cultivating Śamatha and Vipaśyanā with faith and understanding is considered the cause for attaining the first Bhūmi (level of realization). The Śamatha and Vipaśyanā at the time of the first Bhūmi are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Extremely Joyful Ground' (Pramuditābhūmi), because at this time one can realize the pervasiveness of the Dharmadhātu (realm of phenomena). The Śamatha and Vipaśyanā of the second to sixth Bhūmis are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Leaving Ground' (Vimalābhūmi), gradually abandoning all signs (nimitta), and realizing the signless in the seventh Bhūmi. The Śamatha and Vipaśyanā at the time of the seventh Bhūmi are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Signless Ground' (Apratiṣṭhitābhūmi), at this time, one does not make distinctions of various signs for the Sutras (discourses) and other teachings, but cultivates all as being of one taste, without signs. The Śamatha and Vipaśyanā cultivated at the time of the eighth, ninth, and tenth Bhūmis are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Effortless Ground' (Acala bhumi), because one abides in Śamatha and Vipaśyanā that are spontaneously accomplished without effort. The Śamatha of the three pure grounds
ལྷག་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དང་ས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འོག་མ་འོག་མས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 殊勝支分 གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ། དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་བསླུ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་། སྔར་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལམ་དང་འབྲས་ 2-282a བུའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལས། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའམ་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་མདོ་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བཤགས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤགས་པ་དང་། ཡི་རང་གསོལ་བ་དང་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཉིས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་བདག་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་འགྲུབ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ་བོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་དམ་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོ
【現代漢語翻譯】 通過殊勝的禪定，可以使佛土完全清凈，去除包括習氣在內的兩種障礙，從而獲得佛的果位，因此稱為清凈。像這樣，依賴於各個階段的止觀瑜伽，從信解行地到十地之間不斷提升，這能成就自他一切利益，並且較低的階段能成就較高階段的所有功德。 殊勝支分 第三是使禪修成為殊勝的支分，包括四種：為證大義者不勞而無欺之善巧方便；不忘先前所學之法的總持；獲得未來功德之發願；以及使道完全清凈之三摩地與四種教法。 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 第一，成佛之法，包括道之法（如地、波羅蜜多、菩提分法等）和果之法（如力、無畏、一切種智等），要圓滿這一切的方法就是無分別智。因為對於道和果的任何法，都沒有執著于相，所以能圓滿。如《十萬頌般若經》所說：『如果想要圓滿佈施波羅蜜多，就應當修學般若波羅蜜多……想要獲得一切種智，就應當修學般若波羅蜜多。』 就像這樣。使眾生完全成熟的方法是四攝，因為四攝能將眾生從不善之處救拔出來，安置於善處。迅速獲得神通並迅速證得菩提的方法，如經中所說：『應當懺悔一切罪業，隨喜一切功德，祈請一切佛陀，愿我證得無上殊勝的智慧。』 就像這樣，示現懺悔、隨喜、祈請和迴向。成就事業的方法是總持和三摩地二門。總持能憶持法的詞句和意義而不忘失，因此能成就自利之事；三摩地能通過示現各種神通來成就利他之事。善於不中斷修道的方法是不斷絕如來種姓。
【English Translation】 Through superior meditation, one can purify the Buddha-field completely, eliminate the two obscurations including habitual tendencies, and thus attain the state of Buddhahood, hence it is called purification. Like this, relying on the yoga of Śamatha (calm abiding) and Vipaśyanā (insight) at each stage, continuously progressing from the stage of aspiration to the tenth Bhumi (level), this accomplishes all benefits for oneself and others, and the lower stages accomplish all the qualities of the higher stages. Superior Limb The third is the limb that makes meditation superior, including four aspects: skillful means that achieve great purposes without labor and without deception; the Dhāraṇī (retention) that does not forget the previously learned Dharmas; the Praṇidhāna (aspiration) to attain future qualities; and the Samādhi (concentration) and the four teachings that completely purify the path. Skillful Means That Achieve Great Purposes Without Labor and Without Deception First, the method for accomplishing the Buddha's Dharma, including the Dharma of the path (such as the Bhumis, Pāramitās, Bodhipakṣa-dharmas, etc.) and the Dharma of the fruit (such as the powers, fearlessnesses, Sarvākārajñāna (all-knowingness), etc.), is non-conceptual wisdom. Because there is no attachment to characteristics in any Dharma of the path and the fruit, it becomes complete. As stated in the Hundred Thousand Verse Prajñāpāramitā Sutra: 'If you wish to perfect the Pāramitā of generosity, you should train in the Prajñāpāramitā... If you wish to attain the wisdom of all-knowingness, you should train in the Prajñāpāramitā.' Just like that. The method for fully maturing sentient beings is the four Saṃgrahavastus (means of gathering), because they rescue sentient beings from non-virtuous states and place them in virtuous states. The method for quickly attaining Abhijñā (supernormal knowledges) and quickly attaining enlightenment is as stated in the Sutra: 'All sins should be confessed, all merits should be rejoiced in, all Buddhas should be entreated, may I attain the supreme and excellent unsurpassed wisdom.' Just like that, showing confession, rejoicing, supplication, and dedication. The method for accomplishing activities is the two doors of Dhāraṇī and Samādhi. Dhāraṇī holds the words and meanings of the Dharma without forgetting, thus accomplishing activities for one's own benefit; Samādhi accomplishes activities for the benefit of others by showing various kinds of miraculous powers. Skillful in not interrupting the path is not cutting off the lineage of the Tathāgata's family.
ད་པ་སྟེ། མི་ 2-282b གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས། སྙིང་རྗེས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་ཐབས་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་ཞིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེར་འདུས་པས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཆོག་གཅིག་ཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་ལ་འགྲོ་ཞིང་། ཐེག་པ་དམན་པར་མི་འཇུག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐབས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 往昔所持諸法不忘陀羅尼 གཉིས་པ་གཟུངས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་སྣང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཟུངས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དྲིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་བཅངས་པ་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆོས་གང་ལན་གཅིག་བཤད་པས་ཚིག་དོན་རྣམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་དང་། ཚེ་འདིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་ཆོས་ 2-283a མང་པོ་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་དང་མཁན་སློབ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པའི་གཟུངས་དང་། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལན་ཅིག་ཐོས་པས་འཛིན་ནུས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལྡན་འཕགས་པའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་མོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་དག་ས་བདུན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་པོ་སྟེ། དག་པའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གཟུངས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་སྨིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རབ་ཏ
【現代漢語翻譯】 其次，爲了證得不住于輪迴涅槃之寂滅，需要修持智慧與慈悲二者。即以智慧不住于輪迴之邊，以慈悲不住于寂滅之邊。也就是說，生起世俗諦與勝義諦二者之心相結合，就具備了這兩種方法，其他方法也因此而包含在內，因此，善巧方便的殊勝之處在於只需一個就足夠了。如此一來，這五種善巧方便，是菩薩的意樂行持，並且遍及十地，不墮入小乘，是成就大乘道與果的方法，與世間及聲聞緣覺的方法不同，依靠這樣的善巧方便，菩薩們能夠輕易地成辦自他一切利益。 《往昔所持諸法不忘陀羅尼》 第二，總持（梵文：dhāraṇī，陀羅尼，持，總持），是通過殊勝的憶念和智慧，毫不遺漏地憶持所有佛經的詞句和意義；對於以前沒有聽過的法和意義，也能在心中顯現；並且能夠獲得菩提方面的法。獲得總持，是因為在其他世中，積累了請問正法、供養、受持、讀誦等獲得總持的善業，因此，一次宣說任何法，都能憶持所有詞句和意義，這是從異熟所生的總持。今生通過依止眾多善知識， 習慣聽聞許多佛法，因此，對於佛、菩薩、堪布、阿阇黎等所說的法的詞句和意義，不會忘記地憶持，這是從聽聞習慣所生的總持。無論誰，通過習慣空性、無相、無愿等任何三摩地（梵文：samādhi，三摩地，等持），一次聽聞佛法就能憶持，這稱為三摩地的總持。異熟和聽聞所生的總持較小，而三摩地所生的總持較大。大的總持也有三種，即有智慧但尚未進入聖位的意樂行持者，通過修習三摩地所生的總持較小；進入聖位但處於不清凈七地者所生的總持為中等；處於清凈三地者的總持則為大。這些是總持的分類。總持的作用是：菩薩們通過不斷地、持續地、如理地依止異熟等三種總持，恒時為他人宣說正法。
【English Translation】 Furthermore, to attain the quiescence of neither abiding in saṃsāra nor nirvāṇa, one needs to cultivate both wisdom and compassion. That is, with wisdom, one does not abide at the edge of saṃsāra, and with compassion, one does not abide at the edge of quiescence. In other words, generating the combined mind of both conventional truth and ultimate truth, one possesses both of these methods, and other methods are thereby included within them. Therefore, the excellence of skillful means lies in the fact that one is sufficient. In this way, these five skillful means are the aspirations and practices of Bodhisattvas, and they pervade the ten bhūmis (grounds), not falling into the Lesser Vehicle. They are the methods for accomplishing the Great Vehicle's path and fruit, and they are different from the methods of worldly beings and Śrāvakas and Pratyekabuddhas. Relying on such skillful means, Bodhisattvas can easily accomplish all benefits for themselves and others. 《Dhāraṇī of Unforgettable Retention of All Dharmas Held in the Past》 Secondly, dhāraṇī (陀羅尼，持，total retention) is the complete and unforgetting retention of all the words and meanings of the Buddhist scriptures through exceptional mindfulness and wisdom; the ability for dharmas and meanings not previously heard to appear in the mind; and the ability to attain dharmas related to bodhi. The attainment of dhāraṇī is due to the accumulation of virtuous actions in other lives, such as asking about the true dharma, making offerings, upholding, and reciting. Therefore, the ability to retain all words and meanings upon hearing any dharma spoken once is a dhāraṇī born from maturation. In this life, by relying on many virtuous spiritual friends, and becoming accustomed to hearing many teachings, one can retain the words and meanings of the teachings spoken by Buddhas, Bodhisattvas, Khenpos, Ācāryas, etc., without forgetting. This is a dhāraṇī born from the habit of hearing. Whoever, through the habit of any samādhi (三摩地，等持，concentration) such as emptiness, signlessness, or wishlessness, can retain the dharma upon hearing it once is called a dhāraṇī of samādhi. The dhāraṇīs born from maturation and hearing are smaller, while the dhāraṇī born from samādhi is larger. The large dhāraṇī also has three types: the dhāraṇī born from the practice of samādhi by those with intelligence who have not yet entered the noble bhūmis but are still in the stage of aspiration is smaller; the dhāraṇī born from those who have entered the noble bhūmis but are still in the impure seven bhūmis is medium; and the dhāraṇī of those who are in the pure three bhūmis is large. These are the classifications of dhāraṇī. The function of dhāraṇī is that Bodhisattvas, through constantly, continuously, and correctly relying on the three dhāraṇīs of maturation, etc., always proclaim the true dharma to others.
ུ་སྟོན་ཅིང་རང་གིས་དེའི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། 未來能證諸功德之愿 གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སོགས་གང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སེམས་ཤིང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-283b ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། རང་དོན་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སེམས་པ་བསྐུལ་ནས་དེ་ཡིད་དུ་འདོད་ཅིང་ཚིག་ཏུའང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུའམ་ངོ་བོའོ། །སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་མེད་ཅེས་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཉན་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ལས་གཞན་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་། སྨོན་པའི་སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདུན་ཞིང་སྨོན་པ་ལས་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཅན་དང་། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ 2-284a རྟོགས་ཤིང་། འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ཞི་བའི་སྒོ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བདག་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མི་མཐུན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། ས་གཉིས་པ་སོགས་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེད་ལས་ནི། སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རང་དང་གཞན་གྱི
【現代漢語翻譯】 並宣說，自己受持其中的詞句和意義。 未來能證諸功德之愿 第三是發願，堅固菩薩們的發願是：對於菩提等任何想要的果位心生嚮往，並帶有為此努力的意願。也就是，以對發願之境完全瞭解的智慧所驅動。不像爲了自己而貪求有漏之物，而是以殊勝的智慧驅動內心，對此心生嚮往，並在言語上立下誓願，這是發願的因或本質。此處所說的智慧，是指從無分別智之因所生，或者爲了獲得智慧而回向，這便是以智慧所驅動。《大疏》中如是說。『諸地皆無等』，這顯示了發願的所依地。菩薩在勝解行地和十地等所有階段立下的誓願，與世間人的發願以及聲聞、緣覺的發願是不同的。 發願的功德是：要知道，發願是成就自他二利的因。即此生能成就自他二利，來世也能成就自他二利。即使沒有通過身語去做其他事情，僅僅憑藉發願之心，就能如所愿般成就。因此，心中如何希求和發願，就能立即見到其果報，並且發願能成就未來的一切目標。 發願的分類是：勝解行地菩薩們的發願是多種多樣的。因為在那時，他們尚未證悟法界周遍的體性，見到輪迴的過患，希望平息這些過患，並專注于功德，希望成就這些功德，所以會立下『未來我爲了利益眾生，要成為這樣這樣』等等的誓願，這些誓願各不相同，互不一致。從進入初地開始，爲了圓滿成就十大愿，發廣大愿。從那時起，直到最終獲得大菩提，二地等其餘各地的發願，都是越來越廣大、越來越殊勝、越來越清凈的。 發願的作用是：依靠發願，菩薩能夠成就自他二利。
【English Translation】 and proclaims it, holding its words and meaning himself. The Vow to Attain All Merits in the Future Third is aspiration (smon lam). The aspiration of steadfast Bodhisattvas is to aspire to the desired result, such as great Bodhi (byang chub chen po, 大菩提, mahābodhi, great awakening), with the intention to strive for that purpose. That is, it is driven by the wisdom that thoroughly knows the object of aspiration. It is not like aspiring to contaminated objects for one's own sake, but rather the mind is driven by special wisdom, desiring it in mind and also making aspirations in words. This is the cause or essence of aspiration. Here, wisdom is said in the Great Commentary to arise from the cause of non-conceptual wisdom, or it is dedicated for the sake of attaining that wisdom, which is driven by wisdom. 'All grounds are unequaled' indicates the ground of aspiration. The aspiration of Bodhisattvas in all stages of the stage of faith and the ten grounds is not equal to the aspiration of worldly beings or the aspiration of Hearers and Solitary Realizers. The merit of aspiration is that it should be known that aspiration is the cause of accomplishing both one's own and others' benefit. That is, it accomplishes both one's own and others' benefit in this life and in future lives. Even without doing other actions through body and speech for that purpose, just by the mind of aspiration, it is accomplished as desired. Therefore, as the mind desires and aspires, it immediately produces results in this visible Dharma, and aspiration accomplishes all future purposes. The divisions of aspiration are various for Bodhisattvas in the stage of practice with faith. At that time, they have not realized the characteristic of the Dharmadhatu (chos kyi dbyings, 法界, dharmadhātu, the realm of dharma) going everywhere, and seeing the dangers of Samsara (འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་, 輪迴, saṃsāra, cyclic existence), they wish to pacify those dangers and focus on qualities, wishing to accomplish those qualities. Therefore, they make aspirations such as 'In the future, may I become like this and that for the benefit of sentient beings,' and these aspirations are different and inconsistent. From entering the first ground, they make vast aspirations in order to manifestly accomplish the ten great vows. From then until ultimately attaining great Bodhi, the aspirations on the remaining grounds, such as the second ground, become increasingly vast, excellent, and pure. The function of aspiration is that, relying on aspiration, Bodhisattvas accomplish their own and others' benefit.
་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས། ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說能凈道之三摩地與四法印 བཞི་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བཤད་པ་གཉིས་ལས། 說三有境三摩地 དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ 2-284b བཤད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་འམ་རྟེན་དེ་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོས་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་འཛིན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་མི་སྨོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ 2-285a ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་གཞན་དབང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཡོངས་གྲུབ་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་མ་ཐག་པ་ད
【現代漢語翻譯】 能成辦自他二利，憑藉具足福德之菩薩的願力，以無量之身、無量之光、無量之神通，成辦自他之利，非言語所能盡述，如經中所說，應如是了知。 第四部分，講述有境三摩地三種，以及應知的四法印之境。分為兩部分： 講述三有境三摩地 首先，空性三摩地、無愿三摩地、無相三摩地三種是道之根本，故宣說之。三摩地的行境或所緣境是：周遍計度的補特伽羅和法之二種無我，是空性三摩地的行境；無愿三摩地的行境是：他起因緣的顯現，執著二取的有漏依他起，是五取蘊；無相三摩地的行境是：二取增益之基或所依，彼即是恒時自性遠離二取，一切相皆寂滅之圓成實性。應如是了知。如是三摩地，緣于彼三所取，故為如是執持之三摩地之體性，從所緣境不同之角度，執持之三摩地亦應如是了知為三種。 三摩地之相：空性三摩地是無二取分別之相；無愿三摩地是五取蘊無常，是種種痛苦之處，故不貪執，背離而不希愿之相；無相三摩地是深信一切相與痛苦皆寂滅之法界真諦，且具足歡喜之相。 確定為三種的原因是：爲了完全了知周遍計度之二我本無，故有空性三摩地；爲了捨棄執著二取之不清凈他起因，故有無愿三摩地；爲了現證圓成實性之滅諦，故有無相三摩地。如是空性等三摩地，即是前述三種意義。
【English Translation】 It can accomplish the benefit of both oneself and others. Relying on the power of the aspiration of a Bodhisattva who possesses the strength of merit, with immeasurable bodies, immeasurable light, and immeasurable magical powers, accomplishing the benefit of oneself and others is not easy to express in words. As it is said in the sutras, one should understand it in this way. The fourth part discusses the three Samadhis with objects and the four Dharma seals that should be known. It is divided into two parts: Explaining the Three Samadhis with Three Realms as Objects First, the three Samadhis of emptiness, wishlessness, and signlessness are the main paths, so they are explained. The objects of the three Samadhis are: the two types of selflessness of persons and phenomena that are universally conceived are the objects of the Samadhi of emptiness; the object of the Samadhi of wishlessness is: the dependent arising appearance of other-powered, the five aggregates of contaminated dependence that grasp at the two selves; the object of the Samadhi of signlessness is: the basis or support for the imputation of the two selves, which is always free from the two selves in its own nature, and the perfectly established nature in which all signs are pacified. It should be understood in this way. Thus, the three Samadhis are based on the three objects, and because they are the nature of the three Samadhis that hold them in this way, from the perspective of different objects, the Samadhi that holds them should also be understood as three types. The aspects of the three Samadhis are: the Samadhi of emptiness is the aspect of non-conceptualizing the two selves; the Samadhi of wishlessness is the aspect of not being attached to the five aggregates of grasping, which are impermanent and the place of various sufferings, turning away from them and not wishing for them; the Samadhi of signlessness is the aspect of having faith and joy in the ultimate truth of the Dharma realm, in which all signs and sufferings are completely pacified. The reason for determining the number as three is: in order to fully understand that the two selves of universal conception are originally non-existent, there is the Samadhi of emptiness; in order to abandon the impure other-powered that grasps at the two selves, there is the Samadhi of wishlessness; in order to directly realize the cessation truth of perfect accomplishment, there is the Samadhi of signlessness. Thus, the three Samadhis of emptiness and so on are the three meanings just explained.
ེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說所知境四法印 གཉིས་པ་སྟོན་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་བཞེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པའི་མདོའམ་གནད་འདུས་པའི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འདི་ལྟར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡོམ་གཉིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས། སོག་ལེའི་སོ་དང་དུག་གི་བཟའ་བ་འདྲ་བའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཆགས་ 2-285b ཤིང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པས། སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྡོམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་རྩམ་ལས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གདོད་ནས་ཞི་བའི་ཡོངས་གྲུབ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ཞེས་པའི་དོན་བཞི་པོ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་པོ་དེ་ཡི་དོན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བྱུང་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་ཏེ་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སྐད་དོད་ཨ་ནི་ཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ནི་ཏ་ཏ་རྟག་པ་དང་ཨ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས་རྟག་པ་མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་བྱའི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཉིས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དམ་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བའང་མེད་ན་འཇིག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡང་མེད་པས་སྨོན་པར་བྱ་བ་མེད་པའང་ཡིན་ཏེ་ 2-286a འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཕྱིན
【現代漢語翻譯】 爲了您，我將完整地宣說。 宣說所知境四法印 第二，無與倫比的導師諸佛，爲了最利益眾生，視空性等三摩地為根本，將所有佛法的要義彙集於一部經或一個偈頌中，即以下四種形式：一切和合事物皆無常。一切有漏的和合事物皆是痛苦。一切法皆無我。涅槃是寂靜。這是為菩薩們宣說的。 這四者如何成為三摩地的根本呢？一切和合事物皆無常，一切和合事物皆是痛苦，這兩個偈頌被宣說是爲了顯現無愿三摩地的根本。因為認識到和合事物無常和痛苦的自性后，就像刀刃上的牙齒和毒藥一樣，不會貪戀和希求和合事物，因此能顯現無愿三摩地。一切法皆無我，這個偈頌的宣說是爲了顯現空性三摩地的根本。因為如果認識到一切法中的人我和法我都是遍計所執，在勝義中並不成立，就能顯現空性三摩地。涅槃是寂靜，這個偈頌是無相三摩地的根本。因為安住于本初寂靜的圓成實性，各自以智慧證知，從而使所有戲論的相狀都寂滅，就能顯現作為滅諦的涅槃。 無常、痛苦、無我、寂靜這四種意義是什麼呢？對於堅定的菩薩們來說，這四個偈頌的意義是：諸行生起后，不會在第二個剎那停留，沒有常恒的意義就是無常的意義。無常的梵文是anitya，其中'nitya'是常恒的意思，'a'是否定詞，所以'anitya'就是沒有常恒或無常的意思。《大疏》中說：生和滅本身並不是菩薩所要證悟的無常，而是像遍計所執的二取那樣，本來就沒有的。雖然顯現為生滅，但在勝義中，生都不存在，又怎麼會有滅呢？根本沒有滅。既然如此，也就沒有執著常恒的基礎，因此也沒有什麼可希求的。 這顯然是從勝義的角度來說的。僅僅是分別唸的意義就是痛苦，雖然實際上沒有，卻執著能取和所取。
【English Translation】 For your sake, I will fully proclaim it. Saying the Four Seals of Knowable Objects Second, the incomparable teacher, the Buddhas, wishing to supremely benefit sentient beings, regard emptiness and other samadhis as the root, and gather all the essential meanings of the Dharma into a sutra or a verse, namely, the following four forms: All compounded things are impermanent. All defiled compounded things are suffering. All dharmas are without self. Nirvana is peace. This is proclaimed to the Bodhisattvas. How are these four the root of samadhi? The two verses, 'All compounded things are impermanent' and 'All compounded things are suffering,' are said to be the root for manifesting the desireless samadhi. Because after recognizing the nature of compounded things as impermanent and suffering, like teeth on a blade and poison, one will not be attached to and desire compounded things, thus manifesting the desireless samadhi. The verse 'All dharmas are without self' is proclaimed to be the root for manifesting the emptiness samadhi. Because if one recognizes that both the self of person and the self of phenomena in all dharmas are mere conceptual constructs and do not exist in reality, one can manifest the emptiness samadhi. The verse 'Nirvana is peace' is the root of the signless samadhi. Because by abiding in the perfect reality of primordial peace, each individually knowing with wisdom, thereby pacifying all the characteristics of elaboration, one can manifest Nirvana as the cessation truth. What are the meanings of impermanence, suffering, selflessness, and peace? For steadfast Bodhisattvas, the meaning of these four verses is: After arising, conditioned things do not remain for a second moment; the meaning of not being permanent is the meaning of impermanence. The Sanskrit word for impermanence is anitya, where 'nitya' means permanence and 'a' is a negative prefix, so 'anitya' means without permanence or impermanence. The Great Commentary says: 'Arising and ceasing themselves are not the impermanence that Bodhisattvas are to realize, but rather, like the dualistic grasping of conceptual constructs, they are fundamentally nonexistent.' Although they appear as arising and ceasing, in reality, even arising does not exist, so how could there be ceasing? There is no ceasing. Since this is the case, there is no basis for clinging to permanence, and therefore there is nothing to desire. This is clearly from the perspective of reality. The meaning of mere conceptual thought is suffering, and although it does not actually exist, one clings to the grasper and the grasped.
་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། 理證無常義 དང་པོ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ། མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་ཕྱི་ནང་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའི་བར་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། 總說 ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ནས། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སོགས། ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པ་ལྟར་དང་། དག་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཅུ་བཞི་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རུང་ཞེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་མི་རུང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་འགག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ 2-286b སྲིད་དུ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མི་རིགས་པའམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འགག་པར། ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྐྱེན་དང་མ་འཕྲད་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྣང་དུ་ཆུག་ཀྱང་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་འབྱུང་བ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། མཐར་འགག་པའི་རྒྱུ་ཡང་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལོ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་གནས་པ་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་ནི་ཆུ་གསར་པ་གསར་པ་འབབ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་ན་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མར་མེའི་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་ཡང་རས་དང་སྣ
【現代漢語翻譯】 了知如是顛倒執著，即是輪迴中受苦之因，此乃苦諦之義。無我之義：于顯現為能取所取之他起（藏文：གཞན་དབང་，梵文天城體：परतन्त्र，梵文羅馬擬音：paratantra，漢語字面意思：依他起）上，唯是于能取與所取之人法作分別念，此外更無實義。寂滅之義：了知圓成實（藏文：ཡོངས་གྲུབ་，梵文天城體：परिनिष्पन्न，梵文羅馬擬音：pariniṣpanna，漢語字面意思：圓成實）之自性，于串習至究竟之時，一切相之分別念皆得寂滅，此乃寂滅之義。今以理證成立無常與無我之義。 理證無常義 首先，論證一切有為法皆是無常。 從『不容異因生』至『故內外皆剎那』，以十頌（藏文：ཚིགས་བཅད་བཅུ）說明。此處亦分總說與別說，首先是總說： 總說 立宗：內外諸有為法，皆是剎那剎那壞滅。理由：以『不容異』故，以『從因生』故等，如是等等，以『故』字斷定。以及『以凈』故，以『隨有情』故等，共列十四種理由。所謂『不容』，即『不容異』之義。何為不容？有為法從因緣生起，乃至其相續未斷絕之前， 如河流般，前一剎那滅，后一剎那生，相續不斷。若非剎那，則此物生已，經歷長短不一之時，其相續便不合理，或曰不容。另有說者認為，並非不容，事物由因緣和合而生，于第一剎那生起后，不立即壞滅，而是經歷年、月、日等，直至未遇壞滅之因前，皆如是安住。若如是，則可容許第一剎那生起，然自第二剎那起，則因無因而應壞滅。因須說明第二剎那等安住之因，以及最終壞滅之因。然生起第一剎那之因，不能生起非剎那之物，如年、月、日等安住之相，因因果皆須是剎那之故。譬如河流之流淌，乃是新水不斷流淌，若新水斷絕，則流亦斷絕。又如燈焰之延續，亦是燈芯與油
【English Translation】 Understanding that suffering arises from such inverted perceptions is the meaning of suffering. The meaning of selflessness: On the other-dependent nature (Skt. paratantra) that appears as grasper and grasped, it is merely the conceptualization of persons and phenomena as grasper and grasped, and there is no reality beyond that. The meaning of peace: Knowing the nature of the perfectly established (Skt. pariniṣpanna), when habituation reaches its ultimate point, all conceptualizations of signs are pacified, which is the meaning of peace. Now, we will establish the meaning of impermanence and selflessness through reasoning. Reasoning on Impermanence First, establishing that all conditioned phenomena are impermanent. From 'because it does not allow different causes to arise' to 'therefore, both internal and external are momentary,' it is explained in ten verses. Here, there are two aspects: a general statement and a specific explanation. First, the general statement: General Statement Thesis: All internal and external conditioned phenomena are impermanent moment by moment. Reason: Because of 'not allowing,' because of 'arising from causes,' and so on, as determined by the word 'because.' And 'because of purity,' 'because of following sentient beings,' etc., listing fourteen reasons in total. The so-called 'not allowing' means 'not allowing difference.' What is not allowed? Conditioned phenomena arise from causes and conditions, and until their continuity is interrupted, like a flowing river, the previous moment ceases and the next moment arises, continuously without interruption. If it is not momentary, then after that thing arises, its continuity through various lengths of time would be unreasonable or not allowed. Others say that it is not that it is not allowed, but that things arise from the aggregation of causes and conditions, and after arising in the first moment, they do not immediately cease, but remain as such for days, months, years, etc., until they encounter the cause of destruction. If so, then the first moment may be allowed to arise, but from the second moment onwards, because there is no cause, it should cease immediately after the first moment arises. Because it is necessary to state the cause of abiding in the second moment, etc., and the cause of eventual cessation. However, the cause that generates the first moment cannot generate a non-momentary thing, such as abiding for years, days, months, etc., because both cause and effect must be momentary. For example, the flow of a river is the continuous flow of new water, and if the new water ceases, the flow will cease. Similarly, the continuity of a flame is also due to the wick and oil.
ུམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྣུམ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྣུམ་མེ་ལྕེར་གྱུར་ཏེ་གསར་པ་གསར་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྣུམ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་མེ་ལྕེ་ཡང་རྒྱུན་འཆད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་སྣུམ་མེད་པར་ཡུན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ 2-287a ན་རྒྱུན་མཐར་ཡང་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྲུ་མནན་པ་ནི་དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འདྲ་བས་དོན་ལ་མི་འགལ་ཡང་། འགྲེལ་པས་གོང་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་གཟུང་དགོས་སོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་ལྟར་གནས་པར་འཕངས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དུ་མར་གནས་པ་འཕེན་མི་སྲིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འཕངས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །སྐད་ཅིག་མིན་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ན་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་རིགས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཤིང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ་དང་པོའི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་མཐར་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཅིས་མི་འདོད། སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་འདི་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ 2-287b རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་དུ་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པར་ཕྱིས་ཤིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཞིག་ཕྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཞིག་ནས་འགགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཡིན་ན། གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་པར
【現代漢語翻譯】 就像從油的來源到油耗盡為止，油燈的火焰持續不斷地產生新的火焰一樣。如果油耗盡，火焰也會熄滅。然而，最初的火焰瞬間並不會在沒有其他油的情況下持續存在。有些人認為，如果事物不是瞬間消逝的，那麼最終也不會消逝，這種觀點類似於『最初不滅，最終不變』，雖然在意義上沒有衝突，但應該按照註釋中的解釋來理解。還有人認為，事物產生后，不需要其他原因就能存在一段時間，因為產生第一個瞬間的原因已經使其存在。但事實並非如此，因為產生第一個瞬間的原因在產生它之後就已經消失了，所以不可能使其存在多個瞬間。因為不存在非瞬間的事物，這就像說『寡婦的兒子使其存在』一樣。如果非瞬間的事物是由原因產生的，那麼也可能產生永恒的事物，這是非常不合理和不可能的。如果第一個瞬間由原因產生后存在一段時間，然後自身消逝，也不需要其他原因，因為最初的原因已經使其如此，這與上述觀點相同。如果認為存在一段時間和最終消逝不需要其他原因，那麼為什麼不認為第一個瞬間也是無因而生的呢？如果因為與現量相違而不承認第一個瞬間是無因而生的，那麼『因為從原因中產生』意味著，事物的延續也是從前一個瞬間的原因中產生的，並且沒有發現其他原因。還有人認為，產生事物的 原因在產生事物后，不需要再次產生，而是保持產生的狀態存在一段時間，在此期間沒有其他瞬間的產生和消逝，也不需要其他原因。如果事物產生后不是立即消逝，而是在之後消逝，那麼事物是在一個瞬間不消逝地存在，然後在之後消逝，還是在一個瞬間消逝？如果是前者，事物在一個瞬間不消逝地存在，那麼因為存在的自性沒有消逝的自性，所以存在的事物之後也不會消逝。
【English Translation】 Just as from the source of oil until the oil is exhausted, the flame of an oil lamp continuously produces new flames. If the oil runs out, the flame will also be extinguished. However, the initial moment of the flame does not persist for a moment without other oil. Some people think that if things do not disappear in an instant, then they should not disappear in the end. This view is similar to 'initially imperishable, ultimately unchanging'. Although there is no conflict in meaning, it should be understood according to the explanation in the commentary. Others think that after things are produced, they do not need other causes to exist for a period of time, because the cause that produced the first moment has already made it exist. But this is not the case, because the cause that produced the first moment has already disappeared after producing it, so it is impossible to make it exist for multiple moments. Because there is no non-momentary thing, it is like saying 'the widow's son makes it exist'. If non-momentary things are produced by causes, then eternal things may also be produced, which is very unreasonable and impossible. If the first moment is produced by a cause and exists for a period of time, and then disappears by itself, there is no need for other causes, because the initial cause has already made it so, which is the same as the above view. If it is believed that existence for a period of time and eventual disappearance do not require other causes, then why not think that the first moment is also uncaused? If the first moment is not admitted to be uncaused because it contradicts direct perception, then 'because it arises from a cause' means that the continuation of things is also produced from the cause of the previous moment, and no other cause has been found. Others think that the cause that produces things does not need to produce them again and again after producing them, but remains in the state of being produced for a period of time. During this period, there is no production and disappearance of other moments, and no other causes are needed. If things do not disappear immediately after being produced, but disappear later, then does the thing exist without disappearing in an instant and then disappear later, or does it disappear in an instant? If it is the former, the thing exists without disappearing in an instant, then because the nature of existence does not have the nature of disappearance, the existing thing will not disappear later.
་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟག་པ་དང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་ཡུན་གཅིག་ཏུ་མི་འགགས་པར་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་གནས་ནས་གཟོད་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འགག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་གཉིས་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། གྲང་བ་དྲོ་བ་གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་ 2-288a གིས་བྱེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་པར་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་རྟག་པར་གནས་ན་ལུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལས། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་པས་རེ་ཞིག་པ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རིགས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་གྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་བྲལ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འགག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཡང་དེའི་བར་དུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་གནས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་བས་ཆགས་བྲལ་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཇི་སྲིད་ 2-288b ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་ཉིད་མཐུས་གནས་སམ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་གི་མཐུས་གནས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པར་རིགས་ན་ཡང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་ནུས་པའི་འདུ་བྱེད་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གནས་པར་བྱེད
{ "translations": [ "如果轉變，就會恒常存在。如果具有壞滅的自性，那麼壞滅的自性中沒有恒常和永久存在的自性，因此從第一個剎那就會壞滅，不可能持續存在而不中斷，這是矛盾的。此外，事物產生后，經過多久才會壞滅呢？必須說明壞滅的原因是什麼。如果說是產生的原因，那也是矛盾的，因為產生是事物存在，壞滅是事物不存在，一個原因產生，那麼這個原因不應該同時做使事物存在和不存在這兩種矛盾的事情。就像光明和黑暗，寒冷和溫暖，不可能由一個原因產生一樣。『因為矛盾』是指，事物不是在自身產生后第二個剎那就壞滅的自性，而是產生后恒常存在，這與經文和理證兩者相矛盾。如何矛盾呢？如薄伽梵（Bhagavan，世尊）的教言中說：『諸行（saṃskāra，梵文，聚合，漢語字面意思）如因緣所生的幻象，是生滅之法，因此會壞滅；產生后不會停留超過一剎那，因此是暫時的；產生后立即壞滅，因此存在時間短暫。』這與上述說法相矛盾。理證也與瑜伽現量相矛盾，瑜伽士（yogin，梵文，修行者，漢語字面意思）通過修習和作意四聖諦（catvāri āryasatyāni，梵文，四種高貴的真理，漢語字面意思），看到一切諸行都是剎那生滅的自性，從而產生厭離，脫離貪執，獲得解脫和涅槃（nirvāṇa，梵文，寂滅，漢語字面意思）。如果不是這樣，就不會產生厭離和脫離貪執，也不會獲得解脫。例如，世俗之人知道人們在死亡時會壞滅和無常，從而產生厭離，但在此之前，他們認為事物是常住的，因此沒有人因為對一切諸行產生厭離而脫離貪執。『自身不住故』是指，通過比量說明矛盾之處，如果諸行不是產生后立即壞滅，而是持續存在一段時間，那麼諸行是依靠自身的力量存在，還是依靠其他因緣的力量存在？如果是前者，那麼應該恒常存在，但實際上，沒有一個諸行能夠徹底地恒常存在，因為其自性是剎那壞滅的，而且如果遇到因緣也會壞滅。如果是依靠其他因緣而存在，" ], "english_translations": [ "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time of death, thereby generating weariness, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from attachment because of weariness of all conditioned phenomena. 'Because it does not abide by itself' refers to stating the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then they should always exist, but in reality, there is not a single conditioned phenomenon that can completely exist permanently, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed if it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions," "If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then in the nature of destruction, there is no nature of constancy and permanence. Therefore, it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to remain without interruption. This is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will they remain before they are destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is also contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause should not simultaneously do two contradictory things of making things exist and not exist. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things are not of the nature of destruction in the second moment after their own production, but remain constant after production. This contradicts both scripture and reason. How does it contradict? As the Bhagavan's (Bhagavan, The Blessed One) teachings say: 'All conditioned phenomena (saṃskāra, Sanskrit, aggregates, literal Chinese meaning) are like illusions born from causes and conditions, and are of the nature of arising and ceasing, so they will be destroyed; they do not stay longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reason also contradicts yogic direct perception. Yogis (yogin, Sanskrit, practitioner, literal Chinese meaning) cultivate and contemplate the Four Noble Truths (catvāri āryasatyāni, Sanskrit, four noble truths, literal Chinese meaning), seeing that all conditioned phenomena are of the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating weariness, detachment, and attaining liberation and nirvana (nirvāṇa, Sanskrit, cessation, literal Chinese meaning). If it were not so, they would not generate weariness and detachment, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people will be destroyed and impermanent at the time
་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་གཞན་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཀྱི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་རྒྱུ་ཕྲད་ན་འཇིག་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སྔོན་པོ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་མེ་དང་ནམ་ཕྲད་ན་སྔོན་པོ་དང་བསིལ་བ་འགག་ནས་དམར་པོ་དང་ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། རྫ་ཡི་བུམ་པ་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བར་དུ་གནས་ནས་ཐོ་བ་ཕྲད་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ཞིག་ནས་གྱོ་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ན་དཔེར་ན་རྡོ་གནམ་དུ་འཕང་བའི་ཚེ་གནམ་དུ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལག་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱི། ས་ལ་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཉིད་ངང་གིས་ལྷུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐྱེད་རྒྱུས་བསྐྱེད་མ་ 2-289a ཐག་ཏུ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་བུམ་པའི་དབྱིབས་ནི། མེ་དང་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས། དེ་མེ་དང་ཐོ་བས་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྕགས་དང་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་མེ་དང་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་དམར་པོ་དང་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པ་ན་ད་གཟོད་ལྕགས་ཀྱི་དམར་པོ་དང་བུམ་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་བཟུང་ནས་དེའི་བར་དུ་རྟག་པ་སེམས་པ་ནི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་བུམ་པ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་དེ་འཇིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་མོད། རི་མོ་མ་བྲིས་པའི་ལྕགས་དང་བུམ་པའི་གནས་སྐབས་འགགས་ནས་རི་མོ་བྲིས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡང་། ལྕགས་དང་བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རིགས་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་མེས་ཆུ་བསྐོལ་ནས་ཟད་པ་དང་། བུམ་པ་གྱོ་མོར་བྱས་ནས་གཏུན་དུ་འཐག་པ་སོགས་འཇིག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དང་། 2-289b རྐྱེན་གཞན་ཕྲད་པས་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ
【現代漢語翻譯】 因為沒有其他原因可以被衡量標準所觀察到，所以說'原因就是這個'。因為自身成立后，不會停留在第二個剎那。'沒有的原因'是說：其他人認為事物存在多久不需要其他原因，只要自身已經產生，在沒有遇到毀滅的原因之前，就會一直存在，直到遇到毀滅的原因才會毀滅。例如，藍色的鐵在沒有熱量的情況下存在多久，直到遇到火，藍色和涼爽才會消失，紅色和熱量才會產生。陶土的瓶子在沒有遇到錘子之前會一直存在，遇到錘子的時候，瓶子就會破碎變成碎片。如果這樣說，那是不合理的，因為事物是自然毀滅的，沒有其他毀滅的原因。如果沒有，例如，當石頭被扔向天空時，有扔向天空的原因，比如手等。但是不需要其他使其落地的原因，因為它會自然落下。同樣，事物被各自的產生原因產生后， 立即自然毀滅，不需要其他原因。鐵的藍色和瓶子的形狀，在沒有遇到火和錘子之前，也是每個剎那都在自然毀滅。所以，不是被火和錘子破壞的。鐵和瓶子的最後一個剎那作為近取因，火和錘子作為俱生緣，產生紅色和碎片的狀態時，才認為鐵變成了紅色，瓶子被破壞了。如果認為在那之前是恒常的，那就是對相似的、不間斷的延續的錯覺，而不是真實的。如果在鐵和瓶子上畫上圖案，你認為那不是毀滅的原因。但是，沒有畫圖案的鐵和瓶子的狀態消失，獲得畫上圖案的狀態，也是智者們所知的鐵和瓶子無常的特徵。因此，由於原因的不同，事物會以不同的方式變化。由於原因的相同，相似的事物會不間斷地產生。但是，這兩者對於不是剎那的事物來說，沒有任何區別。因為對於不是剎那的事物來說，永遠不可能觀察到不同狀態的差異。同樣，用火燒水直到燒乾，把瓶子變成碎片然後磨成粉末等等，所有被認為是毀滅原因的事物，如果仔細研究，就會發現事物是剎那的， 遇到其他條件而變成不同的狀態，而不是事物不是剎那的。
【English Translation】 Because no other cause can be observed by measurement, it is said 'the cause is this'. Because after oneself is established, it does not remain in the second instant. 'The reason for non-existence' is that others think that how long things exist does not require other causes, as long as oneself has already arisen, it will continue to exist until it encounters the cause of destruction, and it will only be destroyed when it encounters the cause of destruction. For example, blue iron exists for a long time without heat, until it encounters fire, the blue and coolness will disappear, and red and heat will arise. A clay bottle will continue to exist until it encounters a hammer, and when it encounters a hammer, the bottle will break into pieces. If you say so, it is unreasonable, because things are naturally destroyed, and there is no other cause of destruction. If not, for example, when a stone is thrown into the sky, there is a cause for throwing it into the sky, such as hands, etc. But there is no need for other causes to make it fall to the ground, because it will fall naturally. Similarly, after things are produced by their respective causes of production, they are immediately naturally destroyed, and no other cause is needed. The blue color of iron and the shape of the bottle are also naturally destroyed every instant before encountering fire and hammer. Therefore, it is not destroyed by fire and hammer. The last instant of iron and bottle is taken as the proximate cause, and fire and hammer are taken as the co-operative cause. When the state of red and fragments is produced, it is then considered that the iron has turned red and the bottle has been destroyed. If you think that it is constant before that, it is an illusion of similar, uninterrupted continuity, not the truth. If you draw patterns on iron and bottles, you think that is not the cause of destruction. However, the disappearance of the state of iron and bottle without patterns and the acquisition of the state with patterns is also known by the wise as the impermanent characteristic of iron and bottle. Therefore, due to the difference of causes, things change in various ways with different appearances. Due to the similarity of causes, similar things are produced continuously. However, there is no difference between the two for things that are not momentary. Because for things that are not momentary, it is never possible to observe the difference of different states. Similarly, boiling water with fire until it dries up, turning a bottle into fragments and then grinding it into powder, etc., all things that are considered to be the cause of destruction, if carefully studied, it will be found that things are momentary, and that they become different states by encountering other conditions, rather than things not being momentary.
་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཤིག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱི་ལག་པ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །བུམ་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་འཇིམ་པའི་གནས་སྐབས་རང་ཁ་མ་ཞིག་པ་དང་། ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཞིག་ནས་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཇིག་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་པ་གང་ཡིན། མི་འཇིག་ན་ནི་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་ནུས་ལ། རང་འཇིག་ན་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་པོ་གང་དེ་འཇིག་པའི་དུས་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་སམ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་ན་སྐྱེད་པར་བྱས་ཀྱི་འཇིག་པར་མ་བྱས་ལ། དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། དངོས་པོ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས། སྣམ་བུ་བྱས་པས་ཀ་བ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཁ་ཅིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རེ་ཞིག་རྟག་ལ་དེ་ནས་མི་རྟག་ན་རྟག་མི་རྟག་ 2-290a གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་མི་སྲིད་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལས་མི་འདའ་སྟེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་དངོས་པོ་གསར་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ་འདི་ནི་སྔར་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་དེས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་ཞིག་བར་གནས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བར་ཟད་དེ། མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་རྡེའུ་དུ་མ་མྱུར་བར་ནམ་མཁའ་ལ་དོར་ཞིང་སླར་ཡང་ལག་པར་སྡུད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱས་པ་ལ་རྡེའུ་གཅིག་ཡང་ཡང་འཕངས་ཤིང་སྡུད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆུ་བོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྔ་མ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་གསར་པ་རྣམས་ཤུལ་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆུ་བོ་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔར་ཡང་ལན་མང་བརྒལ་ལོ། །ད་ཡང་བརྒལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཟོད་ཀྱང་བརྒལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འདྲ་བ་མ་དམིགས་
【現代漢語翻譯】 沒有其他因素可以摧毀它，就像陶工用手和工具從黏土中創造出罐子一樣。當罐子被創造出來時，黏土的狀態並沒有消失，而手等的作用也消失並停止了。此外，是什麼被摧毀的原因所摧毀？是被摧毀的事物本身的本質不被摧毀，還是被摧毀？如果不被摧毀，那麼摧毀的原因就無法摧毀它；如果它自己被摧毀，那麼就不需要摧毀的原因了。此外，當摧毀的原因摧毀某物時，它是否對該事物本身做了什麼？還是對其他事物做了什麼？如果對該事物本身做了什麼，那就是創造而不是摧毀；如果對其他事物做了什麼，那麼對該事物本身就什麼也沒做，就像製造布匹不會摧毀柱子一樣。 『因為特徵是確定的』的意思是：所有複合事物的特徵必然是無常的，而不是說有些複合事物是常的，有些是無常的，有些既是常又是無常，有些既非常又非無常，沒有這樣的區別。因此，薄伽梵（Bhagavan，世尊）也一致地說，所有複合事物都是無常的。如果事物暫時是常的，然後變得無常，那麼它們就會變成既常又無常，這是不可能的。因此，所有複合事物都無法超越瞬間毀滅的本質，就像火的本質是熱一樣。 『因為隨順』的意思是：其他人說，如果所有事物都是瞬間無常的，那麼所有事物都是新的和不同的，那麼當後來看到先前看到的事物時，怎麼能認出『這就是我先前看到的事物』呢？因此，先前看到的事物在沒有消失之前仍然存在。對此，你們只不過是把前後不同的事物誤認為是一個，因為它們相似且連續不斷。就像魔術師把許多石子迅速地扔向天空，然後又撿起來，不間斷地重複這個動作，人們會認為是一個石子被反覆地扔起和撿起一樣。河流也是如此，每一刻舊的河水流走，新的河水流入，連續不斷，但由於相似，人們會想『這條河我以前多次渡過，現在又渡過』，並且還會想『將來也還要渡過』。 『因為停止』的意思是：如果先前看到的事物和後來看到的事物在顯現的對境中沒有被認為是不一樣的，
【English Translation】 There is no other factor that can destroy it; it is like a potter using his hands and tools to create a pot from clay. When the pot is created, the state of the clay does not disappear, and the actions of the hands, etc., also cease and stop. Furthermore, what is destroyed by the cause of destruction? Is it that the very essence of the thing to be destroyed is not destroyed, or is it destroyed? If it is not destroyed, then the cause of destruction cannot destroy it; if it is destroyed by itself, then there is no need for a cause of destruction. Furthermore, when the cause of destruction destroys something, does it do something to that thing itself? Or does it do something to something else? If it does something to that thing itself, then it is creating, not destroying; if it does something to something else, then nothing is done to that thing itself, just as making cloth does not destroy a pillar. 'Because the characteristic is definite' means that the characteristic of all compounded things is necessarily impermanence, and it is not that some compounded things are permanent, some are impermanent, some are both permanent and impermanent, and some are neither permanent nor impermanent; there is no such distinction. Therefore, the Bhagavan (世尊) also consistently stated that all compounded things are impermanent. If things are temporarily permanent and then become impermanent, then they would become both permanent and impermanent, which is impossible. Therefore, all compounded things cannot transcend the nature of momentary destruction, just as the nature of fire is heat. 'Because of following' means that others say that if all things are momentarily impermanent, and all things are new and different, then when later seeing what was previously seen, how can one recognize 'This is what I saw before'? Therefore, what was previously seen remains until it disappears. To this, you are merely mistaking things that are different before and after as one because they are similar and continuous. It is like a magician throwing many pebbles quickly into the sky and then picking them up again, repeating this action continuously, and people think that one pebble is being thrown up and picked up repeatedly. The same is true of rivers: every moment the old water flows away and new water flows in, continuously, but because of the similarity, people think, 'I have crossed this river many times before, and now I am crossing it again,' and they also think, 'I will have to cross it again in the future.' 'Because of cessation' means that if what was previously seen and what is later seen are not considered different in the realm of manifest objects,
བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་འགག་པའི་ཕྱིར་ 2-290b གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འགག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཀྱང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དུས་རེ་ཤིག་བར་དུ་མི་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་མི་སྲིད་ན་ཡང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ནི། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གནས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་སོ་མ་དང་རྙིང་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ལས་མ་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བར་ངེས་ཏེ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་ལུས་ལ་མིག་གཏད་ནས་མ་ཡེངས་པར་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་ལུས་སྐད་ཅིག་དང་ཞག་གིས་ཇེ་རྒས་སུ་འགྱུར་བ་ཆ་མི་ཕྱེད་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་སྐྲ་དཀར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་རགས་ 2-291a པ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། ལོ་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཞག་དང་། ཞག་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཚོད་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རིས་གཅིག་མི་འགྱུར་བར་བསྡད་ནས་ཐང་གཅིག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དཔེར་ན་འོ་མ་ཞོར་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་རོ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་གཞན་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཕྲ་བས་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་སྔར་གྱི་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རྟག་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་འགྱུར་བ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པར་ནུས་པས་སྐད་ཅིག་མ
【現代漢語翻譯】 如果有人說，事物在前後並非同一，這又該如何理解呢？因為事物的本性是前一剎那不斷滅去的緣故，所以並非同一。如果第一個剎那不滅，保持不變，那麼之後也不會滅。先前見到的事物剎那，如果現在仍然存在，那麼之後也會繼續存在，因為並非剎那的事物永遠沒有差別。『因為可以觀察到完全的變化』，如果事物不是以剎那為單位變化，而是以自身本質在一段時間內不變，那麼就不可能觀察到與第一個剎那不同的完全變化。然而，內部的事物，如眾生的身體，可以觀察到從嬰兒到青少年、青年、壯年、衰老，直到頭髮變白、皺紋增多的完全變化。外部的事物，如住所和用具，也可以觀察到新舊的不同，以及前後時間的差異所帶來的完全變化。因此，可以確定，從最初產生的第一個剎那開始，事物是逐漸變化的。如果從第一個剎那開始沒有變化，那麼在之後的剎那也不可能發生變化，但因為可以實際觀察到完全的變化，所以可以確定事物是以剎那為單位變化的。即使有人目不轉睛地盯著一個青少年或少女的身體，雖然無法分辨其身體每一剎那或每一天的細微變化，但當他們最終頭髮變白時，就能觀察到這種粗大的變化。由此可以推斷，年、月、日、時、分等都是以這種方式逐漸變化的。事物並非保持不變，然後在某個時刻突然發生變化，而是外部的事物也是以這種方式，通過微小的剎那變化而變化的。例如，牛奶變成酸奶，是每一剎那逐漸變酸的，無法觀察到非剎那的變化。由於無法觀察到剎那的微細變化，人們誤以為事物是恒常不變的，因此錯誤地認為『先前的就是這個』，世人因此誤認為事物是永恒的。 『因為那是因和果』，持常見論者說，無論我們如何觀察，都無法通過意識直接確定微細的變化，但我們能夠確定『那個事物就是這個』，所以不是剎那……
【English Translation】 If someone says that things are not the same before and after, how should this be understood? Because the nature of things is that the previous moments constantly cease, therefore they are not the same. If the first moment does not cease and remains unchanged, then it will not cease later either. If the momentary thing seen before still exists now, then it will continue to exist later as well, because there is never any difference in things that are not momentary. 'Because complete change can be observed,' if things do not change in moments, but their own nature does not change for a period of time, then it is impossible to observe the difference of complete change that is different from the time of the first moment. However, internal things, such as the bodies of sentient beings, can be observed to undergo complete changes from infancy to youth, adolescence, adulthood, old age, and until the hair turns white and wrinkles increase. External things, such as dwellings and utensils, can also be observed to undergo complete changes due to the differences between new and old, and the differences between earlier and later times. Therefore, it can be determined that from the first moment of arising, things gradually change. If there is no change from the first moment, then it is impossible for change to occur in the later moment, but because complete change can be actually observed, it is certain that things change in moments. Even if someone stares unblinkingly at the body of a teenager or young woman, although they cannot discern the subtle changes in their body every moment or every day, when their hair eventually turns white, they can observe this coarse change. From this, it can be inferred that years, months, days, hours, minutes, etc., change gradually in this way. Things do not remain unchanged and then suddenly change at some moment, but external things also change in this way, through minute momentary changes. For example, milk turning into yogurt gradually becomes sour in each moment, and no non-momentary change can be observed. Because subtle momentary changes cannot be observed, people mistakenly believe that things are constant and unchanging, and therefore mistakenly think 'the previous one is this one,' and the world thus mistakenly believes that things are eternal. 'Because that is cause and effect,' the proponents of eternalism say that no matter how we observe, we cannot directly determine subtle changes through consciousness, but we are able to determine 'that thing is this one,' so it is not momentary...
འི་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་དང་བུམ་པ་སོགས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་ནི་གང་གིས་ 2-291b ཀྱང་བསྐྱེད་བྱ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་བློ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །གཞན་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་ལ། དེས་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་འདོད་ན། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ན་ནི་རྟག་པ་ལས་མི་རྟག་པ་འབྱུང་དགོས་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བུམ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ 2-292a པ་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ལ། སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཟིན་པ་དང་། བདག་པོའམ་དབང་བའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཕྱི་མ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། དབང་པོ་ལྔ་དང་གནས་ཏེ་དབང་རྟེན་ལུས་ཁོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཟིན་ན་མའི་མང
【現代漢語翻譯】 那麼，對於這種變化，我們應該如何相信呢？因為這些事物是從因產生的果。因為前一個總是因，后一個總是果。它們瞬間成就。因為因是瞬間的，所以果也是瞬間的。因為果是瞬間的，所以它的因也是瞬間成就的。如果因是常恒的，就不會產生果，就像從虛空中不會出現花朵和瓶子等一樣。果如果是常恒的，那麼任何事物都無法產生它，就像虛空一樣。因此，成為因和果的事物是瞬間的自性，對於非瞬間的事物來說，沒有變化，所以不能成為因果。 這樣總的說明之後，如果進行詳細分析，那麼眼識等所有識都是從四緣產生的，所以迅速產生是包括佛教徒和外道在內都公認的，他們不認為存在常恒不變的意識。這種識的因是根和境，如《經》中所說：『以眼和色為緣，產生眼識』等。因此，諸行之果的心是瞬間成就的，所以產生它的因，也就是諸行，也是瞬間成就的。如果其他人認為諸行是常恒的，它能產生瞬間無常的心，那麼從非瞬間產生瞬間，就意味著常恒產生無常，這是不合理的，就像從虛空中產生瓶子等一樣。因此，心的因也像心一樣是瞬間成就的。而且，一切諸行都是心的果，因為在心上留下習氣，所以顯現為與之外不同的外境是不存在的。沒有不是由心造業而產生的獨立外境。這樣，如果因是瞬間的心，那麼果，也就是諸行，也是瞬間成就的。如何知道諸行是心的果呢？又如何知道心是瞬間的，所以諸行也是瞬間的呢？ 作為對這些問題的回答，給出了『因為執持』、『因為是主或支配』、『因為清凈』和『因為隨順有情』這四個理由。其中，『因為執持』是指五根和所依處，也就是包括身體在內的根所依處，是由識所執持而產生的，所以是心的果。如何執持呢？就像母親的子宮...
【English Translation】 How should we believe in this change? Because those things are the results born from causes. Because the former is always the cause, and the latter is always the result. They are accomplished in an instant. Because the cause is momentary, so is the result. Because the result is momentary, its cause is also accomplished in an instant. If the cause were permanent, it would not produce a result, just as flowers and vases do not arise from the sky. If the result were permanent, nothing could produce it, like the sky. Therefore, what becomes cause and result is of a momentary nature; for what is not momentary, there is no change, so it cannot become cause and result. Having explained it generally, if we analyze it specifically, all consciousnesses, such as eye consciousness, arise from four conditions, so their rapid arising is known even to Buddhists and non-Buddhists. They do not believe in the existence of a permanent, unchanging mind. The cause of this consciousness is the sense faculty and the object, such as form, as it is said in the Sutra: 'Dependent on the eye and form, eye consciousness arises,' and so on. Therefore, since the result of actions, the mind, is accomplished in an instant, the cause that produces it, namely actions, is also accomplished in an instant. If others believe that actions are permanent and produce the momentary, impermanent mind, then if the momentary arises from the non-momentary, it would mean that the permanent arises from the impermanent, which is unreasonable, like vases arising from the sky. Therefore, the causes of the mind are also accomplished in an instant, just like the mind. Furthermore, all actions are the result of the mind, because they appear due to the imprints left on the mind, and there is no external object that is different from it. There is no independent external object that does not arise from the mind's accumulation of karma. Thus, if the cause is the momentary mind, then the result, namely actions, is also accomplished in an instant. How do we know that actions are the result of the mind? And how do we know that the mind is momentary, so actions are also momentary? In response to these questions, four reasons are given: 'because of being seized,' 'because of being the lord or master,' 'because of purity,' and 'because of following sentient beings.' Among these, 'because of being seized' means that the five sense faculties and their bases, including the body, which are the bases of the senses, are produced by being seized by consciousness, so they are the result of the mind. How are they seized? Like the womb of a mother...
ལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཟིན་པ་ན་གདོད་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་ཁུ་ཁྲག་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན། ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་ལུས་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་བདེ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱང་ལེགས་པར་བདེ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ན་ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ 2-292b ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་པོར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་དྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གང་བསམ་པར་ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན་དེས་ཁྲིད་པ་དང་དྲངས་པ་དང་། སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ན། ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱོད་པ་ཟེད་ཟེད་པོའམ་གཟེང་གཟེང་པོ་དང་། བཞིན་འཛུམ་པ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་སྡང་མིག་དང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་དང་ཁུ་ཚུར་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སེམས་བདག་པོར་བྱེད་ཅིང་དབང་བྱེད་དོ། །ཡང་ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མེད་ན་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་འབྱུང་ལ། དེ་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་དང་ཞེས་པ། སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། ས་གསེར་དུ་མོས་ན་གསེར་དུ་སྣང་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་ 2-293a བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ར
【現代漢語翻譯】 當意識進入母胎並昏厥時，最初由父母的精血形成凝滑狀和糊狀物等，最終形成具有感官的完整身體。如果意識沒有進入精血並與之混合而昏厥，那麼凝滑狀等狀態無論如何都不會出現，因此身體跟隨意識，並被意識完全掌控。經中說：『善男子，如果意識沒有在母親的子宮中昏厥，那麼父母的不凈之物就不會變成凝滑狀等。』此外，如果心受到傷害，身體也會受到傷害；如果心快樂，身體也會變得健康快樂，因此身體跟隨意識。如果與意識分離，身體會變得沒有感覺並腐爛，因此身體被意識掌控，所以行是心的果實。 『因為是主宰。』意思是心是行的主宰或擁有者，因此是心的果實。如何成為主宰呢？世尊說：『這個世界是被心引導的，被心牽引的。』因為心所想的，身體也會跟隨，所以說被心引導和牽引。如果心中生起貪慾，身體也會跟隨，表現出輕浮或傲慢的姿態，面帶微笑或大笑等。如果生起嗔恨，就會表現出怒視、皺眉、握拳等行為，因此心是行的主宰和控制者。 此外，第二個論證是經文中的：『如來宣說了以意識為緣而有名色。』如果沒有意識，就不會有名色的狀態，沒有名色，就不會有六處等。『清凈和』的意思是跟隨清凈的心，即瑜伽士們憑藉清凈心的力量，如果認為土地是黃金，那麼土地就會顯現為黃金等，就像他們所想的那樣，憑藉禪定的力量，可以轉變成各種各樣的形態。經中也詳細地宣說了『比丘獲得禪定』等內容。因此，行是心的果實。 『因為眾生跟隨』的意思是眾生通過心積累善惡業，從而顯現出各種各樣的世界。行是...
