jmp0201_大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴.g2.0f
局米旁大師教言集MP6大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 2-1a 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 名義 ༄༅། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་དགོངས་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཐེག་མཆོག་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 2-1b ༄༅། །ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་ར་ཏཱ་ཡ། མཚུངས་མེད་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང་། །རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཕམ་མགོན། །དེ་ཡིས་རྗེས་བཟུང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས། །གང་གི་གསུང་སྐྱེས་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གི་གཉེན། །དེའི་སློབ་མཆོག་གྱུར་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན། །དེ་ལས་རིམ་བརྒྱུད་དམ་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། །ལམ་འདིའི་བཀའ་དྲིན་དངོས་སུ་འདོམས་པ་ཡི། །བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་བྱས་ནས། །ཐེག་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་འགྲོ་ཀུན་ལ། །རབ་བཀྱེ་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་འདིར། །གཅིག་ཏུ་གུས་ཤིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བློས། ། 2-2a རྣམ་བཤད་ཐེག་མཆོག་བདུད་རྩིའི་དགའ་སྟོན་སྤྲོ། །དེ་ཡང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་ནས། དགའ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་ཞལ་ནས་དངོས་སུ་ནོད་པའི་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ཁྱད་འཕགས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གོ་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ། མཚན་དོན། འགྱུར་ཕྱག །གཞུང་དོན། མཇུག་དོན་བཞི་ལས། དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་ཨ་ལཾ་ཀ་ར་ནཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆེན་པོ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་ 2-2b ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པས་ན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་དུ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་པས་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་སོ། ། 譯敬 གཉིས་པ་ལོ་ཆེན་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་གཞུང་འདི་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་བའི་ཐོག་མར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་འགྱུར་ཕྱག་མཛད་པའོ། ། 正文 གསུམ་པ་གཞུང་དོན་ལ། ཇི་ལྟར་བརྩམ་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ་གཉིས། 如何著之方便 དང་པོ་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དོན་ཤེས་པ་དང་། དོན་དེ་གཞན་ལ་སྟོན་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས། དགོས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས། ཐབས་གང་སྟོན་ན་ཐེག་པ་མཆོག་ག
【現代漢語翻譯】 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 名稱意義 大乘經莊嚴論意義疏·勝乘甘露喜宴 頂禮曼殊室利（藏文：ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་ར་ཏཱ་ཡ།）！ 無等導師釋迦王， 十地自在彌旁尊， 彼之所攝聖無著， 其語所生賢頂勝天親， 彼之高徒功德賢， 彼之傳承諸聖眾， 以及此道恩師前， 恭敬頂禮之後我， 為眾生普開勝乘法宴， 於此彌旁怙主之論著， 以虔誠利他之心， 闡釋勝乘甘露之喜宴。 此乃大車軌無著，證得法流三摩地后，于兜率天彌勒怙主尊前，親聆慈氏五論中，殊勝之大乘經莊嚴論，今為令其義更顯明易懂而作闡釋。內容分四：名稱意義、譯敬、正文、末義。 首先，梵語為：Mahāyāna-sūtra-alaṃkāra-nāma-kārikā。 藏語為：大乘經莊嚴論（梵文天城體：महायानसूत्रालङ्कार，梵文羅馬擬音：Mahāyāna-sūtrālaṃkāra，漢語字面意思：偉大的車輛，經典，裝飾）名為頌。 具足七大者，名曰大乘。此論能以無上五義之方式，明示大乘經典之精要，故名『經莊嚴』。又因以偈頌形式表達，故名『頌』。 譯敬 其次，大譯師噶瓦·貝則於此論譯為藏文之初，作禮敬云：頂禮一切佛與菩薩！ 正文 三、正文分二：如何著之方便與如是著已釋論正文。 如何著之方便 首先以『知義、示義』等三頌說明。作者通曉大乘經典之義，且能無垢宣說，其必要乃為救度一切眾生脫離痛苦。其因是，作者對受苦眾生懷有大悲心。若問以何方便，乃是殊勝大乘。
【English Translation】 The Adornment of the Mahayana Sutras Meaning Commentary - The Delightful Feast of the Supreme Vehicle Name and Meaning The Adornment of the Mahayana Sutras Meaning Commentary - The Delightful Feast of the Supreme Vehicle Homage to Mañjuśrī! The unequaled teacher, King of the Shakyas, The regent, lord of the ten bhumis, Maitreya, Taken in by him, the noble Asanga, Whose speech gave birth to the wise and supreme Vasubandhu, His excellent disciple, glorious Sthiramati, From them, the lineage of holy beings, And the spiritual friends who directly impart the kindness of this path, To them I pay homage with reverence. To all beings, I widely spread the feast of the supreme vehicle's Dharma, In this scripture of the great regent, With a mind of reverence and benefit to others, I unfold the delightful feast of the supreme vehicle's commentary. This is because the great chariot Asanga, having attained the samadhi of the Dharma stream, directly received from the face of the regent Maitreya in the Tushita heaven, this extraordinary text of the Adornment of the Mahayana Sutras, one of the five treatises of Maitreya, and now explains it in a very clear and easy-to-understand manner. It is divided into four parts: the meaning of the title, the translation homage, the meaning of the text, and the concluding meaning. First, in Sanskrit: Mahāyāna-sūtra-alaṃkāra-nāma-kārikā. In Tibetan: The Adornment of the Great Vehicle Sutras Named Verses. That which possesses the seven greatnesses is called the Great Vehicle. Because this treatise becomes an ornament that clearly elucidates the meaning of the Great Vehicle sutras through the mode of the unsurpassed five meanings, it is named 'Adornment of the Sutras'. And because it is expressed in metered verses, it is called 'Verses'. Translation Homage Second, the great translator Kawa Paltseg, at the beginning of translating this treatise into Tibetan, made the homage: Homage to all Buddhas and Bodhisattvas! The Text Third, the text is divided into two parts: how to compose it, and explaining the text of the treatise as it is composed. How to Compose It First, it is explained by three verses such as 'knowing the meaning, showing the meaning'. The author knows the meaning of the Great Vehicle sutras, and is able to explain it without defilement, so that the need is to liberate all sentient beings from suffering. The cause is that the author has great compassion for suffering beings. If asked what method to show, it is the supreme Great Vehicle.
ི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིའོ། །གང་ཟག་སུ་ལ་ན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ཐེག་ཆེན་པའི་ཚོགས་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་ཞིང་ལེགས་པར་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་གང་ཞིག །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཅན་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མགར་བ་མཁས་པས་གསེར་ལས་རྣ་རྒྱན་སོགས་བརྡུངས་བྱས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་། མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་རྒྱས་པ་བཞིན་དང་། བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་དག་གཡོས་སུ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་ཟ་བ་དང་། 2-3a སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་པ་འདྲ་བ་དང་། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་འདིར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྔའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པའི་གནད་ཡིན་པས་འོག་ཏུ་འཆད་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་འགྲེལ་པར་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། གང་ལ་སློབ་པ། ཇི་ལྟར་སློབ་པ། གང་དག་གིས་སློབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གནས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། རང་དོན་དང་། གཞན་དོན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། མཐུ་དང་། བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ལ་སློབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བདུན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མང་བར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གང་དག་གིས་སློབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་བྱེ་བྲག་བསྡུ་ན་བཅུ་སྟེ། རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞུགས་པ་ 2-3b དང་། བསམ་པ་མ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའོ། །བྱང་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ
【現代漢語翻譯】 是闡釋顯現之法的（教法）。對於什麼人呢？對於那些以殊勝大乘之相行進，以大乘道趨向果位之眾生或補特伽羅，即大乘之眷屬。如何以言辭和意義相關聯且善妙的方式來闡述意義呢？由於具有大乘之義，故能開顯無與倫比的五種自性。這五種是什麼呢？猶如巧匠捶打黃金製成耳環等飾品，又如蓮花盛開，亦如飢餓之人享用精心烹製的美味佳餚，又如聽到令人愉悅的佳音，又如開啟裝滿各種珍寶的寶箱一般，此論典所闡述的大乘之法，亦能令彼等生起極大的歡喜。因此，本論名為『經莊嚴』，旨在通過五種善妙之義來闡明大乘經部的意趣。因此，透徹理解這五種意義，是掌握本論首尾要義的關鍵，故將在下文詳述。 在此，大智者（བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ།，Great Self Steadfast Intelligence）的釋論中如此說道：此論典能清晰地闡明菩薩深廣的一切行持。若概括菩薩之行，則有三：學什麼、如何學、由誰學。其中，首先以七處概括所學：自利、利他、真如、威力、成熟自之佛法、成熟有情、以及無上圓滿菩提。如何學呢？首先要增上對大乘法的信心，尋求法、宣說正法、修持與法相應的正行，安住于正確的教言和隨行，以身語意的行為方式來攝持，即以六種方式。由誰學呢？即菩薩。若歸納其差別，則有十種：安住于種姓者、入地者、不清凈意樂者、清凈意樂者、意樂未成熟者、意樂成熟者、不定悟入者、決定悟入者、一生補處者、以及最後有者。所有這些菩薩的名稱，菩薩，勇識。
【English Translation】 It is the (Dharma) that explains the aspects of manifestation. To whom? To those beings or individuals who proceed with the aspect of the supreme Mahayana, who go to the state of fruition by the path of the Great Vehicle, that is, to the assembly of the Mahayana. How does it relate words and meanings in a well-connected and excellent manner? Because it has the meaning of the Great Vehicle, it reveals the unsurpassed fivefold nature. What are the five? Like a skilled goldsmith hammering gold to make earrings and other ornaments, like a lotus flower opening and blooming, like a hungry person eating well-prepared and delicious food, like hearing good news that makes the mind happy, and like opening a treasure chest filled with various jewels, the Dharma of the Great Vehicle explained in this treatise also generates supreme joy for them. It is said that this is why it is called 'Ornament of the Sutras,' because it clarifies the intention of the Mahayana Sutras through the five excellent meanings. Therefore, thoroughly understanding these five meanings is the key to grasping the essence of the beginning and end of this treatise, and will be explained below. Here, the commentary of the Great Self Steadfast Intelligence (བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ།, Great Self Steadfast Intelligence) states: This treatise clearly elucidates all the profound and vast practices of a Bodhisattva. If the practices of a Bodhisattva are summarized, there are three: what to learn, how to learn, and by whom to learn. Among these, the first is summarized by seven topics: benefiting oneself, benefiting others, suchness, power, fully ripening one's own Buddha-dharma, fully ripening sentient beings, and learning the unsurpassed perfect enlightenment. How to learn? First, increase faith in the Mahayana Dharma, seek the Dharma, teach the Dharma, practice Dharma-conforming conduct, abide in correct instructions and following, and be embraced by the methods of body, speech, and mind, that is, in six ways. By whom to learn? That is, the Bodhisattva. If its distinctions are summarized, there are ten: those abiding in lineage, those who have entered, those with impure intention, those with pure intention, those whose intention is not fully ripened, those whose intention is fully ripened, those with uncertain realization, those with certain realization, those with one birth remaining, and those with the last existence. All these names of Bodhisattvas, Bodhisattva, brave mind.
་ཆེ། བློ་དང་ལྡན་པ་སོགས་གཞུང་ལྟར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། ། བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ལས་རྣམ་དབྱེ་བདུན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་པར། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་། བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་དོན་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་དང་། ཆེད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བདུན་པོས་རིམ་པར་བཤད་ཚུལ་གསུངས་པ་འདིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་སྟེ། སྒྲའི་གཞུང་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་དེ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡན་ལག་གི་དོན་ཞེས་པ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲའི་མིང་སྟེ། སྒྲའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། ཧསྟི་ཞེས་པ་ལག་པའམ་ཡན་ལག་མཚོན་བྱེད་དེ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལག་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆེད་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་མ་ཡིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་གཞུང་འགར་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་མིང་དུ། མིཏྟ་སཔྟ་ཞེས་མཚན་མ་བདུན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གཙོ་ཆེར་ 2-4a བྱས་ནས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་བྱེད་པ་པོའམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་ཤེས་ཞེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི་བརྒྱན་བྱའི་ངོ་བོའམ་གཞིའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཏོ། །ལས་སུ་བྱ་བ་མདོ་སྡེ་གང་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་ན། དེའི་དོན་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །བྱེད་པ་གང་གིས་ན། ངག་དང་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་ན། དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལས་ཞེས་སོ། །དེ་གང་སུ་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ལྟ་བུར་འབྲེལ་བར་སྟོན་ནོ། །དེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཡི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་བྱ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདིར་གནད་གསལ་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །ཡང་སྒྲ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། དོན་ཤེས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ས
【現代漢語翻譯】 ཆེ། བློ་དང་ལྡན་པ་སོགས་གཞུང་ལྟར་རོ། །(che blo dang ldan pa sogs gzhung ltar ro)偉大的，如經中所說，具有智慧等等。བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས། (bstan bcos kyi lus ni 'di yin no zhes gsungs) 世尊說，論的體性就是這樣。དེ་ཡང་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །(de yang don shes don ston sogs kyi tshigs bcad gnyis so) 也就是通達意義、闡釋意義等等的兩句偈頌。 བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ལས་རྣམ་དབྱེ་བདུན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་པར། (brda sprod pa'i sgra'i gtsug lag las rnam dbye bdun bshad pa dang mtshungs par) 就像在語法學中解釋七種格一樣，བྱེད་པ་པོ་དང་། (byed pa po dang) 作者，ལས་དང་། (las dang) 業，བྱེད་པ་དང་། (byed pa dang) 作為，དེའི་ཕྱིར་དང་། (de'i phyi r dang) 為此，རྒྱུའི་དོན་དང་། (rgyu'i don dang) 原因，ཡན་ལག་གི་དོན་དང་། (yan lag gi don dang) 部分，ཆེད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བདུན་པོས་རིམ་པར་བཤད་ཚུལ་གསུངས་པ་འདིར། (ched kyi don te bdun pos rim par bshad tshul gsungs pa 'dir) 在這裡依次解釋這七種方式。 དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་སྟེ། (de'i phyi r zhes pa de'i ched du zhes pa rnam dbye bzhi pa ched don gyi ming ste) 『為此』就是『爲了那個』，是第四格，表示目的。སྒྲའི་གཞུང་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། (sgra'i gzhung las sbyin pa zhes kyang bshad de) 語法學中也解釋為『佈施』。གང་གི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་དེ་ཆེད་དོན་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །(gang gi ched du sbyin pa de ched don gyi ming du brjod do) 爲了什麼而佈施，就稱為什麼目的。 རྒྱུའི་དོན་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་དང་། (rgyu'i don zhes pa 'byung khungs kyi don dang) 『原因』是指來源。ཡན་ལག་གི་དོན་ཞེས་པ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲའི་མིང་སྟེ། (yan lag gi don zhes pa drug pa 'brel sgra'i ming ste) 『部分』是指第六格，表示關聯。སྒྲའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། (sgra'i gzhung kha cig las) 在一些語法學中，ཧསྟི་ཞེས་པ་ལག་པའམ་ཡན་ལག་མཚོན་བྱེད་དེ། (hasti zhes pa lag pa'am yan lag mtshon byed de) 『Hasti』表示手或部分，མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལག་པ་ལྟ་བུ་དང་། (mchod sbyin gyi lag pa lta bu dang) 比如供養的手。ཆེད་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་ཆེད་དོན་མ་ཡིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་གང་ཟག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྟེན་གནས་ཀྱི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། (ched kyi don zhes pa skabs 'dir rnam dbye bzhi pa ched don ma yin gyi theg chen gyi gang zag gi ched du yin pas gang zag de la brten pa rten gnas kyi don can yin te) 『目的』在這裡不是指第四格的目的，而是指爲了大乘行者，依賴於那個人，具有依處之義。སྒྲའི་གཞུང་འགར་རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའི་མིང་དུ། (sgra'i gzhung 'gar rnam dbye bdun pa'i ming du) 在一些語法學中，མིཏྟ་སཔྟ་ཞེས་མཚན་མ་བདུན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །(mitta sapta zhes mtshan ma bdun par brjod pa de yin no) 稱為第七種特徵。 དེ་ལ་ལས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གཙོ་ཆེར་(de la las su bya ba'i don can gtso cher) 其中，主要以作為對像之義，2-4aབྱས་ནས་འགྲེལ་ཆེན་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ་བྱེད་པ་པོའམ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཞིག་རྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། (byas nas 'grel chen las 'di ltar bshad de byed pa po'am chos kyi ngo bo gang zhig rgyan par byed ce na) 在大疏中這樣解釋：作者或法的體性是什麼來莊嚴呢？དོན་ཤེས་ཞེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི་བརྒྱན་བྱའི་ངོ་བོའམ་གཞིའོ། །(don shes zhes pas theg pa chen po'i mdo sde ni brgyan bya'i ngo bo'am gzhi'o) 『通達意義』是指大乘的經是所莊嚴的體性或基礎。ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཏོ། །(ji ltar na bstan bcos 'dis theg chen mdo sde rnams kyi don shes par byed pa'i tshul gyis brgyan to) 那麼，這部論是如何以通達大乘經的意義的方式來莊嚴的呢？ལས་སུ་བྱ་བ་མདོ་སྡེ་གང་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདིས་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་ན། (las su bya ba mdo sde gang de la bstan bcos 'dis ji ltar brgyan pa'i bya ba 'jug na) 作為對象，這部論是如何對那些經進行莊嚴的呢？དེའི་དོན་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། །(de'i don 'dis ston par byed pas so) 因為它闡釋了那些經的意義。བྱེད་པ་གང་གིས་ན། (byed pa gang gis na) 通過什麼來做呢？ངག་དང་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །(ngag dang tshig dri ma med pas so) 通過無垢的語言和詞句。དེ་ལྟར་རྒྱན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན། (de ltar rgyan par byed pa de ci zhig gi ched du yin na) 那麼，這樣莊嚴是爲了什麼呢？སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །(sdug bsngal bsgral phyi r zhes so) 爲了救度痛苦。 དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་བྱུང་ན། (de rgyu ci las byung na) 那麼，這從什麼原因產生的呢？དེ་ཡི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལས་ཞེས་སོ། །(de yi bdag nyid sdug bsngal 'gro la snying rje las zhes so) 從對受苦眾生的慈悲心中產生。དེ་གང་སུ་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། (de gang su dang 'brel zhe na) 那麼，這與誰相關聯呢？ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དང་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ལྟ་བུར་འབྲེལ་བར་སྟོན་ནོ། །(theg mchog bstan pa'i chos kyi zhes bstan bcos 'di theg pa chen po'i bka' dang yan lag can dang yan lag lta bur 'brel bar ston no) 與宣說大乘之法相關聯，這部論與大乘的教言就像具有肢體和肢體一樣相關聯。དེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། (de gang zag gang la brten pa yin zhe na) 那麼，這依賴於什麼人呢？རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གི་ཆེད་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཡི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཤིང་ལ་བྱ་བཞིན་ནོ། །(rnam pa de yis 'gro ba'i sems can la zhes theg pa chen po'i gang zag gi ched don yin pas de yi rgyud la brten pa ste shing la bya bzhin no) 『以那種方式對待眾生』，因為這是爲了大乘行者，所以依賴於他們的相續，就像鳥棲息在樹上一樣。འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་གོ་དཀའ་བར་སྣང་བས་འདིར་གནད་གསལ་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །('grel chen las gsungs pa go dka' bar snang bas 'dir gnad gsal bar mdor bsdus te brjod pa'o) 因為大疏中所說的似乎難以理解，所以在這裡簡明扼要地闡述。 ཡང་སྒྲ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། (yang sgra byed pa sgrub pa gtso che ba'i dbang du byas te bshad na) 如果再從語法上，以作者為主來進行解釋，གང་གིས་བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། (gang gis bstan bcos 'di rtsom pa'i byed pa po ni) 那麼，是誰創作了這部論的作者呢？དོན་ཤེས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ། (don shes zhes pas bstan te theg pa chen po'i mdo sde) 『通達意義』表明是大乘的經。
【English Translation】 Great! As stated in the scriptures, possessing wisdom and so on. The Blessed One said, 'This is the nature of the treatise.' That is, the two verses of understanding the meaning, explaining the meaning, and so on. Similar to explaining the seven cases in grammar, here, the explanation is given sequentially for the seven aspects: the agent, the object, the action, the reason for it, the cause, the part, and the purpose. 'For that' means 'for that purpose,' which is the fourth case, indicating the purpose. In grammar, it is also explained as 'giving.' Whatever is given for a purpose is referred to as the name of that purpose. 'Cause' refers to the meaning of origin. 'Part' refers to the sixth case, indicating relation. In some grammars, 'Hasti' represents the hand or part, like the hand of offering. 'Purpose' here does not refer to the fourth case of purpose, but to the purpose for the Mahayana practitioner, relying on that person, having the meaning of a basis. In some grammars, it is referred to as the seventh characteristic, 'Mitta Sapta,' as the name of the seventh case. Among these, mainly focusing on the meaning of being the object, the great commentary explains it this way: 'What is the agent or the nature of the Dharma that adorns?' 'Understanding the meaning' indicates that the Mahayana sutras are the nature or basis to be adorned. How does this treatise adorn by understanding the meaning of the Mahayana sutras? As the object, how does this treatise engage in the act of adorning those sutras? Because it explains the meaning of those sutras. Through what action? Through immaculate language and words. What is the purpose of adorning in this way? 'For the sake of liberating suffering.' What is the cause of that? 'From compassion for beings suffering.' With whom is it related? 'Of the Dharma teaching the supreme vehicle,' indicating that this treatise is related to the words of the Mahayana, like having limbs and being limbs. On whom does it depend? 'In that way, to sentient beings,' because it is for the purpose of the Mahayana practitioner, it depends on their continuum, like birds on a tree. Because what is said in the great commentary seems difficult to understand, it is briefly and clearly explained here. Furthermore, if explained from the perspective of grammar, mainly focusing on the agent, who is the agent who composed this treatise? 'Understanding the meaning' indicates the Mahayana sutras.
ྡེ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་གཟིགས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ 2-4b བརྙེས་པ་རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་མི་ཕམ་མགོན་པོས་སོ། །དེས་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི། དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་པས་མདོ་སྡེའི་དོན་མཐའ་དག་སྟོན་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩམ་མོ་ཞེས་དང་། བྱེད་པ་ཅི་ལྟ་བུས་ན། ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས་ཞེས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམ་དག་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་སོ། །གང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཆེད་དུའོ། །ཀུན་སློང་ངམ་རྒྱུ་གང་གིས་ན། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའམ་གང་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་དེ་དང་འབྲེལ་ཞེས་སོ། །འདི་གང་ཟག་སུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང་སུའི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ངག་དྲི་མ་མེད་པ་མདོར་བསྡུས་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་པ་ཞེས་པ་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའོ། །སྙན་ཞིང་འཇེབས་པ་གདངས་སྙན་ཞིང་ཡིད་དུ་འཇེབས་པ། རྣམ་པར་གསལ་བ་ཚིག་དང་ཡི་ 2-5a གེ་བཟང་བ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ། དོན་ཤིན་ཏུ་གོ་བར་བྱེད་པ། མཉན་པར་འོས་པ་དོན་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟེན་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་འབབ་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ། གཏུགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མཁས་པས་མཐའ་གཏུག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་རྗེས་ཀྱི་གཉིས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དང་། ལྷག་མ་ལྔ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རིགས་པ་ནི། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གོ་རིམ་བཞིན་འབྲེལ་བ་དང་། དོན་རིགས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་དོན་དང་འབྱོར་པའམ་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ། མཐུན་པ་ཞེས་པ་དོན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བཤད་པ། རུང་བ་ཞེས་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསལ་བ། འབྱོར་པ་ཞེས་པ་སྙིང་ལ་བབ་པ། འཕྲོད་པ་ཞེས་པ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིད་ལ་འཕྲོད་པ། འཚམས་པ་ཞེས་པ་ཆོས་མཐུན་དོན་ལྡན་དུ
【現代漢語翻譯】 正如他對一切邊際的意義都瞭如指掌，並且能夠如實地觀察到，彌勒怙主（Maitreya-nātha，慈氏怙主）獲得了對各個事物的正確理解，成爲了十地菩薩的自在之王。他所要做的事情是：通過名為『闡釋意義』的論著，全面闡釋經部的所有意義，並以其無礙之智力來創作。那麼，他是如何做的呢？通過清凈的語言和文字。也就是說，作為表達方式的語言，具有純凈的特質，能夠正確理解各種法；並且能夠準確理解眾生的語言，沒有遮蔽的污垢。那麼，這是爲了什麼目的呢？爲了將一切眾生從痛苦中解脫出來。那麼，其動機或原因是什麼呢？正是因為彌勒怙主具有智慧和慈悲的本性，他對所有受苦的眾生懷有偉大的慈悲。那麼，這部論著是從如此圓滿的原因中產生的，它屬於大乘還是小乘，或者說它與哪個相關呢？它屬於大乘，並且與大乘相關。那麼，這部論著是爲了誰而作，又將依存於誰的相續呢？它是爲了大乘的法的形式，也就是爲了菩薩們而作的。應當這樣理解。 總而言之，清凈的語言具有八個特點：『城市』指的是解脫之城，或者說是廣為人知的詞語；『悅耳動聽』指的是音調悅耳動聽，令人愉悅；『清晰明瞭』指的是詞語和字母優美；『能夠理解』指的是能夠理解意義；『容易理解』指的是意義非常容易理解；『值得傾聽』指的是具有重大意義，與神聖的佛法之義相符；『沒有依賴』指的是越來越令人滿意；『沒有不一致』指的是令人滿意和渴望；『沒有窮盡』指的是非常廣闊，即使是智者也無法窮盡其邊界。這八個特點中，第一個是從控制的角度來說的，接下來的兩個是從本質的角度來說的，剩下的五個是從結合的角度來說的。清凈的文字也有八個特點：詞語和字母符合邏輯，也就是說，名稱、詞語和字母按照順序相互關聯；意義符合邏輯，也就是說，與意義和財富相關，或者說是實現意義；一致，也就是說，對意義進行良好的解釋；適當，也就是說，詞語和字母清晰；豐富，也就是說，深入人心；協調，也就是說，與周圍的環境相協調；適合，也就是說，與佛法相符，具有意義。
【English Translation】 Just as he knows and sees the meaning of all limits as they are, and has truly realized each individual meaning, Maitreya-nātha (Lord Maitreya), the lord of the ten bhūmis (grounds), has attained the correct understanding of individual things. What he is to do is: through the treatise called 'Elucidating the Meaning,' to thoroughly elucidate all the meanings of the sūtras (discourses), and to compose with the power of his unobstructed wisdom. Then, how does he do it? Through pure speech and words. That is, the speech as a means of expression has pure qualities, capable of correctly understanding various dharmas (phenomena); and capable of accurately understanding the languages of sentient beings, without the defilement of obscuration. Then, for what purpose is this? In order to liberate all sentient beings from suffering. Then, what is the motivation or cause? It is precisely because Maitreya-nātha has the nature of wisdom and compassion, he has great compassion for all suffering beings. Then, this treatise arises from such complete causes, does it belong to the Mahāyāna (Great Vehicle) or Hīnayāna (Lesser Vehicle), or is it related to which? It belongs to the Mahāyāna and is related to it. Then, for whom is this treatise made, and upon whose continuum will it rely? It is for the form of the Mahāyāna dharma, that is, for the bodhisattvas (enlightenment beings). It should be understood in this way. In short, pure speech has eight characteristics: 'City' refers to the city of liberation, or well-known words; 'Pleasant and delightful' refers to the tone being pleasant and delightful; 'Clear and distinct' refers to the words and letters being excellent; 'Able to understand' refers to being able to understand the meaning; 'Easy to understand' refers to the meaning being very easy to understand; 'Worthy of listening' refers to having great significance, conforming to the meaning of the sacred Dharma; 'Without dependence' refers to being increasingly satisfying; 'Without disagreement' refers to being satisfying and desirable; 'Without end' refers to being very vast, even the wise cannot exhaust its boundaries. Among these eight characteristics, the first is from the perspective of control, the next two are from the perspective of essence, and the remaining five are from the perspective of combination. Pure words also have eight characteristics: words and letters are logical, that is, names, words, and letters are related to each other in order; the meaning is logical, that is, related to meaning and wealth, or achieving meaning; consistent, that is, explaining the meaning well; appropriate, that is, the words and letters are clear; rich, that is, touching the heart; harmonious, that is, harmonizing with the surrounding environment; suitable, that is, conforming to the Dharma, having meaning.
ས་སུ་འཚམས་པ། འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཞེས་པ་འགྲུས་སྐྱོང་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་མཁས་པར་བྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་སྟོན་པའོ། །འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་དཔེ་ལྔས་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་པར་ 2-5b བྱ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལྔ་ཡིན་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ཙམ་གྱི་ཚིག་དེའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་འགའ་བྱུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ནི་ཚིག་དེ་ལྔ་དངོས་པོ་ལྔ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་། གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྦྱར་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུམ་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་སུ་བརྗོད་ན་དངོས་པོ་ལྔ་པོ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཀུན་འདུས་པས་དེ་དང་སྦྱར་ན། དངོས་པོ་ལྔ་ནི། མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་དོན་དུ་ཞེན་ཀྱང་། མིང་ཙམ་ལས་བརྗོད་པ་ལྟར་དོན་མ་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་མིང་དུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དབང་གི་གཟུང་ཆར་སྣང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་ཆར་སྣང་བ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་གཞན་དབང་དངོས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསུམ་དཔེ་སྔ་མ་གསུམ་དང་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོར་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་ཏུ་རྟོགས་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ 2-6a ངེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་པ་ལྟར་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དཔེ་ལྔ་པའི་བསྟན་བྱར་བཞེད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཡོངས་གྲུབ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བཞིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་བྱང་དེ་བཞིན་ཉིད། དྲི་མ་བྲལ་བའི་རྣམ་བྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། དེ་འཐོབ་བྱེད་ལམ་གྱི་རྣམ་བྱང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་དེ་སྐྱེད་བྱེད་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ས
【現代漢語翻譯】 安住于處所：『修習之支分集合』意為修習是精進，即精通且恒常；支分集合是具有正確的見解等。如是宣說具有意義之語。何為以無上五喻開示『獲得之義理』？ 大論師世親云：『應成辦者』、『應分別知者』、『應思惟者』、『不可思議者』、『通達圓成實者』，各自以自證智證知，是與菩提分相順之自性。』雖如是宣說此五者，然略而言之，其意為何？諸論師有不同觀點。論師堅慧認為，此五句可與五事、三自性、三補特伽羅相聯繫，形成三種結合方式。簡言之，此五事涵蓋大乘一切所詮，故可與之相聯。五事即：名、義、分別、如是性、無分別智。 其中，首先，如一切法皆以名言詮釋，眾生雖執著于義，然僅是名言，義未成立，故為『應成辦者』。義是安立名言之因，即依他起的顯現，應知其為由心所顯現之緣起。分別即心與心所之相，是執取顯現，乃八識聚之依他起實性。應以確定其自性之方式思惟之。此三者依次與前三喻相聯。 如是性是圓成實性，因無自證，故為『不可思議者』。初地現證如是性時，如聞獲得菩提之決定書信般生起歡喜。以無分別智為主之菩提分相順之法，被認為是第五喻所詮釋之義。如《攝大乘論》云：『何為圓成實？當以四種清凈之法了知，即自性清凈之如是性，離垢清凈之如是性，即遠離一切障蔽。獲得彼之道的清凈，菩提分相順之法，彼生起之所緣清凈，即大乘法。』
【English Translation】 Abiding in the Place: 'Assembly of Limbs of Cultivation' means cultivation is diligence, that is, being proficient and constant; the assembly of limbs is having correct views, etc. Thus, speaking words with such meaning. What is the meaning of 'the meaning of attainment' shown by the five unsurpassed metaphors? The great master Vasubandhu said: 'That which should be accomplished', 'that which should be distinguished and known', 'that which should be contemplated', 'that which is inconceivable', 'that which realizes the perfectly accomplished reality', each should be known by one's own wisdom, and is the nature that is in accordance with the aspects of enlightenment.' Although these five are spoken of in this way, what is the intention of that brief statement? There are several views of the masters. The master Lodro Tänpa (Blo gros brtan pa) said that these five statements can be related to the five objects, the three natures, and the three individuals, forming three kinds of combination methods. In short, since these five objects encompass all the subjects of the Mahayana, they can be related to it. The five objects are: name, reason, discrimination, suchness, and non-discriminating wisdom. Among them, first, just as all phenomena are expressed by names, although beings are attached to the meaning, it is only a name, and the meaning is not established, so it is 'that which should be accomplished'. The reason is the cause for establishing names, that is, the appearances of other-dependence, which should be known as the interdependent arising that appears due to the mind. Discrimination is the aspect of mind and mental factors, which is the grasping appearance, and is the reality of other-dependence of the eight consciousness aggregates. It should be contemplated in the way of determining its nature. These three are sequentially related to the first three metaphors. Suchness is the perfectly accomplished reality, and because there is no self-evidence, it is 'that which is inconceivable'. When suchness is directly realized on the first ground, joy arises as if hearing a good letter of confirmation of obtaining enlightenment. The dharmas that are in accordance with the aspects of enlightenment, with non-discriminating wisdom as the main thing, are considered to be the meaning explained by the fifth metaphor. As the Compendium of the Mahayana says: 'What is the perfectly accomplished reality? It should be known by the four kinds of purity, that is, the suchness of self-nature purity, the suchness of purity free from defilements, that is, free from all obscurations. The purity of the path that obtains it, the dharmas that are in accordance with the aspects of enlightenment, the purity of the object that generates it, that is, the Mahayana dharma.'
ོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཀུན་བརྟགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ལ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་བཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སོགས་བཞི་དང་སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཅན་དང་། ལོག་ཤེས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབ་ཚུལ་སོགས་གསུངས་ཀྱང་འདིར་མང་དོགས་ནས་མ་བརྗོད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་མིང་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལྔ་ལ་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ནས། རང་ལུགས་དོན་ཚུལ་ལྔ་པོ་གོང་མ་དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་སྦྱར་བ་དང་། འོག་མ་ཐེག་ཆེན་བཀའ་སྒྲུབ་སོགས་དང་སྦྱར་བ་གཉིས་ལས་འོག་མ་འདི་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡུལ་སྐྱབས་འགྲོ་མཆོག་ཏུ་ 2-6b སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། བསམ་བྱ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་ལས་འདིར་ཟབ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐུ་ཡོངས་སྨིན་གཉིས། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་གིས་སོ། །སྡོམ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ། མོས་པ་ནས་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་བར་རོ། །སྔ་མའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པས་མོས་པ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་དང་། བྱེ་བྲག་ཤེས་བྱ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན། བསམ་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐབས་མཁས་ནི་བསྡུ་དངོས། ཕར་ཕྱིན། ཚད་མེད་མཆོད་བསྟེན་སོགས་དང་ལམ་བྱང་ཕྱོགས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོན་ཏན། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་གི་སྐབས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་གང་ཡང་མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདིའི་གཞུང་དོན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྦྱར་བཏུབ་ཅིང་གོ་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བཀར་བསྒྲུབས་པས་གསེར་བརྡུངས་སུ་བྱས་ཏེ་རྒྱན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལྟར་དེ་བཀའ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་རོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལའང་། མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་ 2-7a དང་ལྡན་པ་དང་། རང་དོན་ཞི་བདེའི་གོ་འཕང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། ལམ་བསླབ་པ
【現代漢語翻譯】 如是說。無三種自性的遍計所執需要被證實。對於依他起，要知道遍計的緣起、自性。對於圓成實，要知道不變的圓成實和非顛倒的圓成實這四種差別，並與四者結合。就補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人、有情）而言，要考慮到無知者、懷疑者和邪見者。雖然最初講述了大乘如何被確立為佛語等內容，但因內容過多，故不在此贅述。尊者智吉祥（梵文：Jñānaśrī）指出，將『需要被證實』等意義與名稱、原因等五者結合是不恰當的。他自己的觀點是將上述五種意義與『瞭解意義』、『闡釋意義』等詞語結合，而將下述內容與『確立大乘為佛語』等結合。後者是世親（梵文：Vasubandhu）的觀點，即：需要被證實的是確立大乘為佛語；發心的對境是皈依至上；近取因是確立大乘種姓這三者。需要特別瞭解的是發心和成辦二利這兩者。需要思考的是甚深和廣大的真如（梵文：Tathātā），此處指甚深。不可思議的是威力圓滿成熟這二者。完全成就的是菩提（梵文：Bodhi，含義：覺悟）。 證明這一點的是，在確立時說『所謂』，以及『如珍寶之器被打開』這樣的經文。總結也是如此闡述的。那麼，如何學習呢？從信解到教誡的後續指示。按照之前的思路，通過確立大乘為佛語，從信解到確立。需要特別瞭解的是教誡的後續指示。需要思考的是廣大的方便善巧，即四攝、波羅蜜多（梵文：Pāramitā，含義：到彼岸）、無量、供養等以及道次第。不可思議的是功德。完全成就的是證悟的究竟意義。』這些都是智者們的善說。然而，如果考慮到能夠與這部論著的完整意義相結合且易於理解，那麼，需要被證實的是，通過大乘的確立，就像黃金被錘鍊成裝飾品一樣，從而確立它是佛語，遠離未領悟、錯誤領悟和懷疑，從而生起享用大乘的喜悅。需要特別瞭解的是大乘的特點，即從皈依直到確立。而且，對於聲聞（梵文：Śrāvaka，含義：聽聞者）來說，也有皈依三寶，具有小乘種姓，以及在自利寂靜的果位上發心，學習道次第。
【English Translation】 As it is said. The thoroughly established nature of the three natures needs to be proven without being conceptually constructed. For the dependent nature, one should know the dependent origination and the nature of thorough conceptualization. For the perfectly established nature, one should know the four distinctions of the immutable perfectly established nature and the non-inverted perfectly established nature, and combine them with the four. In terms of individuals (Pudgala, Person, sentient being), one should consider the ignorant, the doubters, and those with wrong views. Although initially, how the Great Vehicle is established as the Buddha's word was discussed, it is not mentioned here due to the abundance of content. Master Jñānaśrī pointed out that it is inappropriate to combine the meaning of 'what needs to be proven' with the five aspects of name, reason, etc. His own view is to combine the above five meanings with words such as 'understanding the meaning' and 'explaining the meaning,' and to combine the following with 'establishing the Great Vehicle as the Buddha's word.' The latter is the view of Vasubandhu, that is: what needs to be proven is establishing the Great Vehicle as the Buddha's word; the object of generating Bodhicitta is taking refuge in the supreme; the proximate cause is establishing the Great Vehicle lineage, these three. What needs to be specifically understood are the generation of Bodhicitta and accomplishing the two benefits, these two. What needs to be contemplated are the profound and vast Suchness (Tathātā), here referring to the profound. Inconceivable are the two: power and complete maturation. Completely accomplished is enlightenment (Bodhi). The proof of this is the scriptural statement 'when establishing' and 'like a precious vessel being opened.' The summary also explains it in this way. So, how should one learn? From faith to the subsequent instruction of advice. Following the previous line of thought, by establishing the Great Vehicle as the Buddha's word, from faith to establishment. What needs to be specifically understood is the subsequent instruction of advice. What needs to be contemplated is the vast skillful means, namely the four means of gathering disciples, the perfections (Pāramitā, to the other shore), the immeasurable, offerings, etc., and the stages of the path. Inconceivable is merit. Completely accomplished is the ultimate meaning of realization. These are all well-spoken words of the wise. However, considering that it can be combined with the complete meaning of this treatise and is easy to understand, what needs to be proven is that through the establishment of the Great Vehicle, just as gold is hammered into ornaments, it is established as the Buddha's word, free from non-understanding, misunderstanding, and doubt, thereby generating the joy of enjoying the Great Vehicle. What needs to be specifically understood is the characteristics of the Great Vehicle, that is, from refuge until establishment. Moreover, for the Hearers (Śrāvaka, listener), there is also taking refuge in the Three Jewels, possessing the Lesser Vehicle lineage, and generating Bodhicitta in the state of self-benefit and peace, learning the stages of the path.
་གསུམ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཐེག་དམན་དེ་དག་གི་དམན་ལ་ཐེག་ཆེན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་སྤྲོ་བ་ལྷག་པར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་པདྨ་ཟླུམ་པ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་བློ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཕྱོགས་པའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནས་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་ནུས་པའི་མཐུ་དང་། དེ་འགྲུབ་བྱེད་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཐབས་ལ་རང་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཟས་གཡོས་ལེགས་ཟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། མཐུ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་རང་གི་དབང་པོ་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་ཐོབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོ་རང་རིག་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། སྤྱི་མཚན་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་གསུངས་པའི་ཡ་གྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནའང་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། འདིར་བྱང་ཆུབ་དེའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ 2-7b ཕབ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ན་དེ་ནམ་ཞིག་འཐོབ་རུང་བར་ཤེས་པ་ནི་འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པར་ཐོས་པའམ་མཐོང་བ་འདྲ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་ལས་ཁྱོད་ལ་བྱ་དགའ་སོགས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་འཕྲིན་ཐོས་ཚེ་བྱ་དགའ་དེ་ད་ལྟ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་། སླད་ནས་ཐོབ་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་ཀྱི་ལེའུ་མཐའ་དག་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེ་དང་སྦྱར་བ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེ་དངོས་སུ་བསྟན་ཕྱིར། དཔེ་འདི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་རིགས་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་རིགས་ཏེ་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་
【現代漢語翻譯】 雖然僅僅是成就三身，但因爲了解小乘的低下之處與大乘殊勝之處的差別，所以更加歡喜大乘之道，如同蓮花盛開一般，生起趨向大乘的喜悅。像這樣瞭解大小乘的差別之後，進入大乘應當思考的是：大乘所開示的真如之義，大乘菩薩的神通之力，以及令根器成熟之理。通過思考，就能證悟真如之義，獲得能夠成辦菩薩二利的神通之力，以及親自進入成就這些的令根器成熟之方便，如同享用烹調精美的食物一般，那個人也會因爲了知真如、成就大神通、獲得各自根器成熟的功德而生起歡喜。不可思議的就是菩提，一般來說，真如也是因為沒有各自的自證智而如實地不可思議，但通過總相的門徑，通過聞思是可以思考的，這並沒有矛盾。同樣，在所說的四種不可思議中，佛陀的事業等不可思議，在不可思議的事物中也是最為殊勝的。但在此處，因為已經確定了菩提的自性，所以像這樣不可思議的菩提，即使現在尚未顯現其功德的少許部分，但如果進入大乘之道，就知道它總有一天是可以獲得的，這就像聽聞或看到一封好的信件一樣。比如，從國王等的信件中聽到『你會得到如此這般的獎賞』這樣的訊息時，即使獎賞現在尚未顯現，也會心想以後一定能得到而生起歡喜。像這樣，菩提是通達圓滿成就之義，各自需要自己證悟的，所以是不可思議的。因此，所有成辦它的因——道之法，都被稱為與菩提分相應的法性，所以，菩提品之後的品，都應該與打開珍寶箱的比喻結合起來。如果在菩提的章節中已經直接展示了打開珍寶箱的比喻，那麼會想這個比喻不應該與菩提分法結合，但實際上是非常適合的，因為道路、菩提分相應的法都完全 通達
【English Translation】 Although there is only the accomplishment of the three bodies, because one understands the difference between the inferiority of the Lesser Vehicle and the superiority of the Great Vehicle, one is even more delighted in the path of the Great Vehicle, like a lotus flower opening, generating joy that inclines towards the Great Vehicle. Having understood the differences between the Great and Lesser Vehicles in this way, one should contemplate upon entering the Great Vehicle: the meaning of suchness taught in the Great Vehicle, the power of the miraculous abilities of the Great Vehicle Bodhisattvas, and the manner of fully maturing the faculties. Through contemplation, one will attain certainty in the meaning of suchness, gain the power to accomplish the two benefits of a Bodhisattva, and personally enter the means of fully maturing the faculties that accomplish them, just as one enjoys eating well-prepared food. That person will also experience the joy of knowing suchness, accomplishing great power, and attaining the respective qualities of maturing one's faculties. The inconceivable is enlightenment (བྱང་ཆུབ།， बोधि， bodhi， awakening), generally, suchness is also inconceivable as it is without individual self-awareness, but there is no contradiction in contemplating it through hearing and thinking via the general characteristics. Similarly, among the four inconceivables mentioned, the Buddha's activities and so on are inconceivable, and among the inconceivable things, they are the most supreme. But here, because the nature of enlightenment has been determined, even such an inconceivable enlightenment, although only a small part of its qualities has not yet manifested, if one enters the path of the Great Vehicle, one knows that it can be obtained someday, which is like hearing or seeing a good letter. For example, when one hears from a letter from a king or someone similar, 'You will receive such and such rewards,' even though the reward has not yet manifested, one will rejoice, thinking that one will surely receive it later. In this way, enlightenment is the meaning of realizing complete accomplishment, which each individual must realize for themselves, so it is inconceivable. Therefore, all the causes that accomplish it—the path's dharmas—are called the nature of dharmas that are in harmony with the aspects of enlightenment, so all the chapters after the chapter on enlightenment should be combined with the example of opening a jeweled box. If the example of opening a jeweled box has already been directly shown in the chapter on enlightenment, one might think that this example should not be combined with the dharmas of the aspects of enlightenment, but it is very appropriate because the path, the dharmas corresponding to the aspects of enlightenment, are completely understood.
རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བའི་དཔེས་བསྟན་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དཔེར་ན་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཁྱོད་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་སྒྲོམ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐོས་པ་དང་འདྲ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་ལམ་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་བཀང་བའི་སྒྲོམ་ 2-8a ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སློབ་ལམ་པའི་གང་ཟག་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་འཐོབ་བྱེད་ཐོག་མར་མོས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡི་ལམ་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་སྐབས་ན་ལམ་དང་ས་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཅི་རིགས་ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཅིང་དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་དེའི་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་མངོན་སུམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་མོས་པ་ནས་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚིག་དང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གསར་དུ་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅི་དགོས་སྙམ་ན། སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་བཟང་བ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པ་ནི་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་རང་གི་ལུས་རྒྱན་དང་བཅས་པ་དེ་མེ་ལོང་དྭངས་པའི་ནང་དུ་སོན་པ་སྟེ་ཤར་བར་གྱུར་པ་དེ་མཐོང་ན། རང་གི་ལུས་དང་རྒྱན་མཛེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་བའི་དབང་ 2-8b གིས་མི་རྣམས་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་ཡིད་ལ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་ཞིང་ཚིག་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། གོ་རིམས་ལེགས་པར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཟབ་མོ་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཆ་ར
【現代漢語翻譯】 由於圓滿的果實是菩提（byang chub，覺悟），這就像打開珍寶之匣的比喻所顯示的最終目標。但此處是對不可思議的菩提進行聞思抉擇之時，譬如聽到信中說『將賜予你一個裝滿無量珍寶的大箱子』。在無學道中，力量等功德，無不具足，如開啟寶箱般顯現於佛前。然而，學道者僅能知曉其理，尚未親證，故其自性雖不可思議，然思議此不可思議亦無妨。如是，以無上菩提為目標，從最初的發心開始，修持深廣之道，圓滿無缺。當道和地的各個階段的功德顯現時，如同獲得各種珍寶般顯現。如此，菩薩的功德隨著地和道的增進而增長，直至證得佛地。體驗這些功德，如同開啟珍寶之匣，親身經歷一般。因此，這是從發心到果位的教導。有些人認為，佛陀的教言自然具備詞句和意義圓滿的功德，何須論典來重新裝飾？譬如，一個天生麗質的人，再以各種珍寶裝飾，固然這些珍寶本身就具備功德，但當此人連同裝飾一起，映照在明鏡之中時，見到自身和裝飾的美麗，會讓人更加歡喜。同樣，佛陀所說的法，初善、中善、后善，詞句和意義圓滿，具備四種梵行功德，因此極為殊勝。這些恒常具備無量自性功德的法，此論典將佛陀的各種教言的廣大意義彙集一處，妥善安排順序，使深奧難懂之處
【English Translation】 Since the perfect fruit is Bodhi (byang chub, enlightenment), this is like the ultimate goal shown by the metaphor of opening a treasure chest. But here is the time to establish the inconceivable Bodhi through hearing and thinking. It's like hearing in a letter, 'I will give you a large box filled with immeasurable treasures.' In the path of no more learning, the qualities of power, etc., are all complete, appearing before the Buddha like opening a treasure chest. However, since those on the path of learning only know that this is so, but have not yet realized it, its nature is inconceivable. However, there is no contradiction in contemplating this inconceivability. Thus, aiming for the unsurpassed Bodhi, starting from the initial aspiration, practicing the profound and vast path completely, when the merits of each stage of the path and ground manifest, it is like obtaining various treasures. Thus, the Bodhisattva's merits increase with the increase of the grounds and paths, until reaching the Buddha ground. Experiencing these merits is like opening a treasure chest and becoming directly aware of it. Therefore, this is a teaching from aspiration to the fruition. Some people think, since the Buddha's words naturally possess the qualities of complete words and meanings, why is it necessary to newly adorn them with treatises? For example, a person who is naturally beautiful, adorned with various jewels, although these jewels themselves possess qualities, when this person, together with the adornments, is reflected in a clear mirror, seeing the beauty of oneself and the adornments, people will be even more delighted. Similarly, the Dharma spoken by the Buddha, which is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, complete in words and meaning, and possessing the four qualities of pure conduct, is therefore extremely excellent. These Dharmas, which constantly possess immeasurable qualities of nature, this treatise gathers the vast meanings of the Buddha's various teachings into one place, arranges them in good order, and makes the profound and difficult parts
ྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་དོན་སོ་སོར་མ་ནོར་བར་རྣམ་པར་ཕྱེས་པས་ན་བློ་ལྡན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་གསུང་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ནས་བསྟན་བཅོས་འདི་ཐོས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ན་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྐྱེད་དེ། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་གཟུགས་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 說如是所著論典 གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་གཞུང་གི་དོན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ། བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། 立大乘為佛經 དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཀར་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ། 總說立大乘為佛經之差別品 ཇི་ལྟར་མནམས་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་སྣར་མནམས་ན་དྲི་རབ་ཏུ་དཀུ་བ་སྣ་ 2-9a དབང་དང་འཕྲོད་དཀའ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ། དེ་ལྕེས་མྱང་ན་ཤིན་ཏུ་རོ་ཞིམ་ཞིང་ནད་སོགས་ཞི་བ་དང་ལུས་ལ་ཆེར་ཕན་པའི་སྨན་བཟང་པོ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དོན་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་དཀའ་སྤྱད་ཆེན་པོ་བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་ཅིང་འཁོར་བར་གནས་པ་སོགས་ཐོས་པས། དྲི་རྩུབ་ཅིང་སྣ་ལ་འཁྲི་བའམ་དཀུ་བ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་སྨན་ཆེན་པོ་ཞིམ་ཞིང་བཅུད་དང་ལྡན་པ་དག་འདོར་བ་ལྟར་བྱིས་པ་བློ་ཆུང་བ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་སྐྲག་ནས་འདོར་བ་དེ་ནི་གང་ཟག་དེའི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ངེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཆེས་འཐད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའམ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བར་གནས་ཏེ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཡང་། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དཀའ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཙམ་ལ་འཆེལ་ནས་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་གདམས་པའོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ 2-9b ལམ་ནི། དཀའ་སྤྱད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་དང་། ཚོགས་ར
【現代漢語翻譯】 通過對各種觀點進行徹底區分，清晰且無誤地闡明了諸佛的意圖，因此，有智慧的學者們能夠輕鬆理解諸佛之語的真諦，並在聽聞此論時生起極大的喜悅，就像鏡中的影像清晰地展現美好形體的優點一樣。因此，這部論典成爲了闡明經部意圖的莊嚴之物。 如是所著論典 第二，論典正文的內容包括：需要確立的內容、需要詳細瞭解的內容、需要思考的內容、不可思議的內容，以及與菩提相關的法類的本質的闡述，共五個方面。 確立大乘為佛經 第一，確立大乘為佛經，分為總說和別說兩部分。這裡是總說。 總說確立大乘為佛經之差別品 如「如何嗅聞」等三頌。例如，如果嗅到氣味過於濃烈，難以適應的物質，就像鼻子難以忍受的氣味一樣。但如果用舌頭品嚐，卻非常美味，能夠平息疾病，對身體非常有益，就像良藥一樣。大乘佛法也以兩種形式存在：意義和文字的自性，即詞句的形式。如果只看文字，大乘經典中會說一切法無自性等等，以及需要經歷佈施頭、手等艱難苦行，在無數大劫中持續修行並停留在輪迴中等等。聽到這些，就像聞到粗糙、刺鼻的氣味一樣，就像因為難以忍受的氣味而捨棄美味且富有營養的良藥一樣，心胸狹隘、傾向於低劣之道的愚者會因恐懼而捨棄。這只是那些人的過錯，而不是大乘佛法的過錯。因為如果通過理智正確理解其意義，就會明白一切法雖然在自性上是空性的，但名言的安立卻是非常合理的，並非否定名言的存在，或者說，並非如凡夫俗子所臆想的那樣，否定其存在。而是說，其他是依他起，名言上存在，圓成實是勝義諦，因此並非否定這些的存在。並且，停留在輪迴中修持苦行，也是因為可以通過殊勝的方便智慧，毫不費力地成就。如果瞭解佛法的真諦，就會更加傾向於大乘，因此告誡人們不要只執著于文字，因為不理解其深層含義而輕易捨棄。此外，大乘的 道路是：忍受廣大的苦行，積累資糧
【English Translation】 Through thoroughly distinguishing various viewpoints, the intentions of the Buddhas are clearly and unmistakably elucidated. Therefore, wise scholars can easily grasp the true meaning of the Buddhas' words and generate supreme joy upon hearing this treatise, just as the image in a mirror clearly reveals the qualities of a beautiful form. Thus, this treatise becomes an ornament that clarifies the intentions of the Sutras. The treatise is written as such. Secondly, the content of the treatise's main body includes: what needs to be established, what needs to be understood in detail, what needs to be contemplated, what is inconceivable, and the explanation of the nature of the dharmas that are in accordance with the aspects of Bodhi, totaling five aspects. Establishing the Mahayana as the Buddha's teaching. Firstly, establishing the Mahayana as the Buddha's teaching is divided into two parts: general explanation and specific explanation. Here is the general explanation. General explanation of the differences in establishing the Mahayana as the Buddha's teaching. Such as the three verses beginning with 'How to smell'. For example, if smelling a substance that is too strong and difficult to adapt to, it is like a smell that the nose cannot tolerate. But if tasted with the tongue, it is very delicious, able to pacify diseases, and very beneficial to the body, like a good medicine. The Mahayana Dharma also exists in two forms: the nature of meaning and words, that is, the form of sentences. If only looking at the words, the Mahayana scriptures will say that all dharmas are without self-nature, etc., and that it is necessary to go through difficult practices such as giving away heads and hands, continuously practicing and staying in samsara for countless great kalpas, etc. Hearing these, it is like smelling a rough, pungent odor, like abandoning delicious and nutritious medicine because of an unbearable smell. Fools with narrow minds and inclined towards inferior paths will abandon it out of fear. This is only the fault of those people, not the fault of the Mahayana Dharma. Because if one correctly understands its meaning through reason, one will understand that although all dharmas are empty in nature, the establishment of conventional terms is very reasonable, and it does not deny the existence of conventional terms, or rather, it does not deny its existence as imagined by ordinary people. Rather, it is said that others are dependent origination, exist in name, and the perfectly established is the ultimate truth, so it does not deny the existence of these. And staying in samsara to practice asceticism is also because one can achieve it effortlessly through special skillful means and wisdom. If one understands the true meaning of the Dharma, one will be more inclined towards the Mahayana, so it is advised not to cling only to the words and easily abandon it because one does not understand its deep meaning. In addition, the Mahayana The path is: enduring vast ascetic practices, accumulating resources
ྒྱ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་བསགས་པ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཡང་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་གྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་དམ་པ་མིན་པ་རྣམས་འཇུག་དཀའ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་འདི་ནི། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཆུང་ངུས་མཉེས་པར་དཀའ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མཉེས་པའི་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པས། རྒྱལ་པོ་དེ་མཉེས་པར་གྱུར་ན། ནོར་དང་དབང་ཕྱུག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་ཆེན་འདི་དམན་པའི་གང་ཟག་གིས་འགྲུབ་པར་དཀའ་ཡང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱས་ན། ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་ནོར་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་སོགས་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་ན་ཡང་། གང་ཟག་ཤེས་རབ་དང་མོས་པ་དམན་པས་དེ་མི་ཤེས་པའི་དཔེ་ནི། རིན་ཆེན་མཆོག་གི་རིགས་དང་ལྡན་པ་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། དེའི་རྒྱུས་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ཀྱི་ལག་ཏུ་སོན་ན།དེའི་ངང་ཚུལ་ལྟ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་རྫི་སོགས་མི་དམན་པ་རྣམས་མི་མགུ་སྟེ། འདིས་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་མི་མཁས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་འདི་ལ་མགུ་བ་དང་ངོ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་ལ། དེ་ 2-10a ལས་ལྡོག་སྟེ་མཁས་ཤིང་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ན། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུས་ཤེས་པ་རྣམས་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་དགའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མགུ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 立大乘品 གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ལོག་པར་རྟོག་པ་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤོང་བར་གདམས་པ་གཉིས། 說能遮邪見的正理類 དང་པོ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་པ་དག་ན་རེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཐོ་བརྩམ་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་དང་རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་མིན་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་འབྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་སྣང་། མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀ
【現代漢語翻譯】 積累廣大無量之功德，雖需長時修行方能成就，然此乃大乘之功德而非過失。何以故？大乘之法甚為難得，且非賢善者難以入此門。以其地與波羅蜜多等之相狀無量，故其廣大；以其甚深，故難以通達。譬如世間之大國王，小事難以悅之。若如法行持廣大之事，令國王歡喜，則可獲財寶與權勢之廣大賞賜。如是，大乘雖為劣慧者難以成就，然若以方便與智慧雙運而修，則能賜予功德之頂峰——十力、四無畏等永不耗盡之寶藏。 又，大乘之法雖具殊勝功德，然若眾生智慧與意樂淺薄，則不能了知。譬如珍寶之極品，雖具無價之價值，然若落入不識其價值之卑劣者手中，彼等不能識其真價，如牧童之流，不以為意，心想『此有何用』而棄之。如是，不智之人亦不喜此法，不覺驚奇。反之，若具賢善之智慧與廣大意樂，則如識寶之人珍愛寶物一般，對此大乘生起極大之歡喜，並精勤修持。大乘經莊嚴論第一品釋竟。 立大乘品 第二，于大乘成立之差別相中，分別宣說。其中有：顯示遮遣邪見之正理類，以及勸誡捨棄對大乘之邪執二者。 說能遮邪見的正理類 第一，以先前未授記等七頌顯示。其中，小乘聲聞部認為：『聲聞之三藏乃佛陀之教言，而大乘非佛陀之教言。佛陀涅槃后，為阻礙佛法，外道與論師所造。』並說佛陀親自開示，以是否為『黑品』（指惡法）或『大品』（指善法）來區分是否為佛陀之教言。凡是符合經部，不違背律部，且不違背法性論者，即為『大品』，此乃佛陀之教言。
【English Translation】 Accumulating immeasurable great merits, although it takes a long time to accomplish, this is a virtue of the Mahāyāna (Great Vehicle) and not a fault. Why? Because the Dharma of the Mahāyāna is extremely difficult to find, and it is also difficult for those who are not virtuous to enter. Because the aspects of the grounds (bhūmi) and pāramitās (perfections) are immeasurable, it becomes vast; because it is profound, it is difficult to comprehend. For example, great kings in the world are difficult to please with small matters. If one performs great deeds that please them according to the Dharma, then one will receive great rewards of wealth and power. Likewise, although this Mahāyāna is difficult for inferior individuals to accomplish, if one cultivates it by combining skillful means and wisdom, it will bestow the supreme treasure of virtues—the ten powers, the four fearlessnesses, etc.—which will never be exhausted. Furthermore, although the Dharma of the Mahāyāna possesses supreme qualities, if beings have inferior wisdom and aspiration, they will not understand it. For example, although a supreme gem is of inestimable value, if it falls into the hands of a base person who does not know its value, they will not recognize its true worth. Like a cowherd, they will not be pleased with it, thinking, 'What is this for?' and discard it. Likewise, unwise individuals will not be pleased with this Dharma, nor will they find it amazing. On the contrary, if one possesses virtuous wisdom and great aspiration, then, like those who know the value of gems cherish precious jewels, they will have great joy in this Mahāyāna and diligently pursue it. The explanation of the first chapter of the Ornament for the Mahāyāna Sūtras is complete. Chapter on Establishing the Great Vehicle Second, among the specific aspects of establishing the Mahāyāna, there is a separate explanation. This includes: showing the categories of valid reasoning that refute wrong views, and advising to abandon wrong clinging to the Mahāyāna. Explanation of the Categories of Valid Reasoning that Refute Wrong Views First, it is shown by seven verses, such as 'not previously prophesied'. Here, the Śrāvakayāna (Vehicle of Hearers) school says: 'The three collections of the Śrāvakayāna are the words of the Buddha, but the Mahāyāna is not the word of the Buddha. After the Buddha's nirvāṇa, it was composed by heretics and logicians in order to create obstacles to the teachings.' And they say that the Buddha himself taught that one must differentiate whether it is the Buddha's word by the 'black category' (referring to evil dharmas) or the 'great category' (referring to good dharmas). Whatever accords with the Sūtra Piṭaka, does not contradict the Vinaya Piṭaka, and does not contradict the nature of Abhidharma, is the 'great category', and that is the word of the Buddha.