【English Translation】 When consciousness enters the womb and faints, initially, from the parents' sperm and blood, things like a viscous and pasty substance are formed, eventually forming a complete body with senses. If consciousness does not enter the sperm and blood and mix with it to faint, then the states like the viscous substance will not appear in any way, therefore the body follows the mind and is completely controlled by the mind. The sutra says: 'Good man, if consciousness does not faint in the mother's womb, then the parents' impure things will not turn into viscous substances, etc.' Furthermore, if the mind is harmed, the body will also be harmed; if the mind is happy, the body will also become healthy and happy, therefore the body follows the mind. If separated from consciousness, the body will become without sensation and rot, therefore the body is controlled by consciousness, so actions are the fruit of the mind. 'Because it is the master.' means that the mind is the master or owner of actions, therefore it is the fruit of the mind. How does it become the master? The Blessed One said: 'This world is led by the mind, drawn by the mind.' Because what the mind thinks, the body will follow, so it is said to be led and drawn by the mind. If greed arises in the mind, the body will also follow, showing frivolous or arrogant postures, smiling or laughing, etc. If hatred arises, it will show behaviors such as glaring, frowning, clenching fists, etc., therefore the mind is the master and controller of actions. Furthermore, the second argument is in the sutra: 'The Tathagata proclaimed that name and form arise from consciousness as a condition.' If there is no consciousness, there will be no state of name and form, and without name and form, there will be no six sense bases, etc. 'Purity and' means following the pure mind, that is, yogis, by the power of the pure mind, if they think the land is gold, then the land will appear as gold, etc., just as they think, by the power of samadhi, they can transform into various forms. The sutra also elaborately proclaims 'Bhikkhus who have attained samadhi' and so on. Therefore, actions are the fruit of the mind. 'Because sentient beings follow' means that sentient beings accumulate good and bad karma through the mind, thereby manifesting various worlds. Actions are...
ྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཁ་དོག་དྲི་རོ་སོགས་མཐུ་ཆུང་ཞིང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ལ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྡོམས་ཏེ་སྤྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། 諸行無常各別說 གཉིས་པ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། 說內諸行無常 དང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ལུས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སོགས། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ཚད་མ་ནི། རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་བཅུ་བཞིས། ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-293b དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཁུ་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རིམ་པས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་། གཉིད་དང་། ལེགས་པར་བྱ་བ། ཏིང་འཛིན་ནོ། །འདོད་ཁམས་ན་སྔ་མ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ལས་རྒྱས་ཤིང་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །བསྐུ་མཉེ་སོགས་ལེགས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ལུས་རྒྱས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཚངས་སྤྱོད་ཅེས་འགྲེལ་པར་འདུག །དེ་ལྟར་ལུས་རྒྱས་པའི་
【現代漢語翻譯】 同樣，眾生的心念也會影響到外境，當衆生心懷惡念時，莊稼的色香味等都會變得低劣，黃金等貴重物品也會看起來像煤炭一樣。而當衆生心懷善念時，由於福德的力量，糧食等物的色香味就會變得非常美好，不好的東西也會看起來像珍寶一樣。由此可見，諸行是心念的果實。因此，作為因的心念是剎那生滅的，那麼作為果的諸行也不可能是常住的，應當了知它們也是剎那生滅的。以上是將內外之物合在一起，總的說明了諸行都是剎那生滅、無常的，這是用兩句偈頌說明的。 諸行無常各別說 下面將分別說明內諸行無常和外諸行無常。分為兩部分。 說內諸行無常 首先用五句偈頌來論證內諸行，即包括身體在內的所有心和心所法，都是剎那生滅、無常的。首先是生，然後是逐漸增長等，共有十四種生。用十四種因或量來論證這些都是剎那生滅的，這些因或量都與心念的相續有關，以此來論證內諸行都是剎那生滅的。 2-293b 首先，生是指：屬於死亡部分的識滅去之後，識進入母胎，與精血融合，進入昏厥狀態，這就是最初的入胎之生，是相續連線的第一個剎那。就像天平的兩端一樣，屬於死亡部分的識滅去，屬於生的識產生，此起彼伏，所以是剎那生滅的。逐漸增長是指：在第一個剎那，識進入母胎，從第二個剎那開始，逐漸經歷凝滑位、凝酥位、堅硬位等階段，逐漸增長，這是捨棄之前的狀態，以不同的形態，隨著剎那而逐漸變化的。『རྒྱས་དང་』（藏文），意思是增長之生，身體增長有四個原因：食物、睡眠、善行、禪定。在欲界有前三個，在色界有禪定。這些能使身體從虛弱變得強壯。在註釋中，用梵行代替了按摩等善行來使身體增長。像這樣，身體增長的…
【English Translation】 Similarly, the minds of sentient beings also influence the external environment. When sentient beings have evil thoughts, the color, smell, and taste of crops will become inferior, and precious objects such as gold will look like coal. When sentient beings have good thoughts, due to the power of merit, the color, smell, and taste of grains will become very good, and bad things will look like treasures. From this, it can be seen that all phenomena are the fruits of the mind. Therefore, since the mind, as the cause, is momentary, the phenomena, as the effect, cannot be permanent either. It should be understood that they are also momentary. The above combines internal and external things to generally explain that all phenomena are momentary and impermanent. This is explained in two verses. All conditioned things are impermanent, explained separately. Below, we will separately explain the impermanence of internal conditioned things and the impermanence of external conditioned things. It is divided into two parts. Explaining the impermanence of internal conditioned things. First, five verses are used to prove that internal conditioned things, that is, all minds and mental factors including the body, are momentary and impermanent. First is birth, then gradual growth, etc., there are fourteen types of birth. These are proven to be momentary by fourteen reasons or valid cognitions, which are related to the continuity of the mind, to prove that all internal conditioned things are momentary. 2-293b First, birth refers to: the consciousness belonging to the part of death ceases, and the consciousness enters the mother's womb, merges with sperm and blood, and enters a state of faintness. This is the initial birth of entering the womb, the first moment of connecting the continuum. Just like the two ends of a balance, the consciousness belonging to the part of death ceases, and the consciousness belonging to birth arises, rising and falling alternately, so it is momentary. Gradual growth refers to: in the first moment, consciousness enters the womb, and from the second moment onwards, gradually experiences the stages of curd-like, ghee-like, and solid-like, gradually growing. This is abandoning the previous state and gradually changing with each moment in different forms. 'རྒྱས་དང་' (Tibetan), meaning the birth of growth, there are four causes for the growth of the body: food, sleep, good deeds, and meditation. In the desire realm, there are the first three, and in the form realm, there is meditation. These can make the body grow stronger from weakness. In the commentary, celibacy is used instead of massage and other good deeds to make the body grow. Like this, the growth of the body...
རྒྱུ་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི་མིག་དབང་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ 2-294a སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཕན་ཆད་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རིགས་པ་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྱུར་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ནི། སེམས་ལ་ཆགས་སོགས་སྐྱེས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ཞེས་པ་སྨིན་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། མངལ་ནས་བཙས་པ་དང་། དེ་ནས་འགྲོ་ནུས་པའི་བར་བྱིས་པ་དང་། དེ་ནས་རྩེད་མོ་བྱེད་ནུས་པའི་བར་གཞོན་ནུ་དང་། དེ་ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་མཐུ་རྫོགས་པ་དར་ལ་བབ་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་ནས་ལང་ཚོའི་ཆ་ཉམས་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་དར་ཡོལ་དང་། སྐྲ་དཀར་གཉེར་མས་གང་ཞིང་རུ་ཞོམ་པ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་རིམ་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཕྲེང་ཆགས་པའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་པ། དམན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བའི་དམན་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བའམ་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ངེས་པ་མེད་པར་ངན་སོང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་ནས་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ 2-294b བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འོད་གསལ་བ་དང་ཞེས་པ། འོད་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ལྷ་རིས་དྲུག་ལས་འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྙོམས་འཇུག་དག་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལ་རག་ལས་ཏེ་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་འཕྲུལ་དགའ་བ་དག་ལྷའི་བུ་མོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་གོས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་གཞན་དག་དང་འདོད་པའི
【現代漢語翻譯】 由於這些因素的增長，它們是瞬間的，因為恒常的事物不可能持續增長。'所依之事物'指的是所依之物的生起，即眼識等六種意識的處所或所依是眼根等六根的事物，因此它們也是瞬間的，因為它們產生了自己的果，即瞬間的各種識。一旦成為因和果，就會變成瞬間的，如果不是瞬間變化的，就不可能是因果，這之前已經說過了。'變化'指的是變化的生起。當心中生起貪等煩惱時，身體的姿態也會隨之改變，因此可以確定是瞬間的。'完全成熟'指的是成熟的生起。從在子宮中出生，到能夠行走的孩子，再到能夠玩耍的青少年，再到身心力量圓滿的成年，再到青春開始衰退的壯年，以及頭髮變白、皺紋滿面、身體衰弱的老年階段，都會逐漸成熟，因此要知道這是瞬間連續不斷的。同樣，'低劣和卓越'指的是低劣的生起和卓越的生起。低劣的生起是指生於三惡道，而卓越的生起是指生於天界和人間。這些都不是確定的，可能會從惡道生到善道，也可能從善道生到惡道，或者從人到人等，有同類的生起，也有不同類的生起，因為會變成各種各樣的生起，所以是不恒常的，而且這也是通過瞬間的連續而產生的，恒常的事物不可能有各種不同的形態。 '光明'指的是光明的生起，即欲界六天中的化樂天、他化自在天，以及色界和無色界的天神們被稱為光明。他們的享受和等持都依賴於自己的心，可以隨心所欲。如何隨心所欲呢？化樂天的天女們可以隨意變幻出自己想要的顏色、形狀、衣飾等等，然後享受；同樣，天女們也可以變幻出自己心中所想的天子形象，然後享受。他化自在天的天神們也可以隨意...
【English Translation】 Because of the growth of these factors, they are momentary, as it is impossible for permanent things to grow continuously. 'The object of reliance' refers to the arising of the object of reliance, that is, the place or basis of the six consciousnesses such as eye consciousness is the object of the six faculties such as the eye faculty, so they are also momentary because they produce their own fruit, which is the momentary various consciousnesses. Once it becomes cause and effect, it will become momentary. If it is not a momentary change, it cannot be a cause and effect, which has been said before. 'Change' refers to the arising of change. When attachment and other afflictions arise in the mind, the body's posture also changes accordingly, so it can be determined to be momentary. 'Complete maturation' refers to the arising of maturation. From being born in the womb, to a child who can walk, to a teenager who can play, to an adult with complete physical and mental strength, to a prime of life when youth begins to decline, and to the stages of old age when hair turns white, wrinkles fill the face, and the body weakens, they gradually mature, so know that this is a continuous stream of moments. Similarly, 'inferior and superior' refers to the arising of inferior and the arising of superior. Inferior arising refers to being born in the three lower realms, and superior arising refers to being born in the realms of gods and humans. These are not certain, and one may be born from the lower realms to the higher realms, or from the higher realms to the lower realms, or from human to human, etc. There are similar births and dissimilar births, because they will become various kinds of births, so they are impermanent, and this is also produced through the continuous stream of moments. It is impossible for permanent things to have various different forms. 'Brightness' refers to the arising of brightness, that is, the gods of the Joyful Heaven and the Controlling Others' Emanations in the desire realm, and the gods of the form and formless realms are called brightness. Their enjoyment and samadhi depend only on their own minds, and they can enter as they wish. How do they enter as they wish? The gods of the Joyful Heaven can transform whatever color, shape, clothing, ornaments, etc. they desire with just the thought of their minds, and then enjoy them. Similarly, the goddesses can also transform the image of the god as they desire in their minds, and then enjoy them. The gods of the Controlling Others' Emanations can also...
་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་དག་ཏུ་འཕྲུལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྲིད་དེ། སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོད་མི་གསལ་ཞེས་པ། འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་མ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་ནས། དམྱལ་བའི་བར་གྱི་འདོད་ཁམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་འོད་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གནས་ 2-295a སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་རིས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར། འོད་གསལ་བ་ལས་འོད་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོད་མི་གསལ་བ་ལས་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཞན་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འགགས་ཤིང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་ཁམས་མན་ཆད་ལུས་དེས་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡི། རྟག་པ་ལ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་བཅས་ཞེས་པ། ས་བོན་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལམ་ས་བོན་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཟད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དང་། དེའི་ཕུང་པོ་ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། ། 2-295b ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །ཞེས་པ་ས་བོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཕུང་པོ་རྣམས་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་
【現代漢語翻譯】 爲了享受，他們的心會變幻成他們所想的樣子並享受。色界和無色界的諸神，也都能憑藉各自禪定的力量，隨心所欲地進入任何禪定境界並實現。但這些恒常不變的法是不可能的，要知道這是由剎那生滅的心所致。『光明不顯』是指，光明不顯的眾生，是剛才所說的眾生的剩餘部分，從兜率天的天神到地獄的眾生，所有欲界的眾生，並非僅僅通過自己的心念就能實現一切，所以稱為光明不顯。他們的心和享受也因所處狀態的不同而千變萬化，因此要知道這是剎那生滅的無常。總的來說，三界的眾生並非完全固定於某一處，會從光明轉為不光明，從不光明轉為光明，內在的差別導致了各種各樣的轉生，因此要知道這是無常的，並且其延續也是剎那生滅的。『前往他方』是指，前往他方的轉生，是從一個地方死亡並轉移到另一個地方的轉生方式，或者即使是色界以下的眾生，他們的身體也會從一個地方移動到另一個地方，這也是以剎那生滅的方式進行和移動的，恒常不變的法是不可能有這樣的情況的。『具有種子』是指，具有種子的轉生，是指具有導致三界轉生的煩惱習氣或種子而轉生，也就是除了見道和修道所斷除的煩惱都已斷盡的阿羅漢，以及他們的最後剎那之外，其他的阿羅漢、不還者、一來者、預流者，以及三界的各個凡夫，都因為具有煩惱的種子，所以他們的五蘊延續就是具有種子的轉生。他們的轉生就是這樣，這些具有因果關係的法都是剎那生滅的。 『無種子之體』是指，無種子的轉生，是指沒有導致輪迴的種子的狀態，但五蘊仍然以先前的因和後來的果的形式產生，也就是除了有餘依阿羅漢進入無餘涅槃時的最後剎那之外的情況，有餘依阿羅漢仍然會轉生到存在
【English Translation】 For the sake of experiencing enjoyment, their minds transform into whatever they think and enjoy. The gods of the Form and Formless realms also, by the power of their respective meditative absorptions, can enter and realize whatever meditative state they desire by the power of their own minds. However, such constant and unchanging dharmas are impossible; know that this is due to the momentary arising and ceasing of the mind. 'Not clearly luminous' refers to beings that are not clearly luminous, which are the remaining beings from those just mentioned, from the gods of Tushita to the beings of hell. All beings of the desire realm cannot achieve everything merely through their own thoughts, so they are called not clearly luminous. Their minds and enjoyments also change in various ways due to the different states they are in, so know that this is momentary and impermanent. In general, sentient beings of the three realms are not completely fixed in one place; they can change from luminous to not luminous, and from not luminous to luminous. Internal differences lead to various kinds of rebirth, so know that this is impermanent, and its continuation is also momentary. 'Going to another place' refers to the rebirth of going to another place, which is the way of rebirth from dying and transferring to another place, or even for beings below the Form realm, their bodies move from one place to another. This also proceeds and moves in a momentary and impermanent way; constant and unchanging dharmas cannot have such a situation. 'Having seeds' refers to rebirth with seeds, which means being reborn with the afflictive tendencies or seeds that cause rebirth in the three realms, that is, except for the Arhats who have exhausted the afflictions to be abandoned by the paths of seeing and cultivation, and their last moment, other Arhats, Non-returners, Once-returners, Stream-enterers, and all ordinary beings of the three realms, because they have the seeds of afflictions, the continuation of their five aggregates is rebirth with seeds. Their rebirth is like this, these dharmas with cause and effect are all momentarily established. 'The nature of seedlessness' refers to rebirth without seeds, which means the state of not having the seeds that cause samsara, but the five aggregates still arise in the form of the previous cause and the subsequent effect, that is, except for the last moment when the Arhat with remainder enters nirvana without remainder, the Arhat with remainder will still be reborn into existence.
བའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མ་ཞུགས་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ངེས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་སེམས་ལ་ཏིང་འཛིན་གོམས་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ་ཕྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་རིམ་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདིས་ནི་རྨི་ལམ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ 2-296a བ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེ་བའི་བར། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་མེད་ན་དེ་དང་དེ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་པར་བྱུང་བས་ནུར་ནུར་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་མེར་མེར་པོ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དང་སྒྲ་རྣམས་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བཤད་མ་དགོས་སོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་ན་དང་པོའི་དུས་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཁ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་མི་རུང་སྟེ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་རང་གི་རྟེན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ན
【現代漢語翻譯】 即使沒有（煩惱）的種子，由於先前業力的推動，連同（五）蘊的殘餘，在未進入無餘涅槃之前，剎那的相續生仍然存在。一旦有餘蘊的最後一剎那過去，相續生就不再產生，因為已經進入了無余蘊的境界。因此，只要有生，它就是剎那的。這樣，先前有種子，後來沒有種子，所以是無常的，而且可以確定是剎那相續的。 『在影像中生』是指：修習八解脫等的人，憑藉禪定的力量，在心中顯現青、黃、白、紅等顏色和形狀的影像，這些影像真實地顯現在心的活動範圍內。由於心對禪定習以為常，所以才會顯現這樣的影像，這也是先前沒有而後來顯現的，所以是無常的，而且這也是由於心剎那相續逐漸習慣所致，所以可以確定是剎那的。由此可知，夢境和不凈觀等，所有通過習慣而產生的清晰顯現，都應該理解為只是心的顯現，並且是無常的。 這樣，從最初的生到影像的生，這十四種生都是無常的，並且是剎那的。最初的生，是產生蠕動等其他狀態的原因，因此可以確定它是剎那的。如果後續的狀態沒有其他原因而逐漸變化，那它就不可能變化，因為沒有原因。因此，從最初的生之剎那開始，剎那依次產生，蠕動的狀態，以及由此產生的萌芽等，都是前前為因，後後為果，以生滅的性質持續不斷地產生。 『和』字等是與後面的詞語連線的意思，所以不需要特別解釋。『越來越』的生，是指大小、形狀和形態等尺寸的差異不同，所以是剎那變化的。同樣，如果身體是常恒的，那麼從一開始就不會有變化，食物等對身體的滋養也就變得沒有意義了。但這是不可能的，因為食物等滋養身體是不可否認的。因此，可以確定它是剎那無常的。眼識等依賴於各自所依的根（官能）的實物而產生，這與剎那自性的無常相符，如果是常恒的，那就不可能依賴於任何事物，因為常恒的事物...
【English Translation】 Even without the seed (of afflictions), due to the force of previous karma, along with the residue of the aggregates (skandhas), the momentary continuum of birth exists until one enters nirvana without residue. Once the last moment of the aggregates with residue has passed, the continuum of birth ceases, because one has entered the realm without residue. Therefore, as long as there is birth, it is momentary. Thus, having a seed previously and then not having a seed later, it is impermanent, and it can be determined to be a momentary continuum. 'Birth in an image' refers to: For a person who cultivates the eight liberations, etc., through the power of samadhi (meditative concentration), images of blue, yellow, white, red, etc., colors and shapes appear in the mind. These images actually appear in the realm of the mind's activity. Because the mind is accustomed to samadhi, such images appear. This is also because it did not exist before but appears later, so it is impermanent, and it is also due to the mind's momentary continuum gradually becoming accustomed, so it can be determined to be momentary. From this, it can be known that all clear appearances arising from habit, such as dreams and the contemplation of ugliness, should be understood as merely appearances of the mind and are impermanent. Thus, from the initial birth to the birth of an image, these fourteen types of birth are all impermanent and momentary. The initial birth is the cause of the arising of other states such as wriggling, so it can be determined to be momentary. If subsequent states did not gradually change for other reasons, then it would be impossible for it to change, because there is no cause. Therefore, from the first moment of birth, moments arise in succession, the state of wriggling, and the sprouting, etc., arising from it, are all earlier ones as causes and later ones as effects, continuously arising with the nature of arising and ceasing. The words 'and' etc. connect with the following words, so there is no need to explain them specifically. The birth of 'increasingly' refers to the differences in size, shape, and form, etc., so it is momentarily changing. Similarly, if the body were permanent, then there would be no change from the beginning, and the nourishment of food, etc., would become meaningless. But this is impossible, because the nourishment of food, etc., is undeniable. Therefore, it can be determined to be momentarily impermanent. Eye consciousness, etc., arise dependent on the objects of their respective sense faculties, which is consistent with the momentary nature of impermanence. If it were permanent, then it would be impossible to depend on anything, because permanent things...
ི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་མི་དགོས་པ་དང་། རྟག་པ་དེས་འབྲས་བུ་གཞན་བསྐྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ 2-296b རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་མི་འབྱུང་བས། རྟེན་དབང་པོ་དང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དབང་པོ་རྟག་བཞིན་དུ་དེས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བཞོན་པ་རྟ་སོགས་མི་འདུག་ན། ཞོན་པ་པོ་མི་སོགས་ཀྱང་མི་འདུག་པ་བཞིན་དུ། རྟེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པར་རྟག་པར་སྡོད་བཞིན་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་སྡོད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྟེན་རས་ཚིག་ན་བརྟེན་པ་སྔོན་པོ་ཡང་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་དད་དབྱེར་མེད་དོ། །ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོ་སོགས་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ན། རྟག་པར་གནས་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་དང་སྨིན་པ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་འབྱུང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རེ་ཞིག་རྟག་པར་གནས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འཇིག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱི། མཐར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་། ཁྱད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་ཀུན་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ 2-297a ཀྱིས་རྟག་པ་མ་དམིགས་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ་རྟག་ནས་གཟོད་འགག་གོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་དང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མ་འགྱུར་བར་རྟག་པར་གནས་ཤིང་དེའི་མཐར་འགག་པ་ཡིན་ན། འགགས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དང་འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཡང་འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ། འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་ད་དུང་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནས་མཐར་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་གི་བར་གྱི་ཡུན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རྗེ
【現代漢語翻譯】 不需要依賴任何事物，並且恒常的事物不可能產生其他果。 即使如此，如果不依賴感官，眼識等也不會產生。因此，作為所依的感官和所依賴的識兩者都是剎那無常的。 如果認為，作為所依的感官是恒常的，它產生所依賴的無常的識，這有什麼矛盾呢？就像沒有騎乘的馬等，騎者人等也不會存在一樣。作為所依的感官不發生改變而恒常存在，所依賴的識不停止而發生改變是不可能的。就像作為所依的布燃燒時，所依賴的藍色也燃燒一樣，所依和所依賴兩者都是無常的性質，沒有差別。 貪慾等使身體的形態發生改變，以及孩童和青春等在不同的階段完全成熟地生長，這是無可否認的事實。如果恒常存在，就不可能觀察到這樣的改變和成熟，因為任何事物的狀態都不可能從其自身產生不同的形態，所以是剎那生滅的。 如果不是剎那生滅，而是暫時恒常存在，有什麼矛盾呢？這非常矛盾。如果第一個剎那不壞滅而保持原樣，那麼第一個狀態會像那樣永遠保持不變，最終永遠不會改變。因為第一個剎那沒有其他狀態，所以在之後的所有剎那中，所有沒有差別的物體都會變成純粹的恒常，這是非常不合理的，因為在任何時候都沒有觀察到事物本質上的恒常。 如果事物在多長時間內不改變而保持恒常，然後才最終壞滅呢？如果事物在一瞬間、片刻、一天、一月、一年甚至一劫的時間內不改變而恒常存在，然後在最後壞滅，那麼壞滅的時間長短是不合理的，因為所有事物都會像最初產生時的剎那一樣恒常存在，永遠不會變成即將壞滅的剎那。 如果最初產生的事物和即將壞滅的事物是同一個，那麼最初產生的事物也會像即將壞滅的剎那一樣立即壞滅嗎？或者即將壞滅的事物也會像最初產生時的剎那一樣，仍然持續存在一段時間嗎？因為它們被認為是同一個事物。 因此，從最初產生到最終壞滅的剎那之間有多長時間，就可以證明有多少個不同的剎那。
【English Translation】 It does not need to rely on anything, and it is impossible for a permanent thing to produce other fruits. Even so, if one does not rely on the senses, eye consciousness, etc., will not arise. Therefore, both the senses as the basis and the consciousness as the dependent are proven to be momentary. If one thinks, 'What is the contradiction if the senses as the basis are permanent, and they produce the impermanent consciousness that depends on them?' Just as there are no riders such as horses, there are also no riders such as people. It is impossible for the senses as the basis to remain permanent without changing, while the consciousness that depends on them does not remain and changes. Just as the blue color that depends on the cloth also burns when the cloth as the basis burns, both the basis and the dependent are of the nature of impermanence, without distinction. The transformation of the body due to attachment, etc., and the complete maturation and birth of children and youth in different stages are undeniable facts. If it were permanent, it would be impossible to observe such changes and maturation, because it is impossible for any state of affairs to arise from itself in a different form, so it is momentary. If it is not momentary but remains temporarily permanent, what contradiction is there? It is very contradictory. If the first moment does not perish and remains as it is, then the first state will remain as it is forever, and will never change in the end. Because the first moment has no other state, in all subsequent moments as well, all objects without difference will become purely permanent, which is very unreasonable, because the permanence of the essence of things has not been observed at any time. If things remain unchanged for a certain period of time and then finally cease, how long will they remain permanent? If things remain permanent without changing for a moment, a short time, a day, a month, a year, or even an eon, and then cease at the end, then the length of cessation is unreasonable, because all things will remain permanent as in the moment of their first arising, and will never change to the moment of imminent destruction. If the thing that is first born and the thing that is about to perish are the same, then will the thing that is first born also perish immediately like the moment of imminent destruction? Or will the thing that is about to perish also remain for a while like the moment of first birth? Because they are considered to be the same thing. Therefore, the length of time from the first birth to the moment of final destruction proves how many different moments there are.
ས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཀུན་གྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལས་གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་མོད། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་འགྱུར་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ 2-297b སྐབས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགག་ནས་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱི། དང་པོ་མི་འཇིག་ན་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་མ་ཞིག་པར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་གི། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་རིགས་པས་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་གྱི་རིགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐུས་མོད་ཀྱི། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ཇི་ལྟར་རྩྭ་ལ་མེ་མཆེད་པ་དག་རི་ནས་རི་ལ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ཡང་རྩྭ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཕྱོགས་ཕ་ཀིར་འགྲོའོ་སྙམ་ 2-298a དུ་བསམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བའང་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི་རྒྱུ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་གདོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་
【現代漢語翻譯】 這是通過推理確立的。'最初不壞，最終不變'是推理的主要依據，因此一切的關鍵也在此。註釋中說，'對於存在來說，這是不可能的'，指的是變化的產生和完全成熟這兩個方面的論證。'最初不壞，最終不變'也被認為是證明這一點的論據之一。如果貪慾等導致身體變化，這不是瞬間的，而是指先前的物體保持不變是不可能的。兒童和青少年等狀態的完全成熟也適用於一個瞬間消失後另一個瞬間產生的情況。如果最初不壞，那麼最終也不會改變，因為最初的狀態沒有消失，而是會永遠存在。按照這個順序進行解釋，在意義上也沒有什麼不同。同樣，低劣和 श्रेष्ठ (śreṣṭha，卓越)的產生也是如此，如果認為事物是瞬間無常的，那麼這樣說是可以接受的。如果不是瞬間無常，那麼最終的變化也是不合理的，因此產生低劣和卓越也是不可能的。同樣，光明和不光明也是不可能的，因為這可以通過先前的推理來理解，所以沒有再次進行詳細的重複。沒有去其他地方，如果不是瞬間的連續，僅僅是沒有從那個地方去其他地方就足夠了。如果總結註釋中的內容來說，就像草地上的火焰蔓延，看起來好像從一座山到另一座山，但實際上只是從每根草上產生的火焰的瞬間連續不斷地聚集在一起，除此之外，沒有一個永恒和唯一的實體叫做'火焰'會去其他地方。同樣，眾生在輪迴中經歷各種各樣的 जन्म (janma，出生)和去往不同的地方，也只是 लेने (lene，獲得)蘊的連續 जन्म (janma，出生)和蘊的瞬間連續不斷地到達其他地方而已，除此之外，沒有任何一個叫做'行者'的永恒實體會去其他地方。如果行者使諸行前往其他地方，並且認為'我將前往那個方向'，然後通過移動身體的諸行前往那個方向，那麼如果沒有行者，就沒有行動，因為沒有行動者就不會有行動。如果認為行動是諸行前往其他地方的原因，那麼行動者是在 जन्म (janma，出生)之後才使諸行前往其他地方，還是在沒有 जन्म (janma，出生)的情況下就使諸行前往其他地方？如果是前者，那麼被稱為'行動'的法在 जन्म (janma，出生)之後...
【English Translation】 This is established through reasoning. 'Initially indestructible, ultimately unchangeable' is the main basis of reasoning, so the key to everything lies here. The commentary says, 'For existence, this is impossible,' which refers to the proof of both the arising of change and complete maturation. 'Initially indestructible, ultimately unchangeable' is also considered one of the arguments to prove this point. If desire etc. cause the body to change, this is not momentary, but refers to the impossibility of the previous object remaining unchanged. The complete maturation of states such as childhood and adolescence also applies to the case where one moment disappears and another arises. If it is initially indestructible, then it will not change in the end, because the initial state has not disappeared, but will exist forever. If explained in this order, there is no difference in meaning. Similarly, the arising of inferiority and श्रेष्ठ (śreṣṭha, excellence) is also the case, if it is considered that things are momentarily impermanent, then it is acceptable to say so. If it is not momentarily impermanent, then the ultimate change is also unreasonable, so it is impossible to produce inferiority and excellence. Similarly, light and non-light are also impossible, because this can be understood through previous reasoning, so there is no detailed repetition again. Not going to other places, if it is not a momentary continuity, it is enough to simply not go from that place to other places. If summarizing the content of the commentary, just like the flames on the grass spread, it seems as if they go from one mountain to another, but in reality it is just the momentary continuity of the flames arising from each grass that gathers together, apart from that, there is no eternal and unique entity called 'fire' that goes to other places. Similarly, beings in saṃsāra (輪迴) experience various kinds of जन्म (janma, birth) and go to different places, it is also just लेने (lene, obtaining) the continuous जन्म (janma, birth) of the aggregates and the momentary continuity of the aggregates reaching other places, apart from that, there is no eternal entity called 'goer' that goes to other places. If the goer makes the aggregates go to other places, and thinks 'I will go to that direction', and then goes to that direction by moving the aggregates of the body, then if there is no goer, there is no action, because there is no action without an actor. If it is considered that action is the cause of the aggregates going to other places, then does the actor make the aggregates go to other places after जन्म (janma, birth), or does he make the aggregates go to other places without जन्म (janma, birth)? If it is the former, then the dharma called 'action' after जन्म (janma, birth)...
དེའི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་གནས་པ་རྣམས་གར་ཡང་མ་སོང་བ་འདུག་པ་ལ་དེས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མ་དམིགས་སོ། །འགྲོ་བ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་ན་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡུལ་འདིར་གནས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད་དམ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་འདི་ན་གནས་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སོང་ན། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྟ་ཡིས་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟ་ཡུལ་འདི་ལས་མ་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་དེར་སོང་ཟིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཡུལ་འདིར་གནས་པ་ད་དུང་མ་སོང་བས་འགྲོ་བ་དང་ 2-298b འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་གཞན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཤར་གྱི་རྟས་ནུབ་ཀྱི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་ནས་འདུ་བྱེད་སྤོ་བའམ། འདུ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་སྤོ་འམ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུ་སྤོ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པས་ཅི་ཞིག་སྤོ་སྟེ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་སྐྱེས་པས་སྤོ་མི་ནུས་ཏེ། རྟ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དུ་སྤོ་བའམ་བསྐྱལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པས་གང་གིས་ཀྱང་གང་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་པོར་ཡང་བཏགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བར་བྱེད་པོ་མེད་དེ། ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་མད
【現代漢語翻譯】 那時，諸行（འདུ་བྱེད་，karmic formations）安住於何處，它們如何能前往他處呢？如此認為是不合理的。如果諸行並非安住，而是具有前往他處的自性，那麼除了諸行已經前往他處之外，還有什麼其他的能使之行進的實體呢？這是無法確定的。如果行進尚未產生，它又如何能使諸行前往他處呢？因為那時行進並不存在。 此外，還需指出另一種推理方式：是行進者安住於此地，而將諸行轉移到他處呢？還是安住於他處而轉移諸行？如果是前者，當行進者自身安住於此地而未前往他處時，它又如何能使諸行到達他處呢？就像馬未離開此地，就無法將人送到他處一樣。如果行進者安住於他處，那麼它已經到達那裡了，而諸行安住於此地，尚未到達，因此行進者和所行進之物處於不同的地方，它們又如何能使彼此行進呢？就像東方的馬將西方的人送到他處一樣。 此外，在諸行和行進者兩者中，是行進者先產生然後轉移諸行呢？還是諸行先產生，然後行進者后產生而轉移它們呢？還是兩者同時產生然後轉移到他處呢？如果是前者，當行進者產生時，所要轉移的諸行尚未產生，那麼它轉移什麼呢？就像兒子尚未出生，就無法撫養一樣。如果是後者，當諸行產生時，行進者尚未產生，因此無法轉移，就像馬尚未出生，就無法將人轉移或送到他處一樣。如果是第三種情況，就像牛的左右角一樣，兩者同時產生，任何一方都不能成為另一方轉移的原因，因為它們一起前往他處，因此行進者並沒有使諸行行進。 因此，五蘊（ཕུང་པོ་ལྔ་，five aggregates）以剎那的相續前往他處，這被稱為『行進』，而五蘊本身也被稱為『行進者』。除了諸行本身以相續的方式行進之外，沒有其他的行進者。就像肢體和具有肢體的實體並非截然不同，但通過施設可以理解為存在一樣。這些內容如實地出自世親（དབྱིག་གཉེན་，Vasubandhu）和堅慧（བློ་བརྟན་，Sthiramati）的註釋。
【English Translation】 At that time, where do the conditioned phenomena (འདུ་བྱེད་, karmic formations) abide? How can they go elsewhere? It is unreasonable to think so. If the conditioned phenomena are not abiding but have the nature of going elsewhere, then besides the conditioned phenomena having gone elsewhere, what other entity is there that causes them to go? This cannot be determined. If going has not yet arisen, how can it cause the conditioned phenomena to go elsewhere? Because at that time, going does not exist. Furthermore, another mode of reasoning is shown: Does the goer abide in this place and move the conditioned phenomena to another place? Or does the goer abide in another place and move the conditioned phenomena? If it is the former, when the goer himself abides in this place and has not gone elsewhere, how can he cause the conditioned phenomena to go to another place? Just as a horse cannot take a person to another place without leaving this place. If the goer abides in another place, then he has already gone there, and the conditioned phenomena abide in this place and have not yet gone. Therefore, the goer and the object to be gone are in different places. How can they cause each other to go? Just as an eastern horse takes a western person to another place. Furthermore, among the conditioned phenomena and the goer, does the goer arise first and then move the conditioned phenomena? Or do the conditioned phenomena arise first, and then the goer arise later and move them? Or do the two arise simultaneously and then move to another place? If it is the former, when the goer arises, the conditioned phenomena to be moved have not yet arisen, so what does he move? Just as a son has not yet been born, so he cannot be raised. If it is the latter, when the conditioned phenomena arise, the goer has not yet arisen, so he cannot move them, just as a horse has not yet been born, so he cannot move or take a person to another place. If it is the third case, just like the left and right horns of a cow, the two arise simultaneously, so neither of them causes the other to move, because they both go to another place together. Therefore, the goer has not caused the conditioned phenomena to go at all. Therefore, the five aggregates (ཕུང་པོ་ལྔ་, five aggregates) go to another place in a momentary continuum, which is called 'going,' and the five aggregates themselves are also called 'the goer.' Apart from the conditioned phenomena themselves going in a continuum, there is no other goer. Just as the limbs and the entity with limbs are not completely different, but it is understood that they exist only by imputation. These contents are truthfully derived from the commentaries of Vasubandhu (དབྱིག་གཉེན་) and Sthiramati (བློ་བརྟན་).
ོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ 2-299a འགྲོ་བ་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། དུ་མ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ། འཆག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་གོམ་པ་འདོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་བར་སྲིད་རྣམས་མའི་མངལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་མདའ་འཕང་བ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྟ་ལ་མིས་ཞོན་ནས་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཆུ་དང་གཟིངས་སུ་འབྲེལ་བས་ཆུ་གང་དུ་ཕྱིན་པར་གཟིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྐྱོད་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ང་གིས་རྩྭ་དང་འདབ་མ་སོགས་ཁྱེར་ནས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ང་ཐད་ཀར་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མེ་གྱེན་དུ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བས་གཤོང་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཐུས་འགྲོ་བ་ནི། སྔགས་པ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་མཐུས་སྨན་འཐུངས་པའམ་ལུས་ལ་བསྐུས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་བསྒུལ་ཞིང་གྱེན་དང་ཐད་ཀར་དྲངས་ནས་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ 2-299b གནས་པ་ལ་ས་བོན་མི་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སྔར་ས་བོན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྔར་འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ལ་ས་བོན་ཡོད་པ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ནས་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཐད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་ཅིང་སྔར་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟར་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 總之，因為除了事物以剎那的相續流逝之外，沒有任何其他的行者和行進， 所以應當了知行進是剎那的。一般來說，前往其他地方的方式有很多種。以心之力量而行進，是指以心為因，諸行前往他處，例如，以行走的意念放下身體的腳步，前往其他地方。以先前之業力而行進，如中陰身等前往母親的子宮等處。以拋射之力而行進，如箭被射出，前往其他方向。以關聯之力而行進，如人騎在馬上，兩者一同前往他處；或者與水和船相連，水流向何處，船也隨之而去。以移動之力而行進，如我拿起草和樹葉等，前往其他方向。以自性或本體而行進，如我直接從一處前往另一處；火向上升騰，前往空中；水向下流淌，前往低窪之處等。以威力而行進，如咒師們以咒語的威力前往不同的地方；或者以藥物的威力，服用或塗抹在身上，前往其他地方；磁鐵吸引鐵，向上或直接拉動，使其移動；或者以神通的威力前往不同的地方。因此，所有這些行進和到來都應被理解為是剎那的。具有輪迴種子者，因為剎那相續，前一剎那滅，后一剎那以其狀態生起，所以認為剎那是無常的，這是合理的。如果是不生不滅的常法，則種子是不可能的；或者對於不生不滅者來說，先前存在種子是不可能的。因此，具有存在種子的諸法也是剎那成立的。先前輪迴的心相續中有種子，通過道將其摧毀，轉變為無種子的狀態，這也只有在心是剎那的情況下才合理。如果心不是剎那，而是常恒的，那麼有餘依阿羅漢的最後蘊身是不可能的，因為不可能從先前有種子變為後來無種子，就像先前有生，後來不再生一樣。因此，生起無輪迴種子的蘊身相續也是剎那成立的。在三摩地行境中顯現的影像，因為隨順於心。 所以也是剎那的。
【English Translation】 In short, because there is no other goer or going other than the continuous flow of momentary phenomena, one should understand that going is momentary. In general, there are many ways of going to other places. Going by the power of mind means that actions go to other places with the mind as the cause, such as putting down the steps of the body with the intention of walking and going to other places. Going by the power of previous karma is like the intermediate state beings going to the mother's womb and so on. Going by the power of propulsion is like an arrow being shot and going to another direction. Going by the power of connection is like a person riding a horse and both going to another place together; or being connected to water and a boat, wherever the water goes, the boat also goes. Going by the power of movement is like me taking grass and leaves and so on and going to another direction. Going by nature or essence is like me going directly from one place to another; fire rising upwards and going into the sky; water flowing downwards and going to depressions and so on. Going by power is like mantra practitioners going to different places by the power of mantras; or going to other places by the power of medicine, taking it or applying it to the body; a magnet attracting iron, pulling it upwards or directly, causing it to move; or going to different places by the power of miraculous abilities. Therefore, all these goings and comings should be understood as momentary. Those with the seeds of samsara, because of the momentary continuity, the previous moment ceases and the latter moment arises in its state, so it is reasonable to consider the moment as impermanent. If it is a permanent dharma that does not arise or cease, then the seed is impossible; or for those who do not arise or cease, it is impossible for the seed to have existed before. Therefore, all dharmas with the seeds of existence are also established as momentary. Previously, the mindstream of samsara had seeds, which were destroyed by the path and transformed into a state without seeds, which is only reasonable if the mind is momentary. If the mind is not momentary but permanent, then the final aggregates of an Arhat with remainder are impossible, because it is impossible to go from having seeds before to having no seeds later, just as having birth before and no longer being born later is impossible. Therefore, the arising of the aggregates continuum without the seeds of samsara is also established as momentary. The images that appear in the realm of meditative absorption, because they follow the mind, are also momentary.
་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། 說外諸行無常 གཉིས་པ་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་ང་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དོན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བཅས་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཆུ་ནི་ཆུ་ཕྲན་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ལྡེང་ཀ་དང་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དགུན་དཔྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཐན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བགས་ཀྱིས་སྐམ་ཞིང་འབྲི་བ་དང་། དབྱར་གྱི་ཆར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཕེལ་འབྲི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ཡང་རང་བཞིན་ 2-300a གྱིས་ས་གཅིག་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པར་མི་སྡོད་ཀྱི། ཕྱོགས་གར་ཡང་གཡོ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གཡོ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །ས་ནི་ང་དང་ཆུ་ཡི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །ཆུ་དང་རླུང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་པོར་ཆགས་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་ང་གཡོས་ནས་ང་གི་ཁམས་ཆགས་སོ། །རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཆུ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུན་ཙམ་གྱི་ཆར་བབ་པས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁམས་ཆགས་སོ། །ཆུ་རླུང་གིས་བསྲུབས་པའི་དབུ་བ་ལས་ས་གཞི་རི་རབ་གླིང་བཞི་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་དང་ང་ལས་ས་ཡི་ཁམས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ས་ལས་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་ནི། ལས་དགེ་བ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་དམིགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྕགས་སྲེག་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ས་གཞི་དང་། ངམ་གྲོག་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་། །མིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ལ་ཡང་རྨོ་བརྐོ་དང་ལག་བྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དུས་ན་ལོ་ཏོག་སོགས་མི་འཁྲུངས་ལ། ལག་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ་ལོ་ཏོག་བཟང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་དང་པོའོ། །ཐོ་བ་དང་འཇོར་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པས་ 2-300b ཁུང་དང་གཤོང་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཉིས་པའོ། །མེས་བསྲེགས་པའམ་ང་གིས་བདས་ནས་མཐོ་བ་
【現代漢語翻譯】 是剎那間形成的。同樣，所有內在的組合事物也只是剎那間的持續不斷而已。 說外諸行無常 第二，爲了證明外在的組合事物也是無常的，有三個偈頌：地、水、火、風這四種元素，以及色、聲、香、味、觸、法這六種對境，也都是剎那性的。水，無論是小溪、河流、瀑布、湖泊還是池塘等等，都會因為冬春季節或乾旱等原因而逐漸乾涸減少；也會因為夏季的雨水等原因而逐漸增多。因此，水是剎那性的，因為它有增減變化。如果水的本質不是剎那性的，而是恒常不變的，那麼它就不應該有增減變化。風也是如此，它不會靜止在一個地方不動，而是會向各個方向流動，因此是剎那性的。風也有增強和減弱的變化，因此是剎那性的。對於恒常不變的事物來說，不應該有流動和增減變化。 地是依賴於水和風的元素而產生的，並且與它們相關聯。由於其本質會發生四種變化，因此可以證明地也是剎那性的，是無常的。如果有人問：地是如何從水和風中產生的呢？答：在世界最初形成的時候，虛空中風運動，從而形成了風的元素。從風的元素中產生了水，像車輪轉動一樣降下雨水，從而形成了水的壇城。水被風攪動后產生的泡沫形成了大地、須彌山和四大部洲。因此，地的元素是從水和風中產生的。像這樣，作為原因和結果的兩者都是剎那性的。 觀察到地有四種變化：觀察到業力差異導致的變化是：積累善業的天人們會覺得大地像棉花一樣柔軟；而造惡業的地獄眾生會看到熾熱的鐵地、懸崖和荊棘等各種痛苦的根源。在人類居住的地方，如果不對土地進行耕作，就不會生長莊稼；而一旦進行耕作，莊稼就會生長良好。這就像是第一種變化。用錘子等敲打地面，會出現坑洼，這是第二種變化。被火燒或者被風吹后，會變得高低不平。
【English Translation】 They are formed in an instant. Likewise, all internal conditioned things are merely a continuous succession of instants. Saying that external phenomena are impermanent. Secondly, to prove that external conditioned things are also impermanent, there are three verses: the four elements of earth, water, fire, and wind, and the six objects of form, sound, smell, taste, touch, and phenomena, are all said to be momentary. Water, whether it be streams, rivers, waterfalls, lakes, or ponds, etc., gradually dries up and decreases due to causes such as winter, spring, or drought; and it gradually increases and grows due to causes such as summer rain. Therefore, water is momentary, because it has increase and decrease. If the essence of water were not momentary but constant, then it should not have increase and decrease. Wind is also like that, it does not stay still in one place, but moves and goes in all directions, therefore it is momentary. Wind also has increase and decrease, therefore it is momentary. For things that are constant, it is not reasonable to have movement and increase and decrease. Earth is produced depending on the elements of water and wind, and is related to them. Because its essence undergoes four changes, it can be proven that earth is also momentary and impermanent. If someone asks: How is earth produced from water and wind? Answer: When the world was first formed, wind moved in the sky, and thus the element of wind was formed. From the element of wind, water arose, and rain fell like the continuous turning of a chariot wheel, thus forming the mandala of water. The foam produced by water being stirred by wind formed the earth, Mount Meru, and the four continents. Therefore, the element of earth is produced from water and wind. Like this, both the cause and the result are momentary. Observing that earth has four changes: Observing that the changes caused by the differences in karma are: sentient beings, the gods, who have accumulated good karma, will feel that the earth is as soft as cotton; while hell beings, who have committed evil deeds, will see a blazing hot iron ground, cliffs, thorns, and various sources of suffering. In the human realm, if the land is not cultivated, crops will not grow; but once cultivated, crops will grow well. This is like the first change. When the ground is struck with a hammer, etc., pits and depressions will appear, which is the second change. After being burned by fire or blown by wind, it becomes uneven.
དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཆུས་གཤེར་བས་བཤིག་པའི་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དུས་ཀྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། དུས་བཟང་བའི་ཚེ་ས་གཞིས་ཀྱང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བཟང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། དུས་ངན་པའི་ཚེ་ངན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དབྱར་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་སྐྱེ་ལ་དགུན་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ཞིང་འཁྱགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་སྔོན་དགོན་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་གྲོང་དུ་གྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་འདུ་ལོང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་གྲོང་དུ་གྱུར་པ་ད་ལྟར་དགོན་པར་གྱུར་པ་སོགས་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི་འགྱུར་བ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ས་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་བཞི་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་འབར། མེད་ན་མི་འབར་བུད་ཤིང་ཆེ་ན་མེ་ཡང་ཆེ་ཞིང་ཆུང་ན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ 2-301a མར་གྲུབ་བོ། །མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཏུ་བུད་ཤིང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་ཤིང་རིམ་བཞིན་ཚིག་ནས་མེ་འབྱུང་གི་བུད་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་མེ་འབྱུང་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ཀ་ཟད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། བུད་ཤིང་ཟད་ན་མེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་པར་ཇི་སྲིད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་མེ་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེ་ཡང་མི་སྣང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་འབྱུང་བ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ནས། གདོང་ཁ་དོག་སོགས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མེ་བཤད་པས་གོ་རིམ་མི་བདེ་སྙམ་ན། གང་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་བདེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟད་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ནི་དཔེས་སྟོན་པའི་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཇི་ཙམ་
【現代漢語翻譯】 第三種變化是由於低窪和潮濕的水分破壞所致。第四種變化是由於時間的變化：在好的時候，土地能使穀物等生長良好；在壞的時候，則會產生不好的東西。例如，冬蟲夏草等在夏天是綠色的，冬天則變成灰色，並變得寒冷。有些地方以前是寺廟，後來變成了村莊，變得非常擁擠；有些地方以前是村莊，現在變成了寺廟。這些前後不同的現象就是第四種變化。這四種變化都是由剎那的連續性產生的，每個剎那都沒有不同的形態。對於非剎那的常有事物，永遠不可能觀察到變化。因此，由於前後剎那產生了不同的形態，所以才會有這樣的顯現。因此，地大也是由剎那組成的。顏色、氣味、味道和觸感這四者，因為都類似於四大種所產生的，所以顏色等四者也和四大種一樣，通過證明四大種是剎那的道理來證明。火依賴於木柴而存在，木柴存在則燃燒，不存在則不燃燒；木柴大則火大，木柴小則火小，因此火也是由剎那組成的。火是剎那的，木柴也是剎那的。木柴逐漸燃燒，然後產生火。如果木柴像以前一樣存在，然後產生火，那麼火和木柴怎麼會同時消失呢？木柴消失，火也就不存在。因此，火和木柴是因的剎那和果的剎那的連續，只要因存在，果就會產生。如果因不存在，果火也不會顯現。因此，一切事物都是因果生滅，連續不斷地顯現。在講述火大時提到了四大種，有人可能會認為，應該先說顏色等，再說火，這樣順序才合理。但無論如何講述，意義上都沒有衝突。之所以這樣講述，是爲了使語句的結構更加流暢。不僅如此，一切的種和種所生，都是以同類的前者為因，後者為果，剎那生滅，用火和木柴來作為例子說明。有些人認為聲音是常有的，因為它的延續就像顏色等一樣，永遠不會消失。聲音持續多久
【English Translation】 The third change is due to the destruction caused by low-lying and moist water. The fourth change is due to the change of time: in good times, the land can cause grains and other things to grow well; in bad times, it produces bad things. For example, Cordyceps sinensis and other things are green in summer and turn gray in winter, and become cold. Some places used to be temples, but later became villages, becoming very crowded; some places used to be villages, but now they have become temples. These different phenomena before and after are the fourth change. These four changes are all caused by the continuity of moments, and each moment does not have a different form. For permanent things that are not momentary, it is never possible to observe change. Therefore, since different forms are produced in the moments before and after, there will be such manifestations. Therefore, the earth element is also composed of moments. Color, smell, taste, and touch are similar to the four great elements, so the four, such as color, are also the same as the four great elements, and are proved by the reasoning that proves that the four great elements are momentary. Fire depends on firewood to exist, it burns if firewood exists, and does not burn if it does not exist; fire is large if firewood is large, and small if it is small, so fire is also composed of moments. Fire is momentary, and firewood is also momentary. Firewood gradually burns, and then fire is produced. If firewood exists as before, and then fire is produced, then how can both fire and firewood disappear at the same time? If firewood disappears, fire will not exist. Therefore, fire and firewood are the continuity of the moment of cause and the moment of effect, and as long as the cause exists, the effect will be produced. If the cause does not exist, the effect fire will not appear. Therefore, all things are born and die in cause and effect, and appear continuously. When talking about the fire element, the four great elements were mentioned. Some people may think that color, etc. should be mentioned first, and then fire, so that the order is reasonable. But no matter how it is said, there is no conflict in meaning. The reason why it is said this way is to make the structure of the sentence more fluent. Not only that, all elements and things produced from elements are born and die momentarily with the former of the same kind as the cause and the latter as the effect, and fire and firewood are used as examples to illustrate. Some people think that sound is permanent, because its continuation is like color, etc., and it will never disappear. How long does the sound last
གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲའི་རྒྱུན་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ཀྱི། སྒྲ་མ་ཡལ་བར་དུ་སྒྲ་གཅིག་ 2-301b ལ་སྐད་ཅིག་མ་མེད་ན། ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཁའི་ང་གིས་ཚིག་འབྲུ་རྣམས་བརྗོད་པ་རིམ་པས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ་ཐར་དང་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སེམས་མི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་། མི་ཤི་བ་དང་བུམ་པ་ཆག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་པ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གནས་པར་འདོད་པ་ལ་དྲི་བ་བྱས་པ། ཁྱེད་ཅག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐའ་ནམ་ཞིག་ན་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པ་མཐོང་ལ། མ་ཞིག་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་དང་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གི་གསར་པ་འབྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འགག་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་གཉིས་ཀས་འདོད་མོད་ཀྱང་། ཆུ་བོ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བ་དང་། མར་མེ་ང་གིས་མ་གཡོས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དབང་པོས་ 2-302a མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ན་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། འབབ་ཆུ་ལ་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་གཅིག་འདྲ་ཡང་དྲུང་དུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ན་ཆུ་གསར་བ་གསར་པ་ལས་ཆུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ལ། མར་མེ་ལ་ཡང་མེ་ལྕེ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྩེ་མོར་རིམ་པས་ཟད་ཅིང་ཡལ་ནས་རྩ་བ་ནས་མེ་ལྕེ་གསར་པ་རིམ་པར་འབྱུང་ཞིང་། མཐར་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མེ་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་འགག་པར་མཐོང་གི། རྟག་ཏུ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་མཐོང་བས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྐྱེ་བོ་དང་རྡོ་ཕ་ཝོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོ་དང་ཟླ་བར་བཞག་ན་ཡང་ཇེ་ཆུང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་
【現代漢語翻譯】 如果有人問，聲音在其存在期間是常恒的，而不是剎那生滅的嗎？並非如此，因為通過製造者的努力等，聲音的延續被觀察到逐漸增強。此外，鐘鈴等發出的聲音也會逐漸減弱。因此，聲音被證實是剎那生滅的。如果聲音不消失，一個聲音就沒有剎那生滅，那麼聲音的增強和減弱就不合理了。因此，聲音是剎那生滅的，就像人通過努力發出聲音，口中的語音逐漸產生和消失一樣。法處所攝的不表色，如別解脫戒和無漏禪定的誓言等，身體和語言的不表色也隨心而轉，因為它們不依賴於心識，就不會產生。由於心識是無常的，所以作為結果的不表色也是剎那生滅的。 『爲了提問』是指，雖然世間人和外道都認為諸行最終會壞滅，是無常的，但對於死亡和瓶子破碎等沒有直接看到的壞滅，他們認為在壞滅之前，其自性是存在的，而不是剎那生滅的。因此，（論主）提出了問題：你們認為諸行最終會壞滅，但為什麼不認為在此期間是剎那生滅的呢？他們回答說：我們看到諸行最終會壞滅，但沒有看到它們剎那壞滅，所以我們不認為這是剎那壞滅。對此，應該這樣反問：燈焰和流水等，剎那新生和舊滅，這是佛教徒和外道都承認的。但是，從遠處看到河流，或者燈焰沒有被風吹動時，如果沒有用感官直接看到它的剎那壞滅，為什麼不認為它們是剎那生滅的呢？他們辯解說：從遠處看河流，看起來像一個整體，但靠近了看，就能清楚地看到新的水不斷涌現，而不是同一股水。對於燈焰，也能看到舊的火焰逐漸在頂端耗盡消失，新的火焰逐漸產生。最終，當油耗盡時，火焰會逐漸變小並熄滅。因為始終無法看到它像以前一樣存在，所以不能說它們不是剎那生滅的。但是，柱子、瓶子、房屋、人和石頭等，即使放置一年或一個月，也不會變小，而且之後也像之前看到的那樣存在。
【English Translation】 If someone asks, is sound permanent during its existence, or is it momentary? It is not so, because the continuation of sound is observed to gradually increase through the efforts of the maker, etc. Furthermore, the sound emitted by bells, etc., also gradually diminishes. Therefore, sound is proven to be momentary. If sound does not disappear, and a single sound does not have momentariness, then the increase and decrease of sound would be unreasonable. Therefore, sound is momentary, just as speech is produced and ceases gradually from the mouth of a person who makes an effort to produce sound. The non-revealing forms included in the dharma-sphere, such as the vows of individual liberation and uncontaminated meditative absorption, etc., the non-revealing forms of body and speech also follow the mind, because they do not depend on the mind, they will not arise. Since the mind is impermanent, the non-revealing form as a result is also momentary. 'For the sake of questioning' means that although worldly people and non-Buddhists believe that all conditioned things will eventually perish and are impermanent, they believe that until the actual destruction is seen, such as death and the breaking of a vase, its own nature exists and is not momentary. Therefore, (the proponent) raised the question: You believe that all conditioned things will eventually perish, but why do you not believe that they are momentary in the meantime? They replied: We see that all conditioned things will eventually perish, but we have not seen them perish momentarily, so we do not believe that they are momentary. To this, it should be asked: The flame of a lamp and the flow of water, etc., with new arising and old ceasing momentarily, are admitted by both Buddhists and non-Buddhists. However, if one does not directly see its momentary destruction with the senses when viewing a river from a distance, or when the flame of a lamp is not moved by the wind, why not consider them momentary? They argued: Looking at a river from a distance, it looks like a single entity, but looking closely, one can clearly see new water constantly emerging, not the same water. For the flame of a lamp, one can also see the old flame gradually exhausting and disappearing at the top, and new flames gradually arising. Eventually, when the oil runs out, the flame will gradually become smaller and extinguish. Because it is always impossible to see it existing as it was before, one cannot say that they are not momentary. However, pillars, vases, houses, people, stones, etc., even if left for a year or a month, will not become smaller, and will remain as they were seen before.