འ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནག་པོ་བསྟན་པ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཐེག་ཆེན་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་ཉན་ 2-10b ཐོས་ཀྱི་གཞུང་གིས་ཕུང་ཁམས་ཡོད་པར་བཤད་པའི་མདོ་སྡེ་དང་མི་མཐུན། ཉན་ཐོས་པའི་འདུལ་བར་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད་པར་སྨྲས་ན་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་གསུངས། ཐེག་ཆེན་ལས་མེད་པར་བཤད་པས་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་། ཉན་ཐོས་པའི་གཞུང་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ལུགས་འབྱུང་གིས་འཁོར་བ་དང་། ལུགས་ལས་ལྡོག་པས་མྱང་འདས་སུ་བཤད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅེས་བཤད་པ་དང་། ཡང་ཉན་ཐོས་པའི་གཞུང་ལས་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྤངས་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བཤད། ཐེག་ཆེན་ལས་སྤང་བྱ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་སུ་བཤད་པ་སོགས་མངོན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བས་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ཁོ་ན་དབང་པོ་དམན་པས་རང་དོན་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། འབྲིང་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གོམས་པར་བྱས་ན་རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ། གང་ཟག་རབ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྲན་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་ཆེན་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ལན་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔར་མ་འོངས་པ་ན་འདི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་ལུང་སྟོན་རིགས་པ་ལ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ 2-11a ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཕྱིས་སུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྟོག་གེ་དང་མུ་སྟེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་རྩོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་གྱིས་རྩོམ་པ་ཡིན་ན་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུའང་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ནི་རྩོད་པ་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོན་པ་པོར་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་ཞེས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའང་ཡོད་པར་འག
【現代漢語翻譯】 如果有人說，『與此相反，宣揚黑暗面是魔和外道的教義』，那麼大乘經典中說，『蘊、界、處諸法的自性是空』，這與聲聞乘的經典中說『蘊、界是實有』的說法相矛盾。在聲聞乘的律藏中，如果有人說沒有佛、法、僧三寶，就會犯墮罪。而大乘經典中說『空』，所以不符合律藏。聲聞乘的經典中說，『緣起法是生滅之法，順著生滅的規律是輪迴，逆著生滅的規律是涅槃』。而大乘經典中說，『一切法不生不滅』。此外，聲聞乘的經典中說，通過見道和修道斷除實有的所斷，從而獲得涅槃。而大乘經典中說，所斷和能斷的自性是空，一切法本來就是涅槃。』等等，這些都與經藏的法性相違背，所以說大乘經典不是佛語。 此外，他們還說：『只有聲聞乘適合根器低劣的人，如果他們只為自己修行，就能獲得聲聞的果位。中等根器的人，如果經過百劫的串習，就能成為像犀牛一樣的獨覺。上等根器的人，能夠忍受輪迴的痛苦，如果經過無數劫的串習，就能成佛。除了聲聞乘之外，沒有其他的大乘。』 對此，回答說：如果說大乘不是佛語，那麼佛陀應該預言未來會發生這樣的情況。但事實上，佛陀並沒有預言。而且，大乘和小乘都是在佛陀住世時同時出現的，所以說大乘是後來出現的說法是不確定的。像地、波羅蜜多、空性等深奧而廣大的法，不是思辨和外道的境界，所以他們無法創作。如果說地、波羅蜜多等是其他證悟了這些法的佛所創作的，那麼這些也應該算是佛語。此外，世尊釋迦王在為聲聞眾說法時，就公開宣稱有三乘，這是無可爭辯的。佛陀就是三乘的導師，因為他已經證悟了三類根器的所有道路。因此，『有』、『無』、『亦有亦無』等等，如果說大乘獨立於聲聞乘之外，那麼聲聞乘也應該被認為是有。
【English Translation】 If someone says, 'On the contrary, teaching the dark side is the doctrine of demons and heretics,' then the Mahayana scriptures say, 'The nature of the dharmas of aggregates, elements, and sense bases is emptiness,' which contradicts the Sutras of the Hearers, which say that 'aggregates and elements are real.' In the Vinaya of the Hearers, it is said that if one says there is no Buddha, Dharma, or Sangha, one will incur a downfall. But the Mahayana scriptures say 'emptiness,' so it does not conform to the Vinaya. The scriptures of the Hearers say, 'Dependent origination is the law of arising and ceasing; following the law of arising and ceasing is samsara, and reversing the law of arising and ceasing is nirvana.' But the Mahayana scriptures say, 'All dharmas neither arise nor cease.' Furthermore, the scriptures of the Hearers say that by abandoning the real objects to be abandoned through the path of seeing and the path of meditation, one attains nirvana. But the Mahayana scriptures say that the nature of what is to be abandoned and what abandons is emptiness, and all dharmas are naturally nirvana.' And so on. These contradict the nature of the Dharma of the Abhidharma, so they say that the Mahayana scriptures are not the words of the Buddha. Furthermore, they say, 'Only the Hearer Vehicle is suitable for those of inferior faculties. If they practice only for themselves, they can attain the fruit of a Hearer. Those of intermediate faculties, if they practice for a hundred kalpas, can become like a solitary realizer like a rhinoceros. Those of superior faculties, who can endure the suffering of samsara, if they practice for countless kalpas, can attain Buddhahood. There is no other Great Vehicle other than the Hearer Vehicle.' To this, the answer is: If it is a fault to show that the Great Vehicle is not the word of the Buddha, then the Buddha should have prophesied that this would happen in the future. But in fact, the Buddha did not prophesy this. Moreover, both the Great Vehicle and the Small Vehicle arose together at the time when the Buddha was alive, so it is uncertain to say that the Great Vehicle arose later. Profound and vast dharmas such as the earth, the perfections, and emptiness are not the realm of speculation and heretics, so they cannot compose them. If the earth, the perfections, etc., were composed by another Buddha who realized them as they are, then these would also be established as the words of the Buddha. Furthermore, it is undisputed that the Bhagavan Shakya King himself, when teaching the Dharma to the Hearers, publicly proclaimed that there are three vehicles. That Buddha is the teacher of the three vehicles, because he is established as the teacher who knows all the paths of the three types of beings. Therefore, 'exists,' 'does not exist,' 'both exists and does not exist,' etc., if the Great Vehicle is separate from the Hearer Vehicle, then the Hearer Vehicle should also be considered to exist.
ྱུར་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མི་བསྟན་པའི་རང་དོན་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་གཞན་དུ་ཐེག་ཆེན་མེད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་པ་གཅིག་ལ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་བཞག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལོགས་སུ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ་དེས་ན་དེ་སངས་རྒྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ 2-11b སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རིགས་ན་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པ་མགོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ་གདུལ་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པ་དང་རིགས་ཅན་གསུམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་གསུང་རིགས་པས་ཐེག་ཆེན་ཡོད་དགོས་ལ། ཡོད་ན་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་འདི་ལས་ཐེག་ཆེན་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི་རྟོག་གེ་པས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་མི་སྤོང་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པའི་ལམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་མེད་ལམ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་སྐྱེ་འགག་མེད་སོགས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་དོན་གཞན་ནམ་དགོངས་པ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་པས། དེ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལོག་མིན་པར་མ་ངེས་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་ 2-12a པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་ལ་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བས་མི་མཁྱེན་པ་ནི་མི་སྲིད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྲུང་བར་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་མངའ་བས་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་འབྱུང་བར་གཟིགས་ཀྱང་ལུང་མི་སྟོན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་མི་མཛད་པ་དང་། དུས་གསུམ་ཀུན་ལའང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་མ་སྒྲིབ་པར་འཇུག་པས་ན། རྒྱུ་མཚན་དེ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ལུང་མི་སྟོན་པར་བཏང་སྙོམས་མཛད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འབའ་ཞིག་ཡུན་རིང་གོམས་པས་སངས
【現代漢語翻譯】 因此，小乘（梵文：Śrāvakayāna，追求個人寂靜解脫的聲聞乘）的道路也被證實存在，它不引導人們走向大乘（梵文：Mahāyāna，偉大的車輛）的佛陀果位之路，而只追求自身的寂靜。如果大乘不是從小乘中產生，那麼小乘也將不復存在，因為不可能在一個乘中區分大小。而且，如果沒有獨立的道路可以成就遍知佛陀，那麼佛陀也不可能存在。因此，佛陀不可能在成佛后才宣講小乘。或者，如果聲聞弟子也能成佛，那也是不可能的，因此小乘也將同樣不復存在。如果存在大乘，那麼當佛陀出現在世間時，他一定會為那些具有大乘根器（梵文：gotra）的眾生宣講大乘，因為他是遍知者，並且具有隨順三種根性的慈悲。因此，世尊（梵文：Bhagavān）理應宣講大乘，所以大乘必然存在。如果大乘存在，那麼除了這些如實宣講地道（梵文：bhūmi）、波羅蜜多（梵文：pāramitā，度，到彼岸）和空性（梵文：śūnyatā）等的法之外，沒有其他的大乘可以找到，因此這些是佛陀的教言，是大乘，而不是論師們所造的。此外，大乘的法是對治二障（煩惱障和所知障）的對治品。如果大乘不存在，那麼僅僅修習小乘所宣講的對人無我的證悟，無論多麼熟練，也無法斷除所知障，因此將沒有成就遍知佛陀的道路。如果說『沒有佛陀，沒有道路，沒有果，沒有生滅』等等，這並不是按照字面意思否定世俗諦（梵文：saṃvṛti-satya）的存在，而是因為這些話有其他的含義或意圖。因此，這並不與法性（梵文：dharmatā）相違背。以上講述了八種理證。如果有人認為，僅僅因為佛陀以前沒有預言過大乘，就不能確定大乘不是邪法，那麼要知道，佛陀們對於一切所知事物都沒有任何障礙，因為他們具有能夠直接照見一切法的智慧之眼，所以不可能不知道。而且，他們具有永不退轉的慈悲，爲了眾生的利益而守護教法，因此即使看到有危害教法的法產生，也不會不作預言而保持沉默。由於他們的智慧之眼在過去、現在和未來三世中都沒有任何遮蔽，因此，沒有任何理由讓他們不作預言而保持沉默。此外，如果僅僅長期修習小乘…… Therefore, the Śrāvakayāna (the Hearer Vehicle), which seeks personal peace and liberation without guiding beings to the path of Buddhahood in the Mahāyāna (the Great Vehicle), is also established. If the Mahāyāna did not arise from the Śrāvakayāna, then the Śrāvakayāna would also cease to exist, because it is impossible to distinguish between large and small within a single vehicle. Moreover, if there were no separate path to achieve the all-knowing Buddhahood, then Buddhahood would be impossible. Therefore, it would be impossible for the Buddha to teach the Śrāvakayāna after attaining Buddhahood. Alternatively, if the Śrāvakas could also become Buddhas, that would be impossible, and therefore the Śrāvakayāna would equally cease to exist. If a Mahāyāna exists, then when the Buddha appears in the world, he should teach the Mahāyāna to those beings who have the potential (Sanskrit: gotra) for the Mahāyāna, because he is omniscient and possesses compassion that embraces the three types of beings. Therefore, the Blessed One (Sanskrit: Bhagavān) should teach the Mahāyāna, so the Mahāyāna must exist. If it exists, then since no other Mahāyāna can be found other than these teachings that accurately explain the bhūmis (stages), pāramitās (perfections), and śūnyatā (emptiness), etc., these are the words of the Buddha, the Mahāyāna, and not composed by logicians. Furthermore, the Dharma of the Mahāyāna is the antidote to the two obscurations (klesha-avarana and jneya-avarana). If it does not exist, then merely practicing the realization of the absence of self of the individual as taught in the Śrāvakayāna, no matter how skilled, will not eliminate the jneya-avarana, and therefore there will be no path to achieve the all-knowing Buddhahood. Saying things like 'there is no Buddha, no path, no result, no arising, no ceasing,' etc., does not negate the existence of conventional truth (Sanskrit: saṃvṛti-satya) as it is literally understood, but because these words have other meanings or intentions. Therefore, this does not contradict the nature of reality (Sanskrit: dharmatā). The above explains eight types of reasoning. If one thinks that just because the Buddha did not predict the Mahāyāna before, it is not necessarily a false teaching, then know that the Buddhas have no obstruction to all knowable things, because they possess the eye of wisdom that directly sees all dharmas, so it is impossible not to know. Moreover, they have unwavering compassion to protect the teachings for the benefit of sentient beings, so even if they see a dharma arising that harms the teachings, they will not remain silent without making a prediction. Since their wisdom eye is unobstructed in all three times, there is no reason for them to remain silent without making a prediction. Furthermore, if one only practices the Śrāvakayāna for a long time...
【English Translation】 Therefore, the Śrāvakayāna (the Hearer Vehicle), which seeks personal peace and liberation without guiding beings to the path of Buddhahood in the Mahāyāna (the Great Vehicle), is also established. If the Mahāyāna did not arise from the Śrāvakayāna, then the Śrāvakayāna would also cease to exist, because it is impossible to distinguish between large and small within a single vehicle. Moreover, if there were no separate path to achieve the all-knowing Buddhahood, then Buddhahood would be impossible. Therefore, it would be impossible for the Buddha to teach the Śrāvakayāna after attaining Buddhahood. Alternatively, if the Śrāvakas could also become Buddhas, that would be impossible, and therefore the Śrāvakayāna would equally cease to exist. If a Mahāyāna exists, then when the Buddha appears in the world, he should teach the Mahāyāna to those beings who have the potential (Sanskrit: gotra) for the Mahāyāna, because he is omniscient and possesses compassion that embraces the three types of beings. Therefore, the Blessed One (Sanskrit: Bhagavān) should teach the Mahāyāna, so the Mahāyāna must exist. If it exists, then since no other Mahāyāna can be found other than these teachings that accurately explain the bhūmis (stages), pāramitās (perfections), and śūnyatā (emptiness), etc., these are the words of the Buddha, the Mahāyāna, and not composed by logicians. Furthermore, the Dharma of the Mahāyāna is the antidote to the two obscurations (klesha-avarana and jneya-avarana). If it does not exist, then merely practicing the realization of the absence of self of the individual as taught in the Śrāvakayāna, no matter how skilled, will not eliminate the jneya-avarana, and therefore there will be no path to achieve the all-knowing Buddhahood. Saying things like 'there is no Buddha, no path, no result, no arising, no ceasing,' etc., does not negate the existence of conventional truth (Sanskrit: saṃvṛti-satya) as it is literally understood, but because these words have other meanings or intentions. Therefore, this does not contradict the nature of reality (Sanskrit: dharmatā). The above explains eight types of reasoning. If one thinks that just because the Buddha did not predict the Mahāyāna before, it is not necessarily a false teaching, then know that the Buddhas have no obstruction to all knowable things, because they possess the eye of wisdom that directly sees all dharmas, so it is impossible not to know. Moreover, they have unwavering compassion to protect the teachings for the benefit of sentient beings, so even if they see a dharma arising that harms the teachings, they will not remain silent without making a prediction. Since their wisdom eye is unobstructed in all three times, there is no reason for them to remain silent without making a prediction. Furthermore, if one only practices the Śrāvakayāna for a long time...
་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་དང་། རང་འཁོར་བས་འཇིགས་ནས་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་པ་བྲལ་ཏེ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པར་འགལ་བ་དང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་དེ་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མིན་ཞིང་ཐབས་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ཏེ་ཐེག་ཆེན་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ནི་བསམ་པ་དེ་དང་མཐུན་པར་དེའི་ལམ་ཡང་རང་དོན་ཞི་བ་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། 2-12b ལམ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་པས་སྦྱོར་བ་དང་ནི། རྟོག་པ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་འཇུག་པར་དམན་པ་དང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ཚེ་གསུམ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་བསམ་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལས་དམན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལམ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཐེག་ཆེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སོ། །མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་སོགས་ཁ་ཅིག་དང་མ་མཐུན་པས་ཐེག་ཆེན་བཀའ་མིན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས། ངེད་ཀྱི་འདོད་ཚོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་སོགས་དང་མི་མཐུན་ནོ་སྙམ་པ་ཁྱེད་རང་གི་བློ་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་གིས་མདོ་སྡེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་མ་རྟོགས་པས་འགལ་བར་བཟུང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་སྔ་ཕྱི་ལ་ནི་དོན་གྱིས་འགལ་བ་མེད་དོ། །མཆོག་གསུམ་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱིས་པའི་ངོར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐེག་ཆེན་པས་ཀྱང་འདོད་ལ། འདི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདེན་པར་གྲུབ་ཅིང་མི་བསླུ་བའོ་ཞེས་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་བྱང་དང་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་བསྟན་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་མེད་དེ། གཟུགས་ནི་ 2-13a དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ་ཞེས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་གསོག་གསོབ་སྒྱུ་མ་ལྟར་གསུངས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
【現代漢語翻譯】 增長廣大，因為大乘道能夠同時成辦自他二利。而聲聞乘，成辦他利的事業不圓滿，並且因為畏懼輪迴而厭離，斷絕貪慾，只追求寂靜安樂，這與成辦他利相違背。獲得無上菩提的方法，主要是通達二無我的智慧，以及 желая 解救一切眾生脫離痛苦的大慈悲心。然而，進入聲聞乘並非如此，因為聲聞乘沒有開示這樣的方法。因此，聲聞乘不被稱為大乘，因為它與大乘相違背。如何相違背呢？ 從只為自己著想的意念出發，與其相應的道路也只是爲了獲得個人的寂靜安樂。努力修持這樣的道路，所積聚的福德和智慧資糧並不廣大，而是狹隘的。時間短促，認為三生等時間內就能獲得究竟的果位。因此，這五個方面都比大乘低劣，無論從哪個方面來看，其道路的自性都比大乘低劣，又怎麼能成為大乘呢？說不符合經部等過失是沒有意義的，不能因為與某些聲聞部的經部不一致，就斷定大乘不是佛語。因為聲聞部的經部之間也存在不一致。認為『與我們所認可的經部等不一致』，這是你自己的認知錯誤，而不是大乘佛法的過失。因為你沒有領悟經部深奧的含義，所以認為它們是矛盾的，但實際上佛陀前後所說的教法在意義上是沒有矛盾的。三寶（藏文：དཀོན་མཆོག་གསུམ།），蘊、界、處（藏文：ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད།）等法，大乘行者也認為在凡夫面前只是假立安立或施設存在。你們卻認為這些法在任何情況下都是真實成立且不虛妄的。你們無法理解這些法在勝義中無自性，所以佛陀也只是隨順世俗諦而宣說生滅、雜染清凈、所斷和對治等法。雖然沒有直接開示諸法無自性，但也沒有開示諸法不是無自性的空性。例如，『色如水泡』等，五蘊如聚沫、如幻術般，這些在聲聞乘中也有開示。 因此，聲聞乘的
【English Translation】 It grows and expands because the Mahayana path accomplishes both self and other's benefit. However, in the Shravaka path, the activity of accomplishing the benefit of others is incomplete. Moreover, due to fearing samsara, they become weary and detached, seeking only peaceful bliss, which contradicts accomplishing the benefit of others. The method for attaining unsurpassed enlightenment primarily involves wisdom that realizes the two selflessnesses and great compassion that desires to liberate all sentient beings from suffering. However, entering the Shravaka path is not such a method, as it does not teach such a method. Therefore, the Shravaka path is not called Mahayana because it contradicts Mahayana. How does it contradict? Starting from the thought of only considering oneself, the corresponding path is also taught only for the sake of attaining personal peaceful bliss. Diligently practicing such a path, the accumulation of merit and wisdom is not vast but narrow. The time is short, believing that the ultimate result can be attained within three lifetimes, etc. Therefore, these five aspects are all inferior to Mahayana. From whatever aspect one looks at it, the nature of its path is only inferior to Mahayana, so how can it become Mahayana? Saying that it does not conform to the Sutra Pitaka, etc., is meaningless. One cannot conclude that Mahayana is not the Buddha's word simply because it does not agree with some Shravaka schools' Sutra Pitaka. Because there are also inconsistencies among the Shravaka schools' Sutra Pitakas. Thinking, 'It does not agree with the Sutra Pitaka, etc., that we approve of,' is your own cognitive error, not a fault of the Mahayana Dharma. Because you have not understood the profound meaning of the Sutra Pitaka, you consider them contradictory, but in reality, there are no contradictions in the meaning of the Buddha's teachings spoken at different times. The Mahayanists also consider the Three Jewels (Tibetan: དཀོན་མཆོག་གསུམ།), aggregates, elements, and sources (Tibetan: ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད།) to exist merely as conceptual constructs or designations in the eyes of ordinary beings. You believe that these are truly established and not deceptive in all circumstances. You cannot understand that these phenomena are without inherent existence in the ultimate sense. Therefore, the Buddha also spoke of arising and ceasing, defilement and purification, what is to be abandoned and the antidotes, etc., according to conventional truth. Although he did not directly teach that phenomena are without inherent existence, he also did not teach that phenomena are not emptiness without inherent existence. For example, 'Form is like a mass of foam,' etc., the five aggregates are taught as being like foam, like illusions, which is also taught in the Shravaka path. Therefore, the Shravaka path
པ་ལས་ཆེས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་མངོན་པའི་ཆོས་གསུམ་ཡོད་པས། རང་གི་མདོ་སྡེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མངོན་པ་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྔར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེར་མ་ངེས་ཏེ་རྟོག་གེ་པ་དཔྱོད་པ་ཅན་དག་གིས་ཅི་ཡང་རྩོམ་ནུས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེ་ཞེས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི། ཚུར་མཐོང་ལས་བརྒལ་བའི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པས་རྟོག་གེ་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་འདྲའི་རྟོག་གེ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཤད་པའམ་རང་གིས་མཐོང་བའི་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། དཔྱོད་པ་ཙམ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ངེས་ལ་རང་གི་བློས་ཅི་ཙམ་བཟོད་པའི་དོན་ཉི་ཚེ་བ་ལ་བསམ་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པར་ཚུལ་རོལ་མཐོང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཅི་ཙམ་ཤེས་ནུས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དོན་གྱི་གནས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཞལ་བ་ལ་སྤོབས་པ་གཏུགས་ཤིང་ 2-13b གཞལ་མི་ནུས་པར་སྐྱོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་རྟེན་པར་འདོད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་མུ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་རྟོག་གེ་དེ་ཡི་ཡུལ་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་གཞན་ལ་རྟེན་པ་སོགས་རྟོག་གེའི་མཚན་ཉིད་གོང་བཤད་ཀུན་ལས་འདས་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། རྟོག་གེ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་དེ་དག་གི་གཞུང་ན་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཐེག་ཆེན་ལས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡང་མ་མཐོང་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་མ་བསྟན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་ཆེ་བ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཟབ་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དེ་གཉིས་བསྟན་ཏེ
【現代漢語翻譯】 由於擁有極其深奧廣大的大乘，並且具備開示增上三學的經、律、論三藏，因此，爲了進入自身的經藏，爲了調伏大乘自身的煩惱方面，爲了如實地闡釋深奧廣大的意義，大乘的論藏與所開示的法性並不相違背。先前所說的『不是思辨的領域』並不確定，如果有人認為思辨者能夠創作任何事物，那是不對的。因為思辨僅僅是對現世可見的領域進行思考和辨析，無法深入超越現世可見的深奧意義，所以才被稱為思辨者。這樣的思辨者依賴於他人所說或自己所見的表象的理由等，僅僅進行辨析，對於一切所知並沒有完全確定，只是思考自己的智慧所能容納的片面意義，因此無法涵蓋所有的所知，也不瞭解如實甚深的空性之義，只是現世可見的根和意識所能瞭解的世俗領域，對於衡量深奧廣大的意義感到力不從心，因此感到沮喪，他們想要依賴於各個凡夫俗子。 因為這個原因，極其深奧難以理解且廣大無邊的意義所闡述的大乘，不是思辨的領域。佛所說的法，因為具有一切智智，超越了依賴於他者等上述思辨的特徵，是不可思議的。因此，思辨和外道的法中不可能產生這樣的法，所以在他們的論典中，不可能見到像大乘所說的地和波羅蜜多、空性等，過去沒有，將來也不會有。如果小乘中沒有開示成佛的方法，那麼大乘中是如何開示的呢？經中用一個偈頌回答：『由於廣大』等。由於開示了地和波羅蜜多等廣大的法，由於開示瞭如實甚深的空性，依靠廣大，使福德資糧得以圓滿，從而使自相續得以成熟；依靠甚深，證悟空性，從而生起無分別智，因此，大乘開示了深和廣這二者。
【English Translation】 Because it possesses the extremely profound and vast Mahayana, and has the three pitakas of Sutra, Vinaya, and Abhidharma that teach the three higher trainings, therefore, in order to enter its own Sutra pitaka, in order to subdue the afflictions of Mahayana itself, and in order to explain the profound and vast meaning without distortion, the Abhidharma of Mahayana is not contradictory to the Dharma-nature it reveals. The previous statement that 'it is not the domain of speculation' is not definitive. If someone thinks that speculators can create anything, that is not correct. Because speculation only engages in thinking and analyzing the visible realm of this shore, it cannot delve into the profound meaning that transcends the visible, so it is called a speculator. Such speculators rely on the reasons of appearances spoken by others or seen by themselves, and only engage in analysis. They are not completely certain about all objects of knowledge, but only contemplate the limited meaning that their own wisdom can accommodate. Therefore, they cannot cover all objects of knowledge, nor do they understand the true and profound meaning of emptiness. They are only in the conventional realm that the visible roots and consciousness can understand, and they feel powerless to measure the profound and vast meaning, so they feel frustrated. They want to rely on each individual ordinary person. For this reason, the Mahayana, which expounds the extremely profound and difficult to understand, and vast and boundless meaning, is not the domain of speculation. The Dharma spoken by the Buddha, because it possesses the omniscient wisdom, transcends the characteristics of the above-mentioned speculation such as relying on others, and is inconceivable. Therefore, such a Dharma cannot arise in the Dharma of speculation and non-Buddhists. So in their treatises, it is impossible to see the earth, Paramitas, emptiness, etc. as explained in Mahayana. It has not been seen in the past, and it will not be seen in the future. If the method of attaining Buddhahood is not taught in the Hearer's Vehicle, then how is it taught in the Mahayana? The sutra answers with a verse: 'Because of vastness,' etc. Because it teaches the vast Dharma such as the earth and Paramitas, because it teaches the true and profound emptiness, relying on vastness, the accumulation of merit is perfected, so that one's own continuum is matured; relying on profundity, realizing emptiness, so that non-conceptual wisdom arises. Therefore, the Mahayana teaches both profundity and vastness.
། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རང་དོན་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་ལྟོས་ན་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་། ཇི་ 2-14a སྙེད་པ་རྟོགས་པའང་སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་མཐུས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བར་མ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་བརྟགས་ན་ཤེས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་གྱི་དོན་ལས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནུས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དང་།ནང་དོན་གྱི་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལྟར་ཚད་མེད་ལ། ཉན་ཐོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བ་ལང་གི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟར་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 斷大乘起邪見言教 གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤང་བར་གདམས་པ་ལ། འགྲོ་བ་དེའི་གནས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་དམན་པ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པ་དེའི་གནས་མིན་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་པ་ཡིས་རང་གི་ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ལ་སྡང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསགས་པར་བྱས་ནས་དུས་ཕྱི་མར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གདུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་ནས་འདོར་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་འབྱུང་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྡང་བའི་གྲོགས་ངན་པས་བཟུང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་དགེ་བ་མ་བསགས་པས་མོས་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ཟབ་དོན་ལ་ 2-14b བློ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདིས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པར་དོན་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཅི་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བག་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་དེ་ལས་རང་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡུལ་དུས་གང་ན་ཡང་མེད་ལ། དེའི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའམ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སོང་གི་དོན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་དུས་མཚུངས་སུ་བྱུང་བ་ལ་འཆད་པའང་ཡོད། མཆན། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གནས་གནས་མིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ
【現代漢語翻譯】 這便是證得無上菩提的方法。那些爲了自身利益而尋求平息輪迴痛苦的聲聞緣覺們，僅僅瞭解人無我，因此，與大乘相比，他們如實了知的智慧就像被蟲蛀的芥菜籽中的天空一樣狹小。他們如所有了知的，也僅憑聞思的威力，考察那些在時間、地點和方式上尚未完全成為劫數的微小事物才能知曉。即使他們沒有證悟無量無邊的聖法，也能僅憑對緣起性空的一個偈頌的理解，證悟無我並獲得果位。而大乘甚深的智慧，是無分別的般若波羅蜜多，它隨順一切所知，像虛空一樣廣闊。五明以及內明三乘之法，其所緣廣大且數量無邊。大乘的福德資糧如大海之水般無量無邊，而聲聞的福德資糧則如牛蹄印中的水般微小。』 斷除對大乘產生邪見的言教 第二，勸誡斷除對大乘的邪見。其中宣說了『眾生於彼處』等八個偈頌：『低劣的眾生，不應于彼處畏懼，因對大乘的恐懼而使自心痛苦，並憎恨佛法。』如此，他們積累了巨大的非福德之蘊，並在來世長久地遭受地獄的痛苦。』 那麼，對大乘產生恐懼並捨棄它的原因是什麼呢？是沒有大乘的種姓，以及被憎恨大乘的惡友所控制，以及沒有積累往昔的善根而無法生起信心，以及今生沒有修習甚深之義。這些都會使他們對大乘佛法產生恐懼。在此，明明有大乘佛法，卻不恭敬，因此會從這偉大的意義中墮落。因此，務必如此瞭解，以謹慎之心保護自己遠離這些過失。』 大乘超越一切，在任何時間、任何地點都沒有其他更殊勝的乘。它的密意極其深邃，隨順所化眾生的思想或所知的各種形態。隨順之義，也有解釋為大小乘同時出現。註釋：地、波羅蜜多、菩提分法、蘊、界、處、處非處等廣大的法類。
【English Translation】 This is the method for attaining unsurpassed Bodhi. Those who seek to pacify the suffering of samsara for their own benefit, the Shravakas and Pratyekabuddhas, only understand the selflessness of persons. Therefore, compared to the Mahayana, their wisdom of knowing things as they are is as small as the sky within a mustard seed eaten by worms. Their knowledge of things as they exist is also limited to examining objects that have not yet fully become kalpas in terms of time, place, and manner, through the power of learning and thinking. Even if they do not realize the immeasurable sacred Dharma, they can still realize selflessness and attain results from understanding just one verse on dependent origination. The profound wisdom of the Mahayana is non-conceptual Prajnaparamita, which follows all knowable objects and is as vast as the sky. The five sciences and the inner science of the three vehicles have vast and immeasurable objects. The accumulation of merit of the Mahayana is immeasurable like the water of the great ocean, while the accumulation of merit of the Shravakas is small like the water in a cow's hoof print.' Refutation of Teachings That Generate Wrong Views About the Great Vehicle Second, the advice to abandon wrong views about the Great Vehicle. Eight verses, including 'Beings in that place,' are taught: 'Inferior beings should not fear in that place, for fearing the Great Vehicle causes their minds to suffer and they hate the Dharma.' Thus, they accumulate a great mass of non-merit and suffer for a long time in the hells in the future.' So, what is the cause of fearing and abandoning the Great Vehicle? It is the absence of the Great Vehicle lineage, being controlled by evil friends who hate the Great Vehicle, not accumulating past merits and thus being unable to have faith, and not training the mind in the profound meaning in this life. These will cause them to fear the Dharma of the Great Vehicle. Here, even though the Dharma of the Great Vehicle exists, they do not respect it, and thus they will fall from this great meaning. Therefore, be sure to understand this and protect yourself from these faults with a mindful heart.' The Great Vehicle surpasses all others, and there is no other more supreme vehicle in any time or place. Its intention is extremely profound, following the thoughts of the beings to be tamed or the various forms of knowledge. The meaning of following is also explained as the simultaneous occurrence of the Great and Small Vehicles. Note: The categories of Dharma are vast, such as the grounds, Paramitas, Bodhipaksa dharmas, skandhas, dhatus, ayatanas, Sthanasthana-jnana, etc.
་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་ཡང་ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་རྟག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་ལྡན་ལ་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་བཞིན་དོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བའང་མིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་འདིས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ངོ་མཚར་ཞིང་གུས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པར་བྱ་ཡི་མ་བརྟགས་པར་སྤང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གདམས་པའོ། །བརྟགས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ་ཡང་སྲིད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ 2-15a དངོས་ལྟ་ཅི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་གྲོས་མ་སྐྱེས་པས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་སྟེ་མ་ཐོས་པར་བསམ་པའམ་ཡིད་བྱེད་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མོས་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་འཕགས་པའི་ཆོས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལས་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་སམ་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཟབ་མོ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཚུར་མཐོང་གི་བློས་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་གཞན་རྟོག་གེའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཏེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་མིག་མེད་ན་རྣ་བ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་གིས་མི་ཤེས་པས་ན་འདི་ཆོས་ཡང་དག་མིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་རུང་སྟེ། བདག་ཚོགས་མ་བསགས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན། དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོ་གང་ཞིག་བདག་ཅག་གི་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ཅག་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས་མི་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཁྱེན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་གཟུགས་ཕྲ་མོ་མ་མཐོང་ཡང་ལྷའི་མིག་གིས་མི་ 2-15b མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཟབ་མོ་ཡིན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་མ་འཕགས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟབ་མོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་སྐྱེ་འགགས་མེད་པ་རིག་པ་དག་ཐར་བར་འགྱུར་ལ། མངོན་རྗེས་ཀ
【現代漢語翻譯】 顯現種種（教法），對於空性（Śūnyatā）等法類的每一個，也以詞和義的不同形式，通過眾多經部（Sūtra）的門徑反覆恒常地宣說，並且具有需要以意趣（abhiprāya）和隱意（vyāñjana）來解釋的教義，大多數所說的詞句並非如其所言的那樣去理解，因此，佛（Buddha），薄伽梵（Bhagavān）的意趣是極其深奧的。因此，智者們如理觀察，就不會被大乘（Mahāyāna）的法所嚇倒，反而會生起驚奇和恭敬之心，所以應當觀察，不要不觀察就捨棄。這是教誨。 即使觀察了也可能無法獲得定解，那是因為對於深奧的意義，各自自己證悟的智慧，更何況是隨順的智慧尚未生起。在進入佛法的這個階段，首先要依靠聽聞，然後才能生起對意義的作意，沒有聽聞，思考或作意是不可能生起的。從如理作意中，會生起以正確的意義為對境的勝解行的忍位智慧，從那之中獲得殊勝的法，初地（bhūmi），從那之中，十地（daśabhūmi）的智慧或智慧會增長，無論何時，證悟正確的深奧意義，都不是通過分別唸的智慧，而是各自自己證悟的智慧。如果沒有這樣的各自自己證悟的智慧，那麼其他的分別唸的智慧又如何能確定呢？就像沒有看東西的眼睛，即使有耳朵等也看不見一樣。因此，即使自己沒有理解大乘的意義，也不應該捨棄，不應該認為因為我不懂，所以這不是正確的法，因為我沒有積累資糧，所以沒有證悟深奧意義的機緣，就像盲人即使有太陽也看不見一樣。也不應該認為佛沒有了知那些沒有成為我們智慧對境的深奧之法，我們是有著正確意義的障礙，而佛是具有遠離一切障礙的智慧，我所不知道的，佛怎麼會不知道呢？就像有眼翳的人看不見細微的物體，但天眼並非看不見一樣。即使是深奧的，也不應該認為為什麼不是分別唸的對境，如果僅僅是不超過分別唸的智慧，那麼諸佛又怎麼會現前證悟深奧之法呢？為什麼證悟深奧的無生滅之法的人會獲得解脫呢？現觀（Abhisamaya）和后得（Pṛṣṭhalabdha）的……
【English Translation】 Manifesting various (teachings), for each of the Dharma categories such as emptiness (Śūnyatā), it is also repeatedly and constantly taught through the gates of many Sūtras in different forms of words and meanings, and it possesses teachings that need to be explained with intention (abhiprāya) and hidden intention (vyāñjana). Most of the words spoken are not to be taken as they are said, therefore, the intention of the Buddha, the Bhagavan, is extremely profound. Therefore, if the wise examine it properly, they will not be frightened by the Dharma of the Mahāyāna, but will instead generate a sense of wonder and reverence, so it should be examined, and not abandoned without examination. This is the instruction. Even if examined, it may not be possible to obtain a definite understanding, because for the profound meaning, the wisdom of self-realization, let alone the conforming wisdom, has not yet arisen. In this stage of entering the Dharma, one must first rely on hearing, and then the attention to the meaning will arise. Without hearing, thinking or attention is impossible. From proper attention, the wisdom of tolerance of the practice of conviction, which takes the correct meaning as its object, will arise, and from that, one will obtain the supreme Dharma, the first bhūmi, and from that, the wisdom or intelligence of the ten bhūmis will increase. Whenever the profound meaning is realized, it is never through the wisdom of conceptual thought, but through the wisdom of self-realization. If there is no such self-realization, how can the wisdom of other conceptual thoughts determine it? Just as without eyes to see form, even if there are ears, etc., one cannot see. Therefore, even if one does not understand the meaning of the Mahāyāna, one should not abandon it, and one should not think that because I do not know, this is not the correct Dharma, because I have not accumulated merit, so I do not have the opportunity to realize the profound meaning, just as a blind person cannot see the sun even if it exists. One should also not think that the Buddha does not know the profound Dharma that has not become the object of our wisdom, we have obstacles to the correct meaning, while the Buddha has the wisdom free from all obstacles, why would the Buddha not know what I do not know? Just as someone with cataracts cannot see subtle objects, but the divine eye does not not see. Even if it is profound, one should not think why it is not the object of conceptual thought, if it is only the wisdom of conceptual thought, how can the Buddhas become manifestly enlightened to the profound Dharma? Why would those who realize the profound meaning of no birth and no cessation be liberated? The Abhisamaya and Pṛṣṭhalabdha...
ྱི་ཚད་མས་དཔྱོད་པའི་རྟོག་གེ་པ་དག་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྗེས་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་གྲོལ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་རིགས་ན་ཡང་། དེ་མི་འཐད་དེ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཆིང་ཞིང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ན་གྲོལ་བར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྟོག་གེ་པ་རང་གི་བློ་གྲོས་ཚད་མར་བཟུང་ནས་འཕགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་སྤངས་པ་ནི་ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་གྱི་དཔེ་དང་། དམུས་ལོང་གིས་མིག་ལྡན་ལ་འགྲན་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བློ་གྲོས་བླུན་པ་སྟེ་རང་བློ་ཚད་མིན་ལ་དཔང་པོར་བྱས་ནས་ཚད་མ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསམ་པ་དམན་པར་མོས་ཤིང་། རྒྱུ་རིགས་སམ་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་དང་། རྐྱེན་གྲོགས་པོ་དམན་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྡང་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་དག །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་མ་ནོར་བར་བཤད་པའི་ཆོས་འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དམན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་ 2-16a འབྲངས་ཏེ་རིགས་མི་རིགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔྱོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ནས་ནི། ད་དུང་རང་གིས་སྔར་མ་ཤེས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་མི་དཔྱོད་པར། གང་ཞིག་ཐོས་པ་གཞན་ཐེག་ཆེན་ལ་མ་བརྟགས་པར་རབ་ཏུ་བརྙས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་རང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཤེས་པར་ལྷག་མར་ལུས་པ་ལ། འདི་རིགས་མི་རིགས་ཆོས་ཡིན་མིན་ཞེས་རྨོངས་པ་ཁྱོད་གང་གི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱེད་དེ་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཤེས་པར་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་གཟུགས་མེད་སྒྲ་མེད་སོགས་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་ཡིས་བསྟན་ཚོད་ལྟར་དེ་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་དགོངས་པ་མ་ཤེས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་ན། ཚིག་དེའི་དོན་བདག་གིས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་སྙེམས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། དོན་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་བློ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གཞན་ཡང་སྤངས་པར་བྱེད་པས་ན།རང་ཉིད་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བས་སྒྲིབ་པ་ཚབས་པོ་ཆེ་བསགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཁྲོ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གདུག་པ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ལྟར་ཀུན་སློང་སོགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་གནོད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའམ།
【現代漢語翻譯】 認為那些僅僅依靠現量和比量來分析事物就能解脫的邏輯學家不會獲得解脫，這種想法不應成為對大乘的恐懼之源。如果僅僅通過現量和比量就能完全理解事物而獲得解脫，那麼一切眾生早就應該解脫了。然而，事實並非如此，因為對事物的執著會束縛我們，而只有認識到事物的自性本空才能獲得解脫。因此，那些像井底之蛙一樣的幼稚邏輯學家，以自己的智慧為標準，拋棄了聖者們所見的深刻佛法，就像盲人與視力正常的人競爭一樣，是極其愚蠢的，因為他們以自己不正確的智慧為依據來駁斥正確的認知。 那些傾向於低劣思想、根性和能力都極其低下，並且被憎恨大乘的惡友包圍的人們，如果他們對正確闡釋的深刻而廣大的佛法沒有信心，這恰恰證明了此法的殊勝，因為這不是低劣者所能理解的境界，因此智者們知道這是不共之法。在獲得聽聞佛法之後，具備了能夠稍微辨別是非的智慧之後，如果不進一步探究自己以前不瞭解的深刻道理，反而因為聽信他人而未經考察就輕視大乘，這是不合理的。為什麼呢？因為你沒有理解大乘佛法無量無邊的深刻含義，仍然有很多未知的領域。你憑什麼斷定這是非正法呢？因為在沒有如實瞭解其含義之前，你無法確定應該接受什麼和拋棄什麼。經中說，對於無色無聲等境界，如果僅僅按照文字表面意思去理解，就以為自己完全理解了，這是錯誤的理解。如果對經文的含義沒有正確理解，就會產生驕慢之心，並且因為沒有正確理解其含義而導致智慧衰退。由於這些原因，他們會捨棄其他善說，最終自取滅亡。為什麼呢？因為對深奧的佛法產生嗔恨會積累嚴重的業障。 其原因是，意念上的過失——嗔恨，其本性就是惡毒的。不像身語的行為那樣可以通過動機等來改變，嗔恨是本質上的過失。因此，對於不合意或有害的事物，
【English Translation】 The thought that those logicians who analyze things only by means of perception and inference will not be liberated should not be a reason to be afraid of the Mahayana. If all beings could be liberated by fully understanding things through mere perception and inference, then all beings should have been liberated long ago. However, that is not the case, because attachment to things binds us, and only by knowing that things are empty of inherent existence can we be liberated. Therefore, those childish logicians who, like frogs in a well, take their own intelligence as the standard and abandon the profound Dharma seen by the great saints, are extremely foolish, like a blind person competing with someone who has sight, because they refute valid cognition based on their own invalid intelligence. Those who are inclined to inferior thoughts, whose roots and abilities are extremely low, and who are surrounded by evil friends who hate the Mahayana, if they do not have faith in this Dharma that correctly explains the profound and vast meaning, that itself proves the excellence of this Dharma, because it is not the realm of the inferior, and therefore the wise know that it is an uncommon Dharma. After obtaining the ability to slightly discern right from wrong after hearing the Dharma, if one does not further investigate the profound meanings that one did not previously understand, but instead despises the Mahayana without examination because of what one has heard from others, that is unreasonable. Why? Because you have not understood the immeasurable and profound meanings of the Mahayana, and there are still many unknown areas. Why do you determine whether this is Dharma or not? Because without truly understanding its meaning, you cannot determine what should be accepted and what should be abandoned. The sutras say that for realms such as the formless and soundless, if one merely understands them according to the literal meaning of the words, thinking that one has fully understood them, that is a misunderstanding. If one does not correctly understand the meaning of the scriptures, one will develop pride, and because one does not correctly understand their meaning, one's wisdom will decline. Because of these reasons, they will abandon other well-spoken words, and ultimately destroy themselves. Why? Because generating hatred towards the profound Dharma will accumulate serious karmic obscurations. The reason for this is that the fault of the mind—hatred—is by nature poisonous. Unlike the actions of body and speech, which can be changed by motivation, etc., hatred is a fault in its very essence. Therefore, for things that are unpleasant or harmful,
མི་རིགས་པ་ཡི་གཟུགས་མགལ་དུམ་སོགས་ལའང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་སོག་ལེ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མེས་ཚིག་པའི་ 2-16b མགལ་དུམ་ལ་ཡང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་རིགས་ན། སེམས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཡང་དག་ཡིན་མིན་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་ཁྲོ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ།ཡང་དག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་ཆགས་འཇིག་གི་བསྐལ་བ་མང་པོར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྒྱུད་དེ་མནར་མེད་དུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་ཉམས་འོག་ཏུ་མ་ཆུད་པའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མོས་པ་མ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྲོ་བ་དང་བརྙས་པའི་སྒོ་ནས་སྨད་པར་མི་བྱ་བར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་ལེགས་ཏེ་རང་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བ་མེད་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 解大小乘之別 དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་བཀར་བསྒྲུབས་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་དབྱེ་སྒོ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། སྐྱབས་འགྲོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་བར་བཞི་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་རྒྱུ་རིགས་དང་ལམ་གྱི་ཐོག་མའི་འཇུག་སྒོ་སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསམ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། སྐྱབས་འགྲོ་རིགས་སེམས་བསྐྱེད་སྒྲུབ་པ་བཞི་ལས། 說皈依品 དང་པོ་ལ། ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་དེ་ལྡན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་རང་བཞིན་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བཞི་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་སོགས་ཚིགས་ 2-17a བཅད་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དག་གི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་ཁྱད་པར་བཞིས་འཕགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཐེག་པ་མཆོག་གི་དོན་ནམ་ཚུལ་གྱི་ཕྱིར་རམ་ཆེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་རབ་ཏུ་སོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་རང་དོན་དུ་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དང་པོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལ་བཞག་པའི་ཆེད་
【現代漢語翻譯】 對於不應理之物，如燃燒的木塊等，也不應生起嗔恨。如小乘經典中《Sog le》的經文所說：『諸比丘，對於燃燒的木塊尚且不應生起嗔恨之心，更何況對於有情識的身體呢？』既然如此，對於尚未確定是否為正法的教法，產生懷疑時尚且不應嗔恨，更何況是嗔恨呢？如果捨棄了真正的大乘佛法，那麼在無數次的世間成住壞空輪迴中，將反覆經歷無間地獄中難以忍受的痛苦，這是世尊所說的。因此，希望獲得利益的人們，對於自己尚未理解的任何教法，即使沒有生起信心，也不應以嗔恨和輕蔑的態度去誹謗，而是應該保持中立，這樣對自己沒有過失。以上是大乘經莊嚴論中，關於修習大乘的章節，即第二品的意義的詳細解釋。 分別大小乘之別 如是，在確定了大乘之後，爲了能夠區分大乘和小乘的差別，雖然有很多種區分的方法，但這裡主要講述從皈依到修行的四種差別，這是因為從最初進入道的入口——皈依開始，所有的發心和行為都存在差別。第二，爲了能夠區分，分為皈依、發菩提心和修行四種。 說皈依品 第一，分為差別的本體和具備差別的皈依的自性，簡略地闡述這兩方面。第一方面，簡要地說明四種差別，然後詳細地解釋這四種差別的意義。首先是『普遍行』等兩句偈頌：大乘的皈依之所以殊勝，是因為它具備四種差別：即以救度一切眾生為目標而普遍行持，發誓要證得佛果，證悟二無我，並且能夠勝過世間和聲聞緣覺。這四種差別的自性，是爲了大乘的意義或目的，而皈依三寶，這才是最殊勝的。因為世間的天神如梵天和自在天等，以及聲聞緣覺爲了自己的利益而皈依三寶，都不能與之相比。因為，各個有情首先發愿將一切眾生從輪迴中解脫出來，安置於解脫和一切智智的果位。
【English Translation】 One should not be angry even at things that are not sentient, such as burning logs. As it says in a Sutra like the Sog le in the Hearers' teachings: 'Monks, it is not appropriate to generate anger even towards burning logs, what need is there to mention bodies with minds?' Therefore, it goes without saying that it is not right to be angry at a teaching about which one is uncertain whether it is the true Dharma or not. If one abandons the true Great Vehicle Dharma, then in many kalpas of the formation and destruction of many world realms, one will repeatedly experience unbearable suffering in Avici Hell, as the Blessed One has said. Therefore, those who wish for their own good should not criticize any Dharma that they have not yet understood with anger and contempt, even if they have not developed faith in it, but should remain neutral, as there is no fault in doing so. This is a detailed explanation of the meaning of the second chapter, the chapter on practicing the Great Vehicle, from the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Distinguishing Between the Great and Small Vehicles Thus, having established the Great Vehicle, in order to know the differences between the Great and Small Vehicles, there are many ways to distinguish them. However, here we mainly explain the four differences from taking refuge to practice, because from the very beginning of entering the path—taking refuge—there are differences in all intentions and actions. Second, in order to be able to distinguish, it is divided into four: taking refuge, generating Bodhicitta, and practice. The Chapter on Taking Refuge First, it is divided into the essence of the difference and the nature of taking refuge that possesses the difference, briefly explaining these two aspects. The first aspect briefly explains the four differences, and then explains the meaning of these four differences in detail. First, there are two verses, 'Universally going' and so on: The refuge of the Great Vehicle is superior because it possesses four differences: that is, it universally acts with the goal of liberating all sentient beings, vows to attain Buddhahood, realizes the two selflessnesses, and is able to overcome the world and Hearers and Solitary Realizers. These four natures of difference are for the sake of the meaning or purpose of the Great Vehicle, and taking refuge in the Three Jewels is the most supreme. Because worldly gods such as Brahma and Ishvara, and Hearers and Solitary Realizers who take refuge in the Three Jewels for their own benefit, cannot compare to it. Because, each sentient being first vows to liberate all sentient beings from samsara and place them in the state of liberation and omniscience.
དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཤིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་ངེས་པར་བྱ་བ་འདི་དཀའ་སྟེ་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ནང་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་བགྱིད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བསྒྲུབ་པར་དཀའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ 2-17b འདི་ལ་ལམ་དུ་བཟུང་ནས་སྐྱབས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་གོང་གི་རིམ་པ་བཞིན་བཞི་ལས། ཀུན་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཐེག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མྱང་འདས་ཀུན་འགྲོ་བཞི་རིམ་པ་ལྟར། གང་ཞིག་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་མཁས་པར་ལྡན་པ་དང་། གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་མྱང་འདས་སམ་ཤེས་བྱ་ཀུན་འགྲོ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་སྐབས་འདིར་ཀུན་འགྲོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །ཁས་ལེན་ལ་དངོས་དང་། དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བ་བསམ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གང་ཞིག་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་ལུས་སོགས་གཏོང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་སོགས་དཀའ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། གང་ཞིག་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་སྤངས་རྟོགས་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་ནམ་དམ་བཅའ་བ་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་དཔེས་བསྟན་པ་ལ། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་དཔེ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་ 2-18a པོའི་དཔེ་གཉིས། དང་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་ཀྱི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མཆོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཕའི་ས་བོན་དང་། རིགས་བཙུན་པའི་བཙུན་མོ་དམ་པའི་མ་དང་། ནད་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་མངལ་དང་། སྐྱེད་བསྲིང་བའི་མ་མ་སྟེ་ཕུན་ཚོགས་བཞི་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རིགས་རྒྱུན་མི་ག
【現代漢語翻譯】 發願『我必證得無上圓滿菩提』是極其困難的，因為即使在眾多眾生中，發起如此菩提心願的也極為稀有。如是發心后，爲了獲得無上菩提和救度一切眾生，佈施身體和受用等行為，需要在無數劫中修持才能成就。因為證得無上菩提成佛后，能利益一切眾生直至輪迴的盡頭，意義重大。因此，將大乘作為道路並皈依，是具有殊勝意義的。 廣釋部分，如前所述分為四點：周遍之差別，即眾生周遍、大乘周遍、智慧周遍、涅槃周遍四種，依次為：立誓度化無邊眾生者；通達三乘者；善於運用通達二無我之智慧者；以及證悟輪迴與寂滅一味，以智慧和大悲不住于有寂兩邊者，此即涅槃或所知周遍。如是具足智慧者，在此處應被理解為周遍，聲聞乘不具備這些特點。 立誓分為實質和譬喻兩種。首先，對於佛陀的功德力、無畏等從內心深處感到歡喜，以眾多方式追求殊勝菩提，這是發願之差別；從信解行地直至十地，對於修道沒有厭倦，佈施身體等，忍受痛苦等，如是如實修行，這是修行之差別；圓滿成佛后，與諸佛在斷證方面沒有差別，身語意平等，這是果位之差別。具足智慧者，應被理解為殊勝的立誓或承諾。 第二，以譬喻說明其功德，分為國王之子和大臣之譬喻。首先，以轉輪王之子為例，說明生於殊勝佛陀種姓：譬如轉輪王的兒子，具備父親的種子、高貴種姓的賢妻良母、沒有疾病等過患的母胎、養育的乳母等四種圓滿。菩薩亦是如此，佛陀的種姓傳承不會斷絕。
【English Translation】 It is extremely difficult to vow, 'I shall attain unsurpassed perfect enlightenment,' because even among many sentient beings, it is very rare to generate such a Bodhicitta aspiration. Having generated such a mind, it is difficult to practice giving away one's body and possessions, etc., for countless eons in order to attain unsurpassed enlightenment and liberate all sentient beings. Because attaining unsurpassed enlightenment and becoming a Buddha benefits all sentient beings until the end of samsara, it is of great significance. Therefore, taking the Mahayana as the path and taking refuge is endowed with supreme meaning. In the extensive explanation, as mentioned before, there are four points: the distinctions of pervasiveness, namely, the pervasiveness of sentient beings, the pervasiveness of the Great Vehicle, the pervasiveness of wisdom, and the pervasiveness of Nirvana, in that order. These are: one who has embarked on liberating limitless sentient beings; one who has realized all three vehicles; one who is skilled in applying the wisdom of realizing the two selflessnesses; and one who realizes samsara and peace as being of one taste, and who, with wisdom and compassion, does not abide in the extremes of existence and peace, this is Nirvana or the pervasiveness of knowable objects. Such an intelligent person should be understood as pervasive in this context, as the Hearers do not possess these qualities. Vowing is divided into substance and example. First, from the depths of one's heart, one rejoices in the Buddha's powers, fearlessness, etc., and seeks supreme enlightenment in many ways, this is the distinction of aspiration; from the stage of faith and practice up to the tenth bhumi, one is not weary of practicing the path, giving away one's body, etc., and enduring suffering, etc., thus practicing hardship correctly, this is the distinction of practice; having become fully enlightened, there is no difference between oneself and all the Buddhas in terms of abandonment and realization, and body, speech, and mind become equal, this is the distinction of the result. An intelligent person should be understood as a supreme vow or commitment. Second, illustrating its qualities with examples, there are the examples of a king's son and a great minister. First, taking the example of a Chakravartin king's son to illustrate being born into a supreme Buddha lineage: for example, the son of a Chakravartin king possesses four perfections: the father's seed, a virtuous and noble queen as the mother, a womb free from defects such as disease, and a wet nurse who nurtures him. Similarly, Bodhisattvas are such that the lineage of the Tathagatas will not be broken.
ཅོད་པའི་རིགས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བྱ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་མའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ནི། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཕའི་ས་བོན་དང་། མ་དང་མངལ་གྱི་གནས་དང་མ་མ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་འདྲ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བུ་མཚན་ལྡན་བཞིན་ནོ། །ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཕལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན། ལུས་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དབང་དུ་འདུ་ཞིང་ལེགས་པར་སྐྱོང་བ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ། རྒྱལ་པོའི་ 2-18b ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་བཞི་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཚན་བཟང་པོ་དང་དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་ཀུན་གྱིས་དེའི་ལུས་བརྒྱན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་ལས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །བློ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྟོབས་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པས་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་རྙེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ནས་གཏན་བདེར་འཇོག་པས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་དམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཤམས་པ་ཤེས་སོ། །ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡབ་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། བྱ་བ་ལྷག་པར་བརྟགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་དང་། འབངས་འཁོར་རྣམས་ཚར་གཅོད་དང་རྗེས་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཁས་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་། ས་བཅུ་པར་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བ་བྱིན་པ་དང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ 2-19a ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་
【現代漢語翻譯】 『種姓之子』不應被稱為聲聞的佛子，因為他們是從佛陀的教誨中出生的弟子。任何菩薩，如果他是諸佛世尊最殊勝的佛子，那麼他必須具備以下四種特質：發起無上菩提心，通達無我的智慧波羅蜜多，具足福德與智慧二資糧，以及永不捨棄一切眾生的慈悲心。這四種特質分別對應于父親的種子、母親、胎藏之處以及無與倫比的法性。從這些特質中誕生的具慧菩薩，應被視為已做出最殊勝的承諾，即承諾證得無上菩提。憑藉此承諾，他便如同轉輪王的具相之子一般，生於如來家族之中。此外，正如轉輪王的兒子天生具備超越凡人的功德，以妙相莊嚴其身，能使小國臣服並善加治理，享有王國的財富，精通王室的禮儀和一切學問一樣，菩薩的身體也會被各種悅意的妙相和好所莊嚴。而且，他比世間的轉輪王之相，在國土、光明和圓滿三個方面更勝一籌。他以智慧的力量，使一切眾生皆趨於善，獲得身語意的力量；證得永不衰竭、無邊無際的佛陀大樂，平息一切煩惱；將一切眾生從痛苦中解脫出來，安置於永恒的安樂之中，成為一切眾生的怙主，示現無量無邊的方便法門，或者說方便與智慧之門。此外，正如轉輪王的具相之子，在被父親任命為王位繼承人後，精通各種事務的決斷，擅長身語意的各種技藝，並通過恩威並施的方式來管理臣民一樣，承諾證得無上菩提的菩薩，在十地時，會被諸佛以大光明灌頂加持。憑藉這種力量，他能完全且正確地掌握一切如所有性與盡所有性的法，並在諸佛的壇城中示現神通。 『The son of a noble family』 should not be called the Buddha's son of the Hearers, because they are disciples born from the Buddha's teachings. Any Bodhisattva who is born as the supreme son of all Buddhas, the Bhagavat, must possess the following four qualities: generating the mind of unsurpassed Bodhi, mastering the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom) that realizes selflessness, possessing the two accumulations of merit and wisdom, and having compassion that never abandons all sentient beings. These four qualities correspond respectively to the father's seed, the mother, the place of the womb, and the incomparable Dharma. The wise Bodhisattva born from these qualities should be regarded as having made the most supreme commitment, that is, the commitment to attain unsurpassed Bodhi. By virtue of this commitment, he is born into the family of the Tathagatas, just like the son of a Chakravartin (Wheel-Turning King) who possesses all the marks. Furthermore, just as the son of a Chakravartin is born with virtues surpassing ordinary people, adorned with physical marks, able to subdue small kingdoms and govern them well, enjoys the wealth of the kingdom, and is proficient in royal etiquette and all sciences, the body of the Bodhisattva will also be adorned with various pleasing marks and signs. Moreover, he surpasses the marks of a worldly Chakravartin in three aspects: the realm, the clarity, and the perfection. He uses the power of wisdom to fully ripen all sentient beings in virtue, obtains the power of body, speech, and mind; attains the great bliss of the Buddha that never diminishes, is boundless, and pacifies all afflictions; liberates all sentient beings from suffering and places them in eternal bliss, becoming the protector of all sentient beings, and displays immeasurable skillful means, or the gates of skillful means and wisdom. Furthermore, just as the son of a Chakravartin who possesses all the marks, after being appointed by his father as the heir to the throne, is proficient in deciding various affairs, skilled in all the arts of body, speech, and mind, and manages the subjects through both reward and punishment, the Bodhisattva who has committed to attaining unsurpassed Bodhi, at the tenth Bhumi (level), will be empowered by all the Buddhas with great rays of light. By virtue of this power, he is fully and correctly in command of all the Dharmas of 'as it is' and 'as many as there are', and displays miracles in all the mandalas of the Buddhas.
【English Translation】 『A son of a noble family』 should not be called the Buddha's son of the Hearers, because they are disciples born from the Buddha's teachings. Any Bodhisattva who is born as the supreme son of all Buddhas, the Bhagavat, must possess the following four qualities: generating the mind of unsurpassed Bodhi, mastering the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom) that realizes selflessness, possessing the two accumulations of merit and wisdom, and having compassion that never abandons all sentient beings. These four qualities correspond respectively to the father's seed, the mother, the place of the womb, and the incomparable Dharma. The wise Bodhisattva born from these qualities should be regarded as having made the most supreme commitment, that is, the commitment to attain unsurpassed Bodhi. By virtue of this commitment, he is born into the family of the Tathagatas, just like the son of a Chakravartin (Wheel-Turning King) who possesses all the marks. Furthermore, just as the son of a Chakravartin is born with virtues surpassing ordinary people, adorned with physical marks, able to subdue small kingdoms and govern them well, enjoys the wealth of the kingdom, and is proficient in royal etiquette and all sciences, the body of the Bodhisattva will also be adorned with various pleasing marks and signs. Moreover, he surpasses the marks of a worldly Chakravartin in three aspects: the realm, the clarity, and the perfection. He uses the power of wisdom to fully ripen all sentient beings in virtue, obtains the power of body, speech, and mind; attains the great bliss of the Buddha that never diminishes, is boundless, and pacifies all afflictions; liberates all sentient beings from suffering and places them in eternal bliss, becoming the protector of all sentient beings, and displays immeasurable skillful means, or the gates of skillful means and wisdom. Furthermore, just as the son of a Chakravartin who possesses all the marks, after being appointed by his father as the heir to the throne, is proficient in deciding various affairs, skilled in all the arts of body, speech, and mind, and manages the subjects through both reward and punishment, the Bodhisattva who has committed to attaining unsurpassed Bodhi, at the tenth Bhumi (level), will be empowered by all the Buddhas with great rays of light. By virtue of this power, he is fully and correctly in command of all the Dharmas of 'as it is' and 'as many as there are', and displays miracles in all the mandalas of the Buddhas. This is the second line of the English translation.
ཆོས་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ཚར་གཅོད་པ་དང་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་སྤྱན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཡིད་བརྟན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ནི། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་སླས་སོགས་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འཇུག་པ་དང་། མཛོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་པ་བྱེད་པ་དང་། གསང་བའི་གཏམ་བགྲོས་པ་དང་། གཞན་ལ་བཀའ་བསྒོ་བར་དབང་བ་བཞི་ཡིན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་བདལ་བའམ་བཀྲམ་པའི་མཛོད་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་པ་སྟེ་གཉེར་བྱེད་པའམ་གཟིགས་རྟོག་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་ནི་རྣམ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་འཛིན་པ་ནི། དཔེར་ན་གསང་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་དང་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་དྲུང་དུ་གནས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེས་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོའི་ 2-19b དོན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། མདོར་བསྡུ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དེ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་མོས་པ་སྐྱེས་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལས་འཕགས་ཏེ་བླ་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསམས་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ན་ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྲིད་པའི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་མྱོང་བ་དང་། ས་དང་པོར་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་ཅིང་བདག་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞིང་། རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་བྱེད་ལ། དེའི་ཚེ་ན་འཚོ་བ་མེད་པ་དང་། མི་བསྔགས་པ་དང་། འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་འགྲོར་ལྷུང་བ་དང་འཆི་འཕོ་བའི་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་བདག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇ
【現代漢語翻譯】 通過各種方式瞭解佛法，並通過戒律來懲罰罪惡，幫助行善，從而進行攝受。第二個例子是：菩薩對諸佛的大乘佛法以及身語意的秘密進行觀察，而聲聞則不然。例如，國王最信任的大臣，可以進入國王妃嬪的住所，可以觀察所有的寶庫，可以商議秘密，可以向他人發佈命令。同樣，菩薩也像大臣一樣，進入諸佛的十度等大乘佛法，並且經常觀察或管理、照看與大菩提相應的法增長或擴充套件的寶庫。諸佛的身語意秘密之處，總是如實地掌握。例如，《秘密不可思議經》中說，金剛手菩薩總是與薄伽梵同在，無論是在菩薩的階段還是成佛的階段，他都知道諸佛身語意的秘密，而其他人則不知道。爲了眾多有情眾生的利益，他總是不斷地努力。 第三個特點是證悟的差別。簡而言之，就是證悟人法二無我。詳細來說，有八種功德：第一，當對大乘佛法生起信心時，就能獲得如虛空和有情眾生數量一樣多的巨大福德聚。像這樣生起信心后，當發起無上菩提心時，就超越了三界的一切眾生，成為至高無上者。爲了自己和他人的利益而有意識地受生時，就能體驗到天人和諧圓滿的無量輪迴安樂。在初地現證法界時，就能獲得自他平等的心，並且看到能夠成辦自他利益，從而生起極大的歡喜。並且能夠平息自己和他人的巨大痛苦。那時，就能遠離無生、不讚嘆、眷屬的恐懼、墮入惡趣以及死亡的五種恐懼，從而平息自己的痛苦，並且像對待自己一樣對待一切有情眾生的恐
【English Translation】 It is through knowing the Dharma in all its aspects, and through the precepts of higher discipline, that one subdues wrongdoing and assists in doing good, thereby engaging in acceptance. The second example is: A Bodhisattva observes the Mahayana Dharma of the Buddhas and the secrets of body, speech, and mind, but the Shravakas do not. For example, a great minister who is the most trusted by the king can enter the inner chambers of the king's consorts, can oversee all the treasuries, can deliberate on secrets, and has the authority to issue commands to others. Similarly, a Bodhisattva, like a great minister, enters the Mahayana Dharmas such as the ten perfections of the Buddhas, and constantly observes or manages, oversees the treasury of Dharmas that are conducive to the growth or expansion of great Bodhi. The secret places of the Buddhas' body, speech, and mind are always truly grasped in three ways. For example, in the 'Inconceivable Secret Sutra,' it is said that Vajrapani is always with the Bhagavan, both in the stage of a Bodhisattva and in the stage of Buddhahood, and he knows the secrets of the Buddhas' body, speech, and mind that others do not know. For the benefit of many sentient beings, he always strives continuously. The third distinction is the difference in realization. In brief, it is the realization of the selflessness of both person and phenomena. In detail, there are eight qualities: First, when faith arises in the Mahayana Dharma, one obtains a great accumulation of merit equal to the extent of space and sentient beings. Having generated faith in this way, when generating the mind of unsurpassed Bodhi, one surpasses all beings in the three realms and becomes supreme. When consciously taking rebirth for the sake of oneself and others, one experiences immeasurable happiness in the cycle of existence, with the abundance of enjoyment of gods and humans. When directly realizing Dharmadhatu on the first Bhumi, one obtains the mind of equality between oneself and others, and seeing that one is able to accomplish the benefit of oneself and others, one generates great joy. And one is able to pacify the great mass of suffering of oneself and others. At that time, one is free from the five fears of no livelihood, no praise, fear of retinue, falling into evil destinies, and death, thereby pacifying one's own suffering, and treating all sentient beings' fears as one's own.
ིགས་པ་དེ་ལྔ་ཡང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་བློ་མཆོག་གི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ལྔ་དང་ས་བཅུ་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སམ་མདོ་སྡེ་ 2-20a སོགས་ཆོས་མང་པོ་ཚད་མེད་པའི་ཕུང་པོ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་མཆོག་དང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བག་ཆགས་གཏན་ནས་བཟློག་ཅིང་། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཞི་པ་ཟིལ་གནོན་རྒྱས་བཤད། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཉན༷་ཐོས༷་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོ༷གས་མང་པོ་དང་བཅ༷ས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ༷་བ༷་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་དགེ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལྟར་མྱང་འདས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་པས། རྒྱ༷་ཆེན༷་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་དགེ་བ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན༷་ཆེ༷ན་པོ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༷་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟར་འཕེལ་ཞིང་སྨིན་པ་དང་། སྟོབས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐ༷འ་ཡ༷ས་པ་འཕེལ་བ་དང་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་དང་ཆོས་འཆད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ 2-20b སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་ནམ་ཡང་ཟ༷ད་མི་ཤེས༷་པ༷ས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པའི་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དུ་མོས་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་བདུན་པའི་བར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དག་ས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་དབང་འབྱོར་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ཉིད་བཤད་པ།
【現代漢語翻譯】 爲了平息這五種恐懼。在第八地獲得無生法忍時，會獲得自然成就的不分別智慧的巨大顯現，並安住于最勝智慧的喜樂中。如此，在超越五地和十地之後，在佛的果位上獲得三種功德：無漏之法或經部等無量法的聚積，超越世間者和聲聞緣覺，成為最勝和極勝，直至輪迴的盡頭，常恒不變的法身，即所有善法的圓滿。煩惱和所知習氣永遠斷除，從有和寂滅的兩種邊解脫，獲得不住涅槃。第四，勝伏的廣釋。具慧的菩薩以四種善的方式勝伏了包括眾多聲聞和緣覺的僧眾。如此，菩薩的善，從勝解行地的世間最勝法以下，安住的善不像聲聞那樣進入涅槃的單一方向，而是也作為爲了所有眾生利益而進入輪迴的因。因為廣大，所以勝伏了所有聲聞。從第一地到第七地的善，因為能獲得無上菩提，所以意義重大，因此勝伏了所有聲聞。在清凈的三地中，以不分別智慧自然成就，善根如果實成熟般增長和成熟。力量和波羅蜜多等無量功德增長，並且恒常不斷的佛陀事業和說法，也勝伏了聲聞。在佛的果位上 獲得圓滿究竟的力量、無畏等功德，即使在無餘依涅槃的境界中也永不窮盡，因此勝伏了聲聞。如此，進入大乘庇護的善，從勝解行地的世間最勝法以下，以勝解行發心，以及從二地以上到七地的清凈增上意樂，使眾生完全成熟。在清凈的三地中，獲得自在圓滿的不分別等四種功德，不像聲聞緣覺那樣在無餘依涅槃中寂滅而永不窮盡，因此極為殊勝。第二，宣說殊勝的皈依。
【English Translation】 To pacify these five fears. When the patience of non-origination is attained on the eighth bhumi, a great manifestation of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom is obtained, and one abides in the bliss of supreme wisdom. Thus, after surpassing the five and ten bhumis, one attains three qualities on the Buddha bhumi: the accumulation of countless uncontaminated dharmas or sutras, etc., surpassing worldly beings and shravakas and pratyekabuddhas, becoming the most excellent and supreme, until the end of samsara, the eternal dharmakaya, which is the complete perfection of all virtuous qualities. Afflictions and habitual tendencies of knowledge are completely reversed, and liberation from the two extremes of existence and peace is attained, obtaining non-abiding nirvana. Fourth, the extensive explanation of subjugation. The wise Bodhisattva subdues the sangha, including many Shravakas and Pratyekabuddhas, through four kinds of virtue. Thus, the virtue of the Bodhisattva, from the stage of aspiration and practice (Moksha Dharma) downwards, the virtue that abides is not like the Shravakas who enter into one direction of nirvana, but also acts as a cause for entering into samsara for the benefit of all sentient beings. Because it is vast, it subdues all Shravakas. The virtue from the first to the seventh bhumi is of great significance because it leads to the attainment of unsurpassed enlightenment, thus subduing all Shravakas. In the three pure bhumis, the non-conceptual wisdom is spontaneously accomplished, so the roots of virtue increase and mature like the ripening of fruit. The infinite qualities of strength and paramitas, etc., increase, and the constant activities of the Buddha and the uninterrupted teaching of the Dharma also subdue the Shravakas. On the Buddha bhumi, the ultimate perfection of qualities such as strength and fearlessness is attained, which never ceases even in the realm of the nirvana without remainder, thus subduing the Shravakas. Thus, the virtue of taking refuge in the Mahayana is superior because the mind of aspiration in the stage of aspiration and practice (Moksha Dharma) downwards, and the pure superior intention from the second bhumi upwards to the seventh, completely matures sentient beings. In the three pure bhumis, the attainment of the perfection of mastering the four qualities such as non-conceptualization is distinguished because it does not cease like the Shravakas and Pratyekabuddhas who are pacified in the nirvana without remainder. Second, the explanation of the distinctive refuge.
ཐེག་ཆེན་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དེའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་སྟེ། གང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་དངོས་པོར་བདག་ཉིད་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན། བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་ཞིང་ཁས་ལེན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སྐྱབས་འགྲོའི་ངོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བདག་སྐྱོབ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ 2-21a ཅེས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་ལས་ཡིན་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་ལས་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱབས་འགྲོའི་འབྲས་བུ་སྟེ་འབྲས་སྐྱབས་སོ། །སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་སློབ་པའི་དུས་སུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལས་སོ། །ཚེ་འདིར་ཟང་ཟིང་དང་དགེ་བས་ཕན་བཏགས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལྷ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་མྱང་འདས་ལ་བཀོད་པ་བདེ་བ་ཞེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་སོགས་སུ་བཤད། ཚེ་འདིར་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་དང་། ཕྱི་མར་ངེས་ལེགས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཞེས་སུ་བཤད་པའང་གཞན་ན་ཡོད། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ཕན་པ་ཞེས་འཆད་པའང་ཡོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་སོ་སོ་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གང་ལ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་དེ་དང་དེའི་ཆོས་བསྟན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ཐེག་ 2-21b པ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རིགས་ཅན་གསུམ་པོའི་སྐྱབས་དང་མགོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རིགས་ཅན་དེ་དག་རང་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་རྟོན་པའམ་བློ་ཁེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་འགྲོ་དེའི་དབྱེ་བའམ་འཇུག་པ་ནི། བརྡ་ཡིས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་རང་གི་ངག་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་མཁན་སློབ་རྣམས་ཀྱི་ངག་གི་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་བརྡ་ལས་ཐོབ་པ་ནི་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱབས་
【現代漢語翻譯】 大乘的皈依是爲了獲得佛的果位，即希望自己成就為所皈依的佛的果位。如同佛陀成為一切眾生的皈依處一樣，我也爲了平息一切眾生的痛苦而成就佛果。因此，這是一種立誓並承諾的祈願，是皈依的本質或自性。小乘的聲聞乘是爲了自己從輪迴的痛苦中解脫，爲了自我救護而皈依佛、法、僧三寶。我願成就佛果，這種承諾也源於希望一切眾生從痛苦中解脫的慈悲心。因此，大乘皈依的根本原因是慈悲。像這樣皈依之後，依次修持十地，在佛的果位上獲得遍知一切所知事物的智慧，這是皈依的果，即果皈依。成就佛果后，盡虛空之際利益一切眾生，使他們獲得安樂，並且菩薩們在修學期間，爲了眾生的利益而勇於承擔各種艱難困苦，毫無厭倦，這是皈依的事業。今生以財物和善行來幫助他人，來世轉生到天界或人間享受安樂，最終導向涅槃，這是在《菩提道次第廣論》等論著中所說的。也有人說，今生獲得增上生的安樂，來世獲得決定勝的利益。也有解釋說，獲得暫時的安樂和究竟的利益。對於大小乘道中必定會出現的補特伽羅（梵文：Pudgala，意為有情），三乘的一切功德和恒常的功德都與之相應，這就是相應。因為大乘的皈依是三乘通用的，所以對於信仰三乘的無差別眾生，宣說相應的法門，使他們從痛苦中解脫或必定解脫，因此具備三乘一切功德，成為三類有情的皈依處和怙主。這些有情各自信賴或滿足於自己的乘。皈依的分類或進入方式有兩種：通過表相獲得和通過法性獲得。第一種是通過自己的語言承諾，以及從堪布（梵文：Upadhyaya，親教師）和阿阇黎（梵文：Acharya，軌範師）等的語言文字等表相中獲得，這是粗略的通過表相而產生的皈依。
【English Translation】 The refuge of Mahayana is to desire the essence of that Buddha, that is, to desire to establish oneself as the essence of the Buddha in whom one has taken refuge. Just as this Buddha has become the refuge of all sentient beings, may I also become a Buddha in order to pacify the suffering of all sentient beings. Therefore, this is a vow and a prayer of commitment, which is the essence or nature of refuge. The Shravakas take refuge in the Buddha, Dharma, and Sangha in order to protect themselves, thinking that they may be liberated from the suffering of samsara. It should also be understood that the commitment to become a Buddha is also out of compassion, desiring that all sentient beings be liberated from suffering. Therefore, the cause of Mahayana refuge is compassion. Having taken refuge in this way, gradually accomplishing the ten bhumis (stages), and attaining the wisdom of knowing all aspects of knowable things at the stage of Buddhahood, is the fruit of refuge, that is, the fruit refuge. Having become a Buddha, benefiting and bringing happiness to all sentient beings as long as space exists, and even when Bodhisattvas are studying, having no weariness in engaging in various hardships for the sake of sentient beings, is the activity of taking refuge. Bestowing benefits in this life with material things and virtue, and in other lifetimes arranging for the enjoyments of gods and humans and for liberation, is said to be happiness in commentaries such as the 'Commentary on the Firm Intellect'. It is also said elsewhere that one benefits from the happiness of higher realms in this life and from definite goodness in the future. There are also explanations that one obtains temporary happiness and ultimate benefit. For each individual who will necessarily emerge from the paths of the Great and Small Vehicles, the qualities and constant virtues relied upon by all three vehicles are in accordance with them. Since the refuge of the Great Vehicle goes to all three vehicles, it teaches the Dharma of that vehicle to all sentient beings who have faith in the three vehicles without discrimination, thereby liberating them from suffering or necessarily causing them to emerge. Therefore, it possesses the qualities relied upon by all vehicles and becomes the refuge and protector of the three types of beings, and those beings rely on or are satisfied with their respective vehicles. The division or entry of that refuge is twofold: obtaining through symbols and obtaining through the nature of reality. The first is obtained through one's own verbal commitment and through the symbols of the sounds of the words of the Khenpos (Upadhyayas) and Lopons (Acharyas), etc., which is the coarse refuge that arises from symbols.
འགྲོ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་ས་དང་པོར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ལས་དེ་ཕན་ཆད་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཟབ་པའམ་ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པའང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་སོང་བ་ནི་དོན་ཆེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་ནི། ས་དང་ལམ་རིམ་པར་བསྒྲུབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སོགས་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེའི་ 2-22a བསམ་པས་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པ་མེད་པ་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་འཆང་བར་བྱེད་པས་གནས་སྐབས་དང་གཏན་གྱི་བདེ་བ་རྣམ་གྲོལ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཡང་ཐོག་མ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ལམ་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་དེའི་ཕྱིར་ན་ལམ་དེ་སྟོན་པ་པོ་དང་། ལམ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་མཆོག་གི་སྐྱབས་སུ་བཟུང་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་ཆོས་འདི་པའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་སྐྱབས་འགྲོ་བཤད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་མཚུངས་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་ཐེག་ཆེན་སྐྱབས་འགྲོ་དང་། ཁ་ཅིག་ཐེག་དམན་པའི་སྐྱབས་འགྲོར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་རིགས་ཅན་གསུམ་འབྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་དེ། རིགས་མཆོག་དང་ལྡན་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པ་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་བྱུང་བ་ནི་སྔ་མར་ཐེག་ 2-22b
【現代漢語翻譯】 獲得『行』（藏文：འགྲོ་）和『法性』（藏文：ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་）是指在初地時，直接證悟法性的意義，從此以後獲得永不退轉的境界，這被稱為通過法性獲得的甚深或微妙之境。同樣，發菩提心也有兩種方式。因此，具有自性或本體，以及因果關係的六種入行之道的菩薩，他們的皈依比世間和出世間的聲聞、緣覺更殊勝。第三部分是總結的偈頌。如前所述，以這種方式進入大乘道的皈依具有重大意義。因為這樣爲了成就自性和二利而皈依，通過次第修習地和道，直到獲得佛地的功德，如十力、四無畏以及任運成就、永不間斷的利他事業等，從而增長無量功德之聚，圓滿自利。在利他方面，以慈悲之心遍及無邊眾生，以無與倫比的方式與偉大的聖者佛陀和菩薩們的正法大乘相結合，並在十方弘揚，從而引導眾生獲得暫時和究竟的安樂解脫。因此，具備了意樂和行為的圓滿。大乘經莊嚴論中的皈依品第三部分已經解釋完畢。此外，無論是三乘中的哪一條道路，最初都是皈依。因為堅信各自的道路是永遠從輪迴痛苦中解脫的解脫之道，所以將開示此道者和進入此道者視為最勝的皈依處，然後才進入此道。因為不承認三寶為真正的皈依處，就沒有修習此法的資格，所以首先宣說皈依。之後，雖然大小乘在皈依三寶上相同，但有些人皈依大乘，有些人皈依小乘，爲了消除對產生三種根性的原因的疑惑，所以宣說了種性品。因為具備殊勝種性才能發起無上菩提心，所以在其後宣說了發心。因為發起菩提心后才能實踐，所以在發心之後宣說了實踐。前後兩次宣說實踐，是因為第一次是 Attaining 'Going' (Tibetan: འགྲོ་) and 'Suchness' (Tibetan: ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་) means directly realizing the meaning of Suchness on the first Bhumi, and thereafter attaining a state of non-regression. This is called the profound or subtle state attained through Suchness. Similarly, generating Bodhicitta also has two aspects. Therefore, the refuge of Bodhisattvas who possess the six entries with nature or essence and cause and effect is superior to that of worldly beings and the Hearers and Solitary Realizers who have transcended the world. The third part is the concluding verses. As mentioned before, taking refuge in the Mahayana path in this way is of great significance. Because one takes refuge in order to accomplish self-benefit and the benefit of others, by gradually cultivating the Bhumis and paths, until attaining the qualities of the Buddha Bhumi, such as the Ten Powers, Four Fearlessnesses, and spontaneous and continuous enlightened activities, one increases the immeasurable accumulation of merits, perfecting self-benefit. In terms of benefiting others, one embraces all limitless beings with compassion, and inseparably connects with the Dharma of the great and incomparable noble Buddhas and Bodhisattvas, the Mahayana, propagating it in the ten directions, thereby establishing beings in temporary and ultimate happiness and liberation. Therefore, one possesses the perfection of intention and action. The chapter on Taking Refuge from the Ornament of the Mahayana Sutras, the third part, is now explained. Furthermore, whichever of the three vehicles one follows, the beginning is always taking refuge. Because one firmly believes that one's own path is the path to liberation that permanently frees one from the suffering of Samsara, one takes the teacher who reveals that path and those who have entered that path as the supreme refuge, and then enters the path. Because those who do not acknowledge the Three Jewels as the true refuge have no share in this Dharma, refuge is explained first. Afterwards, although both the Great and Small Vehicles are similar in taking refuge in the Three Jewels, some take refuge in the Mahayana and some take refuge in the Hinayana. To dispel doubts about the cause of the arising of these three types of dispositions, the chapter on Lineage is explained. Because one with a superior lineage generates the unsurpassed Bodhicitta, the generation of Bodhicitta is explained after that. Because practice is accomplished through the intention of generating Bodhicitta, practice is explained after the generation of Bodhicitta. The practice is explained twice, earlier and later, because the first time it is about
【English Translation】 Attaining 'Going' (Tibetan: འགྲོ་) and 'Suchness' (Tibetan: ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་) means directly realizing the meaning of Suchness on the first Bhumi, and thereafter attaining a state of non-regression. This is called the profound or subtle state attained through Suchness. Similarly, generating Bodhicitta also has two aspects. Therefore, the refuge of Bodhisattvas who possess the six entries with nature or essence and cause and effect is superior to that of worldly beings and the Hearers and Solitary Realizers who have transcended the world. The third part is the concluding verses. As mentioned before, taking refuge in the Mahayana path in this way is of great significance. Because one takes refuge in order to accomplish self-benefit and the benefit of others, by gradually cultivating the Bhumis and paths, until attaining the qualities of the Buddha Bhumi, such as the Ten Powers, Four Fearlessnesses, and spontaneous and continuous enlightened activities, one increases the immeasurable accumulation of merits, perfecting self-benefit. In terms of benefiting others, one embraces all limitless beings with compassion, and inseparably connects with the Dharma of the great and incomparable noble Buddhas and Bodhisattvas, the Mahayana, propagating it in the ten directions, thereby establishing beings in temporary and ultimate happiness and liberation. Therefore, one possesses the perfection of intention and action. The chapter on Taking Refuge from the Ornament of the Mahayana Sutras, the third part, is now explained. Furthermore, whichever of the three vehicles one follows, the beginning is always taking refuge. Because one firmly believes that one's own path is the path to liberation that permanently frees one from the suffering of Samsara, one takes the teacher who reveals that path and those who have entered that path as the supreme refuge, and then enters the path. Because those who do not acknowledge the Three Jewels as the true refuge have no share in this Dharma, refuge is explained first. Afterwards, although both the Great and Small Vehicles are similar in taking refuge in the Three Jewels, some take refuge in the Mahayana and some take refuge in the Hinayana. To dispel doubts about the cause of the arising of these three types of dispositions, the chapter on Lineage is explained. Because one with a superior lineage generates the unsurpassed Bodhicitta, the generation of Bodhicitta is explained after that. Because practice is accomplished through the intention of generating Bodhicitta, practice is explained after the generation of Bodhicitta. The practice is explained twice, earlier and later, because the first time it is about
པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་སྤྱིར་བསྟན། སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ཕྱི་མར་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ལག་ལེན་དངོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཕྲོས་དོན་སྨོས་ནས་དཀྱུས་ཀྱི་དོན། 說種性品 གཉིས་པ་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ་རིགས་ཡོད་པ་བཤད་པ་དང་། རིགས་མེད་པ་བཤད་པ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རིགས་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ་སྡོམ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དེ་དག་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ཡོད་དང་མཆོག་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྤྱིར་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རིགས་དེའི་རྟགས་དང་། རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་སད་པར་མི་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པའམ་ཉེས་དམིགས་དང་། རིགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་། རིགས་ཀྱི་དཔེ་གསེར་དང་རིན་ཆེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་བརྒྱད་པོ་སོ་སོ་རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པ་བཞི་རེས་འཆད་དོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་གྱི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་རིགས་སམ་ཁམས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། ཞེས་པ། ཁམས་དང་ས་བོན་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ། དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་དང་། 2-23a དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཆགས་སོགས་སོ་སོའི་ཤས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལའང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་འགྱུར་བས། བ་རུ་རའི་མདོ་ལས། འཕང་དང་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པའི་བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་ལས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་སོགས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁམས་སོ་སོའི་སེམས་ཅན་བགྲངས་ན་བ་རུ་རའམ་རི་ལུའི་ཕུང་པོ་དེ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མོས་པ་དང་ཞེས་པ་རིགས་སམ་ཁམས་ཀྱི་དབང་གིས་མོས་པའང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཟས་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་། ཁ་ཅིག་མངར་བ་ལ་མོས། ཁ་ཅིག་སྐྱུར་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་ལ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་བསྟན་རུང་མ་བསྟན་རུང་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མི་དད་པ་སོགས་ཐ་དད་ཡོད་དོ
【現代漢語翻譯】 總的來說，僅僅是爲了瞭解大小乘的修持差別而作一般性的闡述。修持品將在後面講解，實際修持的實踐是區分聞思修后的修持。 如是說完其餘之義后，現在開始正文之義。 說種性品 第二，宣說種性品，分為：宣說有種性，宣說無種性，以及通過讚歎殊勝大乘種性來總結本品三個部分。第一部分又分為以偈頌方式作總的提示，以及詳細解釋各個要點兩部分。第一部分通過『有與殊勝及』等一頌來闡述：總的來說，存在不同的種性，其中大乘種性最為殊勝，以及種性的特徵、種性的標誌、種性的分類、不覺醒種性的障礙或過患、種性的利益、種性的比喻——黃金和珍寶兩種。如是，這八個要點，每一個都將以四種方式來闡述。 第二部分與總說部分的順序相同，也分為八個方面。首先，如何看待存在不同的種性呢？『眾生界中有多種不同的種性或界』。界、種子、種性只是名稱的不同而已。眾生的界是多種多樣的，有些眾生貪慾熾盛，同樣，有些嗔恨、愚癡、我慢等習氣深重。有些是聲聞種性，有些是緣覺種性，有些是大乘種性，因為存在這些不同的種性，所以可以肯定種性是各不相同的。眾生貪嗔等煩惱的輕重程度不同，也會導致各種各樣的差異。《巴如若經》中說：『在一個周長和寬度都為一個俱盧舍的巴如若堆中，如果數這是聲聞種性的眾生，這是緣覺種性的眾生，這是貪慾熾盛的眾生等等，這樣來區分眾生的界，那麼巴如若或者瑞拉的土堆會很快用完，但是眾生的界是永遠也數不完的。』 『信仰與』，由於種性或界的不同，信仰也各不相同。僅僅是對於食物，有些人喜歡甜的，有些人特別喜歡酸的等等，信仰有無數種。如果從解脫道來說，即使有善知識引導或沒有引導，有些人信仰聲聞乘，不信仰大乘等等，各種各樣。
【English Translation】 Generally speaking, it is only for the purpose of understanding the differences in the practice of the Greater and Lesser Vehicles that a general explanation is given. The chapter on practice will be explained later, and the actual practice is the practice of distinguishing between hearing, thinking, and meditating. After mentioning the remaining meaning in this way, we will now begin the meaning of the main text. Chapter on Lineage Second, the chapter on lineage is explained, divided into three parts: explaining the existence of lineage, explaining the absence of lineage, and concluding the chapter by praising the supreme Mahayana lineage. The first part is further divided into a general introduction in the form of verses, and a detailed explanation of each point. The first part elucidates through the verse 'existence and excellence and': generally speaking, there are different lineages, among which the Mahayana lineage is the most excellent, as well as the characteristics of lineage, the signs of lineage, the classification of lineage, the obscurations or faults that prevent the awakening of lineage, the benefits of lineage, and the metaphors of lineage—gold and jewels. Thus, each of these eight points will be explained in four ways. The second part follows the same order as the general introduction, also divided into eight aspects. First, how do we view the existence of different lineages? 'In the realm of sentient beings, there are various kinds of lineages or realms.' Realm, seed, and lineage are just different names. The realms of sentient beings are diverse, some beings are intensely attached to desire, similarly, some are deeply rooted in anger, ignorance, pride, etc. Some are Shravaka lineage, some are Pratyekabuddha lineage, and some are Mahayana lineage. Because these different lineages exist, it can be affirmed that lineages are distinct. The differences in the intensity of sentient beings' afflictions such as greed and anger also lead to various kinds of differences. The Baruro Sutra says: 'In a pile of Baruro that is one krosha in circumference and width, if you count this is a sentient being of the Shravaka lineage, this is a sentient being of the Pratyekabuddha lineage, this is a sentient being intensely attached to desire, etc., distinguishing the realms of sentient beings in this way, then the pile of Baruro or Rila will quickly be exhausted, but the realms of sentient beings will never be exhausted.' 'Faith and', due to the differences in lineage or realm, beliefs also vary. Even just regarding food, some people like sweet things, some people especially like sour things, etc., there are countless kinds of beliefs. If we consider the path of liberation, even with or without the guidance of a virtuous friend, some people believe in the Shravaka Vehicle and do not believe in the Mahayana Vehicle, etc., there are various kinds.
། །དེ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་ནུས་མི་ནུས་ཐ་དད་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་བུ་ཆུང་ངུ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་བཞི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད་དེ། རིགས་སམ་ཁམས་ཐ་དད་མེད་ན་རྒྱུ་འདྲ་བས་མོས་པ་སོགས་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་ཐ་དད་ 2-23b མེད་པར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་ཁམས་ཐ་དད་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་མཆོག་ཡིན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གསལ་ཞིང་དག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཐེག་དམན་པའི་རིགས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་མཐར་འབྲས་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་ནི་བདག་གི་དོན་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་དགེ་བའི་དོན་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་གསལ་ཞིང་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སོགས་བཞི་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་མེད་པས་དེའི་རིགས་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་དགེ་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རིགས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་། རྒྱས་པ་ཡི་རིགས་སམ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་རྟེན་དང་། ཕྱི་མ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཞིའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་མ་བཅོས་པར་ 2-24a མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ས་བོན་དེ་དང་ལྡན་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་རྡོ་ཡི་རིགས་ལ་ལའི་ཁམས་ན་གསེར་ཡོད་པ་དང་ཁ་ཅིག་ལྕགས་དང་། ཟངས་སོགས་ཀྱི་ཁམས་ཅན་ཡིན་པ་ཕན་ཚུན་འགྱུར་མི་རུང་བ་ལྟ་བུར་འདོད། འདིའི་ལུགས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་དང་། མ་ངེས་པ་དང་ཐར་བའི་ས་བོན་དང་གཏན་བྲལ་རིགས་ཆད་དང་ལྔར་བཞེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་འདིར་ཡང་དེའི་རྣམ་བཞག་གསུངས་མོད་ཀྱིས། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ལྔ་ཡོད་པ་མི་འགོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ངེས་པ་དག་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་བར་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་
【現代漢語翻譯】 同樣，修行波羅蜜多（Paramita，到彼岸）的能力有差異，解脫的果位也有不同。如聲聞（Śrāvaka，聞佛聲教者）的菩提（Bodhi，覺悟）小，獨覺（Pratyekabuddha，緣覺）的菩提中等，大乘（Mahāyāna）的菩提殊勝。因此，由於這四個原因，必須明確地說存在種姓的差異。如果種姓或自性沒有差異，那麼由於原因相同，意樂等后三者也會變得沒有差異，但事實並非如此，因此可以確定存在自性的差異。 第二，大乘的種姓是殊勝的。大乘的種姓之所以殊勝，是因為它能作為大乘善根的明凈和清凈之因，遠離二障（煩惱障和所知障），因此勝過小乘的種姓。它能作為圓滿一切地、波羅蜜多和最終果位十力等善根之因，能成辦自利和他利，是成辦大善之因。即使進入無餘涅槃（Parinirvana，完全的寂滅），也能成為力量和無畏等善法直至輪迴邊際永不窮盡之因。由於這四個原因，大乘的種姓被稱為殊勝。因為聲聞沒有明凈和清凈等四種功德，所以他們的種姓不能成為這些善法的因。 第三，種姓的體性分類。有自性住種姓和增長種姓或可增長種姓兩種。前者是所依，後者是能依，因此從分類上講有四種。其中，自性住種姓如唯識宗（Yogācāra）所認為的那樣，從無始以來，眾生的六處（眼、耳、鼻、舌、身、意）的差別是法性所決定的，這種自性本具的狀態是任何人都沒有創造和改造的。它具有顯現成佛的種子，因為具有這種種子，所以被認為是具有證得無上菩提之分的人。例如，有些石頭中含有黃金，有些含有鐵或銅等，這些成分是不能互相改變的。按照這種觀點，有聲聞種姓、獨覺種姓、菩薩種姓、不定種姓和斷絕解脫之種姓五種。雖然這部論典中也闡述了這種分類，但中觀宗（Madhyamaka）也並不否認暫時存在這五種種姓，因為對於那些決定趣向寂滅的聲聞來說，在沒有獲得自己道路的果位之前，諸佛會……
【English Translation】 Similarly, there are differences in the ability to practice the Pāramitās (perfections), and there are also differences in the fruits of liberation. Like the Bodhi (enlightenment) of the Śrāvakas (listeners) is small, the Bodhi of the Pratyekabuddhas (solitary realizers) is medium, and the Bodhi of the Mahāyāna (Great Vehicle) is supreme. Therefore, due to these four reasons, it must be explicitly stated that there are differences in lineage. If there were no differences in lineage or nature, then because the cause is the same, the intention and the latter three would also become non-different, but this is not the case, so it is established that there are differences in nature. Second, the Mahāyāna lineage is supreme. The Mahāyāna lineage is supreme because it acts as a clear and pure cause for the roots of virtue of the Mahāyāna, free from the two obscurations (afflictive obscurations and cognitive obscurations), and therefore it surpasses the lineage of the Lesser Vehicle. It acts as a cause for perfecting all the roots of virtue of the grounds, the Pāramitās, and ultimately the ten powers of the fruit, etc., and it accomplishes the benefit of oneself and the benefit of other sentient beings, and it acts as a cause for great virtuous purposes. Even if one enters Parinirvana (complete cessation), it can become a cause for virtues such as powers and fearlessness that never run out until the end of Samsara (cyclic existence). Due to these four reasons, the Mahāyāna lineage is said to be supreme. Because the Śrāvakas do not have these four qualities such as clarity and purity, their lineage cannot be the cause of such virtues. Third, the classification of the characteristics of the lineage. There are two types: the naturally abiding lineage and the expanding lineage or the lineage that can be expanded. The former is the basis, and the latter is what depends on it, so there are four types in terms of classification. Among them, the naturally abiding lineage, as the Yogācāra (Mind-Only School) believes, from beginningless time, the differences in the six sense bases (eye, ear, nose, tongue, body, and mind) of sentient beings are determined by the nature of reality. This naturally existing state is something that no one has created or modified. It possesses the seed to manifest enlightenment, and because it possesses this seed, it is considered to be someone who has the potential to attain unsurpassed Bodhi. For example, some stones contain gold in their composition, while others contain iron or copper, and these components cannot be mutually changed. According to this view, there are five types: the Śrāvaka lineage, the Pratyekabuddha lineage, the Bodhisattva lineage, the uncertain lineage, and the lineage that is completely devoid of the seed of liberation. Although this treatise also explains this classification, the Madhyamaka (Middle Way School) also does not deny that these five lineages exist temporarily, because for those Śrāvakas who are determined to go towards peace, until they have not obtained the fruit of their own path, the Buddhas will...
བརྩོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགོག་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང་། འདོད་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་སྤོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་གཏན་མི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐར་ལམ་ལ་བཀོད་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་ཏེ། མེད་ན་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དང་། འཁོར་བའི་མཐའ་མི་ཟད་པ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རིང་ལ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བྱོན་ཀྱང་ད་དུང་ཐར་པ་མ་ཐོབ་པའང་ཡོད་པས་སེམས་ཙམ་པའི་བཞེད་པའང་དགོངས་པ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ནས་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་ལས་འདས་པ་མི་སྲིད་དེ་དེ་ཉིད་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་ 2-24b དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མེད་མི་སྲིད་པས་གཏན་དུ་རིགས་ཆད་མེད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུའང་གསུངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུད་བླ་མར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་གི་དོན་སྐབས་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ལ་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱས་འགྱུར་རམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་གྱིས་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཡང་། བྱང་སེམས་རིགས་ཅན་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས། བྱང་སེམས་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཞུགས་པ་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་གིས་སླར་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་གང་དག་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ཞེས་དང་། ཡང་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དང་པོ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བཟུང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་ 2-25a པོའི་རིགས་སུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཕྱི་མའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྲེལ་ཆེན་ལས་གསུངས། དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཙམ་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་ལ། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་ཡོད་མེད་ཉིད་དང་། ཞེས་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་བྱུང་བས་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ནི་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ
【現代漢語翻譯】 即使努力阻止也無法阻止，並且對於那些不願放棄輪迴的強烈慾望，即使是佛陀也不會引導他們走向解脫之路。如果不是這樣，那麼聲聞和獨覺獲得菩提的補特伽羅，以及輪迴無盡，眾生存在，即使有許多佛陀出現，仍然有眾生無法獲得解脫。因此，唯識宗的觀點從某個角度來看並非不合理。然而，所有眾生的心性本質都是無生的自性光明如來藏，這是不可能超越的，因為它就像火的熱性一樣，是心的法性。因此，所有眾生不可能沒有這樣的法性，所以他們認為永遠不會斷絕種姓。在這部論著中，也用一句偈頌'如是性於一切無差別'等，說明一切眾生都具有如來藏。並且，'法性心之外，其他心非明，說為自性。'因此，最終的意義是指自性住種姓，心的法性，光明空性雙運的實相，正如《寶性論》中廣泛闡述的那樣。這些意義在此不作詳細闡述。 所謂'廣大'，是指真實成就的種姓。當安住于自性種姓的菩薩與善知識相遇，併發起無上菩提心，並開始實踐菩薩行時，就稱為'增長'或'真實成就的種姓'。對於這兩種種姓，僅僅通過名稱，還有其他的解釋方法。菩薩種姓從一開始就進入大乘，這是自性種姓。菩薩種姓進入聲聞乘，由於善知識的影響，再次進入大乘，這些被稱為成就的種姓。此外，《釋論》中還說，確定種姓者是最初的，不確定種姓者被善知識引導，確定為大乘種姓，這是後者的術語。因此，種姓是因的意義，當僅僅安住于自性住種姓時，它只具有作為因的特徵，而不具有作為果的特徵，因此說'有無自性'，是從僅僅作為因的角度來說的。由於依賴於自性住種姓而產生了增長的種姓，因此增長的種姓相對於前者來說是果。
【English Translation】 It is said that even if one tries hard to prevent it, it cannot be prevented, and for those who have a great desire and do not want to abandon samsara, even the Buddhas will not lead them to the path of liberation. If this were not the case, then there would be pudgalas (persons) who attain bodhi (enlightenment) as shravakas (listeners) and pratyekabuddhas (solitary realizers), and since samsara is endless and sentient beings exist, even though many Buddhas have appeared, there are still sentient beings who have not attained liberation. Therefore, the view of the cittamatrins (Mind-Only school) is not unreasonable from one perspective. However, the nature of the minds of all sentient beings is the unborn, self-luminous tathagatagarbha (Buddha-nature), which is impossible to transcend, because it is the dharmata (nature of reality) of the mind, like the heat of fire. Therefore, it is impossible for all sentient beings not to have such a dharmata, so they believe that the lineage will never be cut off. In this treatise, it is also stated in one verse, 'Suchness is undifferentiated in all,' etc., that all sentient beings possess the tathagatagarbha. And, 'Other than the dharmata mind, other minds are not clear, they are called self-nature.' Therefore, the ultimate meaning refers to the svabhavasthakula (naturally abiding lineage), the dharmata of the mind, the state of luminous emptiness inseparable, as extensively explained in the Uttaratantra (Ratnagotravibhāga). The meaning of these is not elaborated here. The term 'extensive' refers to the lineage of true accomplishment. When a bodhisattva (enlightenment being) who abides in the svabhavakula (natural lineage) meets a kalyanamitra (spiritual friend) and generates the mind of anuttara-samyak-sambodhi (unsurpassed perfect enlightenment) and begins to practice the bodhisattva conduct, it is called 'growth' or 'lineage of true accomplishment.' For these two lineages, there are other ways of explaining them merely by name. A bodhisattva lineage that enters the Mahayana (Great Vehicle) from the beginning is the svabhavakula. A bodhisattva lineage that enters the Shravakayana (Listener Vehicle), and due to the influence of a kalyanamitra, enters the Mahayana again, these are called the lineages of accomplishment. Furthermore, the Commentary states that those with a definite lineage are the first, and those with an indefinite lineage are guided by a kalyanamitra and determined to be of the Mahayana lineage, which is the term for the latter. Therefore, lineage is the meaning of cause, and when one merely abides in the svabhavasthakula, it only has the characteristic of being a cause, and does not have the characteristic of being a result, therefore it is said 'having or not having self-nature,' which is spoken from the aspect of merely being a cause. Since the lineage of growth arises in dependence on the svabhavasthakula, the lineage of growth is a result in relation to the former.
། དེ་ལས་ལམ་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བས་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གནས་རིགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྱུང་བས་སོ། །རིགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི། གོ་ཏྲ་ཞེས་པ་གུ་ཎ་ཡོན་ཏན་དང་ཏར་སྒྲོལ་བའི་སྒྲ་བསྡུས་པས། ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་འདིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུའི་རིམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །བཞི་པ་རིགས་ཀྱི་མཚན་མའམ་རྟགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་གང་ལ་རྟགས་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པར་དུ་བས་མེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན་ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བའམ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་ཡང་གང་ཟག་དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་སྡུག་ 2-25b བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་དེའི་དོན་མ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མོས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཐོས་ན་ཡང་འདི་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་མི་ཞུམ་པར་དེ་ངོ་མཚར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་རྣམས་ལའང་ངང་གིས་སྤྲོ་ཞིང་སྤྱོད་པར་དགའ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ངེས་པར་བཤད་དེ་རིགས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་རིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི༷་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་རང་བྱང་སེམས་གསུམ་པོ་གང་རུང་དུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ངེས་པ་ཡི་རིགས་ནི་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་གཞན་མི་འཐོབ་པ་རྡོ་ཡི་ཁམས་གསེར་དངུལ་སོགས་གང་རུང་གི་ཁམས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་འཕྲད་ན་དེ་དང་དེའི་རིགས་སུ་འགྱུར་རུང་བ་རྡོའི་ཁམས་ལ་ལ་བཞུ་སྦྱངས་དང་སྨན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གསེར་རམ་དངུལ་དང་ཟངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ལྟར་རིགས་ངེས་པ་དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཆོས་གཞན་བསྟན་ཀྱང་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་དང་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་གཞན་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོག་པ་ཉིད་དེ། རས་དཀར་པོས་ཚོན་དམར་པོ་སོགས་གང་ཕྲད་འཛིན་པ་ལྟར། དགེ་བའི་ 2-26a བཤེས་གཉེན་གང་དང་ཕྲད་པ་དེས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདི་བཞིའོ། །སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ཐེག་
【現代漢語翻譯】 因此，從它產生後續的道，所以它也是因。自性住種姓是佛陀的力量等功德之間的因，因為依賴於它，道和果才能產生。種姓的定義是：『Gotra』（藏文：རིགས་，梵文天城體：गोत्र，梵文羅馬擬音：gotra，漢語字面意思：種姓）這個詞是『guna』（藏文：ཡོན་ཏན་，梵文天城體：गुण，梵文羅馬擬音：guna，漢語字面意思：功德）功德和『tar』（藏文：སྒྲོལ་བ，梵文天城體：तर्，梵文羅馬擬音：tar，漢語字面意思：度）度脫的縮寫，所以應該理解為『度脫功德』的意思。因為這個種姓從發起菩提心開始，直到勝解行地和十地的次第，最終圓滿並度脫到佛地的功德。第四，種姓的相或標誌非常多，但簡而言之，如果某人具有這四種標誌，那麼他就是大乘種姓的持有者，就像火一樣可以確定。哪四種呢？在進入大乘之前，或者說在沒有發起無上菩提心之前，那個人看到眾生受苦，自然而然地生起慈悲心；僅僅聽到大乘深廣的法，即使不理解其含義，也會自然而然地生起信心；聽到為利益他人而行持的苦行，也不會感到沮喪，認為『我怎麼能做到呢？』，而是以讚歎的心情來忍受；對於六波羅蜜多的善行，也會自然而然地感到歡喜並樂於行持。這被確定為是大乘種姓的標誌，而不具備這些種姓的人則具有相反的特徵。第五，種姓的詳細分類如下：有決定種姓，即聲聞、獨覺、菩薩這三者中決定屬於其中之一，無論如何努力也無法獲得其他菩提，就像石頭中含有金、銀等某種特定元素的礦脈一樣。有不決定種姓，即可能與三乘中的任何一乘相遇，並轉變為該乘的種姓，就像某些石頭礦脈，通過冶煉和特殊藥物的作用，可以轉變為金、銀或銅一樣。因此，對於決定種姓來說，因緣無法改變它，即使善知識傳授其他法，由於各自種姓的力量，他們只會獲得相應的菩提，而不會接受其他的菩提。而不決定種姓則會被因緣所改變，就像白布會吸收任何顏色的染料一樣，與哪位善知識相遇，就會獲得他所傳授的道的果實。因此，簡而言之，種姓的分類有這四種。總的來說是這樣，但在這裡，大乘的……
【English Translation】 Therefore, from it arise the subsequent paths, so it is also a cause. The inherent nature lineage is the cause between the qualities of the Buddha's power, etc., because relying on it, the paths and fruits arise. The definition of lineage is: 'Gotra' (藏文：རིགས་，梵文天城體：गोत्र，梵文羅馬擬音：gotra，漢語字面意思：lineage) is an abbreviation of 'guna' (藏文：ཡོན་ཏན་，梵文天城體：गुण，梵文羅馬擬音：guna，漢語字面意思：quality) quality and 'tar' (藏文：སྒྲོལ་བ，梵文天城體：तर्，梵文羅馬擬音：tar，漢語字面意思：deliverance), so it should be understood as meaning 'deliverance of qualities.' Because this lineage, from the generation of Bodhicitta, to the stages of the Adhimukticarya Bhumi and the ten Bhumis, ultimately perfects and delivers to the qualities of the Buddha Bhumi. Fourth, the signs or characteristics of lineage are very many, but in short, if a person has these four signs, then he is a holder of the Mahayana lineage, which can be known like fire. What are the four? Before entering the Mahayana, or before generating the supreme Bodhicitta, that person, seeing sentient beings suffering, naturally generates compassion; merely hearing the profound and vast Dharma of the Mahayana, even without understanding its meaning, naturally generates faith; hearing about the practice of austerities for the benefit of others, they do not become discouraged, thinking, 'How can I do this?', but endure with a sense of wonder; and for the virtues of the six Paramitas, they naturally rejoice and are happy to practice. This is definitely explained as a sign of the Mahayana lineage, and those who do not possess these lineages have the opposite characteristics. Fifth, the detailed classification of lineage is as follows: There is the definite lineage, which is definitely one of the three: Sravaka, Pratyekabuddha, or Bodhisattva, and no matter how hard they try, they cannot attain another Bodhi, like a vein of gold, silver, or some other specific element in a stone. There is the indefinite lineage, which can meet any of the three vehicles and transform into the lineage of that vehicle, like some stone veins that can be transformed into gold, silver, or copper through smelting and special medicines. Therefore, for the definite lineage, the conditions cannot change it, even if the spiritual friend teaches other Dharmas, due to the power of their respective lineages, they will only attain their corresponding Bodhi and will not accept other Bodhis. But the indefinite lineages are changed by conditions, just as white cloth absorbs any color of dye it encounters, whichever spiritual friend they meet, they will attain the fruit of the path taught by that friend. Therefore, in short, the classification of lineage is these four types. Generally, it is like that, but here, the Mahayana...
པ་ཆེན་པོར་ངེས་པའི་རིགས་དང་། མ་ངེས་པ་རྐྱེན་གྱིས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་གཉིས་བཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་པ་རིགས་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་གེགས་སྒྲིབ་པའམ་ཉེས་དམིགས་ནི། ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་གོམས་པ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ངན་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པས་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པར་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་རྗེ་བོ་ཆོམ་རྐུན་པ་སོགས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་བྱེད་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དང་བཅས་པས་མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ལེགས་པའམ་ཕན་ཡོན་ནི། ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་དང་ཐར་པའི་རིགས་མེད་པ་དག་གིས་མཚམས་མེད་ལྔ་སོགས་སྡིག་པ་དྲག་པོ་བྱས་ན་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་གིས་མཚམས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱས་ཀྱང་། བསྐལ་པའམ་ལོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་གི་མྱུར་དུ་ 2-26b རིགས་ཅན་གཞན་ལྟར་སྨིན་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་བས་བཤད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བ་དང་འགྱོད་པ་སོགས་དང་ལྡན་གྱི་དེ་ལ་དགའ་བར་མི་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལྟར་མི་དགེའི་རྣམ་སྨིན་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་མྱོང་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་པ་དག་ནི་དམྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་དགོས་ཀྱང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དེ་ཙམ་སྡོད་མི་དགོས་པར་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། ངན་སོང་གི་གནས་དེ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཙམ་མྱོང་བས་ཐར་ནུས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཕ་རྒྱུན་ཞུགས་བསད་པའི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བར་དར་གྱི་ཕོ་ལོང་བརྡབ་པའི་ཡུན་ཙམ་ལས་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངན་སོང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་རྒྱུ་དེས་བདག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་དེ་དག་དགེ་བ་ལ་འཇོག་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། མཛའ་བོའི་བུ་མོ་དང་གྱད་བཀྴི་ཏའི་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མིན་པ་གཞན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། སྐབས་དེར་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པའི་རིགས་
【現代漢語翻譯】 應掌握兩種人：一種是註定成為大乘行者的人，另一種是因緣際會進入大乘的人。因為現在討論的是大乘種姓。第六，種姓的過患是指，即使具有種姓，也會有阻礙或過患，使其無法投入善行。例如，長期習慣於貪嗔癡等煩惱；受惡友的影響而沉溺於不善；因缺乏資具而無法行善，反而造作惡業；受國王、領主、盜賊等控制，沒有行善斷惡的自由。總之，種姓的過患可以歸納為四種。第七，大乘種姓的優點或利益是：聲聞、緣覺種姓和無解脫種姓的人，如果造作五無間罪等重罪，死後立即墮入地獄。而菩薩種姓的人，即使造作五無間罪等惡業，也要經過漫長的時間，例如若干劫或多年之後，才會墮入惡趣，感受罪業的果報，不像其他種姓那樣迅速成熟。 正如註釋所說，這是因為大乘種姓的力量，即使投入不善，也會感到羞愧和後悔，不會樂於其中，因此不像其他眾生那樣，不善的異熟果難以迅速成熟。即使生於惡趣，其他眾生必須在地獄等處待到壽命終結，而菩薩種姓的人不必待那麼久，可以迅速解脫，並且在惡趣中只遭受輕微的痛苦就能解脫。例如，阿阇世王殺父的無間業，在地獄中只感受了像用絲綢拂拭身體那麼短的時間。即使在惡趣中感受痛苦時，由於業力的作用，眾生不由自主地感受痛苦，對此感到厭倦，因此對像自己一樣的其他眾生生起大悲心，引導他們行善並使其成熟。例如，賢友的女兒和巨富施的傳記就是如此。而其他非菩薩種姓的人在惡趣中感受痛苦時，會遭受一切巨大的痛苦，並且在此期間會產生相互憎恨等情緒。因此，大乘的種姓
【English Translation】 Two types of individuals should be considered: those destined to become Mahāyāna practitioners and those who enter the Mahāyāna path due to circumstances. This is because we are discussing the lineage of the Mahāyāna. Sixth, the faults of lineage refer to obstacles or faults that prevent one from engaging in virtuous conduct, even if one possesses the lineage. For example, being accustomed to afflictions such as attachment, hatred, and ignorance for a long time; being influenced by bad friends and indulging in non-virtue; being unable to engage in virtue due to lack of resources, and instead engaging in sinful actions; being controlled by kings, lords, thieves, etc., and having no freedom to abandon evil and practice virtue. In short, the faults of lineage can be summarized into four types. Seventh, the advantages or benefits of the Mahāyāna lineage are that if those of the Śrāvaka, Pratyekabuddha, and those without the lineage of liberation commit severe sins such as the five heinous crimes, they will be reborn in the hell realms immediately after death. However, even if those of the Bodhisattva lineage commit actions such as the five heinous crimes, it will be a long time, such as several kalpas or many years, before they fall into the lower realms and experience the results of their sins, unlike other lineages where the results ripen quickly. As the commentary states, this is because of the power of the Mahāyāna lineage, even if one engages in non-virtue, one will feel ashamed and regretful, and will not delight in it. Therefore, unlike other beings, the fully ripened results of non-virtue are difficult to experience quickly. Even if born in the lower realms, other beings must remain in hell, etc., until their lifespan is exhausted, but those of the Bodhisattva lineage do not have to stay that long and can quickly be liberated, and can be liberated by experiencing only slight suffering in the lower realms. For example, King Ajātaśatru, who committed the heinous crime of killing his father, only experienced the result of that action in hell for as long as it takes to flick a piece of silk. Even when experiencing suffering in the lower realms, due to the force of karma, beings involuntarily experience suffering and become weary of it, and therefore generate great compassion for other beings like themselves, guiding them to virtue and bringing them to maturity. For example, this is the case with the biography of the daughter of Sudatta and the story of the wealthy merchant Gakyita. Others who are not of the Bodhisattva lineage experience all the great sufferings in the lower realms, and during that time they generate mutual hatred and other emotions. Therefore, the lineage of the Mahāyāna
ཀྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དཔེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ནི་གསེར་གྱི་རིགས་སམ་ཁམས་ཆེན་པོ་ 2-27a བཞིན། ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསེར་ཆེན་པོའམ་བཟང་པོ་དག་གི་ཁམས་ནི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། གསེར་མང་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། གསེར་འོད་གསལ་བའི་གནས་བྱེད་པ་དང་། གསེར་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་བྱེད་པ་དང་། གསེར་ལས་སུ་རུང་བའི་གནས་བྱེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དང་ས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། གསེར་བཟང་པོ་འབྱུང་བའི་ཁམས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་དེས་གསེར་སྲང་འབུམ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་མེད་འབྱུང་བའི་གནས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསེར་གྱི་ཁམས་དེ་ལས་གསེར་མདོག་བཟང་པོ་འོད་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་འབྱུང་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་བྱེད་དོ། །གསེར་ཆེན་པོའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་གསེར་ལ་བསླད་དང་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བསྲེགས་ཀྱང་མདངས་ཇེ་བཟང་ཡིན་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ། །གསེར་ཆེན་པོའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བའི་གསེར་ནི་བརྡུངས་ཀྱང་གས་པ་དང་འཐོར་བ་སོགས་མེད་པའི་ལས་སུ་རུང་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་འདི་ཡང་། འདོད་དགུར་ལས་སུ་རུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ནི་རི༷ན་ཆེ༷ན་མཆོ༷ག་བཻཌཱུར་ཡ་དང་། མཐོན་ཀ་ཆེན་པོ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་སོགས་ཀྱི་རི༷གས་སམ་ 2-27b ཁམས་ཞེས་པ་འབྱུང་ཁུངས་བཞི༷ན་དུ་ཤེས༷་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁམས་སམ་གནས་དེས་ལྕགས་དང་མཆིང་བུ་སོགས་འབྱུང་བའི་གནས་མི་བྱེད་ཀྱི། བཻཌཱུར་ཡ་དང་ཕ་ལམ་དང་མུ་ཏིག་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་སུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གནས་མི་བྱེད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམས་ཁ་དོག་གསལ་ཞིང་མཛེས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མཆོག་རྣམས་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ཡང་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང
【現代漢語翻譯】 這是四種優良品質。 第八，兩種比喻中的第一種：大乘的種姓就像金礦或大礦藏一樣，應當瞭解。正如好的大金礦具有四種品質：它是大量黃金的所在地或基礎，它是黃金光芒閃耀的所在地，它是黃金純凈無瑕的所在地，它是黃金易於加工的所在地一樣。菩薩的種姓也是波羅蜜多、地、力、無畏等無量功德的所在地。正如優質金礦是產生無數黃金的場所一樣。正如從金礦中產生顏色好、光亮、閃耀的黃金一樣，菩薩的種姓也是如實了知一切法總相和自相的智慧光明所在地。正如從大金礦中產生的黃金沒有任何雜質，即使焚燒也光澤更好一樣，菩薩的種姓也具有遠離煩惱，達到涅槃的境界。正如從大金礦中產生的黃金可以加工，捶打也不會破裂或散開一樣，菩薩的種姓也是隨心所欲地運用神通之力的場所。 第二，菩薩的種姓應當被理解為如同珍貴的吠琉璃、摩訶托那、紅蓮寶等礦藏或來源一樣。正如珍寶的礦藏或場所不會產生鐵或青銅等，而是產生吠琉璃、水晶、珍珠等各種珍寶一樣，菩薩的種姓也不會成為聲聞或緣覺菩提的基礎或場所，而是金剛喻定之後的，解脫一切障礙的大菩提產生的根本原因。正如珍寶的顏色鮮艷美麗一樣，菩薩的種姓也是如鏡智等四智光明廣大智慧的所在地。正如珍寶的形狀完美一樣，菩薩的種姓也具有勇猛的行為等。
【English Translation】 These are the four excellent qualities. Eighth, the first of the two analogies: The lineage of the Mahayana is like a gold mine or a great deposit, it should be understood. Just as a good great gold mine possesses four qualities: it is the place or basis of much gold, it is the place where the light of gold shines brightly, it is the place where gold is pure and without impurities, and it is the place where gold is easy to work with. Similarly, the lineage of a Bodhisattva is also the place of immeasurable virtues such as Paramitas, Bhumis, Powers, and Fearlessnesses. Just as a good gold mine is the place where countless gold coins and so on arise. Just as from a gold mine arises gold of good color, bright and shining, so too the lineage of a Bodhisattva is the place of the clear light of wisdom that knows all dharmas without error, both their general and specific characteristics. Just as gold that comes from a great gold mine has no impurities and its luster improves even when burned, so too the lineage of a Bodhisattva possesses the state of being free from the defilements of afflictions and attaining Nirvana. Just as gold that comes from a great gold mine can be worked without cracking or scattering when hammered, so too this lineage of a Bodhisattva is also the place of the power of clairvoyance that can be used as desired. Second, the lineage of a Bodhisattva should be understood as being like the source or mine of precious gems such as excellent Vaiḍūrya, Mahāthonka, Padma-rāga, and so on. Just as a mine or place of precious jewels does not produce iron or copper, but produces an abundance of precious jewels such as Vaiḍūrya, crystal, and pearls, so too the lineage of a Bodhisattva does not become the basis or place for the enlightenment of Śrāvakas or Pratyekabuddhas, but is the fundamental cause for the arising of great enlightenment that is free from all obscurations, following the Vajra-like Samādhi. Just as excellent precious jewels have bright and beautiful colors, so too the lineage of a Bodhisattva is the place of vast wisdom, the light of the four wisdoms such as the mirror-like wisdom. Just as excellent precious jewels have perfect shapes, so too the lineage of a Bodhisattva has courageous actions and so on.