པས་ན་དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཟེར་ན། ཡང་དྲིས་པ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་སྣང་ལ་བར་དུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་སྔར་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དངོས་སུ་འཇིག་པ་ཅི་སྟེ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོད་བཞིན་འདི་རྣམས་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་ཅིས་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ། མར་མེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀ་བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཏེ། མར་མེ་ནི་ཚ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མི་བརྟན་པར་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་ལ། ཀ་བུམ་སོགས་གཞན་ནི། །སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གི་བར་དུ་གདུང་འདེགས་པ་དང་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ 2-302b མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བས་དེ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇུག་པ་མི་མཐུན་པའོ། །རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་། ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་ལ། བུམ་པ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་པས་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པར་མངོན་ན། མར་མེ་དང་བུམ་སོགས་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སྐད་ཅིག་མར་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པར་མ་ཟད། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས། བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཡང་མར་མེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མར་མེ་དང་། བ་ལང་བསྒྲུབ་པ་ལ་བ་ལང་དཔེར་འགོད་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ནི་དཔེར་མི་རུང་ཞིང་། རང་བཞིན་མི་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་འཇུག་པའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་པ། ཉི་མ་མེ་དང་འདྲ་བར་ཚའོ། །བ་ལང་ནི་བ་མིན་དང་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་བུམ་སོགས་དང་མར་མེ་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཡང་། སྤྱི་མཚན་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྒྲུབ་ 2-303a ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ལ། འགའ་ཞིག་རེ་ཤིག་གནས་ནས་ཕྱིས་འཇིག་པ་མི་སྲིད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་ཅག་གི་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་གནས་ནས་དེས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་ར
【現代漢語翻譯】 如果他們說：『我們沒有看到那些事物瞬間毀滅。』那麼，反問道：『柱子、瓶子等事物，最初顯現，中間由於因緣的力量，顏色、形狀等與先前不同，最終與因緣聚合時，實際上會毀滅，為什麼不是這樣呢？既然如此，這些事物為什麼不像蠟燭一樣是瞬間的呢？』當被這樣問及時，他們會說：『蠟燭和除此之外的柱子、瓶子等有為法，性質不同。蠟燭被看作是產生熱量和光芒，不穩定，瞬間生滅的性質。而柱子、瓶子等其他事物，從產生到一段時間內，具有支撐和盛水等作用，被看作是堅硬穩定的性質，所以這兩者是不一樣的。』 對此，應該這樣解釋：『有為法的性質不同，這在自方和他方都是成立的。但這並不能證明有為法不是瞬間無常的性質。』其原因是性質不同有兩種：自性不同和作用不同。自性不同就像火的自性是熱，水的自性是濕一樣。作用不同是說，蠟燭等每一瞬間都在生滅，而瓶子等其他有為法，產生後會持續一段時間才毀滅，你所希望的不同之處顯然是這種作用不同。蠟燭和瓶子等自性不同，但這並不能證明它們在瞬間的作用不同。不僅如此，你已經承認蠟燭是瞬間的，以此為例，可以證明瓶子等其他有為法也是瞬間的。這個例子就像用蠟燭來證明蠟燭，用牛來證明牛一樣，自性相同的事物不能作為例子。自性不同的事物，如果作用或所要證明的法相同，比如『太陽像火一樣熱』，『牛像牦牛一樣』，這樣說來，瓶子等和蠟燭雖然自相的形態不同，但在共相上，作為瞬間的無常，是沒有區別的，因此能夠成立。 僅僅因為形態不同，就說有些法瞬間毀滅，有些法持續一段時間后毀滅，這是不可能的。一切有為法在瞬間毀滅上是沒有區別的。此外，按照你們的意願，如果蠟燭的本質不是瞬間的，而是持續存在的，那麼它如何能產生瞬間的火焰呢？』
【English Translation】 If they say, 'We have not seen those things perish in an instant,' then ask in return, 'Pillars, vases, and other objects, initially appear, and in the middle, due to the power of conditions, their color, shape, etc., change from what they were before. Finally, when they come together with conditions, they actually perish. Why is it not so? Since it is so, why are these things not momentary like a candle?' When asked in this way, they might say, 'Candles and other conditioned phenomena like pillars and vases have different characteristics. Candles are seen as producing heat and light, unstable, and of a nature that arises and ceases in an instant. Other things like pillars and vases, from the time they arise until some time passes, have functions such as supporting and holding water, and are seen as having a solid and stable nature, so the two are not the same.' To this, it should be explained: 'The fact that conditioned phenomena have different characteristics is established for both ourselves and others. But this does not prove that conditioned phenomena are not of a momentary and impermanent nature.' The reason is that there are two kinds of different characteristics: different nature and different function. Different nature is like the nature of fire being heat and the nature of water being moisture. Different function is that candles and the like arise and perish in each instant, while vases and other conditioned phenomena arise and remain for some time before perishing. It seems that what you desire to be different is this difference in function. Candles and vases have different natures, but this does not prove that their function in an instant is different. Moreover, you have already admitted that candles are momentary, and using this as an example, it can be proven that vases and other conditioned phenomena are also momentary. This example is like using a candle to prove a candle, or using a cow to prove a cow; things of the same nature cannot be used as examples. Things of different natures, if their function or the dharma to be proven is the same, such as 'the sun is hot like fire,' or 'a cow is like a yak,' in this way, although the specific characteristics of vases and candles are different, in general, as momentary impermanence, there is no difference, and therefore it can be established. Just because their forms are different, it is impossible to say that some dharmas perish in an instant, while others remain for some time and then perish. There is no difference in all conditioned phenomena perishing in an instant. Furthermore, according to your wishes, if the essence of a candle is not momentary but continues to exist, then how can it produce a momentary flame?'
ིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀ་བུམ་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་ན། ན་ནིང་ད་ལོ་སང་ཕོད་སོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་གདུང་འདེགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་འདྲི་སྟེ། རྟ་ལ་མི་ཞོན་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རྟ་ནི་གང་དུ་མ་སོང་བར་དེ་ན་འདུག་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་དམ། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པས་མི་འདོད་དེ། །མི་དང་རྟ་མཉམ་དུ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདུག་ནས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། བུམ་སོགས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་སྔ་མའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས། མིག་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མ་གཡོས་ནས་འབྲས་བུ་གཡོ་བ་གསར་དུ་སྐྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་མི་གཡོ་བ་དེ་དག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་བས་རྟ་འདི་ན་འདུག་བཞིན་དེ་ལ་ཞོན་པའི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། 2-303b མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་ཡང་ཡང་བྲན་པ་མེ་ལྕེས་ཟོས་ནས་རིམ་པ་རིམ་པར་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མར་མེ་ཤི་སྟེ་སྡོང་བུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡོང་བུ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མར་མེ་བསྐྱེད་ན་སྡོང་བུ་ནམ་ཡང་མི་འགག་ལ། མར་མེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་འགག་མོད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མར་མེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་གཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་མར་ཡོངས་སུ་གཅོད་མ་ནུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་དང་ཆུ་བུར་དང་སྤྲིན་དང་མར་མེ་དང་འབབ་ཆུ་རྣམས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགག་པ་དང་། སྣང་བའི་དུས་ནའང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་སླ་ལ་ཀ་བུམ་དང་བྲག་རི་དང་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་གནས་པ་ན
【現代漢語翻譯】 如果將柱子、水罐等視為非剎那生滅之物，保持其自身不變的狀態，那麼去年、今年、明年等不同時期，盛水、支撐等行為所產生的不同結果就不會發生。你們這樣認為，所以我這樣問你們：如果騎馬去其他地方，馬沒有去，仍然留在原地，而人自己去了其他地方，這種情況存在嗎？ 他們說：『世間不可能有這樣的事。』他們不承認這種說法，而是說：『人和馬一起去了其他地方。』 對此，我回答說：如果按照你們的觀點，燈芯不是剎那生滅的，燈焰也不會剎那生滅；水罐等靜止不動，卻能進行盛水等行為；眼睛等感官保持之前的狀態不變，卻能產生眼識等。這樣，原因沒有改變，卻產生了新的結果，這是不合理的。因為你們承認這些結果的原因是不變的，這與馬留在原地，騎馬的人去了其他地方有什麼不同呢？ 燈芯被油不斷浸潤，燈焰吞噬油，逐漸耗盡熄滅，油耗盡時，燈就熄滅了，燈芯也變成灰燼。如果燈芯不生不滅，卻能產生燈焰，那麼燈芯永遠不會熄滅，燈焰也永遠不會熄滅。但事實並非如此，所以原因和結果都是剎那生滅的。同樣，柱子、水罐等發揮作用，感官產生意識，所有這些都像燈一樣，原因和結果都是剎那生滅的，你們應該明白這一點。 他們說：『如果一切有為法都是剎那生滅的，為什麼世俗之人不能像觀察燈等一樣，徹底斷定它們是無常的呢？』 世俗之人不能徹底斷定事物是剎那生滅的，不是因為有為法存在剎那生滅和非剎那生滅的區別，而是因為閃電、水泡、云、燈和流水等，不會持續很久就會消失，而且在顯現時，形態各異，容易通過剎那生滅來認識到它們的無常。但是，柱子、水罐、山巖和金剛石等，雖然也是剎那生滅的，但由於在很長一段時間內，相似的種類沒有中斷，所以會產生錯覺，產生顛倒的常識，認為它們是常住的。實際上，事物並非以非剎那生滅的常住方式存在。
【English Translation】 If pillars, water pots, etc., are regarded as non-momentary existences, remaining in their own unchanging state, then the different results of pouring water, supporting, etc., in different times such as last year, this year, and next year, would not occur. You think this way, so I ask you this: If one rides a horse to another place, and the horse does not go, remaining there, while the person goes to another place, does such a thing exist? They say, 'Such a thing is impossible in the world.' They do not accept this, but say, 'The person and the horse go together to another place.' To this, I reply: If according to your view, the wick of a lamp is not momentary, and the flame does not arise momentarily; water pots, etc., remain still, yet perform the actions of pouring water, etc.; the senses such as the eyes remain unchanged from their previous state, yet generate eye consciousness, etc. In this way, the cause does not change, yet new results arise, which is unreasonable. Because you admit that the cause of these results is unchanging, how is this different from the horse remaining here while the person riding it goes to another place? The wick of a lamp is constantly soaked with oil, and the flame consumes the oil, gradually diminishing and extinguishing. When the oil is exhausted, the lamp goes out, and the wick turns to ashes. If the wick did not arise and cease, yet could generate a flame, then the wick would never be extinguished, and the flame would never be extinguished. But this is not the case, so both cause and result are momentary. Similarly, the functioning of pillars, water pots, etc., and the arising of consciousness from the senses, all these are like a lamp, where both cause and result are momentary. You should understand this. They say, 'If all conditioned phenomena are momentary, why can't worldly people, like observing a lamp, etc., completely determine that they are impermanent?' The reason why worldly people cannot completely determine that things are momentary is not because there is a difference between momentary and non-momentary conditioned phenomena. Rather, lightning, bubbles, clouds, lamps, and flowing water do not last long before disappearing, and even when they appear, they appear in different forms, making it easy to recognize their impermanence through momentariness. However, pillars, water pots, rocks, and diamond stones, etc., although they are also momentary, because similar kinds have occurred without interruption for a long time, they create illusion and give rise to the inverted notion of permanence. In reality, things do not exist in a non-momentary, permanent way.
ི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ 2-304a དང་མི་མཐུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པས་དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དང་། མཚན་མོ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལས་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་ཀྱི་དུས་ན་མིག་མི་གསལ་བས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བས་རྣམ་བྱང་ཡང་བསླུ་མེད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་སོགས་ནས་དྲི་བའི་བར་གྱི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་ན་ཕྱི་ཡི་འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་ཚང་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 理證無補特伽羅我 གཉིས་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པར་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ 2-304b དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་དོན་གྱི་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དངོས་བསྟན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་མེད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་ཕུང་པོ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད
【現代漢語翻譯】 永遠不會發生。被錯覺原因所困的心識微弱的眾生，對於事物本來的面貌，會產生與事實不符的顛倒之想，執著于清凈、安樂、常恒、自我。就像患有白內障的人會將海螺看成黃色，夜晚旋轉火把會看到像輪子一樣，在昏暗的時候，眼睛看不清楚會將繩子當成蛇一樣。像這樣，因為有顛倒之想，輪迴才會成立。而具有正量（pramana）的智慧能夠消除顛倒之想，因此解脫也真實不虛。如果沒有顛倒之想，世間人所見的一切都是正確的，那麼一切眾生要麼一開始就解脫了，要麼就永遠無法解脫。但事實並非如此，因為煩惱和解脫真實不虛地存在。因此，不能僅僅因為世間人看到或看不到就作為衡量的標準，而應該依靠正確的理性和正量，這樣智慧的光芒才能得以增長。從『乾涸與增長』等直到『提問』之間所說的一切，都應該理解為外在的諸行也是剎那生滅的。如此，對於世親（Vasubandhu）論師的釋論的意旨，由導師堅慧（Dharmamati）所作的廣釋，已圓滿且簡明地闡述清楚。 二、 論證無補特伽羅我（Pudgala-nairatmya）：通過十二頌的偈子來闡述『有為法』等四法印中難以理解的特殊之處。其中，無常分為『無有』之義的無常和『剎那壞滅』之義的無常兩種。在論證剎那無常時，總的來說有十四種論證方式，特別地，對於內在的諸行，有十四種論證方式來論證其剎那性；對於外在的諸行，則直接闡述了大約十種論證方式。在這些論證之後，論證無補特伽羅我。雖然之前已經論證了五蘊是剎那無常的，由此已經從意義上成立了不存在唯一的補特伽羅我，但是世間人和外道徒認為五蘊的承擔者是具有自主能力的『我』，稱之為『命』、『補特伽羅』、『作者』等名稱，並且認為五蘊是常 永遠不會斷滅的。
【English Translation】 It will never happen. Sentient beings whose minds are seized by the causes of delusion, with weak intellect, have inverted thoughts that are inconsistent with the nature of things, clinging to purity, happiness, permanence, and self. Just as those afflicted with cataracts see conch shells as yellow, and spinning firebrands at night appear like wheels, and in the darkness, with unclear vision, ropes are mistaken for snakes. Likewise, because of having inverted thoughts, samsara is established. And wisdom endowed with valid cognition (pramana) can eliminate inverted thoughts, so liberation is also truly infallible. If there were no inverted thoughts, and all that worldly people see were seen correctly, then all beings would either be liberated from the beginning, or would never be liberated. But it is not so, because defilement and purification exist truly and infallibly. Therefore, one should not rely on merely what worldly people see or do not see as a standard, but should rely on correct reasoning and valid cognition, then the light of wisdom will greatly increase. From 'dryness and growth' etc. up to 'questioning', all that has been said should be understood as that external actions are also momentary. Thus, the meaning of Vasubandhu's commentary, which was extensively explained by the teacher Dharmamati, has been completely and clearly summarized. Second, proving the absence of a self in the individual (Pudgala-nairatmya): It is shown through twelve verses such as 'conditioned phenomena' etc., the particularly difficult points to understand among the four seals of Dharma. Among them, impermanence is shown as two types: impermanence in the sense of 'non-existence' and impermanence in the sense of 'momentary destruction'. In proving momentary impermanence, there are generally fourteen types of reasoning, and specifically, for internal actions, there are fourteen types of reasoning to prove their momentariness; for external actions, about ten types of reasoning are directly explained. After these proofs, the absence of a self in the individual is proven. Although it has already been proven that the five skandhas are momentarily impermanent, thereby establishing the absence of a single individual self, worldly people and non-Buddhists consider the bearer of the five skandhas to be an autonomous 'self', called 'life', 'individual', 'agent', and so on, and believe that the five skandhas are constant and will never cease.
་པར་གསོ་བ་པོ་དང་། རྩལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་ལ་དེ་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་པོའི་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྡེ་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ 2-305a པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཆིང་སུ་ཞིག་གྲོལ། སུ་ཞིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དེའི་ཆེ་ཆུང་ཀྱང་ལུས་དང་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བེམ་པོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་བདག་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། ཡང་རང་དབང་ཅན་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲའོ། །རང་སྡེ་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་དག་གིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་དང་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་འམ་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ 2-305b མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། བདག་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདག་རྫས་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་རུང་གིས་དམིགས་དགོས་ན། དེ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ནི་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི
【現代漢語翻譯】 就像醫生，擁有各種技能，強大，力量之主，眾生之主，名為『力量施予者』所生，因此被稱為『力量所生』和『力量之子』等等，以各種名稱稱呼的主體是存在的，並且被認為是束縛和解脫的基礎。自部有部宗的子部等也認為存在『我』，因為世尊也開示了凡夫和入流果的補特伽羅（梵文：Pudgala，人，有情）等等。如果一個人出現在世間，就能利益和安樂一切世間，就像如來（梵文：Tathāgata，如來）的補特伽羅一樣。因此，一切有情都有『我』，如果沒有『我』，誰會被束縛在輪迴中？誰會解脫？誰會成辦自他利益？誰會進入道？因此，他們認為『我』是存在的。外道們認為『我』的大小與身體相適應。有些人認為是物質，有些人認為是意識，有些人認為是有色，有些人認為是無色等等，有各種各樣的觀點，並且都認為總體的『我』是常恒和唯一的。此外，他們還以自在者和作者等等的臆想，說出各種各樣的遍計所執。自部有部宗的子部等認為『我』作為實有存在，但與蘊既非一也非異，因此不可說是常或無常等等。 因此，爲了揭示與他們的觀點不符之處，應該說，所謂『補特伽羅』和『我』，僅僅是依存於五蘊而假立的名稱而已。考慮到這一點，世尊也隨順世間，以從凡夫到佛的補特伽羅的名稱來開示，但這只是名稱而已，『我』和『補特伽羅』並非實有，也非勝義諦，更非自性有。這樣，通過揭示『我』是假立存在，而非自性實有，就能避免認為僅僅是假立名稱也不允許，以及認為『我』自性存在的兩種過失。如果『我』是實有，那它必須被現量或比量所證知，但由於它不能被這些量所證知，因此可以成立『我』非實有。如何不能被證知呢？『我』的眼等六根和眼識等識，無論哪一個都無法現量證知。其他宗派則認為『我』是眼和眼識等的基礎。
【English Translation】 Like a doctor, possessing various skills, powerful, lord of strength, lord of beings, born from one called 'Giver of Strength,' hence called 'Born of Strength' and 'Son of Strength,' etc., the self, referred to by various names, exists and is considered the basis for bondage and liberation. Sub-sects of the Sautrāntika school also believe in the existence of a 'self,' because the Blessed One has also taught about the Pudgala (Sanskrit: Pudgala, person, sentient being) of ordinary beings and those who have entered the stream, etc. If one person appears in the world, they can benefit and bring happiness to all the world, just like the Pudgala of the Tathāgata (Sanskrit: Tathāgata, Thus-gone). Therefore, all sentient beings have a 'self.' If there were no 'self,' who would be bound in samsara? Who would be liberated? Who would accomplish the benefit of self and others? Who would enter the path? Therefore, they believe that the 'self' exists. The Tirthikas (non-Buddhists) believe that the size of the 'self' corresponds to the body. Some believe it is matter, some believe it is consciousness, some believe it is with form, some believe it is without form, etc., with various views, and all believe that the overall 'self' is permanent and singular. Furthermore, they speak of various imagined constructs with notions of an independent agent and an actor, etc. Sub-sects of the Sautrāntika school believe that the 'self' exists as a real entity, but it is neither one with nor different from the skandhas (aggregates), so it cannot be said to be permanent or impermanent, etc. Therefore, to reveal what is contrary to their views, it should be said that the so-called 'Pudgala' and 'self' are merely names conventionally designated in dependence on the five skandhas. Considering this, the Blessed One also, in accordance with the world, taught using the names of Pudgalas from ordinary beings to Buddhas, but this is just a name. The 'self' and 'Pudgala' are not real, nor are they ultimately true, nor do they exist by their own nature. In this way, by revealing that the 'self' is conventionally existent and not inherently real, one can avoid the faults of thinking that even merely conventional designation is not allowed, and of thinking that the 'self' inherently exists. If the 'self' were real, it would have to be perceived by either direct perception or inference, but since it cannot be perceived by these means, it can be established that the 'self' is not real. How can it not be perceived? Neither the six sense faculties of the 'self,' such as the eye, nor the consciousnesses such as eye-consciousness, can be directly perceived. Other schools believe that the 'self' is the basis of the eye and eye-consciousness, etc.
་དབང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དབང་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་དམིགས་པས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་སོ་ཞེས་བདག་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་དམིགས་པ༷་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ 2-306a ཤེས་པ་ཚད་མས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་ཚིག་ཏུ་ཡང་བདག་ཅེས་མིང་འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།བདག་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བློས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རིགས་མོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློས་བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅིག་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་འདི་ནི་ཉེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྩ་ཉོན་དྲུག་ལས་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་རྒྱས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟག་པར་དང་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དེ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་དང་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 2-306b དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བས་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་བྱང་འཐོབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཟད་པའི་མིག་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞི་མེད་པ་ལ་བཏ
【現代漢語翻譯】 即使五根（眼睛、耳朵、鼻子、舌頭、身體）和五識（眼識、耳識、鼻識、舌識、身識）沒有觀察到，也不能因此就斷定它不存在。正如五根識沒有觀察到的心和心所，被意識所觀察到，因此被認為是存在的一樣。同樣，認為『我』存在的人也認為，因為『我』被意識所觀察到，所以『我』是存在的。世尊（Bhagavan）也說過：『在此生中執著並認為有我』，因為佛陀也說了觀察到『我』。對此，我反駁如下：那些認為『我』存在的人所觀察到的『我』，是顛倒的。將不存在的事物執著為存在，就像將繩子誤認為蛇一樣，這是一種錯覺，而不是意識清楚地看到而觀察到的。世尊並沒有說『我』作為實體存在，並且被有量識所觀察到，而是說，就像無我一樣，觀察到『我』，並通過意識來執著，並在語言上稱之為『我』。 那些主張『我』存在的人說：『對於原本不存在的事物，理智上也不應該去執著。』既然所有眾生的理智都執著于『我』，那麼怎麼能說這種對『我』的執著是顛倒的呢？』如果對『我』的執著不是顛倒的，那就應該沒有過失。然而，這種『我』見（Atma-drishti）的本質是過失，是完全煩惱的本性，並且是所有其他煩惱的根源，因此很明顯它是顛倒的。這種對『我』的執著是六根本煩惱（Kleshas）中，見（Drishti）的分類——薩迦耶見（Satkayadrishti，身見，認為五蘊和合的身體為我）。由此，貪（Raga）等所有煩惱都會增長，並且在這種煩惱的影響下，會形成具有各種痛苦本質的輪迴（Samsara），因此，這種執著是有過失的，所以是對顛倒的執著。 另一些人說：『對『我』的執著雖然具有完全煩惱的性質，但不是顛倒的。』如果不是顛倒的，就不應該是完全煩惱的。凡是完全煩惱的，都是顛倒的，例如執著于常（Nitya，恒常）、凈（Sukha，安樂）。凡是沒有完全煩惱的，就沒有顛倒，例如執著于無常（Anitya，無常）、不凈（Ashubha，不凈）。因此，通過認識顛倒的凈（Shubha，清凈）、樂（Sukha，安樂）、常（Nitya，恒常）、我（Atma，真我），以及通過認識不凈（Ashubha，不凈）、苦（Duhkha，痛苦）、無常（Anitya，無常）、無我（Anatma，非我）的道路來消除過失，可以獲得完全的清凈（Namabhyam），就像由於白內障的過失而產生的顛倒顯現消失後，眼睛恢復無損一樣。』 還有一些主張『我』存在的人說：『你們這些主張人是假有（Pragjnapti-sat）的人，也會在沒有基礎的情況下進行假立。
【English Translation】 Even if the five faculties (eyes, ears, nose, tongue, body) and the five consciousnesses (eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness) do not observe it, it cannot be concluded that it does not exist. Just as the mind and mental factors that are not observed by the five sense consciousnesses are observed by the mind consciousness, and therefore considered to exist. Similarly, those who believe in the existence of 'self' also believe that because 'self' is observed by the mind consciousness, 'self' exists. The Bhagavan (Blessed One) also said: 'In this very life, one clings to and considers there is a self', because the Buddha also spoke of observing 'self'. To this, I retort: The 'self' that those who believe in the existence of 'self' observe is inverted. To cling to something that does not exist as if it exists is a delusion, like mistaking a rope for a snake, and it is not observed because the mind consciousness clearly sees it. The Bhagavan did not say that 'self' exists as a substance and is observed by valid consciousness, but rather that, like no-self, one observes 'self', clings to it through consciousness, and verbally names it 'self'. Those who assert the existence of 'self' say: 'It is not reasonable to cling to something that does not exist from the beginning, even intellectually.' Since the intellect of all sentient beings clings to 'self', how can it be said that this clinging to 'self' is inverted?' If the clinging to 'self' is not inverted, then there should be no fault. However, this 'self' view (Atma-drishti) is by nature a fault, is the very nature of complete affliction, and is the root of all other afflictions, so it is clear that it is inverted. This clinging to 'self' is a division of view (Drishti) among the six root afflictions (Kleshas)—Satkayadrishti (view of the composite body, considering the aggregate of the five skandhas as self). From this, all afflictions such as attachment (Raga) grow, and under the influence of these afflictions, samsara (cyclic existence), which is of the nature of various sufferings, is formed. Therefore, this clinging has faults, so it is an inverted clinging. Others say: 'Although the clinging to 'self' has the nature of complete affliction, it is not inverted.' If it is not inverted, it should not be completely afflicted. Whatever is completely afflicted is inverted, such as clinging to permanence (Nitya), pleasure (Sukha). Whatever is not completely afflicted has no inversion, such as clinging to impermanence (Anitya), impurity (Ashubha). Therefore, by recognizing the inverted purity (Shubha), pleasure (Sukha), permanence (Nitya), self (Atma), and by eliminating faults through the path of recognizing impurity (Ashubha), suffering (Duhkha), impermanence (Anitya), no-self (Anatma), one can attain complete purification (Namabhyam), just as when the inverted appearance caused by the fault of cataracts disappears, the eyes are restored without damage.' Still others who assert the existence of 'self' say: 'You who assert that a person is nominally existent (Pragjnapti-sat) also nominally establish something without a basis.
གས་པ་མི་རིགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་མིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་ཡང་རུང་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ངའམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་གང་དུ་སྨྲ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ལན་དུ། ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྫས་གཞན་ལས་ཐ་དད་དང་། རྫས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་དང་། བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མེད་ 2-307a པ་དང་། གདགས་གཞི་དང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པས་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་དེ་ལས་བདག་འདི་ནི་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གང་ཟག་གམ་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དམ་གཞན་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཉེས་པ་གཉིས་ནི། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། བདག་ཕུང་གཞན་ཡིན་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྫས་ཡོད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔས་ལས་བསགས་པ་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པར་འཛིན་ཡང་སྟོན་པའི་བཀའ་བདག་མེད་པ་ལས་འདས་ཏེ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་བདག་རྫ༷ས་སུ་ཡོ༷ད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་དང་། རྟག་མི་རྟག་ཏུ་བརྗོད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་པ༷འི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོ༷ས་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་བརྗོ༷ད་དགོ༷ས་ཏེ། དགོས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ༷། །ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་ 2-307b དེ་དག་ན་རེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མིན་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་བདག་ནི་ད་དུང་འཁོར་བར་གནས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཕུང་
【現代漢語翻譯】 如果有人問，由於無我，那麼人是如何被假立的呢？回答是：人之所以被假立，並非因為人是實有的，而僅僅是因為對五蘊的執取才假立為人。正如經中所說：『無論是沙門還是婆羅門，凡是執著於我或我的，都只是對這五取蘊執著為我或我的。』如果有人問：這個假立的人，與作為假立基礎的五蘊，是同一還是不同呢？回答是：爲了避免兩種過失，頌詞中說：按照認為人是實有的觀點，人與蘊必須被認為是同一或不同的。因為實有的事物，必然與其他的實有物不同，或者與自身相同。例如，瓶子與布的實體不同，但與瓶子自身的實體相同。對於假立的人來說，沒有獨立於五蘊之外的實體，並且由於只是在假立的基礎和假立者之間存在差別，所以也不是同一的。正如將要解釋的那樣，爲了避免兩種過失，因此不能說『我』與五蘊是同一或不同的。人或『我』與五蘊既非同一，也非不同。兩種過失是：如果蘊與『我』是同一的，那麼五蘊都將變成『我』；如果『我』與蘊是不同的，那麼『我』將變成獨立於蘊之外的實有。如果那樣的話，會有什麼過失呢？如果蘊是『我』，那麼『我』就會像蘊一樣，是多重且無常的；或者蘊也會像『我』一樣，是單一且常恒的。如果與蘊不同，那麼『我』就會被認為是獨立於蘊之外的，並且五蘊所造的業以及所體驗的苦樂果報，將與『我』無關。雖然說『我』的分別說者，即犢子部，認為佛陀是導師，但他們已經超越了導師的教誨，因為他們認為『我』是實有的，對此進行駁斥：如果『我』是實有的，並且不能說與五蘊是同一或不同，也不能說是常恒或無常的，那麼，建立這種觀點的理由或必要性是什麼呢？如果沒有理由或必要性，就不能這樣說。僅僅憑這些話語，是無法成立自己的宗派的。他們辯駁說：『我與蘊不是同一的，因為即使先前的蘊滅亡了，『我』仍然存在於輪迴中。』『我』和蘊... 如果『我』和蘊...
【English Translation】 If someone asks, since there is no self, how is a person imputed? The answer is: a person is imputed not because a person is substantially existent, but merely because of clinging to the five aggregates. As the sutra says: 'Whether it is a śrāmaṇa or a brahmin, whoever clings to 'I' or 'mine' is merely clinging to these five aggregates as 'I' or 'mine'.' If someone asks: is this imputed person the same as or different from the five aggregates that serve as the basis of imputation? The answer is: to avoid two faults, the verse says: according to the view that a person is substantially existent, the person and the aggregates must be considered either the same or different. Because a substantially existent thing must be different from other substantially existent things, or the same as itself. For example, a pot is different from the substance of cloth, but the same as the substance of the pot itself. For an imputed person, there is no substance independent of the five aggregates, and because there is only a difference between the basis of imputation and the imputator, it is not the same either. As will be explained, to avoid two faults, it cannot be said that 'I' is the same as or different from the aggregates. The person or 'I' is neither the same as nor different from the aggregates. The two faults are: if the aggregates and 'I' are the same, then the five aggregates would all become 'I'; if 'I' and the aggregates are different, then 'I' would become a substantially existent entity independent of the aggregates. If that were the case, what faults would there be? If the aggregates are 'I', then 'I' would be multiple and impermanent like the aggregates; or the aggregates would be singular and permanent like 'I'. If different from the aggregates, then 'I' would be considered independent of the aggregates, and the actions performed by the five aggregates and the experience of pleasure and pain would be unrelated to 'I'. Although the Pudgalavada (Personalists), who speak of 'I', consider the Buddha to be the teacher, they have transcended the teacher's teachings because they consider 'I' to be substantially existent, which is refuted: if 'I' is substantially existent, and it cannot be said to be the same as or different from the five aggregates, nor can it be said to be permanent or impermanent, then what is the reason or necessity for establishing this view? If there is no reason or necessity, it cannot be said. Merely with these words, one cannot establish one's own tenet. They argue: 'I and the aggregates are not the same, because even though the previous aggregates have ceased, 'I' still exists in samsara.' 'I' and the aggregates... If 'I' and the aggregates...
ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བསགས་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་བདག་གཅིག་ཡིན་གྱི་བདག་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་འགགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདོད་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཙམ་གྱིས་བསྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ། མེས་བུད་ཤིང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཉིད་མེར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་མེ་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་གཉིས་གཅི༷ག་དང༷་ཐ་དད་གཞ༷ན་དུ༷་བརྗོ༷ད་པ་རུང་བ་མིན་ཞེས་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་འགྲུབ་པའི་དགོ༷ས་པ༷འམ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པ༷ར་ཚིག་ཙམ་དུ་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་པས་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ན། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀ་བུམ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སླར་ཀ་བུམ་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བ་ལྟར། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་སུ་ 2-308a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཕན་ཆད་བདག་ཕུང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་དད་དམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་རང་གི་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཀ་བུམ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་མ་དམིགས་པའི་གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཞན་ཀྱི་མིན་པར་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། བདག་དང་ཕུང་པོའི་རྫས་གཉིས་ཀ་གཞན་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱོན་གོང་བརྗོད་ལས་མི་འདའོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཅིག་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་རང་གིས་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པས་ཁས་ལེན་དངོས་འགལ་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་དགོས་ན་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་རིགས་ཀྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པའི་རྫས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཅིང་། ལུང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདག་ཕུང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་གང་རུང་ཞིག་འབབ་པ་དེ་ནི་བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བར
【現代漢語翻譯】 並非完全相同，因為沒有觀察到蘊（梵文：skandha，五蘊）之外的業的積累者和果報的體驗者。也不是永恒的，因為它在不同的生命階段會發生變化。也不是非恒常的，因為從無始以來到最終，只有一個『我』，沒有多個『我』產生和消滅。因此，爲了作為業果的所依，必須承認一種實體存在的『我』，它與蘊既非一也非異，等等，無法用語言表達。例如，火和木柴不是一體的，因為木柴本身不能進行燃燒的行為，而火也不能進行木柴的行為；但也不是異體的，因為木柴變成火，沒有觀察到與木柴不同的其他火。如果你說：你已經承認了『我』和蘊都是實體存在，因此說它們既非一也非異是不允許的。那麼，這僅僅是毫無意義的空談，沒有任何理由或必要性來支援你自己的意願，這是不合理的。為什麼不合理呢？如果柱子和瓶子都被認為是各自獨立的實體存在，那麼說『柱子不是瓶子』，這句話本身就證明了它們是不同的，因此不能反過來說『柱子也不是瓶子』。同樣，一旦承認了『我』和蘊都是實體存在，就應該承認『我』不是蘊，但說它們既非異也非一，這是沒有必要的，而且會與你自己的承諾完全矛盾，就像說『柱子不是瓶子』一樣。如果你擔心承認它們是異體會導致『沒有觀察到蘊之外的業的作者和果報的體驗者』的過失，因此不承認它們是異體，那麼，承認『我』和蘊這兩個實體不是異體，就會導致前面所說的過失。如果你因為害怕那個過失而不承認它們是一體，那麼，你承認它們是異體，就會立即破壞你所承認的一體性，因此說出與你的承諾相矛盾的話是沒有必要的，而且是非常錯誤的。因此，如果必須承認『我』是實體存在，那麼就應該承認它或者是一體，或者是異體，因為在世間上不存在既非一也非異的實體，而且經典中也沒有這樣說過，邏輯上也無法證明。因此，承認『我』和蘊是一體或異體都會導致某種過失，這是因為『我』不是實體存在，而僅僅是假立的，就像前面所說的那樣。因此，由於承認『我』僅僅是假立的，所以可以避免承認一體和異體所導致的過失。 並非完全相同，因為沒有觀察到五蘊之外的業的積累者和果報的體驗者。也不是永恒的，因為它在不同的生命階段會發生變化。也不是非恒常的，因為從無始以來到最終，只有一個『我』，沒有多個『我』產生和消滅。因此，爲了作為業果的所依，必須承認一種實體存在的『我』，它與五蘊既非一也非異，等等，無法用語言表達。例如，火和木柴不是一體的，因為木柴本身不能進行燃燒的行為，而火也不能進行木柴的行為；但也不是異體的，因為木柴變成火，沒有觀察到與木柴不同的其他火。如果你說：你已經承認了『我』和五蘊都是實體存在，因此說它們既非一也非異是不允許的。那麼，這僅僅是毫無意義的空談，沒有任何理由或必要性來支援你自己的意願，這是不合理的。為什麼不合理呢？如果柱子和瓶子都被認為是各自獨立的實體存在，那麼說『柱子不是瓶子』，這句話本身就證明了它們是不同的，因此不能反過來說『柱子也不是瓶子』。同樣，一旦承認了『我』和五蘊都是實體存在，就應該承認『我』不是五蘊，但說它們既非異也非一，這是沒有必要的，而且會與你自己的承諾完全矛盾，就像說『柱子不是瓶子』一樣。如果你擔心承認它們是異體會導致『沒有觀察到五蘊之外的業的作者和果報的體驗者』的過失，因此不承認它們是異體，那麼，承認『我』和五蘊這兩個實體不是異體，就會導致前面所說的過失。如果你因為害怕那個過失而不承認它們是一體，那麼，你承認它們是異體，就會立即破壞你所承認的一體性，因此說出與你的承諾相矛盾的話是沒有必要的，而且是非常錯誤的。因此，如果必須承認『我』是實體存在，那麼就應該承認它或者是一體，或者是異體，因為在世間上不存在既非一也非異的實體，而且經典中也沒有這樣說過，邏輯上也無法證明。因此，承認『我』和五蘊是一體或異體都會導致某種過失，這是因為『我』不是實體存在，而僅僅是假立的，就像前面所說的那樣。因此，由於承認『我』僅僅是假立的，所以可以避免承認一體和異體所導致的過失。
【English Translation】 It is not exactly the same, because no accumulator of karma and experiencer of fruition other than the skandhas (Sanskrit: skandha, aggregates) is observed. Nor is it permanent, because it changes in different states of existence. Nor is it impermanent, because from beginningless time to the end, there is one 'self', and no multiple 'selves' arise and cease. Therefore, in order to serve as the basis for karma and its results, one must accept a substantially existent 'self' that cannot be expressed as either one with or different from the skandhas, etc. For example, fire and firewood are not one, because firewood alone cannot perform the act of burning, and fire cannot perform the act of firewood; but they are also not different, because firewood turns into fire, and no other different fire is observed apart from it. If you say: You have already admitted that both the 'self' and the skandhas are substantially existent, so it is not permissible to say that they are neither one nor different. Then, this is merely meaningless talk, with no reason or necessity to support your own intention, which is unreasonable. Why is it unreasonable? If both a pillar and a vase are considered to be substantially existent in their own right, then saying 'a pillar is not a vase' proves by that very statement that they are different, so one cannot then say 'a pillar is also not a vase' in any way. Similarly, once it is admitted that both the 'self' and the skandhas are substantially existent, it is reasonable to admit that the 'self' is not the skandhas, but there is no need to say that they are neither different nor other, and it would be completely contradictory to your own commitment, just like saying 'a pillar is not a vase'. If you are concerned about the fault of 'not observing an agent of karma and an experiencer of fruition other than the skandhas' if you admit that they are different, and therefore do not admit that they are other, then admitting that the two substances of the 'self' and the skandhas are not other will lead to the faults mentioned earlier. If you do not admit that they are one because you are afraid of that fault, then by admitting that they are different, you immediately destroy the oneness that you have admitted, so there is no need to say something that contradicts your commitment, and it is a very serious mistake. Therefore, if one must admit that the 'self' is substantially existent, then one should admit that it is either one or different, because there is no substance in the world that is neither one nor different, and it is not stated in the scriptures, nor can it be proven by logic. Therefore, admitting that the 'self' and the skandhas are one or different will lead to some fault, which is due to the fact that the 'self' is not substantially existent, but merely imputed, as stated above. Therefore, by admitting that the 'self' is merely imputed, one can avoid the faults caused by admitting oneness and difference. It is not exactly the same, because no accumulator of karma and experiencer of fruition other than the five aggregates is observed. Nor is it permanent, because it changes in different states of existence. Nor is it impermanent, because from beginningless time to the end, there is one 'self', and no multiple 'selves' arise and cease. Therefore, in order to serve as the basis for karma and its results, one must accept a substantially existent 'self' that cannot be expressed as either one with or different from the five aggregates, etc. For example, fire and firewood are not one, because firewood alone cannot perform the act of burning, and fire cannot perform the act of firewood; but they are also not different, because firewood turns into fire, and no other different fire is observed apart from it. If you say: You have already admitted that both the 'self' and the five aggregates are substantially existent, so it is not permissible to say that they are neither one nor different. Then, this is merely meaningless talk, with no reason or necessity to support your own intention, which is unreasonable. Why is it unreasonable? If both a pillar and a vase are considered to be substantially existent in their own right, then saying 'a pillar is not a vase' proves by that very statement that they are different, so one cannot then say 'a pillar is also not a vase' in any way. Similarly, once it is admitted that both the 'self' and the five aggregates are substantially existent, it is reasonable to admit that the 'self' is not the five aggregates, but there is no need to say that they are neither different nor other, and it would be completely contradictory to your own commitment, just like saying 'a pillar is not a vase'. If you are concerned about the fault of 'not observing an agent of karma and an experiencer of fruition other than the five aggregates' if you admit that they are different, and therefore do not admit that they are other, then admitting that the two substances of the 'self' and the five aggregates are not other will lead to the faults mentioned earlier. If you do not admit that they are one because you are afraid of that fault, then by admitting that they are different, you immediately destroy the oneness that you have admitted, so there is no need to say something that contradicts your commitment, and it is a very serious mistake. Therefore, if one must admit that the 'self' is substantially existent, then one should admit that it is either one or different, because there is no substance in the world that is neither one nor different, and it is not stated in the scriptures, nor can it be proven by logic. Therefore, admitting that the 'self' and the five aggregates are one or different will lead to some fault, which is due to the fact that the 'self' is not substantially existent, but merely imputed, as stated above. Therefore, by admitting that the 'self' is merely imputed, one can avoid the faults caused by admitting oneness and difference.
ྗོད་མི་རུང་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་བདག་རྫས་སུ་འདོད་བཞིན་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་ 2-308b སྨྲས་པ་ནི་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་དང་གཞན་མིན་པ་ཞེས་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ་མེ་སྲེག་ཞིང་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བུད་ཤིང་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྲ་བ་དང་སྤྱད་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་མེད་པར་བུད་ཤིང་རྐྱང་པ་དང་། བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་མེ་ལྕེ་ང་གིས་རྒྱང་རིང་པོར་བཅད་པ་དང་། ལྕགས་དང་རྡོ་བ་གཙུབ་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་མེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། མེ་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཆུས་སྡུད་ཅིང་སས་སྲ་བ་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བའི་ཁམས་ལས་གཙོ་ཆེར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཅིག་པ་དང་གཞན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་དངོས་པོའི་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་དག་གིས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་བཀག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ཡོད་དེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་སྒྲ་ཉན་པ་དང་། དྲི་སྣོམ་པ་དང་། རོ་མྱོང་བ་དང་། རེག་བྱ་ཚོར་བ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་པོ་དེ་བདག་ཡིན་ལ། ལས་དགེ་སྡིག་བྱེད་པ་པོ་དང་། རྣམ་སྨིན་ནམ་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་ལས་གྲོལ་ 2-309a པ་པོའི་བདག་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡོད་རུང་གི། བདག་གིས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་སུ་བདག་དེ་མེད་ན་ལྟ་བ་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ། བདག་གིས་མཐུས་དབང་པོ་སོགས་རྐྱེན་རྣམས་བསྐུལ་ནས་གཟོད་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་བདག་པོའམ་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་མི་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་ཡིད་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་
【現代漢語翻譯】 如果他們不理解這是不可言說的，仍然執著地認為有一個『我』，並且聲稱這是不可言說的，既非一也非異，既非恒常也非無常，那麼這僅僅是自相矛盾的言辭，根本無法建立作為業果之基礎的必要性。以火和木柴為例是不恰當的，因為火和木柴在性質上是不同的：火的性質是燃燒和發熱，而木柴的性質不是發熱和燃燒，而是堅硬並且可以用於各種用途。而且，世人也認為兩者是不同的：沒有火只有木柴，或者沒有木柴只有火舌，兩者相隔遙遠。通過摩擦鐵和石頭等也能產生火。根據論典，火是四大元素之一，而木柴是由元素轉化而來，由水凝聚，由土堅固，主要由風的運動構成。因此，說木柴和火既非一也非異是不對的，因為它們是兩種不同的物質實體。現在駁斥外道自在論者所主張的『我』：外道們說：『我存在，因為有觀看色法者，同樣也有聽聲音者、嗅氣味者、嘗味道者、感受觸覺者和辨別諸法者，這些都是我。』『還有造作善惡業者，體驗異熟果或享受對境者，以及從眾生的束縛——勇氣、塵埃和黑暗三者中解脫者。怎麼能說沒有我呢？』但事實並非如此，即使沒有『我』，觀看者到解脫者之間仍然可以存在，但『我』並不執行觀看等任何行為。為什麼不執行呢？如果『我』不存在，那麼作為感官和對境助緣的『我』，要麼是促成觀看等產生的因素，要麼是『我』通過力量驅動感官等因素，然後才能進行觀看等行為的主人或君主。第一種情況是不成立的，因為如果眼等感官和色等對境這兩個因素存在，那麼依賴於它們，眼識等六識就會產生。不需要其他因素，而且也沒有觀察到由這兩個因素以外的其他因素產生的情況，因此『我』不是產生這些識的因素，因為僅僅依靠這兩個因素就能產生不喪失作意的識。 If they do not understand that it is unspeakable, still clinging to the idea of a 'self', and claiming that it is unspeakable, neither one nor different, neither permanent nor impermanent, then this is merely contradictory language, and it utterly fails to establish the necessity of a basis for karma and its results. It is inappropriate to use the example of fire and firewood, because fire and firewood are different in nature: the nature of fire is to burn and be hot, while the nature of firewood is not to be hot and burn, but to be solid and suitable for various uses. Moreover, people in the world also see the two as different: there is firewood without fire, or flames without firewood, separated by a great distance. Fire can also appear from rubbing iron and stone, etc. According to the scriptures, fire is one of the four elements, while firewood is transformed from the elements, solidified by earth, held together by water, and mainly composed of the element of wind's movement. Therefore, it is not right to say that firewood and fire are neither one nor different, because they are two different material entities. Now, refuting the 'self' asserted by externalist Tirthikas: The Tirthikas say: 'The self exists, because there is a seer of forms, and likewise a hearer of sounds, a smeller of odors, a taster of flavors, a feeler of tactile objects, and a discriminator of dharmas; these are the self.' 'And there is a doer of virtuous and non-virtuous actions, an experiencer of the ripening or an enjoyer of objects, and a liberator from the bonds of beings—courage, dust, and darkness. Why would there be no self?' But this is not so, even without a self, there can still be a seer up to a liberator, but the self does not perform any actions of seeing, etc. How does it not perform them? If the self does not exist, then as a condition for the senses and objects, is the self a factor that causes seeing, etc., to arise, or is it like a master or lord who, through the power of the self, urges the senses and other factors, and then performs seeing, etc.? The first is not the case, because if the two factors of the senses such as the eye and the objects such as forms exist, then relying on them, the six consciousnesses such as eye consciousness arise. No other factor is needed, and no other factor besides these two is observed to cause it, therefore the self is not a factor in the arising of these consciousnesses, because these two alone can generate consciousness that does not lose attention.
【English Translation】 If they do not understand that it is unspeakable, still clinging to the idea of a 'self', and claiming that it is unspeakable, neither one nor different, neither permanent nor impermanent, then this is merely contradictory language, and it utterly fails to establish the necessity of a basis for karma and its results. It is inappropriate to use the example of fire and firewood, because fire and firewood are different in nature: the nature of fire is to burn and be hot, while the nature of firewood is not to be hot and burn, but to be solid and suitable for various uses. Moreover, people in the world also see the two as different: there is firewood without fire, or flames without firewood, separated by a great distance. Fire can also appear from rubbing iron and stone, etc. According to the scriptures, fire is one of the four elements, while firewood is transformed from the elements, solidified by earth, held together by water, and mainly composed of the element of wind's movement. Therefore, it is not right to say that firewood and fire are neither one nor different, because they are two different material entities. Now, refuting the 'self' asserted by externalist Tirthikas: The Tirthikas say: 'The self exists, because there is a seer of forms, and likewise a hearer of sounds, a smeller of odors, a taster of flavors, a feeler of tactile objects, and a discriminator of dharmas; these are the self.' 'And there is a doer of virtuous and non-virtuous actions, an experiencer of the ripening or an enjoyer of objects, and a liberator from the bonds of beings—courage, dust, and darkness. Why would there be no self?' But this is not so, even without a self, there can still be a seer up to a liberator, but the self does not perform any actions of seeing, etc. How does it not perform them? If the self does not exist, then as a condition for the senses and objects, is the self a factor that causes seeing, etc., to arise, or is it like a master or lord who, through the power of the self, urges the senses and other factors, and then performs seeing, etc.? The first is not the case, because if the two factors of the senses such as the eye and the objects such as forms exist, then relying on them, the six consciousnesses such as eye consciousness arise. No other factor is needed, and no other factor besides these two is observed to cause it, therefore the self is not a factor in the arising of these consciousnesses, because these two alone can generate consciousness that does not lose attention.
ནུས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་བདག་མི་དགོས་པས་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གིས་མེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆུ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པ་སོགས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་པོ་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལྟ་བ་པོ་སོགས་དང་གྲོལ་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་ནས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་མཐུས་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་དགུར་དབང་བྱེད་པའི་ 2-309b མཐུ་དང་ལྡན་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་རྙེད་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་བྱེད་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་རིགས་ན་ཡང་། བདེ་བ་མི་ཉམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་པས་བདག་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་འདོད་པའམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བདག་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་བདག་དེའི་ལས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །མིག་དབང་གི་གཟུགས་དྭང་བ་མིག་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་སོགས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ན། བདག་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཚད་མས་དམིགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཕུང་པོའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྣུན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་སོ། །སྐྱོན་ 2-310a གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་གཟིགས་དགོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་གཟིགས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གཟི
【現代漢語翻譯】 因為能力不需要其他的因素作為主宰，所以那樣的因素是沒有意義的。例如，木柴生火不需要水一樣。因此，觀色者是眼識等等，直到解脫者之間，各種識都被稱為觀者等等。『我』從觀者到解脫者之間不會改變，因為沒有發現『我』不是識，觀者等等和解脫者沒有被指定。 第二，如果說觀看等行為是根、境、識三者聚合的結果，也是因為『我』的力量，如果沒有『我』，就不會這樣。如果『我』是那樣隨心所欲、擁有力量、自在的主宰，那麼獲得快樂就不會變成無常，而應該永遠快樂。不想要的痛苦也永遠不會發生。但是，沒有不失去快樂和不產生痛苦的眾生，所以要知道『我』不是自在的。感官和對境的相遇也是由業力所致，產生各種想要和不想要的結果，並且由於因緣聚合而產生各種苦樂，而不是因為『我』的意願或加持。因此，要理解『我』從觀者到解脫者之間是不會改變的。認為『我』存在還有其他的過失。如果『我』作為實體存在，那麼就必須證明『我』的業和『我』的特徵是這樣的。例如，眼根和眼識的業是觀看色法，眼根的特徵是清澈，眼識的特徵是了知藍色等等。必須說『我』的業和特徵是這樣的。但是，『我』不是實體，就像石女的兒子和兔子的角一樣，無法用量來衡量。因此，無法正確地說出『我』的業和特徵。如果將蘊的業和特徵說成是『我』的法，那就是顛倒的惡見，會受到成百上千的理證的駁斥，因此會有自討苦吃的過失。還有其他的過失。如果補特伽羅（梵文：Pudgala，人）的『我』存在，那麼佛陀應該看到它，因為佛陀通達一切所知。如果認為佛陀看到了補特伽羅的『我』，所以佛陀說了凡夫的補特伽羅和聖者的補特伽羅，那麼那樣的意義已經在前面說過了。佛陀並沒有看到補特伽羅的『我』作為實體存在。
【English Translation】 Because ability does not require other factors as a master, such factors are meaningless. For example, just as firewood does not require water to generate fire. Therefore, the one who sees form is eye consciousness, etc. Until the liberator, various consciousnesses are referred to as the seer, etc. The 'self' does not change from the seer to the liberator, because the 'self' that is not consciousness itself, the seer, etc., and the liberator are not designated. Secondly, if viewing and so on are the result of the aggregation of object, faculty, and consciousness, and that is also due to the power of the 'self', and if there is no 'self', it would not be so. If the 'self' is such a master who is free to do as he pleases, possesses power, and is independent, then the attainment of happiness would not become impermanent, but should always be happy. Unwanted suffering should never occur. However, there is no sentient being who does not lose happiness and does not experience suffering, so it should be known that the 'self' is not independent. The encounter of the senses and objects also occurs in various ways, desired and undesired, due to the power of karma, and various kinds of happiness and suffering arise due to the aggregation of conditions, not because of the desire or blessing of the 'self'. Therefore, it should be understood that the 'self' does not change from the seer to the liberator. There are other faults in asserting the existence of a self. If the self exists as a substance, then it must be proven that the action and characteristics of that self are such and such. For example, the action of the eye faculty and eye consciousness is to see form. The characteristic of the eye faculty is clarity, and eye consciousness is knowing blue, etc. It must be said that the action and characteristics of the self are such. However, since the self does not exist as a substance, it cannot be measured by valid cognition, like the son of a barren woman or the horns of a rabbit. Therefore, it is not possible to correctly state its action and characteristics. To state the action and characteristics of the aggregates as its dharma is a perverse view, subject to hundreds of refutations by reasoning, and therefore there is the fault of taking on trouble oneself. There are other faults as well. If the self of a person (Sanskrit: Pudgala) exists, then the Buddha should see it, because the Buddha has comprehended all knowable things. If it is thought that the Buddha saw the self of a person, and therefore the Buddha spoke of the person of an ordinary being and the person of a noble being, then the meaning of that has already been explained above. The Buddha did not see the self of a person as existing substantially.
གས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྨྲ་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ནི་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དང་པོའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉིས་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ། ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུམ་ལ་ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་ཞེས་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་ལ་བདག་གཉིས་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ 2-310b ཡོད་པར་གཟིགས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལས་མ་འཕགས་པས། ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་དེས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་དེས་ལྟ་བར་འདོད་ནས་མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའམ། འབད་པ་དང་བཅས་ནས་ལྟ་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདག་དེ་ཡི་བྱེད་པ་འབད་པ་མེད་པར་རང་འབྱུང་བ་མིན་ཞིང་། བྱེད་པ་མིག་འབྱེད་ནས་བལྟ་བ་དང་། རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་པ་སོགས་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་ཡང་མིན་ཏེ་ལྟ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བདག་བྱེད་པ་པོ་མིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡིན་པ་མི་འཐད་ལ། རང་བྱུང་རྒྱུ་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་ན། རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་ 2-311a བུ་རྣམས་ན
【現代漢語翻譯】 如果說『我』是真實存在的，那麼就會損害三種圓滿菩提。三種圓滿菩提是：甚深現證菩提、不共現證菩提和超世間現證菩提。通達法無我是第一種。通達人無我是第二種，因為它與外道不共。像這樣通達二無我，世間人沒有，所以稱為超世間現證菩提。或者，通達無有遍計所執，他法唯是世俗假名安立，圓成實性寂滅，依次對應甚深、不共、超世間的現證菩提。實際上，通達二無我是世間凡夫的智慧無法證悟的，只有佛才能通達併爲所化眾生開示。如果佛認為『我』是存在的，那就沒有超越世間凡夫的見解，因此就不能成為甚深、不共、超世間，這樣就會損害三種圓滿菩提。認為『我』是實有的還有其他過失。如果『我』是實有的，並且能進行看和聽等活動，那麼『我』想要看的時候，是不需要睜眼等努力就能看到，還是需要努力才能看到呢？這兩種情況都不合理，因為下面會講到有三種過失。看等活動不是『我』不需要努力就能自然產生的，也不是睜眼看、豎耳聽等努力的結果，因為看是依靠根和境，由識產生的，『我』並沒有看和聽等活動。 上面解釋了，如果看等活動不是『我』所為而是自然產生的，那麼『我』就不是作者，因為是自然產生的。看等活動是偶爾發生的，所以是無常的，因此是有因的，不可能是無因自然產生的。如果是無因自然產生的，那麼活動就應該是恒常的，但這與現量相違。如果活動是無因而產生的，那麼無因而產生的果
【English Translation】 If it is said that 'self' is truly existent, then it will harm the three perfect Bodhis (圓滿菩提, yuánmǎn pútí, perfect enlightenment). The three perfect Bodhis are: profound manifest perfect Bodhi, unique manifest perfect Bodhi, and transcendent manifest perfect Bodhi. Understanding the selflessness of phenomena is the first. Understanding the selflessness of persons is the second, because it is not shared with non-Buddhists. Understanding the two selflessnesses in this way is not possessed by worldly people, so it is called transcendent manifest perfect Bodhi. Alternatively, understanding the absence of the completely imputed, the existence of other-powered as conventional designations, and the quiescence of the perfectly established nature, are sequentially associated with the three manifest perfect Bodhis of profound, unique, and transcendent. In reality, understanding the two selflessnesses cannot be realized by the wisdom of worldly people, but only by the Buddha, who then teaches it to those to be tamed. If the Buddha saw the 'self' as existent, then it would not surpass the views of worldly people, and therefore it would not become profound, unique, or transcendent, thus harming the three perfect Bodhis. Another fault of assuming the 'self' to be substantially existent is that if the 'self' is substantially existent and performs activities such as seeing and hearing, then when the 'self' wants to see, does it see without effort such as opening the eyes, or does it see with effort? Neither of these is reasonable, because there are three faults that will be explained below. Activities such as seeing are not spontaneously produced by the 'self' without effort, nor are they caused by efforts such as opening the eyes to see and turning the ears to listen, because seeing is done by consciousness relying on the senses and objects, and the 'self' does not have activities such as seeing and hearing. The above explains that if activities such as seeing are not done by the 'self' but arise naturally, then the 'self' is not the agent, because it arises naturally. Activities such as seeing are occasional, so they are impermanent, and therefore have a cause, and cannot be causeless and natural. If they were causeless and natural, then the activities would be constant, but this contradicts direct perception. If activities arise without a cause, then the results that arise without a cause
ི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བདག་དེ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་ཉན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ། བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞིག་དེ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་པའམ། བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྐྱེན་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རུང་སྟེ། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ན། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཚོགས་ཤིང་མིག་གིས་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དགོས་ན་ཡང་། མ་བལྟས་མ་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ན་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པོ་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་དེ། རྟག་མི་རྟག་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་མ་ 2-311b ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བདག་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་པ་འདུག་ཀྱང་། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་ན་བདེ་བར་སྣང་ངོ་། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས། ལུང་གི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རང་སྡེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ངོར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་གསུངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་། དམ་པའི་དོན་དུའམ་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་རིང་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལྔ་ལས་བརྩམ་པའི་ལྔ་ཕྲུག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། བདག་ཏུ་བལྟས་ན་ཉེས་པར་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཡོད་ན། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ
【現代漢語翻譯】 因為一切作用的產生不依賴於『我』，所以一切作用必須同時產生，並且必須始終持續進行。因此，諸如『看』之類的作用，不可能不經過努力而自然產生。『我』也不是『看』和『聽』等作用的條件，為什麼呢？『我』的作用是恒常的，那麼『看』和『聽』等的條件也是恒常的嗎？或者，『我』的作用是不恒常的，那麼它就是條件嗎？或者，既非恒常也非不恒常的作用是條件嗎？ 第一種情況是不成立的。如果『我』的恒常作用是『看』等的條件，那麼『我』的恒常作用始終如一地存在，因此『看』等的條件也恒常存在。即使感官和對境沒有聚集，即使眼睛沒有進行觀看等活動之前，也應該存在『看』的作用者。然而，在沒有觀看和聽聞等之前，並沒有『看』和『聽』的作用，因此『我』的恒常作用不能作為『看』等的條件。 如果像第二種情況那樣，『我』的不恒常作用是『看』等作用的條件，那麼這個作用不是恒常存在的，因為前一個作用已經消失了，所以是不恒常的。因此，作用者『我』也將變得不恒常，因為存在作用和不作用的不同狀態。 『我』的作用既非恒常也非不恒常的第三種情況也是完全不可能的，因為恒常和不恒常是相互矛盾的，如果不是其中一個，就必然是另一個，兩者之間不可能有第三種情況。 這裡雖然討論了『我』是恒常還是不恒常，但如果討論『我』的作用是恒常還是不恒常，似乎更容易理解。 以上是用具有現量和比量 प्रमाण (pramāṇa, pramāṇa, 量)的理證來證明無我。下面是用聖言量 आगम (āgama, āgama, 阿笈摩)來證明，這是針對自宗主張有『我』的人所說的。例如，薄伽梵 भगवन् (bhagavan, bhagavan, 世尊)說一切法無我，從哪裡說的呢？從宣說四法印中說的，即『一切法無我』。 同樣，在聲聞乘的經部中，名為『究竟空性』的經典中也說：『在勝義諦 परमार्थ (paramārtha, paramārtha, 勝義)中，一切法皆是空性』。 此外，在聲聞乘的長部經典中，從五蘊開始，在講述五蘊的場合中說：『如果執著於我，就會出現五種過患』。如果存在善惡之業，就會體驗到苦樂的異熟果 विपक (vipāka, vipāka, 異熟)。
【English Translation】 Since all actions arise without depending on 'self', all actions must occur simultaneously, and must always be constantly engaged. Therefore, actions such as 'seeing' cannot arise spontaneously without effort. 'Self' is also not the condition for actions such as 'seeing' and 'hearing'. Why? Is the action of 'self' constant, so the conditions for 'seeing' and 'hearing' are also constant? Or, is the action of 'self' impermanent, so that is the condition? Or, is the action that is neither constant nor impermanent the condition? The first case is not valid. If the constant action of 'self' is the condition for 'seeing' etc., then the constant action of 'self' always remains the same, so the conditions for 'seeing' etc. also remain constant. Even if the senses and objects are not gathered, even before the eyes have performed the act of seeing etc., there should be an agent of 'seeing'. However, before not seeing and not hearing etc., there is no action of seeing and hearing etc., so the constant action of 'self' cannot be the condition for 'seeing' etc. If, as in the second case, the impermanent action of 'self' is the condition for performing 'seeing' etc., then that action is not constantly present, because the previous action has disappeared, so it is impermanent. Therefore, the agent 'self' will also become impermanent, because there are different states of acting and not acting. The third case, where the action of 'self' is neither constant nor impermanent, is also completely impossible, because constant and impermanent are contradictory. If it is not one, it must be the other, and there cannot be a third case between the two. Although it is discussed here whether 'self' is constant or impermanent, it seems easier to understand if it is discussed whether the action of 'self' is constant or impermanent. The above is the proof of no-self using reasoning with valid cognition of perception and inference. The following is the proof using scriptural authority, which is spoken to those of our own school who claim to have a 'self'. For example, the Blessed One said that all phenomena are without self. From where did he say it? From the teaching of the four seals of Dharma, that is, 'all phenomena are without self'. Similarly, in the Sutra Pitaka of the Hearers, in the scripture called 'Ultimate Emptiness', it is also said: 'In the ultimate sense, all phenomena are emptiness'. Furthermore, in the long Agama of the Hearers, starting from the five aggregates, in the context of explaining the five aggregates, it is said: 'If one clings to self, five faults will occur'. If there are virtuous and non-virtuous actions, one will experience the ripening of happiness and suffering.