་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བའམ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམས་རིན་ཐང་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མང་པོས་ཉེར་འཚོ་བྱེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་འདི་དང་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རིགས་མེད་པར་བཤད་པ་ལ། ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། རིགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གནས་སྐབས་དེའི་དུས་ན་ཐར་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་ 2-28a རིགས་མེད་པ་དང་ནམ་ཡང་ཐར་པ་མི་འཐོབ་པས་རིགས་མེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་རྣམ་གྲངས་བཞི་བཤད་པ་ནི་ཐར་པའི་རིགས་གཏན་བྲལ་མ་ཡིན་ཡང་སྐབས་དེར་རིགས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཐར་ལམ་སྐྱེད་མི་ནུས་པས་དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་བུ་ངན་པ་ལས་མེད་པ་ལ་བུ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤུགས་དྲག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་ངེས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་རིགས་མེད་པ་འདྲ་བས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །ཡང་གང་ཟག་ལ་ལ་རྐྱེན་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཐར་པ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་ལྟས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའམ་དགེ་རྩ་ཆད་པ་ནི་ལྟ་བ་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་བར་དུ་ཐར་པའི་ས་བོན་མེད་པས་སྐབས་དེར་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གང་ཟག་ལ་ལ་ལྷ་དང་མི་སོགས་འཁོར་བའི་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་མྱང་བ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་བྱེད་ཀྱང་། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པས་ཟིན་པའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་མེད་པས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རིགས་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །ཡང་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ 2-28b སྒྲུབ་ནུས་པ་ཅི་ཡང་སྐབས་དེར་མེད་པ་ལ་རིགས་མེད་པ་ཅེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞི་པོ་ཀུན་ལ་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་ཟིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིགས་མ་སད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གནས་སྐབས་གཞན་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡུན་རིང་པོས་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམན་པ་ལ་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་བཞི་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་གཏན་ནས་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ
【現代漢語翻譯】 因為它們是如虛空藏（Nam mkha' mdzod，Akashagarbha，आकाशगर्भ，虛空之藏）等殊勝三摩地（ting nge 'dzin，samadhi，समाधि，等持）的處所，並且如同珍寶的來源能產生無量珍寶，或者殊勝珍寶因其無與倫比的價值而被眾多眾生所依賴一樣，菩薩（byang chub sems dpa'，bodhisattva，बोधिसत्त्व，菩提薩埵）的種姓是眾多眾生獲得今生和來世安樂的處所，基於這四個原因。 第二，關於宣說無種姓者，即『有者唯一』等一頌。所謂『無種姓者』，是指在特定情況下，由於沒有解脫之因，所以是無種姓者；以及永遠無法獲得解脫，所以是無種姓者。在這兩者中，第一種情況解釋了四種類別，雖然並非完全沒有解脫的種姓，但由於在特定情況下無法產生解脫之道，因此類似於無種姓者，這是將否定詞附加於較差者的情況，就像稱沒有兒子的壞兒子為無子一樣。那麼，這四種情況是什麼呢？ 有些人雖然具有大乘（theg pa chen po，Mahayana，महायान，大乘）的種姓，但由於強烈的煩惱（nyon mongs pa，klesha，क्लेश，煩惱），必定會造作惡行，從事無間罪（mtshams med pa'i las，anantarya，अनन्तरिय，五無間罪）等。這些人雖然具有種姓，但在特定情況下沒有從輪迴中解脫的福分，因此被稱為類似於無種姓者。還有些人被不善知識（mi dge ba'i bshes gnyen，kalyanamitra，कल्याणमित्र，善知識的反面）所控制，持有業果（las rgyu 'bras，karma-phala，कर्म-फल，業之果報）和解脫不存在的邪見，摧毀了一切善法的善根，或者斷絕了善根，在未脫離這種邪見之前，沒有解脫的種子，因此在特定情況下被稱為無種姓者。 還有些人僅僅爲了享受天人和人等輪迴的異熟果報（rnam smin bde ba，vipaka-sukha，विपाक-सुख，異熟樂），而行作有漏的善業，但沒有以尋求解脫的意樂所攝持的、與解脫相應的善業，因此即使經過無數劫也無法現證涅槃（mya ngan las 'das pa，nirvana，निर्वाण，涅槃），所以被稱為無種姓者。還有些人雖然具有與解脫相應的微弱或少許善根，但在特定情況下，沒有能力積聚福德和智慧資糧（bsod nams ye shes kyi tshogs，punya-jnana-sambhara，पुण्य-ज्ञान-सम्भार，福德智慧二資糧），也無法成就殊勝的功德，因此被稱為無種姓者。如是，對於這四種情況，即使他們具有大乘的種姓，但由於被強大的違緣所控制，以及由於因微弱且種姓未覺醒，所以在未獲得其他狀態之前，長期無法獲得菩提（byang chub，bodhi，बोधि，菩提），因此將否定詞附加於較差者，而稱為無種姓者。 『與因分離』是指與上述四種情況不同，完全沒有獲得解脫之因。
【English Translation】 Because they are the abodes of distinguished samadhis (ting nge 'dzin, samadhi, समाधि, concentration) such as Akashagarbha (Nam mkha' mdzod, आकाशगर्भ, Treasury of Space), and just as a source of jewels produces limitless varieties of precious gems, or as supreme jewels are relied upon by many beings due to their immeasurable value, the lineage of a Bodhisattva (byang chub sems dpa', bodhisattva, बोधिसत्त्व, enlightenment being) is the place where many beings accomplish the benefit of happiness in this and future lives, for these four reasons. Second, regarding the explanation of those without lineage, which is 'Some are solely' and so forth, one verse. The term 'those without lineage' refers to those who, in that particular circumstance, lack the cause for liberation and are therefore without lineage, and those who will never attain liberation and are therefore without lineage. Among these two, the first explains four categories: although they are not entirely devoid of the lineage of liberation, they are unable to generate the path to liberation in that particular circumstance, resembling those without lineage. This is like attaching a negative to something inferior, such as calling a bad son who has no son 'childless.' So, what are these four circumstances? Some individuals, although possessing the lineage of the Great Vehicle (theg pa chen po, Mahayana, महायान, Great Vehicle), are certain to engage in negative conduct due to strong afflictions (nyon mongs pa, klesha, क्लेश, affliction), engaging in actions such as the five inexpiable crimes (mtshams med pa'i las, anantarya, अनन्तरिय, five heinous crimes). Although these individuals possess the lineage, they do not have the fortune to pass into nirvana (mya ngan las 'das pa, nirvana, निर्वाण, cessation) in that particular circumstance, and are therefore designated as resembling those without lineage. Others are seized by unfavorable spiritual friends, holding wrong views that karma and its results (las rgyu 'bras, karma-phala, कर्म-फल, action-result) and liberation do not exist, and have destroyed the roots of virtue of all white dharmas, or have severed their roots of virtue. As long as they have not separated from that view, they do not have the seed of liberation, and are therefore called those without lineage in that particular circumstance. Still others perform virtuous actions with outflows solely for the sake of experiencing the pleasurable results of samsara (khor ba, samsara, संसार, cyclic existence) as gods and humans, but they do not have virtuous actions in accordance with liberation that are motivated by the intention to seek liberation. Therefore, they will not manifest nirvana even after many eons, and are called those without lineage. Some individuals have meager or small roots of virtue in accordance with liberation, but in that particular circumstance, they have no ability to accumulate the powerful collections of merit and wisdom (bsod nams ye shes kyi tshogs, punya-jnana-sambhara, पुण्य-ज्ञान-सम्भार, merit-wisdom accumulation), nor can they accomplish superior qualities, and are therefore called those without lineage. Thus, for all four of these, even if they possess the lineage of the Great Vehicle, they are seized by powerful opposing conditions, and because the cause is weak and the lineage is not awakened, they will not attain enlightenment (byang chub, bodhi, बोधि, awakening) for a long time until they obtain another state. Therefore, a negative is attached to something inferior, and they are called those without lineage. 'Separated from the cause' means that, unlike the above four situations, they are completely separated from the cause of attaining liberation.
་བས་རིགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པ་རིགས་མཆོག་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པས་ཟབ་ཅིང་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་བསྟན་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་བཤད་པ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེའི་དོན་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་བཟོད་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐ་མར་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་རྒྱས་པའི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ 2-29a ཏན་སྡོང་པོ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་མཆོག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་གི་གྲིབ་བསིལ་གྱིས་ཚ་གདུང་ཞི་ཞིང་ལུས་སེམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་བཞིན་དུ། བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་བཟང་པོ་བརྟན་ཅིང་མ་རུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་རིགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說發心品 གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དཔེ། ཕན་ཡོན་གྱི་བསྔགས་པ་བཞི་ལས། 發心定義 དང་པོ་ནི། ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་དོན་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་སྤྲོ་ཞིང་མི་ལྡོག་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཆེ་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟར་གོ་ཆ་བགོས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྩོམ་པ་ཆེ་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པས་དོན་ཆེ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་སྟེ། དེས་ཅི་ལ་སེམས་པའམ་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ 2-29b ལ་སེམས་ཤིང་དམིགས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ
【現代漢語翻譯】 被稱為無種姓。第三，通過讚美殊勝種姓來總結意義：宣講空性的法，既深奧又廣闊，因為它闡述了地、波羅蜜多、力量和無畏等等。這兩種教義的闡述是爲了利益其他眾生而宣講的大乘法，即使不完全理解其含義，僅僅聽聞就能產生極大的信心，並且能夠忍受修行波羅蜜多的苦行。通過這些因，積累了兩種資糧，最終獲得了超越世間和出世間聲聞、緣覺果位的殊勝圓滿果位——大菩提。這是因為菩薩們具備自性安住種姓的功德，通過正確地行持善業而增長的種姓所產生的。要知道，就像力量等功德如同樹幹和花朵一樣，是爲了培育無上菩提的殊勝樹木；就像樹蔭能夠平息酷熱，使身心安樂一樣，是爲了使眾生獲得無漏的大樂；爲了平息巨大的痛苦；就像樹木結出美好的果實一樣，爲了使自他獲得利益和安樂的果實成熟。殊勝的種姓就像穩固且未腐爛的良好根基一樣。《大乘經莊嚴論》中的種姓品第四的解釋完畢。 說發心品 第三，關於發心，有發心的定義、分類、比喻、利益的讚頌四方面。 發心定義 第一，具備四種偉大，並且緣於二利：通過盔甲精進，聽聞、思維、修習大乘法；爲了他人的利益，在無數劫中不厭倦、不退轉地修行菩薩道，這是意樂的偉大；像穿戴盔甲一樣去修行，這是行為的偉大；圓滿地成辦自他二利，這是意義的偉大；獲得無上菩提，這是果位的偉大。因此，它具備四種功德的殊勝之處。定義是菩薩相續中的心所——意樂。那麼，它思什麼、緣什麼而發心呢？思維和緣于自己將獲得大菩提，以及利益所有其他眾生。
【English Translation】 are said to be without lineage. Third, summarizing the meaning through praising the supreme lineage: Explaining the Dharma of emptiness, which is both profound and vast because it elucidates the grounds, Paramitas, powers, and fearlessness, etc. The explanation of these two teachings is for the benefit of other sentient beings, and even without fully understanding the meaning of the Great Vehicle Dharma taught for this purpose, merely hearing it generates immense faith, and one can endure the hardships of practicing the Paramitas. Through these causes, accumulating the two accumulations, ultimately, one attains the supreme and perfect fruit, which is superior to the fruits of Hearers and Solitary Realizers, both worldly and transcendent—the Great Bodhi. This is because Bodhisattvas, endowed with the qualities of the naturally abiding lineage, arise from the lineage that is expanded by the virtuous deeds they correctly perform. Know that, just as the qualities of powers, etc., are like the trunk and flowers, etc., for the sake of cultivating the supreme tree of unsurpassed Bodhi; just as the shade of a tree pacifies heat and makes body and mind comfortable, it is for the sake of enabling sentient beings to attain the great bliss free from defilements; for the sake of pacifying great suffering; just as a tree bears good fruit, it is for the sake of ripening the fruit that brings benefit and happiness to oneself and others. The supreme lineage is like a good root that is firm and uncorrupted. The chapter on Lineage, the fourth chapter of the Ornament for the Mahayana Sutras, is thus explained. Chapter on Generating the Mind of Enlightenment Third, regarding generating the mind of enlightenment, there are four aspects: the definition of generating the mind, its divisions, its metaphors, and the praise of its benefits. Definition of Generating the Mind First, it possesses four greatnesses and focuses on the two benefits: through the armor-like diligence, hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma; for the sake of others, being enthusiastic and not turning back from the hardships of practicing the path for countless eons, this is the greatness of intention; practicing as if putting on armor, this is the greatness of action; perfectly accomplishing the two benefits of oneself and others, this is the greatness of meaning; attaining unsurpassed Bodhi, this is the greatness of the result. Thus, it possesses the excellence of four qualities. The definition is the mental factor of intention in the mindstream of a Bodhisattva. So, what does it think about, or what does it focus on when generating the mind? It thinks about and focuses on oneself attaining Great Bodhi, and benefiting all other sentient beings.
་ཕན་བདེ་བྱེད་པར་སེམས་ཤིང་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཁས་བླངས་པའོ། ། 發心類別 གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། སའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྩ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ས་ཡི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དང་བ་ཙམ་གྱི་མོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ས་དང་པོ་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་བདག་གཞན་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་བློ་འབྱོངས་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སྐབས་དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ས་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་འདོད་དོ། ། 2-30a ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་གི་རྩ་བ་སོགས་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡི་རྩ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྙིང་རྗེར་འདོད་དེ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཉེར་ཞིའི་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསམ་པ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་ཕྱི་མཐའི་བར་དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་མོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །ས་ཡི་གནས་སྐབས་
【現代漢語翻譯】 思維並專注于利益和安樂，即如此專注于菩提和有情眾生的利益，凡是具有二利之心和心所相應的生起之心，即稱為發菩提心。簡而言之，即思維爲了所有有情眾生的利益，我將證得無上菩提，並通過發願來承諾。 發心類別 第二，關於發心的分類，有從地的階段分類、從根本等分類、以及從名言和法性獲得分類三種。首先，發心是指在勝解行等地的階段，例如在勝解行地的資糧道和加行道中發心，僅僅是通過最初的意樂，因此稱為從意樂產生的發心。在第一地到第七地的階段，稱為增上意樂清凈的發心，因為獲得了自他平等之心，對於自他的利益沒有差別的智慧已經成熟，因此稱為增上意樂，並且遠離了能取所取的垢染，因此稱為清凈。在第八地到第十地之間的階段，稱為異熟發心，因為在這些地上獲得了無分別的任運成就的智慧，因此能夠毫不費力地任運成就地行持波羅蜜多。這被認為是與之前的發心種類不同的。 如是說。同樣，在佛地，稱為斷除障礙的發心，因為斷除了包括習氣在內的二障，是獲得究竟果位的發心。第二，宣說這些發心的根本等十一種法的分類：發菩提心的根本是什麼呢？認為是悲心，因為悲心想要消除有情眾生的痛苦，由此才會有爲了有情眾生的利益而想要獲得菩提的想法，如果沒有對有情眾生的悲心，就會像聲聞一樣，爲了自己的痛苦而尋求寂滅的涅槃。那麼，它的意樂是什麼呢？是在輪迴的盡頭之前，恒常地想著對所有有情眾生給予現世和究竟的利益。同樣，發心的意樂是對大乘深廣的法生起信樂。同樣，發心的所緣是什麼呢？爲了獲得證悟二無我的圓滿無分別智慧，通過聽聞、思維、修習大乘佛法來尋求，這就是所緣。地的階段
【English Translation】 Thinking and focusing on benefiting and bringing happiness, that is, focusing on the benefit of both enlightenment and sentient beings. Whatever mind arises that possesses the two benefits and is associated with mental factors, that is called generating the mind of enlightenment. In short, it is thinking that for the sake of all sentient beings, I shall attain the supreme enlightenment, and promising through aspiration. Categories of Mind Generation Second, regarding the classification of mind generation, there are three types: classification based on the stages of the grounds, classification based on the root, etc., and classification based on obtaining through convention and dharma nature. First, mind generation refers to the stages of the grounds of adhimukti-carya (practice based on aspiration), etc. For example, generating the mind in the stages of the accumulation path and preparation path of adhimukti-carya is solely through initial aspiration, hence it is called mind generation arising from aspiration. In the stages of the first to seventh grounds, it is called the mind generation of pure superior intention, because one has attained the mind of equality between self and others, and the wisdom that does not differentiate between the benefit of self and others has matured, hence it is called superior intention, and because it is free from the defilement of grasping and being grasped, it is called pure. In the stages from the eighth to tenth grounds, it is called the mind generation of complete maturation, because in those grounds one has attained spontaneously accomplished non-conceptual wisdom, therefore one practices the paramitas effortlessly and spontaneously. This is considered different from the previous types of mind generation. As it is said. Similarly, in the Buddha ground, it is called the mind generation of abandoning obscurations, because it is the mind generation of abandoning the two obscurations along with their imprints, and it is the ultimate fruit. Second, explaining the classification of these mind generations based on eleven dharmas such as the root: What is the root of generating the mind of enlightenment? It is considered to be compassion, because compassion desires to eliminate the suffering of sentient beings, and from this comes the thought of wanting to attain enlightenment for the benefit of sentient beings. If there is no compassion for sentient beings, one would, like a shravaka, seek nirvana for the sake of one's own suffering. So, what is its intention? It is to constantly think of benefiting all sentient beings, both in this life and ultimately, until the end of samsara. Similarly, the aspiration of mind generation is to have faith in the profound and vast dharma of the Mahayana. Similarly, what is the object of mind generation? It is to seek, through listening, thinking, and meditating on the Mahayana dharma, in order to attain the complete non-conceptual wisdom of realizing the two selflessnesses, that is the object. The stages of the grounds
གང་ལ་གནས་པ་དེའི་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པའི་ས་ལ་འདུན་པ་ཡི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་ཐེག་པའམ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདུན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་ 2-30b བསྐྱེད་དེ་ཡི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་ལམ་འགོག་པ་དམན་པའི་མྱང་འདས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་བར་ཆོད་དམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་རང་གི་སེམས་ལ་སློང་ཞིང་དེའི་རྒྱུན་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་འགོག་པར་བྱེད་པའོ། །དཔེ་ལ་ལར་རྐང་པ་འདི་མེད་པའང་སྣང་། མཆན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དམ་པར་གང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཏེ་ཞེས་པ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་གྱི་བསོད་ནམས་དགེ་བ་འཕེལ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། སེམས་བསྐྱེད་དེས་འཁོར་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་གི་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཞེ་ན་སེམས་བསྐྱེད་འདི་ཡི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ས་བཅུ་པོ་དག་སོ་སོ་རང་གི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་སྦྱོར་བ་ས་རེ་རེ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ལས་དེ་དང་དེ་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ནས་ས་བཅུ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་འདིས་ 2-31a ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ས་དེ་དང་དེར་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སློབ་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའ་འོ། །འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའམ་གདོན་མི་ཟ་བའམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ། མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བརྡས་ཐོབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་རྩ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་སྟ
【現代漢語翻譯】 安住於何處，從那之上的更高之處，以希求之心入門，即是發心之乘或行處。因為以希求之心，能從高處升至更高之處。具備斷惡律儀、集善法和利益有情三種戒律的菩薩戒，是發心的所依。阻止大乘道，于下劣之涅槃中發心，是對於殊勝菩提發心的障礙或相違品。于自心中生起相違品，並接受其相續，即是阻止發心。有些範例中似乎沒有這一句。註釋：欲將一切有情從痛苦中解脫的大悲心是福德資糧，以及了知勝義中無有任何可從痛苦中解脫的空性智慧是智慧資糧，如是二資糧是發心的自性。『ཏེ་』是剩餘之語。如虛空界、有情界和世界有多大，福德善根增長就有多大，這是發心的利益。發心如何從輪迴中解脫呢？爲了必定從三界中解脫並獲得無上菩提。恒時修持六波羅蜜多，即是欲求獲得解脫。這些菩提心的究竟是什麼呢？發心的究竟是地，如何是地呢？如十地各自安住于各自的階段，獲得各自圓滿的地，即稱為那地的究竟。如初地圓滿佈施波羅蜜多，直至十地圓滿智慧波羅蜜多，圓滿了十波羅蜜多，即稱為十地圓滿。因此，以發心圓滿波羅蜜多，即是那地的究竟。學道的發心究竟是十地的相續盡頭。果位的究竟是佛地。如是以十一種分類，所說的菩薩發心，應知是決定的、無疑的、或完全確定的。第三，從以表詮和法性獲得的角度來區分。從勝解行到世間最勝法之間的發心，是以表詮獲得的，即依靠自身的善根和善知識的教導。
【English Translation】 Dwelling in whatever place, entering from above that higher place with a mind of aspiration, that is the vehicle or conduct of Bodhicitta (the mind of enlightenment). Because with that mind of aspiration, one ascends from higher to higher. The vows of a Bodhisattva, endowed with the three disciplines of abstaining from misconduct, gathering virtuous dharmas, and benefiting sentient beings, are the basis of that Bodhicitta. Obstructing the Mahayana path, generating Bodhicitta in the inferior Nirvana, is an obstacle or opposing factor to the supreme Bodhicitta. Arousing that very opposing factor in one's own mind and accepting its continuity is what obstructs the generation of Bodhicitta. In some examples, this line seems to be missing. Note: Great compassion, wishing to liberate all sentient beings from suffering, is the accumulation of merit, and the wisdom that realizes emptiness, knowing that in ultimate reality there is nothing to be liberated from suffering, is the accumulation of wisdom; thus, these two accumulations are the nature of Bodhicitta. 'ཏེ་' (te) is a particle of remainder. As vast as the realm of space, the realm of sentient beings, and the world, so vast is the increase of merit and virtue; this is the benefit of Bodhicitta. How does Bodhicitta liberate from samsara? In order to definitely be liberated from the three realms and attain unsurpassed enlightenment. Constantly engaging in the six paramitas is what is desired for that liberation. What is the ultimate end of these Bodhicittas? The ultimate end of Bodhicitta is the bhumi (ground), how is it the bhumi? Just as the ten bhumis each abide in their respective stages, and obtaining the complete bhumi of each, that is called the ultimate end of that bhumi. For example, the first bhumi completes the perfection of generosity, up to the tenth bhumi completing the perfection of wisdom; when the ten perfections are completely fulfilled, it is called the complete fulfillment of the ten bhumis. Therefore, the complete accomplishment of the paramitas through Bodhicitta is the ultimate end of that bhumi, and the ultimate end of the Bodhicitta of the path of learning is the end of the continuum of the ten bhumis. The ultimate end of the fruit is the Buddha-bhumi. Thus, the explanation of the Bodhicitta of a Bodhisattva through eleven categories should be understood as definite, without doubt, or completely certain. Third, distinguishing from the perspective of attainment through symbols and the nature of reality. The Bodhicitta from aspiring conduct up to the supreme dharma of the world is attained through symbols, that is, relying on one's own roots of virtue and the instruction of a virtuous friend.
ོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་བླངས་པའི་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་བཞིན་དམ་བཅའ་བའོ། །ས་དང་པོ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རང་སེམས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པའམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་གང་ཟེར་ཀྱང་དེ་གཉིས་དོན་འདྲ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ས་ཐོབ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་བརྡས་ཐོབ་པའམ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོད་པའི་མཐུས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡི་སྟོབས་ལས་སོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མར་ 2-31b སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ན་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་མང་པོས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་གཞན་ཡང་གང་སུ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པའི་དབང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཚེ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མཉན་པ་དང་། སེམས་པའི་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྔ་ལས་དང་པོ་མི་བརྟན་པ་ལྡོག་སྲིད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་བཞི་བརྟན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ལྟར་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཤད་དོ། ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རབ་བསྙེན་བྱས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་བར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྙེན་པར་བྱས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་པོ་རབ་ཏུ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དེས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གཉིས་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དམ་པའམ་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ན་སྐྱེ་ཞིང་དེའི་ 2-32a རྒྱུས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བས་ན་ས་དེའི་མིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞེ་ན་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེ
【現代漢語翻譯】 以恭敬心發起菩提心的誓言，稱為立誓。 初地及初地之前的發心稱為自性發心。 此外，世俗菩提心是指立誓要獲得無上菩提；勝義菩提心是指證悟自心離戲之義，或者證悟法性之真諦，二者意義相同，即無分別之智慧。 獲得初地之後，將證悟世俗菩提心與勝義菩提心無別雙運之體性。 首先講述由他人指示而生起發心的種類： 善知識勸請『發起菩提心』，從而發起菩提心，這稱為由友伴之力發起菩提心。 由具有菩薩種姓的力量而發起菩提心，是源於種姓之力。 在前世 發起菩提心、修持大乘佛法，以及積累智慧資糧的力量，導致今生髮起菩提心，這是善根之力的作用。 過去，當世尊宣說大乘佛法時，許多天人和人類大眾發起無上菩提心，或者其他任何聽聞大乘佛法而發起菩提心的人，這是聽聞之力的作用。 今生通過聽聞和思維大乘佛法而串習善法，從而發起菩提心。在這五種情況中，第一種情況不穩定，可能會退轉；后四種情況則會變得穩固。 這五種情況都被稱為由他人指示而生起的發心。 勝義菩提心通過『親近諸佛』等七句偈頌來闡述： 在勝解行地，于無數大劫中，通過供養圓滿正等覺佛陀、聽聞佛法、如理思維和禪修，從而做到恭敬承侍；通過積累以六度波羅蜜多為首的福德和智慧二資糧，因此，對於一切法，不執著能取所取、常無常等二元對立，從而生起智慧，這種殊勝的證悟被認為是殊勝的發心，即勝義菩提心。 這種發心在獲得初地時產生，並且由於它的緣故而生起極大的歡喜，因此該地被稱為極喜地。 為什麼在那時會生起極大的歡喜呢？因為證悟了對一切法平等之心。
【English Translation】 The vow to generate Bodhicitta with reverence is called taking a vow. The Bodhicitta before the first Bhumi is called naturally attained Bodhicitta. Furthermore, the conventional Bodhicitta refers to aspiring to attain unsurpassed enlightenment; the ultimate Bodhicitta refers to realizing the meaning of one's own mind being free from conceptual elaborations, or realizing the truth of Dharmata, both of which have the same meaning, namely, non-conceptual wisdom. After attaining the first Bhumi, one will realize the essence of the indivisible union of conventional and ultimate Bodhicitta. First, explaining the categories of how Bodhicitta arises through instruction or being shown by others: When a virtuous spiritual friend urges, 'Generate Bodhicitta,' and one generates Bodhicitta, this is called generating Bodhicitta through the power of a friend. Generating Bodhicitta due to the strength of having the lineage of a Bodhisattva is from the power of the cause. In previous lives, generating Bodhicitta, practicing the Dharma of the Great Vehicle, and the power of accumulating the accumulation of wisdom, in this life, generating Bodhicitta is due to the power of the roots of virtue. In the past, when the Bhagavan taught the Dharma of the Great Vehicle, many gods and human beings generated unsurpassed Bodhicitta, and also whoever generates Bodhicitta by the power of hearing the Dharma of the Great Vehicle, this is through the power of hearing. In this life, becoming familiar with the virtue of listening to and contemplating the Dharma of the Great Vehicle, and generating Bodhicitta, among these five, the first is unstable and can regress, while the latter four arise stably. Thus, all five of these are explained as Bodhicitta generated by others' instruction. The ultimate Bodhicitta is taught through seven verses, such as 'Having closely attended to the Buddhas': In the stage of aspiration and conduct, for one countless great kalpa, by making offerings to the fully enlightened Buddhas, listening to the Dharma, contemplating, and meditating, one has closely attended to them; through the cause of accumulating both the accumulations of merit and wisdom, summarized by the six Paramitas, therefore, for all Dharmas, the wisdom that does not conceptually elaborate on the duality of grasping and being grasped, permanence and impermanence, etc., is born, hence, such supreme realization is considered the supreme Bodhicitta, or ultimate Bodhicitta. This arises upon attaining the first Bhumi, and because of its cause, great joy arises, therefore, the name of that Bhumi is called the Extremely Joyful. Why does great joy arise at that time? Because one has attained equanimity towards all Dharmas such as the aggregates.
ད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། སེམས་ཅན་དེ་ཡི་དོན་བྱ་བ་དང་། མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེད་པ་སྟེ་མཉམ་པ་བཞི་རྙེད་པས་བྱང་སེམས་དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་བདག་དང་གཞན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པར་མཉམ་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་། གཞན་གྱི་དོན་ཡང་བདག་གི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མཐོང་བ་དང་། བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་ཡི་དོན་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་དང་། དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་དོན་དང་། བསམ་པ་ཡང་ནི་དག་པ་ཡི་དོན་དང་། ལྷག་མ་དག་ལ་མཁས་པའི་དོན་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་མངལ་སྐྱེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ས་བོན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་མ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ 2-32b རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ནི་མངལ་སྐྱོན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་གཡང་ས་ལས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་ཆོས་སྐྱེད་བསྲིང་བའི་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའོ། །གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཞིང་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་པ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པར་གནས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའོ། །སྨོན་ལམ་དེ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་ཅིང་། སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་བཅུའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒ
【現代漢語翻譯】 此外，菩薩對眾生、為眾生所做之事以及諸佛的法身，都能獲得平等心，即獲得四種平等，因此菩薩會特別歡喜。因為菩薩能證悟到，諸如法、我、他人以及諸佛，在法界的自性中無有差別，皆是平等的。了解法的自性，就不會畏懼輪迴。不會認為利他是利己之外的事，能見到利益眾生之事，並且明白自己將成為一切眾生之所依，接近佛的境界，從而生起極大的歡喜。 菩提心的生起具有六種意義：生起之義、廣大之義、樂於此義、意樂清凈之義、善巧其餘之義以及必定出離之義。首先，生起之義有四種：如同世間的胎生之眾生，菩提心生起的方式也與之相似，即對殊勝大乘之法生起信心，如同種子；以通達諸法皆空的智慧波羅蜜多，如同母親；從專注一境的禪定中生起輕安之樂，如同胎兒無有損傷；以大悲心，能從聲聞的寂滅深淵中救護，並且增長善法，如同母親。 如是，從四種因緣所生起，即是菩提心的生起。其次，聲聞僅為自身利益而發心，而菩薩則為自他二利而發心，爲了成就十大愿，故稱為廣大。十大愿為：供養一切諸佛、受持一切正法、示現一切身、進入一切剎土、圓滿一切波羅蜜多、成熟一切眾生、清凈一切佛土、與諸菩薩同住、一切行皆不唐捐、獲得大菩提。這些大愿具有無數的眷屬愿，並且以無有窮盡的十地之方式來成辦。如同眾生界、世界、虛空界、正法存在的時間，以及涅槃和諸佛的智慧存在的時間一樣。
【English Translation】 Furthermore, Bodhisattvas find equanimity towards sentient beings, the actions done for them, and the Dharmakāya (法身, Dharmakāya, Dharmakāya, body of dharma) of the Buddhas, attaining the four equanimities. Therefore, the Bodhisattva experiences particularly great joy. Because they realize that things like dharma, self, others, and the Buddhas are non-different and equal in the nature of Dharmadhātu (法界, Dharmadhātu, Dharmadhātu, the realm of dharma). Knowing the nature of dharma, there is no fear of Saṃsāra (輪迴, Saṃsāra, Saṃsāra, cycle of existence). They do not regard benefiting others as separate from benefiting themselves, see the accomplishment of sentient beings' welfare, and understand that they will become a refuge for all sentient beings, drawing near to the state of Buddhahood, thereby giving rise to great joy. The arising of Bodhicitta (菩提心, Bodhicitta, Bodhicitta, mind of enlightenment) has six meanings: the meaning of arising, the meaning of vastness, the meaning of delighting in it, the meaning of pure intention, the meaning of being skilled in the rest, and the meaning of definitely emerging. First, the meaning of arising has four aspects: like beings born from the womb in the world, the way Bodhicitta arises is similar, that is, having faith in the supreme Mahāyāna (大乘, Mahāyāna, Mahāyāna, great vehicle) dharma, like a seed; with the Prajñāpāramitā (智慧波羅蜜多, Prajñāpāramitā, Prajñāpāramitā, perfection of wisdom) that understands all dharmas as empty, like a mother; from the bliss of pliancy arising from one-pointed concentration, like a flawless fetus; with great compassion, protecting from the abyss of the Śrāvaka's (聲聞, Śrāvaka, Śrāvaka, hearer) Nirvāṇa (寂滅, Nirvāṇa, Nirvāṇa, cessation), and increasing virtuous dharmas, like a mother. Thus, arising from these four causes is the arising of Bodhicitta. Secondly, Śrāvakas generate the mind for their own benefit, while Bodhisattvas generate the mind for the benefit of both themselves and others. It is known as vast because of accomplishing the ten great aspirations. The ten great aspirations are: offering to all Buddhas, upholding all the sacred dharma, manifesting all bodies, entering all Buddha-fields, perfecting all Pāramitās (波羅蜜多, Pāramitā, Pāramitā, perfection), maturing all sentient beings, purifying all Buddha-fields, dwelling in harmony with all Bodhisattvas, making all actions meaningful, and attaining great Bodhi (菩提, Bodhi, Bodhi, enlightenment). These great aspirations have countless attendant aspirations, and they are accomplished in the manner of the inexhaustible ten Bhūmis (地, Bhūmi, Bhūmi, level). Just like the extent of the realm of sentient beings, the world, the realm of space, the duration of the sacred dharma, and the duration of Nirvāṇa and the wisdom of the Buddhas.
ྱས་འབྱུང་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་དགུ་པོ་བསྡུས་ཏེ་མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུད་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་བྱ་བ་ 2-33a བཅུ་པོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མུ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་དོན་བྱ་བར་སྤྲོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱིས་བགྱིད་པར་མི་ནུས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཡུན་རིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྤྲོ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པས་རང་འབྲས་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དག་པའི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཐབས་ཤེས་པའང་རྙེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ཉན་ཐོས་དག་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྤངས་པའི་ཚུལ་ལས། རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ས་ལ་མཁས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་དང་པོ་སོགས་ཐོབ་པ་ན། དེའི་ལྷག་མའི་ས་གཞན་རང་བཞིན་དང་ཡོན་ཏན་དང་གོང་མ་གོང་མ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷག་མ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི་ས་སྔ་མ་འདོར་ཞིང་ཕྱི་མར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ནས་སར་འཕར་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ 2-33b རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་སའི་མཚན་ཉིད། ཇི་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ན་མེད་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཙམ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་པའི་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ནས་ས་དང་པོ་ལས་འདས་ཏེ་གཉིས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ས་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་ནས་སར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說發心喻 གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། སྐྱེད་པ་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་ནི། དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་སེམས་བསྐྱེད་ཐོག་མར་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ས
【現代漢語翻譯】 以及諸法的生起，諸佛的智慧，眾生心識的對境，以及諸佛智慧的行境有多少，就成就多少。總而言之，將這九者歸納起來，就是世界的本性，佛法的本性，以及智慧的本性這十種界，它們遍佈于無邊無際的方所和時間。菩薩爲了利益這些眾生，以願力的形式示現種種化身，應當理解菩薩的這種行為。小乘行者只專注于自身的解脫，而菩薩爲了利益自他，勇於實踐他人無法做到的種種苦行，經歷漫長無數劫的時間也毫不厭倦，因此應當從內心深處欣喜和理解菩薩的真實發心。 小乘行者僅僅斷除煩惱障而獲得自身的果位，而菩薩則能清凈二障，證得無上菩提，並且通達成佛的方法，因此應當了知菩薩的發心是清凈的。小乘行者通過斷除三界中一切俱生和分別的煩惱，成為預流果、一來果、不來果和阿羅漢，僅在此境界中獲得精通。而菩薩在獲得初地等果位時，對於如何獲得其餘各地的自性、功德以及更高層次的果位非常精通，因此被稱為『餘者精通』。第六，從一個地到另一個地，通過捨棄前一地而進入后一地的方式，不斷提升和證悟。例如，在初地圓滿了佈施波羅蜜，能夠面見百位佛陀等，具有十二百種功德等，這些都是世俗諦中地的特徵。然而，這些地的特徵也應當通過憶念來理解，因為這些地的特徵並非存在於他處，而是由自己的心識所證悟而安立的。並且，對於『唯心』和『唯識』的執著，也不應執著，而應安住于無分別智中，從而超越初地，進入二地。對於其他地的理解也應依此類推，從而了知從一個地到另一個地的證悟過程。 譬如說發心：『生起如大地』等六句偈頌所表達的意義是：從最初在勝解行地發起菩提心，直到十地之間……
【English Translation】 And how many are the arising of phenomena, the wisdom of the Buddhas, the objects of the minds of sentient beings, and the scope of the wisdom of the Buddhas, that many are accomplished. In short, these nine are gathered together, namely, the nature of the world, the nature of the Dharma, and the ten realms of the nature of wisdom, which pervade without limit in direction and time. It should be understood that Bodhisattvas engage in showing manifestations of transformation in the form of aspirations for the sake of these beings. The Shravakas are only diligent in their own affairs, while the Bodhisattvas, for the sake of accomplishing both their own and others' welfare, endure various hardships that others cannot do, and do not tire of practicing for countless eons. Therefore, the true Bodhicitta should be understood with joy from the depths of one's heart. The Shravakas only abandon the afflictive obscurations and attain their own fruit, while the Bodhisattvas purify both obscurations, realize the unsurpassed Bodhi, and also find the means to attain Buddhahood. Therefore, it should be known that the Bodhisattva's intention is pure. The Shravakas, through abandoning all the co-emergent and imputed afflictions of the three realms, are only skilled in the stages of Stream-enterer, Once-returner, Non-returner, and Arhat. When Bodhisattvas attain the first Bhumi and so on, they are skilled in how to attain the remaining Bhumis, their nature, qualities, and higher and higher stages. Therefore, they are called 'skilled in the remainder.' Sixth, the way of abandoning the previous Bhumi and entering the next, progressing from Bhumi to Bhumi and attaining certainty, is as follows: In the first Bhumi, the perfection of generosity is completed, and one sees the faces of a hundred Buddhas, etc., possessing twelve hundred qualities, etc. These are the characteristics of the Bhumi in conventional truth. However, these characteristics of the Bhumi should also be understood through recollection, because these characteristics of the Bhumi do not exist elsewhere, but are established by the power of one's own mind's realization. Furthermore, one should not cling to the notion of 'mind-only' and 'consciousness-only,' but should abide in non-conceptual wisdom, thereby transcending the first Bhumi and entering the second. The understanding of other Bhumis should also be understood in this way, thereby knowing the process of attaining certainty from one Bhumi to another. An example of generating the mind [of enlightenment]: The meaning expressed by the six verses beginning with 'arising like the earth' is: from the initial generation of Bodhicitta on the stage of aspirational conduct up to the tenth Bhumi...
ེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་དཔེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གནད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུན་བསམ་སོགས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། དང་པོར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་སྦྱོར་ལྷག་བསམ་ཕར་ཕྱིན་ནས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་བར་གྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པའི་རྟེན་ནམ་གཞི་གཅིག་པུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ནི་རྩྭ་ཤིང་སྨིན་འབྲུ་ཇི་སྙེད་པའི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་ལས་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་ 2-34a བསམ་པ་བཟང་པོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། བཟང་པོའི་གསེར་བསྲེགས་གཅོད་བརྡར་བས་བརྟགས་ཀྱང་ཁ་དོག་དང་ངང་ཚུལ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །ཕར་ཕྱིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཚོགས་གཉིས་འཕེལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལ་ཚེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་ཁྱེར་ནུས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མེ་ནི་བུད་ཤིང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པར་ངང་གིས་འབར་ཞིང་མཆེད་པ་བཞིན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ལ་གནས་པས་རྩེ་མོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞུང་གཞན་དུ་ལྷག་བསམ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་དཔེ་མེ་བྱས་པ་ཡང་ཡོད། འདི་བཞི་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དོ། །གཞན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཏེར་ཆེན་པོ་དུང་དང་པདྨོ་དང་པདྨོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། དགུར་ཡང་བཤད་དེ། མདོར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་འཛད་མེད་ཡོད་པའི་གནས་ལས་ཡོ་བྱད་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་ཇི་སྙེད་བྱུང་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་ལྟར་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་སོགས་ཀྱིས་ཚིམ་པར་བྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་རྟག་པར་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རིན་ཆེན་ 2-34b སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ཏེ་གནས་དེ་ལས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལས། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི
【現代漢語翻譯】 將發菩提心與二十二種譬喻相結合，此處乃是大乘道之要義的圓滿。與無盡的欲、思等八十種相結合。首先，與欲求獲得無上菩提的願望相符的發心，乃是大乘的意樂、加行、勝解、波羅蜜多乃至方便之間的道之法與果之法，生起一切功德如力、無畏、不混雜等的唯一所依或基礎。譬如大地乃是草木、穀物等一切的基礎。依此，較前者，利益安樂有情之 善妙發心，如純金般，雖經燒、割、磨礪，其色澤與本質亦不變異。以精進修持波羅蜜多而增長二資糧之發心，如上弦月般，日漸增長。此外，能荷擔利他重任之勝解，應知如火。火如薪柴充足，自能燃燒蔓延，故應安住于加行道之暖位，直至證得佛地。如是思維，則能獲得更上之功德。他處亦有勝解以月亮譬喻，加行以火譬喻者。此四者，乃各自之補特伽羅從初發心乃至正法之殊勝處。 此外，具足佈施波羅蜜多之發心，應知如大寶藏。大寶藏有螺、蓮花、大蓮花等四種，或說九種。總而言之，如具足無盡珍寶之所，無論取出多少衣食等物，亦無耗盡之時。如是，以佈施令無量有情眾生於資財與佛法等皆得滿足。菩薩之佈施，于無餘涅槃之界中亦恒常不盡。 此外，具足持戒波羅蜜多之發心，如珍寶之源或產地。如彼處能生出無量珍寶般，菩薩具足戒律之發心，能生出地與波羅蜜多、菩提分法、力與無畏等大乘道與果位之一切功德。
【English Translation】 Combining the generation of Bodhicitta with twenty-two similes, here is the complete essence of the Mahayana path. It is combined with eighty inexhaustible desires, thoughts, etc. First, the Bodhicitta that is in accordance with the desire to attain unsurpassed enlightenment is the basis or the sole foundation for generating all the qualities of the path and the fruit, such as the power, fearlessness, and non-mixture of the Mahayana's intention, practice, superior intention, Paramitas, and skillful means. For example, the great earth is the foundation for all kinds of grasses, trees, and grains. Based on that, more than before, benefiting sentient beings with A good intention, the unchanging Bodhicitta, is like pure gold, which does not change its color or nature even when tested by burning, cutting, and grinding. The Bodhicitta that increases the two accumulations by diligently practicing the Paramitas is like the waxing moon, increasing from one phase to the next. Furthermore, the superior intention that can take on the burden of others' welfare should be understood as fire. Just as fire naturally burns and spreads as long as there is firewood, one should abide in the warmth of the path of application, from the peak to the state of Buddhahood, thinking that one will attain it. By thinking in this way, one will attain the higher qualities. In other texts, superior intention is likened to the waxing moon, and application is likened to fire. These four are the individuals from the initial generation of Bodhicitta up to the supreme Dharma. Furthermore, the Bodhicitta endowed with the Paramita of generosity should be known as a great treasure. A great treasure is said to have four types, such as conch, lotus, and great lotus, or even nine types. In short, like a place with an inexhaustible treasure of jewels, no matter how much food, clothing, etc., is taken out, it is never exhausted. Likewise, with generosity, one satisfies limitless sentient beings with material things and Dharma, and the generosity of a Bodhisattva is always inexhaustible in the realm of Nirvana without remainder. Furthermore, the Bodhicitta endowed with the Paramita of ethics is like a source or origin of various jewels. Just as countless various jewels come from that place, from the Bodhicitta endowed with the ethics of a Bodhisattva, all the qualities of the Mahayana path and fruit, such as the grounds, Paramitas, wings of enlightenment, powers, and fearlessness, arise.
་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་མེད་འབྱུང་བས་སོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གྲུ་དང་ཉ་དང་ཆུ་སྲིན་སོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་རྙོགས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཏིང་མི་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ཡང་དཀའ་སྤྱད་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གང་གིས་རྙོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་མེ་ཆུ་དང་བཅད་བརྡར་སོགས་ཅི་ཡིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་ཡང་ལེ་ལོའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཕྱོགས་བཞིའི་ང་གང་གིས་ཀྱང་བསྐྱོད་མི་ནུས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དེ་ཡང་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། རྩིའམ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྨན་དེ་མཐོང་བའམ་རེག་པ་དང་དྲི་བསྣམས་པ་དང་ཁར་མྱང་བ་ཙམ་གྱིས་ང་མཁྲིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ 2-35a བཞིན། ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་མཉན་བསམ་བསྒོམས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཛའ་བ་ཆེན་པོས་དུས་གསུམ་དུའང་བདེ་འམ་སྡུག་གམ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ནའང་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་མི་འདོར་བ་ལྟར། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་བའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་པར་བྱེད་བྱམས་པས་མི་བདེ་བའི་དུས་ན་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དགའ་བས་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་དགའ་ཞིང་གྲོགས་བྱེད། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཅན་ལ་མ་ཆགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་པས་ཆགས་སྡང་མེད་པར་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ཕྱི་མའི་དུས་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣ་བས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྤྲུལ་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་དུ་མ
【現代漢語翻譯】 珍寶無量涌現。具有安忍波羅蜜多的發心，應知猶如大海。譬如大海，雖為舟船、魚類、水族等所攪動，亦不混濁，深不可測。菩薩具有安忍的發心亦復如是，任何苦行及他人之損害等過患皆不能擾亂之。再者，具有精進波羅蜜多的發心，猶如金剛。金剛珍寶，水火不能侵，斷割捶打亦不能損。菩薩之發心亦復如是，不能為懈怠之利刃所害。具有禪定波羅蜜多的發心，猶如山王須彌山，不能為四方之風所動搖。菩薩之禪定亦復如是，不為散亂之分別念所動。具有智慧波羅蜜多的發心，猶如藥王。藥王，僅見、僅觸、僅嗅、僅嘗，便能息滅膽、痰、風所生諸病。 如是，聽聞、思維、修習智慧波羅蜜多，能息滅煩惱障及所知障之諸病。再者，具有四無量心的發心，應知猶如大親友。大親友于三時之中，無論安樂、痛苦、中庸之時，皆為友伴而不捨棄。慈心於痛苦之時，能救拔眾生脫離痛苦；悲心於不安樂之時，能令眾生安住于安樂；喜心於安樂之時，能歡喜而不離，常為友伴；舍心於安樂者，則愿其不生貪執，于痛苦者，則愿其不生嗔恨，如是無有貪嗔，心安住于平靜。具有五神通的發心，猶如如意寶珠，能隨心所欲出生所需。天眼能見一切色，知生死能知來世之事；天耳能聞一切聲；他心通能知眾生之心之種種差別；宿命通能知自他前世之種種境況；神足通能變現種種身等，能示現種種神變。
【English Translation】 Precious and immeasurable emergence. The mind of enlightenment endowed with the perfection of patience should be known to be like the great ocean. Just as the great ocean, even when stirred by boats, fish, crocodiles, etc., does not become turbid and its depths are unshakeable, so too, the mind of a Bodhisattva endowed with patience cannot be disturbed by any hardships or harm from others. Furthermore, the mind of enlightenment endowed with the perfection of diligence is like a vajra (藏文：རྡོ་རྗེ།，梵文天城體：वज्र，梵文羅馬擬音：vajra，漢語字面意思：金剛), just as a vajra jewel cannot be harmed by fire, water, cutting, or grinding. Similarly, the mind of enlightenment of a Bodhisattva cannot be harmed by the weapon of laziness. The mind of enlightenment endowed with the perfection of meditation is like Mount Meru, the king of mountains, which cannot be moved by the winds from the four directions. Similarly, the concentration of a Bodhisattva is not moved by the distractions of discursive thoughts. The mind of enlightenment endowed with the perfection of wisdom is like the king of herbs or medicines. Just seeing, touching, smelling, or tasting that medicine pacifies all diseases arising from bile, phlegm, and wind. Similarly, listening to, contemplating, and meditating on the perfection of wisdom pacifies all the diseases of the obscurations of afflictions and knowledge. Furthermore, the mind of enlightenment endowed with the four immeasurables should be known to be like a great friend. Just as a great friend is a companion in all three times, whether in times of happiness, suffering, or equanimity, and does not abandon you, so too, with compassion, one helps beings escape from suffering in times of suffering; with loving-kindness, one helps beings abide in happiness in times of unhappiness; with joy, one rejoices and is a companion without separating from happiness; and with equanimity, one thinks, 'May those who have happiness not be attached to it, and may those who have suffering not be filled with hatred towards suffering,' thus abiding in a state of peace without attachment or aversion. The mind of enlightenment endowed with the five supernormal cognitions is like a wish-fulfilling jewel, from which desired needs arise. With the miraculous eye, one sees all forms; with the knowledge of death and rebirth, one knows future times; with the miraculous ear, one hears all sounds; with the knowledge of others' minds, one knows the various kinds of minds of sentient beings; with the recollection of past lives, one knows the past states of oneself and others; and with the miraculous supernormal cognition, one emanates various bodies and displays various kinds of miracles.
་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་རང་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་ 2-35b དགུར་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་མས་ལོ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད། དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ཅན་སྙན་སྨྲ། གཏི་མུག་ཅན་དོན་སྤྱོད། ང་རྒྱལ་ཅན་དོན་མཐུན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའམ། སྤྱིར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བཞིས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་དེ་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་སོ་སོ་རང་རང་གིས་ཆོས་དང་དོན་གང་དང་གང་ལས་བརྩམ་སྟེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དྲིས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་མཐར་གཏུགས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་ཅི་དང་ཅི་དྲིས་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པས་དེ་དག་གིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བས། དྲི་ཟའི་དབྱངས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྙན་པས་གང་གིས་ཐོས་པས་དེ་སེམས་དགའ་བ་དེས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས་དེའི་བཀའ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལྟར། བྱང་སེམས་གང་ཞིག་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེས་ཚིག་དང་དོན་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་དང་། དྲང་དོན་དང་ 2-36a ངེས་དོན་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བ་ཤེས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་དགོངས་དོན་ཆུད་མི་ཟ་བར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ནི་བསྟེན་ལེགས་ན་སྲིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་སྦྱིན་པས་གང་ཟག་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ། བསྟེན་ཉེས་ན་སྲིད་དང་སྲོག་ལ་བབ་པས་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལྟར། གང་ཟག་ཙམ་དང་། ཚིག་ཙམ་དང་། དྲང་དོན་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་རྟོན་ན་དེ་ལྟར་རྟོན་པའི་གང་ཟག་དེ་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར། ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་ན་དེ་ལྟར་རྟོན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡི་དོན་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བང་མཛོད་ན་འབྲུ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་དཔག་མེད་ཡོད་པ་བཞིན་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་
【現代漢語翻譯】 導師（སྟོན་པ་，Buddha），憑藉如此殊勝的證悟力，能隨心所欲地成辦自他一切願望。 具有四種攝受之事的發心，應知猶如太陽。如太陽使各種莊稼成熟一般，以佈施攝受慳吝者，使之趨入善行；同樣，以愛語攝受嗔恨者，以利行攝受愚癡者，以同事攝受傲慢者，使之趨入善行。或者，普遍以四攝攝受一切眾生，使之趨入善行，從而成熟他們的相續。 具有通達法、義、詞、辯才四種無礙解的發心，猶如天樂般美妙。由於具有四種無礙解，菩薩能以各自眾生的語言，準確解答他們基於法與義的各種疑問，憑藉菩薩無盡的辯才，使眾生心滿意足。如同天樂極其悅耳，聞者心生歡喜。 具有四依的發心，應知猶如國王。國王統治國土，其命令臣民無法違抗，因此不會虛耗。同樣，具足四依的菩薩，能掌握詞與義、人與法、不了義與了義、識與智，從而不錯亂地理解如來所詮釋的一切意趣，不會徒勞地領悟佛語的真諦。例如，善於依仗國王，能因其佈施政治和財富等，使人不虛度此生；不善於依仗國王，則會危及政治和生命，使人虛度此生。如果只依賴於人、語言、不了義和識，那麼依賴者就會徒勞無功。如果依賴於法、義、了義和智，那麼依賴者就不會在佛的教言中徒勞無功。因此， 具有福德和智慧二資糧的發心，猶如寶藏。如寶藏中擁有無量的穀物和財寶一般，與之相應的發心也具有無量的福德資糧和無量的智慧資糧。
【English Translation】 The teacher (སྟོན་པ་, Buddha), with such supreme power of realization, can accomplish all the desires of oneself and others at will. The mind of enlightenment (bodhicitta) that possesses the four objects of gathering should be known to be like the sun. Just as the sun ripens various crops, one gathers the miserly with generosity and places them in virtue; similarly, one gathers the hateful with kind speech, the ignorant with beneficial conduct, and the arrogant with actions consistent with their wishes, placing them in virtue. Or, in general, one gathers all sentient beings with the four objects of gathering, placing them in virtue, thereby maturing their continuums. The mind of enlightenment that possesses the four kinds of perfect knowledge—of Dharma, meaning, etymology, and eloquence—is like the beautiful music of the Gandharvas. Because it possesses the four kinds of perfect knowledge, Bodhisattvas can accurately answer the various questions of sentient beings based on Dharma and meaning in their respective languages. With the Bodhisattva's inexhaustible eloquence, the minds of those beings are greatly satisfied. Just as the music of the Gandharvas is extremely pleasant, whoever hears it is satisfied with the joy it brings. The mind of enlightenment that possesses the four reliances should be known to be like a king. A king rules the country, and his commands cannot be disobeyed by his subjects, so nothing is wasted. Similarly, a Bodhisattva who possesses the four reliances can master words and meanings, persons and Dharma, provisional and definitive meanings, consciousness and wisdom, thereby understanding all the intentions taught by the Tathagata without error, and can realize the true meaning of the Buddha's words without wasting effort. For example, if one relies well on a king, he can bestow politics, wealth, and so on, causing people not to waste their lives; if one relies poorly on a king, it can endanger politics and life, causing people to waste their lives. If one relies only on persons, words, provisional meanings, and consciousness, then the person who relies on them will be wasted. If one relies on Dharma, meaning, definitive meanings, and wisdom, then those who rely on them will not be wasted from the meaning of the Buddha's teachings. Therefore, The mind of enlightenment that possesses the two accumulations of merit and wisdom is like a treasury. Just as a treasury contains immeasurable grains and treasures, the mind of enlightenment that is associated with it also has immeasurable accumulations of merit and immeasurable accumulations of wisdom.
པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། དཔེར་ན་ལམ་པོ་ཆེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ལྟར། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་འདི་ཡང་འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ལམ་འདི་ལས་རང་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ 2-36b ཐེག་པ་སྟེ་བཞོན་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སོགས་ཀྱི་བཞོན་པས་ཁུར་རྣམས་ཁྱེར་ནས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་མི་གཡེང་བར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་དང་དོན་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་གང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱས་པའི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བཀོད་མ་ཡི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་གྱིས་ལོངས་སྤྱད་བྱའམ་བཀོད་མའི་ཆུ་མིག་ཅི་ཙམ་བཅུས་ཀྱང་མི་ཟད་པར། ཆུའི་རྒྱུན་འཛད་པ་མེད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པས་སྔོན་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། སྤོབས་པས་གསར་དུ་སྤྲོས་ཏེ་ཅི་ཙམ་བསྟན་ཀྱང་མཐའ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྡོམ་མམ་མདོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི། ཡིད་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་སོགས་དང་བྲལ་ཏེ་མི་དགའ་བ་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཏམ་སྨྲས་པའམ། སྲོག་ཡལ་དུ་དོགས་པ་ཅན་ལ། སྲོག་བསྐྱབས་ 2-37a པའི་གཏམ་དང་། དོན་གང་དང་གང་འདོད་པ་ལ་དོན་ཐོབ་པའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་རྒུད་པ་ལས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི་ཡིད་ཀུན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཐོས་ན་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ནི་འདི་ཡིན་པས། འདི་ཐོས་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕ་མཐའ་བྲལ་བ་ལས་དབུགས་འབྱིན། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། གཏན་དུ་བདེ་བའི་གནས་ཐོབ་པས་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བདུད་རྩིས་ཚིམས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་དགའ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ
【現代漢語翻譯】 因為具備這些功德。具有三十七道品（Byang chub phyogs kyi chos sum cu rtsa bdun）的菩提心，譬如在大道上，過去、現在、未來的一切眾生，無論賢劣都由此通行。這三十七道品也是如此，過去、現在、未來的一切聲聞、緣覺、菩薩都由此道趨向各自的果位菩提，因此要知道這兩者是相似的。與寂止（zhi gnas）和勝觀（lhag mthong）相應、具備的菩提心，要知道它如同乘具，如同以馬、象、車等乘具運載貨物到達想去的地方一樣。同樣，心不散亂，專注一境的寂止，以及不錯亂地證悟實義的勝觀，兩者結合，對於所決定的如所有性（ji lta）和盡所有性（ji snyed）的諸法之義，不錯謬地證悟，最終到達究竟果位的境界。 具有不忘陀羅尼（mi brjed pa'i gzungs）和無盡辯才（mi zad pa'i spobs pa）的菩提心，如同寶藏之水（dkod ma yi chu），可以被眾人享用，無論取用多少寶藏之水，都不會窮盡，水流不斷。同樣，菩薩獲得陀羅尼，對於先前聽聞的佛法，永遠不會忘記，不會衰退；以辯才不斷闡釋，無論講說多少，都不會窮盡。一切有為法皆是無常，一切有漏法皆是痛苦，一切法皆是無我，涅槃是寂靜。具有這四法印（chos sdom mam mdo bzhi）的菩提心，如同令人心生歡喜的聲音。例如，有些眾生與親友、財物等分離，心生不悅，有人告訴他『你將與親友、財物相聚』，或者對於面臨死亡的人，給予救命之語，或者對於想要得到的，告知他將獲得，總之，從衰敗中解脫，聽到安樂、幸福圓滿的聲音，是令人心生歡喜的聲音。同樣，聽到宣說四法印的聲音，知道寂靜涅槃之道是真正的法甘露，聽到這些就能從輪迴的無邊痛苦中解脫，證悟真正的法性，獲得恒常安樂的境界，因此，對於有緣之人，如同被甘露滋潤一般，心中生起稀有的歡喜。唯一之道（bgrad pa gcig pa）。
【English Translation】 Because it possesses these merits. The Bodhicitta that possesses the thirty-seven factors of enlightenment (Byang chub phyogs kyi chos sum cu rtsa bdun), is like a great road where all beings of the past, present, and future, whether noble or inferior, travel. These thirty-seven factors of enlightenment are also like that; all Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas of the past, present, and future attain their respective fruition of enlightenment through this path. Therefore, know that these two are similar. The Bodhicitta that corresponds to and possesses both Shamatha (zhi gnas) and Vipassana (lhag mthong), should be understood as being like a vehicle. Just as vehicles such as horses, elephants, and carts carry loads and take one to the desired place, similarly, Shamatha, which keeps the mind unscattered and focused on one point, and Vipassana, which correctly realizes the meaning, when combined, allow one to unerringly realize the meaning of all phenomena of suchness (ji lta) and all extent (ji snyed) that have been determined, and ultimately reach the state of ultimate fruition. The Bodhicitta that possesses the unfailing Dharani (mi brjed pa'i gzungs) and inexhaustible eloquence (mi zad pa'i spobs pa) is like the water of a treasure (dkod ma yi chu), which can be enjoyed by all. No matter how much water is drawn from a treasure, it never runs out, and the stream of water is continuous. Similarly, when a Bodhisattva obtains Dharani, they never forget the Dharma they have previously heard, and it never diminishes. With eloquence, they continuously expound, and no matter how much they teach, it never comes to an end. All conditioned phenomena are impermanent, all contaminated phenomena are suffering, all phenomena are without self, and Nirvana is peace. The Bodhicitta that possesses these four seals of Dharma (chos sdom mam mdo bzhi) is like a sound that brings joy to the mind. For example, some beings are separated from their relatives, wealth, etc., and are unhappy. Someone tells them, 'You will be reunited with your relatives and wealth,' or to someone facing death, they give words of salvation, or to someone who wants something, they tell them they will obtain it. In short, it is a sound that relieves one from decline, and hearing a sound of complete happiness and well-being is a sound that brings joy to the mind. Similarly, hearing the sound of the four seals of Dharma, knowing that the path of peaceful Nirvana is the true nectar of Dharma, hearing these words liberates one from the endless suffering of Samsara, realizes the true nature of Dharma, and attains a state of constant bliss. Therefore, for those who are fortunate, just as they are satisfied by nectar, a rare joy arises in their minds. The one and only path (bgrad pa gcig pa).
འི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱ་མཚོར་ངང་གིས་འཇུག་པར་ལྟར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ། ས་དེར་སོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱུད་དང་བྱ་བ་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདྲེས་ཤིང་འདྲ་བས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ནའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ 2-37b ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་བབས་པས་ས་གཞི་ལ་ལོ་ཏོག་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་བཞིན། ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འཕོ་བ་སོགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་སྟོན་པ་དང་། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ཕན་བདེའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་འབྱོར་པ་ཡིན་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དད་ཅིང་དགའ་བས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། 由讚歎菩提心總結 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འཇུག་པར་གདམས་པར་ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་བྲལ་བ་རྣམས་བདེ་བ་བཞི་ལས་ཉམས་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འོས་པས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འོས་པའམ་ཆེར་འོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་བདེ་བ་བཞི་ལས་ཉམས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་སྤང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བཞག་པའི་དོན་ལ་སེམས་པའི་བདེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཕན་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བསྒྲུབས་ཀྱང་བྱང་སེམས་རྣམས་རང་གི་དོན་དེ་ཐོབ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་ན་སྤངས་རྟོགས་ 2-38a ཕུན་ཚོགས་ལ་བཀོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་དེ་ལས་ཉན་རང་རྣམས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ་དེ་དག་གིས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་
【現代漢語翻譯】 具足正道的發心，猶如大江之流，如大江之水不需努力自然流淌，自然匯入大海。如第八地菩薩獲得無生法忍，于定中和出定后，不需勤作，無分別智自然成就。到達此地的菩薩們，自性與事業無有差別，平等一味，故稱'唯一行道'，能不費力地成就自圓滿佛法、成熟一切有情。因此，諸位佛子，具足善巧方便的發心， 猶如雲朵。如大云降雨，使大地生長莊稼等世間財富。同樣，方便與智慧雙運的菩薩們，示現從兜率天降生直至涅槃之間的事業，帶來增上生與決定勝的無量利益。 如是，以二十二種譬喻說明菩薩的發心，因其具足功德與財富，故應以極大的信心與歡喜發起殊勝菩提心。 由讚歎菩提心總結 第四，通過讚歎菩提心來勸請進入此道，尤為適宜。從'發心'等八個偈頌開始。首先，講述了遠離大乘發心者失去四種安樂的情形：遠離殊勝菩提心者，即聲聞和緣覺，他們失去了四種安樂。菩薩安住于為利益其他有情而斷除二障的斷德圓滿，以及證悟二無我的證德圓滿，即使僅為利益一個有情做微小之事，菩薩們也會比獲得自身利益更加快樂，更何況是安住于斷證圓滿的境界呢？因此，聲聞緣覺們失去了從成辦無量有情的圓滿利益中產生的無上安樂，因為他們捨棄了菩提心。同樣，為有情成辦利益安樂的
【English Translation】 The generation of Bodhicitta (enlightenment mind) that possesses the right path is like the flow of a great river. Just as a great river flows effortlessly and naturally merges into the ocean, similarly, when an eighth-ground Bodhisattva attains great forbearance of non-arising phenomena, and effortlessly achieves spontaneously accomplished non-conceptual wisdom in both meditative and post-meditative states, then the Bodhisattvas who have reached that ground are equal in nature and activity without difference. Because they are all mixed and similar, it is called the 'single path of progression,' and they effortlessly engage in the complete perfection of the Buddha's Dharma and the maturation of all sentient beings. Therefore, the sons of the Buddhas, with their skillful means, generate a mind that is shown to be like a cloud. Just as rain falls from a great cloud, causing various worldly riches such as crops to grow on the earth, similarly, Bodhisattvas who combine skillful means and wisdom demonstrate activities from the palace of Tushita (Joyful Land) to passing into Nirvana, and bring about various benefits and happiness of higher realms and liberation. Therefore, in this way, the generation of the mind of Bodhisattvas through twenty-two similes is rich in qualities and wealth. Therefore, the supreme mind of enlightenment should be generated with great faith and joy. Summary of Praising Bodhicitta Fourth, it is especially appropriate to advise entering the path through praising the mind of enlightenment. Starting with eight verses such as 'generating the mind.' First, it is said that those who are separated from the generation of the Mahayana mind lose the four kinds of happiness: Those who abandon the supreme mind of enlightenment, that is, Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), lose the four kinds of happiness. Bodhisattvas abide in the perfection of abandonment, which is abandoning the two obscurations for the benefit of other sentient beings, and the perfection of realization, which is realizing the two selflessnesses. Even if they accomplish a small benefit for one sentient being, Bodhisattvas feel more happy than obtaining their own benefit. What need is there to mention abiding in the perfection of abandonment and realization? Therefore, Shravakas and Pratyekabuddhas lose the supreme happiness that arises from accomplishing the perfect benefit of immeasurable sentient beings, because they abandon it. Similarly, accomplishing the benefit and happiness of sentient beings
ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་ཤིང་རྙེད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདེ་བ་མཆོག་སྐྱེ་ཞིང་། ཉན་རང་རྣམས་རང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་དགའ་བ་ཉི་ཚེ་བ་འབྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགའ་བ་ལྟར་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་དང་། དགོངས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཐེག་ཆེན་ལས་གསུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་མི་འགག་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཟབ་མོའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབས་པ་དང་། ཚིག་ལ་ཡང་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་ཅིང་དེ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ལམ་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་ཤེས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟོང་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་མི་ 2-38b བསྐྱེད་པས་བདེ་བ་བཞི་པོ་དེ་སྤངས་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་དགའ་བ་སྤངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འོས་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་ན་ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ལྡན་ཞེས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡམས་ཏེ་སླན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་དགའ་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དག་གིས་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་བས་ན་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ་དགེ་བའི་དབང་གིས་ལྷ་དང་
【現代漢語翻譯】 通過了解和掌握各種方法，菩薩（bodhisattva，為利益眾生而發願成佛的人）獲得至上的喜悅。聲聞（śrāvaka，通過聽聞佛法而證悟的修行者）和獨覺（pratyekabuddha，無需依賴他人教導，通過自身努力證悟的修行者）僅僅知道從輪迴的痛苦中解脫的方法，所獲得的快樂是有限的，不像菩薩的快樂那樣廣大。大密意是指在《大乘經》（Mahāyāna，佛教的一個主要流派，強調菩薩的修行）中所說的，一切法不生不滅，自性遠離戲論的甚深含義。並且，通過如實理解以意趣和隱義的方式所闡述的甚深密意，菩薩們獲得極大的喜悅。而聲聞和獨覺沒有這樣的喜悅，他們僅僅體驗到了解人無我和有限道路的快樂。菩薩們如實地見到一切法的究竟或至上之空性（śūnyatā，佛教中的一個重要概念，指一切事物沒有固定不變的自性）和大平等性（samata，佛教中的一種智慧，認識到一切事物在本質上是平等的），從而獲得無盡的、如虛空般廣大的大樂，而聲聞和獨覺沒有這樣的快樂，因為他們僅僅認識到事物存在時的人無我，而沒有如實地認識到實相。 因此，聲聞和獨覺們由於不發起無上菩提心（bodhicitta，為利益一切眾生而發願成佛的心），捨棄了這四種快樂，僅僅趨向于涅槃（nirvāṇa，佛教中的解脫境界），即與取蘊（skandha，構成個體經驗的五種要素）分離的輪迴痛苦的寂滅。這裡說明了應當捨棄對聲聞和獨覺果位的喜悅，而發起無上菩提心。 第二，說明在生起勝義菩提心（paramārtha-bodhicitta，證悟空性的菩提心）時，沒有對惡趣和輪迴痛苦的恐懼。具有智慧的人，即具有證悟無我智慧的菩薩，當他生起無上菩提心，即勝義菩提心，在初地（bhūmi，菩薩修行道路上的階段）的當下，就能完全約束心，不再造作損害無量眾生的惡業，以及身語意三門的一切不善行為，從而獲得自性的戒律（śīla，道德規範）。 由於獲得了不作惡業的戒律，因此沒有墮入三惡趣的恐懼。發起菩提心的菩薩，由於不斷增長善業和慈悲心，因此總是安住于善法，並且由於對眾生具有慈悲心，所以在體驗快樂時也感到喜悅，即使在體驗痛苦時也感到快樂，因此總是沒有憂愁的恐懼，憑藉善業的力量，能夠轉生為天人（deva，佛教中的天神）和人類。
【English Translation】 Through knowing and mastering various methods, a Bodhisattva (one who aspires to achieve Buddhahood for the benefit of all beings) gains supreme bliss. Śrāvakas (disciples who attain enlightenment by hearing the teachings) and Pratyekabuddhas (solitary realizers who attain enlightenment independently) only know the method of liberation from the suffering of samsara (cyclic existence), and the joy they experience is limited, not as vast as the joy of a Bodhisattva. The great intention refers to the profound meaning taught in the Mahāyāna (the Great Vehicle), that all dharmas (phenomena) are unborn and unceasing, and are naturally free from elaboration. Furthermore, by truly understanding the profound intentions taught through intentional and hidden meanings, Bodhisattvas have supreme mental ease. Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have such joy, as they only experience the joy of knowing the selflessness of persons and a limited path. Bodhisattvas directly see the ultimate or supreme suchness (tathatā) of all dharmas, the great equality of emptiness (śūnyatā), and thus attain immeasurable great bliss, like the sky, which Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have, because they only realize the selflessness of persons while things still exist, and do not truly realize suchness. Therefore, Śrāvakas and Pratyekabuddhas, because they do not generate the supreme Bodhicitta (the mind of enlightenment), abandon these four joys and only go to Nirvana (liberation), which is merely the pacification of the suffering of samsara, separated from the aggregates of appropriation. This shows that one should abandon the joy in the fruits of Śrāvakas and Pratyekabuddhas and generate the supreme Bodhicitta. Second, it is shown that when generating the ultimate Bodhicitta (the mind of enlightenment in the ultimate sense), there is no fear of the suffering of the lower realms and samsara. A wise person, that is, a Bodhisattva who has the wisdom of realizing selflessness, as soon as he generates the supreme Bodhicitta, the ultimate Bodhicitta, at the stage of the first Bhumi (level), he completely restrains his mind from doing harmful actions to limitless sentient beings, and from all the limitless faults of the three doors of negativity, and thus obtains the precepts of nature (śīla) that he will not do them again. Since he has obtained the precepts of not doing evil, there is no fear of going to the three lower realms. A Bodhisattva who has generated Bodhicitta continuously increases virtue and compassion for sentient beings, so he always abides in virtue, and because he has compassion for sentient beings, he is happy even when experiencing happiness, and he is happy even when experiencing suffering, so he is always without the fear of sorrow, and by the power of virtue, he can be reborn as gods (deva) and humans.
མིའི་བདེ་བ་མང་པོ་མྱོང་བ་ན་ཡང་དགའ་ལ། བརྩེ་བ་འཕེལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ 2-39a གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་ཡང་དགའ་བཞིན་དང་དུ་ལེན་པས་ནམ་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འཁོར་བར་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་མི་བྱ་བར་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པའོ། །གསུམ་པ་འཁོར་བ་འདིར་གནས་ན་སེམས་ཅན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་མང་བས་དེ་བཟོད་དཀའ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་ལ་ཇི་ལྟར་རང་གི་དགེ་བ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཐོབ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་དང་ནི་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་ལུས་སྲོག་བཏང་ནས། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་མང་པོར་མགོ་དང་ཡན་ལག་བཏང་བ་སོགས་རབ་ཏུ་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁས་ལེན་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བྱང་སེམས་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་དེའི་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིས། བྱང་སེམས་དེས་དེ་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་ངན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་ཡང་འཇུག་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་འཁོར་བ་འདིར་བྱང་སེམས་རྣམས་འབྱོར་བ་དང་རྒུད་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ 2-39b དུ་ལྷ་དང་མིའི་གནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས། ལུས་སྔ་མ་དོར་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཟང་པོར་འགྲོ་བ་ལྟར་རྟོགས་ནས། འབྱོར་བའི་དུས་ལྷ་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་འཆིང་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དེ་འདོར་བ་འཆི་བ་ལ་བབ་པ་རྒུད་པའི་དུས་ནའང་བྱང་སེམས་འདི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་རིགས་ཞེས་གདམས་པའོ། །ལྔ་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི
【現代漢語翻譯】 即使在享受諸多安樂時也應歡喜，因慈愛增長，即使為其他受苦眾生承受三惡道冷熱等諸多痛苦，也歡喜接受，因此永遠歡喜，不會對輪迴感到厭倦，故不應背離菩提心，而應接受。這是教誨。 第三，若安住於此輪迴，眾生多行邪道，難以忍受，菩薩如何不生厭倦，又如何不從自身善行中退失？當菩薩獲得果位，以大悲心視他勝於己時，為利他故，不顧自身性命，捨身命。為利他故，于多劫中，舍頭目手足等，忍受極度疲憊之劇苦，如是之菩薩，縱為他眾所害，如奪其命等，菩薩亦不應以惡報惡，不應從事惡行，決無是理。故應信樂發菩提心。 第四，在此輪迴中，菩薩無論境遇好壞，皆不退轉于菩提行。菩薩以智慧之積聚與福德之積聚，了知一切內外諸法皆如幻如夢，故能隨心所欲地受生於天人等處，為利益眾生。捨棄前身而受生，如入勝妙園林。享樂之時，縱然成為天人之王，亦無為貪慾等煩惱所縛之怖畏，如前所說，因視一切法如幻故。同樣，捨棄天等之身及受用，面臨死亡衰敗之時，菩薩亦無捨棄身受之痛苦怖畏，亦因知一切如幻，知受生如入園林。是故，菩薩無論境遇好壞，皆不退失於道，故應修學菩提道。此乃教誨。 第五，廣釋前文所言之受生如入園林之義：
【English Translation】 Even when experiencing much happiness, one should rejoice. As love increases, even when enduring the suffering of the three lower realms, such as heat and cold, for the sake of other suffering beings, one joyfully accepts it. Therefore, one is always joyful and will not become weary of samsara. Thus, one should not turn away from generating Bodhicitta (the mind of enlightenment), but should embrace it. This is the instruction. Third, if one remains in this samsara, beings engage in many wrong practices, which are difficult to bear. How does a Bodhisattva (enlightenment being) not become weary, and how does one not fall away from one's own virtues? When a Bodhisattva attains a stage and cherishes others more than oneself with great compassion, for the sake of other beings, one disregards one's own body and life, sacrificing body and life. For the sake of other beings, one endures intense suffering of extreme exhaustion, such as giving up heads and limbs for many kalpas (eons). Such a Bodhisattva, even if harmed by others, such as having their life taken, should not retaliate with harm, nor should they engage in evil deeds. It is never possible. Therefore, one should have faith in generating Bodhicitta. Fourth, in this samsara, Bodhisattvas do not turn away from the practice of Bodhi (enlightenment) regardless of whether they experience prosperity or decline. The Bodhisattva realizes that all internal and external phenomena are like illusions and dreams, and by the power of the accumulation of wisdom and the accumulation of merit, they take birth in whatever state of gods and humans they desire for the benefit of sentient beings. Abandoning the previous body and taking another birth is understood as going to a beautiful garden. Even when one becomes the lord of gods and humans during times of prosperity, there is no fear of being bound by afflictions such as attachment, as will be explained below. This is because, as explained above, all phenomena are seen as illusions. Similarly, even when abandoning the body and possessions of gods, etc., and facing death and decline, the Bodhisattva does not fear the suffering of abandoning body and possessions, because they know it as an illusion and know that rebirth is like going to a garden. Therefore, Bodhisattvas do not fall away from the path regardless of whether they experience happiness or suffering, so it is appropriate to train on the path of Bodhi. This is the instruction. Fifth, the meaning of understanding rebirth as going to a garden, which was just explained, is elaborated:
། དཔེར་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཡིད་དགའ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་དོན་བཞིའི་ཕྱིར་འགྲོ་སྟེ། ལུས་བཀྲུ་བར་བྱས་ནས་རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྟོན་མོའི་ཟས་སྐོམ་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཉམས་དགའ་བའི་གནས་དེར་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བཞི་ཉམས་སུ་བསྟར་འདོད་པས་སྐྱེད་ཚལ་དུ་སེམས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འཇུག་པ་ཡང་རང་གི་ཡོན་ཏན་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཟུངས་ཏིང་འཛིན་ 2-40a ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་རང་རྒྱུད་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དགའ་བ་ནི་ཟས་ཀྱི་སྟོན་མོ་ལྟ་བུའོ། །གནས་གང་དུ་ལུས་རྟེན་ཇི་འདྲ་བར་བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་གནས་མཆོག་ཉམས་དགའ་བར་སྡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྩེ་དགའ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྐྱེད་ཚལ་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་བཞི་བྱས་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་དགའ་བ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཟས་ཀྱི་སྟོན་མོ་དག་གི་དགའ་བ་དང་།གཞན་དོན་བྱེད་པའི་རྟེན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མཆོག་སྐྱེད་ཚལ་ལ་གནས་བཅས་ཏེ་བསྡད་པའི་དགའ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྩེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དགའ་བ་བཞི་པོ་འདི་ནི། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིན་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་ཅི་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལའང་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་རིགས་སོ། ། དྲུག་པ་ལུས་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང་མི་ཞུམ་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་རང་དོན་ལ་ཆགས་པ་ཡོང་ཡེ་བྲལ་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ཚེ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་བདེ་ 2-40b མཆོག་ལ་འགོད་པའི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུས་བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི། གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་རང་ཉིད་གནས་པར་བྱེད་པ་ལའང་བདེ་ཞིང་དགའ་བར་འཛིན་པ་དང་སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱེ་བ་དེ་འདྲ་བ་དག་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྟེན་ནམ་དོན་གྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 例如，天人和人類前往令人愉悅的花園，是爲了四個目的：沐浴身體並用裝飾品打扮自己；享用各種宴會食物和飲料；居住在令人愉悅的地方；體驗各種遊戲的樂趣。他們渴望體驗這四種快樂，因此心無旁騖地沉浸在花園中。同樣，菩薩們一次又一次地轉生，是爲了用佈施、戒律、忍辱、精進、禪定和智慧等功德來莊嚴自己的相續；樂於利益他們所轉生之地的眾生，這就像宴會；隨心所欲地轉生到任何地方，擁有任何身體，就像住在令人愉悅的殊勝之地；以五種神通變幻各種神變，就像體驗各種遊戲。因此，菩薩們一次又一次地轉生，他們所體驗的快樂，類似於世間人前往花園體驗四種快樂：以功德莊嚴的快樂，以利益他人的宴會食物的快樂，居住在為他人服務的如意之地的快樂，以及體驗各種神通遊戲的快樂。這四種快樂，只有慈悲的菩薩才有，更不用說世間人，甚至聲聞緣覺聖者也沒有。因此，發菩提心的菩薩們，因為功德殊勝，理應發菩提心。 第六，講述了不為佈施身體等痛苦所動搖和沮喪的情形。因為通達一切法無我，所以完全斷除了對自身利益的執著。爲了將那些沒有如此證悟的其他眾生安置於今生和究竟的利益安樂之中，總是精進於六度。因為他人的痛苦也會使自己感到痛苦，所以這位慈悲的菩薩，當爲了他人的利益而行動時，即使自己身處無間地獄，也會感到快樂和喜悅，不會有絲毫沮喪。像這樣的人，爲了利益其他眾生，爲了目的而佈施身體和肢體等，是極其稀有的。
【English Translation】 For example, gods and humans go to delightful gardens for four purposes: to bathe their bodies and adorn themselves with ornaments; to enjoy various feast foods and drinks; to dwell in that delightful place; and to experience the joy of various games. They desire to experience these four joys, so they immerse themselves in the garden without distraction. Similarly, Bodhisattvas are reborn again and again to adorn their own minds with the ornaments of generosity, discipline, patience, diligence, concentration, and wisdom; to delight in benefiting the sentient beings of the place where they are born, which is like a feast; to be born wherever they wish, in whatever body, like dwelling in a delightful and supreme place; and to manifest various miracles with the five superknowledges, like experiencing various games. Thus, the joy experienced by Bodhisattvas who repeatedly take birth in samsara is similar to the joy experienced by worldly people who go to gardens and perform four actions: the joy of being adorned with the ornaments of virtue, the joy of the feast of benefiting others, the joy of dwelling in a supreme and desirable place dedicated to serving others, and the joy of experiencing various miraculous games. These four joys are only possessed by compassionate Bodhisattvas, let alone worldly people, even Shravakas and Pratyekabuddhas do not have them. Therefore, Bodhisattvas who generate the mind of enlightenment should generate the mind of enlightenment because of their superior qualities. Sixth, it is explained how one is not discouraged or disheartened by the suffering of giving away one's body, etc. Because one realizes that all phenomena are without self, one completely abandons attachment to one's own benefit. In order to establish other sentient beings who have not realized this in the ultimate benefit and happiness of this life, one is always diligent in the six perfections. Because the suffering of others also causes oneself to suffer, this compassionate Bodhisattva, when acting for the benefit of others, even if he himself dwells in the Avici Hell, feels happy and joyful and does not feel any discouragement. Such beings, who give away their bodies and limbs for the sake of benefiting other sentient beings, are extremely rare.
ི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ག་ལ་འཇིགས་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་དུ་ལེན་ནུས་པར་བསྟན་པའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིས་ཞེས་འདུག་པ་དོན་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བས་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བཞིན་དང་དུ་ལེན་པས་དགའ་བ་ལས་ནམ་ཡང་མི་ཉམས་པས་སྐྱོ་བ་མེད་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བར་རིགས་སོ། །བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་སྟེ་སྔོན་དུ་བཀུར་སྟི་དང་ཟང་ཟིང་དང་རིམ་གྲོ་སོགས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པའམ་ཚེ་འདིའི་གཉེན་དང་རྩ་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་སྔོན་འདྲིས་པའི་རྒྱུས་ཕན་འདོགས་པ་མིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རང་ཉིད་ངང་གིས་འཇུག་པར་མཛད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་མི་དགོས་ 2-41a པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སློབ་བུ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་ལྟར་གཞེན་བསྐུལ་འདེབས་པའི་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གདུང་བ། བུ་ན་བའི་མ་ལྟ་བུ་དང་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་གཞག་པའི་བྱ་བ་རང་གིས་སྒྲུབ་རུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ། རང་ཉིད་མི་འཇུག་པར་གཞན་གྱིས་དེ་ལ་བསྐུལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཡང་ཚ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུ་ཕྱུག་པོར་གྱུར་པས་མ་ཤིན་ཏུ་བཀྲེན་པ་མཐོང་བཞིན་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་གཞན་ཞིག་གིས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་མ་ཡིན་པས་ཟས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་དགོས་པ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྐུལ་ཀྱང་དེས་ཅུང་ཟད་མ་བྱིན་ན་མི་མ་རབས་དེ་འདྲ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་ཚ་བའི་གནས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་བསྐུལ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེར་བསྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་བའི་དོན་བཞིན་མ་ཞུགས་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྐུལ་བ་པོའི་སེམས་ཅན་གཞན་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་བློ་བརྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བསྐུལ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ 2-41b བསྔགས་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པའོ། །བརྒྱད་པ་བྱང་
【現代漢語翻譯】 這表明，菩薩能夠承受強烈的痛苦，因為他們並不害怕痛苦的來源。根據《智者堅定論》的翻譯，『依賴他者的痛苦』也具有相同的含義。因此，菩薩具有如此非凡的品質，他們不害怕這個世界上的任何痛苦，並且總是高興地接受一切，他們的喜悅永遠不會減少，因此沒有悲傷，所以應該實踐菩提之路。 第七，菩薩是所有眾生未曾相識的偉大朋友，他們不是因為過去受到尊重、供養或照顧，或者成為今生的親戚和支持者等熟悉的原因而提供幫助。而是因為他們本性就對其他眾生充滿慈愛，所以他們自然而然地參與到眾生的利益中，不需要他人的敦促。 這表明，就像老師引導學生接受應該做的事情和放棄不應該做的事情一樣，菩薩們總是依賴於自己內心的偉大慈悲，就像敦促者一樣的老師。因為他們比母親對生病的孩子更加痛苦，所以對於那些能夠自己完成利益眾生、帶來快樂和美德的事情，如果他們不主動去做，那將是非常可恥的，這與菩薩的行為不符。例如，如果一個富有的兒子看到他非常貧窮的母親，卻不給她一點食物，以至於需要別人來敦促他說：『這不是你的母親嗎？給她食物吧！』即使是世俗之人也會感到羞恥。如果即使被敦促，他仍然不給一點食物，那麼他會被認為是極其可恥的惡人。因此，偉大的慈悲老師就像敦促者一樣，如果那些依賴他的人沒有按照慈悲的意願行事，那將是非常可恥的。因此，菩薩們不需要其他眾生的敦促，因為他們自己就具有慈愛的本性，所以他們參與到眾生的利益中，因此不可能放棄眾生的利益，這種功德的讚頌有力地表明瞭應該參與到眾生的利益中。第八，菩薩...
【English Translation】 This shows that Bodhisattvas are able to endure intense suffering because they are not afraid of the sources of suffering. According to the translation of 'Blo brtan 'grel pa', 'suffering arising from dependence on others' has the same meaning. Therefore, Bodhisattvas possess such extraordinary qualities that they are not afraid of any suffering in this world, and they always gladly accept everything, their joy never diminishes, so there is no sadness, therefore one should practice the path of Bodhi. Seventh, Bodhisattvas are great friends to all sentient beings, even those they have not met. They do not offer help because of past respect, offerings, or care, or because they have become relatives and supporters in this life, etc., due to familiar reasons. Rather, it is because they are naturally filled with love for other sentient beings, so they naturally engage in the benefit of sentient beings, without needing to be urged by others. This shows that just as a teacher guides a student to accept what should be done and abandon what should not be done, Bodhisattvas always rely on the great compassion within themselves, like a teacher who urges. Because they are more distressed than a mother for her sick child, it would be very shameful if they did not actively engage in things that they could do themselves to benefit sentient beings and bring happiness and virtue, which is inconsistent with the behavior of a Bodhisattva. For example, if a wealthy son sees his very poor mother but does not give her any food, so that someone else needs to urge him, saying, 'Isn't this your mother? Give her food!' Even worldly people would feel ashamed. If even when urged, he still does not give a little food, then he would be considered an extremely shameful villain. Therefore, the great compassionate teacher is like the one who urges, and it would be very shameful if those who rely on him did not act according to the intention of compassion. Therefore, Bodhisattvas do not need the urging of other sentient beings because they themselves have a loving nature, so they engage in the benefit of sentient beings, and therefore it is impossible to abandon the benefit of sentient beings, this praise of merit powerfully indicates that one should engage in the benefit of sentient beings. Eighth, Bodhisattva...
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་བརྩོན་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁུར་བ་རྣམས་ལམ་རིང་པོར་འགྲོ་དགོས་པ་ལ་བསྒྲིམས་ནས་མྱུར་དུ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པར་བྱས་ན་གནས་དེར་ཕྱིན་དཀའ་བ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ཡི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་དུ་མི་རྩོམ་པར་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་ཀྱི་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ལམ་ལ་དལ་གྱིས་འགྲོ་བའམ་འཇུག་པ་མི་མཛེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་པ་རང་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་གཅོད་པར་བརྩམ་པ་ཡང་། གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་མྱུར་ཏེ་བར་མེད་བརྡར་བས་མེ་འབྱུང་བ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་ཏེ་ཚེ་གསུམ་མམ་བདུན་གྱིས་རང་གི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིང་བ་བསལ་དགོས་ན། ད་ལྟ་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལས་ཉོན་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་ 2-42a བས་རབ་ཏུ་བཅིངས་པས་ན། ཉན་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ཡི་ཚུལ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說修行品 དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ལ། དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བསྟན། གཞན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། བསྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་འདི་ལྟར་གནས་ཆེ་བ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གནས་ཆེ་བ་ནི་དང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་ན། སྒྲུབ་པའི་གནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་པས་གནས་ཆེ་བ་ཞེས་བཤད་ལ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བ་དང་། རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀ
【現代漢語翻譯】 菩薩們被教導要格外努力，就像世間揹負重擔的人，必須努力快速地走長路，如果非常懈怠，就難以到達目的地一樣。菩薩們爲了將一切眾生從輪迴中解脫出來，證得無上菩提而發起了菩提心。他們肩負著一切眾生的重擔，作為眾生中最殊勝的菩薩，必須如其所承諾的那樣，前往偉大的菩提之境。因此，如果不迅速地精進修持六度，而是拖延懈怠，緩慢地行走在道路上，那是不合適的。即使是聲聞乘的修行者，爲了自身利益而斷除業和煩惱的束縛，也像鉆木取火一樣，通過快速而不間斷地摩擦，在三世或七世之內證得自己的果位菩提。而菩薩則需要清除自身和一切眾生相續中的業和煩惱的束縛。現在，我和其他眾生都被業、煩惱和異熟果的三種不同形式的障礙所束縛。因此，菩薩的精進應該比聲聞乘和獨覺乘的修行者更加努力百倍。大師如此宣說。這是《大乘經莊嚴論》中第五品'發心品'的解釋。 說修行品 如是發心后，應如所承諾的那樣進行修持，因此第四部分是關於修持的解釋。分為三個部分：普遍展示兩種利益圓滿的修持；分別解釋利益他人的方式；展示修持的偉大之處並總結要點。首先，由於具備處所偉大、事業偉大和結果偉大這三個特點，因此佛子們的修持被認為是卓越的。其中，處所偉大是指首先發起爲了一切眾生從輪迴中解脫出來，證得無上菩提之心，修持由此產生。因此，修持的處所是菩提心的生起，所以說是處所偉大。這是因為總是承擔著偉大的承諾，即爲了利益一切眾生而行動，這是最初的善。事業偉大是指從勝解行地到十地之間，我將成佛……
【English Translation】 The Bodhisattvas are advised to exert extra effort, just as those who carry heavy burdens in the world must strive to walk long distances quickly, for if they are too lax, it will be difficult to reach their destination. Bodhisattvas, having generated the mind of enlightenment (Bodhicitta) in order to liberate all sentient beings into unsurpassed enlightenment, carry the heavy burden of all sentient beings on their shoulders. As the most supreme of sentient beings, the Bodhisattva must, as promised, go to the state of great enlightenment. Therefore, if one does not quickly engage in the effort of practicing the six perfections, but procrastinates and becomes lazy, walking slowly on the path, it is not appropriate. Even the Hearers (Shravakas), who strive to cut the bonds of karma and afflictions for their own sake alone, attain their own fruit of enlightenment in three or seven lifetimes through rapid and uninterrupted diligence, just as fire arises from the rapid and continuous rubbing of wood. But Bodhisattvas must remove the bonds of karma and afflictions that exist in the minds of themselves and all other sentient beings. Now, I and other sentient beings are bound by various forms of the three divisions of karmic results and afflictions. Therefore, the effort of a Bodhisattva should be a hundred times greater than that of Hearers and Solitary Realizers. Thus it was said by the master. This is the explanation of the fifth chapter, 'The Chapter on Generating the Mind,' from the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Chapter on Practice Having generated the mind in this way, one should practice as promised. Therefore, the fourth part is the explanation of practice. It is divided into three parts: a general presentation of the practice that perfects both benefits; a separate explanation of how to benefit others; and a demonstration of the greatness of the practice, with a summary of the main points. First, because it possesses the three characteristics of great place, great activity, and great result, the practice of the Buddha's children is considered extraordinary. Among these, great place refers to the fact that practice arises from first generating the mind of unsurpassed enlightenment to liberate all sentient beings from samsara. Therefore, the place of practice is the arising of Bodhicitta, so it is said to be a great place. This is because it always carries a great commitment, that is, acting for the benefit of all sentient beings, which is the initial virtue. Great activity refers to the fact that from the stage of faith and aspiration to the tenth stage, I will become a Buddha...
ྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་ཕྱིར་དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་བརྩམས་པ་དེ་ནི། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཆེ་བ་སྟེ་བར་དུ་དགེ་བའོ། །འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་ 2-42b སྲིད་པའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ། ཆེ་བ་དེ་གསུམ་ཉན་རང་ལ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། གཞན་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ།གཞན་དོན་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ། གཞན་དོན་བྱེད་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཁྱད་པར་འཕགས་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་དྲུག་ལས། དང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་དམ། བདག་བས་ཀྱང་གཞན་ཆེས་སྡུག་པ་བདག་བས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་རྙེད་ནས་ནི། དེ་ལྟར་བདག་གི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའམ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེ་དག་ལ་རང་གི་དོན་གང་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་མཉམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་སྙིང་རྗེ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་མོས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་བསྒོམས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྙེད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྟོགས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྙེད་ནས། བདག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཤུགས་དྲག་བཟོད་དཀའ་བར་ཡུན་རིང་འཕྱན་པ་ལ་བདག་བས་གཞན་ 2-43a ཆེས་སྡུག་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་དང་ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་རང་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་གདུང་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་དགྲ་དང་གཤེད་མ་སོགས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལུས་གཅོད་པ་སོགས་གདུང་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས། གཞན་པ་རང་གི་དགྲར་གྱུར་པ་ལའང་། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞན་དོན་ཅི་དང་ཇི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་དམ་ཐ་ཆུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། འབྲིང་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་དང་། མཆོག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གསུམ་ལ། ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་དག་གི་སེམས་མཁྱེན་ནས། བཤད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ་སོགས་སོ་སོའི་གཉེན་
【現代漢語翻譯】 爲了圓滿佛法和成熟眾生而發起無量歡喜，這是因為沒有厭倦的緣故，具有廣大的忍耐力，這是中間的善。獲得無上正等覺的果實后，我的利益完全圓滿， 在輪迴的盡頭，盡力成辦一切眾生的大利益，這是最後的善。這三種偉大之處是聲聞和緣覺所不具備的。 第二，詳細闡述成辦他利的方式，包括：進入他利的方式、行持他利的分類、行持他利成為最殊勝、特別超勝、恒常不斷、不因邪道而退卻這六個方面。首先，菩薩們獲得與眾生平等的心，或者比自己更珍愛他人的心之後， 相比爲了自己的利益而斷除煩惱和痛苦，以及成就世間和出世間的安樂，他們更主要或最重視爲了他人的利益而成就這兩者。對於那些具有這種觀念的人來說，什麼是自己的利益，什麼是他人的利益呢？沒有差別，是平等的。 此外，在信行地，通過慈悲和分別觀察的信解，修習自他交換，從而獲得對自身和眾生平等的意樂。在獲得初地時，由於證悟了法界周遍利益眾生的道理，從而獲得自他平等性。即使自己如此證悟，但對於那些不如此證悟的眾生，由於錯覺而長期漂泊在難以忍受的強烈痛苦中，因此會生起比自己更珍愛他人的心。 因此，就像具有慈悲本性的人們，爲了其他眾生的利益，通過佈施王位和身體等方式，使自己遭受難以忍受的痛苦一樣，對於敵人和劊子手等世間人，也不會因為身體被切割等痛苦的行為，而對作為自己敵人的他人，毫不憐憫地施加痛苦。 第二，如何行持他利呢？在眾生的類別中，有下等或低劣的聲聞種姓、中等的緣覺種姓，以及安住于殊勝法性的菩薩種姓這三種。通過普遍宣說的神變，瞭解他們的心意后，通過演說的神變，針對貪慾者宣說不凈觀等各自的對治法。
【English Translation】 To initiate immeasurable joy for the sake of perfecting the Dharma and maturing sentient beings is great patience because there is no weariness, which is the virtue in between. After attaining the supreme and perfect enlightenment, my own benefit is completely fulfilled, and as long as samsara exists, I will diligently accomplish the great benefit of all sentient beings, which is the final virtue. These three greatnesses are not possessed by Shravakas and Pratyekabuddhas. Secondly, elaborating on the specific ways of accomplishing the benefit of others includes: the way to engage in the benefit of others, the classification of performing the benefit of others, the excellence of performing the benefit of others, the particular superiority, the continuousness, and the non-discouragement by wrong practices. First, Bodhisattvas, having found the mind that is equal to other sentient beings and oneself, or the mind that cherishes others more than oneself, compared to abandoning afflictions and suffering for one's own benefit, and accomplishing happiness in the world and beyond, they primarily or supremely value accomplishing these two for the benefit of others. For those who have this kind of concept, what is one's own benefit and what is the benefit of others? There is no difference, they are equal. Furthermore, in the stage of faith, through compassion and discriminating faith, cultivating the exchange of self and others, one finds equality between oneself and sentient beings. When attaining the first Bhumi, one realizes the meaning of the Dharma realm universally benefiting beings, and thus finds the equality of self and others. Even though one realizes this, sentient beings who do not realize this suffer greatly from the intense suffering of delusion for a long time, and thus the mind that cherishes others more than oneself becomes manifest. Therefore, just as those who are the embodiment of compassion inflict unbearable suffering on themselves for the sake of other sentient beings by giving away kingdoms and bodies, they do not inflict suffering on others, even on their enemies, with great lack of compassion, through actions such as cutting off their bodies. Secondly, what kind of benefit of others should be done? Among the categories of sentient beings, there are three types: the inferior or lower type of Shravakas, the intermediate type of Pratyekabuddhas, and the Bodhisattvas who abide in the nature of the supreme Dharma. Knowing their minds through the miraculous power of universal expression, through the miraculous power of speech, they teach the remedies for each, such as the unattractive for those with attachment.
པོ་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། གང་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་པའི་མུ་སྟེགས་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་དད་པར་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཙུད་པའི་སྒོ་ནས་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་བཏང་ནས་བསླབ་གཞི་ལྔའི་ཁྲིམས་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞིག་མ་ཤེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་བསལ་ཏེ་རང་རང་གི་ཆོས་དེའི་དོན་ལ་བློ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་དུ་ 2-43b གཞུག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་རྩ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་འདོད་ཀྱང་དེའི་མན་ངག་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ལུང་བསྒོ་བའམ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བློ་གྲོས་བྱེད་པའམ། ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་བློ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་འདི་ཡན་ཆད་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཚུལ་དང་། ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ས་དང་པོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཞིང་དང་དུས་འདི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཐོབ་པར་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་གོ་འཕང་ལ་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འདི་ནི་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་ལོ། །གསུམ་ 2-44a པ། གཞན་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཆུད་མི་ཟ་བས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་རང་རང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འཆད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རང་གི་ཁམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་དག
【現代漢語翻譯】 善巧地展示佛法，對於那些不信仰所展示之法的異教徒等，通過展示神通奇蹟使他們產生信仰，從而引入正法，使他們心生歡喜；引導普通的眾生皈依三寶，並讓他們遵守五戒；消除具有三乘根性眾生對不理解之處的疑惑，使他們各自對自己的法產生堅定的理解；引導那些善根尚未成熟的眾生修行六波羅蜜，從而使六度的善根得以圓滿成熟；同樣地，對於那些渴望禪定卻缺乏訣竅的人，給予他們禪定的教導或訣竅；對於那些已經獲得禪定訣竅的人，幫助他們獲得一心不亂的禪定；對於那些不具備勝觀的人，啓發他們的智慧，使他們能夠獲得各自乘的果位，或者使他們的智慧從疑惑等障礙中解脫出來；使他們新獲得之前未曾獲得的止觀雙運、神通、菩提分法、盡所有性等殊勝功德。以上是共同乘對眾生利益的方式。從不共的大乘角度來看：使眾生在初地生於佛陀的家族；爲了使眾生在第八地獲得無生法忍，於是在那個時候，諸佛以法性告知他們：『善男子，你將在某個凈土和時代，成為名為某某的如來』；在第十地，十方諸佛以光芒為法王子（未來佛）灌頂，使其成為佛陀的繼承人；在佛地，通過光明獲得四種智慧，從而安立於如來無上智慧的果位。如上所述，這十三種方式是利他的方式。 第三，利他之行能夠真正利益他人，並且不會徒勞無功，這是最殊勝的方式。因為向具有三種根性的眾生宣說與他們各自相應的佛法，所以能夠利益他們。《寶積經》中說：『向聲聞和緣覺乘的人宣講深奧廣大的佛法，是菩薩的錯誤。』因此，如果宣講與他們根性不符的佛法，就無法利益他們。
【English Translation】 Skillfully demonstrating the Dharma, for those non-believers such as heretics who do not have faith in what is shown, inducing faith by displaying miraculous feats, thereby introducing them to the true Dharma and making them rejoice; guiding ordinary beings to take refuge in the Three Jewels and enjoining them to uphold the five precepts; dispelling the doubts of beings with the potential for the Three Vehicles regarding what they do not understand, enabling them to have a firm understanding of their respective Dharmas; guiding those whose roots of virtue have not yet matured to practice the six perfections, thereby fully maturing the roots of virtue of the six perfections; similarly, for those who desire meditation but lack the instructions, bestowing upon them the teachings or instructions on meditation; for those who have obtained the instructions on meditation, helping them to attain single-pointed concentration and abide in samadhi; for those who do not possess vipassana (insight), generating wisdom in them, enabling them to attain the fruits of their respective vehicles, or liberating their minds from the obscurations of doubt and so forth; enabling them to newly accomplish extraordinary qualities such as the union of shamatha and vipassana, clairvoyance, the limbs of enlightenment, the spheres of exhaustion, etc., which they had not previously attained. The above is the manner in which the common vehicle benefits beings. From the perspective of the uncommon Great Vehicle: causing beings to be born into the family of the Buddha on the first bhumi; in order for beings to attain the tolerance of non-arising on the eighth bhumi, at that time, the Buddhas, by the nature of Dharma, inform them: 'Noble son, in such and such a pure land and time, you will become a Tathagata named so and so'; on the tenth bhumi, all the Buddhas of the ten directions empower the Dharma prince (future Buddha) with light, making him the successor of the Buddha; in the Buddha-bhumi, through light, attaining the four wisdoms, thereby establishing them in the state of the unsurpassed wisdom of the Tathagata. As described above, these thirteen ways are the ways of benefiting others. Third, the act of benefiting others can truly benefit others and is not in vain, which is the most excellent way. Because the Dharma is taught to beings with the three types of potential in accordance with their respective capacities, it is able to benefit them. The Sutra of the Heap of Jewels states: 'To teach the profound and vast Dharma to those of the Hearer and Solitary Realizer vehicles is a mistake of the Bodhisattva.' Therefore, if the Dharma that is taught does not accord with their potential, it will not benefit them.
་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པ་ནི། རིགས་ཅན་གསུམ་ག་ལ་ཡང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པས་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ། ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་བྱམས་པ། གཏི་མུག་ཅན་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་སོགས་གཉེན་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་བདག་བཟང་ངོ་སྙམ་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འགྱིང་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི། ལུས་མཛེས་བཅོས་བཅས་འགྱིང་བ་དང་། ངག་གིས་རང་བསྟོད་དང་། སེམས་སྙེམས་པ་དང་བཅས་པས་གཞན་དོན་ཆེར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་ལམ་ལ་བཀོད་ཀྱང་། འདི་ནི་ངས་བཏུལ་བའི་སློབ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིས་སུ་བཅད་དེ་བདག་གི་བའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་མཁས་པས་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད། ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་སེལ་ 2-44b བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྡམས་ནས་དུལ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་ཡང་དུལ་བར་བྱེད་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས།བདག་མ་གྲོལ་བས་སེམས་ཅན་གཞན་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ལ། དེ་བཞིན་བདག་མ་ཞི་ན་གཞན་ཞི་བ་དང་། བདག་མ་དུལ་ན་གཞན་དུལ་བར་བྱ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རིང་སོང་དང་མི་ཟད་པ་གཉིས་ནི་བྱང་སེམས་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་ས་ལ་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་གྱི་ས་དེ་དག་ལ་ཞུགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པར་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ས་དེ་རྣམས་སུ་འཇུག་མི་ནུས་པས་དེ་དག་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གོང་བཤད་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པས་རང་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པ་ལྟར་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་རང་དེ་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཡང་ས་དེར་འགོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་པར་ནུས་སོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་མི་ 2-45a འཛད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་
【現代漢語翻譯】 成就不顛倒之義並非殊勝。同樣，以不顛倒的方式宣講，是因為三種根性的人，貪等煩惱有大小之分，所以對貪慾重的人示以不凈觀，對嗔恨重的人示以慈愛，對愚癡重的人示以緣起之理，如此對治煩惱，即是不顛倒之教法。即使沒有獲得神通等眾多功德，也不因這些而驕傲自滿，不以身語意三門炫耀自己，這才是成辦利他之殊勝行。如果以華麗的服飾炫耀身體，以言語讚美自己，內心傲慢自大，就難以成辦廣大利他之事。 即使以神通和佛法調伏眾生，並將他們引上正道，也不應心生『這些是我調伏的弟子』的執著，不應有分別心和傲慢心。通達三乘之義，能使他人理解未解之義，糾正錯誤之見，消除疑惑。爲了利益他人，能忍受寒熱、飢渴、求法等種種痛苦。守護自己的身語意三門，具足調柔，也能調伏他人。如經中所說：『自身未解脫，不能解脫他人；自身未寂靜，不能使他人寂靜；自身未調伏，不能調伏他人。』 所謂『極長遠』和『無盡』，是菩薩登地后的修行。登地菩薩能以安立他人于地的方式利益眾生。從初地到佛地之間的各個階段，稱為『極長遠』，因為凡夫和聲聞、緣覺都無法進入這些階段，所以說遠勝於他們。如前所述，初地菩薩安住于佛種性中，能利益眾生，使他們也生於佛種性中。同樣，獲得授記后，能使自己的無分別智成熟，也能使他人安住於此。 同樣，獲得灌頂后，自己安住於此，也能使他人安住於此。成佛之時，獲得一切種智，也能使其他眾生安住於此。所謂『無盡』，是指菩薩的修行永遠不會窮盡，因為有四個原因：需要度化的眾生無盡，所以為利益眾生而發起的菩提心也不會窮盡。
【English Translation】 Achieving the meaning of non-perversion is not supreme. Similarly, teaching without perversion is because among the three types of beings, there are varying degrees of attachment and other afflictions. Therefore, to those with strong attachment, show the unpleasant; to those with strong hatred, show loving-kindness; to those with strong ignorance, show the meaning of dependent origination. Thus, counteracting afflictions is teaching without perversion. Even without obtaining miraculous powers and other numerous qualities, not becoming arrogant or conceited through them, and not boasting through body, speech, or mind, is the supreme act of benefiting others. If one adorns the body with beautiful clothes and boasts, praises oneself with words, and is arrogant in mind, one will not accomplish great benefit for others. Even if one tames sentient beings with miraculous powers and Dharma teachings, and leads them onto the path, one should not harbor the attachment of 'these are the disciples I have tamed,' and should not have discrimination or arrogance. Being skilled in the meaning of the three vehicles, one can enable others to understand what they have not understood, correct wrong views, and dispel doubts. For the sake of benefiting others, one can endure sufferings such as heat, cold, hunger, thirst, and seeking the Dharma. Guarding one's own body, speech, and mind, and possessing gentleness, one can also tame others. As it is said in the sutras: 'One who is not liberated cannot liberate others; one who is not pacified cannot pacify others; one who is not tamed cannot tame others.' The terms 'extremely long' and 'inexhaustible' refer to the practice of Bodhisattvas who have attained the bhumis (grounds). Bodhisattvas who have attained the bhumis benefit sentient beings by establishing others on the bhumis. The stages from the first bhumi to the Buddha bhumi are called 'extremely long,' because ordinary beings, Shravakas (hearers), and Pratyekabuddhas (solitary realizers) cannot enter these stages, so it is said to be far superior to them. As mentioned earlier, the Bodhisattva on the first bhumi abides in the Buddha-nature and can benefit sentient beings, enabling them to be born into the Buddha-nature as well. Similarly, after receiving the prophecy, one can mature one's own non-conceptual wisdom and also enable others to abide in it. Similarly, after receiving empowerment, one abides in it oneself and can also enable others to abide in that bhumi. At the time of attaining Buddhahood, one obtains omniscient wisdom and can also enable other sentient beings to abide in it. The term 'inexhaustible' means that the practice of the Bodhisattva will never be exhausted because of four reasons: the sentient beings to be liberated are inexhaustible, so the Bodhicitta (mind of enlightenment) generated for the benefit of sentient beings will also not be exhausted.
ཟད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དང་། བསམ་པ་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱང་མི་ཟད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི། གང་གི་གཞན་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། མི་འགྱིང་བས་མགུ་བྱེད་བདག་གི་མེད་པས་འཇུག་པ་མཁས་པས་དོན་ལ་རྣམ་ངེས། བཟོད་པས་དགེ་བ་སྨིན་བྱེད་དུལ་བས་གདམས་ངག་སོགས་བཞི། རིང་སོང་གིས་རིང་སྐྱེ་སོགས་བཞི་དང་། མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་འདོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་དུ་ལེན་ཅིང་དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་ཆེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གོང་མ་གཟུགས་གཟུགས་མེད་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ནི། ས་དེ་དང་དེའི་སྲིད་པའི་དགའ་བ་འདུ་བྱེད་ 2-45b ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་མི་བརྟན་པར་གཡོ་བ་ལ་ཆགས་ནས་དེ་འདྲའི་བསམ་གཏན་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ལ་དགའ་བ་ཉན་རང་རྣམས་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཀུན་ཞི་ལ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས་སྔ་མ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འདས་པ་ཉན་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་རང་གི་བདེ་བའི་དོན་ལ་ཞིང་ལས་དང་ཉོ་ཚོང་དང་བུད་མེད་ལེན་པ་སོགས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཤ་ཐང་ཆད་ཆད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱང་། དུས་རྟག་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་རྫོགས་པའི་རང་དོན་ཡིད་ལ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་མ་ཐོབ་པར་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་རྒྱུ་དང་ཐོབ་པ་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་ལུས་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ང
【現代漢語翻譯】 消耗殆盡，菩提心不竭則意念不竭，意念不竭則由意念而生的慈悲不竭，慈悲不竭則利益眾生的方便智慧亦不竭。因此，諸位菩薩的修行，爲了利益他人而至為殊勝。與世人相合的修行等八事，能成辦十三種利他之行相：與世人相合且以不顛倒的方式善巧開示，不傲慢而令人滿足，無我而行事，智者于義理能明確決斷，以忍辱成熟善根，以調伏傳授教誨等四事；長時以往而久遠生起等四事；以及不竭之功德，此為總說。第四，菩薩修行殊勝之理，以『具欲之人』等兩頌說明：耽著五欲的具欲之人（欲界眾生），領受五欲並修習之，乃是趨入大怖畏，因為此因將導致今生來世感受巨大怖畏。上界二界（色界和無色界眾生），修習將心攝入內中的禪定，由於未脫離彼地有之喜樂（行苦），故耽著于顛倒輪迴自性之不穩固動搖的安樂，而修習如是禪定。喜樂於寂滅輪迴痛苦的聲聞緣覺們，趨入並修習唯有寂滅自相續之來世。具有慈悲之自性的菩薩之修行，以智慧領受自他之苦而令一切寂滅，以慈悲不捨眾生，恒常為利他而住留，因此勝於前者世間眾生和已逝聲聞緣覺之修行。世間愚昧的凡夫俗子們，對利他之事一概不思，爲了自己的安樂，辛勤從事農耕、經商、娶妻等各種事務，然而，始終未能獲得恒時無過、圓滿至善的自利，今生遭受寒熱飢渴等痛苦，因尋求未得之物和已得之物衰敗等原因，身心承受諸多痛苦，來世亦是如此。
【English Translation】 Exhaustion and, the inexhaustible Bodhicitta (enlightenment mind) means inexhaustible thought, and inexhaustible thought means inexhaustible compassion arising from thought, and inexhaustible compassion means inexhaustible skillful means and wisdom for benefiting sentient beings. Therefore, the practice of the bodhisattvas is supreme because it is engaged in benefiting others. These eight practices, such as conforming to the people, accomplish the thirteen aspects of benefiting others: conforming to the people and skillfully teaching in a non-inverted way, not being arrogant and satisfying others, acting without self, the wise clearly deciding on the meaning, maturing virtue through patience, and instructing teachings through taming, etc., are four things; going far and generating far, etc., are four things; and the inexhaustible qualities are generally shown. Fourth, the way in which the practice of the Bodhisattva is particularly superior is shown by two verses, such as 'people with desires': People with desires (desire realm beings) who are attached to the five desires take the five desires and practice them, which is to enter great fear, because this cause will cause great fear to be experienced in this life and future lives. The two upper realms (form and formless realm beings) practice Samadhi (meditative concentration) by gathering the mind inward, because they have not escaped the joy of existence (the suffering of action) of that place, they are attached to the unstable and moving happiness of the inverted nature of Samsara (cyclic existence), and practice such meditation. The Hearers and Solitary Realizers who rejoice in the pacification of the suffering of Samsara enter and practice only the pacification of their own future existence. The practice of the Bodhisattva, who is the nature of compassion, takes the suffering of self and others with wisdom and makes everything peaceful, and with compassion does not abandon sentient beings, but always stays for the benefit of others, so it is superior to the practice of the former worldly beings and the deceased Hearers and Solitary Realizers. The ignorant ordinary people of the world do not think about benefiting others at all, but for the sake of their own happiness, they work hard in various activities such as farming, business, and taking wives, but they always fail to obtain the self-interest of being constantly without fault and perfectly good, and in this life they suffer from cold, heat, hunger, thirst, etc., and for reasons such as seeking what has not been obtained and the loss of what has been obtained, their bodies and minds endure many sufferings, and so it is in future lives.