་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་འདི་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་ན་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་དམིགས་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ 2-312a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པའི་དོན་ལ་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་པོའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཁྱད་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་གཉིས་པའོ། །ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ། མྱང་འདས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ནི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་དེ་དང་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་བསྒོམ་པས་མི་དད་མི་གནས་མི་མོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉེས་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་པའོ། །གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས། ཀུན་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་ཁུར་ 2-312b བོར་པའི་གང་ཟག་དང་། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོ་ཅི་སྟེ་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའམ་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཀུན་བྱང་གཉིས་ལ་དང་པོ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དག་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོར་གང་ཟག་གི་མིང་ངམ་ཐ་སྙད་དག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་
【現代漢語翻譯】 雖然存在，但除了以十二緣起的規律在輪迴中產生和進入的法之名相之外，沒有捨棄這個蘊而取另一個蘊的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）。因此，執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有是錯誤的說法，這與佛陀的教誨相違背。認為我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和命（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是五種過患，如果承認補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有，那麼對於無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和我所（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的意義，就會執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和命（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思），這是第一個過患。 與外道沒有區別，就像外道認為我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）存在一樣，認為補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有與此外道沒有區別，這是第二個過患。進入歧途，涅槃和解脫的道路是不恒常、痛苦、空性、無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的修習，而執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）不是解脫的道路，而是進入輪迴和惡趣的道路，因此是進入歧途，這是第三個過患。 他們的心不會融入空性，空性是無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和我所（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思），而執著于補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有與此相違背，因此他們的心不會融入空性，不聽聞、不思考、不修習，不相信、不住留、不傾向，這是第四個過患。他們的聖法不會完全清凈，執著于補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有的人，無法通過聖法，即見道和修道，斷除煩惱，現證涅槃，這是第五個過患。 那些說補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有的人說：'世尊在經藏中說了全知補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、知者補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、負重補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、信隨補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、法隨補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）等等，說了非常多的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱。如果補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）不是實有，為何要說這麼多的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）呢？如此說來，補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是實有的。' 如此說，說了各種各樣的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱，並不是說補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是實有的，而是爲了容易瞭解和區分或斷除染污和清凈的狀態，以及容易瞭解兩者最初的進入和其延續的差別，所以用補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱或名相來分別指示。
【English Translation】 Although it exists, apart from the designation of Dharma that arises and enters into Samsara through the principle of the twelve links of dependent origination, there is no 'person' (Pudgala) who abandons this aggregate and takes another. Therefore, to fixate on the idea that 'I' (Atman) substantially exists is a mistaken view, and it contradicts the teachings of the Buddha. The five faults are considering 'I' and 'life' as real. If one asserts that the 'person' (Pudgala) substantially exists, then regarding the meaning of 'no-self' (Anatta) and 'mine,' one will cling to 'I' and 'life,' which is the first fault. There is no difference from the non-Buddhists. Just as the non-Buddhists believe that 'I' exists, there is no difference between this and viewing the 'person' (Pudgala) as substantially existent, which is the second fault. Entering the wrong path means that the path to Nirvana and liberation is to meditate on impermanence, suffering, emptiness, and 'no-self' (Anatta). However, clinging to 'I' and 'person' (Pudgala) is not the path to liberation but entering the path to Samsara and the lower realms, thus entering the wrong path, which is the third fault. Their minds will not engage with emptiness. Emptiness is 'no-self' (Anatta) and 'not-self,' but those who view the 'person' (Pudgala) as substantially existent are incompatible with this, so their minds will not engage with emptiness. They do not listen, do not think, do not meditate, do not believe, do not abide, and do not incline, which is the fourth fault. Their noble Dharmas will not be completely purified. Those who view the 'person' (Pudgala) as substantially existent cannot abandon their afflictions and realize Nirvana through the noble Dharma, which is the path of seeing and the path of cultivation, which is the fifth fault. Those who say that the 'person' (Pudgala) substantially exists say: 'The Bhagavan (Blessed One) has spoken in the Sutras of the 'person' who knows all, the 'person' who knows, the 'person' who carries the burden, the 'person' who follows faith, the 'person' who follows the Dharma, and so on. He has spoken of a great many kinds of 'persons' (Pudgala). If the 'person' (Pudgala) is not substantially existent, why did he speak of so many 'persons' (Pudgala)? Because he spoke in this way, the 'person' (Pudgala) is substantially existent.' To say this, the various kinds of 'persons' (Pudgala) that were spoken of do not mean that the 'person' (Pudgala) is substantially existent. Rather, it is to easily understand and differentiate or cut off the states of defilement and purification, and to easily understand the differences between the initial entry into both defilement and purification and their continuation. Therefore, these are separately indicated by the names or designations of 'persons' (Pudgala).
ཡིན་གྱི་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་པའི་མིང་གིས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ལས་ཀུན་ཉོན་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་བྱང་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། ཀུན་ཉོན་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ཡོད་དེ་ཀུན་ཉོན་ཆུང་ངུ་ལ་ 2-313a གནས་པ་དང་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དང་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། གང་ཟག་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་ཅེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྣམ་བྱང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་གི་ས་ལམ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་དང་། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་རུང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པའི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་དང་། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། དབང་པོ་རྣོ་མི་རྣོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་དང་། ལམ་གྱིས་འགོག་པ་ཐོབ་ནས་ཁུར་བོར་བའི་གང་ཟག་དང་། ཚོགས་ལམ་སོགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དང་། མོས་སྤྱོད་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་དག་གི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཆོས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་མིང་ 2-313b དེས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཚིག་དེས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་བདག་དེ་ཉིད་དག་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཅེས་དམིགས་ཤིང་བསྒོམས་ན་བདག་མཐོང་ནས་ཐར་པར་འགྱུར་བས་བདག་གོམས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གོམས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར
【現代漢語翻譯】 確實如此，那個和那個的人並非存在於其他事物之中。那麼，『人』這個名稱是如何安立的呢？當五蘊相續與煩惱之法相應時，便以『具有煩惱之人』之名，輕易理解其當下狀態的所有法，除此之外，並非宣說在與煩惱相應的五蘊相續之法外，另有一個作為實體的煩惱者。同樣，對於具有清凈之法者，稱為具有清凈之人；而安住于煩惱相續者，也有多種差別，即安住于小、中、大煩惱的差別。因此，稱『此人為小貪者』，同樣，以中等和大貪之名來稱呼。同樣，以嗔恨等煩惱的差別，如此宣說『那個和那個的人』。同樣，根據安住于小、中、大清凈的程度，稱『獲得小道之人』等等。對於完全行善或作惡者，稱『斷絕於那個和那個方向之人』。同樣，有進入煩惱和清凈之人，以及具有和不具有這些之人，還有根器敏銳與否，以及揹負痛苦和集諦之重擔之人，以及通過道獲得止息並放下重擔之人，還有安住于資糧道等之人，以及勝解行、凡夫、聲聞、獨覺、菩薩、佛陀，以及他們內部的差別，如入於四果和獲得初地等。如果不通過各種各樣的人的名稱來闡釋，就無法區分那個和那個法的差別。因此，要知道，以與主要為識蘊的五蘊相續的差別，即區分不同特性的法的名稱相關聯的人的名稱來指代等等。因此，如果世尊以各種各樣的人的名稱來顯示，而這些名稱顯示了人是實有存在的，那麼這些話語就會增長我見。但實際上不需要增長我見，因為一切眾生本來就具有我見。即使我見從無始以來就存在，但如果爲了清凈那個『我』而執著並修習『我』，那麼通過見到『我』就能獲得解脫，因此爲了習慣於『我』而顯示人是實有存在也是不合理的，因為習慣於『我』是無始以來的事情。 如果世尊以各種各樣的人的名稱來顯示，而這些名稱顯示了人是實有存在的，那麼這些話語就會增長我見。但實際上不需要增長我見，因為一切眾生本來就具有我見。即使我見從無始以來就存在，但如果爲了清凈那個『我』而執著並修習『我』，那麼通過見到『我』就能獲得解脫，因此爲了習慣於『我』而顯示人是實有存在也是不合理的，因為習慣於『我』是無始以來的事情。
【English Translation】 Indeed, that and that person do not exist as separate entities. How is the name 'person' then designated? When the continuum of the five aggregates is associated with defiled dharmas, it is easily understood by the name 'defiled person' that all the dharmas that are in that state are easily understood, but apart from those dharmas of the continuum of the aggregates associated with defilements, it is not asserted that there is another defiled person as a substance. Similarly, one who possesses pure dharmas is called a pure person, and there are also many distinctions for one who abides in the continuum of defilements, such as the distinction of abiding in small, medium, and large defilements. Therefore, this person is called 'one with small attachment,' and similarly, they are referred to by the terms medium and large. Likewise, by the distinctions of defilements such as hatred, it is shown as 'that and that person.' Similarly, depending on whether one abides in small, medium, or large purity, one is called 'a person who has attained a small path,' and so on. One who engages exclusively in either virtue or non-virtue is called 'a person who is cut off in that and that direction.' Similarly, there are persons who engage in defilement and purification, persons who possess and do not possess them, those with sharp or dull faculties, persons who carry the burden of suffering and its origin, persons who have attained cessation through the path and have abandoned the burden, persons who abide on the path of accumulation, etc., and practitioners of faith, ordinary beings, hearers, solitary realizers, bodhisattvas, buddhas, and the distinctions within them, such as those who have entered the four fruits and those who have attained the first ground, etc. If the distinctions of those and those dharmas are not distinguished by the various categories of persons, then it should be understood that the name of a person is related to the name of a dharma that distinguishes the different characteristics of the continuum of the five aggregates, which are mainly consciousness, etc. Thus, if the Blessed One showed the various categories of persons, and that name showed that the person exists as a substance, then that statement would generate the view of self. But the view of self does not need to be generated, because all sentient beings inherently possess the view of self. Even though the view of self has existed since beginningless time, if one focuses on and meditates on 'self' for the sake of purifying that self, then one will see the self and become liberated. Therefore, it is not the case that the person is shown to exist as a substance for the sake of becoming accustomed to the self, because becoming accustomed to the self is something that has existed since beginningless time.
་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྙེད་དུ་གོམས་ཀྱང་དེས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ནི་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་མི་རུང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་ལྟ་དེས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་ཐར་པའམ། བསྐྱེད་བྱ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀག་པར་མཛད་པ་ཞིག་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་གཉིས་ལས་འདའ་བ་མེད་པས། གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་ཟག་གམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ནས་ལམ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་མ་ 2-314a རྟོགས་བར་དུ་སུ་ཡང་མི་ཐར་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སུས་ཀྱང་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། བཀག་པ་མེད་པའི་བདག་དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སུ་ཡང་ལྡོག་མི་སྲིད་ཅིང་། ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བར་ཟོ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ནམ་ཡང་དེ་ལས་ཐར་པ་མེད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པས་དེའི་གསུང་རབ་ལས་གང་ཟག་གམ་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་ 2-314b པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའ
【現代漢語翻譯】 即使外道們如此習慣於（有我），但這不僅不會讓他們解脫，而且是束縛于輪迴的根源。因此，世尊以『補特伽羅』（藏語：གང་ཟག་，梵語：Pudgala，梵文羅馬擬音：Pudgala，漢語字面意思：人）之名來指示，不可能是爲了讓人執著于實有的『我』，或修習『我』。既然沒有必要，為何要說『補特伽羅』是實有的呢？如果執著于『我』是佛陀要眾生生起的，那麼執著于『我』會毫不費力地解脫一切，或者如果不是要生起的，而是佛陀要阻止的，那麼執著于『我』的人就無法解脫。二者必居其一。如果『補特伽羅』或『我』確實是實有的，那麼所有如此執著的眾生都不會迷惑，從一開始就無需在道上努力就能解脫。然而，在未證悟無我之前，無人能解脫。因此，執著于實有的『我』是一種顛倒的束縛，應該被阻止，而不是被建立和生起。如果『我』是自性存在的，那麼任何人也無法通過理性的方式來否定它。既然『我』無法被否定，那麼任何人都不可能從執著于『我』中解脫。只要有『我』的執著，就會對『我』和『我所』產生貪戀，對他人產生嗔恨等煩惱，而沒有辦法阻止這些煩惱。在煩惱的驅使下造業，就會像水車一樣在三界輪迴中永恒地流轉，永遠無法從中解脫。因此，如來不可能說『補特伽羅』是實有的。佛陀的教導是指出離輪迴的方法，因此，通過觀見的門徑，開示二無我，這是超越所有世俗和外道觀點的根本。因此，要知道，在佛經中，絕不可能以任何方式開示『補特伽羅』或『我』是實有的。 本章的結尾是：像這樣，從知慚有愧到宣說『補特伽羅』無我之間，菩提薩埵們始終具備與菩提分法相應的功德，他們既不捨棄自身的利益和圓滿的證悟，也通過引導眾生安住于這樣的捨棄和證悟等方式，來成辦他人的利益。 《大乘經莊嚴論》中，第十九品，與菩提分法相應之品，到此圓滿。 正如道路被建立，它也同樣會被完成。
【English Translation】 Even if non-Buddhists are accustomed to it to such an extent, it not only does not lead to liberation but is the very root of being bound in samsara. Therefore, it is not permissible for the Blessed One to indicate with the name of 'Pudgala' (Tibetan: གང་ཟག་, Sanskrit: Pudgala, Romanized Sanskrit: Pudgala, literal meaning: person) for the sake of viewing the self as substantially existent or meditating on the self. Since there is no need, why would one say that 'Pudgala' is substantially existent? If clinging to the self is something that the Buddha wants sentient beings to generate, then clinging to the self would effortlessly liberate everything, or if it is not to be generated but is something that the Buddha has forbidden, then there is no liberation for those who cling to the self. There is no escaping these two possibilities. If a 'Pudgala' or 'self' is necessarily something that exists substantially, then all sentient beings who view it in that way would be unerring, and from the beginning, they would be liberated without having to strive on the path. However, since no one is liberated until they realize selflessness, viewing the self as substantially existent is a reversed bond, so it should be refuted and not established or generated. If the self is something that exists by its own nature, then no one can refute it through the path of reasoning. Since the self cannot be refuted, no one can possibly turn away from clinging to the self. As long as there is clinging to the self, there is no way to prevent attachment to the side of clinging to the self and what belongs to the self, and hatred towards the side of others, and so on, all the afflictions. Under the power of afflictions, one accumulates karma and constantly revolves in the three realms of samsara like a stream of water, and there is never any liberation from it. Therefore, it is never possible that the words of the Thus-Gone One would indicate that 'Pudgala' is substantially existent. The Buddha's teachings show the method of liberation from samsara, so through the gate of view, the root that is superior to all worldly and non-Buddhist views is the teaching of the two selflessnesses. Therefore, one should know that in the scriptures of the Buddha, it is in no way possible that 'Pudgala' or the self is shown to be substantially existent. The conclusion of the chapter is: In this way, from being ashamed and conscientious to explaining the selflessness of 'Pudgala', Bodhisattvas, who are always endowed with those qualities of cultivating the dharmas that are in accordance with the aspects of enlightenment, do not abandon their own benefit and perfect realization, and they also accomplish the benefit of others by guiding sentient beings to abide in such abandonment and realization, and so on. Thus concludes the nineteenth chapter, 'In Accordance with the Aspects of Enlightenment,' from The Ornament of the Great Vehicle Sutras. Just as the path is established, so it will be accomplished.
ི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-274a ལ་དད་པས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་མེད་པར་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་དད་པའི་ཆོས་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་དྲན་པས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་གཟོན་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སྐབས་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོའི་གཞི་འམ་གནས་སམ་དམིགས་པ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོས་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཐེག་
【現代漢語翻譯】 禪定波羅蜜多圓滿后，獲得心的自在，從而能夠隨心所欲地獲得神通。獲得智慧和佛法自在，是依靠智慧波羅蜜多圓滿的力量成就的。獲得佛法是爲了修行，即獲得佛法是爲了證悟，最終是爲了成就究竟的功德，如佛陀的十力、四無畏和十八不共法等。因此，依靠四神足，爲了成就六種證悟。 說五根 第四，解釋五根：信根、精進根、念根、定根和慧根。其中，『信』是指對業和業果的產生真實不虛等道理深信不疑的信心；對三寶的功德心生歡喜的信心；以及爲了獲得涅槃和修持聖道，看到能夠如此修持而生起的希求心三種信心。或者，對四法生起信心：相信業果不虛，即使付出生命也不作惡；對菩薩行生起信心，不希求其他乘；對緣起性空、無我、三解脫門的自性甚深空性生起信心，從而摧毀一切觀點的習氣；以及對佛陀的廣大功德，如十力和四無畏等生起信心，從而毫無懷疑地修持這些功德。如《無盡意經》所說，這四種信心稱為信根。以信根所信之法，以精進根而修持，具有四正勤的自性，是為精進根。以精進根所修之法，以念根而不忘失，獲得四念住是爲念根。獲得四禪和四無色定的等持，並且以念根不放逸，恒常一心專注於此，是為定根。以定根一心專注于諸法，了知其自相和共相，或者了知四聖諦，是為慧根。如是總的解釋之後，此處解釋五根的所依、處所或所緣境：信根的所緣境或所依是菩提，即
【English Translation】 After the perfection of Dhyana Paramita (meditative absorption), one gains mastery over the mind, thereby attaining the power to manifest miracles at will. The mastery over wisdom and Dharma (teachings) is achieved through the power of the complete perfection of Prajna Paramita (wisdom). Obtaining the Dharma is for the sake of practice, that is, obtaining the Dharma is for the sake of realization, ultimately to accomplish the ultimate qualities, such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities. Therefore, relying on the four legs of miraculous power, it is for the sake of accomplishing the six types of realization. Explanation of the Five Roots Fourth, explaining the five roots: the root of faith, similarly, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of Samadhi (concentration), and the root of wisdom. Among these, 'faith' refers to the unwavering belief in the truthfulness of the arising of actions and their consequences; the faith that arises from rejoicing in the qualities of the Three Jewels; and the aspiration that arises from seeing the possibility of attaining Nirvana and practicing the Noble Path, and thus striving to achieve them. Alternatively, having faith in four aspects: believing in the existence of cause and effect, and thus not committing evil even at the cost of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; having faith in the profound emptiness of dependent origination, selflessness, and the nature of the three doors of liberation, thereby destroying the latent tendencies of all views; and having faith in all the vast qualities of the Buddha, such as the ten powers and four fearlessnesses, thereby practicing them without doubt or hesitation. As stated in the 'Inexhaustible Intelligence Sutra,' these four types of faith are called the root of faith. The Dharma in which one has faith is practiced with the root of diligence, possessing the nature of the four right exertions, which is the root of diligence. The Dharma practiced with diligence is not forgotten with mindfulness, and obtaining the four establishments of mindfulness is the root of mindfulness. Obtaining the meditative absorption of the four Dhyanas and the four formless absorptions, and constantly focusing the mind one-pointedly on the Dharma without negligence due to the root of mindfulness, is the root of Samadhi. Knowing the self-characteristics and general characteristics of the Dharmas focused on one-pointedly with the root of Samadhi, or knowing the four Noble Truths, is the root of wisdom. Having explained it generally, here, the object, place, or focus of the five roots is explained: the object or basis of the root of faith is Bodhi (enlightenment), that is,
པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ས་དང་པོའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དེ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་ 2-274b ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཚིག་གིས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ས་དང་པོའི་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་པོའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དད་སོགས་ཀྱི་གཞི་འམ་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྔ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན་རྣམ་བྱང་གི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཞེས་སུ་བཞག་སྟེ། དད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་དྲན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞི་གནས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལྔས་རང་བཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའང་ངོ་། ། 說五力 ལྔ་པ་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས། དྲན་པའི་སྟོབས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་སྟོབས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་མཐུས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་དག་ 2-275a གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཕགས་པའི་ས་དངོས་སུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཡང་། མཐོང་སྤང་ལས་མ་གྲོལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སས་བསྡུས་པའོ། །དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོབས་ལྔ་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བརྗེད་ངས་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིས་བརྫི་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དག་ཉམ་ཆུང་བས་གཉེན་པོ་དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཚུར་མི་ཚུགས་ཤིང་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་དད་སོགས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། 說七菩提分 དྲུག་པ་བ
【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是大菩薩的無盡智慧之果？就是以初地的無二智慧為目標，想著『我將因此而獲得它』。以精進力為首，以地和波羅蜜多的特徵為目標，通過卓越的戒律和卓越的智慧來實踐菩薩的行為，並通過精進來完成這些行為。以念力為首，如實憶持聽聞的大乘佛法，如何聽聞，如何受持，如何以言辭詳盡闡述，不忘失地憶持。以信樂行之三摩地為首，想著如何獲得初地的殊勝寂止。以智慧力為首，想著如何獲得初地的殊勝觀，無分別智。因此，菩提等等是信等的基礎或目標，應當了知。為什麼稱這五者為『力』呢？因為它們在成就一切清凈之義時具有主導作用，所以稱為『力』。信仰主導菩提，精進主導菩薩行，念力主導大乘佛法，三摩地主導寂止，智慧主導殊勝觀的成就。或者說，五力也能成就自他之利。 宣說五力 第五，宣說五力：信力、精進力、念力、三摩地力、智慧力。當各自的違品無法摧毀它們時，才稱為『力』。信樂行位的這五力，憑藉其力量進入聖者的初地。這些力量逐漸增長，引導進入真實的聖者之地，但由於尚未脫離見道所斷之煩惱，所以仍屬於凡夫位。 什麼是力和力的區別？五力雖然是世間的，但只要不信、懈怠、遺忘、散亂、愚昧能夠摧毀和阻礙它們，就稱為『力』。當違品變得微弱，對治品——信等五者無法被摧毀和阻礙時，信等五者本身就稱為『力』。 宣說七菩提分
【English Translation】 So, what is the inexhaustible wisdom fruit of the great Bodhisattva? It is to aim at the non-dual wisdom of the first ground, thinking, 'I will attain it through this.' Taking diligence as the lead, aiming at the characteristics of the ground and pāramitā (波羅蜜多，Paramita，perfection)，practicing the conduct of the Bodhisattva through excellent discipline and excellent wisdom, and accomplishing these actions through diligence. Taking mindfulness as the lead, truly remembering the Mahāyāna (大乘，Mahāyāna，Great Vehicle) Dharma (佛法，Dharma，teachings) as it was heard, how it was heard, how it was received, and how it was explained in detail with words, remembering it without forgetting. Taking the samādhi (三摩地，Samādhi，concentration) of faith practice as the lead, thinking about how to attain the excellent śamatha (寂止，Śamatha，calm abiding) of the first ground. Taking wisdom as the lead, thinking about how to attain the excellent vipaśyanā (觀，Vipaśyanā，insight)，non-conceptual wisdom of the first ground. Therefore, bodhi (菩提，bodhi，enlightenment) and so on are the basis or goal of faith and so on, and should be understood. Why are these five called 'powers'? Because they have a leading role in accomplishing all the meanings of purification, they are called 'powers.' Faith leads bodhi, diligence leads the conduct of the Bodhisattva, mindfulness leads the Mahāyāna Dharma, samādhi leads śamatha, and wisdom leads the accomplishment of vipaśyanā. Or rather, the five powers can also accomplish the benefit of oneself and others. Explanation of the Five Powers Fifth, explaining the five powers: the power of faith, the power of diligence, the power of mindfulness, the power of samādhi, and the power of wisdom. When their respective opposing factors cannot destroy them, they are called 'powers.' These five powers of the faith practice stage, through their strength, enter the first ground of the noble ones. These powers gradually increase, leading to the real ground of the noble ones, but because they have not yet been freed from the afflictions to be abandoned by the path of seeing, they are still included in the position of ordinary beings. What is the difference between power and force? Although the five powers are worldly, as long as disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, and the ignorance of distorted wisdom can destroy and hinder them, they are called 'force.' When the opposing factors become weak, and the antidotes—the five of faith and so on—cannot be destroyed and hindered, then the five of faith and so on themselves are called 'powers.' Explanation of the Seven Bodhi Factors
ྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ་ནི་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་ཤིང་མྱོང་བས་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་གསལ་བའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྤང་བྱའི་ཆོས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་དང་། བླང་བྱའི་ཆོས་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ 2-275b པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ནས་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་དེ་ལའང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བས། ལུས་ལས་སུ་རུང་བས་ཟོ་མདོག་བདེ་ཞིང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་རླབས་དང་རྙོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་ངང་གིས་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་བདུན་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི། གང་གིས་དུས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མིང་མ་ཐོབ་ལ། འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པའི་སར་ཞུགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དྲན་པ་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་སུ་རྣམ་ 2-276a པར་བཞག་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་སོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་ས
【現代漢語翻譯】 關於七覺支的解釋是：念覺支，同樣地，還有擇法、精進、喜、輕安、定、舍覺支這七種。念屬於止的方面，通過修習和體驗三十七道品而顯現，使它們清晰地留在心中而不忘記。擇法是智慧，屬於觀的方面，在見道時，能夠清楚地分辨出所應斷除的煩惱之法和所應修習的清凈之法，不混淆它們的特徵。精進是爲了獲得更殊勝的功德，並且斷除那些阻礙獲得這些功德的過患。喜是當菩薩在一地時，直接證悟法界，遠離了見道所斷的障礙，從而身心產生極大的喜悅。因此，這一地也被命名為極喜地。輕安是身心遠離了不調柔的狀態，身體變得堪能，姿勢舒適；心變得堪能，能無礙地專注于所緣。定是心一境性地專注於法界真如。舍是捨棄了沉沒和掉舉的所有過患，就像清澈的海洋沒有波浪和渾濁一樣，自然地安住不動。在這七者中，擇法、精進和喜三種屬於觀的方面。輕安、定和舍三種屬於止的方面。念屬於兩者，因為它普遍存在。像這樣的七覺支，從何時開始安立？通過什麼認知來安立？這七者本身是如何安立的？以及這七者如何安立為五支？有這四種方式。首先，在資糧道和加行道時，雖然有念和智慧等，但沒有獲得覺支的名稱。只有進入聖位，到達無過失的境界，獲得初地時，存在於相續中的念等才被安立為覺支。第二，之所以說這些是覺支，是因為它們是能獲得具有覺支的真如的直接證悟，因此念等也被安立為它的支分。並且與集起之法... 並且與集起之法相應。
【English Translation】 The explanation of the seven branches of enlightenment (bodhyaṅga) is as follows: mindfulness as a branch of enlightenment, and similarly, discrimination of dharma, diligence, joy, tranquility, concentration, and equanimity as the seven branches of enlightenment. Mindfulness belongs to the aspect of calm abiding (śamatha), and through cultivating and experiencing the thirty-seven factors conducive to enlightenment, they are manifested, remaining clear in the mind without being forgotten. Discrimination of dharma is wisdom (prajñā), belonging to the aspect of insight (vipaśyanā). At the time of the path of seeing (darśanamārga), one can clearly distinguish between the afflictive aspects of phenomena to be abandoned and the pure aspects of phenomena to be adopted, without confusing their characteristics. Diligence is to acquire superior qualities and to abandon the faults that hinder the attainment of such qualities. Joy is when a Bodhisattva on the first bhūmi directly realizes the dharmadhātu (realm of dharma), being separated from the obscurations to be abandoned by the path of seeing, and thus supreme joy arises in body and mind. Therefore, that bhūmi is also named 'Extremely Joyful' (pramuditā). Tranquility is when the body and mind are free from the state of being unworkable, the body becomes workable, the posture comfortable; the mind becomes workable, able to engage without obstruction in the object of focus. Concentration is the one-pointedness of mind focused on the suchness of the dharmadhātu. Equanimity is having abandoned all faults of dullness and agitation, like a clear ocean without waves and turbidity, naturally abiding without wavering. Among these seven, discrimination of dharma, diligence, and joy belong to the aspect of insight. Tranquility, concentration, and equanimity belong to the aspect of calm abiding. Mindfulness belongs to both, because it is all-pervasive. These seven branches of enlightenment, from what time are they established? Through what knowledge are they established? How are these seven themselves established? And how are these seven established as five limbs? There are these four ways. First, in the stages of accumulation and preparation, although there are mindfulness and wisdom, etc., they have not obtained the name of branches of enlightenment. Only when entering the noble state, reaching the faultless state, and obtaining the first bhūmi, are the mindfulness, etc., existing in the continuum established as branches of enlightenment. Second, the reason for saying that these are branches of enlightenment is that they are the means to obtain the direct realization of the suchness that possesses the branches of enlightenment, therefore mindfulness, etc., are also established as its limbs. And corresponding to the phenomena of arising... And corresponding to the phenomena of arising.
ེམས་ཅན་ཀུན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་གིས་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་ཁྱད་མེད་པར་ཁོང་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར། གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པ་མངོན་དུ་ 2-276b རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ལྷའི་བཟོ་བོས་བྱས་པའི་ལྷ་རྫས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་མུ་ཁྱུད་ལེགས་པར་བཀྲ་བ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཏེ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་དང་མཁར་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པར་ཙམ་ནས་བསུ་ཞིང་འབངས་སུ་མཆི་སྟེ་སྔར་དམངས་སུ་མ་ཕབ་ཅིང་མ་རྒྱལ་བའི་ས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་རི་བོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་གཟུགས་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་འོས་ཤིང་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་སྔོ་བསང་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པའི་སྤུ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཅང་ཤེས་པ་ཐོ་རེངས་ཁྱེའུ་སུས་ཟ་བའི་ཡུན་ཚོད་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འཁོར་ཏེ་སླར་ལྡོག་ནུས་པའི་བཞོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲ
【現代漢語翻譯】 由於有情眾生從根本上就證悟到，自性本凈、無生的法性與本初的圓滿正覺是平等一味的，所以在那個時候，就顯現出生起超離世間的勝義菩提心。這也是因為證悟到諸法無我，從而證悟到諸法平等性；證悟到有情或補特伽羅無我，從而證悟到有情平等性。 或者說，在等持中，像虛空一般通達法與補特伽羅無我，從而證悟到諸法的平等性；在後得位中，通達『我』是什麼，一切有情也就是什麼；一切有情是什麼，『我』也就是什麼。就像我息滅自己的痛苦一樣，我也要息滅一切有情的痛苦。』這樣，通過通達自他無別，從而了知一切有情平等性。 第三，詳細解釋這七寶是什麼：例如，轉輪王擁有作為王政之根本的七寶。同樣，對於證悟本初無生之菩提的菩薩來說，也安立了七種菩提之根本。當轉輪王出現在世間時，憑藉他的福德力，由天匠製造、由天物所成的輪寶出現，此輪寶具有千輻，輪廓精美。它像第二個太陽一樣升到空中，轉輪王率領軍隊也隨之在空中飛行。當到達各個地方的城堡和要塞時，當地的小國王們會前來迎接並歸順。因此，輪寶能使之前未被征服的所有土地都臣服於轉輪王。 同樣，像寶就像從雪山升到空中的大象，外形和力量都非常圓滿，肢體都非常完美，適合偉大的國王，並且非常馴服，能夠摧毀所有外道的軍隊。馬寶，顏色像孔雀頸部的羽毛一樣美麗，外形圓滿。駿馬具有超凡的速度，能在極短的時間內環繞四大海，並能返回。珍寶寶珠能滿足所有需求，由琉璃製成。
【English Translation】 Because sentient beings realize from the very beginning that the nature of phenomena, which is pure in essence and unborn, is equal to the original perfect enlightenment, at that time, the ultimate Bodhicitta (enlightenment mind) that transcends the world arises manifestly. This is also because realizing the selflessness of phenomena, one realizes the equality of phenomena; realizing the selflessness of sentient beings or individuals, one realizes the equality of sentient beings. Alternatively, in meditative equipoise, one understands the selflessness of phenomena and individuals like the expanse of the sky, thereby realizing the equality of all phenomena; in the post-meditation state, one understands that 'what 'I' am, all sentient beings are also that; what all sentient beings are, 'I' am also that. Just as I pacify my own suffering, I must also pacify the suffering of all sentient beings.' In this way, by understanding the inseparability of self and others, one knows the equality of all sentient beings. Third, explaining in detail what these seven treasures are: For example, a Chakravartin (universal monarch) possesses the seven treasures as the foundation of his kingdom. Similarly, for a Bodhisattva who realizes the enlightenment that is unborn from the beginning, seven limbs of enlightenment are also established. When a Chakravartin appears in the world, through the power of his merit, a wheel treasure made by divine craftsmen from divine materials appears, this wheel treasure has a thousand spokes and a beautiful outline. It rises into the sky like a second sun, and the Chakravartin leads his army to fly in the sky as well. When they arrive at various local castles and fortresses, the local small kings come to greet them and submit. Therefore, the wheel treasure can subdue all the lands that were previously unconquered. Similarly, the elephant treasure is like an elephant rising from the snow mountains into the sky, with perfect form and strength, all limbs are perfect, suitable for a great king, and very tame, able to destroy all the armies of other factions. The horse treasure, the color is as beautiful as the feathers of a peacock's neck, and the appearance is perfect. The steed has extraordinary speed, can circle the four great seas in a very short time, and can return. The jewel treasure fulfills all needs and is made of lapis lazuli.
ུབ་པ་ཁ་དོག་མཐོན་མཐིང་དབྱིབས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མཚན་མོར་ཡང་ཉི་མ་ 2-277a བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ནུས་པ་ཚ་བའི་དུས་སུ་བསིལ་བ་དང་གྲང་བའི་དུས་སུ་དྲོ་བའི་འོད་འབྱིན་པ། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ། སྐམ་པ་དང་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་དུ་ཡང་ཆུ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འབྱིན་པ་སོགས་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གཟུགས་བཟང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་མི་གཡེམ་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང་བདག་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་ཡིད་འཛིན་པ། ཚུལ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དང་ལུས་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཀྱི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་། བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་སོགས་ཡིད་དུ་གང་འོང་བའི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་པ་ཙམ་གྱིས་ནོར་རྫས་ཅི་འདོད་པ་འབྱུང་བས་ནོར་མང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ། རྒྱལ་པོས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ། ནང་གི་གཉེར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངའ་བའོ། །ཀུན་མགོན་ནམ་བློན་པོའམ་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཔའ་བརྟན་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དཔུང་གི་བཀོད་པ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ཚར་བཅད་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞེད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དཔེ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ 2-277b སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ། ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་རྒྱལ་བ་དེ་ལས་ས་དང་པོ་དེའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་ཤེས་ཤིང་དེའི་སྒྲིབ་པ་མཐོང་སྤང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཕས་རྒོལ་གྱི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་པ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་དེ་ཁོ་ན
【現代漢語翻譯】 那匹顏色深藍、外形美觀的馬，在夜晚像太陽一樣，能夠照亮一由旬的範圍，在炎熱時散發涼意，在寒冷時散發暖光。僅僅是觸控，就能平息所有的疾病。即使在乾旱和悲傷的荒野中，也能涌出美好的水流，總而言之，它具備成辦一切事情的圓滿能力。 王妃寶，是容貌端莊秀麗的女子，僅僅是看到她就能心生歡喜，不與其他男子茍合，煩惱稀少，對主人極其恭敬，心悅誠服。以美好的行為舉止吸引所有人的心，從口中和身上散發出天神的香氣，擁有涼爽和溫暖等令人愉悅的觸感，總而言之，她具備所有的美德。 居家寶，只需伸出手，就能獲得任何想要的財物，如同財神多聞天王一般。能夠完美地執行國王的所有命令，是所有內務管理者的傑出典範。 統領或大臣或將軍寶，具備英勇、堅毅和圓滿的力量，能夠壓制敵方。精通軍隊的部署，能夠及時進退，善於輔助和懲罰，能夠毫不費力地完成國王的意願和壓制敵方，並且能夠按照命令執行。 如同這些比喻一樣，當菩薩獲得初地時，對於之前在勝解行地（指資糧道和加行道）上，尚未現量證知的知識，或者尚未克服現量證知的障礙，爲了在初地時現量證知並克服見道所斷的障礙，之前在勝解行地所修習的法，不會遺忘的憶念，就像普遍行使權力的輪王所擁有的珍寶輪，能夠戰勝一切土地一樣。 這位初地菩薩的辨別諸法智慧，能夠摧毀對法和補特伽羅（人）的二種我執的執著，就像大象寶能夠摧毀所有敵對的力量一樣。 這位初地菩薩的精進，爲了迅速證悟和成就所有殊勝的功德，就像馬寶能夠迅速到達任何想去的地方一樣。 當獲得初地時，只有那唯一的...
【English Translation】 That horse of deep blue color and beautiful appearance, like the sun at night, is able to illuminate an area of one yojana, emitting coolness in hot weather and warmth in cold weather. Just touching it can pacify all diseases. Even in arid and sorrowful wildernesses, it can bring forth good streams of water. In short, it possesses the perfect power to accomplish all things. The queen jewel is a woman of excellent and beautiful appearance, who brings joy just by being seen, does not commit adultery with other men, has few afflictions, is extremely respectful to her master, and is sincerely devoted. She captivates everyone's heart with her virtuous conduct, emits the fragrance of the gods from her mouth and body, and possesses excellent qualities of touch that are pleasing, such as coolness and warmth. In short, she possesses all virtues. The householder jewel, with just a stretch of the hand, can obtain any desired wealth, like the wealth god Vaishravana. He is able to perfectly execute all the king's commands and is an outstanding example of all internal managers. The general, minister, or commander jewel possesses bravery, steadfastness, and perfect strength, enabling him to subdue the enemy. He is skilled in the deployment of troops, able to advance and retreat in a timely manner, adept at assisting and punishing, able to effortlessly fulfill the king's wishes and subdue the enemy, and able to act according to orders. Just as these examples illustrate, when a Bodhisattva attains the first bhumi, with respect to the knowledge that was not directly realized in the stage of adhimukti-carya (referring to the stages of accumulation and preparation), or the obstacles to direct realization that have not been overcome, in order to directly realize and overcome the obstacles to be abandoned on the path of seeing at the time of the first bhumi, the mindfulness that does not forget the dharmas practiced in the stage of adhimukti-carya is like the precious wheel of a universal monarch, which overcomes all lands. The wisdom that discriminates dharmas of this first bhumi Bodhisattva is able to destroy all attachments to the two self-grasps of dharmas and persons, just as the elephant jewel is able to destroy all opposing forces. The diligence of this first bhumi Bodhisattva, in order to quickly realize and accomplish all the extraordinary qualities such as abhijna (supernormal knowledges), is like the horse jewel that quickly goes to any desired place. When the first bhumi is attained, only that one...
་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དགའ་བས་ལུས་དང་སེམས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ་ཐར་པའི་ཕྱིར་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གཏན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེའི་རེག་བྱས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ 2-278a ལག་ལས། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་པོས་ཅི་བཞེད་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་ཞུམ་རྒོད་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་རྣལ་དུ་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། རང་གིས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་ས་འོག་མ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་ལའང་མི་གནས་པར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་མཆོག་གི་གནས་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། གནས་པས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣང་། དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནི་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་དཔུང་གི་ཚོགས་བཞི་པོ་བསྡུས་ཏེ། གཞོམ་ཞིང་བསྐྲད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ 2-278b བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་ཞིང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ། གང་དུ་འཚེ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བསྡུ་བ་དང་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་བླང་བྱ་ལེན་པ་དང་དོར་བྱ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །གང་དུ་འཚེ་བ་མེད་པར་བག་ཕབ་སྟེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པའམ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡན་ལག
【現代漢語翻譯】 由於親身證悟，超越世間的殊勝佛法景象得以極大增長，身心恒常充滿喜悅，因此，喜悅猶如珍寶的光芒驅散黑暗。 初地菩薩于解脫道中，從一切見道與修道所斷之障徹底解脫，或為獲得解脫，通過對身心難以調伏之處進行徹底調伏，從而獲得安樂，這猶如珍寶妃子的觸碰使轉輪王生起喜悅。 由正定菩提之支分，諸如神通等功德以及一切所思之愿皆如意成就，因此，猶如珍寶家主能圓滿成就國王的一切所需之財。 由舍菩提之支分，此初地菩薩於一切時分，以無有身心之沉沒與掉舉、貪戀與嗔恨等煩惱及近煩惱之自性，如其所愿安住，並且隨後獲得清凈世間智，以行利益有情之事，並使自己獲得尚未獲得的更高地的功德，捨棄尚未捨棄的過患，並且捨棄下地，于等持中以無分別智安住于無所住，故殊勝菩薩恒常安住。 或者說，于殊勝聖者之住處恒常安住。如《智穩疏》所說：『以安住故，恒常殊勝。』如是，舍猶如珍寶將領聚集四兵，驅逐應驅逐者，聚集應聚集者，安住于無有損害之處，如同調伏、驅逐他方軍隊一般，清凈世間智取應取者，舍應舍者。如同無有損害而安住一般，無分別智安住於一切所緣皆寂滅之處。 具有如是功德之菩薩，猶如轉輪王般，能入于或掌控這些功德，並且恒常被如七政寶般的七菩提分所圍繞並具足。 第四支分。
【English Translation】 Because of personally realizing it, the great appearance of Dharma that transcends the world is greatly increased, and the body and mind are always filled with joy. Therefore, joy is like the light of a precious jewel dispelling darkness. The first Bhumi Bodhisattva, in the path of liberation, is completely liberated from all obscurations to be abandoned by seeing and meditation, or to attain liberation, by thoroughly subduing the unmanageable aspects of body and mind, thereby attaining bliss, just as the touch of a precious queen causes joy to arise in a Chakravartin king. From the limb of right Samadhi Bodhi, virtues such as Abhijna and all the thoughts and wishes are fulfilled as desired, so it is like a precious householder who can perfectly accomplish all the wealth that the king desires. From the limb of equanimity Bodhi, this first Bhumi Bodhisattva, at all times, abides as he wishes with the nature of being without afflictions and near afflictions such as sinking and excitement, attachment and aversion in the mind, and then obtains pure worldly wisdom to do the work of benefiting sentient beings, and to enable himself to obtain the qualities of the higher Bhumis that have not yet been obtained, to abandon the faults that have not yet been abandoned, and also to abandon the lower Bhumis, and in Samadhi, to abide without abiding in anything with non-discriminating wisdom, so the supreme Bodhisattva always abides. Or, he always abides in the abode of the supreme Arya. As it is said in the 'Commentary of Stable Intellect': 'Because of abiding, it is always supreme.' Thus, equanimity is like a precious general who gathers the fourfold army, expels those who should be expelled, gathers those who should be gathered, and abides in a place where there is no harm, just as subduing and expelling the army of the other side, pure worldly wisdom takes what should be taken and abandons what should be abandoned. Like abiding without harm, non-discriminating wisdom abides in the place where all objects are completely pacified. A Bodhisattva with such qualities is like a Chakravartin, who can enter or control these qualities, and is always surrounded and endowed with the seven limbs of enlightenment, like the seven precious royal possessions. The fourth limb.
་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་བསྡུ་བ་འདིས་ཡན་ལག་ཅེས་པའི་དོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་ཡང་ཡང་དྲན་ཞིང་གོམས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དེ་ལས་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་ 2-279a འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་རང་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དྲན་བརྩོན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་ཡིད་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞི་གང་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། ། 八聖道分 བདུན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་ལམ་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་པའོ། ། 2-279b ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རྟོག་ཅིང་དེ་འདོད་པ་དང་། འདོད་འདུན་དང་གནོད་སེམས་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་རྟོག་པ་ནི།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅིང་ངག་གིས་ཉེས་པ་རྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཕྲ་མ་དང་ངག་འཁྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། ལུས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 將七覺支歸納為五根，這也解釋了『支』的含義。擇法覺支是自性支，因為它是證悟菩提自性的本性。念覺支是處所支，因為先前通過信解行位的修習，對諸法不忘失，反覆憶念並習慣，最終在最殊勝的法位時，由憶念產生擇法等一切覺支。精進覺支是決定出離支，因為憑藉精進的力量，超越信解行位，在初地必定現前。初地時的憶念和精進，是信解行位憶念和精進究竟的果。喜覺支是獲得初地時，證悟法界所產生的利益之支，因為由此在心中生起特殊的歡喜。輕安、禪定、舍三種是無煩惱支，身心得到輕安，遠離煩惱障和所知障的處所，即是使煩惱不生起之處，或無煩惱之處。禪定是安住於何處而使煩惱不生起，即安住于禪定時，能消除掉舉、掉舉等近分的煩惱。舍是無煩惱的自性，因為安住于舍的狀態時，沒有任何煩惱。 八聖道分 第七，八聖道分是：正見是聖道；同樣，正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定也是聖道。其中，正見是在見道時，以擇法覺慧現量證悟人法二無我的法界平等性，並緣此而修習。以正見為因而生起出離三界的因，即對增上戒、增上心、增上慧進行思惟，並希求它們，以及沒有貪慾、嗔恚等煩惱的思惟，是為正思惟。如實通達正見和正思惟后，爲了利益其他眾生而宣說，口語上遠離妄語、惡語、離間語和綺語等過失，是為正語。身體方面
【English Translation】 Reducing the seven factors of enlightenment to five roots also explains the meaning of 'factor'. Discrimination of Dharma (chos rab rnam 'byed) is the self-nature factor, because it is the nature of realizing the self-nature of Bodhi. Mindfulness (dran pa) is the place factor, because previously through the practice of faith and conduct, one does not forget the Dharmas, repeatedly remembers and becomes accustomed to them, and ultimately at the time of the most supreme Dharma, from that mindfulness, all factors such as discrimination of Dharma arise. Effort (brtson 'grus) is the definitely emerging factor, because by the power of effort, one transcends the stage of faith and conduct and definitely emerges into the first ground. The mindfulness and effort of the first ground at its own time are the mindfulness and effort of the ultimate fruit of faith and conduct. Joy (dga' ba) is the factor of the benefit of realizing the Dharmadhatu at the time of attaining the first ground, because due to this, a special joy arises in the mind. Pliancy (shin sbyangs), Samadhi (ting 'dzin), and Equanimity (btang snyoms), the three aspects, are the non-affliction factor, because the body and mind become extremely pliant, and being separated from the negative tendencies of the obscurations of affliction and knowledge is what makes affliction not arise, or the place of non-affliction. Samadhi is where one abides and makes affliction not arise, that is, at the time of abiding in Samadhi, it eliminates the near afflictions such as sinking and excitement. Equanimity is the self-nature of non-affliction, because when one abides calmly in equanimity, there is no affliction whatsoever. The Noble Eightfold Path Seventh, the Noble Eightfold Path is: Right View is the Noble Path; similarly, Right Thought, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness, and Right Samadhi are also the Noble Path. Among them, Right View is, at the Path of Seeing, the wisdom of discriminating Dharma that directly realizes the equality of Dharmadhatu of the non-self of persons and phenomena, and cultivates by focusing on that. Right Thought is the cause of arising from the three realms due to Right View, that is, thinking about and desiring the superior morality, mind, and wisdom, and the thought without afflictions such as greed and hatred. Right Speech is speaking to benefit other sentient beings after truly understanding Right View and Right Thought, and verbally abandoning faults such as lying, harsh words, divisive speech, and idle talk. In terms of body
ི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཁ་གསག་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་རྟོག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ 2-280a བ་དང་རྟོག་པ་རྩོལ་བ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལྷག་མཐོང་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་འཁོར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དངོས་དང་དྲན་པ་ཞི་གནས་དེའི་འཁོར་རོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གིས་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མིང་ཚིག་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་གཙུག་ལག་ཏུ་བྱས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་བཞག་པ་དེ་ཡི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་དོན་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ 2-280b གྱི་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དྲན
【現代漢語翻譯】 通過戒除殺生等三種罪過，進入解脫之道，是正業邊際（正確的行為）。捨棄虛偽諂媚等一切邪命（不正當的生計），是正命（正確的生計）。 依靠正見和正思，以及正命、正業等四者，爲了斷除二障而精進修持聖道，是正精進（正確的努力）。 對於已經理解的法義，不忘失且清晰地顯現在心中，是正念（正確的憶念）。 將心專注於法界真如，一心不亂，是正定（正確的禪定）。 這八支道在行為時，應當安住于正語、正業和正命三者之中；在內心安住于禪定時，應當修習止觀。 其中，正見、正思和正精進三者屬於觀的一方，正見本身就是觀，而正思和正精進則是觀的眷屬。正定和正念屬於止的一方，正定是止本身，而正念則是止的眷屬。 以上對八正道的解釋，在接下來的兩頌中進行了闡述：在獲得初地之後，直到二地乃至更高，修習八支聖道，是通過《法界差別般若波羅蜜多》的菩提分，如實地證悟二無我，從而證悟和修習法界本身，這就是正見，即通過正見如實地理解真如。 將所理解的真如，以『就是這樣』的方式進行確立，是正思。如何進行確立呢？用名、句、字所表達的，作為經典的依據，例如經部等，就是所確立的法，因為它們闡述了真如的意義。 因此，如實地理解所確立的法義，並向他人闡釋，以及通過不顛倒地辨析所確立的教義而進入，就是正思。 語、業、命三種行為完全清凈，並在無數劫中依止正精進，是爲了對治所知障而進行的修習，同樣，正念也是如此。
【English Translation】 By abandoning the three faults such as killing, and entering the path of liberation, is Right Action (correct behavior). Abandoning all wrong livelihoods such as hypocrisy and flattery, is Right Livelihood (correct livelihood). Relying on Right View and Right Thought, as well as Right Livelihood, Right Action, etc., in order to eliminate the two obscurations, diligently practicing the Noble Path is Right Effort (correct effort). For the Dharma meanings that have been understood, not forgetting and clearly appearing in the mind, is Right Mindfulness (correct recollection). Focusing the mind on the Dharmadhatu Suchness, with one-pointed concentration, is Right Samadhi (correct concentration). These eightfold paths, when acting, should abide in Right Speech, Right Action, and Right Livelihood; when the mind abides in Samadhi, one should practice Shamatha and Vipassana. Among them, Right View, Right Thought, and Right Effort belong to the side of Vipassana, Right View itself is Vipassana, while Right Thought and Right Effort are the retinue of Vipassana. Right Samadhi and Right Mindfulness belong to the side of Shamatha, Right Samadhi is Shamatha itself, and Right Mindfulness is the retinue of Shamatha. The above explanation of the Eightfold Noble Path is elaborated in the following two verses: After attaining the first Bhumi, up to the second Bhumi and beyond, practicing the Eightfold Noble Path, through the Bodhipakshika of the Dharmadhatu-Vishesha-Prajnaparamita, truly realizing the two selflessnesses, thereby realizing and practicing the Dharmadhatu itself, this is Right View, that is, through Right View, truly understanding Suchness. Establishing the understood Suchness in the manner of 'it is like this' is Right Thought. How to establish it? Using names, sentences, and words to express, as the basis of scriptures, such as the Sutra Pitaka, etc., is the established Dharma, because they explain the meaning of Suchness. Therefore, truly understanding the meaning of the established Dharma, and explaining it to others, and entering through the non-inverted analysis of the established teachings, is Right Thought. The three actions of speech, action, and livelihood are completely purified, and relying on Right Effort for countless eons, is the practice to counteract the obscuration of knowledge, and so is Right Mindfulness.
་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ལམ་དེའི་སྒྲིབ་པ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་མཐུའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་གནས་པ་སོགས་སོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་། ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ 2-281a ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀུན་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ནི་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཆ་གཅིག་དང་ཞེས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ཆ་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་ལ་ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་བས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་ཆ་གཅིག་པའོ། །ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་ཆ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་ཏེ་དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱི་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ས་བདུན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བདུན་པའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བ
【現代漢語翻譯】 此外，禪定是克服道路障礙的對治法。當修習止觀之道時，如果出現昏沉或掉舉的障礙，如前所述，通過正念的力量，可以清晰地認識到止的相、執著的相和舍的相，從而消除這些障礙。此外，如《功德品》等處所說的六神通等殊勝功德，也是克服障礙的對治法。接下來是區分止觀的三頌：『真實安住』等。真實安住是指依靠無漏的色界四禪，因為沒有心之外的法，所以專注于唯心，一心安住於心，這就是止。依靠此止，如實了知一切法的真實義，不顛倒地辨別諸法，這就是觀。如此，簡要地闡述了大乘止觀的體性。闡述止觀的差別是：止觀二者普遍適用於一切功德的成就和修習，即修習菩提分法，希求獲得禪定和三摩地，以及希求獲得神通等，這些都不可或缺，因此稱為普遍適用，一切修習的根本就是這二者。『一部分』是指修習無色界四空定時，止的部分較多，觀的部分較少，因此稱為一部分。色界初禪、二禪、三禪，觀的部分較多，止的部分較少，因此也稱為一部分。『非一部分』是指止觀雙運，沒有多寡之分，因此非一部分，即修習色界第四禪時。以信解行修習止觀，被認為是獲得初地的因。初地時的止觀稱為勝解止觀，因為此時能證悟普遍周遍的法界。二地到六地的止觀稱為出離止觀，因為逐漸捨棄一切相，並在七地時必定出離於無相。七地時的止觀稱為無相止觀。
【English Translation】 Furthermore, meditation is cultivated as the antidote to the obscurations of the path. When cultivating the path of tranquility and insight, if dullness or excitement arise as obstacles to that path, then, as mentioned above, through the power of mindfulness, those obscurations are clarified by recognizing the signs of tranquility, the signs of grasping, and the signs of equanimity. Moreover, perfect samadhi, such as the six kinds of clairvoyance and other special qualities as described in the chapter on miraculous powers, is cultivated as the antidote to obscurations. The three verses that distinguish tranquility and insight are 'Truly abiding' and so forth. Truly abiding refers to the four form realm dhyanas (meditative absorptions) based on the absence of outflows, because there are no phenomena other than the mind, so focusing solely on the mind, one-pointedly placing the mind, is tranquility. Based on that tranquility, knowing the true meaning of all phenomena without distortion, discriminating phenomena perfectly, is non-conceptualization, which is insight. Thus, the characteristics of tranquility and insight in the Great Vehicle are briefly explained. The distinction between tranquility and insight is shown as follows: These two, tranquility and insight, are universally applicable to all accomplishments and cultivations of qualities, that is, cultivating the aspects of enlightenment, desiring to attain dhyana and samadhi, and desiring to attain clairvoyance and so forth; all of these are indispensable, therefore it is called universally applicable, and the basis of all cultivation is these two. 'One part' means that when meditating on the four formless absorptions, the part of tranquility is greater and the part of insight is smaller, so it is called one part. The first, second, and third form realm dhyanas have a greater part of insight and a smaller part of tranquility, so that is also one side or one part. 'Not one part' means that tranquility and insight are combined, without greater or lesser parts, so it is not one part, which is when meditating on the fourth form realm dhyana. Cultivating tranquility and insight through aspiration is considered the cause for attaining the first ground. The tranquility and insight at the time of the first ground are called the tranquility and insight of realization, because at that time one realizes the all-pervading expanse of phenomena. The tranquility and insight from the second to the sixth grounds are called the tranquility and insight of definite emergence, because one gradually abandons all signs and definitely emerges into signlessness in the seventh ground. The tranquility and insight at the time of the seventh ground are called the tranquility and insight of signlessness.
ྱ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-281b ལ་མཚན་མ་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་དུས་ན་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པ་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དག་པའི་ས་དེ་གསུམ་གྱི་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དང་ས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འོག་མ་འོག་མས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 殊勝支分 གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ། དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་བསླུ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་། སྔར་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལམ་དང་འབྲས་ 2-282a བུའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལས། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའམ་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་མདོ་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བཤགས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤགས་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 呀，因為那時對於經部等的各種法，不作不同的執相，而是將一切都觀修成無相一味。第八地、第九地和第十地時修習止觀，稱為不作功用的止和觀，因為安住于不需勤作、任運成就的止和觀。清凈的那三地的止觀修習，稱為佛剎圓滿清凈，因為能使二障及其習氣完全清凈，獲得佛地，所以稱為完全清凈。像這樣，依于地和地之上的止觀瑜伽，是從勝解行地到第十地之間普遍存在的。它能成辦自他一切利益，並且下下地能成辦上上地的一切功德。 殊勝支分 第三，關於使修習成為殊勝的支分，有四種：為證大義者不勞而無欺之善巧方便；不忘先前所受之法的總持；能獲得未來功德之發願；以及使道清凈之三摩地與四種教法。 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 第一，圓滿成辦佛法，即從地、波羅蜜多、菩提分等道法，到果位之十力、四無畏和一切種智之間的一切法之方便，就是無分別智，因為對於道和果的任何法都不執著相，所以能圓滿成就。如《十萬頌般若經》中說：『如果想要圓滿佈施波羅蜜多，就應當修學般若波羅蜜多。』乃至『想要獲得一切種智，就應當修學般若波羅蜜多。』就像這樣。使眾生圓滿成熟之方便，就是四攝，因為能將眾生從不善之處救拔出來，安置於善處。迅速獲得神通並且迅速證得圓滿菩提之方便，如經中所說：『一切罪業都應當懺悔，對於一切福德都應當隨喜，應當祈請一切佛，愿我證得無上殊勝之智慧。』就像這樣，懺悔和隨喜等都是方便。
【English Translation】 Ya, because at that time, various Dharmas such as Sutras are not regarded as having different characteristics, but all are meditated upon as being of one taste without characteristics. When practicing Shamatha (calm abiding) and Vipassana (insight) in the eighth, ninth, and tenth Bhumis (grounds), they are called Shamatha and Vipassana without effort, because one abides in Shamatha and Vipassana that are effortlessly and spontaneously accomplished. The Shamatha and Vipassana practiced in those three pure Bhumis are called the complete purification of the Buddha-field, because they purify the two obscurations along with their latent tendencies, and attaining the Buddha-ground is called complete purification. Thus, the yoga of Shamatha and Vipassana based on the Bhumis is universally present from Adhimukticarya-bhumi (ground of aspirational conduct) up to the tenth Bhumi. It accomplishes all the benefits of oneself and others, and each lower Bhumi accomplishes all the qualities of the higher Bhumi. Superior Limbs Third, regarding the limbs that make practice superior, there are four: skillful means that achieve great meaning without labor and without deception; Dharani (總持) that does not forget the Dharmas previously received; Pranidhana (發願) that obtains future qualities; and Samadhi (三摩地) and the four teachings that purify the path. Skillful means that achieve great meaning without labor and without deception First, the means to completely accomplish the Buddhadharma, which includes the Dharmas of the path such as the Bhumis, Paramitas (波羅蜜多), Bodhipaksika-dharmas (菩提分法), etc., and the Dharmas of the result, such as the Ten Powers, Four Fearlessnesses, and Sarvajnana (一切種智), is non-conceptual wisdom, because one does not fixate on the characteristics of any Dharma of the path and the result, thus it is completely accomplished. As it is said in the One Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra: 'If you want to perfect the Dana Paramita (佈施波羅蜜多), you should study the Prajnaparamita (般若波羅蜜多).' And 'If you want to obtain Sarvajnana (一切種智), you should study the Prajnaparamita (般若波羅蜜多).' Like this. The means to fully ripen sentient beings is the four Sangrahavastus (四攝), because they rescue sentient beings from non-virtuous states and place them in virtuous states. The means to quickly obtain Abhijna (神通) and quickly attain perfect enlightenment is as stated in the Sutra: 'All sins should be confessed, all merits should be rejoiced in, all Buddhas should be prayed to, may I attain the supreme and excellent wisdom.' Like this, confession and rejoicing are all means.