ན་སོང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི། གནས་སྐབས་སུ་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་འདི་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་མྱོང་བའི་ 2-46a དོན་བྱས་ནས། མཐར་ཐུག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་ཅིང་། གཞན་དོན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཅི་ཙམ་པར་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི། གཞན་དག་བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པའི་དུས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུས་གཉིད་སོགས་བག་མེད་དུ་གནས་པའི་དུས་ན་ཡང་དགེ་རྩ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཕེལ་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་མ་ཟད། འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེམས་ཀྱི་འཕེན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སྤྱོད་ལམ་གང་དང་གང་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་འོས་ཤིང་རིགས་པའི་སྐབས་དེ་དང་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་སྤྱོད་ལམ་ལུང་མ་བསྟན་ཀུན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲོང་དུ་འཇུག་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། ལམ་དུ་ 2-46b འཇུག་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ། སྐས་ལ་འཛེགས་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས་ལ་འཛེགས་པ། ཁྲུས་བྱེད་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཉོན་དག་པ། མེ་འབུད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བུད་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་ཚིག་པ་སོགས་ལས་དེ་དང་དེར་མཐུན་པའི་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་དམིགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་གཞན་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་འ
【現代漢語翻譯】 將遭受各種各樣的痛苦。而那些恒常致力於利益他人的堅定菩薩們，暫時能體驗到自他今生來世的諸多安樂，最終將獲得不住涅槃。那時，他們將獲得自身利益圓滿的大樂，永不退轉，並且爲了利益眾生，他們的事業將無盡無休。第五，修行永不間斷：當其他人不精進時，就會與修行脫節。但菩薩並非如此，憑藉願心和行心的力量，即使在睡眠等放逸之時，善根也會不斷增長。不僅在身語意實際行持佈施等六度時利益眾生，而且在行住坐臥的一切行為中，也以願心的力量利益眾生。無論諸佛之子們做什麼樣的行為，以何種方式運用六根，都會以符合當時情況的愿詞，爲了利益眾生而發起願望。因此，一切無記業都將成為利益眾生的方便。正如《清凈行經》中所說：『菩薩進入城鎮時，發願一切眾生都進入解脫的殊勝城市；行走在道路上時，發願一切眾生都走上大乘道；攀登樓梯時，發願一切眾生都攀登解脫的階梯；沐浴時，發願一切眾生的業和煩惱都得以清凈；生火時，發願一切眾生的分別念之薪，都被智慧之火焚燒。』等等，以與當時情況相符的清凈之法，發願一切眾生獲得安樂和解脫，從而使利益他人的事業永不間斷。第六，在利益他人時，不因他人的邪行而灰心：菩薩們因為具有如實了知一切法自性的智慧，以及對眾生的大悲心，所以即使眾生恒常執著于無我的『我』，
【English Translation】 will experience various kinds of suffering. However, those steadfast Bodhisattvas who are constantly dedicated to the welfare of others will temporarily experience many kinds of happiness for themselves and others in this life and the next. Ultimately, they will attain non-abiding Nirvana. At that time, they will attain the great bliss of completely fulfilling their own benefit, which will never diminish, and they will attain inexhaustible activity that benefits sentient beings to the extent of their limits. Fifth, continuous practice: When others do not exert effort, they are separated from practice. However, Bodhisattvas are not like that. By the power of generating the aspiration and engagement mind, even when they are in a state of heedlessness such as sleep, the roots of virtue continuously increase. Not only when they actually practice the six perfections of generosity, etc., with body, speech, and mind do they benefit sentient beings, but also in all their activities of going, walking, sitting, and lying down, they benefit sentient beings through the power of their aspiration prayers. Whatever actions the sons of the Buddhas perform, in whatever way they engage in the various objects of the six senses, in that very way, they generate aspirations that are appropriate and in accordance with the occasion, for the benefit of sentient beings. Therefore, all neutral actions become skillful means for benefiting sentient beings. As it is said in the Sutra of Completely Pure Conduct: 'When a Bodhisattva enters a town, may all sentient beings enter the supreme city of liberation,' and 'When walking on a path, may all sentient beings enter the path of the Great Vehicle; when climbing stairs, may all sentient beings climb the stairs of liberation; when bathing, may all sentient beings' actions and afflictions be purified; when kindling a fire, may the firewood of all sentient beings' conceptual thoughts be burned by the fire of wisdom,' etc. Through aspirations that are in accordance with the circumstances, they dedicate all sentient beings to attaining happiness and liberation, thereby ensuring that the benefit of others is never interrupted. Sixth, not being discouraged by others' wrongdoings when benefiting them: Because Bodhisattvas possess the wisdom that realizes the true nature of all phenomena without distortion, and because they possess great compassion for sentient beings, even though sentient beings constantly cling to 'self' as if it exists,
དོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གིས་བརྡེག་པ་དང་། ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སོགས་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། སྨྱོན་པ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཐོ་བཙམས་པ་དང་། རང་ཡང་ལྕེབ་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་དག་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས། འདི་ལྟ་བུའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སྐྱེ་བོ་ལོག་སྒྲུབ་ཅན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་འདི་ཉེས་པ་འདི་ལས་ཐར་ 2-47a བར་བྱའོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་ཏེ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་འདིས་ནི་སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་དང་། འགྲོ་བ་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་པོ་ཀུན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འགྲོ་ཞིང་ཞི་བ་མཆོག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་ལ། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་། བྱམས་པའི་བསམ་པས་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུད་ཅིང་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པའི་ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། 思作 གསུམ་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བསམ་པ། བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་བསམ་པ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བསམ་པ་གསུམ་ལས། 思所證空性 དང་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཏན་ལ་ 2-47b དབབ་པ་བདག་མེད་གཉིས། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་གསུམ། 空性定義 དང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་དབང་གི་ཆོས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ། དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉ
【現代漢語翻譯】 那些因貪慾、嗔恨和愚癡的過失而失去自主，心性變得不自由的眾生，有智慧的菩薩不會因為他們遭受鞭打、惡語相向或邪見等行為而責怪他們。這就像瘋子傷害他人或自殘一樣，那些眾生也是在不情願的情況下被煩惱所控制，才會做出這樣的錯誤行為。菩薩理解到這一點，所以不會對那些持邪見的人感到憤怒或厭惡，而是爲了讓他們從這些過失中解脫出來，而生起極大的慈悲心。 第三，闡述修行的偉大之處，並總結要義：菩薩的這種修行能夠壓倒三有（srid pa khams gsum，三界），超越五道輪迴（'gro ba lam gyud lnga po，五道），並具有寂靜至上的不住涅槃（mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa，無住涅槃）。通過慈悲之心，菩薩恒常地引導和接納眾生，永不捨棄。這種修行具有壓倒一切眾生、獲得不住涅槃、功德不斷增長以及永不捨棄眾生的四大殊勝之處，正如前面所闡述的意義一樣。《大乘經莊嚴論》中的修行品第六品已經詳細解釋完畢。因此，既然經中說修行能達到不住涅槃，而不證悟真如（de kho na nyid，梵文：tathatā，梵文羅馬擬音：tathata，漢語字面意思：如是）就無法獲得不住涅槃，所以修行品之後將要講解真如品。 思擇 第三，應當思擇的內容包括：思擇所證悟的真如（rtogs bya de kho na nyid la bsam pa，所證空性），思擇所要成就的六種神通（bsgrub bya mngon shes drug la bsam pa，所證六神通），以及思擇如何使自相續成熟，成為獲得一切功德之因（yon tan thams cad thob pa'i rgyu rang rgyud yongs su smin par bya ba la bsam pa，獲得一切功德之因，使自相續成熟）。 思擇所證空性 首先，關於真如的體性，需要確定無我（bdag med，梵文：nairātmya，梵文羅馬擬音：nairatmya，漢語字面意思：無我）二諦。以及如何證悟的次第。 空性定義 首先，真如的自證自知之體性是遠離有、無、一、異四邊（yod pa dang med pa gcig dang tha dad kyi mtha' bzhi dang bral ba，離四邊）的。為什麼呢？因為勝義諦（don dam pa，勝義諦）的真如不像遍計所執（kun brtags pa，遍計所執）和依他起（gzhan gyi dbang gi mtshan nyid，依他起）那樣存在，也不是完全不存在於圓成實（yongs su grub pa'i mtshan nyid，圓成實）中。所謂的『一切法』，無非是深奧的緣起（rten 'brel，緣起）——依他起的法，除此之外別無他物。而對於依他起，存在能取和所取二者。
【English Translation】 Those beings whose minds are involuntarily controlled by the faults of attachment, hatred, and ignorance, the wise Bodhisattva does not blame them for being beaten, reviled, or holding wrong views. Just as madmen harm others or themselves, those beings are also unwillingly controlled by afflictions, and thus engage in such wrong actions. Understanding this, the Bodhisattva does not become angry or disgusted with those who hold wrong views, but rather cultivates great compassion in order to liberate them from these faults. Third, to show the greatness of practice and summarize the meaning: This practice of the Bodhisattva overwhelms the three realms of existence (srid pa khams gsum, three realms), transcends the five paths of beings ( 'gro ba lam gyud lnga po, five paths of beings), and possesses the supreme peace of non-abiding Nirvana (mi gnas pa'i mya ngan las 'das pa, non-abiding Nirvana). Through the thought of loving-kindness, the Bodhisattva constantly guides and embraces beings, never abandoning them. This practice has four great qualities: overwhelming all beings, attaining non-abiding Nirvana, increasing virtues, and never abandoning sentient beings, just as the meanings explained above. The sixth chapter, the chapter on practice, from the Ornament of the Great Vehicle Sutras, has been fully explained. Therefore, since the sutra says that practice leads to non-abiding Nirvana, and non-abiding Nirvana cannot be attained without realizing Suchness (de kho na nyid, Sanskrit: tathatā, IAST: tathata, meaning: thusness), the chapter on Suchness will be explained after the chapter on practice. Contemplation Third, the things to be contemplated include: contemplating the Suchness to be realized (rtogs bya de kho na nyid la bsam pa, contemplating the emptiness to be realized), contemplating the six superknowledges to be accomplished (bsgrub bya mngon shes drug la bsam pa, contemplating the six superknowledges), and contemplating how to mature one's own mindstream to become the cause of attaining all qualities (yon tan thams cad thob pa'i rgyu rang rgyud yongs su smin par bya ba la bsam pa, contemplating the cause of attaining all qualities, maturing one's own mindstream). Contemplating the Emptiness to be Realized First, regarding the nature of Suchness, it is necessary to ascertain the two selflessnesses (bdag med, Sanskrit: nairātmya, IAST: nairatmya, meaning: selflessness). And the order of how to realize it. Definition of Emptiness First, the self-cognizing nature of Suchness is free from the four extremes of existence, non-existence, oneness, and otherness (yod pa dang med pa gcig dang tha dad kyi mtha' bzhi dang bral ba, free from the four extremes). Why? Because the Suchness of ultimate truth (don dam pa, ultimate truth) does not exist like the imputed (kun brtags pa, imputed) and the dependent nature (gzhan gyi dbang gi mtshan nyid, dependent nature), nor is it completely non-existent in the perfectly established nature (yongs su grub pa'i mtshan nyid, perfectly established nature). The so-called 'all phenomena' are nothing other than the profound dependent arising (rten 'brel, dependent arising) - the phenomena of the dependent nature. And for the dependent nature, there are the two, the grasper and the grasped.
ིས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཞེན་ན་ཡང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་གཉིས་ཆོས་སུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གནས་ལུགས་སམ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེས་སྟོང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པའོ། །ཀུན་བཏགས་དང་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་དག་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ནམ་ཁྱད་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས་གཞན་མིན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཀུན་བརྟགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དོན་ལ་མེད་པ་དང་། གཞན་དབང་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཞི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་གྲུབ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གཅིག་ 2-48a མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ན་གཞན་དབང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་དགོས་ནའང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པའམ་མེ་དང་ཚ་བ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ནི་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའམ་འགག་པ་མེད་དེ། གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྔ་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པས་ན་ནམ་ཡང་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ན་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ལྟར་ཀུན་ཉོན་བྲི་བ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་འཕེལ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་བྲི་བ་དང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བའམ། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་གསར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་གསེར་བཟང་པོ་དང་ཆུ་དང་ཤེལ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ནས་དྲི་མ་བསལ་དུ་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྤྲིན་དང་གསེར་ལ་གཡའ་དང་ཆུ་ལ་ 2-48b རྙོགས་པ་དང་། ཤེལ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་བསལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ
【現代漢語翻譯】 執著於事物如所顯現般存在，是遍計所執（kun btags，概念性的）。雖然事物如所顯現般，無知的凡夫俗子也執著於事物如所顯現般存在，但能取和所取的二元對立從根本上就不存在，完全成立的實相是勝義諦（gnas lugs sam don dam pa，實相或究竟諦），因此在名言上，以某物不存在來否定某物，空性就成立為遣除，所以是存在的。遍計所執和依他起與圓成實並非相同，因此不是無差別，但也不是不同，因此不是異體。 如《解深密經》所說：『行蘊界與真如相，非一非異性。』遍計所執是顛倒的，在實相中不存在；依他起是遍計所執的所依，顯現為二元對立；圓成實是不顛倒的，遠離二元對立，因此它們並非相同，因為它們是法和法性。那麼，它們是異體嗎？不是的，因為在依他起的自性中，遠離能取和所取的二元對立就是圓成實，除了依他起之外，沒有任何其他的圓成實，因此作為法的依他起的法性就是圓成實。如果它們是異體，那麼依他起就必須不空于能取和所取，但這並不合理。例如，有為法和無常，或者火和熱，並非異體，應如是理解。 勝義諦的圓成實從一開始就沒有生和滅，因為如果某物的自性從根本上就不是由因緣所生，那麼它怎麼會有壞滅呢？在輪迴和涅槃時，前後也沒有差別，因此它永遠不會減少，沒有增加，只是如其本然地存在。例如，就像天空，無論有云還是沒有云，都不會有增減。同樣，由於雜染減少和清凈增長，實相也不會減少和增加。或者，由於它的自性本自清凈，因此也沒有新的清凈，就像天空、純金、水和水晶一樣，自性清凈。 雖然從自性的角度來看，沒有可以去除的垢染，但就像天空有突如其來的雲朵，黃金有雜質，水有渾濁，水晶有污垢一樣，圓成實也通過去除突如其來的二障的力量，而變得完全清凈，這就是勝義諦的相。』因此，勝義諦是無二的。
【English Translation】 To be attached to things as if they exist as they appear is imputation (kun btags, conceptual). Although things appear as they do, and ignorant ordinary people are attached to things as if they exist as they appear, the duality of grasper and grasped does not exist from the very beginning, and the perfectly established reality is the ultimate truth (gnas lugs sam don dam pa, reality or ultimate truth). Therefore, in conventional terms, emptiness is established as an exclusion by negating something with what is not, so it exists. Imputation and dependence, and perfect establishment are not the same, so they are not undifferentiated, but they are also not different, so they are not other. As it says in the Saṃdhinirmocana Sūtra: 'The realm of formations and the characteristic of ultimate reality are of a nature that is neither one nor different.' Imputation is inverted and does not exist in reality; dependence is the basis of imputation, appearing as duality; perfect establishment is not inverted and is empty of duality, so they are not the same, because they are dharma and dharmata. Then, are they other? No, because in the nature of dependence, the very absence of imputation of grasper and grasped is perfect establishment, and there is no perfect establishment other than dependence, so the dharmata of dependence as dharma is perfect establishment. If they were other, then dependence would have to be not empty of grasper and grasped, but that is not reasonable. For example, just as conditioned things and impermanence, or fire and heat, are not different, it should be understood. The perfectly established ultimate truth has no birth or destruction from the beginning, because if something's own nature is not born from causes and conditions from the very beginning, then how could it have destruction? In saṃsāra and nirvāṇa, there is no difference between before and after, so it will never decrease, there is no increase, it just remains as it is. For example, just as the sky does not increase or decrease when there are clouds or no clouds. Similarly, because defilements decrease and purification increases, suchness does not decrease or increase. Or, because its own nature is naturally pure, there is no new purification either, just like the sky, pure gold, water, and crystal are naturally pure. Although from the point of view of its own nature, there are no stains to be removed, just as the sky has sudden clouds, gold has impurities, water has turbidity, and crystal has stains, the perfectly established also becomes completely pure by the power of removing the two sudden obscurations, and that is the characteristic of the ultimate truth.』 Therefore, the ultimate truth is non-dual.
་དེ་དོན་ལྔས་བསྟན་ཏེ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དང་། གཅིག་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་འཇིག་མེད་པ་དང་། འཕེལ་འབྲི་མེད་པ་དང་། དག་དང་མ་དག་མིན་པ་ལྔའོ། དབུ་མ་ལྟར་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་པས་དབྱེ་བ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་ཐ་དད་པར་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། མེའི་ཚ་བ་དང་བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་སུམ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་གསུམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་ཅིང་། ཕུང་གསུམ་པ་དེ་འདྲ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་བྲི་གང་བྲལ་བར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཡིན་པས་དག་ 2-49a པ་དང་མ་དག་པ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་སྨྲ་ཞིང་། སྣང་གཞི་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་གསལ་རིག་ཙམ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་འདོད་ཚུལ་དེའི་ཞེ་འདོད་མཐར་དེད་ན་ཤེས་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་རྫས་ཡོད་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ལས་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྫས་ཡོད་དུ་མི་འདོད་ན་དབུ་མའི་ལུགས་དང་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། དོན་དམ་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ན་དབུ་མའི་ལུགས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་འདི་ཙམ་ཞིག་གིས་དབུ་མ་དང་འགལ་མི་འགལ་དཔྱད་བྱ་སྣང་མོད། བྱམས་ཆོས་སྐོར་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་པར་གང་ཟག་གང་གིས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་ནས། དེ་ནས་སེམས་ལ་གཟུང་བ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་ཕྱིར་འཛིན་པའང་མེད་པར་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ཡིན་ཚུལ་ཀྱང་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ས
【現代漢語翻譯】 這通過五個方面來闡述：非有非無，非一非異，非生非滅，非增非減，非凈非不凈。按照中觀的觀點，依賴於緣起而顯現的一切法，在世俗名言中並非不存在；但在勝義諦中並非存在，也不是亦有亦無。因為在勝義諦中不存在，這是世俗中存在的諸法的法性，所以這兩者只是名稱上的區分，實際上並沒有本質上的差異，就像火的熱性和紅糖的甜味一樣。那麼，既非世俗中存在，也非勝義中不存在的第三種蘊，是真如嗎？並非如此，因為沒有能證明既非法相也非法性的第三種空性的量。而且，這樣的第三種蘊也不能作為世俗諸法的自性或法性。因此，遠離有、無、亦有亦無、非有非無這四邊，就是遠離一切戲論。法與法性無別，二諦無別，各自由自己證悟。這樣的離戲法性，因為遠離生滅、增減，所以恒常平等，沒有清凈與不清凈等二元對立的絲毫痕跡。而且，唯識宗的觀點認為，一切法都只是心的顯現，除此之外別無他物。作為顯現之基礎的依他起識，僅僅是明覺，在本體上是存在的。如果追究這種觀點的最終意圖，那麼這種識僅僅被認為是能顯現一切名言之法的實有，而不是勝義諦中真實存在的實有。如果不這樣認為，那麼與中觀的觀點沒有任何矛盾。如果認為在勝義諦中是真實存在的，那麼就與中觀的觀點相違背。因此，是否與中觀相違背，應該通過這種細微的差別來辨析。慈氏五論（Byams chos skor）和世親（Śiṅg rta chen po thogs med）的論典，在見解上是一致的，無論哪個人，在信解和修行的最初階段，首先將一切法視為唯心，然後體驗到心無所緣，之後因為無所緣，所以也無能取，在加行道（sbyor lam）的頂位時，在證悟之後，現量證悟遠離能取所取的法性真諦，從而獲得初地。關於唯識的觀點，也認為顯現為處所、事物、身體的能取所取二相的根本是阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes），在名言中是實有的，但即使沒有成立為二，也會顯現各種各樣的現象。
【English Translation】 This is explained through five aspects: neither existent nor nonexistent, neither one nor different, neither arising nor ceasing, neither increasing nor decreasing, neither pure nor impure. According to the Madhyamaka (Middle Way) view, all phenomena that appear due to dependent origination are not nonexistent in conventional terms; however, they are not existent in ultimate truth, nor are they both existent and nonexistent. Because in ultimate truth they are nonexistent, this is the nature of phenomena that exist in conventional terms, so these two are merely distinctions in name, but in reality, they are not established as different, just like the heat of fire and the sweetness of molasses. Then, is the third aggregate that is neither existent in conventional terms nor nonexistent in ultimate truth the suchness itself? It is not, because there is no valid cognition to establish a third aggregate that is neither the characteristic of phenomena nor the nature of phenomena. Moreover, such a third aggregate cannot be the nature or characteristic of conventional phenomena. Therefore, being free from the four extremes of existence, nonexistence, both, and neither, is being free from all elaborations. The inseparability of phenomena and the nature of phenomena, the inseparability of the two truths, is to be realized individually by oneself. Such a nature of phenomena, being free from elaborations, is always equal because it is free from arising, ceasing, increasing, and decreasing, so there is not even a trace of the characteristics of dualistic phenomena such as purity and impurity. Moreover, according to the Mind-Only school, all phenomena are said to be merely appearances of the mind, and there is nothing else. The basis of appearance, the other-powered consciousness, is considered to be merely clear awareness, existing as a substance. If one pursues the ultimate intention of this view, then this consciousness is considered to be merely a substance that is the cause of the appearance of all terms, but it is not considered to be a substance that is truly established in ultimate truth. If it is not considered in this way, then there is no contradiction with the Madhyamaka view. If it is considered to be truly established in ultimate truth, then it contradicts the Madhyamaka view. Therefore, whether or not it contradicts the Madhyamaka view should be examined through this subtle difference. The teachings of Maitreya (Byams chos skor) and the treatises of Asaṅga (Śiṅg rta chen po thogs med) are consistent in their intention. Whichever individual, in the initial stage of faith and practice, first regards all phenomena as Mind-Only, then experiences the mind as having no object of apprehension, and then, because there is no object of apprehension, there is also no apprehending subject. At the time of the peak of the path of application (sbyor lam), after realization, one directly realizes the truth of the nature of phenomena, which is free from both the apprehended and the apprehender, and thus attains the first ground. Regarding the way in which it is Mind-Only, it is also held that the basis of the appearance of the apprehended and the apprehender, which appear as places, things, and bodies, is the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam shes), which exists as a substance in conventional terms, but even though it is not established as two, it manifests various phenomena.
ུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ 2-49b གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ལུགས་འདིས་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་རིགས་པའི་ཕྱིར་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བཟུང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དགག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད་ཅེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱི་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་པ། ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་ཡང་ཐག་པས་མི་སྟོང་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ཡིན་པར་མ་གོ་ནས། གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཞེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་ལམ་ཚུལ་བཞིན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀག་པ་མིན་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལ་མི་རིགས་པ་མེད་དེ། གངས་ཅན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་བདེན་མཐོང་རྣམས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པ་དབུ་མ་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་བཞེད་པ་ཡོད་ན། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དབུ་མའི་དགོངས་དོན་རྟོགས་པ་སྨྲོས་ཅི་དགོས་ཏེ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་དབུ་མ་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོག་གི་སེམས་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་མ་བླངས་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། 2-50a དང་པོ་ཀུན་གཞི་ལས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཆེད་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཕྲ་བ་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྲ་ཞིང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མཁས་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པས། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རགས་པ་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་ཟབ་པར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཐེག་བསྡུས་སོགས་སུ་གསུངས། དེ་དང་མཚུངས་པར་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་དང་ཟབ་མོའི་སྔགས་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཀྱང་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་རྩ་བ་སེམས་ལ་ཐུག་པར་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འབྱུང་གི་སེམས་མེད་ན་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པས་ལས་འདུ་བྱས་ནས་ཀུན་ཉོན་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་འགྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བསྒྲུབས་པས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་དང་བཅས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 因為顯現是幻覺等，所以按照這個宗義，可以很容易地理解二取的意識沒有真實成立的自性和特徵。因此，應當認為中觀和唯識的偉大車軌最終的觀點是一致的。那麼，中觀的論師們為什麼要對唯識宗進行駁斥呢？這是因為那些持有唯識宗觀點，且具有傲慢心的人，在唯識宗的語境下，認為外境不存在，而心是實有的。就像繩子雖然空于蛇，但並不空于繩子一樣。他們沒有理解這只是一種在名言上的承認方式，反而執著於二取之識在勝義諦上是真實成立的。因此，駁斥的是這種執著于真實成立的宗義，而不是駁斥佛陀所教導的如實證悟唯識宗道路的聖者無著的觀點。這樣說是有道理的，因為藏地的學者們認為，聲聞乘的見諦者也證悟了二種無我，與中觀派沒有差別。更何況是聖者無著證悟了中觀的觀點呢？因為他是聖者。一般來說，中觀派僅僅通過確立緣起之法無生就足夠了，並非必須承認唯識宗的觀點。然而，緣起也分為辨別自性的緣起和辨別可愛與不可愛的緣起兩種。 第一種是解釋一切顯現從阿賴耶識中產生的過程，因此，這種微細的內在緣起是菩薩通過精通微細而甚深的意義所要證悟的。第二種是辨別可愛與不可愛的粗大外在十二緣起，聖者無著在《攝大乘論》等論著中對此進行了更深入的闡述。與此類似，在究竟了義的經部和甚深的密續中也說，除了心之外沒有其他法，輪迴和涅槃的根本都在於心。也就是說，依靠心的力量，產生輪迴和涅槃之法。如果沒有心，那麼這些法也就不可能產生。其道理是：依靠心的力量，煩惱造作惡業，從而成就了遍染輪迴的一面；依靠心的力量，生起證悟無我的智慧和慈悲心，從而修持大乘道，使包括阿賴耶識在內的八識轉變為具有五種智慧自性的佛。
【English Translation】 Because appearances are like illusions, etc., according to this system, it is easy to understand that the consciousness of dualistic grasping lacks truly established self-nature and characteristics. Therefore, it should be held that the ultimate views of the great chariots of Madhyamaka and Yogacara are consistent. Then, why do the Madhyamaka masters refute the Yogacara school? This is because those who hold the views of Yogacara and are arrogant, in the context of Yogacara, believe that external objects do not exist, while the mind is real. Just as a rope is empty of a snake but not empty of a rope, they did not understand that this is just a way of acknowledging it nominally, but instead clung to the idea that the consciousness of dualistic grasping is truly established in the ultimate truth. Therefore, what is refuted is this school that clings to true establishment, not the view of the noble Asanga, who truly realized the path of Yogacara as taught by the Buddha. There is reason to say this, because Tibetan scholars believe that the Hearers who have seen the truth also realize both types of selflessness, and there is no difference from the Madhyamikas. What need is there to mention that the noble Asanga realized the view of Madhyamaka? Because he is a noble being. In general, it is sufficient for the Madhyamikas to establish that phenomena of dependent origination are without arising, and it is not necessary to accept the views of Yogacara. However, dependent origination is also divided into two types: dependent origination that distinguishes self-nature and dependent origination that distinguishes between the lovely and the unlovely. The first is the explanation of how all appearances arise from the Alaya consciousness. Therefore, this subtle inner dependent origination is to be realized by Bodhisattvas who are skilled in the subtle and profound meaning. The second is the coarse outer twelve dependent origination that distinguishes between the lovely and the unlovely, which the noble Asanga explained in more detail in the Compendium of Mahayana, etc. Similarly, in the definitive sutras and the profound tantras, it is also said that there is no dharma other than the mind, and the root of both samsara and nirvana lies in the mind. That is, depending on the power of the mind, the phenomena of samsara and nirvana arise. If there is no mind, then these phenomena cannot arise. The reason is that, depending on the power of the mind, afflictions create karma, thereby accomplishing the side of pervasive defilement and samsara; depending on the power of the mind, wisdom and compassion that realize selflessness arise, thereby practicing the Mahayana path, transforming the eight consciousnesses, including the Alaya consciousness, into the Buddha, who possesses the nature of the five wisdoms.
ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མྱང་འདས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཀུན་བྱང་གི་རྩ་བ་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། སེམས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ན་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ལམ་གྱི་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས་གསུངས་པ་ 2-50b དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་མཁས་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱིས་དབུ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་པ་དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ལ་ཕྲ་བ་ནང་གི་དབུ་མ་དང་། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་དབུ་མ་ལ་རགས་པ་ཕྱིའི་དབུ་མ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཉམས་ལེན་གྱི་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ཉིད་ཟབ་པས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་འདི་ལྟར་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས། དེས་ན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་རང་གསལ་ཞེས་པ་སེམས་ཙམ་པས་ཁས་ལེན་རྒྱུ་འདི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་གཟུང་འཛིན་འདི་ཡིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་གོ་ན་དགག་བྱ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་ལ་གོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དབུ་མ་དང་སྔགས་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་མེད་ན་སློབ་ལམ་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ལ་མི་སློབ་པའི་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟ་བུ་དང་ཁྱད་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་ཇི་ལྟར་འདོད། དེའི་ཕྱིར་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་འབྱེད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐ་དད་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་ 2-51a མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་གནད་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མཐོང་ངོ་། །མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྣང་སྟོང་རིས་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་རུང་མ་ཡིན་པར་ཟུང་འཇུག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཅིང་དེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་ས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། 彼所安立二無我 གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། དང་པོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་
【現代漢語翻譯】 即使是聲聞緣覺乘的修行者，也是通過證悟人無我的心來證得趨近於存在的寂滅，因此，一切清凈的根本在於心，這一點是所有佛教徒都必須承認的。而且，如果能確定心是無自性的，就能以較小的努力證悟大乘道，這是道之關鍵，在《現觀莊嚴論》中有所闡述。 在印度，被譽為大學者的阿阇黎（梵文：Ācārya，老師）巴瓦維韋卡（梵文：Bhāviveka），在他的著作《中觀寶燈論》中，總結了所有中觀的要點，他提到：『瑜伽行中觀派有微細的內中觀，而主張外境存在的中觀派有粗大的外中觀。』在實修時，瑜伽行中觀派更為深奧，吉祥月稱（梵文：Śrī Candrakīrti）也是如此修行的。』 因此，如果將『二千識的自明』理解為唯識宗所承認的，執著于能取所取的最終心識，認為這種不可言說的識以不空性的實有存在，那就是需要破斥的。如果將『二千識的自明』理解為從根本上無生的自性，通過自證現量體驗到的，無能取所取的自明智慧，那就是需要建立的。中觀和密宗都必須承認這一點。如果不存在各自的自證智慧或光明心，那麼在有學道中，就不可能具有證悟法性的智慧；在無學涅槃時，如果佛陀沒有一切種智，那將與小乘的寂滅無異，如同燈火熄滅一般。那麼，如何理解佛陀的無盡身、智慧和事業呢？ 因此，雖然中觀和唯識兩大車乘在開創深廣法道的方式上，似乎有所不同，但如果能理解它們最終的意趣在於匯入智慧的境界，那將是非常好的。 總而言之，一切法的實相，既不是偏於有，也不是偏於無，而是需要各自證悟的二諦雙運。如果在基、道、果的各個階段都能證悟其不變性，就能從執著惡見的懸崖中解脫。 以下安立真如，以無我之理成立。首先是成立人無我。
【English Translation】 Even the Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) attain a Nirvāṇa (cessation) that approximates existence through a mind that realizes the absence of self of the person, therefore, the root of all purification depends on the mind, which must be acknowledged by all Buddhists. Moreover, if one can ascertain that the mind is without inherent existence, one can realize the Mahāyāna (Great Vehicle) path with little effort, which is a crucial point of the path, as stated in the Abhisamayālaṃkāra (Ornament of Clear Realization). In India, the esteemed scholar Bhāviveka (Discernment of Being), widely known as a great scholar, in his treatise Madhyamakaratnapradīpa (Lamp for the Jewel of the Middle Way), which summarizes all the key points of Madhyamaka (Middle Way), stated: 'For the Yogācāra-Madhyamaka (Yoga Practice Middle Way), there is the subtle inner Madhyamaka, and for the Madhyamaka who assert external objects, there is the coarse outer Madhyamaka.' During practice, the Yogācāra-Madhyamaka is more profound, and the glorious Candrakīrti (Moon Fame) also practiced in this way. Therefore, if the 'self-luminosity of the two thousand consciousnesses' is understood as the ultimate consciousness that grasps the grasper and the grasped, as acknowledged by the Cittamatrins (Mind-Only School), and if this inexpressible consciousness is considered to exist as truly established without being empty of its own nature, then it is something to be refuted. If the 'self-luminosity of the two thousand consciousnesses' is understood as the nature that is primordially unborn, experienced directly by self-awareness, the self-luminous wisdom without grasper and grasped, then it is something to be established. Both Madhyamaka and Tantra must acknowledge this. If there is no individual self-aware wisdom or clear light mind, then it is unreasonable to have a mind that realizes the truth of reality on the path of learning, and if there is no omniscient wisdom in the state of non-learning Nirvāṇa, then it is no different from the extinction of the Lesser Vehicle, like a lamp extinguished. How then can one assert the inexhaustible body, wisdom, and activity of the Buddha? Therefore, although the great chariots of Madhyamaka and Cittamātra (Mind-Only) appear to have different systems for establishing the ways to open the profound and vast Dharma paths, it is very good to know that their ultimate intention converges into a single unity in the realm of wisdom. In short, the reality of all phenomena, Suchness (Tathātā), is not any one-sided aspect of appearance and emptiness, but a union that must be realized individually. If one realizes that it is unchanging in all stages of the ground, path, and fruition, one is liberated from the abyss of clinging to extreme views. The following establishes Suchness (Tathātā) by proving selflessness through reasoning. First, establishing the selflessness of the person.
ཟག་གི་བདག་ཞེས་པ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། བདག་ལྟ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡང་བདག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའམ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པ་དང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་པས། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། ལས་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ངན་པའི་གནས་ཞེས་ངན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལ་ 2-51b བསྙེགས་ཏེ་དེ་ནི་ལྟ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའམ། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་བསྐྱེད་པས་ན་ངན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོའོ་ཞེས་འདུག །འགྱུར་ལ་ལ་ན་ངན་པར་གནས་ཞེས་པ་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ངན་པར་གནས་པ་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ལྟར་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་དང་མ་ཁྱབ་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཅན་འཇིག་ལྟ་དང་། ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བདག་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཕྱི་རོལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་བཀག་པ་དེས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ཡང་ཁེགས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ང་གཅིག་ལས་དུ་མ་མེད་པ་དང་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མཐའ་མའི་བར་དུ་གཅིག་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དེ་འདྲའི་བདག་དེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔྱད་པ་གསུམ་བྱས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་ཅེ་ན། བདག་དེ་ནི་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའམ་ནོར་བའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ 2-52a ཡོད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ན་ཆུང་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པས་འཁོར་བར་བཅིངས་པ་དང་། བཅིངས་པ་དེ་བཅད་ན་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ཀྱི་བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་ཐར
【現代漢語翻譯】 所謂的『具有自性』，未經考察和分析，僅僅是顛倒的執取，實際上並不成立。因為『我』見、蘊以及其他任何事物都不是『我』。對壞聚見（Skandhadṛṣṭi，五蘊）的執著或視為『我』的自性並非真我，因為『我』見是心的一種作用，是因緣和合的，無常的，不遍一切處的，並且會造作善、不善和無記三種業。外道所認為的『我』是無為的、常恒的、周遍的、不造業的，這與佛教所說的『我』的體性不同。作為壞聚見所依的五蘊也不是『我』的體性或自性，正如《智慧堅定解說》（Blo brtan 'grel pa）中說『惡處』，惡是指作為一切煩惱之根的壞聚見，是執見的處所，或者說是煩惱的惡業所產生的，因此稱為『惡處』，即是五蘊。有些譯本中說『處於惡』，意為煩惱和痛苦的處所，因此『處於惡』指的是五蘊本身。無論如何，五蘊不是『我』，正如前面所說，因為它們是無常的、因緣和合的、不周遍的、造業的、多體的。『我』不是自性產生的，不是由因緣新組合的，不是周遍的、常恒的、不造業的、單一的，因此與外道的觀點體性不同。除了作為能取者的壞聚見和作為所取者的五蘊之外，沒有其他的『我』，因為無論是現量還是比量，都無法在這兩者之外找到一個獨立的『我』。 此處駁斥了外道所臆想的『我』，同時也破除了俱生我執的執著對象。眾生執著『我』是唯一的，不是多體的，並且從無始以來到最終都是同一個。通過前面所說的三種分析，就能明白這種『我』僅僅是虛構的。如果無我，那為什麼一切眾生都會認為有『我』呢？並非因為『我』存在才這樣認為，而是因為即使『我』不存在，也會由於錯覺或顛倒的認知而產生認為『我』存在的想法。例如，將繩子誤認為蛇，或者夢中見到少女等。如果『我』存在，那麼就會被煩惱束縛于輪迴之中，斷除束縛就能獲得解脫。如果無我，那麼誰會獲得解脫呢？
【English Translation】 The so-called 'having a self' is merely a reversed grasping without investigation and analysis, and it is not actually established. Because neither the 'I' view, nor the aggregates, nor anything else is the 'I'. The nature of clinging to the destructible collection (Skandhadṛṣṭi, five aggregates) or viewing it as the 'I' is not the true self, because the 'I' view is a function of the mind, which is conditioned, impermanent, not all-pervasive, and performs three kinds of actions: virtuous, non-virtuous, and neutral. The 'I' that non-Buddhists conceive of is unconditioned, permanent, pervasive, and characterized by not performing actions, which is different in nature from what is described here. The five aggregates, which serve as the basis for the destructible collection view, are also not the nature or essence of the 'I', as stated in the 'Commentary of Steadfast Intelligence' (Blo brtan 'grel pa): 'evil place'—evil refers to the destructible view, which is the root of all afflictions, it is the place of clinging, or it is produced by the evil karma of afflictions, hence it is called 'evil place', which is the aggregates. Some translations say 'dwelling in evil', meaning the place of afflictions and suffering, so 'dwelling in evil' refers to the aggregates themselves. In any case, the five aggregates are not the 'I', as mentioned earlier, because they are impermanent, conditioned, non-pervasive, perform actions, and are multiple. The 'I' is not self-arisen, not newly assembled by causes and conditions, not pervasive, permanent, not performing actions, and not considered singular, thus differing in nature from the non-Buddhist views. Apart from the destructible view, which is the subject, and the five aggregates, which are the object, there is no other 'I', because neither direct perception nor inference can find an independent 'I' apart from these two. Here, the self that is conceived by non-Buddhists is refuted, and at the same time, the object of clinging of the innate ego-grasping is also refuted. Sentient beings cling to the 'I' as being unique, not multiple, and being the same from beginning to end. Through the three analyses mentioned earlier, it becomes clear that this kind of 'I' is merely a fabrication. If there is no self, then why do all sentient beings think there is an 'I'? It is not because the 'I' exists that they think so, but because even if the 'I' does not exist, the idea that the 'I' exists arises due to delusion or reversed cognition. For example, mistaking a rope for a snake, or seeing a young woman in a dream, and so on. If the 'I' exists, then it would be bound to samsara by afflictions, and liberation would be possible by cutting off the bonds. If there is no self, then who would be liberated?
་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཐར་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བདག་ཡོད་པ་དེ་ཐར་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ནས་སྐྲག་པ་ན། སྦྲུལ་མེད་པ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟར། བདག་མེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་དང་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མར་མྱོང་བ་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ལས་ཉོན་འགག་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ནོར་བའམ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཙམ་ཞིག་ཟད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ཡོད་པ་ཐར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་བདག་འཛིན་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ཅིང་། དེ་མ་སྤངས་ན་ལས་ཉོན་མི་འགག་སྟེ། བདག་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། འཁྲུལ་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུན་ཆགས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་གི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་གནས་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་འོག་ནས་འཆད་ 2-52b འགྱུར་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མི་མཐོང་བར་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མཐོང་བའི་མུན་པ་ཆེན་པོས་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་ན་རིག་མེད་དམ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མིན་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་གང་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་ཚོར་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བར་མའི་ཚོར་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་མྱོང་བ་མེད་དེ་མྱོང་བ་པོ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མྱོང་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ཆོས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པས་བདག་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་ཞིང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་སོགས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 因此，如果有人問：'我是否應該努力以獲得解脫？'，那麼努力是爲了解脫，而不是爲了'我'。例如，當一個人誤以為繩子是蛇而感到恐懼時，當他看到沒有蛇時，他會感到安心。同樣，即使沒有'我'，由於執著于'我'的觀念，我們會積累煩惱和業力，並在輪迴中持續遭受痛苦。因此，通過正確的智慧認識到沒有'我'，煩惱和業力就會止息，從而獲得解脫。因此，所謂的解脫僅僅是耗盡我們自己內心的錯誤或錯覺，而不是'我'的解脫。如果存在'我'，那麼對'我'的執著將永遠不會消失。如果不放棄它，煩惱和業力就不會止息。由於對'我'的執著，我們會不斷地進入輪迴。 第二，闡述法無我：正如那些僅僅依賴於顛倒錯亂的智慧而認為存在'我'和'法'的人，他們的錯覺導致了出生、衰老等各種痛苦的持續存在。這僅僅是存在於他們自己錯亂的意識中，但他們並沒有意識到這一點。正如接下來將要解釋的那樣，他們被巨大的黑暗所籠罩，無法看到事物本來的存在方式，反而顛倒地看到不存在的事物。 因此，由於缺乏對輪迴事物是痛苦和錯覺的理解，缺乏無漏的智慧，所以被稱為無明或非正見。通過顛倒的執著和有漏的知識，以體驗快樂、痛苦和中性的感受的方式，實際上存在著覺知。 因此，無論體驗到三種感受中的哪一種，都無法超越痛苦。痛苦的感受是自性苦，快樂的感受是變異苦，中性的感受是行苦。實際上，並沒有人在體驗痛苦，因為沒有體驗者'我'，而且所體驗的法也沒有真實存在。如果法沒有真實存在，那麼由蘊、界、處所包含的法的自性或本質僅僅是顯現而已，就像幻覺、夢境和海市蜃樓一樣。實際上，法的自性或本質並不存在，因為它不像顯現的那樣真實存在，所以它安住于無我和空性之中。為什麼呢？因為外在事物源於四大和種子等因緣，而內在事物，即有情眾生的蘊，源於無明和行等。
【English Translation】 Therefore, if someone asks, 'Should I strive for liberation?', then the effort is for liberation, not for 'I'. For example, when one mistakes a rope for a snake and becomes frightened, when he sees that there is no snake, he gains peace of mind. Similarly, even though there is no 'I', due to clinging to the notion of 'I', we accumulate afflictions and karma, and continuously experience suffering in samsara. Therefore, by realizing the absence of 'I' through correct wisdom, afflictions and karma cease, and liberation is attained. Therefore, so-called liberation is merely the exhaustion of the error or delusion within one's own mind, not the liberation of an existing 'I'. If there were an 'I', then attachment to 'I' would never cease. If it is not abandoned, afflictions and karma will not cease. Due to attachment to 'I', we continuously enter samsara. Second, demonstrating the absence of self in phenomena: Just as those who rely solely on inverted and deluded wisdom believe in the existence of 'I' and 'phenomena', their delusion leads to the continuous existence of various sufferings such as birth and aging. This merely exists in their own deluded consciousness, but they do not realize this. As will be explained below, they are shrouded in great darkness, unable to see things as they truly exist, and instead see non-existent things in a reversed manner. Therefore, lacking the understanding that these samsaric phenomena are suffering and delusion, and lacking undefiled wisdom, it is called ignorance or non-right knowledge. Through inverted clinging and defiled knowledge, the experience of pleasant, painful, and neutral feelings is indeed a form of awareness. Therefore, no matter which of the three feelings is experienced, it cannot transcend suffering. Painful feeling is suffering by nature, pleasant feeling is suffering of change, and neutral feeling is suffering of conditioning. In reality, no one is experiencing suffering because there is no experiencer 'I', and the phenomena being experienced are also not truly established. If phenomena are not truly established, then the nature or essence of phenomena, which are contained by the aggregates, elements, and sense bases, merely appear, like illusions, dreams, and mirages. In reality, the nature or essence of phenomena does not exist, because it is not truly established as it appears, so it abides in selflessness and emptiness. Why? Because external phenomena arise from causes and conditions such as the four elements and seeds, while internal phenomena, the aggregates of sentient beings, arise from ignorance and action, and so on.
ི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ 2-53a ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་སྣང་ན། སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་དག་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའམ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལ་ཡོད་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་མི་མཐོང་བར། བདག་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་འདི་ལ་མེད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། དེ་མཐོང་བ་འདི་འདྲའི་མུན་ནག་གི་རྣམ་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་མུན་པས་ནི་ཡོད་པ་བསྒྲིབས་ཤིང་མི་མཐོང་བར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དེས་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་ལ། མེད་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་སྔོན་མེད་ཡ་མཚན་པའི་མུན་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཅེས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མིང་དུ་ཡང་བཤད་དེ། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་དང་ཤེད་ཅན་དང་ཤེད་བུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་སྒྲ་དེ་སྦྱོར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅེས་པ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ལ་སྒྲ་དེ་སྦྱར་བའོ། །མུ་སྟེགས་རྣམས་གང་ཟག་གི་བདག་ལ་ཞེན་པ་དེ་བཅིངས་ཐར་དུ་འདོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོས་བཅིངས་ཐར་དུ་འདོད་པའང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། ཐེག་པ་ཆེན་ 2-53b པོའི་ཚུལ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཡིན་ཡང་འཁོར་འདས་དང་འཆིང་གྲོལ་འཐད་ཚུལ་བསྟན་པ། འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ལ། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མ་རིག་པ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་གྱི་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་སོགས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པས་ན་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཁོར་བར་གནས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོ
【現代漢語翻譯】 一切外在和內在的事物都由因緣和合而生，萬物都依賴於各自的因緣聚合而產生，這是顯而易見的事實。然而，愚昧之人卻認為這些事物是由自在天（藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文：Īśvara，梵文羅馬擬音：Ishvara，漢語字面意思：自在者）或『我』等其他因素創造或作用而產生的。因為人們執著於事物本身，看不到緣起的真諦，儘管『我』和自在天等造物主並不存在，他們卻視而不見。這種無明的狀態是何等黑暗啊！世俗的黑暗只是遮蔽已存在的事物，使之無法被看見，但不會讓人看到不存在的事物。而眾生心中的無明黑暗，卻使他們看不到事物自身顯現的緣起之法，反而看到事物從不存在的他者而生，這真是前所未有的奇特黑暗啊！』 這裡所說的『我』，也可以說是指代個體的名稱，如『我』、『眾生』、『生命』、『個體』、『有力量者』、『力量』等等。『我』這個詞也可以用於指代法的自性，如『法的我』，即指法的本質或自性。 外道徒執著于個體之『我』，認為這是解脫之道，這是顛倒之見。聲聞乘行者執著於法之『我』，認為法的本質是解脫之道，這也是因為不瞭解法的自性而產生的顛倒之見。大乘的觀點認為，一切法都是無二無別的，是平等的。雖然如此，輪迴與涅槃、束縛與解脫的道理仍然成立。這是因為，從勝義諦（究竟真理）的角度來看，無明止息，直至老死止息的寂滅涅槃，與無明為緣而產生行等，直至老死產生的輪迴，二者沒有任何區別。因為一切輪迴與涅槃之法，其自性都是不生不滅、平等一味的，所以輪迴的自性即是涅槃。既然如此，凡夫眾生安住于輪迴之中，聖者證得涅槃，這二者之間又有何區別呢？這並不是說輪迴與涅槃在勝義諦上是截然不同的，而是因為對『我』和法的實相是否如實證悟所導致的。雖然在勝義諦上輪迴與涅槃是平等的，但...
【English Translation】 Since all external and internal phenomena arise from the aggregation of causes and conditions, and all things manifestly arise dependent on their respective causes and conditions, foolish beings believe that these things are created or acted upon by others, such as Īśvara (藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文：Īśvara，梵文羅馬擬音：Ishvara，漢語字面意思：自在者) or 'self'. Because they cling to things themselves and do not see the meaning of dependent origination, they see a creator such as 'self' or Īśvara, even though these do not exist. What kind of darkness is this? The darkness known in the world obscures what exists and prevents it from being seen, but it does not cause one to see what does not exist. The darkness of ignorance that dwells in the minds of sentient beings prevents them from seeing the dependent arising that is manifest in the nature of things themselves, and instead, they see things arising from something else that does not exist. This is a previously unheard-of and wondrous darkness! Here, 'self' is also explained as a name for a category of individuals, such as 'self', 'sentient being', 'life', 'individual', 'powerful one', and 'power'. The term is also applied to the nature of phenomena, such as 'the self of phenomena', which refers to the essence or nature of phenomena. Those who are non-Buddhists cling to the 'self' of the individual, considering it to be liberation, which is a perverted view. The Hearers (Śrāvakas) cling to the 'self' of phenomena, considering the essence of phenomena to be liberation, which is also a perverted view because they do not understand the nature of phenomena. From the perspective of the Great Vehicle (Mahāyāna), all phenomena are non-dual and equal, yet the way in which saṃsāra and nirvāṇa, bondage and liberation, are explained is as follows: From the perspective of ultimate truth or the way things are, there is no difference between the quiescence of nirvāṇa, where the cessation of ignorance leads to the cessation of aging and death, and the arising of saṃsāra, where ignorance leads to the arising of actions and so forth, leading to aging and death. Because all phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are equal in that they have no inherent arising or ceasing, the very nature of saṃsāra is nirvāṇa. If that is the case, what is the difference between ordinary beings dwelling in saṃsāra and noble ones attaining nirvāṇa? It is not that saṃsāra and nirvāṇa are different in ultimate truth because they possess a truly existent 'self' or phenomena, but rather it is because of whether or not one realizes the absence of 'self' and phenomena as they are. Although saṃsāra and nirvāṇa are equal in ultimate truth, nevertheless...
ས་པོའི་གནས་ཚུལ་བཞིན་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་བ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཉན་རང་གི་ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དག་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་བའང་ཟད་པས་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཙམ་ཡང་ཞི་བ་མི་ 2-54a གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བཤད་དོ། ། 如何證得彼即次第 གསུམ་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐའ་ཡས་པ་གང་ཞིག་གི་ཕ་རོལ་ཏེ་གྲངས་མེད་གཅིག་རྫོགས་པའི་བར་དུ་བསགས་པའམ་ཡང་ན་དེའི་ཕ་རོལ་འཕགས་པའི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་པར་བསགས་པ་དང་། མདོ་སོགས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ། ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་འདི་ཡན་ཆད་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དང་ཀ་བུམ་སོགས་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མིང་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། མིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པས་དེ་ 2-54b དང་དེར་བཟུང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མིང་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་ནི་དྲོད་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་མིང་གིས་བརྗོད་པའམ་དེ་དང་དེར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་དོན་རྣམས་ལྷག་པར་རིག་ནས་སེམས་ལས་དོན་རྣམས་སྣང་བ་མཐོང་བ་ནི་རྩེ་མོ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །གཟུང་བའི་ཆ་དེར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་བློ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུང
【現代漢語翻譯】 如同世間萬物一樣，通過修行，透徹理解諸法無常、皆是痛苦、無我，斷絕輪迴，證得聲聞緣覺的寂滅之果；通過無分別智，行持六度萬行，當修行達到圓滿時，意生身亦滅盡，甚至連輪迴的習氣也完全止息，證得無住涅槃。
如何證得彼即次第 第三，闡述如何證悟勝義諦的次第。由菩薩的福德智慧等五頌組成。大乘菩薩們以證悟諸法無我的無分別智，從資糧道、加行道、見道、修道而證得果位之次第。菩薩于無數劫中供養如來，聽聞、思維、修習佛法，積累以六度攝持的無量福德智慧資糧，直至圓滿無量劫，或者到達彼岸聖位，善積資糧。並且，對於經部等聖典所闡述的無常、痛苦、空性、無我之義，以如理作意，通過寂止的等持和無猶豫的決斷，獲得勝觀，達到極度明晰的程度。以上三句闡述了資糧道。 如此積累資糧並對佛法義理獲得定解之後，對於色聲等外境以及柱瓶等外物，所有顯現的法相，都是由名言所顯現，依賴於名言概念，通過意識的分別念執著於此物和彼物，除了名言之外，事物的本體是無法言說的，證悟到離於名言的境界，這被稱為獲得暖相的智慧。菩薩進一步了知一切事物唯是名言安立或分別唸的顯現，從內心生起外境的顯現，這被稱為頂相，是光明增長的等持。 于所取境上顯現的諸法，實際上是心識的顯現，如同夢境一般，了知心外無境，安住于唯識的自性中，這被稱為安忍，是趨入真實性一方面的等持，因為證悟了遠離能取所取的真實性之一方面，即所取境無自性。之後，於法界之中...
【English Translation】 Just as all things in the world are impermanent, through practice, one thoroughly understands that all dharmas are impermanent, are suffering, and are without self, cutting off the cycle of reincarnation and attaining the peace of the Shravakas and Pratyekabuddhas; through non-discriminating wisdom, one performs the six paramitas, and when practice reaches perfection, the mind-made body also ceases, and even the habits of reincarnation are completely extinguished, attaining the non-abiding Nirvana.
How to attain that which is in sequence Third, to explain the sequence of how to realize the ultimate truth. It consists of five verses, such as the Bodhisattva's merit and wisdom. Mahayana Bodhisattvas, with the non-discriminating wisdom that realizes the selflessness of all dharmas, attain the stages of the path of accumulation, the path of preparation, the path of seeing, and the path of cultivation to attain the fruit. Bodhisattvas offer to the Tathagatas in countless kalpas, listen, think, and practice the Dharma, accumulate limitless merit and wisdom, which are held by the six paramitas, until they complete countless kalpas, or reach the shore of the noble state, and accumulate resources well. Moreover, regarding the meanings of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness explained in the sutras and other scriptures, through proper attention, through the samadhi of tranquility and the decisive insight without hesitation, they attain extreme clarity. The above three sentences explain the path of accumulation. After accumulating resources in this way and gaining a definite understanding of the meaning of the Dharma, all the appearances of external objects such as forms and sounds, and external things such as pillars and vases, are manifested by names. Relying on nominal concepts, through the mind's discrimination, one clings to this thing and that thing. Apart from names, the essence of things cannot be spoken of. Realizing the state of being apart from names is called the wisdom of obtaining the warm sign. The Bodhisattva further knows that all things are merely established by names or manifestations of discrimination, and the appearance of external objects arises from the mind. This is called the peak sign, which is the samadhi of increasing light. The dharmas that appear on the object of grasping are actually manifestations of consciousness, just like a dream. Knowing that there is no external object outside the mind, and abiding in the nature of mind-only, this is called forbearance, which is the samadhi of entering one aspect of reality, because one realizes that one aspect of reality, which is the absence of self-nature of the object of grasping, is separated from the grasper and the grasped. After that, in the realm of Dharma...