ཡི་རང་གསོལ་བ་དང་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཉིས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་བདག་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་འགྲུབ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ་བོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་དམ་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་སྟེ། མི་ 2-282b གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས། སྙིང་རྗེས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་ཐབས་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་ཞིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེར་འདུས་པས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཆོག་གཅིག་ཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་ལ་འགྲོ་ཞིང་། ཐེག་པ་དམན་པར་མི་འཇུག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐབས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 往昔所持諸法不忘陀羅尼 གཉིས་པ་གཟུངས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་སྣང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཟུངས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དྲིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་བཅངས་པ་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆོས་གང་ལན་གཅིག་བཤད་པས་ཚིག་དོན་རྣམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་དང་། ཚེ་འདིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་ཆོས་ 2-283a མང་པོ་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་དང་མཁན་སློབ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པའི་གཟུངས་དང་། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལན་ཅིག་ཐོས་པས་འཛིན་ནུས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལྡན་འཕགས་པའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་མོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་
【現代漢語翻譯】 如是讚歎祈願與迴向。成就事業之方便有二：持明（梵文：dhāraṇī，陀羅尼）與三摩地（梵文：samādhi，禪定）。持明能不忘失佛法之詞句與義理，故能成就自利之事；三摩地能示現種種神通變化，故能成就利他之事。善於不間斷修持正道者，即是不斷如來之種姓血脈者。不住涅槃（梵文：nirvāṇa，寂滅）之方便道，即是智慧與慈悲二者。以智慧不住輪迴之邊，以慈悲不住寂滅之邊。若能雙運世俗諦與勝義諦二種心，則具足此二方便，且其餘方便亦皆攝於其中，故此乃最勝之方便。如是，此五種善巧方便，遍及菩薩之發心與行持，以及十地菩薩之境界。不墮入小乘，能成就大乘之道與果。此等方便與世間及聲聞、緣覺之方便不同。菩薩依此善巧方便，能輕易成辦自他一切利益。 往昔所持諸法不忘陀羅尼 第二，持明（梵文：dhāraṇī，陀羅尼）是透過殊勝的憶念與智慧，毫無遺漏地憶持一切佛經的詞句與義理；對於先前未曾聽聞之佛法與義理，亦能於心中顯現；且能獲得菩提之助伴。獲得持明，乃是因往昔生中，積聚了請問佛法、供養、受持、讀誦等能獲得持明之善業。故能于聽聞一次佛法后，即能憶持一切詞句與義理，此乃由異熟果所生之持明。於此生中，透過親近諸多善知識，勤于聽聞佛法，故能不忘失諸佛、菩薩、堪布、阿阇黎等所說之佛法詞句與義理，此乃由聽聞熏習所生之持明。若人因修習空性、無相、無愿等三摩地（梵文：samādhi，禪定）之故，聽聞一次佛法即能憶持，此稱為三摩地之持明。異熟果與聽聞所生之持明較小，三摩地所生之持明較大。此大持明又有三種：具足智慧者，若尚未入聖位，僅是發心行持者，透過修習三摩地所生之持明，乃是
【English Translation】 Thus are praise, supplication, and dedication shown. The means to accomplish activities are twofold: dhāraṇī (持明，陀羅尼，dhāraṇī, Dharani, memory) and samādhi (三摩地，禪定，samādhi, Samadhi, concentration). Dhāraṇī, by not forgetting the words and meanings of the Dharma, accomplishes activities for one's own benefit. Samādhi, through the gateway of displaying various kinds of miraculous powers, accomplishes activities for the benefit of others. The expert in not cutting off the continuous path is the one who does not cut off the lineage of the Tathāgata (如來). The path to accomplishing non-abiding nirvāṇa (寂滅) is the two, wisdom and compassion. That is, with wisdom, one does not abide at the extreme of saṃsāra (輪迴); with compassion, one does not abide at the extreme of peace. Moreover, the combination of the two minds, conventional and ultimate, possesses both of these methods, and all others are included therein in essence. Therefore, one supreme skillful means is sufficient. Thus, these five kinds of skillful means pervade the aspiration and conduct of the Bodhisattva (菩薩) and all ten Bhūmis (地). They do not enter the Lesser Vehicle (小乘), and such a means to accomplish the path and fruit of the Great Vehicle (大乘) is unlike the means of worldly beings and Śrāvakas (聲聞) and Pratyekabuddhas (緣覺). Relying on such skillful means, those Bodhisattvas easily accomplish all benefits for themselves and others. Dhāraṇī of Not Forgetting All Dharmas Held in the Past Secondly, dhāraṇī (持明，陀羅尼，dhāraṇī, Dharani, memory) is the complete retention, without loss, of all the words and meanings of the scriptures through the gateway of special mindfulness and wisdom; the appearance in the mind of Dharmas and meanings not previously heard; and the attainment of Dharmas that are aids to enlightenment. Moreover, the attainment of dhāraṇī comes from accumulating the merit of asking about the sacred Dharma, making offerings, holding, and reciting in other lifetimes, so that one is able to completely retain all the words and meanings after hearing a Dharma teaching once. This is dhāraṇī arising from maturation. In this lifetime, by becoming accustomed to hearing many Dharmas from many virtuous spiritual friends, one does not forget the words and meanings of the Dharmas taught by Buddhas, Bodhisattvas, Khenpos, Lopons, and so forth. This is dhāraṇī from becoming accustomed to hearing. Whichever samādhi (禪定) of emptiness, signlessness, wishlessness, and so forth one becomes accustomed to, one is able to retain the Dharma after hearing it once. This is called dhāraṇī of samādhi. The dhāraṇī arising from maturation and hearing is small, while the dhāraṇī arising from samādhi is great. Moreover, that great one has three aspects: for those with intelligence who have not entered the Ārya (聖) Bhūmis (地), those who are merely aspiring practitioners, the dhāraṇī arising from meditating on samādhi is
ཆུང་ངུ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་དག་ས་བདུན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་པོ་སྟེ། དག་པའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གཟུངས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་སྨིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་རང་གིས་དེའི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། 未來能證諸功德之愿 གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སོགས་གང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སེམས་ཤིང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-283b ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། རང་དོན་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སེམས་པ་བསྐུལ་ནས་དེ་ཡིད་དུ་འདོད་ཅིང་ཚིག་ཏུའང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུའམ་ངོ་བོའོ། །སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་མེད་ཅེས་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཉན་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ལས་གཞན་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་། སྨོན་པའི་སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདུན་ཞིང་སྨོན་པ་ལས་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཅན་དང་། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ 2-284a རྟོགས་ཤིང་། འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ཞི་བའི་སྒོ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བདག་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མི་མཐུན
【現代漢語翻譯】 小、入聖位者，處於七種未凈地者為中等；處於三種凈地者的陀羅尼為大。這些是陀羅尼的分類。陀羅尼的作用是：菩薩們反覆不斷地依靠三種陀羅尼，即法、義、持，從而恒時為他人開示正法，自己也能掌握其詞句和意義。 未來能證諸功德之愿 第三，發願是堅定的。菩薩們的發願是：心中想著菩提等任何 желаемое 果實，並 желаемое 為此而努力。這是由 хорошо 理解發愿之境的智慧所驅動的。不像為自己 желаемое 輪迴之物那樣，而是由特殊的智慧驅動，心中 желаемое 並用語言表達願望，這是發願的因或本質。在此，智慧是從非分別智之因產生的，或者爲了獲得智慧而回向，這被稱為智慧的驅動。《釋論》中說，『諸地皆無等』，這表明了發願的地位。在勝解行地和十地的一切階段，菩薩們所發之愿，與世間之愿以及聲聞、緣覺之愿是不同的。 發願的功德是：要知道，發願是成就自他二利的因。即此生能成就自他二利，來世也能成就自他二利。即使沒有通過身語去做其他事情，僅僅憑藉發願之心，就能如所愿成就。因此，從心中 желаемое 併發出願望，就能立即在現世看到果報，並且發願能成就未來的一切 желаемое 。發願的分類是：處於勝解行地的菩薩們的發願是多種多樣的。因為那時還沒有證悟法界周遍的體性，看到輪迴的過患后， желаемое 息滅這些過患，或者 желаемое 獲得功德，從而發願『未來我爲了利益眾生，要成為這樣這樣』等等，這些願望是各不相同、互不相同的。
【English Translation】 Small, those who have entered the noble grounds, those who dwell in the seven impure grounds are middling; the dharanis of those who dwell in the three pure grounds are great. These are the divisions of dharanis. The function of dharanis is: Bodhisattvas, relying again and again without interruption on the three dharanis, namely Dharma, Meaning, and Retention, constantly reveal the sacred Dharma to others, and they themselves also grasp its words and meanings. The aspiration to realize all virtues in the future Third, aspiration is steadfast. The aspirations of Bodhisattvas are: thinking in their minds about the desired fruits such as great Bodhi, and striving for that purpose. This is driven by the wisdom that well understands the object of aspiration. It is not like desiring samsaric things for oneself, but rather driven by special wisdom, desiring in the heart and expressing the aspiration in words, this is the cause or essence of aspiration. Here, wisdom arises from the cause of non-discriminating wisdom, or dedicating oneself to obtaining that wisdom is called being driven by wisdom. The Great Commentary says, 'All grounds are unequaled,' which indicates the ground of aspiration. In all stages of the stage of application and the ten grounds, the aspirations made by Bodhisattvas are unequal to the aspirations of worldly beings and Shravakas and Pratyekabuddhas. The merit of aspiration is: it should be known that aspiration is the cause of accomplishing both one's own and others' benefit. That is, in this life it accomplishes both one's own and others' benefit, and in future lives it also accomplishes both one's own and others' benefit. Even without doing other actions through body and speech for that purpose, merely through the mind of aspiration, it is accomplished as desired. Therefore, from desiring and aspiring in the mind, one immediately sees the result in this life, and aspiration accomplishes all future purposes. The divisions of aspiration are: the aspirations of Bodhisattvas in the stage of application are diverse. Because at that time they have not realized the nature of the all-pervading Dharmadhatu, and having seen the faults of samsara, they desire to pacify those faults, or desire to attain virtues, and thus aspire, 'In the future, for the benefit of sentient beings, may I become like this and that,' etc. These aspirations are different and dissimilar.
་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། ས་གཉིས་པ་སོགས་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེད་ལས་ནི། སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས། ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說能凈道之三摩地與四法印 བཞི་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བཤད་པ་གཉིས་ལས། 說三有境三摩地 དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ 2-284b བཤད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་འམ་རྟེན་དེ་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོས་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་འཛིན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་མི་སྨོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ 2-285a ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་དུ་གྲངས་
【現代漢語翻譯】 有各種各樣的（功德）。進入初地后，爲了圓滿實現十大愿，發廣大之愿。從那時起，直到獲得究竟的菩提，二地等其餘諸地，都是越來越廣大、殊勝和清凈的愿。愿的功用是：依靠愿，菩薩能夠成辦自他二利。憑藉具有福德之力的菩薩的願力，以無數的身體、無數的光芒和無數的神通來成辦自他之利，這是言語難以表達的。正如經中所說，應當瞭解。 宣說能凈道之三摩地與四法印 第四部分是宣說有境三摩地三種，以及其所應知的對境——四法印。 宣說三有境三摩地 首先，宣說空性三摩地、無愿三摩地和無相三摩地這三種是道之主要。 三摩地的行境或所緣境是：周遍計度的補特伽羅和法之二種無我，是空性三摩地的行境。無愿三摩地的行境是：他起因緣的顯現，執著二取的有漏依他起五蘊。無相三摩地的行境是：作為執著二取之基礎或所依的那個自體，恒時以自性遠離二取，一切相皆寂滅的圓成實性。應當如此理解。因此，這三種三摩地，由於是緣于彼三種所緣境而如是執著的三摩地之自性，因此，從所緣境不同的角度，執著之三摩地也應如是理解為三種。 顯示三摩地的相狀是：空性三摩地是不分別二取的相狀。無愿三摩地是對於五取蘊，因為是無常且是各種痛苦之處，所以不執著，背離而不希求的相狀。無相三摩地是對於一切相和痛苦皆寂滅之界——勝義諦，深信且歡喜的相狀。以三來計數
【English Translation】 There are various (merits). After entering the first bhumi (ground/level), in order to perfectly accomplish the ten great aspirations, one makes vast aspirations. From then on, until attaining the ultimate Bodhi (enlightenment), the remaining bhumis such as the second bhumi, the aspirations become increasingly vast, excellent, and pure. The function of aspiration is: relying on aspiration, Bodhisattvas (enlightenment being) are able to accomplish both their own and others' benefits. By the power of the aspirations of Bodhisattvas who possess the power of merit, accomplishing the benefit of oneself and others with countless bodies, countless rays of light, and countless magical powers is not easy to express in words. As it is said in the sutras (discourses), it should be understood. Explaining the Samadhi (state of meditative consciousness) that Purifies the Path and the Four Dharmamudras (seals of dharma) The fourth part is to explain the three Samadhis with objects, and the four Dharmamudras that are the objects to be known. Explaining the Three Samadhis with Objects First, explaining the three Samadhis of emptiness, wishlessness, and signlessness, which are the main paths. The objects of practice or the objects of focus of the three Samadhis are: the two types of selflessness, the selflessness of the person and the selflessness of phenomena, which are objects of the emptiness Samadhi. The object of the wishlessness Samadhi is: the dependent arising appearance of other-powered, the contaminated five aggregates of clinging to the two selves. The object of the signlessness Samadhi is: that very basis or support for imputing the two selves, which is always by its nature free from the two selves, the perfectly established nature where all signs are pacified. It should be understood in this way. Therefore, these three Samadhis, because they are the nature of the three Samadhis that focus on those three objects and grasp them as such, therefore, from the perspective of different objects, the grasping Samadhi should also be understood as threefold in this way. Showing the aspects of the three Samadhis: The emptiness Samadhi is the aspect of not conceptually elaborating the two selves. The wishlessness Samadhi is the aspect of not clinging to the five aggregates of clinging, because they are impermanent and are the place of various sufferings, turning one's back on them and not wishing for them. The signlessness Samadhi is the aspect of having faith and joy in the ultimate truth, the realm where all signs and sufferings are completely pacified. Counting in threes
ངེས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་གཞན་དབང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཡོངས་གྲུབ་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說所知境四法印 གཉིས་པ་སྟོན་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་བཞེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པའི་མདོའམ་གནད་འདུས་པའི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འདི་ལྟར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡོམ་གཉིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས། སོག་ལེའི་སོ་དང་དུག་གི་བཟའ་བ་འདྲ་བའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཆགས་ 2-285b ཤིང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པས། སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྡོམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་རྩམ་ལས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གདོད་ནས་ཞི་བའི་ཡོངས་གྲུབ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ཞེས་པའི་དོན་བཞི་པོ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་པོ་དེ་ཡི་དོན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བྱུང་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་ཏེ་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སྐད་དོད་ཨ་ནི་ཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ནི་ཏ་ཏ་རྟག་པ་དང་ཨ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས་རྟག་པ་མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་བྱའི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བད
【現代漢語翻譯】 爲了完全瞭解所知境中二種我（人我，法我）原本不存在，需要修持空性三摩地；爲了斷除執著二我的所依——不清凈的依他起性，需要修持無愿三摩地；爲了現證圓成實性的滅諦，需要修持無相三摩地。因此，宣說空性等三種三摩地，是爲了說明前面所說的三種意義。 第二，無與倫比的導師——諸佛，爲了最利益有情，將作為空性等三種三摩地的因，即所有法義的精華或要點，歸納為四種形式，如下：『一切有為法皆是無常。』『一切有漏有為法皆是痛苦。』『諸法皆是無我。』『涅槃是寂靜。』這是為菩薩們宣說的。這四種如何成為三摩地的因呢？『一切有為法皆是無常』和『一切有為法皆是痛苦』這兩個偈頌，被宣說為證得無愿三摩地的因。因為認識到有為法的無常和痛苦的自性后，就像不貪執刀刃上的蜜和有毒的食物一樣，不再貪執和希求有為法，從而能夠證得無愿三摩地。『諸法皆是無我』的偈頌，是證得空性三摩地的因。因為如果認識到諸法中的人我和法我二者，都是遍計所執，在勝義中並不成立，就能證得空性三摩地。『涅槃是寂靜』的偈頌，是證得無相三摩地的因。因為安住于原本寂靜的圓成實性，由各自的智慧所證知的境界，從而使所有戲論的相狀都寂滅，能夠現證寂滅的涅槃——滅諦。那麼，無常、痛苦、無我和寂靜這四種意義是什麼呢？對於堅固的菩薩們來說，這四個偈頌的意義是：有為法生起后，不會在第二個剎那停留，恒常不存在，這就是無常的意義。無常的梵文是『anitya』，其中『nitya』是常的意思，『a』是否定詞，所以『anitya』就是無常的意思。《大疏》中說，僅僅是生滅本身，並不是菩薩所要了知的無常，而是...
【English Translation】 To fully understand that the two selves (self of person and self of phenomena) of all objects of knowledge are originally non-existent, one needs to cultivate the samadhi of emptiness. To abandon the dependent nature, which is the impure basis for clinging to the two selves, one needs to cultivate the samadhi of wishlessness. To directly realize the cessation truth of the perfectly established nature, one needs to cultivate the samadhi of signlessness. Therefore, the three samadhis of emptiness and so forth are proclaimed to explain the three meanings just mentioned. Secondly, the incomparable teachers, the Buddhas, wishing to supremely benefit sentient beings, summarized the essence or key points of all the Dharma teachings, which are the causes of the three samadhis of emptiness and so forth, into four forms as follows: 'All conditioned phenomena are impermanent.' 'All contaminated conditioned phenomena are suffering.' 'All phenomena are without self.' 'Nirvana is peace.' These are taught to the Bodhisattvas. How are these four the causes of samadhi? The two verses, 'All conditioned phenomena are impermanent' and 'All conditioned phenomena are suffering,' are taught as the cause for realizing the samadhi of wishlessness. Because after recognizing the impermanent and suffering nature of conditioned phenomena, one no longer clings to and desires conditioned phenomena, just as one does not cling to honey on a knife's edge or poisonous food, thereby being able to realize the samadhi of wishlessness. The verse 'All phenomena are without self' is the cause for realizing the samadhi of emptiness. Because if one recognizes that the two selves, the self of person and the self of phenomena, in all phenomena are merely imputed and do not exist in the ultimate sense, one can realize the samadhi of emptiness. The verse 'Nirvana is peace' is the cause for the samadhi of signlessness. Because by abiding in the originally peaceful perfectly established nature, which is known by each individual's wisdom, thereby pacifying all the signs of elaboration, one can directly realize the cessation truth of Nirvana, which is peace. So, what are the four meanings of impermanence, suffering, selflessness, and peace? For steadfast Bodhisattvas, the meaning of these four verses is: conditioned phenomena, once arisen, do not remain for a second moment, and are not permanent, this is the meaning of impermanence. The Sanskrit word for impermanence is 'anitya,' where 'nitya' means permanent, and 'a' is a negative prefix, so 'anitya' means not permanent or impermanent. The Great Commentary says that mere arising and ceasing is not the impermanence that Bodhisattvas should understand, but...
ག་གཉིས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དམ་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བའང་མེད་ན་འཇིག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡང་མེད་པས་སྨོན་པར་བྱ་བ་མེད་པའང་ཡིན་ཏེ་ 2-286a འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། 理證無常義 དང་པོ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ། མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་ཕྱི་ནང་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའི་བར་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། 總說 ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ནས། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སོགས། ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པ་ལྟར་དང་། དག་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཅུ་བཞི་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རུང་ཞེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་མི་རུང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་འགག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ 2-286b སྲིད་དུ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མི་རིགས་པའམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འགག་པར། ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྐྱེན་དང་མ་འཕྲད་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྣང་དུ་ཆུག་ཀྱང་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་འབྱུང་བ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། མཐར་འགག་པའི་རྒ
【現代漢語翻譯】 如執二取（二取：能取和所取）般，說為恒常不存在。 雖顯現為生起后壞滅，但若從勝義諦角度而言，生起尚且沒有，何來壞滅？故無有壞滅。 如此，因為沒有壞滅，所以也沒有執著常有的基礎，因此也無需希求。 這顯然是從勝義諦的角度說的。 唯是分別唸的意義是痛苦。 明明沒有，卻顛倒地執取和能取，僅僅如此在輪迴中流轉就是痛苦，了知此即是痛苦的意義。 無我的意義是：在顯現為能取所取的他起（他起：依他起）上，僅僅是于能取和所取上遍計人與法，除此之外，並無如此成立的實有。 寂滅的意義是：了知圓成實（圓成實：指諸法實相，遠離一切戲論）的自性后，在串習達到究竟時，一切相的分別念皆得寂滅的意義。 現在以理證成立無常和無我的意義。 理證無常義 首先，成立一切有為法皆是無常。 從『不容許從因生故』至『因此內外皆剎那』，以十個偈頌來闡述。 其中又分總說和別說，首先是總說。 總說 立宗：內外有為法，一一剎那皆是無常。 理由：不容許故，從因生故等。 如同以『故』字來限定，列舉了『清凈故』和『隨順有情故』等十四個理由。 所謂『不容許』，即『不容許故』之意。 何為不容許？有為法從因緣生起后，直至相續斷絕之前， 如同河流般，前一剎那滅，后一剎那生，相續不斷地產生。 如果不是剎那，那麼此物生起后，經歷長短不同的時間，其相續是不合理或不容許的。 有些人說，並非不容許，事物由因緣聚合而生起，在第一個剎那生起后，不會立即壞滅，而是持續存在，直到遇到壞滅的因緣為止，如日、月、年等。 如果這樣，即使承認有第一個剎那，但從第二個剎那開始，因為沒有因，所以第一個剎那生起后，不會相續產生，而是會立即壞滅。 因為沒有持續到第二個剎那等的因，以及最終壞滅的衰老等。
【English Translation】 It is said that like clinging to the two aspects (the two aspects: grasper and grasped), it is always non-existent as permanent. Although it appears as arising and then ceasing, if we consider it from the perspective of the ultimate truth, there is no arising, so how can there be ceasing? Therefore, there is no ceasing. Thus, because there is no ceasing, there is no basis for clinging to permanence, and therefore there is no need to wish for it. This is clearly stated from the perspective of the ultimate truth. The meaning of mere conceptualization is suffering. Although it is non-existent, clinging to the grasper and grasped in a reversed way, merely revolving in samsara in this way is suffering. Understanding this is the meaning of suffering. The meaning of selflessness is: on the other-powered (other-powered: dependent arising) that appears as grasper and grasped, merely conceptually imputing persons and phenomena on the grasper and grasped. Apart from that, there is no such established reality. The meaning of peace is: after understanding the nature of the perfectly established (perfectly established: referring to the true nature of all phenomena, free from all elaborations), when the practice reaches the ultimate point, all conceptualizations of signs are pacified. Now, we will establish the meaning of impermanence and selflessness through reasoning. Reasoning for the Meaning of Impermanence First, establishing that all conditioned phenomena are impermanent. From 'Because it is not permissible to arise from a cause' to 'Therefore, both inner and outer are momentary,' it is explained in ten verses. Among them, there are general and specific explanations. First is the general explanation. General Explanation Thesis: Inner and outer conditioned phenomena, each moment, are impermanent. Reason: Because it is not permissible, because it arises from a cause, etc. As if limiting with the word 'because,' fourteen reasons are listed, such as 'because it is pure' and 'because it follows sentient beings.' The so-called 'not permissible' means 'because it is not permissible.' What is not permissible? Conditioned phenomena arise from causes and conditions, and until the continuum is cut off, like a river, the previous moment ceases, and the next moment arises, continuously occurring without interruption. If it is not momentary, then after that thing arises, its continuum, which experiences various lengths of time, is unreasonable or not permissible. Some say that it is not impermissible, but that things arise from the aggregation of causes and conditions, and after arising in the first moment, they do not cease immediately, but continue to exist until they encounter the conditions for destruction, such as days, months, and years. If this is the case, even if we admit the first moment, from the second moment onwards, because there is no cause, the first moment will not continue to arise, but will cease immediately. Because there is no cause for continuing to the second moment, etc., and for the aging, etc., that eventually leads to destruction.
ྱུ་ཡང་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལོ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་གནས་པ་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་ནི་ཆུ་གསར་པ་གསར་པ་འབབ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་ན་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མར་མེའི་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་ཡང་རས་དང་སྣུམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྣུམ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྣུམ་མེ་ལྕེར་གྱུར་ཏེ་གསར་པ་གསར་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྣུམ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་མེ་ལྕེ་ཡང་རྒྱུན་འཆད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་སྣུམ་མེད་པར་ཡུན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ 2-287a ན་རྒྱུན་མཐར་ཡང་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྲུ་མནན་པ་ནི་དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འདྲ་བས་དོན་ལ་མི་འགལ་ཡང་། འགྲེལ་པས་གོང་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་གཟུང་དགོས་སོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་ལྟར་གནས་པར་འཕངས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དུ་མར་གནས་པ་འཕེན་མི་སྲིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འཕངས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །སྐད་ཅིག་མིན་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ན་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་རིགས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཤིང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ་དང་པོའི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་མཐར་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཅིས་མི་འདོད། སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་འདི་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ 2-287b རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་དུ་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐ
【現代漢語翻譯】 此外，還必須說明，產生第一個剎那的因，不能產生非剎那的事物，如年、日、月等。因為因和果都是剎那性的。例如，河流的流動是新的水不斷地流淌，如果新的水流中斷，流動也會停止。又如，燈焰的延續，也是從燈芯和油的因緣中，在油未耗盡之前，油轉化為火焰，新的火焰不斷產生。如果因緣油耗盡，果火焰也會停止，而不是第一個火焰在沒有其他因緣油的情況下持續存在。有些人認為，如果不是剎那毀滅，那麼最終也不會毀滅，這就像『最初不毀滅，最終不變』一樣，雖然在意義上沒有矛盾，但應該按照註釋中的上述解釋來理解。 還有一些人認為，從產生到存在，不需要其他因，認為產生第一個剎那的因，就能使其存在。但這是不對的，因為產生第一個剎那的因，在產生之後就已經消失了，不可能使其存在多個剎那，因為不可能存在非剎那的事物，這就像說『石女的兒子被拋棄了』一樣。如果非剎那的事物是由因產生的，那麼也應該能產生常有的事物，但這是非常不合理和不可能的。如果第一個剎那是由因產生的，然後存在一段時間后，自己毀滅，也不需要其他因，認為最初的因就是這樣做的，這也是一樣的。如果認為存在一段時間和最終毀滅不需要其他因，那麼為什麼不認為第一個剎那也是無因而生呢？如果不承認第一個剎那是無因而生，因為這與現量相違背，那麼，『因緣所生故』，就說明了這種生起和延續，也是由前一個剎那的因所產生的，並且沒有發現其他的因。 還有一些人認為，產生事物的因，在產生之後，不需要再次產生，而是以產生的狀態持續存在一段時間，在此期間沒有其他剎那的生滅，也不需要其他的因。這是不合理的。
【English Translation】 Furthermore, it must be stated that the cause that generates the first moment cannot generate non-momentary things, such as years, days, and months. This is because both cause and effect are momentary. For example, the flow of a river is the continuous flow of new water. If the new water stops flowing, the flow will also stop. Similarly, the continuation of a lamp flame is from the cause of the wick and oil. Before the oil is exhausted, the oil transforms into flame, and new flames are continuously produced. If the cause, the oil, is exhausted, the effect, the flame, will also stop. It is not that the first flame continues to exist for a while without other causes, such as oil. Some people think that if it is not destroyed in an instant, then it will not be destroyed in the end. This is like saying, 'If it does not perish at first, it will not change in the end.' Although there is no contradiction in meaning, it should be understood according to the above explanation in the commentary. There are also some who think that from arising to existing, no other cause is needed, believing that the cause that generates the first moment can make it exist. But this is not correct, because the cause that generates the first moment has already disappeared after generating it. It is impossible to make it exist for multiple moments, because it is impossible for non-momentary things to exist. This is like saying, 'The son of a barren woman is abandoned.' If non-momentary things are produced by a cause, then permanent things should also be able to be produced, but this is very unreasonable and impossible. If the first moment is produced by a cause, and then exists for a period of time before destroying itself, there is no need for another cause, believing that the initial cause did it. This is the same. If it is believed that existing for a period of time and ultimately destroying do not require other causes, then why not think that the first moment is also produced without a cause? If one does not admit that the first moment arises without a cause, because this contradicts direct perception, then 'because it arises from causes' explains that this arising and continuation are also produced from the cause of the previous moment, and no other cause has been found. There are also some who think that the cause that produces things, after producing them, does not need to produce them again and again, but rather exists in the state of being produced for a period of time. During this period, there is no arising or ceasing of other moments, and no other cause is needed. This is unreasonable.
ད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པར་ཕྱིས་ཤིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཞིག་ཕྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཞིག་ནས་འགགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཡིན་ན། གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟག་པ་དང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་ཡུན་གཅིག་ཏུ་མི་འགགས་པར་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་གནས་ནས་གཟོད་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འགག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་གཉིས་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། གྲང་བ་དྲོ་བ་གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་ 2-288a གིས་བྱེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་པར་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་རྟག་པར་གནས་ན་ལུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལས། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་པས་རེ་ཞིག་པ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རིགས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་གྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་བྲལ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འགག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཡང་དེའི་བར་དུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་གནས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་བས་ཆགས་བྲལ་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཇི་སྲིད་
【現代漢語翻譯】 現在要說明相違之處：如果事物產生后不是立即壞滅，而是過一段時間才壞滅，那麼，事物本身不是剎那壞滅，而是經過一段時間才壞滅嗎？如果是剎那壞滅的事物，過一段時間后又是什麼停止了呢？如果最初事物不是剎那壞滅而是存在的，那麼，存在的自性沒有壞滅的自性，所以存在的那個事物即使過一段時間也不會壞滅，而是會恒常存在。如果具有壞滅的自性，那麼，壞滅的自性沒有常恒和永久存在的自性，所以從第一個剎那就應該壞滅，不可能持續存在一段時間，因此是相違的。 此外，事物產生后經過多久才最終壞滅呢？必須說明壞滅的原因是什麼。如果說是產生的原因，那就是相違的，因為產生是事物存在，而壞滅是事物不存在，一個原因產生，那麼這個原因不應該同時產生事物存在和不存在這兩種矛盾的結果。就像光明和黑暗，寒冷和溫暖不可能由同一個原因產生一樣。 『因為相違』是指：如果事物不是在自身產生后的第二個剎那就停止，而是處於壞滅的狀態，而是產生后恒常存在，那麼這與經教和理證兩者都相違背。如何相違呢？如薄伽梵（梵文：Bhagavān，巴嘎萬，世尊）的教言中說：『諸行（梵文：saṃskāra，薩迦ra，造作）如幻，由因緣而生，具有生滅之法，因此是壞滅的；生起后不會停留超過一剎那，因此是暫時的；產生后立即壞滅，因此是短暫存在的。』這與上述說法相違背。 理證也與瑜伽現量相違背：瑜伽士通過修習和作意四聖諦，看到一切諸行都具有剎那生滅的自性，從而產生厭離，脫離貪慾，獲得解脫和寂滅。如果不是這樣，就不會產生厭離和脫離貪慾，也不會獲得解脫。例如，世俗之人知道人們在死亡時會壞滅和無常，從而產生厭離，但在此之前，他們認為事物是常存的，因此沒有人因為對一切諸行產生厭離而脫離貪慾。 『自身不住故』是指通過比量說明相違之處：如果諸行不是在產生后立即壞滅，而是持續存在一段時間，那麼...
【English Translation】 Now to explain the contradictions: If things do not perish immediately after they arise, but perish after a while, then, does the thing itself not perish in an instant, but perish after a while? If it is something that perishes in an instant, what ceases after a while? If the initial thing does not perish in an instant but exists, then, the nature of existence does not have the nature of perishing, so that existing thing will not perish even after a while, but will exist constantly. If it has the nature of perishing, then the nature of perishing does not have the nature of permanence and lasting existence, so it should perish from the first instant, and it is impossible to remain for a moment, so it is contradictory. Furthermore, after how long does a thing finally perish after it arises? It is necessary to explain what the cause of perishing is. If it is said to be the cause of arising, then it is contradictory, because arising is the existence of a thing, and perishing is the non-existence of a thing. If one cause arises, then that cause should not produce two contradictory results of the existence and non-existence of a thing at the same time. Just as light and darkness, cold and warmth cannot be produced by the same cause. 'Because of contradiction' means: If things do not stop in the second instant after they arise, but are in a state of perishing, but exist constantly after they arise, then this contradicts both the scriptures and reasoning. How does it contradict? As the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavān, 巴嘎萬, Blessed One) said in his teachings: 'Conditioned things (Sanskrit: saṃskāra, 薩迦ra, formations) are like illusions, arising from causes and conditions, having the nature of arising and ceasing, therefore they are perishable; they do not remain longer than an instant after arising, therefore they are temporary; they perish immediately after arising, therefore they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reasoning also contradicts yogic direct perception: Yogis, through practicing and contemplating the Four Noble Truths, see that all conditioned things have the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating revulsion, detachment from desire, and attaining liberation and nirvana. If it were not so, they would not generate revulsion and detachment from desire, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people perish and are impermanent at the time of death, thereby generating revulsion, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from desire due to revulsion towards all conditioned things. 'Because it does not abide itself' refers to explaining the contradiction through inference: If conditioned things do not perish immediately after they arise, but continue to exist for a period of time, then...
2-288b ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་ཉིད་མཐུས་གནས་སམ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་གི་མཐུས་གནས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པར་རིགས་ན་ཡང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་ནུས་པའི་འདུ་བྱེད་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་གཞན་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཀྱི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་རྒྱུ་ཕྲད་ན་འཇིག་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སྔོན་པོ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་མེ་དང་ནམ་ཕྲད་ན་སྔོན་པོ་དང་བསིལ་བ་འགག་ནས་དམར་པོ་དང་ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། རྫ་ཡི་བུམ་པ་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བར་དུ་གནས་ནས་ཐོ་བ་ཕྲད་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ཞིག་ནས་གྱོ་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ན་དཔེར་ན་རྡོ་གནམ་དུ་འཕང་བའི་ཚེ་གནམ་དུ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལག་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱི། ས་ལ་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཉིད་ངང་གིས་ལྷུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐྱེད་རྒྱུས་བསྐྱེད་མ་ 2-289a ཐག་ཏུ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་བུམ་པའི་དབྱིབས་ནི། མེ་དང་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས། དེ་མེ་དང་ཐོ་བས་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྕགས་དང་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་མེ་དང་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་དམར་པོ་དང་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པ་ན་ད་གཟོད་ལྕགས་ཀྱི་དམར་པོ་དང་བུམ་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་བཟུང་ནས་དེའི་བར་དུ་རྟག་པ་སེམས་པ་ནི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་བུམ་པ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་དེ་འཇིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་མོད། རི་མོ་མ་བྲིས་པའི་ལྕགས་དང་བུམ་པའི་གནས་སྐབས་འགགས་ནས་རི་མོ་བྲིས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡང་། ལྕགས་དང་བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རིགས་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག
【現代漢語翻譯】 如果事物是獨立存在的，那麼諸行（'du byed rnams，一切有為法'）是依靠自身的力量存在，還是依靠其他因緣的力量存在？如果是前者，那麼理應恒常存在。然而，沒有一個諸行能夠究竟地恒常存在，因為其自性是剎那生滅的，並且相續也會在遇到因緣時壞滅。如果是依靠其他因緣而存在，那麼也無法確定是何種因緣使其存在，因為沒有可靠的證據表明存在這樣的因緣。因為事物自身成立后，不會在第二個剎那繼續存在。『沒有的緣故』是指：有些人認為，事物存在多久不需要其他因緣，只要自身產生后，在沒有遇到壞滅的因緣之前就會一直存在，直到遇到壞滅的因緣才會壞滅。例如，藍色的鐵在沒有遇到火和熱之前會一直存在，直到遇到火時，藍色和涼爽才會消失，紅色和熱才會產生。又如，泥土做的瓶子在沒有遇到錘子之前會一直存在，遇到錘子時，瓶子就會破碎變成碎片。如果這樣認為，那是不合理的，因為事物是自然壞滅的，不需要其他壞滅的因緣。如果沒有其他因緣，例如，向上拋石頭時，有向上拋的因緣，如手等，但不需要使石頭落地的其他因緣，因為石頭是自然落地的。同樣，事物在各自的生因產生后， 立即自然壞滅，不需要其他因緣。例如，鐵的藍色和瓶子的形狀，即使在沒有遇到火和錘子之前，也是每一剎那都在自然壞滅。因此，不是被火和錘子破壞的。而是鐵和瓶子的最後一個剎那作為近取因，火和錘子作為俱生緣，產生了紅色和碎片的現象，這時才認為鐵變成了紅色，瓶子被破壞了。如果認為在此之前是恒常的，那是對相似相續的錯覺，並非真實。如果在鐵和瓶子上畫了圖案，你認為那不會壞滅。但是，沒有畫圖案的鐵和瓶子的狀態消失，獲得畫上圖案的狀態，這也是智者們所知的鐵和瓶子無常的特徵。因此，由於因的不同，事物會呈現出各種不同的形態。由於因的相同，會產生相似的、不間斷的相續。但這二者都是剎那生滅的。
【English Translation】 If things exist independently, do conditioned phenomena ('du byed rnams, all conditioned phenomena') exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If the former, then they should exist eternally. However, there is not a single conditioned phenomenon that can ultimately exist eternally, because its nature is momentary arising and ceasing, and continuity also ceases when it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions, then it is impossible to determine what cause makes it exist, because there is no reliable evidence to indicate such a cause. Because after a thing itself is established, it does not continue to exist in the second moment. 'Because there is not' means: Some people think that how long things exist does not require other causes, as long as it is produced, it will exist until it encounters the cause of destruction, and it will be destroyed when it encounters the cause of destruction. For example, blue iron will exist for a long time without encountering fire and heat, and when it encounters fire, blue and coolness will disappear, and red and heat will arise. Also, if an earthen bottle exists until it encounters a hammer, when it encounters a hammer, the bottle will break and turn into pieces. If you think so, it is unreasonable, because things are naturally destroyed and do not need other causes of destruction. If there are no other causes, for example, when throwing a stone into the sky, there are causes for throwing it up, such as hands, etc., but there is no need for other causes to make the stone fall to the ground, because the stone falls naturally. Similarly, after things are produced by their respective causes of production, They immediately cease naturally and do not need other causes. For example, the blue color of iron and the shape of a bottle are naturally destroyed every moment even before they encounter fire and a hammer. Therefore, they are not destroyed by fire and a hammer. Instead, the last moment of iron and bottle serves as the immediate cause, and fire and hammer serve as the cooperative condition, producing the phenomena of red and pieces. Only then is it considered that iron has turned red and the bottle has been destroyed. If you think that it is constant before that, it is an illusion of similar continuity, not the truth. If you draw patterns on iron and bottles, you think that it will not be destroyed. However, the disappearance of the state of iron and bottles without patterns and the acquisition of the state with patterns is also known by the wise as the characteristic of the impermanence of iron and bottles. Therefore, due to the difference in causes, things change into various different forms. Due to the similarity of causes, similar and uninterrupted continuity arises. But both are momentary.
་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་མེས་ཆུ་བསྐོལ་ནས་ཟད་པ་དང་། བུམ་པ་གྱོ་མོར་བྱས་ནས་གཏུན་དུ་འཐག་པ་སོགས་འཇིག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དང་། 2-289b རྐྱེན་གཞན་ཕྲད་པས་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཤིག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱི་ལག་པ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །བུམ་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་འཇིམ་པའི་གནས་སྐབས་རང་ཁ་མ་ཞིག་པ་དང་། ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཞིག་ནས་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཇིག་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་པ་གང་ཡིན། མི་འཇིག་ན་ནི་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་ནུས་ལ། རང་འཇིག་ན་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་པོ་གང་དེ་འཇིག་པའི་དུས་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་སམ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་ན་སྐྱེད་པར་བྱས་ཀྱི་འཇིག་པར་མ་བྱས་ལ། དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། དངོས་པོ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས། སྣམ་བུ་བྱས་པས་ཀ་བ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཁ་ཅིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རེ་ཞིག་རྟག་ལ་དེ་ནས་མི་རྟག་ན་རྟག་མི་རྟག་ 2-290a གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་མི་སྲིད་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལས་མི་འདའ་སྟེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་དངོས་པོ་གསར་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ་འདི་ནི་སྔར་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་དེས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་ཞིག་བར་གནས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བར་ཟད་དེ། མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་རྡེའུ་དུ་མ་མྱུར་བར་ནམ་མཁའ་ལ་དོར་ཞིང་སླར་ཡང་ལག་པར་སྡུད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱས་པ་ལ་རྡེའུ་གཅིག་ཡང་ཡང་འཕངས་ཤིང་སྡུད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ད
【現代漢語翻譯】 如果不是剎那性的事物，則不會有任何差異。對於非剎那性的事物，永遠不可能觀察到不同狀態的差異。同樣，如果仔細觀察所有被認為是毀滅的事物，比如火燒開水直到燒乾，或者將瓶子變成碎片並磨成粉末等等，就會發現事物是剎那性的， 由於其他條件的結合，狀態才會發生變化。事物並非剎那性，也並非被其他因素所摧毀。這就像陶工用手和泥土製造瓶子一樣。當瓶子產生時，泥土的狀態並沒有完全消失，而手等的活動也停止了。此外，被毀滅的事物，其自身本質是不滅的嗎？還是會毀滅？如果不滅，則毀滅因素無法摧毀它；如果自身會毀滅，則不需要毀滅因素。 此外，當毀滅因素摧毀某個事物時，它創造了該事物本身嗎？還是創造了與該事物不同的東西？如果創造了該事物本身，那就是創造而不是毀滅；如果創造了與該事物不同的東西，那就是對該事物沒有任何作用，就像製造布匹不會摧毀柱子一樣。『因為定義是確定的』，意思是說，所有複合事物的定義都是無常的，這是確定的。並非有些複合事物是常，有些是無常，有些既是常又是無常，有些既非常又非無常。因此，世尊也一致宣說了所有複合事物都是無常的。 如果事物暫時是常，然後變為無常，那麼它們就會變成既常又無常，這是不可能的。因此，所有複合事物都無法超越剎那毀滅的本質，就像火的本質是熱一樣。『爲了隨順』，有些人說，如果所有事物都是剎那無常的，那麼事物都是新的和不同的，那麼當後來看到先前看到的事物時，怎麼能認出『這就是先前看到的事物』呢？因此，先前看到的事物一定是保持不變的。對此，你們雖然前後事物並非同一，但因為相似性持續不斷地隨順，所以才會誤認為是一個。就像魔術師快速地將許多石子拋向空中，然後又不斷地撿起來，人們會認為是一個石子被反覆拋起和撿起一樣。
【English Translation】 If something is not momentary, there is no difference. For non-momentary things, it is never possible to observe differences in different states. Similarly, if we carefully examine all things that are considered to be destroyed, such as boiling water with fire until it dries up, or turning a pot into fragments and grinding it into powder, we will find that things are momentary. Due to the combination of other conditions, the state changes. Things are not momentary, nor are they destroyed by other factors. This is like a potter making a pot from clay with his hands. When the pot is produced, the state of the clay has not completely disappeared, and the activity of the hands, etc., has also stopped. Furthermore, is the essence of the thing to be destroyed imperishable, or will it be destroyed? If it is imperishable, then the destructive factor cannot destroy it; if it will destroy itself, then there is no need for a destructive factor. Furthermore, when a destructive factor destroys something, does it create the thing itself? Or does it create something different from the thing? If it creates the thing itself, then it is creation rather than destruction; if it creates something different from the thing, then it has no effect on the thing, just as making cloth does not destroy a pillar. 'Because the definition is certain,' meaning that the definition of all compounded things is impermanence, which is certain. It is not that some compounded things are permanent, some are impermanent, some are both permanent and impermanent, and some are neither permanent nor impermanent. Therefore, the Blessed One also consistently declared that all compounded things are impermanent. If things are temporarily permanent and then become impermanent, then they will become both permanent and impermanent, which is impossible. Therefore, all compounded things cannot transcend the nature of momentary destruction, just as the nature of fire is heat. 'In order to comply,' some say that if all things are momentarily impermanent, then things are new and different, then how can one recognize 'This is the thing that was seen before' when one later sees the thing that was seen before? Therefore, the thing that was seen before must remain unchanged. In response, although the things before and after are not the same, they are mistaken for one because the similarity continues to follow. Just like a magician quickly throws many pebbles into the air and then constantly picks them up, people will think that one pebble is being thrown and picked up repeatedly.
ང་། ཆུ་བོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྔ་མ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་གསར་པ་རྣམས་ཤུལ་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆུ་བོ་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔར་ཡང་ལན་མང་བརྒལ་ལོ། །ད་ཡང་བརྒལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཟོད་ཀྱང་བརྒལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འདྲ་བ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་འགག་པའི་ཕྱིར་ 2-290b གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འགག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཀྱང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དུས་རེ་ཤིག་བར་དུ་མི་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་མི་སྲིད་ན་ཡང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ནི། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གནས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་སོ་མ་དང་རྙིང་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ལས་མ་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བར་ངེས་ཏེ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་ལུས་ལ་མིག་གཏད་ནས་མ་ཡེངས་པར་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་ལུས་སྐད་ཅིག་དང་ཞག་གིས་ཇེ་རྒས་སུ་འགྱུར་བ་ཆ་མི་ཕྱེད་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་སྐྲ་དཀར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་རགས་ 2-291a པ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། ལོ་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཞག་དང་། ཞག་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཚོད་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རིས་གཅིག་མི་འགྱུར་བར་བསྡད་ནས་ཐང་གཅིག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དཔེར་ན་འོ་མ་ཞོར་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་རོ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་གཞན་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཕ
【現代漢語翻譯】 我，雖然河流在每一瞬間，舊的逝去，新的涌現，川流不息，但我感覺好像已經多次渡過這條河。現在又感覺要渡過，確實也需要渡過一樣。』 『因為止息』的意思是：如果先前見到的和後來見到的，在顯現的對境中沒有發現不同，那麼怎麼能說前後不是同一個呢？這是不合理的。因為事物的法性是，先前的每一個剎那都會止息，所以不是同一個。如果第一個剎那不停止，而是保持不變，那麼之後也不會停止。先前見到的事物剎那如果現在還存在，那麼之後也會繼續存在，因為不是剎那的事物永遠沒有差別。 『因為見到完全的變化』的意思是：如果事物不是以剎那為單位變化，而是其自性在一段時間內保持不變，那麼就不可能發現與第一個剎那不同的完全變化。然而，內部的事物，如眾生的身體，會經歷從嬰兒、青少年、青年、壯年到衰老、體弱，長出白髮和皺紋等完全的變化。外部的事物，如住所和用具，也會經歷從新到舊的變化，以及前後時期不同的變化。因此，可以確定，從最初產生的第一個剎那開始，事物是逐漸變化的。如果從第一個剎那開始沒有變化，那麼在後來的剎那就不可能發生變化，但因為完全的變化是實際可見的，所以可以確定是以剎那為單位變化的。例如，如果有人目不轉睛地盯著一個青少年的身體，即使他無法區分身體在每一瞬間和每一天中的衰老變化，但當他看到那個人最終長出白髮時，他就會意識到這種粗大的變化。由此可以推斷，歲月、月份、日子、時辰，以及時辰的每一剎那，都是這樣逐漸變化的。事物不是一成不變地停留在那裡，然後突然發生變化。外部的事物也是如此，以剎那的微小方式發生變化。這就像牛奶變成酸奶一樣，是逐漸變酸的，而沒有發現不是剎那的變化。 剎那之後……
【English Translation】 I, although the rivers, in every instant, the old ones pass away and the new ones emerge, flowing continuously, yet I feel as if I have crossed this river many times before. Now I feel like I need to cross it again, and indeed I must cross it.』 'Because of cessation' means: If what was seen before and what is seen later, no difference is discerned in the object of manifestation, then how can one say that before and after are not the same? This is unreasonable. Because the nature of things is that each previous moment ceases, therefore they are not the same. If the first moment does not stop, but remains unchanged, then it will not stop later either. If the moment of the thing seen before still exists now, then it will continue to exist later as well, because there is never any difference in things that are not moments. 'Because the complete change is observed' means: If things do not change in moments, but their nature remains unchanged for a period of time, then it is impossible to discern the difference of complete change that is different from the first moment. However, internal things, such as the bodies of sentient beings, undergo complete changes from infancy, adolescence, youth, adulthood to old age, weakness, white hair and wrinkles. External things, such as dwellings and utensils, also undergo changes from new to old, and changes in different periods of time. Therefore, it can be determined that from the first moment of initial generation, things gradually change. If there is no change from the first moment, then it is impossible for change to occur in the later moment, but because the complete change is actually visible, it can be determined that it changes in moments. For example, if someone stares unblinkingly at the body of a teenager, even if he cannot distinguish the aging changes in the body in every moment and every day, when he sees that person eventually grow white hair, he will realize this coarse change. From this it can be inferred that years, months, days, hours, and every moment of the hour, change gradually in this way. Things do not remain unchanged and then suddenly change. External things are also like this, changing in a subtle way of moments. This is like milk turning into yogurt, which gradually becomes sour, and no non-momentary change is observed. After a moment...
ྲ་བས་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་སྔར་གྱི་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རྟག་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་འགྱུར་བ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པར་ནུས་པས་སྐད་ཅིག་མའི་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་དང་བུམ་པ་སོགས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་ནི་གང་གིས་ 2-291b ཀྱང་བསྐྱེད་བྱ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་བློ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །གཞན་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་ལ། དེས་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་འདོད་ན། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ན་ནི་རྟག་པ་ལས་མི་རྟག་པ་འབྱུང་དགོས་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བུམ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ 2-292a པ་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ལ། སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་རྣམ
【現代漢語翻譯】 因為愚昧無知，人們沒有注意到細微的變化，執著于看似恒常的事物，誤認為它們是同一個東西，所以世間的人們才會誤認為事物是永恒不變的。『因為那是因，那是果』的意思是：那些主張事物恒常不變的人說，無論我們如何觀察，都無法用意識清楚地斷定微小的變化，但我們卻能斷定這個事物就是這個事物，那麼對於這剎那間的變化，我們又該如何相信呢？事物是因所生的果，前一刻是因，后一刻是果，所以事物是剎那生滅的。因為因是剎那的，所以果也是剎那的；因為果是剎那的，所以它的因也是剎那生滅的。如果因是恒常的，就不會產生果，就像虛空中不會生出花朵和瓶子等事物一樣。如果果是恒常的，那麼它就不能被任何事物所產生，就像虛空一樣。因此，成為因和果的事物是剎那的自性，如果不是剎那的，就不會有變化，也就不能成為因和果。 這樣總的說明之後，再進行詳細的分析，眼識等所有的意識都是從四種緣中產生的，所以它們迅速生滅，這是連佛教徒和外道都知道的，他們不認為存在恒常不變的意識。意識的因是根和境，如經中所說：『以眼和色為緣，生起眼識』等等。因此，諸行的果是剎那生滅的心，所以產生心的因，諸行也是剎那生滅的。如果有人認為諸行是恒常的，它們產生剎那生滅的心，那麼從非剎那產生剎那，就意味著從恒常產生無常，這是不合理的，就像虛空中不會產生瓶子等事物一樣。因此，心的因也像心一樣是剎那生滅的。而且，一切諸行都是心的果，因為心留下的習氣而顯現，所以沒有與心識相異的外境，也沒有不是由心造業而產生的獨立外境。這樣，因為因，心是剎那生滅的，所以果，諸行也是剎那生滅的。怎麼知道諸行是心的果呢？因為心是剎那生滅的，所以諸行也是剎那生滅的。
【English Translation】 Because of ignorance, people do not notice subtle changes, cling to things that appear constant, and mistakenly believe they are the same thing. Therefore, people in the world mistakenly believe that things are eternal. 'Because that is the cause, that is the effect' means: Those who claim that things are constant say that no matter how we observe, we cannot clearly determine the subtle changes with consciousness, but we can determine that this thing is this thing, so how can we believe in this momentary change? Things are the result of causes, the previous moment is the cause, and the next moment is the effect, so things are momentary. Because the cause is momentary, the effect is also momentary; because the effect is momentary, its cause is also momentary. If the cause is constant, it will not produce an effect, just as flowers and vases will not grow in the sky. If the effect is constant, then it cannot be produced by anything, just like the sky. Therefore, things that become cause and effect are of a momentary nature. If it is not momentary, there will be no change, and it cannot become cause and effect. After this general explanation, a detailed analysis is made. All consciousnesses, such as eye consciousness, arise from four conditions, so they arise and cease quickly. This is known even to Buddhists and non-Buddhists. They do not believe that there is a constant and unchanging consciousness. The cause of consciousness is the sense faculty and the object, as stated in the sutra: 'Eye consciousness arises depending on the eye and the object,' and so on. Therefore, the result of actions is the momentary mind, so the cause that produces the mind, actions, is also momentary. If someone thinks that actions are constant and they produce the momentary mind, then from the non-momentary arises the momentary, which means that the impermanent arises from the permanent, which is unreasonable, just as vases and other things do not arise in the sky. Therefore, the cause of the mind is also momentary like the mind. Moreover, all actions are the result of the mind, because they appear due to the habits left by the mind, so there is no external object that is different from the mind, and there is no independent external object that is not produced by the mind's actions. In this way, because the cause, the mind, is momentary, the effect, actions, is also momentary. How do you know that actions are the result of the mind? Because the mind is momentary, actions are also momentary.
ས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཟིན་པ་དང་། བདག་པོའམ་དབང་བའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཕྱི་མ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། དབང་པོ་ལྔ་དང་གནས་ཏེ་དབང་རྟེན་ལུས་ཁོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཟིན་ན་མའི་མངལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཟིན་པ་ན་གདོད་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་ཁུ་ཁྲག་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན། ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་ལུས་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་བདེ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱང་ལེགས་པར་བདེ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ན་ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ 2-292b ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་པོར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་དྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གང་བསམ་པར་ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན་དེས་ཁྲིད་པ་དང་དྲངས་པ་དང་། སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ན། ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱོད་པ་ཟེད་ཟེད་པོའམ་གཟེང་གཟེང་པོ་དང་། བཞིན་འཛུམ་པ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་སྡང་མིག་དང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་དང་ཁུ་ཚུར་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སེམས་བདག་པོར་བྱེད་ཅིང་དབང་བྱེད་དོ། །ཡང་ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མེད་ན་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་འབྱུང་ལ། དེ་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་དང་ཞེས་པ། སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། ས་གསེར་དུ་མོས་ན་གསེར་དུ་སྣང་བ་སོ
【現代漢語翻譯】 問：如何得知諸行是心之果？ 答：因為它們被心所『抓住』（ཟིན་པ།），是心的『主人』或『掌控者』（བདག་པོའམ་དབང་བ།），依隨心的『清凈』（དག་པ།），並『隨順』（རྗེས་སུ་འཇུག་པ།）眾生。這表明了后四種推理方式。 首先，『因為它們被抓住』：五根（དབང་པོ་ལྔ།）與作為根所依之身體（ལུས་ཁོག་པ།）皆被識（རྣམ་པར་ཤེས་པ།）所抓住，因此，諸行是心之果。如何抓住呢？當識進入母親的子宮並導致昏厥時，最初由父母的精血產生如凝乳狀（ནུར་ནུར་པོ།）和糊狀（མེར་མེར་པོ།）等狀態，最終形成具有諸根的完整身體。如果識未進入精血並與之混合導致昏厥，則凝乳狀等狀態根本不會出現。因此，身體隨順於心，並被心完全抓住。如經中所說：『阿難陀（དགའ་བོ།），如果識未進入母親的子宮導致昏厥，則父母的不凈之物不會變成凝乳狀等。』 此外，如果心受到損害，身體也會受到損害；如果心感到快樂，身體也會感到舒適。因此，身體隨順於心。當心與身體分離時，身體會變得沒有感覺並腐爛。因此，因為心抓住了身體，所以諸行是心的結果。 『因為它們是主人』：心是諸行的主人或掌控者，因此諸行是心的結果。如何成為主人呢？世尊（བཅོམ་ལྡན་འདས།）說：『這個世界是被心引導的，被心牽引的。』這意味著身體會隨順於心的任何想法，因此心引導和牽引著身體。當心中生起貪慾（འདོད་ཆགས།）時，身體也會隨之表現出輕浮或傲慢的舉止，面帶微笑或大笑等特徵。如果生起嗔恨（ཞེ་སྡང་།），則會出現怒視、皺眉、握拳等行為。因此，心掌控和支配著諸行。 此外，第二個經文推理是：如來（དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།）說，識緣名色（མིང་དང་གཟུགས།）。如果沒有識，就不會有名色的狀態；如果沒有名色，就不會有六處（སྐྱེ་མཆེད་དྲུག）等。 『清凈』：隨順心的清凈，瑜伽士（རྣལ་འབྱོར་པ།）們通過清凈心的力量，如果他們希望土地變成黃金，土地就會顯現為黃金等等。 問：如何得知諸行是心之果？ 答：因為它們被心所『抓住』（藏文：ཟིན་པ།，梵文天城體：agrahaṇa，梵文羅馬擬音：agrahaṇa，漢語字面意思：抓住），是心的『主人』或『掌控者』（藏文：བདག་པོའམ་དབང་བ།，梵文天城體：svāmin，梵文羅馬擬音：svāmin，漢語字面意思：主人），依隨心的『清凈』（藏文：དག་པ།，梵文天城體：śuddha，梵文羅馬擬音：śuddha，漢語字面意思：清凈），並『隨順』（藏文：རྗེས་སུ་འཇུག་པ།，梵文天城體：anuvartana，梵文羅馬擬音：anuvartana，漢語字面意思：隨順）眾生。這表明了后四種推理方式。 首先，『因為它們被抓住』：五根（藏文：དབང་པོ་ལྔ།，梵文天城體：pañcendriyāṇi，梵文羅馬擬音：pañcendriyāṇi，漢語字面意思：五根）與作為根所依之身體（藏文：ལུས་ཁོག་པ།，梵文天城體：kāya，梵文羅馬擬音：kāya，漢語字面意思：身體）皆被識（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པ།，梵文天城體：vijñāna，梵文羅馬擬音：vijñāna，漢語字面意思：識）所抓住，因此，諸行是心之果。如何抓住呢？當識進入母親的子宮並導致昏厥時，最初由父母的精血產生如凝乳狀（藏文：ནུར་ནུར་པོ།，梵文天城體：kalala，梵文羅馬擬音：kalala，漢語字面意思：凝乳）和糊狀（藏文：མེར་མེར་པོ།，梵文天城體：arbuda，梵文羅馬擬音：arbuda，漢語字面意思：糊狀）等狀態，最終形成具有諸根的完整身體。如果識未進入精血並與之混合導致昏厥，則凝乳狀等狀態根本不會出現。因此，身體隨順於心，並被心完全抓住。如經中所說：『阿難陀（藏文：དགའ་བོ།，梵文天城體：Ānanda，梵文羅馬擬音：Ānanda，漢語字面意思：阿難陀），如果識未進入母親的子宮導致昏厥，則父母的不凈之物不會變成凝乳狀等。』 此外，如果心受到損害，身體也會受到損害；如果心感到快樂，身體也會感到舒適。因此，身體隨順於心。當心與身體分離時，身體會變得沒有感覺並腐爛。因此，因為心抓住了身體，所以諸行是心的結果。 『因為它們是主人』：心是諸行的主人或掌控者，因此諸行是心的結果。如何成為主人呢？世尊（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས།，梵文天城體：Bhagavān，梵文羅馬擬音：Bhagavān，漢語字面意思：世尊）說：『這個世界是被心引導的，被心牽引的。』這意味著身體會隨順於心的任何想法，因此心引導和牽引著身體。當心中生起貪慾（藏文：འདོད་ཆགས།，梵文天城體：rāga，梵文羅馬擬音：rāga，漢語字面意思：貪慾）時，身體也會隨之表現出輕浮或傲慢的舉止，面帶微笑或大笑等特徵。如果生起嗔恨（藏文：ཞེ་སྡང་།，梵文天城體：dveṣa，梵文羅馬擬音：dveṣa，漢語字面意思：嗔恨）時，則會出現怒視、皺眉、握拳等行為。因此，心掌控和支配著諸行。 此外，第二個經文推理是：如來（藏文：དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།，梵文天城體：Tathāgata，梵文羅馬擬音：Tathāgata，漢語字面意思：如來）說，識緣名色（藏文：མིང་དང་གཟུགས།，梵文天城體：nāmarūpa，梵文羅馬擬音：nāmarūpa，漢語字面意思：名色）。如果沒有識，就不會有名色的狀態；如果沒有名色，就不會有六處（藏文：སྐྱེ་མཆེད་དྲུག，梵文天城體：ṣaḍāyatana，梵文羅馬擬音：ṣaḍāyatana，漢語字面意思：六處）等。 『清凈』：隨順心的清凈，瑜伽士（藏文：རྣལ་འབྱོར་པ།，梵文天城體：yogin，梵文羅馬擬音：yogin，漢語字面意思：瑜伽士）們通過清凈心的力量，如果他們希望土地變成黃金，土地就會顯現為黃金等等。
【English Translation】 Question: How can one know that conditioned phenomena are the result of the mind? Answer: Because they are 'grasped' (ཟིན་པ།) by the mind, are the 'master' or 'controller' (བདག་པོའམ་དབང་བ།) of the mind, follow the 'purity' (དག་པ།) of the mind, and 'accord with' (རྗེས་སུ་འཇུག་པ།) sentient beings. This indicates the latter four lines of reasoning. Firstly, 'because they are grasped': The five faculties (དབང་པོ་ལྔ།) and the body (ལུས་ཁོག་པ།) which is the basis of the faculties, are grasped by consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ།), therefore, conditioned phenomena are the result of the mind. How are they grasped? When consciousness enters the mother's womb and causes fainting, initially from the parents' sperm and blood arise states such as curd-like (ནུར་ནུར་པོ།) and paste-like (མེར་མེར་པོ།), and eventually a complete body with faculties is formed. If consciousness does not enter the sperm and blood and mix with them causing fainting, then states such as curd-like will not arise at all. Therefore, the body follows the mind and is completely grasped by the mind. As it is said in the sutra: 'Ananda (དགའ་བོ།), if consciousness does not enter the mother's womb causing fainting, then the parents' impure matter will not turn into curd-like etc.' Furthermore, if the mind is harmed, the body will also be harmed; if the mind feels happy, the body will also feel comfortable. Therefore, the body follows the mind. When the mind separates from the body, the body becomes without sensation and rots. Therefore, because the mind grasps the body, conditioned phenomena are the result of the mind. 'Because they are the master': The mind is the master or controller of conditioned phenomena, therefore conditioned phenomena are the result of the mind. How does it become the master? The Bhagavan (བཅོམ་ལྡན་འདས།) said: 'This world is led by the mind, drawn by the mind.' This means that the body follows whatever the mind thinks, therefore the mind leads and draws the body. When desire (འདོད་ཆགས།) arises in the mind, the body also follows it and exhibits frivolous or arrogant behavior, smiling or laughing, etc. If hatred (ཞེ་སྡང་།) arises, then behaviors such as glaring, frowning, clenching fists, etc., will occur. Therefore, the mind masters and dominates conditioned phenomena. Furthermore, the second scriptural reasoning is: The Tathagata (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།) said that consciousness conditions name and form (མིང་དང་གཟུགས།). If there is no consciousness, there will be no state of name and form; if there is no name and form, there will be no six sense sources (སྐྱེ་མཆེད་དྲུག), etc. 'Purity': Following the purity of the mind, yogis (རྣལ་འབྱོར་པ།) through the power of a pure mind, if they wish the land to turn into gold, the land will appear as gold, and so on. Question: How can one know that conditioned phenomena are the result of the mind? Answer: Because they are 'grasped' (Tibetan: ཟིན་པ།, Sanskrit Devanagari: agrahaṇa, Sanskrit Romanization: agrahaṇa, Literal Chinese Meaning: 抓住) by the mind, are the 'master' or 'controller' (Tibetan: བདག་པོའམ་དབང་བ།, Sanskrit Devanagari: svāmin, Sanskrit Romanization: svāmin, Literal Chinese Meaning: 主人) of the mind, follow the 'purity' (Tibetan: དག་པ།, Sanskrit Devanagari: śuddha, Sanskrit Romanization: śuddha, Literal Chinese Meaning: 清凈) of the mind, and 'accord with' (Tibetan: རྗེས་སུ་འཇུག་པ།, Sanskrit Devanagari: anuvartana, Sanskrit Romanization: anuvartana, Literal Chinese Meaning: 隨順) sentient beings. This indicates the latter four lines of reasoning. Firstly, 'because they are grasped': The five faculties (Tibetan: དབང་པོ་ལྔ།, Sanskrit Devanagari: pañcendriyāṇi, Sanskrit Romanization: pañcendriyāṇi, Literal Chinese Meaning: 五根) and the body (Tibetan: ལུས་ཁོག་པ།, Sanskrit Devanagari: kāya, Sanskrit Romanization: kāya, Literal Chinese Meaning: 身體) which is the basis of the faculties, are grasped by consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་ཤེས་པ།, Sanskrit Devanagari: vijñāna, Sanskrit Romanization: vijñāna, Literal Chinese Meaning: 識), therefore, conditioned phenomena are the result of the mind. How are they grasped? When consciousness enters the mother's womb and causes fainting, initially from the parents' sperm and blood arise states such as curd-like (Tibetan: ནུར་ནུར་པོ།, Sanskrit Devanagari: kalala, Sanskrit Romanization: kalala, Literal Chinese Meaning: 凝乳) and paste-like (Tibetan: མེར་མེར་པོ།, Sanskrit Devanagari: arbuda, Sanskrit Romanization: arbuda, Literal Chinese Meaning: 糊狀), and eventually a complete body with faculties is formed. If consciousness does not enter the sperm and blood and mix with them causing fainting, then states such as curd-like will not arise at all. Therefore, the body follows the mind and is completely grasped by the mind. As it is said in the sutra: 'Ananda (Tibetan: དགའ་བོ།, Sanskrit Devanagari: Ānanda, Sanskrit Romanization: Ānanda, Literal Chinese Meaning: 阿難陀), if consciousness does not enter the mother's womb causing fainting, then the parents' impure matter will not turn into curd-like etc.' Furthermore, if the mind is harmed, the body will also be harmed; if the mind feels happy, the body will also feel comfortable. Therefore, the body follows the mind. When the mind separates from the body, the body becomes without sensation and rots. Therefore, because the mind grasps the body, conditioned phenomena are the result of the mind. 'Because they are the master': The mind is the master or controller of conditioned phenomena, therefore conditioned phenomena are the result of the mind. How does it become the master? The Bhagavan (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས།, Sanskrit Devanagari: Bhagavān, Sanskrit Romanization: Bhagavān, Literal Chinese Meaning: 世尊) said: 'This world is led by the mind, drawn by the mind.' This means that the body follows whatever the mind thinks, therefore the mind leads and draws the body. When desire (Tibetan: འདོད་ཆགས།, Sanskrit Devanagari: rāga, Sanskrit Romanization: rāga, Literal Chinese Meaning: 貪慾) arises in the mind, the body also follows it and exhibits frivolous or arrogant behavior, smiling or laughing, etc. If hatred (Tibetan: ཞེ་སྡང་།, Sanskrit Devanagari: dveṣa, Sanskrit Romanization: dveṣa, Literal Chinese Meaning: 嗔恨) arises, then behaviors such as glaring, frowning, clenching fists, etc., will occur. Therefore, the mind masters and dominates conditioned phenomena. Furthermore, the second scriptural reasoning is: The Tathagata (Tibetan: དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།, Sanskrit Devanagari: Tathāgata, Sanskrit Romanization: Tathāgata, Literal Chinese Meaning: 如來) said that consciousness conditions name and form (Tibetan: མིང་དང་གཟུགས།, Sanskrit Devanagari: nāmarūpa, Sanskrit Romanization: nāmarūpa, Literal Chinese Meaning: 名色). If there is no consciousness, there will be no state of name and form; if there is no name and form, there will be no six sense sources (Tibetan: སྐྱེ་མཆེད་དྲུག, Sanskrit Devanagari: ṣaḍāyatana, Sanskrit Romanization: ṣaḍāyatana, Literal Chinese Meaning: 六處), etc. 'Purity': Following the purity of the mind, yogis (Tibetan: རྣལ་འབྱོར་པ།, Sanskrit Devanagari: yogin, Sanskrit Romanization: yogin, Literal Chinese Meaning: 瑜伽士) through the power of a pure mind, if they wish the land to turn into gold, the land will appear as gold, and so on.
གས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་ 2-293a བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཁ་དོག་དྲི་རོ་སོགས་མཐུ་ཆུང་ཞིང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ལ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྡོམས་ཏེ་སྤྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། 諸行無常各別說 གཉིས་པ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། 說內諸行無常 དང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ལུས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སོགས། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ཚད་མ་ནི། རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་བཅུ་བཞིས། ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-293b དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཁུ་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རིམ་པས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གི
【現代漢語翻譯】 如你所愿，通過三摩地（梵文：Samādhi，心定）的力量，可以轉變成各種不同的形態。正如經中所說：『比丘（梵文：Bhikṣu），獲得禪定者』等等，廣為宣說。因此，諸行是心的果實。 『眾生隨行故』的意思是：眾生的心積累了善惡業，從而顯現出各種不同的世界。諸行隨著眾生的心而行，作惡之眾生的莊稼，其顏色、氣味、味道等都較差，黃金等物品也顯現為煤炭等物。行善之人的心力，使得穀物等顏色、氣味、味道都非常圓滿，不好的東西也顯現為珍寶等物，因此諸行是心的果實。因此，因為因是剎那生滅的心，所以果——諸行也不可能是常恒的，應當了知是剎那生滅的。以上沒有區分內外事物，總的以兩個偈頌說明了諸行是剎那生滅的無常。 諸行無常各別說 第二，分別說明內在諸行和外在諸行的無常。 說內諸行無常 首先，用五個偈頌來論證內在諸行，即包括身體在內的所有心和心所都是剎那生滅的無常。首先是生，然後是逐漸增長等十四種生。論證這些是剎那生滅的理由或量是：原因和程度的差別等隨著心的十四種行，論證了內在一切有為法都是剎那生滅的。 其中，最初的生是：屬於死亡部分的識滅亡后，識進入母胎，與精血一起昏厥的最初結合的剎那。這樣，屬於死亡部分的識滅亡和屬於生部分的識產生，就像秤桿的高低一樣出現，因此是剎那生滅的。逐漸增長是：第一個剎那，識進入母胎，第二個剎那等，通過剎那的順序，逐漸增長為凝滑、凝厚和凝固等狀態，這是捨棄之前的狀態，逐漸轉變成其他形態的剎那。
【English Translation】 As you wish, through the power of Samadhi (定，concentration), one can transform into various different forms. As it is said in the sutra: 'Bhikkhu (比丘, monk), one who has attained dhyana (禪定, meditation)' etc., is widely proclaimed. Therefore, all conditioned phenomena are the fruits of the mind. 'Because sentient beings follow' means: The minds of sentient beings accumulate good and bad karma, thereby manifesting various different worlds. Conditioned phenomena follow the minds of sentient beings, and the crops of evil-doers have inferior color, smell, and taste, and items such as gold appear as coal. The power of the minds of those who do good deeds makes grains and other things have perfect color, smell, and taste, and bad things appear as jewels, so conditioned phenomena are the fruits of the mind. Therefore, because the cause is the momentary mind, the effect—conditioned phenomena—cannot be permanent, and it should be known that they are momentary. The above does not distinguish between internal and external things, and generally uses two verses to explain that conditioned phenomena are impermanent and momentary. All conditioned things are impermanent, each separately explained. Second, separately explain the impermanence of internal conditioned phenomena and external conditioned phenomena. Explaining the impermanence of internal conditioned phenomena. First, five verses are used to argue that internal conditioned phenomena, that is, all minds and mental factors including the body, are impermanent and momentary. First is birth, and then gradual growth, etc., fourteen kinds of birth. The reason or measure for arguing that these are momentary is: the difference in cause and degree, etc., following the fourteen actions of the mind, arguing that all internal conditioned dharmas are momentary. Among them, the initial birth is: the consciousness belonging to the part of death ceases, and the consciousness enters the mother's womb, fainting together with sperm and blood, the first moment of connection. In this way, the cessation of consciousness belonging to the part of death and the arising of consciousness belonging to the part of birth occur like the high and low of a scale, so it is momentary. Gradual growth is: the first moment, the consciousness enters the mother's womb, the second moment, etc., through the sequence of moments, gradually growing into a gelatinous, thick, and solidified state, etc., which is abandoning the previous state and gradually transforming into other forms of moments.
ས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་། གཉིད་དང་། ལེགས་པར་བྱ་བ། ཏིང་འཛིན་ནོ། །འདོད་ཁམས་ན་སྔ་མ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ལས་རྒྱས་ཤིང་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །བསྐུ་མཉེ་སོགས་ལེགས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ལུས་རྒྱས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཚངས་སྤྱོད་ཅེས་འགྲེལ་པར་འདུག །དེ་ལྟར་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི་མིག་དབང་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ 2-294a སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཕན་ཆད་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རིགས་པ་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྱུར་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ནི། སེམས་ལ་ཆགས་སོགས་སྐྱེས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ཞེས་པ་སྨིན་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། མངལ་ནས་བཙས་པ་དང་། དེ་ནས་འགྲོ་ནུས་པའི་བར་བྱིས་པ་དང་། དེ་ནས་རྩེད་མོ་བྱེད་ནུས་པའི་བར་གཞོན་ནུ་དང་། དེ་ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་མཐུ་རྫོགས་པ་དར་ལ་བབ་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་ནས་ལང་ཚོའི་ཆ་ཉམས་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་དར་ཡོལ་དང་། སྐྲ་དཀར་གཉེར་མས་གང་ཞིང་རུ་ཞོམ་པ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་རིམ་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཕྲེང་ཆགས་པའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་པ། དམན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བའི་དམན་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བའམ་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ངེས་པ་མེད་པར་ངན་སོང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་ནས་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ 2-294b བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འོད་གསལ་བ་དང་ཞེས་པ། འོད་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ལྷ་རིས་དྲུག་ལས་འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྙོམས་འཇུག་དག་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལ་རག་
【現代漢語翻譯】 是變化的緣故。『增長』的意思是增長的生起，即身體增長的四個原因：食物、睡眠、善行和禪定。欲界有前三個，色界有禪定。這些使身體從虛弱變得強壯和肥胖。按摩等善行可以代替身體增長，這在註釋中有解釋。因此，身體增長的原因是增長，所以是剎那性的，因為恒常的事物不可能越來越增長。『所依之事物』是指所依之事物（རྟེན་གྱི་དངོས་པོ།）的生起，即眼識等六種識的處所或所依是眼根等六根的事物，因此它們也是剎那性的，因為它們產生了自己的果，即剎那性的識。只要是因和果，就一定是剎那性的，如果不是剎那性變化的，就不可能是因果，這之前已經說過了。『變化』是指變化的生起。當心中生起貪 attachment 等煩惱時，身體的姿態也會隨之改變，因此是剎那性成立的。『完全成熟』是指成熟的生起。從出生到能夠行走是嬰兒階段，從能夠玩耍到青年階段，從身心力量圓滿到壯年階段，再到青春開始衰退的壯年晚期，以及頭髮變白、皺紋滿佈、身體衰弱的老年階段，這些都是逐漸成熟的過程，因此應知是剎那相續的。同樣，『低劣和特別殊勝』是指低劣的生起和殊勝的生起。低劣的生起是指生於三惡道，殊勝的生起是指生於天界和人間。這些都不是確定的，可能從惡道生到善道，也可能從善道生到惡道，也可能從人到人等同類生，或者生於不同類的眾生中。因為有各種各樣的生起，所以是不恒常的，而且這些生起也是剎那相續的，恒常的事物不可能有各種不同的形態。『光明』是指光明的生起，即欲界六天中的化樂天（འཕྲུལ་དགའ།，梵文：Nirmitarati，羅馬轉寫：Nirmitarati，字面意思：化樂），他化自在天（གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད།，梵文：Paranirmitavasavartin，羅馬轉寫：Paranirmitavasavartin，字面意思：他化自在），以及色界和無色界的天神們被稱為光明。他們的享受和等持都依賴於自己的心。
【English Translation】 It is because of change. 'Growth' means the arising of growth, which are the four causes of physical growth: food, sleep, good deeds, and meditation. In the desire realm, there are the first three, and in the form realm, there is meditation. These cause the body to grow strong and stout from weakness. Massage and other good deeds can replace physical growth, as explained in the commentary. Therefore, the cause of physical growth is growth, so it is momentary, because it is impossible for a constant thing to grow more and more. 'The object of support' refers to the arising of the object of support (རྟེན་གྱི་དངོས་པོ།), that is, the place or support of the six consciousnesses such as eye consciousness is the object of the six faculties such as eye faculty, so they are also momentary, because they produce their own fruit, which is the momentary consciousnesses. As long as it is cause and effect, it must be momentary, and if it is not a momentary change, it cannot be cause and effect, which has been said before. 'Change' refers to the arising of change. When afflictions such as attachment arise in the mind, the body's posture also changes accordingly, so it is established as momentary. 'Complete maturation' refers to the arising of maturation. From birth to being able to walk is the infant stage, from being able to play to the youth stage, from the perfection of physical and mental strength to the prime of life, and then to the late prime of life when youth begins to decline, and the old age stage when hair turns white, wrinkles are full, and the body is weak, these are gradual maturation processes, so it should be known as a continuous stream of moments. Similarly, 'inferior and particularly superior' refers to the arising of inferior and the arising of superior. Inferior arising refers to being born in the three lower realms, and superior arising refers to being born in the heavens and human realm. These are not certain, it is possible to be born from the lower realms to the higher realms, or from the higher realms to the lower realms, or from human to human of the same kind, or to be born among different kinds of beings. Because there are various kinds of arising, it is impermanent, and these arisings are also a continuous stream of moments, it is impossible for a constant thing to have various different forms. 'Luminous' refers to the arising of luminosity, that is, the gods of the Enjoying Emanation (འཕྲུལ་དགའ།, Sanskrit: Nirmitarati, Romanization: Nirmitarati, literal meaning: Enjoying Emanation) among the six heavens of the desire realm, the Controlling Others' Emanations (གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད།, Sanskrit: Paranirmitavasavartin, Romanization: Paranirmitavasavartin, literal meaning: Controlling Others' Emanations), and the gods of the form and formless realms are called luminous. Their enjoyment and samadhi depend on their own mind.
ལས་ཏེ་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་འཕྲུལ་དགའ་བ་དག་ལྷའི་བུ་མོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་གོས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་གཞན་དག་དང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་དག་ཏུ་འཕྲུལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྲིད་དེ། སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོད་མི་གསལ་ཞེས་པ། འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་མ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་ནས། དམྱལ་བའི་བར་གྱི་འདོད་ཁམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་འོད་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གནས་ 2-295a སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་རིས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར། འོད་གསལ་བ་ལས་འོད་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོད་མི་གསལ་བ་ལས་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཞན་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འགགས་ཤིང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་ཁམས་མན་ཆད་ལུས་དེས་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡི། རྟག་པ་ལ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་བཅས་ཞེས་པ། ས་བོན་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལམ་ས་བོན་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཟད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དང་། དེའི་ཕུང་པོ་ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲ
【現代漢語翻譯】 這是爲了讓他們能夠隨心所欲地行事。如何行事呢？那些樂於變化的天人們，可以隨心所欲地變化出自己想要的顏色、形狀、衣飾等等，然後享受這些變化。同樣，天女們也可以隨心所欲地變化出自己喜歡的天人形象，然後享受這些變化。此外，那些自在變化的天人，爲了與其他天人一起體驗慾望的快樂，也會隨心所欲地變化並享受。對於色界和無色界的天人來說，他們可以隨心所欲地進入自己想要進入的禪定境界，並通過自己的心力來實現和顯現這些境界。像這樣的事情在常法中是不可能的，應該知道這是由剎那生滅的心所產生的。 『光明不明顯』的意思是：生於光明不明顯之處，是指前面所說的那些天人之外的剩餘部分，從兜率天到地獄之間的所有欲界眾生，他們不能僅僅通過自己的想法就實現一切願望，所以稱為『光明不明顯』。他們的心和享受也處於各種不同的狀態，因此應該知道這是剎那生滅的無常。總的來說，三界眾生所處的狀態並非一成不變，會從光明明顯轉變為光明不明顯，也會從光明不明顯轉變為光明明顯。由於內在的差別，會產生各種各樣的生命形式，因此要知道這是無常的，並且其延續也是剎那生滅的。 『前往他方』的意思是：前往他方的生命形式，是指從一個地方死亡並轉移到另一個地方的生命形式，或者是指色界以下的眾生，即使身體不變，也會從一個地方移動到另一個地方，這也是通過剎那生滅的延續來實現和移動的。這樣的事情在常法中是不可能的。『具有種子』的意思是：具有種子的生命形式，是指那些具有煩惱習氣或種子的生命形式，這些煩惱習氣或種子會導致在三界中輪迴。除了斷盡了見道和修道所斷煩惱的阿羅漢以及他們的最後剎那之外，其他的阿羅漢、不還者、一來者、預流者以及三界中的所有凡夫，都具有煩惱的種子。因此，他們的五蘊延續就是具有種子的生命形式。他們的生命形式就是這樣由因和果所產生的。
【English Translation】 This is so that they can act as they wish. How do they act? Those who delight in transformation, the gods, can transform into whatever color, shape, clothing, and ornaments of goddesses they desire, merely by thinking of it, and then enjoy it. Similarly, the goddesses can transform into whatever form of gods they desire in their minds, and then enjoy it. Furthermore, those who control transformation also transform and enjoy themselves in those ways that they think of, in order to experience the pleasures of desire with other gods. The gods of the form and formless realms also accomplish and manifest whatever samadhi of absorption they wish to enter, by the power of their own minds. Such things are not possible in permanent dharmas; it should be known that they arise from the power of momentary minds. 『Light not clear』 means: Being born where the light is not clear refers to the remainder of those just mentioned, all the desire realm beings from the Joyful Heaven (Tushita) to the hells. Since they cannot accomplish all things merely by thinking of them with their own minds, it is called 『light not clear.』 Their minds and enjoyments also exist in various different states, so it should be known that this is momentary impermanence. In general, the states of the three realms of sentient beings are not definitively fixed; they change from clear light to unclear light, and from unclear light to clear light. Because of inner differences, they are born into various kinds of births, so it should be known that this is impermanent, and its continuum is also momentary. 『Going to another place』 means: The birth of going to another place is the manner of going where one dies and transmigrates from that place and ceases, and is born in another place. Or, even with the same body below the form realm, going to another place, not remaining in one place, also proceeds and goes by a continuum of moments. Such a dharma is not possible in permanence. 『With seeds』 means: The birth with seeds is being born with the latent tendencies or seeds of afflictions that cause birth in the three realms. Except for the Arhats who have exhausted the afflictions to be abandoned by seeing and meditation, and the final moment of their last aggregates, other Arhats who have entered [Nirvana], Non-returners, Once-returners, Stream-enterers, and all ordinary beings of the three realms are born with seeds of afflictions. Therefore, the continuum of their five aggregates is birth with seeds, and their birth is thus produced by cause and effect.
ས་བུར་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། ། 2-295b ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །ཞེས་པ་ས་བོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཕུང་པོ་རྣམས་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མ་ཞུགས་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ངེས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་སེམས་ལ་ཏིང་འཛིན་གོམས་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ་ཕྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་རིམ་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདིས་ནི་རྨི་ལམ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ 2-296a བ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེ་བའི་བར། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་མེད་ན་དེ་དང་དེ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་པར་བྱུང་བས་ནུར་ནུར་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་མེར་མེར་པོ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དང་སྒྲ་རྣམས་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བཤད་མ་དགོས་སོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་ན་དང་
【現代漢語翻譯】 這些包含種子的法也是剎那生滅的。 『無種子之體』，無種子的生起是指：雖然是沒有在輪迴中出生的種子的體性，但蘊的生起是以前者為因，後者為果的體性而生起的。除了有餘依阿羅漢們入于無餘涅槃之際的最後剎那之外，（他們的蘊）都是如此。即使有餘依阿羅漢沒有轉生於輪迴的種子，但由於先前業力的推動，在未進入無餘涅槃之前，仍然存在著與蘊的殘餘相伴的剎那生滅的相續。有餘依的蘊的最後剎那之後，就不再有相續的生起，因為他們已經進入了無余蘊的法界。因此，只要有生起，那就是剎那生滅的。這樣，先前有種子，後來變為無種子，所以是無常的，而且可以確定這是剎那生滅的相續。 『于影像中乃生起』是指：修習八解脫等的人，以禪定的力量，在心中顯現藍、黃、白、紅等顏色和形狀的影像，這些影像真實地顯現在心的行境中。由於對心的禪定習以為常，所以會顯現這樣的影像，這也是先前沒有，後來才顯現的，所以是無常的，而且這也是由於心剎那生滅的相續逐漸習慣而產生的，所以是剎那生滅的。由此可知，夢境和不凈觀等，所有由於習慣而產生的清晰顯現，都應知是心的顯現。 這樣，從最初的生起到影像的生起之間，應知這十四種生起都是無常且剎那生滅的。最初的生起是作為產生嫩芽等其他狀態的原因，所以可以確定它是剎那生滅的。如果後續的狀態沒有其他原因而逐漸變化，那它就不可能變化，因為它沒有原因。因此，從生起的第一個剎那開始，剎那依次產生，嫩芽的狀態，以及由此產生的嫩芽等，都是以前者為因，後者為果的體性而生滅，並且相續不斷地產生。 『和』字等都是與後者相連的意思，所以不需要特意解釋。『漸增』的生起是指大小、形狀和形態等尺寸的差異不同，所以是剎那生滅的。同樣，如果身體是恒常的，那麼...
【English Translation】 These dharmas with seeds are also momentary. 'The nature of seedlessness,' the arising of seedlessness refers to: Although it is the nature of not having the seed of birth in samsara, the arising of the skandhas arises with the former as the cause and the latter as the result. Except for the last moment when the Arhats with remainder enter into nirvana without remainder, (their skandhas) are like this. Even though the Arhats with remainder do not have the seed to be reborn in samsara, due to the impetus of previous karma, there is still a momentary continuum of arising accompanied by the remainder of the skandhas until they enter nirvana without remainder. After the last moment of the skandhas with remainder, there is no longer a continuous arising, because they have entered the realm of dharma without remainder of skandhas. Therefore, as long as there is arising, it is momentary. In this way, previously having seeds, later becoming seedless, so it is impermanent, and it can be determined that this is a momentary continuum. 'In the image, there is arising' refers to: For those who practice the eight liberations, etc., due to the power of samadhi, images of blue, yellow, white, red, etc. colors and shapes appear in the mind, and these images actually appear in the object of the mind. Because of the habit of samadhi of the mind, such images appear, which is also previously non-existent and later appears, so it is impermanent, and this is also due to the gradual habit of the momentary continuum of the mind, so it is momentary. From this, it can be known that dreams and the contemplation of impurity, etc., all clear appearances arising from habit, should be known as mere appearances of the mind. Thus, from the initial arising to the arising of the image, it should be known that these fourteen kinds of arising are all impermanent and momentary. The initial arising is the cause of producing other states such as sprouts, so it can be determined that it is momentary. If the subsequent state gradually changes without other causes, then it is impossible for it to change, because it has no cause. Therefore, from the first moment of arising, moments arise sequentially, the state of sprouts, and the sprouts arising from it, etc., arise and cease with the former as the cause and the latter as the result, and continuously arise. The words 'and' etc. all mean to be connected with the latter, so there is no need to explain them specifically. The arising of 'gradual increase' refers to the differences in size, shape, and form, etc., so it is momentary. Similarly, if the body is permanent, then...
པོའི་དུས་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཁ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་མི་རུང་སྟེ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་རང་གི་རྟེན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་མི་དགོས་པ་དང་། རྟག་པ་དེས་འབྲས་བུ་གཞན་བསྐྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ 2-296b རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་མི་འབྱུང་བས། རྟེན་དབང་པོ་དང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དབང་པོ་རྟག་བཞིན་དུ་དེས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བཞོན་པ་རྟ་སོགས་མི་འདུག་ན། ཞོན་པ་པོ་མི་སོགས་ཀྱང་མི་འདུག་པ་བཞིན་དུ། རྟེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པར་རྟག་པར་སྡོད་བཞིན་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་སྡོད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྟེན་རས་ཚིག་ན་བརྟེན་པ་སྔོན་པོ་ཡང་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་དད་དབྱེར་མེད་དོ། །ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོ་སོགས་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ན། རྟག་པར་གནས་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་དང་སྨིན་པ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་འབྱུང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རེ་ཞིག་རྟག་པར་གནས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འཇིག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱི། མཐར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་། ཁྱད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་ཀུན་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ 2-297a ཀྱིས་རྟག་པ་མ་དམིགས་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ་རྟག་ནས་གཟོད་འགག་གོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་དང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མ་འགྱུར་བར་རྟག་པར་གནས་ཤིང་དེའི་མཐར་འགག་པ་ཡིན་ན། འགགས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དང་འཇིག་ཁ་མའ
【現代漢語翻譯】 即使因為時間的推移而沒有變化，食物等使身體增長也變得沒有意義。但那是不行的，因為食物等使身體增長是不可否認的。剎那生滅成立，以及眼識等依靠各自的所依根而產生，對於剎那生滅的自性來說是合理的，如果是常，那麼就不可能是所依，因為常不需要依賴任何因，而且常不可能產生其他果。 即使那樣，不依賴根，眼識等也不會產生，因此，所依根和所依識兩者都成立為剎那生滅。如果認為所依根如常一樣，產生所依識的無常有什麼矛盾呢？就像騎乘的馬等不在，騎馬的人等也不在一樣。所依不變成其他，如常一樣存在，所依識不停止而變成其他是不可能的。就像所依布壞了，所依藍色也壞了一樣，所依和所依兩者在無常的體性上沒有差別。 貪慾等使身體的形態改變，以及嬰兒和青春等在其他不同的階段完全成熟地產生是不可否認地成立的。對於常住不變的事物來說，不可能見到那樣的變化和成熟，因為不可能從任何事物的狀態中產生其他形態，所以是剎那生滅。如果認為不是剎那生滅，暫時常住有什麼矛盾呢？非常矛盾，如果第一個剎那不滅，像那樣存在，那麼第一個狀態如何，就如常一樣存在，最終永遠不會改變。因為第一個剎那沒有其他狀態，同樣在所有後面的剎那中，沒有差別的所有事物都變成常，那是非常不合理的，因為事物在任何時候都不是自性常。 如果事物在一定時間內不變化而存在，然後才滅亡呢？如果事物在片刻、瞬間、日、月、年和劫的時間內不變化而常住，然後在最後滅亡，那麼滅亡的時間長短是不合理的，因為所有事物都像最初產生時的剎那一樣，如常存在，永遠不會變成即將滅亡的剎那。剛剛產生和即將滅亡
【English Translation】 Even if there is no change due to the passage of time, the growth of the body by food etc. becomes meaningless. But that is not permissible, because the growth of the body by food etc. is undeniable. The momentary arising and ceasing is established, and the arising of eye consciousness etc. relying on their respective dependent faculties is reasonable for the nature of momentary impermanence. If it were permanent, then it would not be possible to be a dependent, because the permanent does not need to rely on any cause, and the permanent cannot produce other results. Even so, without relying on the faculties, eye consciousness etc. will not arise. Therefore, both the dependent faculty and the dependent consciousness are established as momentary impermanence. If one thinks, 'What contradiction is there if the dependent faculty, like the permanent, produces the impermanent dependent consciousness?' Just as the riding horse etc. is not there, the rider etc. is also not there. It is impossible for the dependent to remain permanent without changing into something else, and for the dependent consciousness not to remain but to change into something else. Just as the dependent cloth is destroyed, the dependent blue color is also destroyed, the dependent and the dependent are not different in the nature of impermanence. The transformation of the body's form by attachment etc., and the complete maturation and birth of infants and youth etc. in other different states are undeniably established. For things that remain permanent, it is impossible to see such changes and maturation, because it is impossible for other forms to arise from any state of things, so it is momentary arising and ceasing. If one thinks, 'What contradiction is there if it is not momentary arising and ceasing, but remains permanent for a while?' It is very contradictory. If the first moment does not cease and remains as it is, then how the first state is, it remains as it is, and will never change in the end. Because the first moment has no other state, similarly in all subsequent moments, all things without difference become permanent, which is very unreasonable, because things are never permanent by nature at any time. If things remain unchanged for a certain period of time and then perish? If things remain unchanged and permanent for a moment, an instant, a day, a month, a year, and an eon, and then perish at the end, then the length of the perishing time is unreasonable, because all things remain permanent like the moment of the first arising, and will never become the moment of imminent destruction. Just born and about to perish
ི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཡང་འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ། འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་ད་དུང་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནས་མཐར་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་གི་བར་གྱི་ཡུན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཀུན་གྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལས་གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་མོད། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་འགྱུར་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ 2-297b སྐབས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགག་ནས་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱི། དང་པོ་མི་འཇིག་ན་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་མ་ཞིག་པར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་གི། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་རིགས་པས་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་གྱི་རིགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐུས་མོད་ཀྱི། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ཇི་ལྟར་རྩྭ་ལ་མེ་མཆེད་པ་དག་རི་ནས་རི་ལ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ཡང་རྩྭ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཕྱོགས་ཕ་ཀིར་འགྲོའོ་སྙམ་ 2-298a དུ་བསམ་པའི
【現代漢語翻譯】 如果這兩個事物是同一個，那麼剛出生的事物也會像即將毀滅的瞬間一樣，剛出生就毀滅嗎？或者即將毀滅的事物也會像剛出生的瞬間一樣，仍然持續存在一段時間嗎？因為你們認為這兩者是同一個。因此，可以推斷出從最初產生到最終毀滅的瞬間之間，存在著許多不同的瞬間。'最初不毀滅，最終不變異'是推理的重點，一切的關鍵也就在於此。《釋論》中說，'對於存在來說，沒有'，這是變異的產生和完全成熟兩者的證明。'最初不毀滅，最終不變異'也被認為是證明這一點的例子。貪慾等導致身體變化，這不是剎那性的，而是原來的事物保持不變，這是不可能的。兒童和青少年等狀態完全成熟，這適用於第一個剎那停止后，另一個剎那產生。如果最初不毀滅，最終也不會變異，因為最初的狀態沒有消失，而是永遠存在。按照這個順序來理解，意思上也沒有什麼不同。同樣，觀察到低劣和 श्रेष्ठ (梵文，śreṣṭha，supreme，殊勝)的產生，如果認為這是剎那性的無常，那麼這樣做是可以的。如果不是剎那性的無常，那麼最終的變異也是不合理的，因此不可能產生低劣和殊勝。同樣，光明和不光明也是不可能的，因為這可以從之前的推理中得知，所以沒有再次進行詳細的重複。如果沒有前往其他地方，那麼如果沒有剎那性的相續，僅僅是沒有從那個地方前往其他地方就足夠了。如果總結《釋論》中所說，就像火焰蔓延到草地上，看起來是從一座山到另一座山，但實際上只是認為從每根草中產生的火焰的剎那相續不斷，除此之外，沒有一個恒常和單一的實體叫做火焰，會前往其他地方。同樣，眾生在輪迴中經歷各種各樣的 जन्म (梵文，janma，birth，出生)，前往其他地方，也只是 लेने (梵文，līna，absorption，融入)蘊的相續產生，蘊的剎那相續不斷地前往其他地方，除此之外，沒有任何一個恒常的實體叫做前往者會前往其他地方。如果前往者使諸行前往其他地方，並且 सोच (梵文，śoka，grief，悲傷)著'我要去那邊'。
【English Translation】 If these two things are the same, then would the newly born also perish as soon as it is born, just like the moment of imminent destruction? Or would the thing about to be destroyed also remain for a while, just like the moment of being newly born? Because you consider these two to be the same. Therefore, it can be inferred that there are many different moments between the initial birth and the final moment of destruction. 'Initially not destroyed, ultimately not changed' is the main point of reasoning, and the key to everything lies in this. The commentary says, 'For existence, there is not,' which is proof of both the arising of change and complete maturation. 'Initially not destroyed, ultimately not changed' is also said to be an example of proving this point. The change of the body caused by desire, etc., is not momentary, but it is impossible for the original thing to remain unchanged. The complete maturation of the states of children and adolescents, etc., is suitable for the cessation of the first moment and the arising of another moment. If the initial is not destroyed, the final will not change, because the initial state has not disappeared, but will always exist. If we understand it in this order, there is no difference in meaning. Similarly, the observation of the birth of inferior and श्रेष्ठ (Sanskrit, śreṣṭha, supreme, 殊勝) is acceptable if it is considered momentary impermanence. If it is not momentary impermanence, then the final change is also unreasonable, so it is impossible to produce inferior and श्रेष्ठ (Sanskrit, śreṣṭha, supreme, 殊勝). Similarly, light and non-light are also impossible, because this can be known from the previous reasoning, so there is no detailed repetition again. If there is no going to other places, then if there is no momentary continuity, it is enough to simply not go from that place to other places. If we summarize what is said in the commentary, just as the flames spread to the grass, it seems to go from one mountain to another, but in reality it is only considered that the momentary continuity of the flames produced from each grass is continuous, apart from that, there is no constant and single entity called flame that goes to other places. Similarly, beings in saṃsāra (Sanskrit, saṃsāra, wandering, 輪迴) experience various kinds of जन्म (Sanskrit, janma, birth, 出生), going to other places, it is also just लेने (Sanskrit, līna, absorption, 融入) the continuous arising of the aggregates, the momentary continuity of the aggregates goes to other places without interruption, apart from that, there is no constant entity called the goer that goes to other places. If the goer causes the formations to go to other places, and सोच (Sanskrit, śoka, grief, 悲傷) 'I am going there.'
་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བའང་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི་རྒྱུ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་གདོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དེའི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་གནས་པ་རྣམས་གར་ཡང་མ་སོང་བ་འདུག་པ་ལ་དེས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མ་དམིགས་སོ། །འགྲོ་བ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་ན་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡུལ་འདིར་གནས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད་དམ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་འདི་ན་གནས་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སོང་ན། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྟ་ཡིས་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟ་ཡུལ་འདི་ལས་མ་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་དེར་སོང་ཟིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཡུལ་འདིར་གནས་པ་ད་དུང་མ་སོང་བས་འགྲོ་བ་དང་ 2-298b འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་གཞན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཤར་གྱི་རྟས་ནུབ་ཀྱི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་ནས་འདུ་བྱེད་སྤོ་བའམ། འདུ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་སྤོ་འམ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུ་སྤོ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པས་ཅི་ཞིག་སྤོ་སྟེ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་སྐྱེས་པས་སྤོ་མི་ནུས་ཏེ། རྟ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དུ་སྤོ་བའམ་བསྐྱལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པས་གང་གིས་ཀྱང་གང་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་
【現代漢語翻譯】 如果行動者推動身體的組合而向那個方向移動，那麼如果沒有行動者，也就沒有移動的行為。因為行為不是在沒有行動者的情況下發生的。如果有人認為行為（組合）是前往其他地方的原因，那麼移動者是在出生后才開始使組合移動到其他地方，還是在未出生時就使其移動？如果是前者，那麼在被稱為『移動』的法產生時，仍然停留在原地的組合如何使其移動到其他地方呢？這樣認為是不合理的。如果有人認為組合不是停留在原地，而是具有移動到其他地方的自性，那麼除了組合移動到其他地方之外，還有什麼其他的移動者呢？這是無法確定的。如果移動尚未產生，它又如何使組合移動到其他地方呢？因為那時還沒有移動。此外，還展示了另一種推理方式：是移動者停留在原地而將組合轉移到其他地方，還是停留在其他地方而將組合轉移到其他地方？如果是前者，那麼當自身停留在原地而沒有移動到其他地方時，它又如何使組合到達其他地方呢？就像馬將人帶到其他地方，但馬沒有離開原地就無法將人帶到其他地方一樣。如果移動者停留在其他地方，那麼它已經到達那裡，而組合停留在原地，尚未到達那裡。移動者和被移動者在不同的地方，又如何使其他東西移動呢？就像東方的馬將西邊的人帶到其他地方一樣。此外，在組合和移動者兩者中，是移動者先產生然後移動組合，還是組合先產生然後移動者后產生來移動它，還是兩者同時產生然後移動到其他地方？如果是前者，那麼在移動者產生時，被移動的組合尚未產生，那麼移動什麼呢？就像沒有出生的孩子無法被餵養一樣。如果是後者，那麼在組合產生時，移動者尚未產生，因此無法移動。就像沒有出生的馬無法將人移動或帶到其他地方一樣。如果是第三種情況，就像牛的左右角一樣，兩者同時產生，任何一方都不是另一方移動的原因。因為兩者一起前往其他地方，所以移動者並沒有使組合移動任何東西。 又འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་
【English Translation】 If the actor moves the aggregates of the body and goes in that direction, then if there is no actor, there is no act of going. Because an act does not occur without an actor. If one thinks that the act (aggregates) is the cause of going to another place, then does the mover, after being born, cause the aggregates to go to another place, or does it cause them to go before being born? If it is the former, then how does the aggregate, which remains in place when the dharma called 'going' arises, cause it to go to another place? It is unreasonable to think so. If one thinks that the aggregates do not remain in place, but have the nature of going to another place, then what other substance is there that causes going, other than the aggregates going to another place? It is not observed. If going has not yet arisen, how does it cause the aggregates to go to another place? Because at that time there is no going. Furthermore, another mode of reasoning is shown: Does the mover, while remaining in this place, transfer the aggregates to another place, or does it transfer the aggregates while remaining in another place? If it is the former, then when oneself remains in this place and has not gone to another place, how does it cause the aggregates to go to another place? Just as a horse takes a person to another place, but the horse cannot take the person to another place without moving from this place. If the mover remains in another place, then it has already gone there, and the aggregates remain in this place, not yet having gone there. How do the mover and the moved, being in different places, cause other things to go? Just as an eastern horse takes a western person to another place. Furthermore, among the aggregates and the mover, does the mover arise first and then move the aggregates, or do the aggregates arise first and then the mover arise later to move them, or do the two arise simultaneously and then move to another place? If it is the former, then when the mover arises, the aggregates to be moved have not arisen, so what does it move? Just as an unborn child cannot be fed. If it is the latter, then when the aggregates arise, the mover has not arisen, so it cannot move. Just as an unborn horse cannot move or take a person to another place. If it is the third case, like the left and right horns of an ox, the two arise simultaneously, so neither is the cause of the other's movement. Because the two go to another place together, the mover has not caused the aggregates to go at all. 又འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་
ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་པོར་ཡང་བཏགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བར་བྱེད་པོ་མེད་དེ། ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ 2-299a འགྲོ་བ་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། དུ་མ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ། འཆག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་གོམ་པ་འདོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་བར་སྲིད་རྣམས་མའི་མངལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་མདའ་འཕང་བ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྟ་ལ་མིས་ཞོན་ནས་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཆུ་དང་གཟིངས་སུ་འབྲེལ་བས་ཆུ་གང་དུ་ཕྱིན་པར་གཟིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྐྱོད་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ང་གིས་རྩྭ་དང་འདབ་མ་སོགས་ཁྱེར་ནས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ང་ཐད་ཀར་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མེ་གྱེན་དུ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བས་གཤོང་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཐུས་འགྲོ་བ་ནི། སྔགས་པ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་མཐུས་སྨན་འཐུངས་པའམ་ལུས་ལ་བསྐུས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་བསྒུལ་ཞིང་གྱེན་དང་ཐད་ཀར་དྲངས་ནས་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ 2-299b གནས་པ་ལ་ས་བོན་མི་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སྔར་ས་བོན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྔར་འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ལ་ས་བོན་ཡོད་པ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ནས་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཐད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་མིན་
【現代漢語翻譯】 是無盡的。因此，五蘊以剎那的相續前往他方，稱為『行』，而五蘊本身也被稱為『行者』。除了相續不斷的行之外，沒有其他的行者。就像肢體和有肢體的事物並非不同的實體，但通過假立而知其存在一樣。這些是根據世親（Vasubandhu）和堅慧（ स्थिरमति，Sthiramati）的註釋所作的簡要總結。因此，由於除了事物以剎那的相續而行之外，沒有其他的行者和行，所以 應當了知行是剎那的。一般來說，前往他方的種類有很多。以心之力的行是指，以心為因，諸行前往他方。例如，以行走的意念，身體邁開步伐，前往他方。以先前業力之力的行，如中陰身前往母親的子宮等。以拋射之力的行，如箭被射出，前往他方。以關聯之力的行，如人騎在馬上，兩者一同前往他方；或者船與水關聯，水流向何處，船也隨之而去。以移動之力的行，如人拿著草或樹葉等，前往他方。以自性或本體之力的行，如火向上升騰，水向下流淌，前往低窪之處等。以威力之力的行，如咒師以咒語的威力前往他方；或者以藥物的威力，服用或塗抹在身上，前往他方；或者磁鐵吸引鐵，向上或直接拉動，使其移動；或者以神通的威力前往他方。因此，所有這些行和來，都應當了知是剎那的。具有輪迴種子的事物，由於剎那相續，前一剎那滅去，后一剎那以其狀態生起，因此認為剎那是無常的，這是合理的。如果 沒有生滅而存在，則種子是不可能的；或者說，對於沒有生滅的事物，先前種子存在是不可能的。因此，具有輪迴種子的法也都是剎那成立的。先前輪迴的心相續具有種子，通過道力斷除后，轉變為無種子的狀態，這也只有在心是剎那的情況下才合理，如果不是剎那
【English Translation】 is inexhaustible. Therefore, the five skandhas (aggregate of existence) going to another place in a momentary continuum are called 'going,' and the five skandhas themselves are also called 'goers.' Apart from the continuous activity of going, there is no other goer. Just as a limb and the possessor of the limb are not different entities, but are known to exist only through imputation. These are brief summaries based on the commentaries of Vasubandhu and Sthiramati. Therefore, since there is no goer or going other than the momentary continuum of things going, one should understand going as momentary. Generally, there are many types of going to another place. Going by the power of mind means that, with the mind as the cause, phenomena go to another place. For example, with the intention of walking, the body takes steps and goes to another place. Going by the power of previous karma, such as the intermediate state beings going to the mother's womb, etc. Going by the power of propulsion, such as an arrow being shot and going to another direction. Going by the power of connection, such as a person riding a horse, and both going to another place; or a boat connected to water, and wherever the water goes, the boat also goes. Going by the power of movement, such as a person carrying grass or leaves, etc., and going to another direction. Going by the power of nature or essence, such as fire rising upwards, water flowing downwards, and going to depressions, etc. Going by the power of potency, such as mantra practitioners going to other places by the power of mantras; or by the power of substances, taking medicine or applying it to the body, and going to another place; or a magnet attracting iron, moving it upwards or directly, and making it go; or going to other places by the power of miraculous abilities. Therefore, all these goings and comings should be understood as momentary. The very thing that possesses the seeds of samsara (cyclic existence), because of the momentary continuum, the former moment ceases, but the latter moment arises with its state, so it is reasonable to consider momentariness as impermanent. If it exists without arising and ceasing, then the seed is not possible; or, it is not possible for the seed to exist previously in something that does not arise and cease. Therefore, all phenomena that possess the seeds of samsara are also established as momentary. Previously, the mind-stream of samsara had seeds, which were destroyed by the path, and then transformed into a state without seeds, which is only reasonable if the mind is momentary, but not if it is not momentary.
པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་ཅིང་སྔར་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟར་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། 說外諸行無常 གཉིས་པ་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་ང་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དོན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བཅས་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཆུ་ནི་ཆུ་ཕྲན་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ལྡེང་ཀ་དང་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དགུན་དཔྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཐན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བགས་ཀྱིས་སྐམ་ཞིང་འབྲི་བ་དང་། དབྱར་གྱི་ཆར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཕེལ་འབྲི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ཡང་རང་བཞིན་ 2-300a གྱིས་ས་གཅིག་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པར་མི་སྡོད་ཀྱི། ཕྱོགས་གར་ཡང་གཡོ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གཡོ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །ས་ནི་ང་དང་ཆུ་ཡི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །ཆུ་དང་རླུང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་པོར་ཆགས་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་ང་གཡོས་ནས་ང་གི་ཁམས་ཆགས་སོ། །རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཆུ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུན་ཙམ་གྱི་ཆར་བབ་པས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁམས་ཆགས་སོ། །ཆུ་རླུང་གིས་བསྲུབས་པའི་དབུ་བ་ལས་ས་གཞི་རི་རབ་གླིང་བཞི་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་དང་ང་ལས་ས་ཡི་ཁམས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ས་ལས་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་ནི། ལས་དགེ་བ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་དམིགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྕགས་སྲེག་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ས་གཞི་དང་། ང
【現代漢語翻譯】 關於心識的自性是常，這是不可能的，因為有餘依阿羅漢（梵：sa-upadhiśeṣa-arhat）的最後蘊聚是不可能的，就像先前具有種子，之後沒有種子；先前具有生，之後不再有生是不可能的。沒有輪迴種子的蘊聚相續剎那生滅。 顯現於三摩地行境中的影像，也因為隨順心識而剎那生滅。如此，內在的一切有為法也只是剎那相續而已。 宣說外在諸行無常 第二，爲了論證外在諸行無常，有三個偈頌。地、水、火、風這四大種，以及色、聲、香、味、觸、法這六境，也都是剎那生滅。水，如小溪、河流、池塘、湖泊等，由於冬春季節和乾旱等原因逐漸乾涸減少，又由於夏季的雨水等因緣逐漸增多，所以是剎那生滅的自性，因為有增減的緣故。如果不是剎那生滅的常法，就不可能有增減。 風，其自性不會靜止在一個地方，而是向任何方向流動，所以是剎那生滅的；而且有越來越大的增長，也有越來越小的減少，所以是剎那生滅的。常法不可能有流動和增減。 地，依賴於水和風而產生，並且與它們相關聯，又因為有四種完全變化的自性，所以成立為剎那生滅的無常法。 如何從水和風中產生呢？在世界最初形成的時候，虛空中風流動，從而形成風界。從風界產生水，像車輪轉動一樣降下雨水，從而形成水輪的界。水被風攪動產生的泡沫形成了大地、須彌山、四大部洲，所以地的界是從水和風中產生的。如此，從因產生的果，因和果都是剎那生滅的。 地有四種變化，即觀察到業差別的變化：積累善業的天人，看到大地像木棉一樣柔軟；造作惡業的地獄眾生，看到的是熾熱燃燒的鐵地；有些地方是山，有些地方是森林，有些地方是平原，有些地方是深淵，所以觀察到地的自性有四種變化。
【English Translation】 It is impossible for the nature of mind to be permanent, because the final aggregates of a Sa-upadhiśeṣa-arhat (Sanskrit: 有餘依阿羅漢, sa-upadhiśeṣa-arhat, sa-upadhiśeṣa-arhat, Arhat with remainder of aggregates) are impossible, just as it is impossible to have no seed after having a seed, and to have no birth after having birth. The continuum of aggregates without the seed of samsara arises momentarily. The images that appear in the realm of Samadhi are also momentary because they follow the mind. Thus, all internal conditioned phenomena are merely momentary continuations. Saying that external phenomena are impermanent Second, to prove that external conditioned phenomena are impermanent, there are three verses. The four elements of earth, water, fire, and wind, and the six objects of sense, namely form, sound, smell, taste, touch, and mental objects, are all momentary. Water, such as streams, rivers, ponds, and lakes, gradually dries up and decreases due to winter, spring, and drought, and gradually increases and grows due to summer rains, so it is momentary in nature because it has increase and decrease. If it were not momentary but permanent, it could not increase or decrease. Wind, by its nature, does not stay still in one place, but moves and goes in any direction, so it is momentary; and it has increasing growth and decreasing decline, so it is momentary. It is not reasonable for a permanent thing to have movement, increase, or decrease. Earth arises dependent on and related to the elements of water and wind, and because it has four natures of complete change, it is established as impermanent by its momentary nature. How does it arise from water and wind? When the world first formed, wind moved in the sky, and thus the wind element formed. From the wind element came water, raining like the continuous turning of a chariot wheel, thus forming the realm of the water wheel. The earth, Mount Meru, and the four continents formed from the foam churned by water and wind, so the earth element arose from water and wind. Thus, both the cause and the effect that arise from the cause are momentary. The four changes of earth are observed as changes in the differentiation of karma: gods who have accumulated virtuous karma perceive the earth as soft and smooth like cotton; hell beings who have committed evil deeds see the earth as intensely hot, burning iron; some places are mountains, some are forests, some are plains, and some are abysses, so the four changes in the nature of earth are observed.
མ་གྲོག་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་། །མིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ལ་ཡང་རྨོ་བརྐོ་དང་ལག་བྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དུས་ན་ལོ་ཏོག་སོགས་མི་འཁྲུངས་ལ། ལག་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ་ལོ་ཏོག་བཟང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་དང་པོའོ། །ཐོ་བ་དང་འཇོར་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པས་ 2-300b ཁུང་དང་གཤོང་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཉིས་པའོ། །མེས་བསྲེགས་པའམ་ང་གིས་བདས་ནས་མཐོ་བ་དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཆུས་གཤེར་བས་བཤིག་པའི་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དུས་ཀྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། དུས་བཟང་བའི་ཚེ་ས་གཞིས་ཀྱང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བཟང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། དུས་ངན་པའི་ཚེ་ངན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དབྱར་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་སྐྱེ་ལ་དགུན་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ཞིང་འཁྱགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་སྔོན་དགོན་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་གྲོང་དུ་གྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་འདུ་ལོང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་གྲོང་དུ་གྱུར་པ་ད་ལྟར་དགོན་པར་གྱུར་པ་སོགས་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི་འགྱུར་བ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ས་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་བཞི་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་འབར། མེད་ན་མི་འབར་བུད་ཤིང་ཆེ་ན་མེ་ཡང་ཆེ་ཞིང་ཆུང་ན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ 2-301a མར་གྲུབ་བོ། །མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཏུ་བུད་ཤིང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་ཤིང་རིམ་བཞིན་ཚིག་ནས་མེ་འབྱུང་གི་བུད་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་མེ་འབྱུང་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ཀ་ཟད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། བུད་ཤིང་ཟད་ན་མེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་པར་ཇི་སྲིད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་མེ་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེ་ཡང་མི་སྣང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་འབྱུང་བ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ནས། གདོང་ཁ་དོག་སོགས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མེ་བཤད་པས་གོ་རིམ་མི་བདེ་སྙམ་ན། གང་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་ད
【現代漢語翻譯】 荊棘和帶刺植物等顯現為各種痛苦的根源。在人間的土地上，未經耕作和人工干預時，不會生長莊稼等；一旦經過人工干預，莊稼就能良好生長，這便是第一種變化。通過錘子和斧頭等工具的敲擊，產生孔洞和凹陷，這是第二種變化。被火焚燒或被風吹動，導致高低變化，以及被水浸濕而崩塌等由地界元素所引起的變化，是第三種變化。時間所導致的變化是：在好的時節，土地也能成為莊稼等良好生長的原因；在不好的時節，則導致不好的生長。例如，冬蟲夏草等在夏季生長為綠色，冬季則變為灰色，並轉變為寒冷等性質。有些地方以前是荒地，後來變成了村莊，變得非常擁擠；有些地方以前是村莊，現在變成了荒地等，前後呈現出不同的景象，這是第四種變化。 如此這般的四種變化，也是從剎那的連續性中產生的變化，並非每個剎那都呈現不同的形態。對於非剎那的、恒常的本體而言，永遠不可能觀察到變化。因為剎那前後產生了不同的形態，所以才呈現出那樣的景象，因此地界元素也是由剎那所組成的。顏色、氣味、味道和觸感這四者，因為與四大元素相似，所以顏色等四者也與四大元素一樣，通過證明四大元素是剎那性的理證來證明。火依賴於木柴而存在，其作用是：有木柴就燃燒，沒有木柴就不燃燒；木柴大則火大，木柴小則火小，因此火也是由剎那組成的。 火是剎那性的，同樣，木柴也是剎那性的。木柴逐漸燃燒，火才產生。如果木柴像原來一樣存在，然後產生火，那麼火和木柴怎麼會同時耗盡呢？木柴耗盡，火就無法存在。因此，火和木柴是因的剎那和果的剎那的順序，只要因存在，果火就會產生；沒有因，果火也不會顯現。因此，一切事物都是因果生滅、連續不斷地顯現。在講述火界元素時提到：面容、顏色等是可以講述的。如果在顏色等之後講述火，會覺得順序不妥。無論如何講述，都...
【English Translation】 Thorns and thorny plants appear as various sources of suffering. On the earth in the human realm, crops and the like do not grow when not cultivated or intervened by human labor; once intervened by human labor, crops grow well, and this is the first change. The occurrence of holes and depressions due to the striking of hammers and axes is the second change. Being burned by fire or blown by wind, resulting in changes in height, and being eroded by water, caused by the earth element, is the third change. The changes caused by time are: in good times, the earth also becomes the cause of good growth of grains and the like; in bad times, it causes bad growth. For example, Cordyceps sinensis and the like grow green in summer and turn gray in winter, and transform into cold and other properties. Some places that were once wilderness later became villages, becoming very crowded; some places that were once villages are now wilderness, and so on, appearing differently before and after, which is the fourth change. These four kinds of changes are also changes arising from the continuity of moments, and not every moment presents a different form. For a non-momentary, constant entity, change can never be observed. Because different forms arise before and after the moment, that is why such a scene appears, therefore the earth element is also composed of moments. Color, smell, taste, and touch are similar to the four great elements, so the four, such as color, are also like the four great elements, proven by the reasoning that proves the four great elements are momentary. Fire depends on firewood to exist, and its function is: it burns if there is firewood, and does not burn if there is no firewood; the fire is large if the firewood is large, and small if the firewood is small, therefore fire is also composed of moments. Fire is momentary, and likewise, firewood is also momentary. Firewood gradually burns, and then fire arises. If the firewood remains as it was and then fire arises, how can both fire and firewood be exhausted at the same time? If the firewood is exhausted, the fire cannot exist. Therefore, fire and firewood are the sequence of the moment of cause and the moment of effect, and as long as the cause exists, the effect of fire will arise; if there is no cause, the effect of fire will not appear. Therefore, all things appear as cause and effect arising and ceasing continuously. When discussing the fire element, it was mentioned that faces, colors, etc., can be discussed. If fire is discussed after colors, etc., it may seem that the order is inappropriate. However it is discussed, it...