་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བའམ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས་དེ་ནས་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་དེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ན་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པའང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་དེ་ཉིད་དུ་བློ་དང་ལྡན་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ 2-55a གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་གནས་ཏེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་སོ། །དེ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི། བློ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལའམ་ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པར་སོང་བ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་མི་རྟོག་པར་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་སོང་བ་ཡིས། བྱང་སེམས་དེ་ཡི་རྒྱུད་དམ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པའི་ཚོགས་གང་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་དཀའ་བ་ནགས་ཚང་ཚིང་གི་ཁྲོད་སྟུག་པོ་ལྟ་བུ་དག་དཔེར་ན་དུག་གི་སྨན་ཆེན་པོ་ཐིགས་པ་འགའ་ཙམ་དུག་གི་བུམ་པར་བླུགས་ན་དུག་ཐམས་ཅད་སྨན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དྲི་བསྣམས་པ་དང་ཁར་མྱང་བ་ཙམ་གྱིས་དུག་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་སེལ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དུག་དང་འདྲ་བ་རྣམས་རྩད་ནས་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་གཏན་དུ་བསྡམ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ 2-55b མདོ་སྡེ་སོགས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་རྩ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་སམ་ཤེས་རབ་བཞག་པ་ནི། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དེ་གཅིག་ལ་བསྡུས་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པས་རྩ་བའི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སེམས་པའི་དྲན་པའི་རྒྱུད་གོང་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 當證悟到遠離能取所取二相的顯現時，便能獲得見道。如何于忍位時，以智慧了知心外無所取，無外境，若無所取，則無執取之心，能取與所取二者相互依存，若無所取，則無能取。如是證悟即是世第一法之後的等持。緊隨其後，具慧者了知能取所取二者皆無自性，無分別智便會顯現，能取與所取二者，與無此二法相之法界，以各自證自證智而安住，由此見道斷除見道所斷之煩惱障與所知障。 于修道位，具慧者以無分別智之力，於二地至十地之間，恒常於一切內外諸法，皆能普遍平等，不分別能取與所取之實有，于無二中平等行持。如是菩薩之相續或阿賴耶識，即依他起性者，依於此者，煩惱障與所知障，以及能取所取之習氣所積聚之過患，從無始時來積聚，難以了知與斷除，猶如稠密森林。譬如將少量大藥滴入毒瓶中，則所有毒藥皆轉為藥，僅以嗅聞或口嘗，便能消除所有毒素。如是大藥能解毒一般，修道之無分別智亦能斷除如毒般之微細所斷障，並能顯現佛地之大無分別智。三門之惡行皆能永斷，諸佛所說之聖法，即具足十二支之經等，于初中末皆善妙，一切所詮之義之根本究竟，即是以智慧安住於法界。是故，將一切經之義彙集於一處而作意，故亦稱為根本心。如是于等持中，於法界作意之憶念相續，更勝於前，於後得位時，唯是自心之分別念，而無其他之法。
【English Translation】 When the manifestation of being free from the characteristics of both the grasper and the grasped is realized, the path of seeing is attained. How is it that during the stage of forbearance, one understands with wisdom that there is no grasped object or external reality apart from the mind? If there is no grasped object, then there is no mind that grasps it, since the grasper and the grasped are mutually dependent. If there is no grasped object, then there is no grasper. Such realization is the samadhi immediately following the supreme dharma. Immediately after that, the wise one, realizing that both the grasper and the grasped are without inherent existence, non-conceptual wisdom manifests, and the grasper and the grasped, the two characteristics of phenomena, abide in the realm of phenomena without those characteristics, through individual self-awareness. Thus, the afflictive and cognitive obscurations to be abandoned by seeing are abandoned. Then, on the path of meditation, the wise one, with the power of non-conceptual wisdom, from the second to the tenth ground, constantly and universally equalizes all phenomena, both internal and external, without conceptualizing the grasper and the grasped as real entities, and engages equally in non-duality. Thus, the afflictive and cognitive obscurations of that Bodhisattva's continuum or Alaya-vijnana (kun gzhi rnam shes) (阿賴耶識，根本識，ālayavijñāna，storehouse consciousness), which is characterized by other-dependence (gzhan dbang) (依他起性，paratantra，dependent arising), and the accumulation of faults of the propensities of the grasper and the grasped, which have been accumulated since beginningless time and are difficult to know and abandon, like a dense forest, are purified. For example, if a few drops of a great antidote are poured into a vessel of poison, all the poison is transformed into medicine, and merely by smelling or tasting it, all the poison is eliminated. Just as a great antidote eliminates poison, the non-conceptual wisdom of the path of meditation completely eliminates the subtle obscurations to be abandoned, which are like poison, and manifests the great non-conceptual wisdom of the Buddha's ground. The holy dharma spoken by the Buddhas, which is capable of completely restraining all misconduct of the three doors, and which possesses the twelve branches such as the sutras, is virtuous in the beginning, middle, and end. The ultimate root of the meaning to be taught in all that is well-established is the placing of intelligence or wisdom in the realm of phenomena. Therefore, it is also called the root mind because it gathers the meaning of all the sutras into one place and focuses on it. Thus, in meditative equipoise, the continuum of mindfulness that contemplates the realm of phenomena becomes more and more distinguished, and in the subsequent attainment, there are no phenomena other than the conceptual thoughts of one's own mind.
མེད་པར་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་ཅིང་སེམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པའི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་མི་སློབ་པ་བསྟན་པའོ། །འདིར་དཔེ་ཕལ་ཆེར་དུ་དྲན་རྒྱུ་ཞེས་པ་དཔེ་མ་དག་པ་སྟེ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་དང་། ཐེག་བསྡུས་སྐབས་འདི་ལུང་དྲངས་པར་ཡང་དྲན་རྒྱུད་ཅེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 思所修六神通 རྟོགས་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པའི་རྗེས་སུ། གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པ་མཐུའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། མཐུའི་ངོ་བོ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་ལས་དང་། ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའམ་དབྱེ་བ་དྲུག་དང་མཐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་བཅས་བདུན་ལས། དང་པོ། སྐྱེ་དང་ཞེས་པས་འཆི་བ་ཤུགས་ 2-56a ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་བར་དུ་ཇི་ཙམ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་ཡི་མིག་གིས་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །ངག་ཅེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་སོ། །སེམས་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སོགས་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །དགེ་དང་མི་དགེ་བསྐྱེད་ཅེས་པ་སྔོན་གནས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པའམ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་གང་དང་ལྡན་པས་མཚོན་ནས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་ལས་ཅི་བསགས་པ་བདེ་སྡུག་ཅི་མྱོང་བ་ཚེ་ཇི་ཙམ་ཐུབ་པ་སོགས་ཤེས་པའོ། །དེའི་གནས་ཞེས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་རང་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་དུ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་དེ་ཡི་གནས་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་གནས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སོགས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་པ། ཐབས་གང་གིས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་པ་མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་མཐུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་ 2-56b པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲང་སྲོང་དང་ཉན་རང་གི་མངོན་ཤེས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུ
【現代漢語翻譯】 通過認識到一切皆是唯心，並且心也無自性，菩薩們在這種堅定不移的覺悟中，不久便能迅速超越力量和無畏等功德的海洋，最終成佛。這表明了無學位的境界。這裡，許多版本中的『記憶』是不正確的。因為在《大乘莊嚴經論》的註釋和《攝大乘論》中引用此段時，都使用了『記憶流』。這是《大乘莊嚴經論》中關於真如的第七品之釋。 在解釋了所應證悟的真如之後，爲了成就使他人成熟的殊勝功德，接下來解釋神通品。神通的體性、原因、結果、作用、具備、進入或分類六個方面，以及神通功德的偉大之處，共七個方面。首先，『生』字暗示了『死』，從而概括了眾生從此處死亡並轉生到何處，直到未脫離輪迴之間所經歷的一切，這便是天眼所知曉的生死轉生的神通。『語』字表示知曉一切眾生的所有聲音，這是天耳的神通。『心』字表示知曉眾生八萬四千種心行，這是他心通。『生善與不善』是宿命通，即眾生從無始輪迴以來所造作的善與不善業的習氣，由此可知其前世所生之處、所積之業、所受之苦樂、壽命長短等。『彼之住處』是指佛、菩薩、聲聞、緣覺以及眾生所居住的世間，爲了供養佛陀和利益眾生，能夠無礙地到達彼處，這是神足通。『生起』是指通過何種方法必定能從輪迴中解脫，這是漏盡通。因此，這六種神通就像手中拿著一顆濕潤的余甘子一樣清晰可見，這意味著獲得了對六神通的自在，神通顯現。
【English Translation】 By realizing that all is mind only, and that even the mind has no inherent nature, Bodhisattvas, in this unwavering realization, will soon swiftly cross the ocean of qualities such as strength and fearlessness, and become Buddhas. This indicates the state of no-more-learning. Here, the word 'memory' in many versions is incorrect. Because in the commentary of the Mahāyānasaṃgraha and when this passage is quoted in the Thegpa Chenpo Do De Gyen, it also uses 'memory stream'. This is the explanation of the seventh chapter on Suchness from the Mahāyānasaṃgraha. After explaining the Suchness to be realized, in order to accomplish the special qualities that ripen others, the chapter on miraculous powers is explained next. The nature of miraculous powers, their cause, result, function, possession, entry or classification into six aspects, and the greatness of the qualities of miraculous powers, totaling seven aspects. First, the word 'birth' implicitly includes 'death', thus summarizing where sentient beings transmigrate from here after death, and how much occurs until they have not passed beyond suffering, which is the clairvoyance of knowing death, transmigration, and birth with the divine eye. The word 'speech' means knowing all the sounds of all sentient beings, which is the clairaudience of the divine ear. The word 'mind' means knowing the eighty-four thousand activities of sentient beings' minds, which is the telepathy of knowing others' minds. 'Generating virtue and non-virtue' is the knowledge of previous existences, that is, knowing which virtuous and non-virtuous actions sentient beings have done or generated since beginningless time in samsara, and based on which, knowing where they were born in previous lifetimes, what actions they accumulated, what happiness and suffering they experienced, how long their lives were, and so on. 'Their abode' refers to the realms where Buddhas, Bodhisattvas, Hearers, Solitary Realizers, and sentient beings reside, and going to those places without obstruction in order to make offerings to the Buddhas and benefit sentient beings, and so on, is the clairvoyance of magical abilities. 'Arising' refers to the method by which one will definitely arise from samsara, which is the clairvoyance of the exhaustion of defilements. Thus, these six clairvoyances are as clear as placing a fresh Emblica fruit in the palm of one's hand, which means obtaining the power to have mastery over the six clairvoyances, and the miraculous powers become manifest.
ན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འགྲོ་བས་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དུ་མ་སྤེལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་ལ། ཐོགས་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རང་དབང་ངམ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་བསྟན་ནས། གཉིས་པ་མངོན་ཤེས་དེ་ཡི་རྒྱུ་བཤད་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྟེ། ས་གང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡི་ཏིང་འཛིན་སྲེད་ལྟ་ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་དང་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་སྙོམས་འཇུག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཅི་འདོད་བཞིན་ལས་སུ་རུང་བས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའམ་བཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་མངོན་ཤེས་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་སམ་མངོན་ཤེས་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཞག་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སོ། །རྣམ་གནས་ནི་མདོ་ལས་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མ་སྒྲིབ་པར་མཐོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་འདོད་པས་ལུས་ཡང་བ་དང་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བ། རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་འདོད་པས་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ། སེམས་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ 2-57a ཀྱི་གནས་དུ་མ་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དང་། བདེན་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་ལྟར་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་ལ་མོས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་མཐུ་གྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་སྟེ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་མངོན་ཤེས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གང་གིས་འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་གཞན་ཡང་བདེན་པ་བཞི་དང་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གནས་པས་གནས་ལ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགོག་སྙོམས་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷ་ཡི་གནས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིས་གནས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པས་སོ། །ཚངས་པ་ཡི་གནས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ཡི་ཏིང་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་རྗེའི་གནས་པས་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ནི་དཔེ་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་རྟག་ཏུ་གནས་པས་གནས་པ་ཁྱད་འཕགས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་བྱང་སེམས་དེ་སོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱིས་འདུན་པར་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད་པ་གསུམ་
【現代漢語翻譯】 以何方式趨入，又於一切時中趨入，以及六種神通各自不間斷地擴充套件其無量差別的顯現，即是菩薩獲得神通自在或穩固的神通之力之殊勝，這是對神通自性或本體的闡述。其次，闡述神通之因，有三種：所依之地，即第四禪定的等持，遠離貪慾、邪見、我慢、懷疑等過患，且能自在地進行超越次第和順逆的入定，從而獲得極度的清凈。助伴，即由無分別智完全攝持。如是修持之法，即如理作意于各種神通的行相或獲得某種神通的特徵。行相，如經中所說，若欲得天眼通，則觀想一切方向光明遍照，無有遮蔽；若欲得神足通，則觀想身體輕盈，隨意變化；若欲得天耳通，則專注于各種聲音的差別，使一切聲音顯現；若欲得他心通，則緣於他人之心之多種狀態，使一切心之行爲了然顯現；同樣，緣於過去、未來之狀態，以及真諦和解脫，如是信解並作意于各自的行相。由此，具足六神通之力的殊勝菩薩，成就殊勝神通，由無分別智攝持等。第三，神通成就之果，以何等超勝之住處而安住？即以三解脫門以及其他四諦、地、波羅蜜多的住處而安住，其中尤以安住于空性和滅盡定為殊勝。以天之住處，即四禪定和四無色定而安住，其中尤以第四禪定為殊勝。以梵天之住處，即四無量心的等持，其中尤以安住于慈悲為殊勝。菩薩之住處，則是無與倫比且廣大恒常的安住，是為殊勝的安住。菩薩以神通力前往十方，供養諸佛，並以神變等調伏眾生，于彼等相續中生起清凈的善根，此為三者。
【English Translation】 How one enters, and enters at all times, and the unobstructed manifestation of the immeasurable distinctions of each of the six superknowledges without interruption, is the excellence of the power of a Bodhisattva who has attained independence or stability in the way of superknowledge. This is the explanation of the nature or essence of superknowledge. Secondly, explaining the cause of that superknowledge, there are three aspects: The ground upon which it relies is the samadhi of the fourth dhyana, free from the faults of attachment, wrong views, pride, and doubt, and having gained mastery over entering into absorption in both progressive and reverse order, so that it can be used as desired, having attained extreme purity. The companion is being completely seized or held by non-conceptual wisdom. The method of accomplishment is to properly direct the mind to the characteristics of each superknowledge, or the signs that cause the attainment of this or that superknowledge. The characteristics are, as stated in the sutras, that if one desires to attain the superknowledge of the eye, one should see all directions pervaded by light, and see all forms without obstruction; if one desires to attain the superknowledge of miraculous power, one should make the body light and transform it as desired; if one desires to attain the superknowledge of the ear, one should focus on the distinctions of various sounds, so that all sounds become manifest; if one desires to attain the superknowledge of the mind, one should focus on the various states of others' minds, so that all the actions of the mind become manifest; similarly, one should focus on past states, future states, truth, and liberation, and in this way, one should have faith in and direct the mind to their respective characteristics. From this, the excellent Bodhisattva who has attained the power of the six superknowledges accomplishes excellent superknowledge, being seized by non-conceptual wisdom, and so forth. Thirdly, what kind of superior abode does one abide in as a result of accomplishing superknowledge? One abides in the three doors of liberation, as well as the four truths, the grounds, and the abodes of the perfections, and among these, abiding in emptiness and cessation is particularly excellent. One abides in the abode of the gods, which is the four dhyanas and the four formless absorptions, and among these, the fourth dhyana is particularly excellent. One abides in the abode of Brahma, which is the samadhi of the four immeasurables, and among these, abiding in compassion is particularly excellent. The abode of a Bodhisattva is an incomparable, vast, and constant abode, which is an excellent abode. The Bodhisattva goes to the ten directions by the power of superknowledge, makes offerings to the Buddhas, and subdues sentient beings with miracles and so forth, generating pure roots of virtue in their minds. These are the three.
གྱིས་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །བཞི་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་ལས། མིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལས་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་ 2-57b རྟེན་སྐྱེས་ཏེ་ཆགས་པ་དང་། མཐར་འཇིག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་དེར་སེམས་ཅན་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ལས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་ཅི་འདོད་པར་དབང་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའམ་དབང་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་གིས་འདུལ་བའི་ཐབས་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུའམ། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ་མོས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེ་དག་སྟོན་པ་དང་། འབར་བ་དང་འཕུར་བ་ས་གཡོ་བ། སྟོང་གསུམ་ཡུངས་འབྲུར་འཛུད་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་མངོན་དུ་སྣང་བའམ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་འོད་ཟེར་བཏང་བས་འོད་དེས་རེག་པའི་མོད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངན་པར་སོང་བ་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང་དད་པ་ཐོབ་པའི་མོད་ལ་གནས་དེ་ནས་འཕོས་ཏེ་མཐོ་རིས་ལྷ་དང་མིའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །འོད་ཟེར་དེས་བདུད་ཀྱི་གནས་གཞལ་མེད་ཁང་བརྩེགས་མ་མཐོ་ཞིང་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པ་དུ་མས་མཛེས་པ་དང་། དེར་གནས་པའི་བདུད་འཁོར་དང་བཅས་བསྐྱོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་སྤ་བཀོང་བར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་ཚོགས་འདུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་རྣམས་ 2-58a འདུས་པའི་ནང་དུ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ནས་སྟོན་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་འཇམ་དཔལ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་རོལ་བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པའི་ལས་ནི། བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་དྲི་ཟ་རབ་དགའ་འདུལ་ཕྱིར་དྲི་ཟ་པི་ཝཾ་ལེན་པར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ལྷ་དང་དེས་མཚོན་ནས་གནོད་སྦྱིན་དང་བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་དེ་དང་དེའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བ་སོགས་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒ
【現代漢語翻譯】 比聽聞聲聞等阿羅漢的證悟果位更為殊勝。 四、神通的作用：眼識的神通作用是，器世間生起、存在、壞滅，以及存在於其中的所有眾生，十方世界的一切，都如幻如焰、如夢一般顯現。 示現神通的作用是：具有六神通自在或十自在的菩薩，爲了調伏眾生，隨其所欲，或隨眾生的意願或喜好，示現種種神通，如火焰、飛行、震動大地、將三千大千世界納入芥子等，顯現種種不可思議的行持。 又，從各個方向放出光芒，光芒觸及之處，極度痛苦的惡趣眾生，如地獄、餓鬼、旁生等的痛苦得以平息，生起信心，從彼處轉生到天界或人道。 光芒照射到魔宮，那高聳入雲、以無數珍寶裝飾的殿堂，以及居住其中的魔眾，都會動搖、恐懼，魔的事業也會被摧毀。 遊戲神通的作用是：獲得神通的菩薩，在殊勝的集會中，如來和主要菩薩聚集之處，進入勇猛三昧、幻化三昧、虛空藏三昧等無量三昧，示現無量種種遊戲神通，如經中所述文殊菩薩和觀世音菩薩等所顯現的三昧遊戲神通。 化身的作用是：以工巧化身和殊勝化身，爲了十方眾生的利益，恒常存在。 其中，工巧化身如為調伏樂神，化現成樂神彈奏琵琶等。 轉生化身如帝釋天等天神，以及夜叉、旁生等，示現與其同類的身形。 殊勝化身如從兜率天降生，示現成佛等。
【English Translation】 It is far superior to the fruits of realization of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. 4. The function of Abhijñā (direct cognition): The function of visual abhijñā is to see the vessel world arising, existing, and decaying, and all the sentient beings within it. All the realms of the ten directions are seen as illusory, mirage-like, dream-like, and without inherent existence. The function of demonstrating miracles is: That Bodhisattva who possesses mastery over the six abhijñās or possesses the ten powers, according to whatever means they desire to tame sentient beings, or according to what sentient beings desire or prefer, demonstrates those things. They demonstrate various behaviors such as blazing, flying, shaking the earth, inserting the three thousand worlds into a mustard seed, and various forms that are manifested or have forms, which are not fixed in one way but are truly demonstrated in various ways. Furthermore, by sending out rays of light in all directions, the suffering of hell beings, pretas, and animals who have gone to a very painful state is pacified upon being touched by the light, and upon gaining faith, they are transferred from that place and go to the higher realms of gods and humans. That ray of light causes the abodes of the Maras (demons), immeasurable multi-storied mansions that are tall and adorned with many precious arrangements, and the Maras residing there with their retinues, to move and be frightened, and it diminishes the power of the Maras' activities. The function of playful manifestation is: That Bodhisattva who has attained power, in the supreme assembly where the Tathāgatas and principal Bodhisattvas are gathered, enters into immeasurable samādhis such as the Heroic Progress Samādhi, the Illusion-like Samādhi, and the Treasury of Space Samādhi, and demonstrates all sorts of immeasurable playful manifestations, just as the manifestations of the samādhi of Mañjuśrī and Avalokiteśvara are shown in the sutras. The function of emanation is: Through skillful and supreme emanations, they abide at all times for the benefit of sentient beings in the ten directions, not just for a short time. Among them, the skillful emanation is like the emanation of a Gandharva playing a lute in order to subdue the Gandharvas. The emanation of birth is like the gods such as Indra, and by extension, Yakshas and animals, showing themselves in a form similar to those beings. The supreme emanation is like descending from Tuṣita and manifesting enlightenment.
ྱས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུར་སྟོན་པའོ། །བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བར་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་བཟོ་གནས་བྱེད་པ། རྫ་མཁན་དང་པི་ཝཾ་མཁན་སོགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བཟོའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་ཏེ་བྱས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཡང་བཤད། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དྲུག་ཅེས་འགྲེལ་ཆེན་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལས། སྟོན་པའི་ལས། འོད་ཟེར་གྱི་ལས་ངན་སོང་འདྲེན་པ་དང་། བདུད་སྤ་བཀོང་བ་གཉིས། རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས། སྤྲུལ་པའི་ལས་དྲུག་ཏུ་ 2-58b བཤད། ཡང་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ནི། དབང་བཅུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤེལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབྱིབས་དང་བཀོད་པ་ཐ་གྲུ་སོགས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ནི་སྣོད་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བཤད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་མི་གྲགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ནམ་སྒྲ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པས་དེ་དག་དད་པ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་གཞན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡོད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱང་བར་བཤད། དེ་དག་གིས་ལས་བཤད་ནས། ལྔ་པ་མངོན་ཤེས་དེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདབ་གཤོག་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པར་རྒྱས་པའི་བྱ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་དགའ་མགུར་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་ནུས་པ་བཞིན་དུ།མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཚེགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བ་བཞིས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མཆོག་ཏུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ 2-59a དཔའ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དྲི་བ་ཞུས་པས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲི་བ་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་བསྔགས་པ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་བྱང་སེམས་དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་མགུ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དེས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་སུས་ཀྱང་དེའི་ངག་མི་གཅོག་པའོ། །དྲུག་པ་མངོན་ཤེས་སམ་མཐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི། རྫུ
【現代漢語翻譯】 示現圓寂（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ，漢語字面意思：從悲傷中解脫出來）的佛陀是殊勝的化身。 工巧化身（藏文：བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་，漢語字面意思：手工化身）在《智者穩定釋》（藏文：བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ，名稱）中被稱為事業化身（藏文：ལས་སྤྲུལ་སྐུ་，漢語字面意思：行為化身），指的是從事工巧技藝，化現為陶工、琵琶匠等，示現各種工巧技藝，從而利益眾生。此外，還解釋為具有六種神通的事業，如《大疏》（藏文：འགྲེལ་ཆེན་，名稱）中所說：見的事業、示現的事業、以光芒救度惡趣的事業、降伏魔眾的事業、種種嬉戲的事業、化現的事業這六種。 此外，具有六神通的菩薩們能夠清凈佛土，因為具有十自在（藏文：དབང་བཅུ，漢語字面意思：十種力量）者對智慧具有自在力，所以能夠隨心所欲地將佛土顯現為水晶、黃金等各種顏色，以及方形等各種形狀和佈局，以滿足所化眾生的願望。獲得如此清凈的佛土，被稱為器清凈。 在任何沒有佛、法、僧三寶名號的世界中，如實宣揚佛、法、僧的名號，使他們生起信心，從而使其他佛土也具有三寶。這被稱為有情眾生的清凈。 以上解釋了事業。第五，展示了神通所具有的功德，包括能夠成熟有情、受到讚歎、言辭值得聽取三個方面。正如羽翼豐滿的鳥兒能夠在天空中自由飛翔一樣，獲得六神通的菩薩們也能夠毫不費力地通過四攝（藏文：བསྡུ་བ་བཞི，漢語字面意思：四種聚集）來攝受有情，並通過引導他們行善來成熟他們。這是他們所獲得的殊勝能力。 這樣的菩薩，即使向佛陀請問，也會得到佛陀的讚許，說：『善男子，你問得好！』還會受到各種讚歎。由於具有神通，能夠了解他人的心，並與之相應地行事；又由於神變等功德，使眾生歡喜，因此菩薩所說之言值得聽取，沒有人會違揹他的教誨。 第六，展示了神通或能力的種種差別，以及如何以神通利益眾生。
【English Translation】 The Buddha who demonstrates passing into Nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ) is shown as a supreme emanation. The Emanation of Crafts (Tibetan: བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་) is referred to as the Emanation of Activities (Tibetan: ལས་སྤྲུལ་སྐུ་) in 'The Commentary of Steady Intellect' (Tibetan: བློ་བརྟན་འགྲེལ་བ), which means engaging in crafts, manifesting as potters, lute players, etc., displaying various crafts, thereby benefiting sentient beings. It is also explained as having six kinds of activities of clairvoyance, as stated in the 'Great Commentary' (Tibetan: འགྲེལ་ཆེན་): the activity of seeing, the activity of showing, the activity of leading beings from evil destinies with rays of light, the activity of subduing demons, the activity of various plays, and the activity of emanation. Furthermore, Bodhisattvas who possess the six clairvoyances purify the Buddha-fields because those who possess the ten powers (Tibetan: དབང་བཅུ) have power over wisdom, so they can manifest the Buddha-fields as various colors such as crystal and gold, and various shapes and layouts such as squares, according to the wishes of the beings to be tamed. Obtaining such a pure Buddha-field is said to be the purification of the vessel. In any world where the names of the Buddha, Dharma, and Sangha are not heard, by accurately proclaiming the names of the Buddha, Dharma, and Sangha, they generate faith, thereby causing other Buddha-fields to also have the Three Jewels. This is said to be the purification of sentient beings, the essence. The above explains the activities. Fifth, the qualities possessed by clairvoyance are shown, including the ability to ripen sentient beings, being praised, and words worthy of being heard. Just as birds with fully developed wings can fly freely in the sky, Bodhisattvas who have attained the six clairvoyances can effortlessly gather sentient beings through the four means of gathering (Tibetan: བསྡུ་བ་བཞི), and by guiding them to virtue, they are able to ripen them. This is the supreme ability they have attained. Such a Bodhisattva, even when asking questions of the Buddha, will be praised by the Buddha, saying, 'Good son, you have asked well!' and will receive various praises. Because they have clairvoyance, they understand the minds of others and act accordingly; and because of their miraculous powers and other qualities, they delight beings, so the words spoken by the Bodhisattva are worthy of being heard, and no one will disobey their teachings. Sixth, the various distinctions of clairvoyance or abilities are shown, and how they benefit sentient beings with these abilities.
་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གམ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནས་ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་བར་དྲུག་པོ་སྔར་བཤད་པ་མཐུའི་རྣམ་པ་སྡེ་ཚན་གཅིག་གོ། རིག་པ་གསུམ་ནི་དེའི་ནང་ནས་སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ། ཟག་ཟད་གསུམ་གྱིས་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་ཕྱིར་འདི་ནི་སྡེ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ། བཟང་པོའམ་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་གསུམ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་རྣམ་ཐར་བཅས་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ནི་སྡེ་ཚན་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་བ་ཁ་དོག་བཟང་ངན་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དེ་བཞིན་ 2-59b གཟུགས་ཆེན་པོ་ཟིལ་གནོན་དང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཆེན་པོ་ཟིལ་གནོན་གཉིས་ཏེ་བཞི། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ཟིལ་གནོན་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །འདི་ནི་སྡེ་ཚན་བཞི་པའོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བརྒྱད་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་བཅས་བཅུ་སྟེ་སྡེ་ཚན་ལྔ་པའོ། །རྣམ་ཐར་དང་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་འདི་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལེགས་པར་འབྱོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཐར་གྱིས་དང་པོར་རྩོམ། ཟིལ་གནོན་གྱིས་བསྒྲུབ། ཟད་པར་གྱིས་ཆེས་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདི་ཐམས་ཅད་མཐུའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སྡེ་ཚན་དྲུག་པའོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་བཤད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནུས་པའམ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དབང་གི་ཆེ་བ། དགའ་བའི་ཆེ་བ། སྲིད་པར་མི་འཇིགས་པའི་ཆེ་བ་གསུམ་བསྟན་པ། མཐུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དབང་རྣམ་པ་བཅུའམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ 2-60a པར་དག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ན། དབང་མཆོག་ཐོབ་པའི་བློ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ་བློ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཚེ་འདིར་ཡང་དེས་གར་དྲངས་སུ་འཇུག་པ་ལས་རང་དབང་ཅུང་ཟད་མེད་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་ལས་ཉོན་གྱིས་གང་དུ་འཕངས་སར་མི་འདོད་ན་ཡང་འགྲོ་དགོས་པས་རང་དབང་ནམ་ཡང་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲ
【現代漢語翻譯】 從神通眼或天眼通到漏盡通這六種，如前所述，是屬於神通的一種類別。三種明是其中的宿命明、生死明和漏盡明，因為精通過去、未來和現在的現象，所以這是第二種類別。觀有色物的解脫，同樣地，觀無色物的解脫，美好或醜陋的三種解脫，以及空無邊處等四種無色解脫，加上滅盡定的解脫，總共八種解脫是第三種類別。同樣地，八勝處是指內心觀想有色物，從而勝伏外在微小、顏色鮮艷的物體；同樣地，勝伏大的物體；以及內心觀想無色物，從而勝伏外在微小和大的物體兩種，共四種；青、黃、白、紅四種勝伏，總共八種。這是第四種類別。十遍處是指地、水、火、風；青、黃、白、紅八種；加上空無邊處和識無邊處，總共十種，這是第五種類別。解脫、遍處和勝處這些都是通過禪定來巧妙變化的道路，首先從解脫開始，通過勝處來修行，通過遍處來達到極致，因此這些都是神通的分類。此外，大乘的勇猛行三摩地、如幻三摩地、虛空藏三摩地等等無數種，也是菩薩的神通，這是第六種類別。如上所述的六種分類，都是獲得穩固的菩薩們成熟眾生的神通，因為一切都具有能力或神通的自性。第七部分是通過讚歎獲得六神通等神通的偉大來結束，展示了自在的偉大、喜悅的偉大和不畏懼存在的偉大。獲得神通的菩薩，因為獲得了十種自在或清凈的智慧，所以被稱為具有獲得最勝自在的智慧，智慧即是般若。因為眾生受到業和煩惱的支配，今生也受到業和煩惱的牽引，沒有絲毫的自主，來世也要隨著業和煩惱的驅使而不得不去，永遠沒有自主，所以菩薩的 神變
【English Translation】 The six from the divine eye or the clairvoyance of the divine eye to the exhaustion of outflows, as previously mentioned, belong to one category of magical abilities. The three knowledges are the knowledge of previous existences, the knowledge of death and rebirth, and the knowledge of the exhaustion of outflows. Because they are skilled in the phenomena of the past, future, and present, this is the second category. The liberation of seeing forms, similarly, the liberation of seeing formless objects, the three liberations of good or bad, and the four formless liberations of infinite space, etc., plus the liberation of cessation, the eight liberations are the third category. Similarly, the eight spheres of overcoming refer to internally perceiving forms, thereby overcoming external small objects of various colors; similarly, overcoming large objects; and internally perceiving formlessness, thereby overcoming external small and large objects, two types, making four; the four overcoming of blue, yellow, white, and red, making eight. This is the fourth category. The ten spheres of exhaustion are earth, water, fire, wind; the eight of blue, yellow, white, and red; plus infinite space and infinite consciousness, making ten, this is the fifth category. These liberations, spheres of exhaustion, and spheres of overcoming are the path of skillfully transforming through samadhi. It begins with liberation, is practiced through overcoming, and is perfected through exhaustion, therefore all of these are divisions of magical abilities. Furthermore, the Great Vehicle's Heroic Progress Samadhi, Illusion-like Samadhi, Akashagarbha Samadhi, and countless others are also the magical abilities of Bodhisattvas, this is the sixth category. The six categories of divisions described above are all the magical abilities of Bodhisattvas who have attained stability to ripen sentient beings, because all have the nature of power or magical ability. The seventh part concludes by praising the greatness of obtaining magical abilities such as the six clairvoyances, showing the greatness of power, the greatness of joy, and the greatness of fearlessness in existence. The Bodhisattva who has obtained magical abilities, because he has obtained power over the ten powers or pure wisdoms, is called 'endowed with the wisdom of obtaining the supreme power,' wisdom is prajna. Because beings are under the control of karma and afflictions, and in this life are also led by them, having no autonomy whatsoever, and in future lives also have to go wherever karma and afflictions throw them, never having autonomy, therefore the Bodhisattva's miraculous power
ུལ་སོགས་ཀྱིས་བཏུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་རང་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པའི་རིམ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་རང་དབང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དབང་གི་ཆེ་བའོ། །བྱང་སེམས་རྣམས་བདག་གི་དོན་ལ་མི་སེམས་པར་དུས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་སྟེ། ཞེས་པ་དགའ་བའི་ཆེ་བའོ། །དཔེར་ན་སེང་གེ་ནགས་དང་ནགས་ཀྱི་འདབས་ན་ཕུག་དང་རི་ལ་སོགས་པར་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་ཚེ། རི་དྭགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་གནས་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དབང་ཡོད་པའི་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཇིགས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པས་གོས་སུ་དོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་འཇིགས་པའང་ཅུང་ཟད་མེད་པས་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་གདེང་འཇིགས་པ་མེད་པར་སྲིད་པ་འདི་ན་སྤྱོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-60b མཐུའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 思證得一切功德因成熟自續 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་མཐུ་ཐོབ་པ་སོགས་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་འགྲུབ་པས་ན་དེ་བཤད་པ་ལ། རང་སྨིན་པ་དང་། གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གཉིས། 成熟己方便 དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ། དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་སྟོན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བས་སྤོང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བཞི། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་ནུས་པ་བློ་རྣོ་བའམ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཚོགས་ཤས་ཆེར་བསགས་པས་ཉོན་མོངས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པའི་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་ནི། ལམ་ལས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་དད་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། གནས་སམ་རྟེན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་ཚང་བ་དང་། དེ་ལྟར་དགའ་བ་སོགས་རབ་ཏུ་སྨིན་པ་དགུ་པོ་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་སྔ་མའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར། དང་པོ་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲོགས་མཆོག་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་དེ་བསྟན་པའོ། །ལ་སོགས་ཞེས་པས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། དོན་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་གསུམ་མོ། །དང་སྒྲ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ་འདི་འདྲའི་ཚིག་ཕྲད་འགའ་ཞིག་འབྲུ་འཐུས་ 2-61a སུ་མ་བཤད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་། སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུ
【現代漢語翻譯】 以調伏等方式馴服，使菩薩獲得自主，並將其置於善行之中，通過這種方式，使這些眾生也像菩薩一樣獲得自主，這就是威力的偉大之處。菩薩們不為自己的利益著想，而是恒常歡喜利益他人，這就是歡喜的偉大之處。例如，獅子住在森林和森林的邊緣，住在洞穴和山中，當它遊蕩時，任何動物都不會害怕它一樣。菩薩獲得自主的穩固之後，爲了眾生的利益，即使住在三界輪迴中，也不會被魔和外道等所懼怕。因為沒有煩惱的沾染和痛苦的恐懼，所以具有極度的穩固和無畏的信心，在這輪迴中行事。《大乘經莊嚴論》 2-60b 威力品第八釋終。 思惟證得一切功德之因成熟自續 菩薩功德殊勝威力等，是從相續完全成熟而成就的，因此宣說它。分為自成熟和他成熟兩種。 成熟己方便 第一種分為略說、廣說、總結三部分。第一，對大乘佛法歡喜，對宣說佛法的善知識有信心，煩惱輕微而具有斷除煩惱的威力，共有四種。對眾生有慈悲心，為自他利益而能忍受苦行，在信解行中能如實不顛倒地聽聞、思維大乘佛法，具有能理解的智慧或調順的心。因為積累了大量的資糧，所以不會被煩惱所動搖，並且能夠證悟空性，成為具有威力者。在道中不會被魔和外道等所奪走，以及具足斷除煩惱的支分，即信心、無諂、無誑、無病和處所或所依具有威力這五者。像這樣，歡喜等九種完全成熟，就是勝者之子完全成熟的特徵。第二，廣說與之前的順序相同。第一，歡喜完全成熟的原因是殊勝的友伴，即善知識，這是在指示善知識。『等等』表示聽聞佛法和如理作意等三種。『和』字是 جمع 的意思，像這樣的一些虛詞，即使沒有詳細解釋其含義，也應該理解。對於聽聞、思維、修習大乘佛法恒常精進，並且具有極大的威力，以及眾生的業、咒語和藥物的威力。
【English Translation】 Having tamed them with taming and so forth, making the Bodhisattvas themselves independent, and placing them in virtue, by this process, making those sentient beings also attain independence like the Bodhisattvas, this is the greatness of power. Bodhisattvas do not think of their own benefit, but are always delighted to benefit others, this is the greatness of joy. For example, when a lion dwells and roams in forests and the edges of forests, in caves and mountains, no wild animal fears it. Likewise, when those Bodhisattvas who have attained the stability of independence dwell in the three realms of existence for the sake of sentient beings, they are not feared by any demons or heretics, and they have no fear of being stained by afflictions or of suffering. Therefore, with utmost stability and fearless confidence, they act in this existence. From the Ornament of the Great Vehicle Sutras. 2-60b Explanation of Chapter Eight, on Power, is complete. Thinking and proving that all the causes of merit are matured in one's own continuum. The extraordinary powers of the Bodhisattvas, such as the attainment of power, are accomplished through the complete maturation of the continuum, therefore it is explained. There are two types: maturing oneself and maturing others. Maturing one's own means. The first is divided into three parts: a brief statement, a detailed explanation, and a summary. First, there are four aspects: delighting in the Dharma of the Great Vehicle, having faith in the virtuous friend who teaches it, having little affliction, and possessing the power to abandon it. Having compassion for sentient beings, being able to endure hardships for the sake of oneself and others, being able to accurately and non-perversely grasp the Dharma of the Great Vehicle through hearing and thinking in the practice of faith, having sharp intelligence or a subdued mind. Having accumulated a great deal of merit, one is not disturbed by afflictions and is able to realize emptiness, becoming one who possesses power. One is not robbed of the path by demons and heretics, and one possesses the limbs of abandoning afflictions, namely faith, non-deceit, non-fraud, non-illness, and a place or basis that possesses power, these five. Thus, these nine fully matured qualities, such as joy, are the characteristics of the complete maturation of the sons of the Victorious Ones. Second, the detailed explanation is similar to the previous order. First, the cause of the complete maturation of joy is the supreme friend, namely the virtuous friend, which is being indicated. 'Etc.' indicates the three aspects of listening to the Dharma and acting accordingly. The word 'and' means جمع , and some such particles should be understood even if their meaning is not explained in detail. Constantly striving to hear, think, and meditate on the Dharma of the Great Vehicle, and having great power, as well as the power of the actions of sentient beings, mantras, and medicine.
། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཞི་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དང་ནི་བརྩོན་པ་བཅས་ཏེ་གཉིས་པོ་དགའ་བ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །བྱེད་ལས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅིང་མི་ཉམས་པར་སྲུང་བ་སྟེ། རང་གིས་བཤད་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བཤད་སྒྲུབ་བྱེད་པ་རྣམས་བསྲུང་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་མི་ནུབ་པར་བྱེད་དོ། །དགའ་བ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དམ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་རྒྱུ་དང་། སྟོན་པ་ལ་དད་པ་མི་ལྡོག་པ་རྙེད་པས་སྟོན་པ་ལས་སེམས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ་འབྱེད་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དད་པ་སྨིན་པའི་བྱེད་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ 2-61b འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དགོས་པ་སྟོན་པ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི། དད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པར་བཞི་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་སྡོམ་ཞིང་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ནི། རབ་ཞི་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཕྱོགས་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་རབ་ཞི་ཡོངས་སྨིན་འདི་ནི་དགོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དམིགས་རྐྱེན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་འདོད་པར་ཐེག་པ་དམན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་གསུམ་ལས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སྨིན་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་
【現代漢語翻譯】 如是，如來之智慧，瑜伽士之行境等四種不可思議之境，如是宣說，象徵著大乘甚深不可思議之義，對此毫無懷疑，是為究竟殊勝，此與精進二者，乃喜樂圓滿之體性或自性之顯現。其作用是，總攝諸法之勝者大乘，並守護其不衰退，即通過自己聞思修，以及守護他人聞思修，使佛法不滅。喜樂圓滿之意，簡而言之，為廣弘大乘正法，具菩提心之大悲者，對大乘之喜樂完全成熟之相。 第二，了知導師佛陀之功德是因，獲得對導師不退轉之信心，故對導師之心亦不退轉，即無法動搖。此具相者，于初地獲得之時，因了知三寶，故獲得不退轉之信心。獲得不退轉之信心，乃信心之自性。信心成熟之作用，是迅速獲得大乘之三摩地，勇猛精進等，並體驗三摩地之果，即現證神通等。必要之處在於，為對至尊導師生起真實之信，故視佛子之信心完全成熟為特徵。 第三，四圓滿之因，是以正念攝持，嚴謹守護根門，不接受惡行，是為因。斷除煩惱之分別念，是為寂靜圓滿之體性。其作用是，修習對治煩惱及不善之法，無有障礙，且樂於行持善法，即六度波羅蜜多之法。佛子之寂靜圓滿，其必要在於消除煩惱，故視其為真實圓滿之特徵。 第四，慈悲圓滿之因，是因種姓之力，自性對眾生具強烈之慈愛，以及因緣所生，見他眾生之痛苦，並完全斷除希求聲聞緣覺之寂滅，以及下劣乘之心，此三者是因。此慈悲更勝於前者，此乃慈悲圓滿之自性或體性，即資糧道。
【English Translation】 Thus, the wisdom of the Tathagata (Thus-Gone One), the realm of practice for yogis, and the four inconceivable states, as spoken of, symbolize the profound and inconceivable meaning of the Mahayana (Great Vehicle). To be without doubt about these is called ultimate excellence, and this, together with diligence, reveals the essence or nature of fully ripened joy. Its function is to completely gather the best of all dharmas, the Mahayana, and to protect it from decline, that is, by oneself engaging in explanation and practice, and by protecting others who do so, one prevents the Dharma from perishing. The meaning of fully ripened joy, in short, is that for the sake of widely embracing the sacred Dharma of the Great Vehicle, the compassionate Bodhisattva (Enlightenment Being) regards the complete ripening of joy in the Great Vehicle as its defining characteristic. Secondly, knowing the qualities of the teacher, the Buddha, is the cause, and gaining irreversible faith in the teacher means that the mind also does not turn away from the teacher, that is, it cannot be separated. One who possesses this characteristic, upon attaining the first bhumi (ground), gains irreversible faith through knowing the Three Jewels. Gaining irreversible faith is the nature of faith. The function of ripened faith is to quickly attain the samadhi (meditative concentration) of the Mahayana, to proceed bravely, and to experience the fruits of samadhi, such as direct knowledge. The necessity is that, in order to have true faith in the supreme teacher, the characteristic of the complete ripening of faith is regarded as that of the sons of the Victorious Ones. Thirdly, the cause of the fourfold complete ripening is that, through being seized by mindfulness and awareness, the senses are extremely restrained in engaging with objects, and one does not accept misdeeds; this is the cause. Abandoning the conceptual thoughts of afflictions is the essence of completely ripened pacification. Its function is to be without interruption in meditating on the antidotes to afflictions and non-virtuous actions, and to become delighted in practicing the virtuous aspects of the six perfections. This completely ripened pacification of the sons of the Victorious Ones is necessary for eliminating afflictions, and therefore it is regarded as the characteristic of true complete ripening. Fourthly, the cause of the complete ripening of compassion is threefold: firstly, due to the power of lineage, one naturally has a greater inclination towards love and compassion for sentient beings; secondly, due to the condition of seeing the suffering of other sentient beings; and thirdly, completely abandoning the mind of the inferior vehicle, which desires the nirvana (cessation) of the Hearers and Solitary Realizers. This compassion, which becomes increasingly distinguished, is the nature or essence of the complete ripening of compassion, that is, the path of accumulation.
དང་སྦྱོར་ལམ་དང་དེ་བས་ས་ཐོབ་པའི་སྙིང་རྗེ་འཕགས་ཤིང་ས་དང་པོ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་ས་གཉིས་པ་ཡི་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱིས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་སྟེ། 2-62a སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ལུས་རྟེན་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་མཚན་དཔེ་ཡང་ཐོབ་བོ། །འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་བཟོད་པ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་སོགས་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་ཐོས་ནས་དེ་ཡི་དོན་བཞིན་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་ཏེ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱུང་བ་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བ་དང་གཞན་ལ་རང་དབང་མེད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བསྒོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །གྲང་བ་དང་ཚ་བ་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མི་མཇེད་པ་སྟེ་མི་ཚུགས་པའམ་མི་ལྡོག་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡོངས་སྨིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །བྱེད་ལས་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པར་དང་དུ་ལེན་པར་དགའ་བའོ། །འདི་དག་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དྲུག་པ་ཡིད་གཞུངས་སམ་ཡིད་རྣོ་བ་ཡོངས་སྨིན་ལ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་དང་བསམ་པ་སོགས་དགེ་བ་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་དབང་པོ་ཚང་བའི་ལུས་རྟེན་རྙེད་པ་རྣམ་སྨིན་དག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་ཐོས་ 2-62b བསམ་སོགས་ཀྱི་དོན་མི་བརྗེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་བསྟན་པ་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དག་རབ་ཏུ་འབྱེད་ནུས་པ་ཡི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ངོ་བོའོ། །དྲན་ཤེས་གཉིས་པོ་འདིས་ཡིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡིད་གཞུངས་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡིད་གཞུངས་པ་དེའི་རྒྱུ་བྱས་ནས་བློ་ན་འཕར་ཏེ་འཕགས་པའི་སའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡིད་གཞུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །བདུན་པ་མཐུ་སྟོབས་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་བ་གཉིས་ཤས་ཆེ་བར་སྤྱོད་པས། དགེ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁམས་སམ་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་བརྟས་པ་ཡིས། ས་བོན་ན་དང་ཕྲད་པ་སྐྱེ་རུང་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཁམས་གཉིས་བརྟས་པའི་རྟེན་དེ་ལས་ནི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་ལམ་གྱ
【現代漢語翻譯】 此外，與資糧道和加行道相比，獲得果位的菩薩的慈悲更為殊勝；與初地菩薩的慈悲相比，二地菩薩的慈悲更為殊勝，以此類推。作用是獲得成為眾生之尊的身體， 獲得比其他有情更具功德的所依身。從獲得初地開始，也獲得相好。這是諸佛子圓滿成熟對他人慈悲的特徵。 第五，安忍圓滿成熟之因：從種姓的力量出發，對於忍受痛苦等不灰心，自然而然地具備堅定的安忍狀態；聽聞佛法后，如理作意，通過各自的觀察，對於他人造成的損害，觀想為由自己的業力所生，他人沒有自主，一切法由因緣而生，沒有作者和受者，一切法無自性，如幻如化等，這是安忍圓滿成熟之因。即使是寒冷和炎熱，他人顛倒的作為等極其痛苦的事情，也始終不厭倦，不屈服或不退轉，這是安忍圓滿成熟之體性。作用是功德越來越殊勝，對於六度萬行的善法，內心不退轉，樂於接受。這些被認為是安忍圓滿成熟的特徵。 第六，心調柔或心敏銳圓滿成熟之因：前世聽聞正法和思維等善業的果報，獲得具有智慧和根器完備的所依身，這被稱為清凈的異熟果，是其原因。具有正念，不忘失聽聞和思維等的意義；同樣，具有智慧，能夠分辨如理宣說和不如理宣說、錯誤言論的智慧是其體性。這兩個正念和智慧使心不顛倒，因此被稱為心調柔。作用是世間的正念和智慧作為心調柔之因，使智慧增長，能夠生起聖地的廣大智慧，這被認為是心調柔圓滿成熟的特徵。 第七，能力力量圓滿成熟之因：更多地行持福德和智慧二資糧的善業，使這兩種善業的界或種子在阿賴耶識中增長。就像種子遇到水分而能夠生長一樣。從二資糧增長的所依身中，生起大乘聖道。
【English Translation】 Moreover, compared to the paths of accumulation and preparation, the compassion of a Bodhisattva who has attained the bhumis is more excellent; compared to the compassion of a Bodhisattva on the first bhumi, the compassion of a Bodhisattva on the second bhumi is more excellent, and so on. The function is to obtain a body that is the supreme among beings, to obtain a support body that is more excellent in qualities than other sentient beings. From the attainment of the first bhumi onwards, one also obtains the major and minor marks. This is the characteristic of the complete maturation of the compassion of the sons of the Buddhas towards others. Fifth, the cause for the complete maturation of patience: From the power of lineage, one does not become discouraged in enduring suffering, etc., and naturally possesses a steadfast state of patience; after hearing the Dharma, through individual examination with proper attention, one contemplates that harm caused by others arises from one's own karma, that others have no autonomy, that all phenomena arise from causes and conditions, that there is no agent or experiencer, that all phenomena are without inherent existence, like illusions, etc. This is the cause for the complete maturation of patience. Even extremely painful things such as cold and heat, the perverse actions of others, etc., are never tiresome, unyielding, or unretreating; this is the nature of the complete maturation of patience. The function is that qualities become increasingly excellent, and one is happy to accept the virtues of the six perfections without turning away. These are considered to be the characteristics of the complete maturation of patience. Sixth, the cause for the complete maturation of mental pliancy or mental acuity: The ripening of virtuous deeds such as hearing and contemplating the sacred Dharma in previous lives results in obtaining a support body endowed with wisdom and complete faculties, which is called pure fruition. This is the cause. Having mindfulness, one does not forget the meaning of hearing and contemplating, etc.; similarly, having wisdom, one is able to distinguish between what is well-spoken according to the Dharma and what is not, and to discern faulty speech. This knowing is its nature. These two, mindfulness and wisdom, cause the mind to be non-inverted, hence it is called mental pliancy. The function is that worldly mindfulness and wisdom act as the cause for mental pliancy, causing intelligence to increase and making it possible for great wisdom of the noble bhumis to arise. This is considered to be the characteristic of the complete maturation of extreme mental pliancy. Seventh, the cause for the complete maturation of power and strength: Practicing the accumulation of merit and wisdom, the two accumulations of virtue, to a greater extent causes the elements or seeds of these two virtues to increase in the alaya consciousness. It is like a seed encountering moisture and becoming capable of growing. From the support body in which the two elements have increased, the Mahayana noble path arises.
ི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་མཆོག་ཅེས་འདུག་རྟེན་ནི་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པའི་ལུས་རྟེན་ལ་བྱ་བའོ་གསུངས། གང་ལྟར་ཡང་འཕགས་ལམ་རྟེན་དེར་ཐོབ་རུང་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ལས་མཐུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སོགས་གང་འདོད་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་ཅི་བསམ་པ་འགྲུབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་ 2-63a འཕགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་པས་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བརྒྱད་པ་མི་འཕྲོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་བཟང་པོ་ཡི་དགོངས་དོན་ལ་རིགས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བསམ་པ་རྙེད་པ་ཅན་ནོ། །ངོ་བོ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་ཐོབ་པས་ལམ་དེ་ལས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་དྲངས་མི་བཏུབ་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པར་ནུས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་ནུས་པའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཁྱད་པར་རྙེད་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་གསུངས། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བྱེད་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་འཕྲོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དགུ་པ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་པ་ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྤངས་པ་ལ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་དད་སོགས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྔ་པོ་ནི་ 2-63b སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྔ་པོ་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བྱེད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་ནི། སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བ་བསགས་པ་སྟེ་འདི་དད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །རྟེན་ཀྱང་བརྩོན་པར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་ནི་ལུས་རྟེན་ལ་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ལས་ནད་མེད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དབེན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབེན་པ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་སོག
【現代漢語翻譯】 自性或本體是能夠實際產生結果的殊勝之物。在《智者釋》中說，『殊勝之物是能夠作為結果產生的所依』，所依指的是獲得聖道的身體所依。』無論如何，一旦能夠獲得聖道所依，那就是威力完全成熟。如果具備威力完全成熟的作用，那麼因為有能力成辦眾生之事等任何所欲，所以能夠如意成辦，並通過福德獲得殊勝的身體和受用，通過智慧獲得殊勝的智慧，從而成為眾生之中的佼佼者。像這樣，具備原因、本體和作用這三者，就是威力獲得完全成熟的特徵。 第八，不被奪取完全成熟的原因是，通過四種理證對大乘甚深和廣大的法義進行如理闡釋，從而確定意義並獲得無猶豫的意念。本體是，始終沒有魔的障礙，因為對甚深法義獲得信解，所以不會被魔和外道引向其他道路。作用是，因為獲得勝於他者的對大乘等教義的定解，所以能夠建立正確的法理，並且能夠駁斥其他似是而非的法。在《智者釋》中也說，獲得殊勝是指越來越殊勝的辨別智慧。具備這樣的原因、本體和作用，就被認為是不可奪取完全成熟的特徵。 第九，具備五種舍斷支分完全成熟是指，在初地現證法界之後，捨棄能取所取二者稱為舍斷，而作為其助伴的信等上述五者稱為舍斷支分。這五者以原因、自性和作用的方式完全成熟的方式是：舍斷支分完全成熟的原因是積累福德智慧的善根，這與信心相關聯。所依也適合精進，所依指的是身體所依，即在行善時身體不會感到疲憊。這是舍斷支分的自性。與五種支分中的無病相關聯。捨棄一切喧囂的寂靜處和菩薩的寂靜處，以及自利作意等。
【English Translation】 The nature or essence is the supreme thing that can actually produce results. In 'Commentary on the Intelligent,' it says, 'The supreme thing is suitable as a basis for the production of results,' the basis referring to the body basis for obtaining the noble path. In any case, once one is able to obtain the noble path basis, that is the complete maturation of power. If one possesses the function of complete maturation of power, then because one has the ability to accomplish whatever one desires, such as the benefit of sentient beings, one is able to accomplish whatever one wishes, and through merit, one obtains a superior body and enjoyment, and through wisdom, one obtains superior wisdom, thereby becoming the best among beings. Thus, possessing these three—cause, essence, and function—is the characteristic of the complete maturation of power. Eighth, the cause of non-seizure complete maturation is to correctly explain the profound and vast meaning of the Mahayana teachings through the four reasonings, thereby establishing the meaning and gaining a thought free from doubt. The essence is the constant absence of demonic obstacles, because one has gained conviction in the profound meaning of the Dharma, so one cannot be led astray by demons and heretics. The function is that because one has gained a definitive understanding of the teachings of the Mahayana, etc., that is superior to others, one is able to establish the correct Dharma principles and is able to refute other seemingly correct but actually incorrect views. In the 'Commentary on the Intelligent,' it is also said that gaining distinction refers to increasingly superior discriminating wisdom. Possessing such a cause, essence, and function is considered the characteristic of non-seizure complete maturation. Ninth, possessing the five branches of abandonment complete maturation refers to, after directly realizing the Dharmadhatu on the first ground, abandoning the two—the grasper and the grasped—is called abandonment, and the five mentioned above, such as faith, which are its companions, are called the branches of abandonment. The way these five completely mature in terms of cause, nature, and function is: the cause of the complete maturation of the branches of abandonment is the accumulation of merit and wisdom, which is associated with faith. The basis is also suitable for diligence, the basis referring to the body basis, that is, the body does not feel tired when doing good deeds. This is the nature of the branches of abandonment. It is associated with being free from illness among the five branches. Abandoning all the busyness of solitary places and the solitary places of Bodhisattvas, as well as self-benefit attention, etc.
ས་ཀྱིས་དབེན་པ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་སྟེ་འདི་གཉིས་བྱེད་ལས་སོ། །དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་ཤེས་རབ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་སྨིན་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ཡི་ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སྨིན་པའི་དཔེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དགའ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དགུས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་རུང་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཏེ་རང་སྨིན་པས་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པས་སོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་བདག་ཅན་དེ་ནི་ 2-64a རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པས་འགྲོ་བའི་གཉེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་སྨིན་པ་དེ་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་འཕེལ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་དཔེ་ནི་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི་རིམ་པ་བཞིན་རྣག་གཟེག་པ་དང་སྤྱོད་དུ་རུང་བ་ནི་སྨིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པ་ལྟར་ཞེས་དཔེ་འགོད་པ་སྟེ། འབྲས་སོགས་རྣག་ཏུ་མ་སྨིན་པ་བཏོལ་ན་རྣག་གཟེག་ཏུ་མེད་ན་ནད་ལ་མི་ཕན་པ་དང་། རྣག་ཏུ་སྨིན་ན་རྨ་བཏོད་པ་ལས་རྣག་གཟེག་ཏུ་རུང་བས་དུས་ལ་བབ་པ་ལ་རྨ་སྨིན་ནོ་ཞེས་དང་། རྒུན་འབྲུམ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པའམ། ཁ་ཟས་གཡོས་སུ་སྦྱར་བའང་མ་ཚོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་སྤྱད་དུ་མི་རུང་ལ། ལེགས་པར་ཚད་དུ་སྨིན་ན་སྤྱད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྟེན་འདིར་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གཉིས་གོང་གི་གོ་རིམ་ལྟར་ཞི་བ་དང་ལོངས་སྤྱད་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་ནི་སྨིན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འབྲས་ཀྱི་ནད་སོགས་རྣག་གིས་གང་སྟེ་སྨིན་ནས་རྨར་གྱུར་པ་ལ་རྣག་ཟག་ནས་ནད་ཞི་བ་ལྟར་ལུས་རྟེན་འདི་ལ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་ནུས་པས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་སྨིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལྟར་རྟེན་དེ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་སྒོམ་ནུས་པར་གྱུར་ན་གང་ཟག་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མ་སྨིན་པ་ན། 2-64b བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་ཆོས་མཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དང་དུ་ལེན་མི་ནུས་ལ། དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཚེ་ན་དམ་ཆོས་འཛིན་ནུས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་མ་བརྒྱད་ལའང་དེ་ལྟར་ཤེ
【現代漢語翻譯】 遠離塵囂，對殊勝之處感到極度歡喜，以及對大乘佛法的聽聞、思維、修習感到極度歡喜，這便是樂於善法，這二者是其作用。喜好寂靜，內心便沒有虛偽和欺騙；喜好善法，便能與智慧相結合。如此，當五種捨棄的支分成熟時，便具備了菩薩的支分，這是完全成熟的特徵。以上是所說內容。 第三部分，關於自身完全成熟以及成熟的比喻。首先，如前所述，通過喜悅等九種事物，自身轉變為圓滿成熟的佛法之體性，便具備了使其他眾產生熟的功德，因為自身成熟才能使他人成熟。具有六度萬行之法，自性相續不斷增長，這樣的人總是能使其他眾產生熟，因此成為眾生的殊勝良友。這表明，自身成熟是使他人成熟的基礎，並具備自身法身增長的兩種功德。 第二部分，關於比喻，什麼是『成熟』呢？例如，在世間，膿腫和食物，分別達到可以切開排膿和可以食用的狀態，就被認為是成熟了。如果膿腫沒有成熟就切開，無法排出膿液，對疾病沒有幫助；如果成熟了，切開后可以排出膿液，時機成熟，就說是膿腫成熟了。同樣，葡萄等果實未成熟，或者食物沒有煮熟等情況下，都不能食用；如果完全成熟，就可以食用。同樣，在這個五蘊之身中，應該捨棄的和應該修習的兩個方面，按照之前的順序，達到寂靜和可以受用的狀態，就表明是成熟了。就像膿腫充滿膿液，成熟后切開排膿，疾病就能痊癒一樣，如果這個身體能夠捨棄貪戀等煩惱，就能達到寂靜；就像食物成熟后可以食用一樣，如果能在這個身體上不斷修習善法，就能說是這個人完全成熟了。即使僅僅對大乘佛法感到歡喜，如果還沒有成熟，就無法通過依止善知識，聽聞、思維、修習佛法來接受它；當歡喜完全成熟時，就能接受正法。對於其他八種（功德），也應如此理解。
【English Translation】 To be delighted in the supreme solitude, and to be delighted in the supreme hearing, thinking, and meditating on the Mahayana Dharma, is to be delighted in virtue; these two are its functions. To be delighted in solitude is to be without deceit and illusion, and to be delighted in virtue is to be combined with wisdom. Thus, when the five limbs of abandonment are mature, one possesses the limbs of the Bodhisattva, which is the characteristic of perfect and complete maturation. This is what was said. The third part is about the complete maturation of oneself and the explanation of the example of maturation. First, as it was said, through the nine aspects of delight and so on, one's own nature becomes the nature of the fully matured Dharma of the Buddha, and one possesses the qualities that can cause other sentient beings to mature, because one's own maturation enables others to mature. Possessing the nature of the continuous increase of the six perfections, one always causes other sentient beings to mature, and thus becomes the supreme friend of beings. This shows that one's own maturation becomes the basis for causing others to mature, and one possesses the two qualities of increasing one's own Dharmakaya. The second part, the example, is what kind of thing is called 'maturation'? For example, in the world, a wound and food, in their respective order, are considered mature when pus can be drained and they can be consumed. If a boil is opened before it is ripe, pus cannot be drained and it is of no benefit to the disease; if it is ripe, pus can be drained from the opened wound, and it is said that the wound is ripe when the time is right. Similarly, unripe grapes or food that is not cooked cannot be used, but when they are fully ripe, they can be used. In the same way, in this support of the five aggregates, the two aspects of what should be abandoned and what should be cultivated, in the order mentioned above, are shown to be mature when they are in a state of peace and can be enjoyed. Just as a boil filled with pus ripens and becomes a wound, and the pus drains out and the disease is relieved, so if this body can abandon afflictions such as attachment, it can bring about peace. Just as ripe food is enjoyed, so if one constantly practices virtue and meditates on that support, then that person is said to be fully mature. Even if one only has joy in the Mahayana Dharma, if it is not mature, one cannot accept it through relying on a spiritual friend and listening, thinking, and meditating on the Dharma; when joy is fully mature, one can hold the Dharma. The same should be understood for the other eight (qualities).