ོན་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་བདེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟད་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ནི་དཔེས་སྟོན་པའི་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཇི་ཙམ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲའི་རྒྱུན་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ཀྱི། སྒྲ་མ་ཡལ་བར་དུ་སྒྲ་གཅིག་ 2-301b ལ་སྐད་ཅིག་མ་མེད་ན། ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཁའི་ང་གིས་ཚིག་འབྲུ་རྣམས་བརྗོད་པ་རིམ་པས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ་ཐར་དང་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སེམས་མི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་། མི་ཤི་བ་དང་བུམ་པ་ཆག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་པ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གནས་པར་འདོད་པ་ལ་དྲི་བ་བྱས་པ། ཁྱེད་ཅག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐའ་ནམ་ཞིག་ན་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པ་མཐོང་ལ། མ་ཞིག་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་དང་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གི་གསར་པ་འབྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འགག་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་གཉིས་ཀས་འདོད་མོད་ཀྱང་། ཆུ་བོ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བ་དང་། མར་མེ་ང་གིས་མ་གཡོས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དབང་པོས་ 2-302a མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ན་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། འབབ་ཆུ་ལ་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་གཅིག་འདྲ་ཡང་དྲུང་དུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ན་ཆུ་གསར་བ་གསར་པ་ལས་ཆུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ལ། མར་མེ་ལ་ཡང་མེ་ལྕེ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྩེ་མོར་
【現代漢語翻譯】 他說道，這並沒有矛盾，而是由於詞語的組合易於理解，所以才這樣闡述。 不僅如此，一切的『生』（འབྱུང་བ་）和『將生』（འབྱུང་འགྱུར་）都以各自相似的『前因』（རྒྱུ་）和『後果』（འབྲས་བུ་）的形式，剎那間生起和滅去，這就像用火和木柴來做比喻一樣。 有些人認為聲音是常恒的，因為它的延續就像顏色等一樣，不會一直消失。聲音在發出的那一刻是常恒的，而不是剎那生滅的。如果有人這樣認為，那是不對的，因為通過施作者的努力等，可以觀察到聲音的延續逐漸增強。而且，鐘鈴等發出的聲音也會逐漸減弱，因此可以證明聲音是剎那生滅的。如果聲音不消失，一個聲音就沒有剎那生滅，那麼聲音的增強和減弱就不合理了，所以聲音是剎那生滅的，就像人通過努力發出聲音，嘴巴發出詞語，這些詞語也是依次生滅的。『法處所攝之非表色』（ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་），如別解脫戒（སོ་ཐར་，Prātimokṣa，音譯為「波羅提木叉」，意為「個別解脫」或「隨順解脫」），無漏禪定（བསམ་གཏན་ཟག་མེད་）的戒律等，身體和語言的非表色也隨順於心，因為不依賴於心，它們就不會產生。因為心是無常的，所以作為結果的非表色也是剎那生滅的。 『爲了提問』（དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།）的意思是，世俗之人（འཇིག་རྟེན་པ་）和外道（མུ་སྟེགས་པ་）雖然認為『有為法』（འདུ་བྱེད་）最終會壞滅，是無常的，但是像人死亡或瓶子破碎這樣，在沒有親眼見到實際壞滅之前，他們認為這些事物不是剎那生滅的，而是保持著自己的本性。因此，這裡提出了一個問題：你們認為有為法最終會壞滅，但是為什麼不認為它們是剎那生滅的呢？他們回答說：我們看到有為法最終會壞滅，但是沒有看到它們剎那間壞滅，所以我們不認為它們是剎那生滅的。對此，應該這樣反問他們：燈焰和流水等，剎那間新生和舊滅，這是佛教徒和外道都承認的。但是，從遠處看到河流，或者燈焰沒有被風吹動時，如果沒有親眼看到它們剎那間壞滅，為什麼不認為它們是剎那生滅的呢？對於流水，從遠處看似乎一樣，但是靠近了看，就能清楚地看到新的水不斷產生，而不是同一股水。對於燈焰，舊的火焰在頂端……
【English Translation】 He said that there is no contradiction, but it is explained in this way because the combination of words is easy to understand. Moreover, all 'becoming' (འབྱུང་བ་) and 'will become' (འབྱུང་འགྱུར་) arise and cease in an instant in the form of their own similar 'previous cause' (རྒྱུ་) and 'subsequent effect' (འབྲས་བུ་), which is like using fire and firewood as a metaphor. Some people think that sound is permanent because its continuity, like color, etc., does not always disappear. Sound is permanent as long as it is heard, not momentary. If someone thinks like this, it is not correct, because by the effort of the doer, etc., the continuity of the sound can be observed to gradually increase. Moreover, the sound of bells, etc., also gradually decreases, so it can be proved that sound is momentary. If the sound does not disappear, and one sound does not have momentariness, then the increase and decrease of the sound would be unreasonable, so the sound is momentary, just like when a person makes an effort to make a sound, the mouth utters words, and these words also arise and cease in sequence. 'Form not revealing form included in the dharma realm' (ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་), such as the precepts of Prātimokṣa (སོ་ཐར་, Prātimokṣa, translated as 'individual liberation' or 'following liberation') and undefiled Samādhi (བསམ་གཏན་ཟག་མེད་), the non-revealing forms of body and speech also follow the mind, because without relying on the mind, they will not arise. Because the mind is impermanent, the non-revealing form as a result is also momentary. 'For the sake of questioning' (དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།) means that although worldly people (འཇིག་རྟེན་པ་) and non-Buddhists (མུ་སྟེགས་པ་) believe that 'conditioned phenomena' (འདུ་བྱེད་) will eventually perish and are impermanent, they do not consider them momentary until they actually see the destruction, such as a person's death or a broken vase, but believe that they maintain their own nature. Therefore, a question is raised here: You believe that conditioned phenomena will eventually perish, but why do you not believe that they are momentary? They replied: We see that conditioned phenomena eventually perish, but we have not seen them perish momentarily, so we do not believe that they are momentary. To this, they should be asked in return: The flame of a lamp and the flow of water, etc., with new arising and old ceasing in an instant, are admitted by both Buddhists and non-Buddhists. However, if you see a river from a distance, or if the flame of a lamp is not blown by the wind, and you do not see them perish momentarily, why do you not believe that they are momentary? As for the flowing water, it seems the same from a distance, but when you look closer, you can clearly see that new water is constantly produced, not the same water. As for the flame of a lamp, the old flame is at the top...
རིམ་པས་ཟད་ཅིང་ཡལ་ནས་རྩ་བ་ནས་མེ་ལྕེ་གསར་པ་རིམ་པར་འབྱུང་ཞིང་། མཐར་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མེ་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་འགག་པར་མཐོང་གི། རྟག་ཏུ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་མཐོང་བས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྐྱེ་བོ་དང་རྡོ་ཕ་ཝོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོ་དང་ཟླ་བར་བཞག་ན་ཡང་ཇེ་ཆུང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པས་ན་དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཟེར་ན། ཡང་དྲིས་པ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་སྣང་ལ་བར་དུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་སྔར་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དངོས་སུ་འཇིག་པ་ཅི་སྟེ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོད་བཞིན་འདི་རྣམས་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་ཅིས་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ། མར་མེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀ་བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཏེ། མར་མེ་ནི་ཚ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མི་བརྟན་པར་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་ལ། ཀ་བུམ་སོགས་གཞན་ནི། །སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གི་བར་དུ་གདུང་འདེགས་པ་དང་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ 2-302b མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བས་དེ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇུག་པ་མི་མཐུན་པའོ། །རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་། ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་ལ། བུམ་པ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་པས་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པར་མངོན་ན། མར་མེ་དང་བུམ་སོགས་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སྐད་ཅིག་མར་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པར་མ་ཟད། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས། བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཡང་མར་མེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མར་མེ་དང་། བ་ལང་བསྒྲུབ་པ་ལ་བ་ལང་དཔེར་འགོད་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ནི་དཔེར་མི་རུང་ཞིང་། རང་བཞིན་མི་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་འཇུག་པའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་པ། ཉི་མ་མེ་དང་འདྲ་བར་ཚའོ། །བ་ལང་ནི་བ་མིན་དང་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་བུམ་སོགས་དང་མར་མེ་རང་མཚན་ག
【現代漢語翻譯】 他們看到燈火逐漸燃盡熄滅，新的火焰不斷產生，最終油盡燈滅。因為燈火不會像之前一樣持續燃燒，所以他們認為燈火是剎那生滅的。但是，柱子、瓶子、房屋、人和石頭等事物，即使放置數年，也不會變小，而且看起來和以前一樣，所以他們說沒有看到這些事物剎那壞滅。 又有人問：『柱子、瓶子等事物，最初顯現，中間因為外緣的影響，顏色、形狀等會發生改變，最終遇到外緣時，實際上會壞滅，難道不是嗎？既然如此，為什麼這些事物不像燈火一樣是剎那生滅的呢？』 他們回答說：『燈火和柱子、瓶子等有為法，其體性並不相同。燈火具有不穩定的體性，剎那生滅，能產生熱量和光明。而柱子、瓶子等事物，從產生到存在的一段時間內，可以用來支撐或盛水，具有堅固穩定的體性。因此，兩者並不相同。』 對此，應這樣解釋：有為法的體性不同，這在自方和他方都是成立的。但是，這並不能證明有為法不是剎那生滅的體性。因為體性不同有兩種情況：自性不同和作用不同。自性不同，比如火的自性是熱，水的自性是濕潤。作用不同，比如燈火等剎那生滅，而瓶子等其他有為法，產生後會存在一段時間才壞滅。你們所認為的不同，顯然是指作用不同。 燈火和瓶子等自性不同，但這並不能證明它們在剎那生滅上的作用不同。不僅如此，你們已經承認燈火是剎那生滅的，就可以用它來證明瓶子等其他有為法也是剎那生滅的。因為，用燈火來證明燈火，用牛來證明牛，這種自性相同的事物不能作為比喻。而自性不同的事物，如果作用或所要證明的法相同，就可以作為比喻，比如『太陽像火一樣熱』，『牛像不是牛一樣』。同樣，瓶子等和燈火的自相雖然不同
【English Translation】 They see the lamp gradually consumed and extinguished, with new flames constantly arising, until finally the oil is exhausted and the lamp goes out. Because the lamp does not continue to burn as before, they say that the lamp is momentary. However, pillars, vases, houses, people, stones, and so on, even if left for years, do not become smaller, and they remain as they were seen before, so they say that they have not seen these things perish in an instant. Someone then asks: 'Pillars, vases, and other things, initially appear, but in the middle, due to the influence of conditions, their color, shape, and so on change from what they were before. Eventually, when they encounter conditions, they actually perish, don't they? If that is the case, why are these things not momentary like a lamp?' They reply: 'The nature of a lamp and other conditioned things like pillars and vases are not the same. A lamp has an unstable nature, arising and ceasing in an instant, producing heat and light. But pillars, vases, and other things, from the time they arise until they exist for a certain period, can be used to support or hold water, having a solid and stable nature. Therefore, the two are not the same.' To this, it should be explained: The fact that the nature of conditioned things is different is established for both ourselves and others. However, this does not prove that conditioned things are not of a momentary nature. Because there are two kinds of differences in nature: differences in inherent nature and differences in function. Differences in inherent nature are like the nature of fire being hot and the nature of water being wet. Differences in function are like a lamp arising and ceasing in each moment, while other conditioned things like vases exist for a certain period after arising before perishing. It seems that you intend to refer to the difference in function. Although the inherent nature of a lamp and a vase are different, this does not prove that their function in terms of momentariness is different. Moreover, since you have already admitted that a lamp is momentary, you can use it as an example to prove that other conditioned things like vases are also momentary. Because using a lamp to prove a lamp, or using a cow to prove a cow, things with the same inherent nature cannot be used as examples. But things with different inherent natures can be used as examples if their function or the dharma to be proven is the same, such as 'the sun is hot like fire,' or 'a cow is like something that is not a cow.' Similarly, although the self-characteristics of vases and lamps are different
ྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཡང་། སྤྱི་མཚན་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྒྲུབ་ 2-303a ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ལ། འགའ་ཞིག་རེ་ཤིག་གནས་ནས་ཕྱིས་འཇིག་པ་མི་སྲིད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་ཅག་གི་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་གནས་ནས་དེས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀ་བུམ་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་ན། ན་ནིང་ད་ལོ་སང་ཕོད་སོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་གདུང་འདེགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་འདྲི་སྟེ། རྟ་ལ་མི་ཞོན་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རྟ་ནི་གང་དུ་མ་སོང་བར་དེ་ན་འདུག་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་དམ། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པས་མི་འདོད་དེ། །མི་དང་རྟ་མཉམ་དུ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདུག་ནས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། བུམ་སོགས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་སྔ་མའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས། མིག་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མ་གཡོས་ནས་འབྲས་བུ་གཡོ་བ་གསར་དུ་སྐྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་མི་གཡོ་བ་དེ་དག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་བས་རྟ་འདི་ན་འདུག་བཞིན་དེ་ལ་ཞོན་པའི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། 2-303b མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་ཡང་ཡང་བྲན་པ་མེ་ལྕེས་ཟོས་ནས་རིམ་པ་རིམ་པར་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མར་མེ་ཤི་སྟེ་སྡོང་བུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡོང་བུ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མར་མེ་བསྐྱེད་ན་སྡོང་བུ་ནམ་ཡང་མི་འགག་ལ། མར་མེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་འགག་མོད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མར་མེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་གཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་མར་ཡོངས་སུ་གཅོད་མ་ནུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་དང་ཆུ་བུར་དང་སྤྲིན་དང་མར་མེ་
【現代漢語翻譯】 雖然它們的形式不同，但由於它們都能證明，就共相而言，都是剎那無常，沒有區別。僅僅因為形式不同，就說有些事物剎那間毀滅，有些事物暫時存在然後毀滅是不可能的，因為一切有為法在剎那間毀滅是沒有區別的。此外，按照你們的意願，如果燈芯不是剎那的，而是存在著，並由此產生一系列剎那的火焰；如果柱子、瓶子等不是剎那的，而是保持其自身的狀態，那麼去年、今年、明年等時間裡，就不會產生盛水、支撐等不同的結果。你們是這樣想的吧？我這樣問你們：騎馬去其他地方，馬沒有去，留在那裡，而人去了其他地方，有這樣的事嗎？他們說：世間沒有這樣的事，所以我們不承認。人與馬一起去了其他地方。對此，回答是：如果像你們所認為的那樣，燈芯不是剎那的，而是存在著，併產生剎那的火焰；瓶子等不移動地存在著，並進行盛水等行為；眼睛等感官不從之前的狀態移動，而產生眼識等，那麼原因沒有移動，卻產生移動的結果是不合理的。因為你們已經承認這些結果的原因是不動的，這與馬留在這裡，而騎馬的人去了其他地方有什麼不同呢？ 燈芯也被油不斷地浸潤，火焰吞噬，逐漸耗盡熄滅，油耗盡時，燈就熄滅了，燈芯也變成灰燼。如果燈芯沒有生滅地產生火焰，那麼燈芯永遠不會熄滅，燈也永遠不會熄滅。但事實並非如此，所以原因和結果都是剎那的。同樣，柱子、瓶子等的作用，以及從感官產生意識，所有這些都像燈一樣，原因和結果都是剎那的。要知道這些！他們說：如果一切有為法都是剎那的，為什麼世間的人們不能像看待燈等事物一樣，完全確定它們的無常呢？世間的人們不能完全確定剎那，不是因為有為法有剎那和非剎那的區別，而是因為閃電、水泡、雲和燈。
【English Translation】 Although their forms are different, they can all prove that, in terms of the common characteristic, they are all momentary and impermanent, without distinction. It is impossible to say that some things are destroyed in an instant and some things exist for a while and then are destroyed, just because the forms are different, because there is no difference in the fact that all conditioned phenomena are destroyed in an instant. Furthermore, according to your wishes, if the wick of a lamp is not momentary but exists, and thereby produces a series of momentary flames; if pillars, vases, etc., are not momentary but remain in their own state, then in the times of last year, this year, next year, etc., different results such as filling with water and supporting would not occur. Is that what you think? I ask you this: Riding a horse to another place, the horse does not go, but stays there, while the person goes to another place, is there such a thing? They say: There is no such thing in the world, so we do not admit it. The person and the horse went to another place together. To this, the answer is: If, as you think, the wick of a lamp is not momentary but exists, and produces momentary flames; vases, etc., exist without moving, and perform actions such as filling with water; the senses such as eyes do not move from their previous state, and produce eye consciousness, etc., then it is unreasonable for the cause not to move, but to produce a moving result. Because you have admitted that the cause of these results is immovable, how is this different from the horse staying here, while the person riding the horse goes to another place? The wick is also constantly soaked with oil, the flame devours it, gradually depleting and extinguishing it. When the oil is exhausted, the lamp goes out, and the wick turns to ashes. If the wick produces flames without arising and ceasing, then the wick would never be extinguished, and the lamp would never be extinguished. But this is not the case, so both cause and effect are momentary. Similarly, the function of pillars, vases, etc., and the arising of consciousness from the senses, all of these are like a lamp, both cause and effect are momentary. Know these! They say: If all conditioned phenomena are momentary, why can't people in the world, like looking at lamps and other things, completely determine their impermanence? The reason why people in the world cannot completely determine momentariness is not because there is a difference between momentary and non-momentary conditioned phenomena, but because of lightning, bubbles, clouds, and lamps.
དང་འབབ་ཆུ་རྣམས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགག་པ་དང་། སྣང་བའི་དུས་ནའང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་སླ་ལ་ཀ་བུམ་དང་བྲག་རི་དང་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་གནས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ 2-304a དང་མི་མཐུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པས་དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དང་། མཚན་མོ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལས་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་ཀྱི་དུས་ན་མིག་མི་གསལ་བས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བས་རྣམ་བྱང་ཡང་བསླུ་མེད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་སོགས་ནས་དྲི་བའི་བར་གྱི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་ན་ཕྱི་ཡི་འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་ཚང་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 理證無補特伽羅我 གཉིས་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པར་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ 2-304b དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་དོན་གྱི་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དངོས་བསྟན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་གི་བ
【現代漢語翻譯】 正如河流之水，不會長久停留便會乾涸；在顯現之時，也會以不同形態顯現，因此很容易領悟到事物是剎那無常的。即使如柱子、瓶子、山巖、金剛石等並非剎那消逝，但只要相似的類別不間斷地產生，就會產生錯覺，從而產生顛倒的常有之念。事物本身並非不經歷剎那變化而恒常存在，這是絕不可能的。被錯覺原因所束縛的、智慧淺薄的眾生，對於事物的真實狀態會產生與事實不符的顛倒之念，執著于『凈』（清凈）、『樂』（快樂）、『常』（恒常）、『我』（自我）。這就像患有眼翳病的人會將海螺看成黃色，夜晚旋轉火把會看到如輪子般的幻象，在昏暗不明之時，視力不清的人會將繩子誤認為蛇一樣。正因為有這樣的顛倒之念，輪迴才得以成立。而具備正量（ प्रमाण ）的智慧能夠消除這種顛倒之念，因此解脫也確實可以實現。如果沒有顛倒之念，世間之人所見的一切都是正確的，那麼要麼一切眾生都已解脫，要麼就永遠無法解脫。但事實並非如此，因為不清凈和清凈確實存在。因此，不能僅僅因為世間人看到或看不到就作為衡量的標準，而應該依賴於具備正確理性的正量，這樣才能使智慧之光得以增長。從『乾涸與增長』等直到『提問』之間所說的一切，都是爲了說明外在的行（saṃskāra，有為法）也是剎那生滅的。如此，彌勒菩薩對世親論師《釋論》的觀點，由導師堅慧（Blo gros brtan pa）廣為闡釋的要義，已完整地簡明地闡述完畢。 第二，論證無補特伽羅我（gang zag la bdag med par bsgrub pa）：通過十二頌的『人是假名安立』等來闡述。在四法印中，詳細解釋了難以理解的方面。其中，無常被闡述為『無有之義的無常』和『剎那壞滅之義的無常』兩種。在論證剎那無常時，首先總的闡述了十四種論證方式，然後分別闡述了內在的行（saṃskāra，有為法）是剎那生滅的十四種論證方式，以及外在的行（saṃskāra，有為法）是剎那生滅的約十種直接論證方式。在論證之後，對人我的問題進行了闡述。
【English Translation】 Just as the waters of rivers do not stay long and dry up; when they appear, they also appear in different forms, so it is easy to realize that things are momentary and impermanent. Even things like pillars, vases, rocks, and vajra stones are not momentary, but as long as similar categories continue to arise without interruption, illusions arise, leading to the inverted notion of permanence. It is never possible for things to exist permanently without undergoing momentary change. Beings with little wisdom, bound by the causes of illusion, have inverted notions that are inconsistent with the true state of things, clinging to 'purity,' 'pleasure,' 'permanence,' and 'self.' This is like someone with cataracts seeing a conch shell as yellow, or seeing a wheel-like illusion from spinning a torch at night, or someone with poor eyesight in the dark mistaking a rope for a snake. It is because of such inverted notions that samsara is established. And the wisdom that possesses valid cognition (pramāṇa) can eliminate these inverted notions, so liberation can indeed be achieved. If there were no inverted notions and everyone in the world saw everything correctly, then either all beings would already be liberated, or they would never be liberated. But this is not the case, because defilement and purification do exist. Therefore, one should not take what worldly people see or do not see as the standard, but rely on valid cognition that possesses correct reasoning, so that the light of wisdom can be greatly increased. Everything said from 'drying and growing' etc. up to 'questioning' is to explain that external actions (saṃskāra) are also momentary. Thus, the essence of Maitreya's view on Vasubandhu's commentary, which was extensively explained by the teacher Steadfast Intelligence (Blo gros brtan pa), has been completely and clearly summarized. Secondly, the argument for the non-existence of a person-self (gang zag la bdag med par bsgrub pa): This is explained through the twelve verses of 'a person is nominally established' etc. Among the four seals of dharma, the difficult-to-understand aspects are explained in detail. Among them, impermanence is explained as two types: 'impermanence in the sense of non-existence' and 'impermanence in the sense of momentary destruction.' When arguing for momentary impermanence, first, fourteen types of general arguments are presented, then fourteen types of arguments are presented separately for the momentary nature of internal actions (saṃskāra), and about ten direct types of arguments are presented for the momentary nature of external actions (saṃskāra). After the arguments, the question of the person-self is discussed.
དག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་མེད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་ཕུང་པོ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསོ་བ་པོ་དང་། རྩལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་ལ་དེ་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་པོའི་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྡེ་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ 2-305a པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཆིང་སུ་ཞིག་གྲོལ། སུ་ཞིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དེའི་ཆེ་ཆུང་ཀྱང་ལུས་དང་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བེམ་པོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་བདག་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། ཡང་རང་དབང་ཅན་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲའོ། །རང་སྡེ་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་དག་གིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་དང་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་འམ་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ 2-305b མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། བདག་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེ
【現代漢語翻譯】 駁斥有我論： 前文已經通過證明五蘊剎那無常，間接論證了獨立存在的『我』是不存在的。然而，世俗之人及外道徒眾，卻認為存在一個能負載五蘊、具有自主能力的『我』，他們稱之為『我』、『命』、『人』、『作者』等，並且認為這個『我』能持續不斷地滋養五蘊，擁有各種能力，是強有力的、有力量的主宰、眾生的主人、力量的創造者、力量之子等。他們認為這個『我』是束縛和解脫的基礎。 自部中的說一切有部等也認為存在『我』，因為薄伽梵（Bhagavan，世尊）也曾提到過補特伽羅（Pudgala，人）如異生（so so'i skye bo，普通人）、入流者等，並且說過『如果世上出現一個人，就能利益和安樂整個世界，這個人就是如來』。因此，他們認為一切有情眾生都有『我』，如果沒有『我』，那麼誰會被輪迴束縛？誰又能從中解脫？誰又能成辦自他利益？誰又能步入正道？因此，『我』是存在的。 外道徒眾則認為，『我』的大小與身體相適應，有些人認為『我』是物質，有些人認為是意識，有些人認為是有色，有些人認為是無色等等，觀點各異。但他們都普遍認為，這個『我』是常恒且唯一的，並且以自在者、作者等各種臆想來描述它。自部的說一切有部則認為，『我』作為實有存在，既非與五蘊相同，也非與五蘊相異，因此無法用常或無常等概念來描述。 因此，爲了駁斥他們的觀點，我們指出，所謂的『人』和『我』，僅僅是依五蘊而假立的名言概念。薄伽梵也是考慮到世俗的認知，才使用『人』這個名號來指代從凡夫到佛陀的眾生，但這並不意味著『我』和『人』在實有、勝義諦或自性上是存在的。 因此，通過揭示『我』僅僅是假立存在，而並非自性實有，我們避免了認為名言概念也毫無意義，以及認為『我』在自性上存在的兩種過失。
【English Translation】 Refuting the Doctrine of Self: Having previously established the impermanence of the five skandhas (phung po lnga, aggregates) in each moment, it is implicitly proven that a singular 'self' (bdag) does not exist. However, worldly people and non-Buddhist (mu stegs pa) practitioners believe that there is a 'self' that bears the burden of the skandhas, possessing autonomy. They refer to it as 'self,' 'life,' 'person,' 'agent,' and so on. They also believe that this 'self' continuously nourishes the skandhas, possesses various abilities, is powerful, the master of power, the lord of beings, the creator of power, the son of power, and so forth. They consider this 'self' to be the basis for bondage and liberation. The Vaibhashika (bye brag smra ba) school within our own tradition also believes in the existence of a 'self,' because the Bhagavan (bcom ldan 'das, Blessed One) has mentioned pudgalas (gang zag, persons) such as ordinary beings (so so'i skye bo) and stream-enterers. He also said, 'If one person arises in the world, they bring benefit and happiness to the entire world; this person is the Tathagata (de bzhin gshegs pa, Thus-Gone One).' Therefore, they believe that all sentient beings have a 'self.' If there were no 'self,' who would be bound in samsara ( 'khor ba, cyclic existence)? Who would be liberated from it? Who would accomplish the benefit of themselves and others? Who would enter the path? Therefore, the 'self' exists. The non-Buddhists believe that the size of the 'self' corresponds to the body. Some believe the 'self' is material, some believe it is consciousness, some believe it has form, and some believe it is formless, and so on, with varying views. However, they all generally believe that this 'self' is permanent and singular, and they describe it with various imagined attributes such as being independent and an agent. The Vaibhashikas within our own tradition believe that the 'self' exists as a substance, but it is neither identical to nor different from the skandhas, and therefore cannot be described as permanent or impermanent. Therefore, to refute their views, we point out that the terms 'person' and 'self' are merely nominal designations based on the five skandhas. The Bhagavan also used the term 'person' to refer to beings from ordinary individuals to Buddhas, in accordance with worldly understanding, but this does not mean that the 'self' and 'person' exist as real entities, in ultimate truth, or by their own nature. Therefore, by revealing that the 'self' is merely a nominal designation and not inherently existent, we avoid the two faults of claiming that nominal designations are meaningless and claiming that the 'self' exists by its own nature.
ད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདག་རྫས་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་རུང་གིས་དམིགས་དགོས་ན། དེ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ནི་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དབང་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་དམིགས་པས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་སོ་ཞེས་བདག་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་དམིགས་པ༷་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ 2-306a ཤེས་པ་ཚད་མས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་ཚིག་ཏུ་ཡང་བདག་ཅེས་མིང་འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།བདག་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བློས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རིགས་མོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློས་བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅིག་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་འདི་ནི་ཉེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྩ་ཉོན་དྲུག་ལས་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་རྒྱས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟག་པར་དང་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དེ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ
【現代漢語翻譯】 那麼，如何證明『我』（藏文：བདག་，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：靈魂，真我）不是實有之物呢？如果『我』是實有的，那麼它必須被現量（藏文：མངོན་སུམ་ཚད་མ་，梵文：pratyakṣa-pramāṇa，梵文羅馬擬音：pratyakṣa-pramāṇa，漢語字面意思：直接認知）或比量（藏文：རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་，梵文：anumāna-pramāṇa，梵文羅馬擬音：anumāna-pramāṇa，漢語字面意思：推論認知）所認知。然而，『我』不被任何量所認知，因此可以證明『我』不是實有之物。如何理解『我』不能被我的眼睛等六根（藏文：དབང་པོ་དྲུག་）和眼識等六識（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པ་）所直接認知呢？ 其他人可能會說：即使『我』不能被眼睛和眼識等五根和五識所認知，也不能因此就斷定『我』不存在。正如五根識不能認知的心和心所（藏文：སེམས་སེམས་བྱུང་），卻能被意識（藏文：ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ）所認知一樣。同樣，認為『我』存在的人也認為『我』能被意識所認知，因此『我』是存在的。而且，薄伽梵（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས་，梵文：Bhagavān，梵文羅馬擬音：Bhagavān，漢語字面意思：世尊）也說過：『在此生中執著並認為有我』，這表明『我』是可以被認知的。對於這種說法，我要指出的是，那些認為『我』存在的人所執著的『我』，是一種顛倒的認知（藏文：ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་）。 因為他們將不存在的事物執著為存在，這就像將繩子誤認為蛇一樣，是一種錯覺，而不是意識直接見到的。薄伽梵並沒有說『我』是實有的，並且能被量所認知，而是說，人們在明明沒有『我』的情況下，卻執著于『我』，並通過意識來認知它，甚至在語言上也用『我』這個詞來稱呼它。那些聲稱『我』存在的人辯稱：如果『我』根本不存在，那麼心識也不應該執著於它。既然所有眾生的心識都執著于『我』，那麼怎麼能說這種執著是顛倒的呢？如果執著于『我』不是顛倒的，那就應該沒有過失。然而，『我』見（藏文：བདག་ལྟ་）的本質是具有過失的，它是一種完全染污（藏文：ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་）的自性，並且是所有其他煩惱的根源，因此可以明顯看出執著于『我』是顛倒的。 這種執著于『我』的認知，是六根本煩惱（藏文：རྩ་ཉོན་དྲུག་）中，屬於見（藏文：ལྟ་བ་）的範疇，即薩迦耶見（藏文：འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་，梵文：satkāya-dṛṣṭi，梵文羅馬擬音：satkāya-dṛṣṭi，漢語字面意思：有身見）。從這種『我』見出發，貪（藏文：ཆགས་）等各種煩惱都會增長，並在這些煩惱的驅使下，眾生會陷入充滿各種痛苦的輪迴（藏文：འཁོར་བ་）。因此，這種『我』見是有過失的，是一種顛倒的認知。有些人可能會說：即使執著于『我』的認知是完全染污的，它也不是顛倒的。如果它不是顛倒的，那麼它就不應該是完全染污的。凡是完全染污的，都是顛倒的，例如執著于常（藏文：རྟག་པར་）和凈（藏文：གཙང་བར་）的認知。凡是沒有染污的，就沒有顛倒，例如執著于無常（藏文：མི་རྟག་པ）的認知。
【English Translation】 Then, how is it shown that the 'self' (Tibetan: བདག་, Sanskrit: ātman, Romanized Sanskrit: ātman, literal meaning: soul, true self) is not a real substance? If the 'self' were real, it would have to be perceived by either direct perception (Tibetan: མངོན་སུམ་ཚད་མ་, Sanskrit: pratyakṣa-pramāṇa, Romanized Sanskrit: pratyakṣa-pramāṇa, literal meaning: direct cognition) or inference (Tibetan: རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་, Sanskrit: anumāna-pramāṇa, Romanized Sanskrit: anumāna-pramāṇa, literal meaning: inferential cognition). However, since it is not perceived by any valid cognition, it is established that it is not a real substance. How is it that the 'self' cannot be directly perceived by any of my six faculties, such as the eye, and the six consciousnesses, such as eye-consciousness? Others might say: Even if the 'self' is not perceived by the five faculties and five consciousnesses, such as the eye and eye-consciousness, it does not necessarily mean that it does not exist. Just as the mind and mental factors (Tibetan: སེམས་སེམས་བྱུང་) that are not perceived by the five sense consciousnesses are perceived by the mind consciousness, those who believe in the existence of the 'self' also believe that the 'self' is perceived by the mind, and therefore the 'self' exists. Moreover, the Bhagavan (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས་, Sanskrit: Bhagavān, Romanized Sanskrit: Bhagavān, literal meaning: Blessed One) also said, 'In this very life, one clings to and conceives of a self,' which shows that the 'self' is perceivable. To this, I say that the 'self' that those who believe in the existence of the 'self' cling to is a reversed perception (Tibetan: ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་). Because they cling to something that does not exist as if it does, which is a delusion like mistaking a rope for a snake, and not a direct vision by the mind consciousness. The Bhagavan did not say that the 'self' is real and perceived by valid cognition, but rather that one clings to the notion of a 'self' and conceives of it through the mind, even though there is no 'self', and even names it 'self' in language. Those who claim that the 'self' exists argue: If the 'self' did not exist at all, then the mind should not cling to it. Since the minds of all sentient beings cling to the 'self', how can it be said that this clinging is reversed? If clinging to the 'self' is not reversed, then there should be no fault. However, the view of the 'self' (Tibetan: བདག་ལྟ་) is inherently faulty, being a completely defiled (Tibetan: ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་) nature and the root of all other afflictions, so it is clear that clinging to the 'self' is reversed. This clinging to the 'self' is a type of view (Tibetan: ལྟ་བ་) among the six root afflictions (Tibetan: རྩ་ཉོན་དྲུག་), namely the view of the aggregates as a self (Tibetan: འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་, Sanskrit: satkāya-dṛṣṭi, Romanized Sanskrit: satkāya-dṛṣṭi, literal meaning: view of the existing body). From this view of 'self', all kinds of afflictions such as attachment (Tibetan: ཆགས་) increase, and driven by these afflictions, beings fall into samsara (Tibetan: འཁོར་བ་), which is full of various sufferings. Therefore, this view of 'self' is faulty and is a reversed perception. Some might say: Even if clinging to the 'self' is completely defiled, it is not reversed. If it is not reversed, then it should not be completely defiled. Whatever is completely defiled is reversed, such as clinging to permanence (Tibetan: རྟག་པར་) and purity (Tibetan: གཙང་བར་). Whatever is not defiled has no reversal, such as clinging to impermanence (Tibetan: མི་རྟག་པ).
་དང་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 2-306b དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བས་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་བྱང་འཐོབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཟད་པའི་མིག་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞི་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་མི་རིགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་མིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་ཡང་རུང་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ངའམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་གང་དུ་སྨྲ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ལན་དུ། ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྫས་གཞན་ལས་ཐ་དད་དང་། རྫས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་དང་། བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མེད་ 2-307a པ་དང་། གདགས་གཞི་དང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པས་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་དེ་ལས་བདག་འདི་ནི་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གང་ཟག་གམ་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དམ་གཞན་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཉེས་པ་གཉིས་ནི། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། བདག་ཕུང་གཞན་ཡིན་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྫས་ཡོད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔས་ལས་བསགས་པ་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པར་འཛིན་ཡང་སྟོན་པའི་བཀའ་བདག་མེད་པ་ལས་འདས་ཏེ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་བདག་རྫ༷ས་སུ་ཡོ༷ད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་དང་། རྟག་མི་ར
【現代漢語翻譯】 就像把不凈之物執著為清凈之物一樣。 因此，通過將顛倒的凈、樂、常、我之想，轉變為不凈、苦、無常、無我之想的道路來消除，就能獲得清凈的解脫。就像因眼翳而產生的錯覺消失後，眼睛恢復無瑕一樣。此外，主張有我者會說：『你們主張有假立的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，有情），但無基則不應假立，那麼補特伽羅是依何而安立的呢？』對此回答說：安立補特伽羅並非因為補特伽羅實有，所以才安立為補特伽羅，而是僅僅在五取蘊上安立為補特伽羅而已。如經中所說：『無論是沙門還是婆羅門，凡是安立為我或我所的，都只是在五取蘊上安立為我或我所而已。』那麼，所假立的補特伽羅與作為安立基礎的五蘊，是同一還是他異呢？對此提問，回答說：爲了避免兩種過失等，宣說了偈頌。按照主張補特伽羅實有的宗派觀點，補特伽羅與蘊必須要麼是同一，要麼是他異。因為實有的事物，要麼與其他的實有物是他異的，要麼與自身是無二的。就像瓶子與布是他異的實有物，而與瓶子自身是同一的。對於假立的補特伽羅來說，沒有與蘊相異的實有存在，並且只是從安立基礎和假立的角度上存在差別，因此也不是同一的。正如將要解釋的那樣，爲了避免兩種過失，因此不能說我與蘊是一或異。補特伽羅或我與蘊既非同一，也非他異。兩種過失是：如果蘊與我是同一的，那麼五蘊都應成為我；如果我與蘊是他異的，那麼我就應成為與蘊相異的實有存在。如果那樣，會有什麼過失呢？如果蘊是我，那麼就像蘊一樣，我也將是多體和無常的；或者像我一樣，五蘊也將是單一和常恒的。如果與蘊是他異的，那麼就應能從蘊之外被指認出來，並且五蘊所造的業以及所感受的苦樂果報，將與我無關。主張有我的分別部派，雖然也認為佛陀是導師，但卻違背了導師所說的無我之教，而主張我實有，對此進行駁斥：如果我確實存在，那麼與五蘊是一體還是他體，是常還是無常呢？
【English Translation】 Like holding the impure as pure. Therefore, by eliminating the inverted perceptions of purity, happiness, permanence, and self through the path of realizing impurity, suffering, impermanence, and selflessness, one attains pure liberation. Just as when the illusion caused by cataracts disappears, the eyes return to being flawless. Furthermore, those who assert the existence of a self say: 'You who assert the existence of a imputed person (Sanskrit: Pudgala, 補特伽羅, 有情), but it is not appropriate to impute something without a basis, so on what is the person imputed?' To this, the answer is: The imputation of a person is not because the person exists substantially, but merely because of the imputation of a person on the five aggregates of grasping. As it is said in the sutra: 'Whatever renunciate or brahmin imputes as self or belonging to self, it is merely imputing on the five aggregates of grasping as I or belonging to self.' Then, is the imputed person the same as or different from the five aggregates that serve as the basis of imputation? To this question, the answer is: To avoid two faults, etc., a verse is spoken. According to the view of those who assert the substantial existence of a person, the person and the aggregates must be either the same or different. Because a substantially existing thing is either different from other substantially existing things or non-different from itself. Just as a pot is different from the substance of cloth and the same as the substance of the pot itself. For an imputed person, there is no substance different from the aggregates, and they are different only from the perspective of the basis of imputation and imputation, so they are not the same either. As will be explained, to avoid two faults, it cannot be said that the self is one with or different from the aggregates. The person or self and the aggregates are neither the same nor different. The two faults are: if the aggregates and the self are the same, then the five aggregates would all be the self; if the self and the aggregates are different, then the self would become a substantially existing entity separate from the aggregates. If that were the case, what faults would there be? If the aggregates are the self, then like the aggregates, the self would be multiple and impermanent; or like the self, the five aggregates would be singular and permanent. If they are different from the aggregates, then they should be identifiable apart from the aggregates, and the actions performed by the five aggregates and the experiences of happiness and suffering would be unrelated to the self. The Sthavira Nikāya (持分說者) , a branch of those who assert the self, although they regard the Buddha as their teacher, contradict the Buddha's teaching of selflessness and assert the substantial existence of the self. Refuting this: If the self truly exists, is it one with or different from the five aggregates, is it permanent or impermanent?
ྟག་ཏུ་བརྗོད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་པ༷འི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོ༷ས་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་བརྗོ༷ད་དགོ༷ས་ཏེ། དགོས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ༷། །ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་ 2-307b དེ་དག་ན་རེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མིན་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་བདག་ནི་ད་དུང་འཁོར་བར་གནས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཕུང་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བསགས་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་བདག་གཅིག་ཡིན་གྱི་བདག་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་འགགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདོད་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཙམ་གྱིས་བསྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ། མེས་བུད་ཤིང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཉིད་མེར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་མེ་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་གཉིས་གཅི༷ག་དང༷་ཐ་དད་གཞ༷ན་དུ༷་བརྗོ༷ད་པ་རུང་བ་མིན་ཞེས་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་འགྲུབ་པའི་དགོ༷ས་པ༷འམ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པ༷ར་ཚིག་ཙམ་དུ་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་པས་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ན། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀ་བུམ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སླར་ཀ་བུམ་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བ་ལྟར། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་སུ་ 2-308a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཕན་ཆད་བདག་ཕུང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་དད་དམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་རང་གི་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཀ་བུམ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་མ་དམིགས་པའི་གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཞན་ཀྱི་མིན་པར་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། བདག་དང་ཕུང་པོའི་རྫས་གཉིས་ཀ་གཞན་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱོན་གོང་བརྗོད་ལས་མི་འདའོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཅིག་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་རང་གིས་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པས་ཁས་ལེན་དངོས་འགལ་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་
【現代漢語翻譯】 如果有人反駁說，必須說明為什麼以及有什麼必要，要提出這種『不能總是說』的意願。如果沒有必要或理由，就不能說。僅僅用這些話語並不能成立自己的宗派。 他們會說：『我和蘊不是一體的，因為我必須希望蘊滅之後，我仍然存在於輪迴中。』我和蘊也不是他體的，因為沒有發現蘊之外的業的作者和異熟的體驗者。也不是常恒的，因為在不同的生世中會發生變化。我也不是無常的，因為從無始以來直到最後，我都是一體的，沒有多個我的生滅。因此，必須承認，作為業果的基礎，實有的我與蘊既不能說是一，也不能說是異。例如，火和木柴不是一體的，因為木柴本身不能進行燃燒的活動，火也不能進行木柴的活動；但也不是他體的，因為除了木柴變成火之外，沒有發現其他的火。』如果這樣說，你承認我和蘊都是實有，然後說它們不能說是一和他體，這僅僅是毫無必要或理由的空話，不合理。為什麼不合理呢？ 如果柱子和瓶子都被認為是各自的實有，然後說柱子和瓶子不是一體的，那麼這句話本身就成立了它們是他體，所以不能再說柱子和瓶子也不是他體。同樣，我和蘊都被認為是實有之後，理應承認我和蘊不是一體的。如果說不是他體或不是其他的，那就沒有必要，而且會與自己的承諾非常矛盾，就像說柱子和瓶子不是他體一樣。如果因為擔心承認是他體會產生『沒有發現蘊之外的業的作者和異熟的體驗者』的過失，所以才承認不是他體，那麼我和蘊的兩個實有如果承認不是他體，就會無法避免前面所說的過失。如果因為擔心那個過失，所以也不承認是一體，那麼承認是他體就會立即破壞自己承認的一體，這不僅沒有必要，而且是非常嚴重的錯誤，所以不應該認為我是實有。
【English Translation】 If someone argues that it is necessary to state why and what is the necessity of proposing this intention of 'not always being able to say.' If there is no necessity or reason, one cannot say. Merely with these words, one cannot establish one's own sect. They would say: 'I and the skandhas (蘊，ཕུང་པོ།，skandha，aggregate) are not one, because I must wish that even after the skandhas cease, I still remain in samsara (輪迴). I and the skandhas are also not other, because no agent of karma (業，ལས།，karma，action) and experiencer of vipāka (異熟，རྣམ་སྨིན།，vipāka，result) is found other than the skandhas. Nor is it permanent, because it changes in the state of different births. Nor is the self impermanent, because from beginningless time until the end, I am one, and there is no birth and cessation of multiple selves. Therefore, it must be admitted that, as the basis of karma and its result, the substantially existent self and the skandhas cannot be said to be either one or other. For example, fire and firewood are not one, because firewood alone cannot perform the act of burning, and fire cannot perform the act of firewood; but they are also not other, because no other fire is found other than firewood becoming fire.' If you say this, you admit that both the self and the skandhas are substantially existent, and then say that they cannot be said to be one and other, this is merely empty talk without any necessity or reason, which is unreasonable. Why is it unreasonable? If both a pillar and a pot are considered to be each's own substantially existent, and then it is said that the pillar and the pot are not one, then that statement itself establishes that they are other, so it cannot be said again that the pillar and the pot are also not other. Similarly, after both the self and the skandhas are considered to be substantially existent, it is reasonable to admit that the self and the skandhas are not one. If it is said that they are not other or not different, then there is no need, and it would be very contradictory to one's own commitment, just like saying that the pillar and the pot are not other. If, because of the fear of the fault of 'not finding the agent of karma and the experiencer of vipāka other than the skandhas' if one admits that they are other, one admits that they are not other, then if the two substantially existent self and skandhas are admitted to be not other, the faults mentioned above cannot be avoided. If, because of the fear of that fault, one does not admit that they are one either, then admitting that they are other will immediately destroy one's own admission of being one, which is not only unnecessary but also a very serious mistake, so one should not consider the self to be substantially existent.
དགོས་ན་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་རིགས་ཀྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པའི་རྫས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཅིང་། ལུང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདག་ཕུང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་གང་རུང་ཞིག་འབབ་པ་དེ་ནི་བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་རུང་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་བདག་རྫས་སུ་འདོད་བཞིན་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་ 2-308b སྨྲས་པ་ནི་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་དང་གཞན་མིན་པ་ཞེས་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ་མེ་སྲེག་ཞིང་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བུད་ཤིང་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྲ་བ་དང་སྤྱད་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་མེད་པར་བུད་ཤིང་རྐྱང་པ་དང་། བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་མེ་ལྕེ་ང་གིས་རྒྱང་རིང་པོར་བཅད་པ་དང་། ལྕགས་དང་རྡོ་བ་གཙུབ་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་མེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། མེ་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཆུས་སྡུད་ཅིང་སས་སྲ་བ་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བའི་ཁམས་ལས་གཙོ་ཆེར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཅིག་པ་དང་གཞན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་དངོས་པོའི་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་དག་གིས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་བཀག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ཡོད་དེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་སྒྲ་ཉན་པ་དང་། དྲི་སྣོམ་པ་དང་། རོ་མྱོང་བ་དང་། རེག་བྱ་ཚོར་བ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་པོ་དེ་བདག་ཡིན་ལ། ལས་དགེ་སྡིག་བྱེད་པ་པོ་དང་། རྣམ་སྨིན་ནམ་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་ལས་གྲོལ་ 2-309a པ་པོའི་བདག་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡོད་རུང་གི། བདག་གིས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་སུ་བདག་དེ་མེད་ན་ལྟ་བ་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ། བདག་གིས་མཐུས་དབང་པོ་སོགས་རྐྱེན་རྣམས་བསྐུལ་ནས་གཟོད་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་
【現代漢語翻譯】 如果需要，在單一或差異中，任何既非單一也非差異的事物都不可能存在於世間，這不僅經典中沒有記載，理性上也無法成立。因此，如果我們承認『我』（ātman，靈魂、真我）與『蘊』（skandha，構成要素）是單一或差異的，那麼必然會產生某種錯誤，這僅僅是因為『我』只是一個假名安立，而不是一個實體，正如前面所說的那樣。因此，由於認為『我』只是一個假名安立，所以不能說它是一或異。那些不理解這一點，仍然認為『我』是一個實體，並聲稱不能說它是一或異，也不能說它是常或無常的人， 所說的只是自相矛盾的話語，無法實現作為業果之所依的任何目的。以火和木柴為例，說它們既非一也非異是不恰當的，因為火和木柴在性質上是不同的：火的性質是燃燒和發熱，而木柴則不發熱也不燃燒，而是堅硬且可用於各種用途。而且，世人也認為它們是不同的：沒有火只有木柴，或者沒有木柴，火焰也可以遠遠地燃燒；通過摩擦鐵和石頭等也可以生火。從經論的角度來看，火是四大元素之一，而木柴是由元素組成的，由水凝聚，由土堅固，主要由風的運動組成。因此，說木柴像火一樣，不能說是一或異是不對的，因為它們是兩種不同的實體。 現在駁斥外道（tīrthika，不信佛教的宗教）所主張的『我』：外道們說：『我存在，它是能見色者，同樣也是能聽聲者、能嗅香者、能嘗味者、能觸所觸者和能辨別法者。它是行善作惡者，是享受果報者，是解脫眾生於束縛（即明、力、塵）者。怎麼能說沒有『我』呢？』但事實並非如此，即使沒有『我』，也能有能見者到解脫者。『我』不做任何見等行為。為什麼不做呢？如果『我』不存在，那麼作為感官和對像之助緣的『我』，要麼是見等不生的原因，要麼是『我』通過其力量推動感官等助緣，然後才能產生見等。
【English Translation】 If needed, in either oneness or difference, anything that is neither one nor different is impossible to exist in the world, and it is not only not mentioned in the scriptures, but also cannot be established by reason. Therefore, if we admit that the 'self' (ātman) and the 'aggregates' (skandha) are either one or different, then some fault will inevitably arise, and this is only because the 'self' is merely a designation, not a substance, as mentioned above. Therefore, since it is believed that the 'self' is merely a designation, it cannot be said to be one or different. Those who do not understand this, still believe that the 'self' is a substance, and claim that it cannot be said to be one or different, nor can it be said to be permanent or impermanent, are only uttering contradictory words, and cannot achieve any purpose that can serve as the basis for cause and effect. It is inappropriate to use the example of fire and firewood, saying that they are neither one nor different, because fire and firewood are different in nature: the nature of fire is to burn and heat, while firewood does not heat or burn, but is solid and can be used for various purposes. Moreover, people in the world also consider them to be different: there is only firewood without fire, or without firewood, the flame can burn far away; fire can also be seen from rubbing iron and stone, etc. From the perspective of scriptures, fire is one of the four elements, while firewood is composed of elements, condensed by water, solidified by earth, and mainly composed of the movement of wind. Therefore, it is not right to say that firewood, like fire, cannot be said to be one or different, because they are two different substances. Now refuting the 'self' claimed by the non-Buddhists (tīrthika): The non-Buddhists say: 'The self exists, it is the one who sees forms, and also the one who hears sounds, the one who smells scents, the one who tastes flavors, the one who feels touch, and the one who distinguishes dharmas. It is the one who does good and evil deeds, the one who enjoys the fruits of karma, and the one who liberates beings from bondage (i.e., clarity, power, and darkness). How can it be said that there is no 'self'?' But this is not the case, even without the 'self', there can be a seer to a liberator. The 'self' does not do any actions such as seeing. Why not? If the 'self' does not exist, then the 'self' as an aid to the senses and objects, either is the cause of the non-arising of seeing, etc., or the 'self' through its power promotes the aids such as the senses, and then seeing, etc., can arise.
པའི་བདག་པོའམ་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་མི་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་ཡིད་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་བདག་མི་དགོས་པས་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གིས་མེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆུ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པ་སོགས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་པོ་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལྟ་བ་པོ་སོགས་དང་གྲོལ་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་ནས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་མཐུས་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་དགུར་དབང་བྱེད་པའི་ 2-309b མཐུ་དང་ལྡན་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་རྙེད་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་བྱེད་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་རིགས་ན་ཡང་། བདེ་བ་མི་ཉམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་པས་བདག་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་འདོད་པའམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བདག་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་བདག་དེའི་ལས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །མིག་དབང་གི་གཟུགས་དྭང་བ་མིག་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་སོགས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ན། བདག་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཚད་མས་དམིགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཕུང་པོའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྣུན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ར
【現代漢語翻譯】 什麼是像主宰或自在者一樣的『我』（藏文：བདག་，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自我）？並非如第一種情況，因為如果存在眼睛等感官和顏色等客體這兩個條件，依賴於它們，眼識等六種意識就會產生。這不需要其他條件。並且，由於沒有觀察到由這兩個以外的其他條件所產生，所以『我』不是這些意識產生的條件。因為僅僅這兩個就能產生不失去注意力的意識，不需要其他原因——『我』，因此，這樣的原因是沒有意義的。例如，木柴生火不需要水一樣。因此，說觀看顏色的是眼識等，直到解脫者，都是在說意識是觀看者等。『我』不會從觀看者到解脫者之間發生變化，因為沒有觀察到不是意識的『我』是觀看者等和解脫者。 第二種情況，如果說感官、客體和意識三者聚集在一起產生觀看等，這也是『我』的力量所致，如果沒有『我』，就不會這樣。如果『我』是那樣隨心所欲地擁有力量，成為自在的主宰，那麼獲得快樂就不會變成無常，而應該永遠快樂，但事實並非如此。並且，痛苦不應該發生，但事實上，沒有哪個眾生不經歷快樂的消逝和痛苦的產生，因此應該知道『我』不是自在的。感官與客體的相遇也是由業力所致，產生各種想要或不想要的結果，並且由因緣聚合而產生各種苦樂，而不是由『我』的意願或加持所致，因此應該理解『我』不會從觀看者到解脫者之間發生變化。 主張『我』存在還有其他過失。如果『我』作為實體存在，那麼必須證明『我』的功用和特徵是這樣的。例如，眼根和眼識的功用是觀看顏色，眼根的特徵是清澈，眼識的特徵是認知藍色等。同樣，必須說『我』的功用和特徵是這樣。然而，由於『我』不是實體，就像石女的兒子和兔子的角一樣，無法通過量來觀察到，因此無法正確地描述它的功用和特徵。將蘊的功用和特徵說成是『我』的屬性，這是一種顛倒的邪見，會受到成百上千種理性的損害。
【English Translation】 What is the 'self' (Tibetan: བདག་, Sanskrit: ātman, Romanized Sanskrit: ātman, literal meaning: self) like a master or a lord? It is not like the first case, because if there are two conditions, such as the senses like the eyes and objects like colors, relying on them, the six consciousnesses such as eye consciousness arise. This does not require other conditions. And, since it is not observed to be produced by other conditions other than these two, the 'self' is not a condition for the arising of these consciousnesses. Because these two alone can produce consciousness that does not lose attention, there is no need for other causes—the 'self', therefore, such a cause is meaningless. For example, just as firewood does not need water to generate fire. Therefore, saying that the one who sees colors is eye consciousness, etc., until the liberator, is saying that consciousness is the seer, etc. The 'self' does not change from the seer to the liberator, because it is not observed that the 'self' that is not consciousness is the seer, etc., and the liberator. In the second case, if it is said that the gathering of the senses, objects, and consciousness produces seeing, etc., this is also due to the power of the 'self', and if there is no 'self', it would not be so. If the 'self' is such that it possesses power at will and becomes a sovereign master, then obtaining happiness would not become impermanent, but should always be happy, but this is not the case. And, suffering should not occur, but in fact, there is no sentient being who does not experience the passing of happiness and the arising of suffering, so it should be known that the 'self' is not independent. The encounter between the senses and objects is also due to karma, producing various desired or undesired results, and various joys and sorrows arise from the aggregation of causes and conditions, not from the will or blessing of the 'self', so it should be understood that the 'self' does not change from the seer to the liberator. There are other faults in asserting the existence of the 'self'. If the 'self' exists as a substance, then it must be proven that the function and characteristics of the 'self' are such and such. For example, the function of the eye sense and eye consciousness is to see colors, the characteristic of the eye sense is clarity, and the characteristic of eye consciousness is the cognition of blue, etc. Similarly, it must be said that the function and characteristics of the 'self' are such. However, since the 'self' is not a substance, like the son of a barren woman and the horns of a rabbit, it cannot be observed by valid cognition, so its function and characteristics cannot be correctly described. To say that the function and characteristics of the aggregates are the attributes of the 'self' is a perverse wrong view that is subject to hundreds of logical harms.
ང་ཉིད་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་སོ། །སྐྱོན་ 2-310a གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་གཟིགས་དགོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་གཟིགས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གཟིགས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྨྲ་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ནི་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དང་པོའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉིས་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ། ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུམ་ལ་ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་ཞེས་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་ལ་བདག་གཉིས་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ 2-310b ཡོད་པར་གཟིགས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལས་མ་འཕགས་པས། ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་དེས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་དེས་ལྟ་བར་འདོད་ནས་མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའམ། འབད་པ་དང་བཅས་ནས་ལྟ་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདག་དེ་ཡི་བྱེད་པ་འབད་པ་མེད་པར་རང་འབྱུང་བ་མིན་ཞིང་། བྱེད་པ་མིག་འབྱེད་ནས་བལྟ་བ་དང་། རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་པ་སོགས་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་ཡང་མིན་ཏེ་ལྟ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བདག་བྱེད་པ་པོ་མི
【現代漢語翻譯】 因為我執著于承擔痛苦的過失。 此外，如果存在『補特伽羅』（gang zag，梵文：pudgala，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）的『我』（bdag，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自我），那麼佛陀應該能夠看到它，因為佛陀通曉一切所知。如果有人認為佛陀看到了『補特伽羅』的『我』，所以才說凡夫和聖者，那麼這個意思已經在前面解釋過了。如果有人說這是指佛陀看到了『補特伽羅』的『我』作為實有存在，那麼這將損害三種圓滿菩提。三種圓滿菩提是：甚深現證菩提、不共現證菩提和出世間現證菩提。通達法無我是第一種。通達『補特伽羅』無我是第二種，因為它與外道不同。像這樣通達二無我，是世間人所沒有的，所以稱為出世間現證菩提。或者，將無『遍計所執』（kun brtags med pa，梵文：parikalpita，梵文羅馬擬音：parikalpita，漢語字面意思：完全被構想的），『依他起』（gzhan dbang，梵文：paratantra，梵文羅馬擬音：paratantra，漢語字面意思：依賴於他）在名言中存在，『圓成實』（yongs grub，梵文：parinispanna，梵文羅馬擬音：parinispanna，漢語字面意思：完全成就的）自性寂靜，依次對應甚深、不共、出世間的現證菩提。實際上，二無我是世間凡夫的智慧無法證悟的，是佛陀通達后才向所化眾生宣說的。如果佛陀看到『我』存在，那麼這與世間人的見解沒有區別，因此不會成為甚深、不共和出世間，這樣就損害了三種圓滿菩提。 認為『我』是實有的另一個過失是：如果『我』是實有，並且由它來執行看和聽等行為，那麼當『我』想要看的時候，是不用睜眼等努力就能看到，還是需要努力才能看到呢？這兩種情況都不合理，因為存在下面將要講到的三種過失。看等行為不是『我』自發產生的，也不是睜眼看、豎耳聽等努力的結果，因為看是依靠根和境，由識產生的，而『我』並沒有看和聽等行為。因此，說明了看等行為不是『我』所為，而是自發產生的，那麼『我』就不是作者了。
【English Translation】 Because I have the fault of taking on suffering. Furthermore, if there were a self (ātman) of a person (pudgala), then the Buddha should see it, since the Buddha comprehends all knowable things. If one thinks that the Buddha sees the self of a person, and therefore speaks of ordinary people and noble people, then that meaning has already been explained above. If one says that this means the Buddha sees the self of a person as a real entity, then it would harm the three perfect enlightenments. The three perfect enlightenments are: profound perfect enlightenment, uncommon perfect enlightenment, and transcendent perfect enlightenment. Comprehending the selflessness of phenomena is the first. Comprehending the selflessness of persons is the second, because it is uncommon to non-Buddhists. Such comprehension of the two selflessnesses is not present in worldly beings, so it is called transcendent perfect enlightenment. Alternatively, the absence of the imputed (parikalpita), the dependent (paratantra) existing nominally, and the perfectly established (parinispanna) being peaceful by nature, are respectively associated with the three perfect enlightenments of profound, uncommon, and transcendent. In reality, the absence of two selves cannot be realized by the wisdom of worldly beings, but is comprehended by the Buddha and then taught to those to be tamed. If the Buddha saw the self as existing, then it would not be superior to the vision of worldly beings, and therefore would not become profound, uncommon, or transcendent, thus harming the three perfect enlightenments in that way. Another fault of assuming the self as a real entity is: if the self is a real entity and performs actions such as seeing and hearing, then when the self wants to see, does it see without effort such as opening the eyes, or does it see with effort? Neither of these is reasonable, because there are three faults that will be explained below. The actions of seeing and so on are not spontaneous without the self's action, nor are they caused by the effort of opening the eyes to see and turning the ears to listen, because seeing is done by consciousness relying on the sense faculty and the object. Therefore, it is shown that the self does not have the actions of seeing and hearing, and if the actions of seeing and so on are spontaneous without being done by the self, then the self is not the agent.
ན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡིན་པ་མི་འཐད་ལ། རང་བྱུང་རྒྱུ་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་ན། རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་ 2-311a བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བདག་དེ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་ཉན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ། བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞིག་དེ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་པའམ། བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྐྱེན་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རུང་སྟེ། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ན། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཚོགས་ཤིང་མིག་གིས་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དགོས་ན་ཡང་། མ་བལྟས་མ་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ན་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པོ་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་དེ། རྟག་མི་རྟག་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་མ་ 2-311b ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བདག་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་པ་འདུག་ཀྱང་། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་ན་བདེ་བར་སྣང་ངོ་། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས། ལུང་གི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རང་སྡེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ངོར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་གསུངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་
【現代漢語翻譯】 因為會壞滅的緣故，不是我所造作而是自然而生的緣故。 見等作用是偶爾的，因為是無常的緣故，有因不合理，無因而自然生也不合理。 如果是無因自然生，那麼作用會變成常恒，但這是現量所破斥的。 如果作用是無因而生，那麼無因而生的結果，因為不依賴於因，所以一切作用會同時產生，並且必須在一切時中恒常存在。 因此，見等作用不可能不經努力而自然產生。 我不是見聞等的因，為什麼呢？我的作用是常恒的，是見聞等的因嗎？我的作用是無常的，那是因嗎？或者作用既非常恒也不是無常，那是因嗎？第一種情況不合理，如果我的作用是常恒的，是見等之因，那麼我的常恒作用會恒常如初地存在，因為見等之因恒常存在，即使根和境沒有聚合，在眼睛沒有觀看等行為之前，也必須有見的作用者。然而，在沒有觀看聽聞等之前，沒有見聞等的作用，因此我的常恒作用不能作為見等之因。 如果像第二種情況一樣，我的無常作用是見等作用之因，那麼作用不是恒常存在的，因為前前壞滅是無常的緣故，作者我也將變成無常，因為有作用和無作用的不同狀態的緣故。 我的作用既非常恒也不是無常的第三種情況在任何情況下都不存在，因為常恒和無常是相違的，如果不是其中之一，就會變成另一個，兩者之間不可能有第三種情況。 這裡雖然有關於我常恒與否的分析，但如果分析我的作用是常恒還是無常，似乎會更清楚。 以上是用具有現量和比量的理證來成立無我，下面是用聖教量來成立無我： 這是對自宗說有我的人說的，就像薄伽梵（世尊）說一切法都是無我一樣。 從哪裡說的呢？在宣說四法印時說：一切法都是無我的。
【English Translation】 Because it is subject to decay, it is not created by me but arises spontaneously. Actions such as seeing are occasional, and because they are impermanent, it is unreasonable to have a cause. It is also unreasonable for it to arise spontaneously without a cause. If it arises spontaneously without a cause, then the actions would become permanent, but this is refuted by direct perception. If actions arise without a cause, then the results arising without a cause, because they do not depend on a cause, all actions would occur simultaneously, and they must always be constantly present. Therefore, actions such as seeing cannot arise spontaneously without effort. I am not the cause of seeing, hearing, etc. Why? Is my action permanent, the cause of seeing, hearing, etc.? Is my action impermanent, that is the cause? Or is the action neither permanent nor impermanent, is that the cause? The first case is unreasonable. If my action is permanent, the cause of seeing, etc., then my permanent action will always remain the same, because the cause of seeing, etc. is always present, even if the senses and objects are not assembled, before the eyes have seen, etc., there must be an agent of seeing. However, before seeing, hearing, etc., there is no action of seeing, hearing, etc. Therefore, my permanent action cannot be the cause of seeing, etc. If, as in the second case, my impermanent action is the cause of seeing, etc., then the action is not permanent, because the previous destruction is impermanent, the author, I, will also become impermanent, because there are different states of action and inaction. The third case, where my action is neither permanent nor impermanent, does not exist in any way, because permanence and impermanence are contradictory. If it is not one of them, it will become the other, and there cannot be a third case between the two. Although there is an analysis of whether I am permanent or not, it seems clearer to analyze whether my action is permanent or impermanent. The above uses reasoning with direct and inferential valid cognition to establish no-self. The following uses scriptural valid cognition to establish no-self: This is said to those of our own school who claim self, just as the Bhagavan (Blessed One) said that all phenomena are without self. From where is it said? In the teaching of the Four Seals of Dharma, it is said: All phenomena are without self.
སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་། དམ་པའི་དོན་དུའམ་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་རིང་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལྔ་ལས་བརྩམ་པའི་ལྔ་ཕྲུག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། བདག་ཏུ་བལྟས་ན་ཉེས་པར་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཡོད་ན། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་འདི་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་ན་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་དམིགས་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ 2-312a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པའི་དོན་ལ་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་པོའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཁྱད་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་གཉིས་པའོ། །ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ། མྱང་འདས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ནི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་དེ་དང་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་བསྒོམ་པས་མི་དད་མི་གནས་མི་མོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉེས་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་པའོ། །གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས། ཀུན་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་ཁུར་ 2-312b བོར་པའི་གང་ཟག་དང་། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོ་ཅི་སྟེ་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ
【現代漢語翻譯】 索！同樣，在聲聞乘的經藏中，被稱為『真實義為空性』的經典里也說到：『在勝義諦或真實義中，一切法皆是空性。』又在聲聞乘的長部經典等之中，在講述以五為基礎的五蘊時說：『如果執著於我，就會產生五種過患。』雖然有善惡之業，也會體驗到苦樂的異熟果報，但除了以十二緣起的規律在輪迴中產生和進入的法的名言之外，並沒有一個捨棄此蘊而取彼蘊的補特伽羅。因此，執著於我實有，是與佛陀的教言相違背的。所謂的五種過患，就是執著於我和命，如果承認補特伽羅實有，那麼對於無我和我所的意義，就會執著於我和命，這是第一種過患。與外道沒有區別，就像外道認為有我一樣，認為補特伽羅實有，這二者沒有差別，這是第二種過患。進入邪道，解脫和涅槃的道路是不恒常、痛苦、空性和無我，但執著於我和補特伽羅，就不是解脫的道路，而是進入輪迴和惡趣的道路，所以是進入了邪道，這是第三種過患。他的心不入于空性，空性是無我無我所，而執著于補特伽羅實有的人，與此相違背，所以他的心不入于空性，不聽聞、不思考、不修習，不信、不住、不樂，這是第四種過患。他的聖法不能完全清凈，執著于補特伽羅實有的人，不能依靠見道和修道，斷除煩惱，現證涅槃，這是第五種過患。主張補特伽羅實有的人說：『世尊在經藏中說了全知者補特伽羅、知者補特伽羅、負重者補特伽羅、信隨者補特伽羅、法隨者補特伽羅等等，說了非常多的補特伽羅的名相。如果補特伽羅不是實有，為什麼要說這麼多的補特伽羅呢？正因為說了這麼多，所以補特伽羅是實有的。』補特伽羅的名相很多，'
【English Translation】 So! Similarly, in the Sutra Pitaka of the Hearers, in the scripture called 'The Ultimate Emptiness,' it is also said: 'In the ultimate meaning or in reality, all dharmas are emptiness.' Also, in the long Agama Sutra of the Hearers, etc., in the context of explaining the five aggregates based on five, it is said: 'If one clings to self, five faults will arise.' Although there are good and bad karmas, and one experiences the ripening results of happiness and suffering, there is no person who abandons this aggregate and takes another, except for the designation of dharma that arises and enters into samsara according to the twelve links of dependent origination. Therefore, to fixate on the idea that the self exists as a substance is only contradictory to the Buddha's teachings. The so-called five faults are clinging to self and life. If one asserts that the person exists as a substance, then with respect to the meaning of no-self and not-self, one will cling to self and life, which is the first fault. There is no difference from the non-Buddhists. Just as the non-Buddhists believe in the existence of a self, there is no difference between this and viewing the person as existing as a substance, which is the second fault. Entering the wrong path, the path to liberation and nirvana is impermanence, suffering, emptiness, and no-self, but clinging to self and person is not the path to liberation, but the path to birth in samsara and the lower realms, so it is entering the wrong path, which is the third fault. His mind does not enter into emptiness, emptiness is no-self and not-self, and those who cling to the person as existing as a substance are incompatible with this, so his mind does not enter into emptiness, he does not listen, does not think, does not meditate, does not believe, does not abide, does not delight, which is the fourth fault. His noble dharmas will not become completely purified. Those who cling to the person as existing as a substance cannot rely on the path of seeing and the path of meditation to abandon the afflictions and realize nirvana, which is the fifth fault. Those who assert that the person exists as a substance say: 'The Bhagavan spoke in the sutras of the all-knowing person, the knowing person, the burden-bearer person, the faith-follower person, the dharma-follower person, and so on, speaking of a great many names of persons. If the person does not exist as a substance, why did he speak of so many persons? Because he spoke of so many, the person exists as a substance.' There are many names of persons,
་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའམ་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཀུན་བྱང་གཉིས་ལ་དང་པོ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དག་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོར་གང་ཟག་གི་མིང་ངམ་ཐ་སྙད་དག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་པའི་མིང་གིས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ལས་ཀུན་ཉོན་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་བྱང་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། ཀུན་ཉོན་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ཡོད་དེ་ཀུན་ཉོན་ཆུང་ངུ་ལ་ 2-313a གནས་པ་དང་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དང་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། གང་ཟག་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་ཅེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྣམ་བྱང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་གི་ས་ལམ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་དང་། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་རུང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པའི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་དང་། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། དབང་པོ་རྣོ་མི་རྣོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་དང་། ལམ་གྱིས་འགོག་པ་ཐོབ་ནས་ཁུར་བོར་བའི་གང་ཟག་དང་། ཚོགས་ལམ་སོགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དང་། མོས་སྤྱོད་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་དག་གི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཆོས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་མིང་ 2-313b དེས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཚིག་དེས་བདག་
【現代漢語翻譯】 佛陀所說的『補特伽羅』（梵文：Pudgala，個人、有情）並非指存在實體性的補特伽羅，而是爲了區分和辨別煩惱的狀態和清凈的狀態，爲了容易理解二者最初的進入方式和延續過程中的差別，才用不同的補特伽羅的名稱或術語來指代，並非指存在與此不同的實體性的補特伽羅。那麼，補特伽羅的名稱是如何安立的呢？當五蘊（梵文：pañca-skandha）的相續與煩惱之法相應時，就用『與煩惱相應的補特伽羅』這個名稱來容易理解其狀態中的一切法，但這僅僅是指與煩惱相應的五蘊相續之法，並非指除了這些之外還存在一個實體性的煩惱者。同樣，與清凈之法相應者，稱為『與清凈相應的補特伽羅』。處於煩惱相續中的補特伽羅也有多種差別，根據處於小、中、大煩惱的狀態，就用『此補特伽羅貪慾小』等術語來表示，同樣，根據嗔恨等煩惱的差別，也用『此補特伽羅』來指代。同樣，根據處於小、中、大清凈的狀態，就說『獲得小道之補特伽羅』等等。對於完全行善或作惡者，就稱為『斷於此方之補特伽羅』。同樣，有進入煩惱和清凈的補特伽羅，有與這些相應的補特伽羅，有不與這些相應的補特伽羅，有根器敏銳或遲鈍的補特伽羅，有揹負痛苦和集諦之重擔的補特伽羅，有通過道諦獲得解脫而放下重擔的補特伽羅，有處於資糧道等階段的補特伽羅，有勝解行、凡夫、聲聞、獨覺、菩薩、佛陀，以及他們內部的差別，如入四果（梵文：Śrotāpanna, Sakṛdāgāmin, Anāgāmin, Arhat）和獲得初地（梵文：prathamā-bhūmi）等，如果沒有用各種各樣的補特伽羅的名稱來表示，就無法區分這些法的差別。因此，應當瞭解，以主要為識蘊的五蘊相續的不同，通過與具有特殊性質的法的名稱相關的補特伽羅的名稱來表示等等。因此，如果說世尊（梵文：Bhagavān）開示各種補特伽羅的名稱，就表示存在實體性的補特伽羅，那麼這句話就表示存在『我』（梵文：ātman）了。
【English Translation】 The 'Pudgala' (Sanskrit: Pudgala, person, sentient being) spoken of by the Buddha does not refer to a Pudgala that exists as an entity, but rather to distinguish and differentiate between the states of affliction and the states of purification. In order to easily understand the initial entry and the differences in the process of continuation between the two, different names or terms of Pudgalas are used to refer to them. It does not mean that there is a Pudgala of substantive existence different from this. So, how are the names of Pudgalas established? When the continuum of the five aggregates (Sanskrit: pañca-skandha) corresponds to the Dharma of affliction, the name 'Pudgala corresponding to affliction' is used to easily understand all the Dharmas in its state, but this only refers to the Dharma of the continuum of the five aggregates corresponding to affliction, and does not mean that there is an afflicted person of substantive existence other than these. Similarly, one who corresponds to the Dharma of purification is called 'Pudgala corresponding to purification'. There are also many differences in the Pudgala in the continuum of affliction. According to the state of being in small, medium, and large afflictions, terms such as 'this Pudgala has little greed' are used to express it. Similarly, according to the differences in afflictions such as hatred, 'this Pudgala' is also used to refer to it. Similarly, according to the state of being in small, medium, and large purification, it is said 'Pudgala who has attained the small path', and so on. For those who completely do good or evil, they are called 'Pudgala who is cut off to this side'. Similarly, there are Pudgalas who enter affliction and purification, Pudgalas who correspond to these, Pudgalas who do not correspond to these, Pudgalas with sharp or dull faculties, Pudgalas who bear the burden of suffering and the origin of suffering, Pudgalas who have attained liberation through the path and put down the burden, Pudgalas who are in the stage of accumulation, etc., those with adhimukti-caryā (practice based on faith), ordinary people, Śrāvakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, Buddhas, and the differences within them, such as entering the four fruits (Sanskrit: Śrotāpanna, Sakṛdāgāmin, Anāgāmin, Arhat) and attaining the first bhūmi (Sanskrit: prathamā-bhūmi), etc. If the differences of these Dharmas cannot be distinguished without using various names of Pudgalas, therefore, it should be understood that the differences in the continuum of the five aggregates, mainly the consciousness aggregate, are expressed through the names of Pudgalas related to the names of Dharmas with special qualities. Therefore, if it is said that the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan) revealed the names of various Pudgalas, it means that there is a Pudgala of substantive existence, then this sentence means that there is an 'ātman' (Sanskrit: ātman).
ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་བདག་དེ་ཉིད་དག་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཅེས་དམིགས་ཤིང་བསྒོམས་ན་བདག་མཐོང་ནས་ཐར་པར་འགྱུར་བས་བདག་གོམས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གོམས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྙེད་དུ་གོམས་ཀྱང་དེས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ནི་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་མི་རུང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་ལྟ་དེས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་ཐར་པའམ། བསྐྱེད་བྱ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀག་པར་མཛད་པ་ཞིག་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་གཉིས་ལས་འདའ་བ་མེད་པས། གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་ཟག་གམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ནས་ལམ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་མ་ 2-314a རྟོགས་བར་དུ་སུ་ཡང་མི་ཐར་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སུས་ཀྱང་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། བཀག་པ་མེད་པའི་བདག་དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སུ་ཡང་ལྡོག་མི་སྲིད་ཅིང་། ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བར་ཟོ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ནམ་ཡང་དེ་ལས་ཐར་པ་མེད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པས་དེའི་གསུང་རབ་ལས་གང་ཟག་གམ་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ད
【現代漢語翻譯】 如果生起我見，那就不需要再生起我見，因為一切眾生本來就具有我見。雖然我見從無始以來就存在，但爲了清凈這個『我』，如果執著並修習『我』，認為見到我就能解脫，爲了習慣於『我』而宣說有自性的人也不對，因為習慣於『我』是無始以來的，輪迴中的人們即使如此習慣，也不會因此而解脫，反而會成為束縛于輪迴的根本。因此，世尊以人的名義宣說，是爲了執著于有自我的『我』和修習『我』，這兩種情況都不可能，因為沒有必要。如果說，我見是佛陀讓眾生生起的，那麼我見會讓一切眾生毫不費力地解脫，或者不是讓眾生生起，而是佛陀禁止的，那麼具有我見的人就無法解脫，除了這兩種情況之外沒有其他可能。如果說，人或『我』必定是實有的，那麼如此看待的所有眾生都不會錯亂，從一開始就無需在道上努力就能解脫，然而在沒有證悟無我之前，誰也無法解脫，因此，執著于有自我的『我』是顛倒的束縛，應該破除，而不是建立和生起。 如果『我』是自性存在的，那麼任何人也無法用理性的方法來破斥它。對於無法破斥的『我』，沒有人能夠從執著于『我』中解脫出來。只要有我執存在，那麼對於執著『我』和『我所』的一方就會貪戀，對於另一方就會嗔恨，等等，所有的煩惱都無法停止。由於煩惱的力量，造作惡業，像水車一樣在三界輪迴中不停地流轉，永遠無法從中解脫。因此，如來宣說人是實有的，這是絕不可能的。佛陀的教言是宣說從輪迴中解脫的方法，因此，從根本的見地上來說，它超越了世間人和外道的所有觀點，宣說了二無我，因此，要知道在他的經典中，在任何情況下都不會宣說人或『我』是實有的。章節的結尾是：像這樣，從知慚有愧到宣說人無我之間，修習這些與菩提分法相順應的功德。
【English Translation】 If the view of self arises, then there is no need to generate the view of self, because all sentient beings inherently possess the view of self. Although the view of self has existed since beginningless time, if one clings to and cultivates 'self' for the sake of purifying this 'self,' thinking that seeing the self will lead to liberation, it is also incorrect to assert a person as inherently existent for the sake of habituating to 'self,' because habituation to 'self' is beginningless. Even if beings in samsara are so habituated, they will not be liberated thereby; rather, it will be the very root that binds them to samsara. Therefore, it is impossible that the Blessed One taught in terms of persons for the sake of both clinging to a self as inherently existent and cultivating a self, because there is no need. If the view of self were something that the Buddha caused sentient beings to generate, then that view of self would effortlessly liberate all beings, or if it were not something to be generated but was forbidden by the Buddha, then those with a view of self would have no liberation. There is no alternative to these two possibilities. If it were necessarily the case that a person or 'self' were truly existent, then all sentient beings who view it as such would not be mistaken and would be liberated from the beginning without effort on the path. However, since no one is liberated until they realize selflessness, clinging to a self as inherently existent is a reversed bondage that should be refuted, not established and generated. If 'self' were existent by its own nature, then no one could refute it through reasoning. And for that irrefutable 'self,' no one could possibly turn away from clinging to self. As long as self-grasping exists, there is no way to stop attachment to the side of grasping 'self' and 'mine,' and hatred towards the other side, and so forth, all the afflictions. Due to the power of afflictions, one accumulates karma and constantly revolves in the three realms of samsara like a chain of buckets, never being liberated from it. Therefore, it is impossible that the Tathagata taught persons as inherently existent. The Buddha's teachings show the means of liberation from samsara, and therefore, from the perspective of the fundamental view, it surpasses all the views of worldly people and non-Buddhists, teaching the two selflessnesses. Therefore, one should know that in his scriptures, there is never any teaching of persons or 'self' as inherently existent in any way. The conclusion of the chapter is: Thus, from conscientiousness to the explanation of the selflessness of persons, the merits of cultivating these qualities that are in accordance with the aspects of enlightenment...
ང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་ 2-314b པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 2-315a ཏེ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་པར་བསྟན་པས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྒྱུ་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་ཕན་འདོགས་པ། སྣོད་དུ་ཡང་ནི་བྱེད་པ་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཕྱིར་གཞུང་གི་བབ་ལྟར་ངོ་མཚར་བ་དང་། ངོ་མཚར་མེད་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། རེ་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། ཡང་དག་སྦྱོར་བ་དང་། ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྐལ་པ་ཅན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། འདུལ་བ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། གཙོ་བོར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་བཅུ་བདུན་པོ་རིམ་པར་བཤད་པའི། 自慚 དང་པོ་ངོ་མཚར་བ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ངོ་མཚར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་པ་མེད་པས་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་རང་གི་ལུས་ཆེས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ 2-315b སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་མཆིལ་མའི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་བོར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐུ་དང་དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་རང་བས་ཉམ་ཆུང་བ་སྤྲང་པོ་དང་གདོལ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཙེས་ཀྱང་ཡིད་མི་འཁྲུགས་ཤིང་བྱམས་པས་བཟོད་པ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞིའི་བདེ་བ་མཆོག་ཐོབ་ན་ཡང་དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་
【現代漢語翻譯】 我，常時具有的菩薩們，既不捨棄自身的利益，也不捨棄圓滿的證悟，並且通過安立眾生於如是捨棄和證悟等方式，來成辦他人的利益。大乘經莊嚴論中，與菩提分相順之品，第十九品之釋說完畢。 因為具有圓滿的因，所以顯現如是果，對此不應感到稀奇，因此讚歎能成辦的因，這也是一種功德。對於以慈悲關注眾生的功德，獲得因心平等是：如『如何具慧』等三頌；果是利益，『亦能為器』等十六頌所闡述。於此處入門之解說，因此按照經文的順序，依次解說稀奇、不稀奇、心平等、利益、回報利益、希望、不浪費、正確結合、衰損與差別之分、影像與真實、調伏、授記、決定、不被鬼神所食、恒常、主要、說法等十七種。 首先，稀奇是指對於修持六度感到稀奇。如何稀奇呢？因為凡夫和聲聞、緣覺們沒有那樣的修持，所以他人不可能做到，因此感到稀奇。那是什麼樣的呢？佈施飲食等物品，世俗之人以及聲聞、緣覺們也有，但是完全捨棄自己的身體，這是菩薩們才有的，其他人沒有。爲了持守戒律，即使獲得轉輪王等圓滿的受用，也像唾沫一樣捨棄，然後出家。不像有權勢的國王和大臣等，即使被比自己弱小的乞丐和旃陀羅等欺負，也不會動怒，而是以慈悲忍耐。不顧自己的身體和性命而精進。即使獲得初禪等四禪的殊勝安樂，也不會貪戀，因此再次受生於欲界三惡道之中。即使獲得能辨別一切法相的智慧，也...
【English Translation】 I, Bodhisattvas who are always endowed [with compassion], neither abandon their own benefit nor relinquish the perfection of realization. Furthermore, they accomplish the benefit of others by establishing sentient beings in such abandonment and realization. This concludes the explanation of the nineteenth chapter, 'Aligned with the Aspects of Enlightenment,' in the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Since it possesses a perfect cause, there is no wonder that such a result arises. Therefore, praising the cause of accomplishment is also a virtue. The virtue of manifestly regarding sentient beings, obtaining equality of mind as the cause, is explained by three verses such as 'How intelligent,' and the fruit of benefiting, 'Also being a vessel,' is explained by sixteen verses. Entering the explanation here, therefore, according to the order of the text, the seventeen aspects of wonder, non-wonder, equality of mind, benefiting, returning benefit, hope, non-wastefulness, correct combination, decline and difference, image and reality, taming, prophecy, certainty, not being devoured by demons, constancy, primacy, and the exposition of Dharma are explained in order. First, wonder is to be amazed at accomplishing the six perfections. How is it amazing? Because ordinary beings, Hearers, and Solitary Realizers do not have such accomplishment, others cannot possibly do it, therefore it is amazing. What is it like? Giving away things like food and clothing, worldly people, Hearers, and Solitary Realizers also have, but completely giving away one's own body is something that Bodhisattvas have, but others do not. For the sake of upholding the vows of morality, even obtaining the perfect enjoyment of a wheel-turning king, they give it away like a lump of spit and renounce it to become ordained. Unlike powerful kings and ministers, even if they are tormented by beggars and outcastes who are inferior to them, they do not become angry, but endure with love. They exert effort without regard for their own body and life. Even if they attain the supreme bliss of the first dhyana and so on, they do not savor it, and therefore take rebirth in the realms of the three lower realms of desire. Even if they attain the wisdom that distinguishes the characteristics of all dharmas, they still...
རབ་དང་ཆོས་དེ་དང་དེ་ལ་ནི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཕར་ཕྱིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ། ས་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་གསུམ་ནི་སློབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གཞན་ཉན་རང་སོགས་སུ་ 2-316a ལ་ཡང་མེད་པས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། 無慚 གཉིས་པ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་ལྟོས་ན་ཆེས་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་མངའ་བའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཅིས་མི་ཐོབ་སྙམ་དུ་ངོ་མཚར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལའང་མི་གཙང་བའི་འདམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ལ་ཡང་ངོ་མཚར་བྱར་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེས་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བློ་འབྱོངས་པས་གཞན་ལ་བཟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཞུགས་པ་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་པར་ངང་གིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཐོབ་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དོན་དུ་འཇུག་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དེའི་དབང་གིས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུའང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱེད་ལས་དང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཅིས་མི་ཐོབ་སྟེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 平等心 གསུམ་པ་ 2-316b སེམས་མཉམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བྱམས་པས་སྡུག་ཅིང་ཕངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ལ་མི་བྱམས་ཏེ་རེས་འགའ་རྒྱུད་འཁྲུགས་ནས་རང་གིས་རང་གསོད་པ་དང་དུག་ཟ་བ་སོགས་བྱེད་པ་དང་། ཆུང་མ་དང་བུ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལའང་རེས་ཁྲོ་བས་བརྡེག་པ་སོགས་བྱེད་པ་དང་བྱམས་པ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གཏོང་བ་མིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །
【現代漢語翻譯】 像這樣不執著于殊勝和法，是具有智慧的菩薩們的奇妙功德。通過修習殊勝的波羅蜜多所獲得的果報：初地獲得最初的超世間無分別智慧，從而生於如來家族；八地毫不費力地獲得無分別智慧，從而獲得諸佛的授記；十地獲得諸佛授予的法王位。這三者是修習的果報。在佛的境界中，獲得無上菩提也是奇妙的，因為在世間，其他聲聞緣覺等都沒有。 第二，不認為是奇妙，雖然相對於世間人和聲聞緣覺來說非常奇妙，但相對於具有廣大發心和行為的菩薩們來說，會想『為什麼不能獲得這樣的成就呢？』，從而以不奇妙的方式來展示：即使是轉輪王的受用等，也視如不凈的泥潭，對一切有為法都無有貪執，對於內外之物，佈施時也不覺得奇妙。同樣，因為具有想要消除一切眾生痛苦的大慈悲心，所以守護不殺生的戒律；因為串習了珍愛他人勝過自己的心，所以能夠忍耐他人的傷害；就像火遇到乾柴一樣，毫不費力地獲得自然而然進入的殊勝禪定，所以精進努力；因為獲得了對自身、眾生和一切法平等的心，所以在利益他人的事業中沒有厭倦，品嚐禪定的滋味，以智慧不執著于相，與這些（功德）相應，並且由於這些功德的力量，從生於如來家族到獲得無上菩提之間，都不認為是奇妙的，因為如果具有這些功德，為什麼不能獲得這樣的事業和果報呢？這是事物的自然規律。 第三，平等心是怎樣的呢？就像具有智慧的人們對一切眾生都極度慈愛，感到憐憫和惋惜一樣，眾生們並不慈愛自己，有時因為煩惱而自殺或服毒等，有時甚至對妻子、兒女和親友們發怒打罵，而且這種慈愛不是生生世世都不會放棄的，所以菩薩的慈愛不是這樣的。
【English Translation】 Such non-attachment to excellence and Dharma is a wondrous quality of wise Bodhisattvas. The results of cultivating excellent Paramitas: the first Bhumi (stage of a Bodhisattva) is the initial attainment of transcendental non-conceptual wisdom, leading to birth in the family of the Tathagatas (Buddhas); the eighth Bhumi is the effortless attainment of non-conceptual wisdom, leading to the prediction by the Buddhas; and the tenth Bhumi is the attainment of empowerment as the Dharma Regent by the Buddhas. These three are the results of learning. Attaining unsurpassed Bodhi (enlightenment) in the state of Buddhahood is also wondrous, as it is absent in other Shravakas (hearers) and Pratyekabuddhas (solitary realizers) in this world. Secondly, it is not considered wondrous. Although it is very wondrous compared to worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas, compared to Bodhisattvas with great intention and conduct, one might think, 'Why can't such achievements be attained?' Thus, it is shown in a non-wondrous manner: even the enjoyments of a Chakravartin (universal monarch) are seen as impure mud, and there is no attachment to all conditioned phenomena. There is no wonder in giving away internal and external objects. Similarly, because of having great compassion that desires to eliminate the suffering of all sentient beings, one observes the precept of not killing. Because of cultivating the mind of cherishing others more than oneself, one is able to endure harm from others. Like fire meeting dry wood, one effortlessly attains the supreme meditation that arises naturally, thus exerting diligence. Because of attaining equanimity towards oneself, sentient beings, and all phenomena, there is no weariness in engaging in the welfare of others, savoring the taste of meditation, and not clinging to characteristics with wisdom. From being born into the family of the Tathagatas to attaining unsurpassed Bodhi, it is not considered wondrous, because if one possesses these qualities, why can't one attain such actions and results? This is the nature of things. Thirdly, what is equanimity? Just as wise people have extreme love for all sentient beings, feeling compassion and pity, sentient beings do not love themselves. Sometimes, due to afflictions, they commit suicide or take poison, and sometimes they even get angry and beat their wives, children, and relatives. Moreover, this love is not something that will never be abandoned throughout lifetimes, so the Bodhisattva's love is not like that.
དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་བྱམས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན། རང་གི་ཉེ་དུ་སོགས་ལ་སྦྱིན་གྱི་གཞན་ལ་མི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར། དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱུང་བ་ལ་མཛའ་མི་མཛའ་ཕོངས་པ་དང་མ་ཕོངས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པར་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་པ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་མེད་པར་དུས་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྩོམ་པ་དང་། དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་འབྱེད་ཀྱང་འཁོར་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ 2-317a པོ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཉམས་པ་དང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 利他 བཞི་པ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ་བཟའ་བ་བགོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕོངས་པས་ཆོས་བྱེད་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་འདོད་པ་བསྟབ་ཅིང་ཡིད་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་བྱས་ནས་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང་། རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་འགོད་པ་ཡིས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པར་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་འཛུད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བདུན་པོ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གསལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས། ཁྱད་མེད་པར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མཉམ་པས་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་བར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་མངལ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །འཕགས་པའི་ས་ནི་ 2-317b ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མཐོང་ལམ་ནས་མི་སློབ་པའི་བར་རོ། །འཕགས་པའི་ས་དེ་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་མས་བུ་མངལ་ནས་བཙས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟ
【現代漢語翻譯】 因此，爲了菩薩（Byang chub sems dpa'，Bodhisattva）對一切眾生獲得平等心的慈愛，不應像對待自己的親友等給予佈施，而不給予他人那樣有所偏袒。對於前來尋求幫助的人，不分親疏、貧富，平等地給予佈施。對於一切戒律，無論是根本戒還是支分戒，都應無差別地恒時守護，不令其衰損。對於一切時處、一切眾生，都應普遍忍耐。爲了利益一切眾生，應精進不懈地努力。應恒時安住于善法和無漏的禪定中，不令其退失。以智慧分辨一切法，雖不混淆，但對於三輪（施者、受者、所施物）清凈的無分別狀態也不退失。像這樣，菩薩們修持六度（སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་，sbyor ba pha rol du phyin pa drug，六波羅蜜多，Six Perfections）時，不退失，也沒有偏頗，因此應當了知其心是平等的。 利他 第四，利益眾生，分為以六度的方式利益眾生和宣說利益眾生的七種譬喻。首先，以佈施使眾生能夠行持善法，對於那些因缺乏衣食等而無法修法的人，給予他們所需，使他們心生歡喜和滿足，從而引導他們進入佛法。安住于自己的戒律，並引導他人安住于戒律，以此來利益眾生。無論他人如何加害，都對其忍耐。爲了利益他人，對於一切事業都毫無困難地去做。以禪定的力量示現神通等，引導應調伏的眾生進入正法。以智慧的力量斷除一切眾生的疑惑，宣說三乘（ཐེག་པ་གསུམ་，theg pa gsum，Triyāna，Three Vehicles）之法。有智慧的人認為這就是利益一切眾生。七種譬喻依次通過文句來闡明。菩薩們恒常以平等無別的慈悲心對待眾生，永不捨棄，直至輪迴的盡頭，就像母親懷抱胎兒一樣。聖地（འཕགས་པའི་ས་，'phags pa'i sa，Āryabhūmi，Noble Ground）是從大小乘的見道到無學道（不需再學的果位）的階段。在聖地中成長，就像母親從子宮中生下孩子一樣。對於眾生，要引導他們進入世間和出世間的正道。
【English Translation】 Therefore, in order for a Bodhisattva (Byang chub sems dpa', Bodhisattva) to attain loving-kindness with an equal mind towards all sentient beings, one should not be biased like giving to one's own relatives and not giving to others. For those who come seeking help, one should give impartially, without distinguishing between close or distant, rich or poor. For all precepts, whether fundamental or secondary, one should constantly protect them without difference, without letting them diminish. Towards all times, places, and all sentient beings, one should universally be patient. In order to benefit all sentient beings, one should diligently and continuously strive. One should constantly abide in virtuous and uncontaminated meditation, without letting it decline. With wisdom, one should distinguish all dharmas without mixing them, but also not regress from the state of non-conceptualization where the three circles (giver, receiver, and gift) are completely purified. Like this, when Bodhisattvas practice the six perfections (སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་, sbyor ba pha rol du phyin pa drug, Six Pāramitās), they do not regress and are not biased, therefore one should know that their mind is equal. Altruism Fourth, benefiting beings, divided into benefiting beings through the six perfections and explaining seven metaphors for how to benefit beings. First, through generosity, one makes beings vessels for practicing virtue. For those who cannot practice Dharma due to lack of food, clothing, etc., one gives them what they need, making them happy and content, thereby guiding them into the Dharma. Abiding in one's own discipline and guiding others to abide in discipline, one benefits beings in this way. No matter how others harm, one endures it. In order to benefit others, one engages in all activities without difficulty. Through the power of meditation, one shows miracles, etc., guiding those to be tamed into the correct Dharma. Through the power of wisdom, one cuts off all doubts of all sentient beings, and teaches the Dharma of the Three Vehicles (ཐེག་པ་གསུམ་, theg pa gsum, Triyāna). Wise ones consider this to be benefiting all sentient beings. The seven metaphors are explained sequentially through the sentences in the text. Bodhisattvas constantly treat sentient beings with equal and undifferentiated loving-kindness and compassion, never abandoning them, holding them until the end of samsara, just like a mother holding a child in her womb. The Noble Ground (འཕགས་པའི་ས་, 'phags pa'i sa, Āryabhūmi) is the stage from the path of seeing in the Great and Small Vehicles to the path of no-more-learning (the state where no further learning is needed). Growing in the Noble Ground is like a mother giving birth to a child from her womb. For sentient beings, one should guide them into the correct path of the world and beyond.
ེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ལ་འོ་མ་དང་ཁ་ཟས་བྱིན་པ་དང་ཁྲུས་དང་བསྐུ་མཉེ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེད་བསྲིང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་སོང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་ལས་ངན་བསགས་པའི་ཉེས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་སོགས་ལས་བསྲུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་ཐོས་པ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ལ་མིང་དང་ཚིག་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དུས་རྟག་པར་ནི། མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕས་ས་བོན་ལས་བུ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་སློབ་པ་ནི། ཕས་བུ་ལ་རང་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་བཟོ་དང་ལུགས་སློབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཕས་བུ་ཕོག་ནས་ཆུང་མ་བླངས་ཤིང་དགའ་བདེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སོགས་ཀྱི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་ཕས་བུ་དེའི་ 2-318a སྲོག་དང་སྲིད་ལ་ཕན་ཕྱིར་རྗེ་བོ་དང་གྲོགས་པོ་སོགས་ལ་བཅོལ་གདམས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕས་བུ་ཡི་ཁུར་དུ་འགྱུར་བའི་བུ་ལོན་ཆགས་པ་སོགས་སྦྱངས་ཏེ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་གང་དག་བསྟན་པར་མི་འོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་རྣམས་བསྟན་ན་སྐྲག་ཅིང་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྣམས་ལ་གསང་བར་བྱེད་ཅིང་མི་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྩ་ལག་སྟེ་གཉེན་ནམ་ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་གཞན་གྱི་སྲོག་དང་སྲིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གསང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་མ་ལེགས་ཞེས་སྨོད་ཅིང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་རྩ་ལག་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཉེ་དུས་བྱ་བ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་ཅིང་འགོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ན་དེའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཉིད་བྱེད་ཅིང་དེ་མགུ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་དག་གིས་བྱ་བ་ལེགས་པ་བྱས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་བསྟོད་པ་བྱེད་
【現代漢語翻譯】 增進超越輪迴之善行，猶如母親以乳汁、食物、沐浴和按摩等方式養育孩子。守護眾生免受三惡道等痛苦，以及導致惡道的惡業，猶如母親保護孩子遠離懸崖峭壁。向眾生宣講佛法，使其通達，猶如母親教孩子名字、詞語、符號和術語。因此，菩薩們通過這五種方式，如同眾生的母親一般。 同樣，對於一切眾生，時常在三寶處生起信心，猶如父親以種子孕育孩子，是獲得三乘果位的因。教導增上戒律等三種增上學，猶如父親教孩子符合各自種姓的技藝和規矩。爲了使眾生從輪迴的痛苦中解脫，猶如父親為兒子娶妻，使其享受快樂。爲了眾生，祈請佛陀不入涅槃，轉法輪等，猶如父親爲了孩子的生命和福祉，將孩子託付給國王和朋友等，並給予忠告。爲了消除眾生相續中的煩惱和所知障，猶如父親償還兒子所欠的債務。因此，菩薩們通過這五種方式，如同眾生的父親一般。 對於智慧淺薄的眾生，菩薩不會宣講不適合他們聽聞的甚深廣大的大乘佛法，以及不可思議的境界，因為這些會使他們感到恐懼而捨棄。這種保密和不宣講，就像世間的親友團體會保守秘密，不泄露可能危害其他親友生命和福祉的言論一樣。對於那些違犯三學的人，會斥責他們『你這樣做不好』，並指出其過失，就像親友們斥責和阻止親戚做不應做的事情一樣。當看到具足圓滿三學功德的眾生時，會隨喜讚歎，使他們歡喜，並不捨棄這些功德，就像親友們對親戚所做的善行感到高興和讚揚一樣。
【English Translation】 Increasing the merit that transcends samsara is like a mother nurturing her child with milk, food, bathing, massage, and so on. Protecting sentient beings from the suffering of the three lower realms and the negative karma that leads to them is like a mother protecting her child from cliffs and precipices. Teaching sentient beings the Dharma so that they become learned is like a mother teaching her child names, words, symbols, and terms. Thus, through these five actions, the Bodhisattvas are like mothers to all sentient beings. Similarly, for all sentient beings, constantly generating faith in the Three Jewels is like a father creating a child from a seed, as it is the cause for obtaining the bodies of the Three Vehicles. Teaching the three higher trainings, such as higher morality, is like a father teaching his child skills and customs that are in accordance with their lineage. To liberate sentient beings from the suffering of samsara, it is like a father taking a wife for his son, enabling him to enjoy happiness. For the sake of sentient beings, requesting the Buddha not to pass into Nirvana and to turn the Wheel of Dharma is like a father entrusting his child to a king and friends for the sake of the child's life and well-being, and giving advice. To eliminate the afflictions and cognitive obscurations in the minds of sentient beings, it is like a father clearing away debts that have become a burden for his son. Thus, through these five actions, the Bodhisattvas are like fathers to all sentient beings. For sentient beings with little wisdom, Bodhisattvas do not teach the profound and vast Mahayana Dharma, which is beyond comprehension, because it would cause them to be afraid and abandon it. This secrecy and non-disclosure are like how a group of relatives in the world would keep secrets, not revealing words that could harm the life and well-being of other relatives. For those who have fallen from the three trainings, they are scolded with 'What you are doing is not good,' and their faults are pointed out, just as relatives scold and prevent relatives from doing inappropriate things. When seeing sentient beings who possess the complete qualities of the three trainings, they rejoice and praise them, making them happy and not abandoning those qualities, just as relatives are happy and praise the good deeds done by relatives.
པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ 2-318b ཕྱིར་དེའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གི་གནད་གྱི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་གྱིས་རང་གི་རྩ་ལག་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བའི་གྲོས་སྟོན་ཅིང་གྲོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་འདོད་ཡོན་གྱི་བསླུ་བྲིད་དང་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སོགས་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་འདི་དང་འདི་ཞེས་སྦྲོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་གཞན་ལ་དགྲ་བྱུང་བ་དང་བཙོན་དུ་བཟུང་བ་དང་། རྐུན་པོ་མེ་ཆུ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ལས་སྐྱབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་ལག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། སྡུག་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་ལ། གང་དག་རང་གི་བློ་མ་འཁྲུལ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འདོམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་དག་གིས་གྲོགས་པོ་གཞན་གྱི་ཕན་པ་མི་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཤེས་ནས་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་གྲོགས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཚངས་དབང་འཁོར་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་མིན་པ་ཡི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོང་འཕང་གི་བར་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་སྟེ་མཐའ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲོགས་པོས་གྲོགས་གཞན་ལ་སྲོག་དང་སྲིད་ལ་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་མེད་པས་གནས་པ་ནི་གྲོགས་པོས་གྲོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ 2-319a དོན་བྱེད་པ་ལ་བདུད་དང་དཀའ་སྤྱད་སོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་ཕྱེད་ཅིང་མི་ཚུགས་པ་ནི། གྲོགས་པོ་ཡིད་བརྟན་དང་ལྡན་པ་ཕྲ་མ་སོགས་ཀྱིས་འབྱེད་པར་མི་ནུས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མཛའ་བ་མི་ཕྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བདེ་བར་འདོད་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ནི་གྲོགས་པོས་མཛའ་བ་གཞན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡུན་དུ་ཕན་པ་དང་འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་མི་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་མཛའ་བའི་གྲོགས་པོ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གང་དག་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། མི་གཡེལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚུལ
【現代漢語翻譯】 就像親人一樣，爲了讓眾生理解聖道，將成為其方法的竅訣和教誨佈施給他們，就像親人之間互相商議內外事務並互相幫助一樣。對於那些阻礙眾生道路的欲妙誘惑和不善的朋友等魔和魔業，要揭示『這是什麼，那是什麼』，就像親人保護其他親人免受敵人、監禁、盜賊、火災、水災等災難一樣。通過這五種行為，菩薩們就像眾生的親人一樣。菩薩爲了眾生的利益和安樂，如實地瞭解什麼是利益和什麼不是利益，即完全包含在痛苦中的煩惱方面，以及包含在止滅和道路中的清凈方面。對於這兩方面，那些不迷惑自己的智慧，如實地瞭解，並如此教導眾生，就像世間心意相通的朋友瞭解朋友的利益和非利益之事，並將自己所知告訴朋友一樣。將世間的圓滿，如梵天、自在天、轉輪王等的安樂，以及非世間的圓滿，直至佛陀果位的安樂，全部完全地佈施給眾生，就像朋友將能立即和長遠利益朋友生命和財富的物品給予朋友一樣。爲了眾生的利益，恒常安住而不厭倦，就像朋友為朋友的利益而努力不厭倦一樣。菩薩在利益眾生時，不會被魔和苦行等所動搖或阻礙，就像值得信賴的朋友不會被挑撥離間等所動搖，並且始終不渝地保持友誼一樣。菩薩們總是希望一切眾生都能從世間的功德中獲得利益和安樂，並且不會動搖這種願望，就像朋友不會放棄希望朋友長久受益和立即獲得安樂的心願一樣。因此，通過這五種行為，諸佛之子就像一切眾生心中親密的朋友一樣。菩薩們對於那些需要成熟的眾生，總是精勤不懈，並且不散亂，就像世間有道理的人一樣。 就像親人一樣，爲了讓眾生理解聖道，將成為其方法的竅訣和教誨佈施給他們，就像親人之間互相商議內外事務並互相幫助一樣。對於那些阻礙眾生道路的欲妙誘惑和不善的朋友等魔和魔業，要揭示『這是什麼，那是什麼』，就像親人保護其他親人免受敵人、監禁、盜賊、火災、水災等災難一樣。通過這五種行為，菩薩們就像眾生的親人一樣。菩薩爲了眾生的利益和安樂，如實地瞭解什麼是利益和什麼不是利益，即完全包含在痛苦中的煩惱方面，以及包含在止滅和道路中的清凈方面。對於這兩方面，那些不迷惑自己的智慧，如實地瞭解，並如此教導眾生，就像世間心意相通的朋友瞭解朋友的利益和非利益之事，並將自己所知告訴朋友一樣。將世間的圓滿，如梵天（Tshangs pa，梵天）、自在天（Dbang phyug，自在天）、轉輪王（'Khor bsgyur，轉輪王）等的安樂，以及非世間的圓滿，直至佛陀果位的安樂，全部完全地佈施給眾生，就像朋友將能立即和長遠利益朋友生命和財富的物品給予朋友一樣。爲了眾生的利益，恒常安住而不厭倦，就像朋友為朋友的利益而努力不厭倦一樣。菩薩在利益眾生時，不會被魔和苦行等所動搖或阻礙，就像值得信賴的朋友不會被挑撥離間等所動搖，並且始終不渝地保持友誼一樣。菩薩們總是希望一切眾生都能從世間的功德中獲得利益和安樂，並且不會動搖這種願望，就像朋友不會放棄希望朋友長久受益和立即獲得安樂的心願一樣。因此，通過這五種行為，諸佛之子就像一切眾生心中親密的朋友一樣。菩薩們對於那些需要成熟的眾生，總是精勤不懈，並且不散亂，就像世間有道理的人一樣。
【English Translation】 Like relatives, in order to make sentient beings understand the noble path, they bestow the essential instructions and teachings that become the means for it, just as relatives consult each other on internal and external affairs and help each other. For those seductive allurements of desirable qualities and unwholesome friends, etc., which obstruct the path of sentient beings, the demons and demonic activities, they reveal 'this is what it is, that is what it is,' just as relatives protect other relatives from enemies, imprisonment, thieves, fire, water, and other harms. Through these five actions, the sons of the Buddhas are like relatives to sentient beings. Bodhisattvas, for the benefit and happiness of sentient beings, truly know what is beneficial and what is not, namely, the afflicted side completely encompassed by suffering, and the purified side encompassed by cessation and the path. For these two aspects, those who do not confuse their own wisdom, truly know without perversion, and teach sentient beings in this way, just as friends in the world who are of one mind know the beneficial and non-beneficial actions of a friend, and show what they know to the other friend. They completely bestow all the perfections of the world, such as the happiness of Brahma (Tshangs pa), Ishvara (Dbang phyug), Chakravartin ('Khor bsgyur), etc., and the perfections that are not of the world, up to the happiness of the state of Buddhahood, just as a friend gives to another friend things that immediately and in the long term benefit their life and wealth. They constantly abide without weariness for the sake of sentient beings, just as a friend does not tire of working for the benefit of a friend. Bodhisattvas are never swayed or obstructed by demons and asceticism, etc., when benefiting sentient beings, just as a trustworthy friend cannot be divided by slander, etc., and always maintains unwavering friendship. Bodhisattvas always wish that all sentient beings may benefit from worldly qualities and be happy, and they do not waver from this wish, just as a friend does not give up the wish that another friend may benefit in the long term and be happy immediately. Thus, through these five actions, the sons of the Buddhas are like intimate friends in the hearts of all sentient beings. Bodhisattvas are always diligent and unremitting towards those sentient beings who need to be matured, just like reasonable people in the world. Like relatives, in order to make sentient beings understand the noble path, they bestow the essential instructions and teachings that become the means for it, just as relatives consult each other on internal and external affairs and help each other. For those seductive allurements of desirable qualities and unwholesome friends, etc., which obstruct the path of sentient beings, the demons and demonic activities, they reveal 'this is what it is, that is what it is,' just as relatives protect other relatives from enemies, imprisonment, thieves, fire, water, and other harms. Through these five actions, the sons of the Buddhas are like relatives to sentient beings. Bodhisattvas, for the benefit and happiness of sentient beings, truly know what is beneficial and what is not, namely, the afflicted side completely encompassed by suffering, and the purified side encompassed by cessation and the path. For these two aspects, those who do not confuse their own wisdom, truly know without perversion, and teach sentient beings in this way, just as friends in the world who are of one mind know the beneficial and non-beneficial actions of a friend, and show what they know to the other friend. They completely bestow all the perfections of the world, such as the happiness of Brahma (Tshangs pa), Ishvara (Dbang phyug), Chakravartin ('Khor bsgyur), etc., and the perfections that are not of the world, up to the happiness of the state of Buddhahood, just as a friend gives to another friend things that immediately and in the long term benefit their life and wealth. They constantly abide without weariness for the sake of sentient beings, just as a friend does not tire of working for the benefit of a friend. Bodhisattvas are never swayed or obstructed by demons and asceticism, etc., when benefiting sentient beings, just as a trustworthy friend cannot be divided by slander, etc., and always maintains unwavering friendship. Bodhisattvas always wish that all sentient beings may benefit from worldly qualities and be happy, and they do not waver from this wish, just as a friend does not give up the wish that another friend may benefit in the long term and be happy immediately. Thus, through these five actions, the sons of the Buddhas are like intimate friends in the hearts of all sentient beings. Bodhisattvas are always diligent and unremitting towards those sentient beings who need to be matured, just like reasonable people in the world.
་བཞིན་བསྒོ་བ་ཉན་པའི་བྲན་རྣམས་རྗེ་བོའི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་ལེ་ལོ་མེད་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མ་ནོར་བར་སྨྲ་བ་ནི། བྲན་བཟང་པོ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་རྫུན་མེད་པར་རྗེ་བོ་ལ་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། ཕར་ཕན་གཏགས་ཀྱང་ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ནི་བྲན་རྣམས་རྗེ་བོས་བརྡུང་བརྡེག་དང་ཚིག་རྩུབ་མོས་གཤེ་ཡང་བཟོད་ལ་དེའི་ངག་དང་དུ་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདས་ 2-319b མ་འདས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། བྲན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་བོས་གང་དུ་བསྒོ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཐབས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བྲན་བཟང་པོ་དག་རྗེ་བོས་ཅི་དང་ཅི་བསྒོ་བའི་ལས་རྣམས་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བུའི་ལས་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རང་གིས་ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དག་གིས་སློབ་མ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་མཁས་པས་སློབ་མས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་སློབ་དཔོན་བཟང་པོས་སློབ་མ་ལ་དུས་མི་བརྒྱང་པར་མྱུར་དུ་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཁྲོ་ཚུལ་དང་བསྡིག་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར་བཞིན་གྱི་མདངས་འཛུམ་ཞིང་མཛེས་པར་སྟོན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ལ་བྱམས་པས་རྟག་ཏུ་བཞིན་འཛུམ་ཞིང་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ 2-320a རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཀྱང་ལན་དུ་རང་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་འདོད་པ་དང་། ཕན་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རང་ཉིད་ལ་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ལ་བྱམས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཟང་ཟིང་ལ་མི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་ཚོགས་གཉིས་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ
{ "translations": [ "就像聽從吩咐的奴僕們，勤奮而不懈怠地投入到主人的工作中一樣。爲了讓眾生從一切痛苦中徹底解脫，如實宣說正確的道路，就像優秀的奴僕們如實地向主人稟告所見所聞一樣。對於那些傷害眾生，甚至以恩報怨的邪惡行為，能夠忍受，就像奴僕們忍受主人的鞭打和嚴厲斥責，並接受他的命令一樣。將世間和出世間的一切圓滿都佈施給眾生，就像奴僕們按照主人的吩咐，盡心盡力地完成任務一樣。善於使其他眾生獲得世間和出世間的圓滿，並圓滿積累福德和智慧二資糧的方法，就像優秀的奴僕們善於迅速完成主人吩咐的各項任務一樣。因此，通過這五個奴僕般的行為，王子菩薩們就像所有眾生的奴僕一樣。", "菩薩們自己獲得第八地不退轉之忍，並希望所有眾生都能獲得不退轉之忍，就像精通博學的導師引導其他學生一樣。爲了適應所化眾生的根器，宣說三乘的一切佛法，就像博學的導師根據學生的需求傳授佛法一樣。努力成就止觀雙運的瑜伽，就像優秀的導師迅速地教導學生一樣。永遠不對所有眾生 проявлять 憤怒和 злобу，而是展現微笑和美麗的面容，就像導師慈愛地對待學生，總是面帶微笑，言語溫和一樣。即使為眾生謀福利，也不期望得到回報，不期待善行的果報成熟在自己身上，就像導師慈愛地向學生傳授佛法，而不求任何回報一樣。因此，通過這五個導師般的行為，王子菩薩們就像所有眾生的導師一樣。菩薩們爲了所有眾生的利益而精進努力，使那些尚未圓滿二資糧的眾生圓滿資糧，就像м
ཁན་པོས་སློབ་བུ་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་བསླབ་པ་བྱིན་ནས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་འབྲས་བུའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲོལ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕམ་ལྷག་ལྟུང་བྱེད་སོགས་སྟོན་ཅིང་ཉེས་པ་སྤོང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་ལ་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཁན་པོའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་ལས་ལྔ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ 2-320b ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁན་པོ་འདྲ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། 報恩 ལྔ་པ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཕར་ཕྱིན་མ་ཉམས་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལན་དུ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོ་བྱད་རྣམས་བྱིན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོ་བྱད་དང་ལྡན་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པར་སྦྱིན་པ་བྱས་ན་འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་དག་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་གནོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པར་འདིས་བཟོད་པའི་རྒྱུ་བྱས་པས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་དེ་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཟོད་པར་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་བསྒྲུབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་ལ་བཀོད་ན་དེ་དག་བྱང་ 2-321a ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཀོད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ལུས་ཅན་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། རང
【現代漢語翻譯】 堪布（Khenpo，堪布，指精通佛教經律論三藏的導師）引導弟子從在家生活轉為出家生活，給予他們戒律的教導，並使他們出家，這就像是積累資糧，迅速在果位上獲得解脫一樣。堪布引導弟子出家，並使他們受具足戒成為比丘，這就像是使眾生獲得解脫，證得涅槃，引導他們遠離六波羅蜜多的違品。堪布教導弟子，使他們遠離違背戒律的因素，如犯根本罪、僧殘罪、墮罪等，並讓他們避免過失，這就像是引導眾生進入世間和出世間的圓滿境界。堪布以財物和佛法利益弟子，這就像是堪布的五種事業一樣，以這五種事業利益一切眾生的菩薩們，被稱為一切眾生的堪布。 報恩 第五，回報利益：菩薩通過安置眾生於波羅蜜多（Paramita，梵文，意為「到達彼岸」）而利益眾生，如果這些眾生不退失波羅蜜多，那麼他們就是在回報菩薩的利益。菩薩給予眾生資具，使眾生擁有資具，這些眾生以感恩之心對待菩薩，同樣，如果擁有受用的眾生不執著于受用，而行佈施，那麼菩薩會認為這些人利益了眾生，並以感恩之心對待他們。同樣，菩薩安置眾生於戒律，這些眾生不毀犯戒律，並且即使菩薩受到各種損害，他們也不會有嗔恨之心，而是安忍，認為菩薩以安忍的方式利益了自己，因此安住于感恩的安忍之中，同樣，安置於安忍的眾生也這樣做。如果安置眾生於精進、禪定和智慧，那麼他們就像回報菩薩的恩情一樣，菩薩安置他們于這三者，他們也努力修持，因此菩薩以感恩之心對待他們，註釋中這樣說道。實際上，那些以這種方式進入六波羅蜜多的有情，對於菩薩們來說，是...
【English Translation】 The Khenpo (Khenpo, a teacher who is proficient in the three pitakas of Buddhism) guides disciples from household life to homelessness, gives them the teachings of discipline, and makes them ordained, which is like accumulating merits and quickly attaining liberation in the state of fruition. The Khenpo guides disciples to ordain and makes them fully ordained as monks, which is like enabling sentient beings to attain liberation and Nirvana, and guiding them away from the opposing factors of the six Paramitas (Paramita, Sanskrit, meaning 'to reach the other shore'). The Khenpo teaches disciples to stay away from the factors that violate the precepts, such as committing root sins, Sangha remnants, and falling sins, and makes them avoid faults, which is like guiding sentient beings into the perfection of the world and beyond. The Khenpo benefits disciples with wealth and Dharma, which is like the five activities of the Khenpo, and the Bodhisattvas who benefit all sentient beings with these five activities are called the Khenpo of all sentient beings. Repaying Kindness Fifth, repaying benefits: When a Bodhisattva benefits sentient beings by placing them in the Paramitas, if these sentient beings do not regress from the Paramitas, then they are repaying the Bodhisattva's benefits. The Bodhisattva gives sentient beings resources, making them possess resources, and these sentient beings treat the Bodhisattva with gratitude. Similarly, if sentient beings who possess enjoyment are not attached to enjoyment but practice generosity, then the Bodhisattva will think that these people have benefited sentient beings and treat them with gratitude. Similarly, the Bodhisattva places sentient beings in morality, and these sentient beings do not violate morality, and even if the Bodhisattva suffers various harms, they will not have hatred, but will be patient, thinking that the Bodhisattva has benefited themselves through patience, so they abide in gratitude and patience. Similarly, sentient beings placed in patience also do so. If sentient beings are placed in diligence, meditation, and wisdom, then they are like repaying the Bodhisattva's kindness. The Bodhisattva places them in these three, and they also strive to practice, so the Bodhisattva treats them with gratitude, as stated in the commentary. In fact, those sentient beings who enter the six Paramitas in this way, for the Bodhisattvas, are...
་རང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཕན་ལན་བྱེད་པ་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་དགོངས་ཤིང་བྱས་པ་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་རེ་བའོ། ། 欲回報 དྲུག་པ་རེ་བའི་རྣམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རྟག་ཏུ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཇི་ལྟར་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བར་འགྱུར་ཞེས་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པ་དང་། དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་ 2-321b རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ས་བཅུ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ས་བཅུ་འདས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རེ་ཞིང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་བ་འདི་ལྔ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཉན་རང་གི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བསམ་པའི་རེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། 所行無欺 བདུན་པ་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟའི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཉན་རང་རྣམས་བདག་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཞུགས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པས་ཆུད་ཟོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་རེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་པ་ཕལ་ཆེར་འབྲས་བུ་མེད་པས་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལས་སུ་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འགྲུབ་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སྐྲག་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འཇིགས་པ་སྤང་ཞིང་གཞན་གྱི་སྐྲག་པའང་སེལ་བས་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་འདོད་པ་དང་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་འདོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆུད་ཟ་ 2-322a ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་སེམས་མི་བསྐྱེད་ཀྱི་བདག་དང་སེ
【現代漢語翻譯】 同樣地，菩薩幫助了你，你也要回報菩薩。這樣修持波羅蜜多（Paramita，到彼岸），菩薩才會感到滿足。菩薩不希望得到物質上的回報，所以眾生也要以報恩的心來修持波羅蜜多。菩薩也會認為這些人幫助了我，並心懷感恩。 這就是菩薩的特殊功德，不求物質回報。 第六，期望的方式：菩薩的五種期望是：總是期望自己和他人的相續中如何增長六波羅蜜多；期望六波羅蜜多的違品如何衰減；期望未生起信心的眾生生起信心，已生起信心的眾生行持善法，行持善法的眾生得以成熟； 從獲得初地（Bhumi，菩薩的果位）后，如何獲得二地，乃至十地，期望十地能更上一層樓；超越十地后，期望獲得無上菩提（Anuttara-samyak-sambodhi，無上正等正覺）。 這五種期望之外，對於世間的圓滿和聲聞、獨覺的道與果，一點也不希求，這就是發心的期望的功德。 第七，所行無欺的功德：聲聞和獨覺只為自己的利益而努力，不為他人做事，所以是虛度的。世間人以期望為動機而開始的努力，大多沒有結果，也是虛度的。但是，菩薩具有圓滿而不顛倒的期望，所以無論做什麼都能如願成就，這就是所行無欺的功德。有四種行為不會白費：如果對大乘佛法深奧廣大的道理感到害怕，那麼菩薩的這種大乘行為就會白費。但是，菩薩們會消除對大