ས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ན་དེ་དང་དེའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རང་རྒྱུད་ལ་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུས་དང་དུས་སུ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དབང་པོ་དམན་པ་འབྲིང་དང་འབྲིང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་གནད་ཆེ་སྟེ། དབང་པོ་སྦྱངས་ན་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། 成熟其有情方便 གཉིས་པ་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་ལ་དབྱེ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དེ་ལུས་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་ཀུན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཁམས་གོང་མར་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་སླར་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་རྣམས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་རྗེས་སུ་ 2-65a མཐུན་པར་ཆགས་ཅན་ལ་མི་སྡུག་པ་སོགས་འཚམས་པར་ཆོས་བསྟན་པས། རྗེས་སུ་སྨིན་པའམ་མཐུན་པའི་སྨིན་བྱེད་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་ནོ། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང་གཞན་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ནན་ཏན་བསྒྲིམས་ཏེ་ལེགས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་གིས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་ལྷག་པར་སྨིན་བྱེད་དམ་རྟོགས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟག་ཏུ་བསྟན་པས་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་བཅུ་པའི་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པར་འདོད་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པས་སྲིད་པ་འདིར་འགྲོ་བ་ཀུན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ལྟར་རམ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་བཤེས་རྣམས། རང་རང་གི་བུ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལེགས་པར་མི་གནས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཕ་མ་སོགས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་སོགས་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཚེ་འདིར་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ནུས་ཀྱང་གཏན་དུ་བདེ་བའི་རྒྱུའི་དགེ་བ་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་སྐྱེད་མི་ཤེས་པ་དང་ལ་ལར་སྡིག་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕ
【現代漢語翻譯】 如是行持，當其成熟之際，菩薩便能實際執行相應的利生事業。如經中所言：'為使菩薩之信等諸根成熟，故當令其漸次增長，以使大乘道與果之法于自相續中圓滿，併爲成熟有情，菩薩應時時修習諸根。' 如是，為使下劣之根轉為中等，中等轉為殊勝，故當勤加修習諸根。若能調伏諸根，則能證悟昔所未悟，獲得昔所未得，功德日增，直至成佛。 成熟其有情方便 第二，關於成熟其他有情的方式，可分為差別、發心和加行三個方面。首先是八種差別：使有情眾生遠離貪嗔等煩惱而成熟；同樣，使三乘種姓者皆得成熟；以世間道使之成熟于上界，然此乃退轉之因，而以三乘道使之成熟者則無退轉，故為極度成熟；為使所化有情之根器與所應教化之法相符，如對具貪者宣說不凈觀等，此為隨順成熟，與前者不同；以無偏私且恭敬之心，精勤使之善為成熟；自身獲得初地后，令他人亦安住於此，此為殊勝成熟或以證悟使之成熟；如來所宣之法，恒常如實地為有情眾生演說，此為恒常成熟；從勝解行地開始，直至十地，令其漸次成熟。 第二是發心的差別：如諸佛子以利益之心，欲令一切有情眾生安住于暫時與究竟之安樂，如是安住于令眾生於此世間成熟之行，然世間之父母親友，卻不能如是善住於此發心。何以故？父母等雖愛其子女親友，然僅能于暫時對此生有所助益，而不能令其安住于究竟安樂之善因，甚至有時反令其造惡。以慈愛之心利益其他有情眾生。
【English Translation】 Thus acting, when it matures, the Bodhisattva can actually perform the corresponding activities of benefiting beings. As it is said in the sutra: 'In order to mature the faculties of faith, etc., of the Bodhisattva, one should gradually increase them, so that the path of the Great Vehicle and the Dharma of the fruit are perfected in one's own mindstream, and in order to mature sentient beings, the Bodhisattva should constantly practice the faculties.' Thus, in order to transform inferior faculties into intermediate ones, and intermediate ones into superior ones, one should diligently cultivate the faculties. If one can subdue the faculties, one can realize what was not previously realized, obtain what was not previously obtained, and virtues will increase daily until Buddhahood. Maturing beings with skillful means. Secondly, regarding the ways of maturing other sentient beings, it can be divided into three aspects: distinctions, intention, and application. First, there are eight distinctions: to mature sentient beings by freeing them from afflictions such as attachment and aversion; similarly, to mature all those with the lineage of the Three Vehicles; to mature them in the upper realms through worldly paths, but this is a cause for regression, while those matured through the Three Vehicles do not regress, hence it is extreme maturation; to teach the Dharma that is suitable to the disposition of the beings to be tamed, such as teaching the contemplation of impurity to those with attachment, this is conforming maturation, which is different from the previous one; to diligently cause them to mature well with impartiality and respect for others; after oneself has attained the first ground, to establish others in it as well, this is superior maturation or maturing through realization; to constantly and truthfully teach the Dharma taught by the Tathagata to sentient beings, this is constant maturation; from the stage of aspiration and conduct up to the tenth ground, to gradually mature them. The second is the difference in intention: Just as the Bodhisattvas, with the intention of benefiting, wish to establish all sentient beings in temporary and ultimate happiness, thus abiding in the act of maturing beings in this world, but worldly parents and friends cannot abide so well in this intention. Why? Although parents, etc., love their children and friends, they can only provide some temporary benefit in this life, but they cannot cause them to abide in the virtuous cause of ultimate happiness, and sometimes they even lead them to commit evil. With a heart of loving-kindness, benefiting other sentient beings.
ྱིར་རམ་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ 2-65b འཕྲལ་དང་གཏན་དུ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་བྱམས་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་རམ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་རང་ཉིད་ལ་ཡང་བྱམས་པར་མི་འདོད་ན་དེ་དག་གིས་ཡིད་ལ་རབ་ཏུ་སྡུག་པར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་ལ་བྱམས་མོད་ཀྱི་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྲོག་གཅོད་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སོགས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུས་ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་དང་། ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་རང་གསོད་པ་དང་ཁྱི་དང་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་སོགས་དཀའ་ཐུབ་ངན་པས་རང་འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་བདེའི་ལམ་མི་ཤེས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པ་སྤངས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགེ་ཞིང་གཏན་བདེ་འདོད་པའི་བྱམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་དང་། མཇུག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་བཅས་བདུན་ལས་དང་པོ། སྦྱིན་པ་ཅི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། མཉམ་པར་སྦྱིན་པ་དང་། མི་ངོམས་པར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་གཞན་ལ་དོན་དུ་འགྱུར་བར་མཐོང་ན་མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གཏན་ནས་སམ་ཡོང་ཡེ་མེད་དེ་རང་ལ་དབང་བའི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ངོ་། །སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་བྱིན་པས་ཕན་འདོགས་ 2-66a པ་ཙམ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ། །ཚེ་འདིར་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་དེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཚེ་འདིར་ཕན་བཏགས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུས་དགེ་ལ་བཀོད་ནས་སྨིན་པར་བྱས་པས་ཚེ་ཕྱི་མར་ཕན་འདོགས་ཤིང་ཐར་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པས་གཏན་བདེ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་འདོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་བཟང་ངན་མཐོ་དམན་ཉེ་རིང་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་མཉམ་པར་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་བྱིན་པ་དང་ལོ་དང་བསྐལ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྦྱིན་པས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་བྱིན་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ངོམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བརྟན་པ་ཞེས་པ་དུས་རེས་འགའ་བ་མིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལ་རྟག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ན་རྟག་ཏུ་ཞེས་འདུག་གོ། སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱིས་མི་དགེ་ལ་འཛེམ་ཞིང་དགེ
【現代漢語翻譯】 當（菩薩）爲了某種目的而行事時，是否希望一切有情眾生當下和究竟安樂？如果這樣，世間眾生尚且不希望自己安樂，更何況是那些在他們心中極其痛苦的眾生呢？雖然個別眾生希望我安樂，但由於愚昧的支配，爲了今生的安樂，他們會造作殺生、偷盜等惡業，導致今生受到國王的懲罰等，來世遭受諸多痛苦。同樣，他們會自殺，或者進行狗和牛的苦行等，通過惡劣的苦行使自己今生來世都受苦，並且因為不瞭解究竟安樂的道路，所以放棄了進入這條道路。菩薩對一切有情眾生的慈愛，是希望他們一切時處都吉祥安樂的慈愛。 第三，關於行持的差別，是通過六度波羅蜜多使有情成熟。這包括六個偈頌，以及最後總結意義的一個偈頌，共七個偈頌。首先，什麼樣的佈施能使有情成熟呢？有三種佈施：一切佈施、平等佈施和不知足佈施。如果菩薩看到自己的身體和受用能夠利益他人，那麼就不會不佈施，哪怕是一點點，或者根本不佈施，而是會捨棄一切自己擁有的東西。這種佈施不僅是因為給予了某物而提供了幫助，而且通過給予，使對方的願望完全實現，從而在今生提供了幫助。並且，通過這種佈施，引導對方行善，使其成熟，從而在來世提供幫助，並播下了解脫的種子，使其安住于究竟安樂之中。因此，通過當下和長遠的兩種方式來利益有情，從而使他們完全成熟。這種佈施也沒有好壞、高低、親疏等偏頗，而是以平等心對待一切眾生，具有平等佈施的性質。並且，不會因為給予了一些東西，或者佈施了一年或幾個劫就感到滿足，即使直到輪迴的盡頭都在佈施，也不會對佈施的功德感到滿足。 第二，關於戒律，『堅定』意味著不是偶爾為之，而是直到一切有情眾生的盡頭都始終守護戒律，這就是恒常的戒律。在《菩提道次第廣論》的譯本中，寫的是『恒常』。由於過去習慣的力量，自然而然地避免不善，行持善。
【English Translation】 When (a Bodhisattva) acts for a specific purpose, does he wish all sentient beings immediate and ultimate happiness? If so, worldly beings do not even wish themselves happiness, let alone those beings who are extremely painful in their hearts? Although individual beings wish me happiness, due to the dominion of ignorance, for the sake of happiness in this life, they commit evil deeds such as killing and stealing, leading to punishments from the king in this life and suffering in many ways in the next. Similarly, they commit suicide or practice asceticism like dogs and cows, causing themselves suffering in this life and the next through bad asceticism, and because they do not understand the path to ultimate happiness, they abandon entering this path. The Bodhisattva's love for all sentient beings is a love that wishes them auspiciousness and happiness at all times and in all places. Third, regarding the difference in practice, it is to mature sentient beings through the six perfections. This includes six verses, and one verse summarizing the meaning at the end, for a total of seven verses. First, what kind of giving matures sentient beings? There are three types of giving: all giving, equal giving, and insatiable giving. If a Bodhisattva sees that his body and possessions can benefit others, then he will not fail to give, even a little, or not give at all, but will give up everything he owns. This giving not only provides help because something is given, but also, through giving, completely fulfills the other person's wishes, thereby providing help in this life. Moreover, through this giving, he guides the other person to do good, matures him, thereby providing help in the next life, and sows the seeds of liberation, causing him to abide in ultimate happiness. Therefore, he benefits sentient beings in both immediate and long-term ways, thereby completely maturing them. This giving also has no bias towards good or bad, high or low, near or far, but treats all beings with an equal mind, possessing the nature of equal giving. Furthermore, he will not feel satisfied because he has given some things, or given for a year or several eons, and even if he gives until the end of samsara, he will not be satisfied with the merit of giving. Second, regarding discipline, 'firm' means not doing it occasionally, but always guarding the discipline until the end of all sentient beings, which is the constant discipline. In the translation of Lamrim Chenmo, it is written as 'constant'. Due to the power of past habits, one naturally avoids non-virtue and practices virtue.
་བ་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བཅུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་སྤྱོད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ན་ཐོབ་བོ། །བདག་དགའ་ཞེས་པ་ས་དང་པོར་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པས་མི་དགེ་བའི་ 2-66b ཕྱོགས་ངང་གིས་སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ལ་དགའ་བ་ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བག་ཡོད་ཅེས་པས་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ལྟུང་བའི་རྙོགས་པའམ་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་མཆོག་ལ་རང་གནས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་འགོད་ཅིང་། འདི་དང་ཕྱི་མར་རམ་འཕྲལ་དང་གཏན་གྱི་ཕན་རྣམ་པ་གཉིས་འདོགས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པས་ལྷ་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་རྟེན་བརྒྱུད་མར་ཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་པ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་བར་གྱི་གནོད་པ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་བདག་གི་བཟོད་པ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་དེ་བདག་ལ་ཕན་བྱེད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དེས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་རུས་པ་དུམ་བུ་རེ་རེ་ནས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བཟོད་ན་གནོད་པ་ཆུང་ངུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་བསྒོམས་པའི་ཐབས་བཤད་མ་ཐག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་དང་དེར་མ་ཟད་ཕ་རོལ་གནོད་བྱེད་དེ་ལ་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་པའི་ཚུལ་དེས་དེ་ཉིད་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རིག་ཅིང་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་བཟོད་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པོ་དེ་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པས་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། ། 2-67a བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་གོ་ཆ་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྡོག་ཅིང་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དེ་ནམ་ཞིག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དགེ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་སྐྱེ་ནུས་པར་གཟིགས་ན་དེའི་ཆེད་དམ་ཕྱིར་དུ་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ཡང་འབད་པ་ཅི་ཙམ་རྩོམ་དགོས་པ་རྩོམ་པར་མཛད་ཀྱི་སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་སམ་ཡིད་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་རང་དབང་དུ
【現代漢語翻譯】 持戒波羅蜜（Śīla-pāramitā）：行為上的自性戒律，以及對眾生不造成傷害，甚至在夢中也不做任何不善業，從而圓滿持戒，這在二地（離垢地，Vimalābhūmi）時獲得。『我喜』（Pramuditā）是指初地（極喜地，Pramuditābhūmi）因證悟真諦而自然獲得的，獲得聖者喜悅的戒律，自然放棄不善的一面，更加深刻地認識到對善的喜悅的戒律。『謹慎』（Apramāda）是指在所有行為中，即使是微小的墮落或錯誤也不會發生，即無錯誤的戒律。具備這五種戒律，從自身所處的位置引導其他眾生進入這樣的戒律，並在今生和來世，即暫時和究竟的利益上幫助他們。通過這種方式引導他們進入戒律，就能連續獲得天人和人的善趣果報，並在未來的生世中，因持戒的等流果，能連續不斷地受持戒律，從而使他人成熟。第三，忍辱（Kṣānti）是指，當其他眾生對菩薩（Bodhisattva）造成身體和生命上的傷害時，菩薩認為這是自己圓滿忍辱的因，像對待善知識一樣，認為這些眾生對自己有益。即使他們造成極大的傷害，例如一塊一塊地割掉身體的肉和骨頭，菩薩也能忍受，更不用說較小的傷害了。如前所述，通過修習忍辱的方法，以及通過分別觀察等方法，不僅如此，還要了解如何暫時和長遠地利益那些傷害自己的人，從而使他們成熟。因此，通過忍受傷害，菩薩使那些傷害自己的人接受正確的善行，從而使他們成熟。 第四，精進（Vīrya）是指，菩薩以盔甲般的精進和加行精進，在利益眾生方面永不退縮，永不滿足，並依賴於殊勝的精進。通過這種精進，菩薩使無量無邊的眾產生熟。如果菩薩看到眾生在何時能夠生起哪怕一瞬間的行善之心，例如佈施等，菩薩也會爲了他們，即使需要花費數百萬劫的時間，也會努力去做，而不會感到絲毫厭倦。第五，禪定（Dhyāna）是指，菩薩獲得對心或意的控制，即通過禪定使心自在。
【English Translation】 The perfection of discipline (Śīla-pāramitā): The discipline of self-nature in conduct, and especially not harming sentient beings, not even engaging in the ten non-virtues in dreams, thus perfecting discipline, which is attained on the second ground (Vimalābhūmi). 'I am delighted' (Pramuditā) refers to the first ground (Pramuditābhūmi), naturally attained through the realization of truth, obtaining the discipline of the joy of the noble ones, naturally abandoning the side of non-virtue, and more deeply realizing the discipline of delight in virtue. 'Vigilance' (Apramāda) means that in all conduct, even the slightest entanglement or error of falling does not occur, which is the discipline of being without error. Possessing these five disciplines, from one's own position, one places other sentient beings in such discipline, and helps them in both immediate and ultimate benefits, both in this life and the next. By placing them in discipline in this way, one continuously obtains desirable rebirths as gods and humans, and in future lives, due to the concordant qualities of discipline, the taking of discipline occurs continuously, thus causing others to mature. Third, patience (Kṣānti) means that when other sentient beings cause various harms, great and small, that harm the body and life of the Bodhisattva, the Bodhisattva considers this to be the cause of perfecting their own patience, and like a virtuous friend, considers those sentient beings to be beneficial to themselves. Even if they cause extreme harm, such as cutting off pieces of flesh and bone from the body, the Bodhisattva can endure it, let alone smaller harms. As explained earlier, through the methods of cultivating patience, and through methods such as separate analysis, and moreover, knowing how to benefit those who harm them in the short and long term, thereby causing them to mature. Therefore, by enduring harm, the Bodhisattva causes those who harm them to engage in correct virtue, thus causing them to mature. Fourth, diligence (Vīrya) means that the son of the Victorious One, with armor-like diligence and applying diligence, never retreats from benefiting sentient beings, never being content, and relying on supreme diligence. Through such diligence, the Bodhisattva causes limitless assemblies of sentient beings to mature. If the Bodhisattva sees that sentient beings are able to generate even a single moment of virtuous thought, such as giving, etc., the Bodhisattva will strive for them, even if it requires spending millions of eons, without becoming the slightest bit weary. Fifth, meditation (Dhyāna) means that the Bodhisattva obtains control over the mind or intellect, that is, making the mind independent through meditative stabilization.
་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རབ་དབྱེར་སྡེ་ཚན་དྲུག་བཤད་པ་ལྟར་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་དབང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་སྒྲོག་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་རྗེད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་སྟེ་དེ་འདྲའི་བསམ་པ་གཏན་མེད་པར་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་དག་འདུན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཕེལ་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ 2-67b ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རབ་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་དགོངས་དགོངས་མིན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་དགོངས་དགོངས་མིན་གྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་རྩད་ནས་བཅད་དེ་ཤིན་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་གུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བཀོད་པས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་གུས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པས། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །བདུན་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འགྲོ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་བདེ་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་མི་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། གང་ཟག་རིགས་ཆད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕྲད་ན་དགེ་བཅུ་ལ་བཀོད་པས་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་འགྲོར་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །འམ་ཞེས་པ་ཚིག་འོག་མ་སྡུད་པའི་སྒྲའོ། །དགེ་གསུམ་ལ་ཞེས་པ་གཏན་བདེ་ཐར་བ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ལ་འགོད་པ་སྟེ། རིགས་ཅན་གསུམ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལམ་ལ་འགོད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོག་དག་པ་ས་གསུམ་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་ས་ 2-68a དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་སོ། །དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་འདུལ་ལོ་ཞེས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ། ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ
【現代漢語翻譯】 轉變。就像在神通的分類中解釋的六種類別一樣，尤其是在獲得勇猛行等佛和菩薩的特殊三摩地時，會獲得無上的意自在。獲得此自在後，憑藉與之相關的功德，必定會摧毀他人因恭敬、讚揚等而對我進行供養和崇拜的所有願望，從而完全消除此類想法，並使他人渴望至高佛陀的教法，並使他們的善行波羅蜜多得到圓滿增長。通過神通的力量展示神變，通過了解他人心識而宣說與他們相應的佛法等方式。 第六，智慧是指通過智慧的力量，毫無疑惑地確定甚深實相的含義，從而獲得徹底的定解。如實地理解所有不了義和了義，以及如來密意和非密意，從而精通實相。因此，對於那些在實相以及如來密意和非密意的含義上產生疑惑的眾生，也能徹底斷除他們的疑惑，並完全消除。由於擁有如此智慧，菩薩自己對佛陀的教法充滿敬意，並且通過將其他眾生安置於如此智慧之中，使他們成熟于對佛陀教法的敬意，從而使自己和他人的善功德得到增長。 第七，菩薩們以慈悲心利益一切眾生，使眾生獲得暫時的善趣，如天人和人，從而使他們成熟。即使是斷了善根的人，如果遇到菩薩，也會因被安置於十善業中而暫時成熟于善趣。『或』字是用於總結下文的詞語。『三善』是指安置於解脫、菩提這三種善之中，即是將三種根器分別安置於各自的道路上。詳細解釋如何安置於大乘：以小小的二資糧使他們成熟于勝解行地，以殊勝的清凈使他們成熟於三凈地，以中等的使他們成熟于初地到七地之間。 至於成熟的時間，就像世間的邊際一樣，與之相等地進入並調伏。正如經文所說：『虛空界有多大，眾生就遍佈其中。』虛空和眾生之界是沒有邊際的。
【English Translation】 transformation. It is like the six categories explained in the classification of clairvoyance, and especially when obtaining the special samadhi of Buddhas and Bodhisattvas such as the Courageous Conduct, one obtains the supreme mastery of mind. Having obtained this, by means of the merits associated with it, one will surely destroy all desires for others to offer and worship me with reverence, praise, etc., thereby completely eliminating such thoughts, and making others desire the teachings of the Supreme Buddha, and perfecting the growth of their virtuous perfections. By the power of clairvoyance, displaying miracles, and by knowing the minds of others, teaching the Dharma in accordance with them, etc. Sixth, wisdom is to ascertain the profound meaning of suchness without doubt by the power of wisdom, thereby obtaining thorough certainty. Having truly understood all the provisional and definitive meanings, as well as the intentional and non-intentional meanings of the Tathagata, one becomes skilled in suchness. Therefore, for those sentient beings who have doubts about suchness and the meanings of the intentional and non-intentional, one can also completely cut off their doubts and completely eliminate them. Because of having such wisdom, the Bodhisattva himself is respectful of the Buddha's teachings, and by placing other sentient beings in such wisdom, he matures them in reverence for the Buddha's teachings, thereby increasing the virtuous qualities of himself and others. Seventh, Bodhisattvas, with compassion, benefit all beings, causing beings to obtain temporary happiness, such as gods and humans, thereby maturing them. Even those who have cut off their roots of virtue, if they encounter a Bodhisattva, will be temporarily matured in happy realms by being placed in the ten virtues. The word 'or' is a word used to summarize the following text. 'Three virtues' refers to placing in the three virtues of liberation and enlightenment, that is, placing the three types of beings on their respective paths. Specifically explaining how to place in the Great Vehicle: with small accumulations of the two accumulations, they are matured on the stage of aspiration; with supreme purity, they are matured on the three pure lands; and with intermediate, they are matured from the first to the seventh stage. As for the time of maturation, it is like the extent of the world, entering and subduing equally. As the scripture says: 'As much as the realm of space exists, sentient beings pervade it.' The realm of space and sentient beings is without end.
ི་བར་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དང་མཉམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པས་འདུལ་ཏེ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 不可思量 སྨིན་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་གཙོ་ཆེར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ཡང་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་དབང་པོ་སྨིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ན་ཡོངས་སྨིན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ལ། ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་གདམས་པ་གསུམ། 透由究竟所證略說 དང་པོ་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བཤད་པའི་ཚིགས་བཅད་བཅས་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ལམ་ལ་འབད་པའི་དཀའ་སྤྱད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཞིག་བརྒྱ་ཕྲག་ཅེས་མང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ་དེ་འདྲའི་དཀའ་སྤྱད་ཉན་རང་ལ་མེད་དེ། མདོ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངས་མིག་ 2-68b ཡོངས་སུ་བཏང་བ་བསགས་ན་རི་རབ་བས་ཀྱང་མཐོ་ལ། ཁྲག་བཏང་བ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མང་ངོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་མཛད་པ་མདོ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕར་ཕྱིན་ས་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བརྩོན་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་འཐོབ་པ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀང་བའི་སྣོད་ནི་ཁ་ཕྱེ་བ་ན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དངོས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་དོན་བསྡུས་ན་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པའི་ངལ་བ་བརྒྱས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དཀའ་སྤྱད་དཔག་མེད་དོ། །ས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཉི་ཚེ་བ་གྲངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཉན་རང་གི་དགེ་རྩ་ལས་འདས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དཔག་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དུས་དཔག་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་བསྐལ་པ་ཆུང་ངུ་བར་བསྐལ་མ་ཡིན་གྱི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ཡང་བསྐལ་ཆེན་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པས། དུས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བས་ཕལ་བའི་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་དཔག་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ 2
【現代漢語翻譯】 菩薩們與存在的時間相等，成熟眾生，調伏他們，沒有終結。 《大乘經莊嚴論》中，完全成熟品第九的解釋完畢。 不可思量 這九種成熟主要顯示是就勝解行地的角度而言，但總的來說，菩薩的地和根器的成熟最終是通過十地的持續修行而獲得大菩提，因此在完全成熟之後，宣說了果實大菩提。從獲得的目標是究竟的角度，進行了簡要的指示。詳細地闡述了它的自性。總結要點，勸誡以無上菩提為目標發起菩提心，這三點。 透由究竟所證略說 首先，通過『無數難行』等兩個偈頌，以及解釋這些意義的一個偈頌，共三個偈頌來指示：身體和受用佈施等，努力於六波羅蜜多之道的無數難行，其中『百千』一詞表示眾多之意，這樣的難行聲聞緣覺是沒有的。如經中所說：『爲了眾生的利益，我佈施眼睛積累起來比須彌山還高，佈施的血比四大海還多。』等等。同樣，如戒律和忍耐等，無數難行在經中也有記載。通過波羅蜜多地和助道品等，積累了無法估量的善根，並在無法估量的時間裡精進，爲了消除無法估量的障礙，因此，獲得了一切障礙的垢染都消除，證知一切所知之境的智慧，就像裝滿各種珍寶的容器打開時，各種珍寶實際顯現一樣，究竟的果實佛陀真實地被指示出來。 如果總結其意義，那就是通過他人無法做到的百般辛勞，以極其繁多的方式行持苦行，因此是無數難行。地和助道品波羅蜜多不是短暫的、有數量的，而是超越聲聞緣覺的善根，圓滿積累了一切沒有不完整的殊勝善根，因此稱為無數善根。如果問時間如何是無數的，那不是小劫、中劫，而是大劫，也不是一個或一百個大劫，而是修行到三個無數劫。因為時間極其漫長，所以不是普通心識所能估量的。如果問障礙如何是無數的，那就是存在於一切眾生相續中的
【English Translation】 Bodhisattvas, equal to the duration of existence, mature sentient beings, taming them, without end. The explanation of the ninth chapter, 'Fully Ripened,' from the Ornament of the Great Vehicle Sutras is complete. Inconceivable These nine ripenings mainly appear to be in terms of the ground of aspiring conduct, but in general, the ripening of the bodhisattva's ground and faculties ultimately attains great enlightenment through the continuous practice of the ten grounds, so after full ripening, the fruit of great enlightenment is taught. From the perspective of the ultimate goal to be attained, a brief indication is given. Its nature is explained in detail. Summarizing the points, it is advised to generate the mind of enlightenment with the aim of unsurpassed enlightenment, these three points. Brief Explanation Through Ultimate Attainment First, it is indicated by two verses such as 'countless austerities,' and one verse explaining these meanings, a total of three verses: giving away body and possessions, etc., the countless austerities of striving on the path of the six perfections, of which the word 'hundreds of thousands' means many, such austerities are not present in Shravakas and Pratyekabuddhas. As it is said in the sutras: 'For the benefit of sentient beings, the accumulation of my giving away eyes is higher than Mount Sumeru, and the blood given away is more than the four great oceans.' And so on. Similarly, countless austerities such as discipline and patience are also recorded in the sutras. Through the grounds of perfections and auxiliary factors, etc., immeasurable merits are accumulated, and diligence is practiced for an immeasurable period of time, in order to eliminate immeasurable obscurations, therefore, the wisdom of knowing all aspects of knowable objects, which eliminates the stains of all obscurations, is attained, just as when a vessel filled with various jewels is opened, various jewels actually appear, the ultimate fruit, the Buddha, is truly indicated. If we summarize its meaning, it is that countless austerities are performed by enduring hundreds of hardships that others cannot do, in extremely numerous ways, therefore it is countless austerities. The grounds and auxiliary factors of perfections are not temporary or countable, but surpass the merits of Shravakas and Pratyekabuddhas, and completely accumulate all the extraordinary merits without incompleteness, therefore it is called immeasurable merits. If asked how time is immeasurable, it is not small kalpas or intermediate kalpas, but great kalpas, and not one or a hundred great kalpas, but practiced up to three countless kalpas. Because the time is extremely long, it is not measurable by ordinary minds. If asked how obscurations are immeasurable, it is that they exist in the continuums of all sentient beings
-69a པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཚེ་རབས་ཐོག་མེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་རྣམ་པ་དམིགས་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་མཐའ་དང་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་ས་དང་ས་སོ་སོའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱར་གཏོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་པར་བཅོམ་ནས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། སྤང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི། དགོས་འདོད་རྩོལ་པའི་མཐུ་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣོད་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 廣說菩提自性 གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ཡི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་བསྟན། ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་རྣམ་གཞག་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བཤད་པ་གཉིས། 透由十種功德總說 དང་པོ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན། མཛད་པ་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན། ཟབ་མོ་དཔག་པར་དཀའ་བའི་ཡོན་ཏན། སྙིང་པོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། འབྱོར་བ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཅུ་ 2-69b ལས། 無量功德及二利圓滿功德 དང་པོ་གཉིས་སོ་སོར་བསྟན་པ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཅས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པའམ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྤངས་པས་དང་། གཟུང་འཛིན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པས། །དེ་དག་རྣམ་པར
【現代漢語翻譯】 爲了消除輪迴的障礙，從無始以來，通過煩惱障、所知障以及各種顯現和目標等方式所產生的無邊無際的障礙。消除一切障礙的清凈之法，就是通過十地的智慧，次第斷除屬於每一地的對治品的障礙，甚至連細微的所知障，也就是無明習氣的地，也通過金剛喻定來斷除，從而成佛。圓滿斷除一切，證悟究竟，就像打開一個具有強大力量和願望的珍寶容器，顯現出力量、無畏和不混雜等究竟的果法功德。 廣說菩提自性 第二，詳細闡述偉大的菩提自性。從十種功德的角度進行總的闡述，然後從本體、因、果等六個方面來闡述具有這些功德的菩提。 透由十種功德總說 首先，從不可思議的功德、二利圓滿的功德、成為皈依之處的功德、轉變的功德、普遍存在的功德、無勤任運成就事業的功德、深奧難測的功德、不變的精華功德、無量財富的功德以及成熟眾生的功德這十個方面來闡述。 無量功德及二利圓滿功德 首先，分別闡述前兩種功德，每一功德用一個偈頌，然後共同闡述用一個偈頌，總共用三個偈頌來闡述。佛是無二取或無有無的，所以是不可思議的。因為成佛時斷除了二取，而且二取不是遍計所執的自性，而是圓成實的自性，所以超越了有無。所謂佛，就是遠離二取的真如，清凈了暫時的垢染。正如《慧燈莊嚴經》所說：『常恒無生之法即如來，一切諸法皆與如來同』。佛的法身是遠離生滅的。因此，《金剛經》中說：『凡以色見我，以音聲求我，是人行邪道，不能見如來。應觀佛是法，導師是法身，然法非識境，彼亦不能知。』
【English Translation】 To eliminate the obscurations of going through samsara, from beginningless time, the obscurations of afflictions and knowledge, and the various appearances and objects, etc., are divided into countless and immeasurable ones. The way to exhaust all obscurations is to gradually destroy the obscurations belonging to the respective levels of each of the ten bhumis with the wisdom of the ten bhumis, and even the subtle obscuration of knowledge, which is the ground of ignorance and habitual tendencies, is destroyed by the vajra-like samadhi, thereby attaining Buddhahood. The complete abandonment and ultimate realization are like opening a precious vessel filled with great power and wish-fulfilling abilities, manifesting the ultimate qualities of the resultant Dharma, such as strength, fearlessness, and non-mixture. Extensive Explanation of the Nature of Bodhi Second, to extensively explain the nature of great Bodhi. First, a general explanation is given from the perspective of ten qualities, and then the Bodhi possessing these qualities is explained from six aspects, such as essence, cause, and result. General Explanation Through Ten Qualities First, there are the qualities of being inconceivable, the qualities of perfect fulfillment of the two benefits, the qualities of becoming a refuge, the qualities of transformation, the qualities of being all-pervasive, the qualities of engaging in effortless accomplishment of activities, the qualities of being profound and immeasurable, the qualities of unchanging essence, the qualities of immeasurable wealth, and the qualities of maturing sentient beings. Inconceivable Qualities and Qualities of Perfect Fulfillment of the Two Benefits First, the first two qualities are explained separately, each with one verse, and then a common explanation is given with one verse, for a total of three verses. The Buddha is inconceivable because he is without dualistic grasping or without existence and non-existence. Because at the time of Buddhahood, dualistic grasping is abandoned, and dualistic grasping is not the nature of the imputed, but exists as the nature of the perfectly established, it transcends existence and non-existence. The so-called Buddha is the suchness that is free from the two selves and purified of adventitious stains. As stated in the 'Ornament of Wisdom Light Sutra': 'The ever-abiding, unborn Dharma is the Tathagata; all Dharmas are like the Sugata.' The Dharmakaya of the Buddha is free from birth and death. Therefore, in the 'Vajra Cutter Sutra', it is said: 'Those who see me in form, those who seek me in sound, those people are walking on a false path, they cannot see the Tathagata. One should view the Buddha as Dharma, the guide is the Dharmakaya, but Dharma is not an object of consciousness, they also cannot know it.'
་རིག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་ 2-70a སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ནི་གང་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ལས་བྱུང་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་འདས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དཀར་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གཉིས་ཆོས་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། གཏོང་བ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་ལེན་པ་པོ་དང་། གཏོང་རྒྱུའི་རྫས་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའི་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པས་བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་མཐུ་ནི་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ལུང་གི་ཆོས་བཤད་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་སོགས་རིན་ཆེན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དཔེར་ན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །འགྲོ་བ་ 2-70b ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་འདོད་དེ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐུ་མངའ་བའོ། །གོང་གི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོའི་དོན་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་དང་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀུན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་སྙེད་པའི་ངོས་ནས་གཞལ་བའོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བའི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་ཆོས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་གི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་ས་དང་
【現代漢語翻譯】 正如所說，『智慧不變異』。如果從真如（tathatā）的實相角度來衡量，那麼所有顯現的法（dharma）本質上都是佛（Buddha），因為從真如法界（dharmadhātu）中，沒有任何法可以改變。如果存在改變，那麼所有法將不是無自性（niḥsvabhāva）和無生（anutpāda）的。或者說，沒有任何法如凡夫所分別的那樣存在。 佛（Buddha）是通過地（bhūmi）、波羅蜜多（pāramitā）和菩提分法（bodhipakṣa-dharma）的修習而成就的。當成佛時，雖然佛是過去、波羅蜜多、菩提分法、十力（bala）、四無畏（vaiśāradya）等所有無漏（anāsrava）清凈法（śukla-dharma）的自性，但是，波羅蜜多等具有能取所取二相的法，以及所有以分別念（vikalpa）為對境的法，都不能說『佛就是這樣的』。例如，雖然佈施（dāna）的自性是佈施，但由於沒有施者、受者和所施物這三者分別的二相，因此，佛不是分別二取之識所能思量的對象。因此，佛是不可思議的，具有無二的體性。其威力在於二利（自利和他利）圓滿任運成就。為什麼這樣說呢？因為佛是講說經教之法（āgama-dharma），以及證悟之法（adhigama-dharma），如十力、四無畏等無量珍寶的因和緣。佛就像珍寶的來源或寶藏一樣，是獲得自利圓滿的原因。佛就像云一樣，是使一切眾生的善根成熟的原因，因此具有他利圓滿的威力。 以上兩段偈頌的意義是：佛既具足一切所知之法，也遠離一切法。從量（量，pramāṇa）的角度衡量，由於一切法與法性真如無別，因此佛具足一切法。而從如何（如何，katham）的角度衡量，佛則遠離一切法，因為真如沒有任何能取所取和二取的相。因此，這無二的佛，就像珍寶一樣，具有極其廣大的大乘經教之法，以及證悟之地。
【English Translation】 As it is said, 'Wisdom does not change.' If we measure from the perspective of the reality of suchness (tathatā), then all phenomena (dharma) that appear are inherently Buddha, because from the dharmadhātu of suchness, there is no phenomenon that can be transformed. If there were a transformation, then all phenomena would not be without self-nature (niḥsvabhāva) and without arising (anutpāda). Or, no phenomenon exists as it is conceived by ordinary beings. The Buddha is attained through the practice of the bhūmis, pāramitās, and bodhipakṣa-dharmas. When Buddhahood is attained, although the Buddha is the nature of all uncontaminated (anāsrava) pure dharmas (śukla-dharma) such as the past, pāramitās, bodhipakṣa-dharmas, ten powers (bala), four fearlessnesses (vaiśāradya), etc., the pāramitās and other phenomena that have the duality of grasper and grasped, and all phenomena that are objects of conceptual thought (vikalpa), cannot say 'The Buddha is like this.' For example, although the nature of giving (dāna) is giving, because there is no duality of the giver, receiver, and object of giving, the Buddha is not an object of thought for the dualistic consciousness of conceptualization. Therefore, the Buddha is inconceivable, possessing the nature of non-duality. Its power lies in the spontaneous accomplishment of the two benefits (self and others). Why is this so? Because the Buddha is the cause and condition for teaching the Dharma of scripture (āgama-dharma) and the Dharma of realization (adhigama-dharma), such as the ten powers, four fearlessnesses, and countless other treasures. The Buddha is like a source or treasury of various jewels, the reason for attaining the perfection of self-benefit. The Buddha is like a cloud, the reason for ripening the roots of virtue of all beings, and therefore possesses the power of the perfection of other-benefit. The meaning of the above two verses is: The Buddha either possesses all knowable phenomena or is devoid of all phenomena. Measured from the perspective of quantity (pramāṇa), because all phenomena are inseparable from the dharmatā of suchness, the Buddha possesses all phenomena. Measured from the perspective of how (katham), the Buddha is devoid of all phenomena, because suchness has no characteristics of grasper and grasped or duality. Therefore, this non-dual Buddha, like a jewel, possesses the vast Dharma of the Mahāyāna scriptures and the bhūmis of realization.
ཕར་ཕྱིན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སམ་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་དུ་དགེ་བའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག་དེའི་དོན་ལན་གཅིག་རྟོགས་ན་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པས་ན། སྐྱེ་དགུའམ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་ལྟ་བུ་དཀར་པོ་ཟག་མེད་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དགེ་བའི་ས་བོན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། ། 成勝皈依處功德 གསུམ་པ་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། བདག་གི་དོན་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ 2-71a སྐྱབས་དཔེ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་གསུམ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ན་དུས་རེས་འགའ་བའི་སྐྱབས་མིན་པར་རྟག་ཏུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀུན་དང་། མི་དགེ་བཅུ་དང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་སོགས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་ཚེའམ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་གསུམ་པོ་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་པོ་དེ་ནམ་ཞིག་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ན་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བདག་གི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དག་རི་དང་ཕུག་པ་སོགས་སུ་བྲོས་ཏེ་སྐྱབས་འཚོལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཕྲ་མོ་རྣམས་དང་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་ལྟར་སྐྱབས་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱབས་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་འཚེ་བ་དག་ནི་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཞེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་ལོང་བས་མིག་རྙེད་པ་དང་། འོན་པས་སྒྲ་ཐོས། སྨྱོན་པས་དྲན་པ་རྙེད། ནད་སྣ་ཚོགས་ལོ་ཉེས་སོགས་སངས་རྒྱས་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞི་བ་དང་། གང་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འོད་ཟེར་བཏང་ 2-71b བས་དམྱལ་བ་སོགས་ངན་སོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པའི་མོད་ལ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དམྱལ་བ་སོགས་སུ་སངས་རྒྱས་དྲན་པའམ་མཚན་ཐོས་པས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐར་པ་དང་ནི། ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པ་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལམ་དེ་ལས་བསླངས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཐར་ལམ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཅན་ར
【現代漢語翻譯】 就像珍寶之法（指佛法）的來源或產地一樣，爲了產生無量廣大的般若波羅蜜多的力量和無畏等等。對於眾生來說，從始至終的善良教誨，如果一次領悟其意義，那麼直到輪迴的盡頭都不會窮盡，或者說，由於降下無盡的法之甘霖，如同法門的無盡，因此，對於眾生或有情眾生的群體來說，如同莊稼一般，白色無漏的般若波羅蜜多的善種子能夠極其廣闊地生長，因此如同雲朵一般。 成就殊勝皈依處之功德 第三，成為皈依處之殊勝的功德，分為爲了自利而皈依，爲了利他而皈依，以及爲了二者而皈依而建立無與倫比的皈依處三種。首先，皈依佛陀，並非是偶爾的皈依，而是恒常地從無明和貪慾等一切煩惱，以及殺生等十不善業和五無間罪等一切有漏的惡行，乃至老死中完全救護。因為佛陀那裡，煩惱、業和壽命或生，這三者永不生起，因此皈依佛陀之人，一旦獲得果位的皈依，就表示自利已經圓滿，因此顯示了成為自利之皈依。世間之人面臨恐懼的威脅時，會逃到山裡或洞穴中尋求庇護，或者皈依世間的國王、世間的小神、梵天和自在天等，但這些都無法提供真正的庇護。第二，佛陀也能以五種方式庇護其他眾生：從世間的一切傷害中救護。如經中所說：『如來加持，盲者復明，聾者復聰，狂者復智，種種疾病災難，僅佛陀降臨城市便可平息，無論祈禱何人，一切罪業皆可平息。』此外，如來放出光明，觸及地獄等惡道眾生，剎那間便能平息其一切痛苦，使其轉生到天界。僅僅憶念佛陀或在地獄等惡道中聽到佛號，也能從中解脫。此外，將那些沉溺於外道等非解脫之道的苦行和惡劣行為的人們從歧途上引回，安置於通往天界和解脫的道路上。此外，對於那些持有我見和我所見的有身見者……
【English Translation】 Just like the source or origin of the precious Dharma (referring to the Buddha's teachings), it is like that in order to generate immeasurable and vast power and fearlessness of Prajnaparamita and so on. For sentient beings, if one comprehends the meaning of the good teachings from beginning to end, it will not be exhausted until the end of Samsara, or rather, because it rains down an endless rain of Dharma, like the endless categories of Dharma, therefore, for the group of sentient beings or beings, like crops, the white, undefiled seeds of virtue of Prajnaparamita can grow extremely vast, therefore it is like a cloud. The Merit of Accomplishing the Supreme Refuge Third, the merit of becoming the supreme refuge is divided into three: taking refuge for one's own benefit, taking refuge for the benefit of others, and establishing an unparalleled refuge for the benefit of both. First, taking refuge in the Buddha is not an occasional refuge, but constantly protects from all afflictions such as ignorance and greed, as well as all contaminated evil deeds such as the ten non-virtuous actions and the five heinous crimes, and even from old age and death. Because in the Buddha, afflictions, karma, and lifespan or birth, these three never arise, therefore, once a person who takes refuge in the Buddha obtains the refuge of the fruit, it indicates that one's own benefit has been perfected, thus showing that it becomes a refuge for one's own benefit. When worldly people face the threat of fear, they flee to the mountains or caves to seek shelter, or take refuge in worldly kings, minor worldly gods, Brahma, and Ishvara, etc., but these cannot provide true refuge. Second, the Buddha can also protect other sentient beings in five ways: protecting from all harm in the world. As it is said in the sutra: 'Through the blessings of the Tathagata, the blind regain sight, the deaf regain hearing, the mad regain intelligence, and various diseases and disasters are pacified merely by the Buddha's arrival in the city, and whatever sins are prayed for are pacified.' In addition, when the Tathagata emits light and touches beings in the hells and other evil realms, in an instant, all their suffering is pacified, and they are reborn in the heavens. Merely remembering the Buddha or hearing the Buddha's name in the hells and other evil realms can also liberate them from those realms. Furthermore, those who are immersed in asceticism and evil practices of non-liberation paths, such as heretics, are led back from the wrong path and placed on the path to heaven and liberation. In addition, for those who hold the view of self and what belongs to self, the view of the aggregates...
ྣམས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ལས་སྐྱོབ་པ་དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་དངོས་དང་སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསུམ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་དོན་བསྡུས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱབས་གནས་རྣམས་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་སྐྱབས་གནས་དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་དེ་འདྲའི་སྐྱབས་ཀྱི་དཔེ་གཞན་མེད་པ་སྐྱབས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་དེས་འཁོར་བ་འདིར་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་བ་ 2-72a ངན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པར་ཞུགས་པའམ་སོང་བ་རྣམས་སྐྱེ་དང་འཆི་དང་དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་ལས་རྣམས་ཀུན་ལས་གཏན་དུ་སྲུང་བའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ལ་ལར་ལས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ངན་སོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་མཚམས་མེད་པ་དང་མི་དགེ་བཅུའི་ལས་སོགས་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དོན་དང་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་སྟོབས་སོགས་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་བདག་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་སོགས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་ཅིང་ཐབས་དེས་དེ་དག་རབ་ཏུ་འདུལ་བ་ནི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་ནུས་པའི་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་པའི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དེ་སྲིད་པ་འདིར་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ 2-72b ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་མཐའ་དག་བཟློག་ཅིང་གཏན་དུ་ཞི་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་འབྱོར་བར་བྱ་བའི་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འད
【現代漢語翻譯】 通過向他們展示沒有補特伽羅的自性，並以將他們安置於聲聞和獨覺的寂滅涅槃的方式來救護他們；對於不確定根性的眾生，引導他們進入或想要進入聲聞和獨覺道的眾生進入大乘，從而從低劣的乘中救護他們，因此，佛陀是其他眾生的殊勝救護者。第三部分通過三段偈頌分別展示了真實、是殊勝救護者和是大救護者。總結以上所說，佛陀本身是世間救護處，而聲聞和獨覺是趨向寂滅一味的涅槃的救護處，佛陀本身比這些世間出世間的救護處更為殊勝，被認為是無與倫比的救護之最。為什麼呢？因為佛陀從輪迴中各種各樣的怖畏，一切的損害，以及壞聚見等各種邪見，低劣的乘，以及許多惡趣的痛苦，和進入非解脫之道的眾生中，從生、死以及它們的因——煩惱和業中，成為永久保護的救護者。在一些版本中，『業』被『惡趣』所取代，因此必須理解為從惡趣的產生，無間罪和不善的十業等業的完全煩惱中解脫。 是殊勝救護者的原因是，佛陀具有究竟的自利和他利，即佛陀成佛時，力量等果法的功德極其圓滿的三身，是究竟的自利；爲了他利，將眾生引入十二分教等聖法，並通過與他們的根性、意樂和思想相符的方式來調伏他們，能夠使他們的相續解脫的無礙智慧是般若；對於一切眾生永不捨棄的大慈悲是偉大的慈悲。除了這兩者之外，沒有比這更究竟的他利了。因為具有自他二利究竟的功德，所以佛陀被認為是此世間最殊勝的救護者。是大救護者的原因是，在方向和時間所包含的世間界中，只要存在眾生，佛陀就具有能夠遣除一切損害並使其永久寂靜，以及帶來世間和出世間一切圓滿的能力。因此，佛陀是真正的大救護者。
【English Translation】 By showing them the absence of a self of the person and rescuing them by placing them in the extinction of the Hearers and Solitary Realizers; for beings of uncertain lineage, guiding those who enter or wish to enter the path of Hearers and Solitary Realizers into the Great Vehicle, thereby rescuing them from the inferior vehicles, therefore, the Buddha is the supreme protector of others. The third part shows the reality, being the supreme protector, and being the great protector through three verses each. Summarizing what was said above, the Buddha himself is the refuge of the world, and the Hearers and Solitary Realizers are the refuge of the extinction of peace in one direction, the Buddha himself is even more supreme than those refuges of the world and beyond, and is considered the supreme of all refuges, without any other example of such refuge. Why? Because the Buddha, in this cycle of existence, from all kinds of fears, all harms, and various evil views such as the view of the aggregates, the inferior vehicles, and the sufferings of many evil destinies, and those who enter or go on non-liberation paths, becomes a refuge of permanent protection from birth, death, and their causes—afflictions and actions. In some versions, 'actions' are replaced by 'evil destinies,' so it must be understood as liberation from the complete affliction of actions such as the generation of evil destinies, the five heinous crimes, and the ten non-virtuous actions. The reason for being the supreme protector is that the Buddha has ultimate self-benefit and other-benefit, that is, at the time of Buddhahood, the three bodies whose qualities of the fruits such as powers are extremely perfect are the ultimate self-benefit; for the benefit of others, introducing beings to the sacred Dharma such as the twelve divisions of scripture, and subduing them by means that are in accordance with their dispositions, inclinations, and thoughts, the unobstructed wisdom that can liberate their continuums is prajna; the great compassion that never abandons all beings is great compassion. There is no other-benefit more ultimate than these two. Because of possessing the qualities of ultimate self-benefit and other-benefit, the Buddha is considered the most supreme protector in this world. The reason for being the great protector is that in the world system contained by directions and time, as long as there are beings, the Buddha has the power to avert all harm and make it permanently peaceful, and to bring about all the perfections of the world and beyond. Therefore, the Buddha is truly the great protector.
ོད་དོ། ། 成勝處功德 བཞི་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ཉིད་བཤད་པ་དང་། དེ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སམ་ས་བོན་གང་ཞིག །དུས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་བར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྤོང་བ་ལ། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཚོགས་གཉིས་རླབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སོགས་དགུ་རེ་ཡོད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་འམ་སྤང་པར་གྱུར་ཅིང་། ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་རང་བཞིན་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་བཞིར་གནས་གྱུར་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ལ། མདོར་ན་གནས་སུ་སྣང་བ་སྣོད་དང་། དོན་དུ་སྣང་བ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་ལུས་སུ་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་མ་དག་ 2-73a པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གནས་མོད་ཀྱི། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་མུ་མེད་པ་ནི་གནས་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཆོས་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། ཇི་སྙེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་མ་འདྲེས་པར་སྣང་ཡང་རིས་ཆད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་མཉམ་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དཀར་གྱི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཉན་རང་ལ་མེད་པས་མཆོག་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་དག་པའམ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་ཡང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སམ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་མཉམ་རྗེས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་རང་བྱུང་ངམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ།
【現代漢語翻譯】 第四，轉依的功德：分為講解轉依本身和展示其殊勝之處兩部分。 第一部分：對於有情相續中的煩惱障和所知障的習氣或種子，從無始輪迴以來從未分離，恒常相續存在，爲了斷除這些，從初地到十地，由出世間的清凈智慧和廣大資糧所生，以及與虛空同等、極其廣大的無分別智，每一個都具有大智慧之大等九種智慧，具備一切種類的自性，或者說，被如此的一切種類所徹底摧毀或斷除。所緣境五蘊轉為法界極度清凈的自性，能緣心識轉為無分別智的自性，或者說，諸法之空性，即如是清凈的法界，以及八識轉為四智，這五者被稱為轉依。簡而言之，顯現為處所的外器世界，顯現為意義的八識聚和身體等一切不凈顯現，雖然從本初起就自性安住于真如，但由於二障的遮蔽，未能如實見到其自性，通過道來斷除，以清凈來區分的無量無邊的顯現，即稱為轉依。就如所有之理而言，能取所取二者無有自性，安住于平等性中未曾動搖。就所有量之理而言，雖然一切所知如幻象般顯現而不混雜，但卻沒有界限的相狀，是平等的。如此轉依，是無漏白法的功德，具有力量和無畏等聲聞緣覺所不具備的殊勝功德，獲得此功德的自性即是佛。這是菩薩們在等持中以極度或非常清凈的無分別智，如虛空般無所緣地證悟一切法，並在后得位中，雖然顯現無邊所知，卻如幻象般見到的極其廣大之智慧，或者說是通過修習清凈世間智這二者之道而獲得的。成佛之時，沒有等持和后得的差別，而是以自生或不可思議的大智慧，同時照見如所有和如所有量的一切法。 成勝處功德
【English Translation】 Fourth, the merit of transformation: It is divided into explaining the transformation itself and demonstrating its superior aspects. First part: For the habits or seeds of afflictive and cognitive obscurations in the mindstream of sentient beings, which have never been separated from beginningless samsara and are constantly present, in order to eliminate these, from the first bhumi to the tenth bhumi, arising from the transcendental pure wisdom and vast accumulation of merit, and the non-conceptual wisdom that is equal to space and extremely vast, each of which possesses nine wisdoms such as the great wisdom of great wisdom, possessing the nature of all kinds, or being completely destroyed or eliminated by all such kinds. The object of perception, the five skandhas, is transformed into the nature of the extremely pure dharmadhatu, and the perceiving consciousness is transformed into the nature of non-conceptual wisdom, or the emptiness of all phenomena, that is, the thusness of the pure dharmadhatu, and the eight consciousnesses are transformed into the four wisdoms, these five are called transformation. In short, all impure appearances, such as the external world appearing as a place, the eight consciousness aggregates and the body appearing as meaning, although from the beginning they have naturally abided in suchness, but due to the obscuration of the two obscurations, their nature has not been seen as it is, and by eliminating it through the path, the immeasurable and boundless appearances distinguished by purity are called transformation. In terms of suchness, the grasper and the grasped have no self-nature, and abide in equanimity without moving. In terms of suchness of quantity, although all knowable things appear like illusions without being mixed, they have no characteristics of limitation and are equal. Such transformation is the merit of unpolluted white dharma, possessing superior merits such as power and fearlessness that are not possessed by shravakas and pratyekabuddhas, and the nature of obtaining this merit is the Buddha. This is because bodhisattvas, in samadhi, realize all dharmas without any object of focus, like space, with extremely or very pure non-conceptual wisdom, and in the post-meditation state, although limitless knowable things appear, they see them as illusions, which is the extremely vast wisdom, or it is obtained through the path of cultivating these two pure worldly wisdoms. At the time of becoming a Buddha, there is no difference between samadhi and post-meditation, but with self-arisen or inconceivable great wisdom, all dharmas of suchness and suchness of quantity are seen simultaneously. Merit of Accomplishing Excellent Place
།གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་དེ་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་དང་། དེའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་ 2-73b བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའམ་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་གནས་གྱུར་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དེར་བཞུགས་ནས། དཔེར་ན་རི་ཡི་དབང་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀུན་ནས་མཐོ་བ་དེའི་སྟེང་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་བལྟས་ན། ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་ཀུན་མཐོང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་ལས་འཕགས་ཤིང་མཐོ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རི་དབང་མཐོ་བ་ཡི་སྟེང་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་གཟིགས་པར་མཛད་དེ། བདག་དོན་མྱང་འདས་ཞི་བ་མངོན་པར་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་ཉན་རང་ལའང་ཐུགས་རྗེའམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ། ཉན་རང་དེ་དག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་བྱས་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་བྲལ་བས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་མ་ནུས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་བ་མཛད་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་ཐར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དབྱེ་བ་ནི། གནས་ལ་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དེས་ 2-74a གང་ཞེ་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་མཛད་པས་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་། གནས་གྱུར་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཉན་རང་གི་གནས་གྱུར་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མིན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་མ་སྤངས་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་ནི་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལ་མི༷་འཇུག་པ་ད༷ང་། གནས་གྱུར་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་འཇུག་མི་སྲིད་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གནས་གྱུར་པ་དེ་དུས་ལན་གཅིག་ན་ཐོབ་པ་དེ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པ་དུས་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་ཀུན༷་འཇུག་ད༷ང་། ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ཀུན་འཇུག་ཞེས་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་གཉི༷ས་དང༷་ཞེས་པ་ཐོག་མར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པ་དང་མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ས
【現代漢語翻譯】 第二，關於佛陀的轉依（狀態轉變），它比聲聞和獨覺的轉依更為殊勝，並且有十種分類。 首先，如實通達或證悟法界之本性，因此，如來（Tathāgata，如是來者）佛陀安住于轉依的無漏界中。例如，如同山王須彌山（Sumeru，妙高山）從其頂端俯瞰十方，能見近及遠的各種美醜之形。同樣，如來超越聲聞和獨覺的轉依，安住于佛陀圓滿轉依的高峰之上，以大悲心觀照一切眾生。對於那些只求自身寂滅涅槃的聲聞和獨覺，佛陀也懷有大悲心。因為這些聲聞和獨覺，從無始輪迴以來，沒有利益曾為親眷的有情，捨棄了大悲心，並且缺乏證悟諸法無我的大智慧，未能斷除所知障，因此沒有獲得一切種智。所以，佛陀對他們也懷有悲憫之心。更何況是那些沉溺於痛苦之源——有生之世的凡夫俗子呢？他們尚未從三種痛苦中解脫，佛陀自然更加慈悲關愛他們。 第二，佛陀轉依功德的分類：『于處』是指佛陀的圓滿轉依具有殊勝的功德。那麼，殊勝在何處呢？在於恒常利益一切有情，因此能『入于利他』。此轉依是世間和出世間，以及聲聞、獨覺等一切諸法中最殊勝的，因此能『入于殊勝』。對於凡夫而言，生起煩惱的原因有三：境界現前、不如理作意、以及未斷除的煩惱習氣。而佛陀的轉依，永遠不會與生起煩惱之因相應，因此能『不入』。獲得此轉依后，永遠不會再與煩惱和不善行相應，因此能『遠離』。此轉依一旦獲得，直至輪迴終盡都不會退失，能恒時相續，因此能『恒入』。或者說，能與一切對治煩惱之法相應，因此也稱為『恒入』。 『二入』是指最初示現成佛和最終示現涅槃兩種示現。此外，還包括其他無量無邊的示現，這些都是佛陀轉依的功德。
【English Translation】 Secondly, regarding the transformation of the Buddha's state, it is more excellent than the transformation of the state of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, and there are two explanations of its ten divisions. Firstly, the Tathāgata (如來，Thus-Gone One) Buddha, having comprehended or attained the Dharmadhātu (法界，the realm of dharma) as it is, abides in that transformed, uncontaminated realm. For example, just as the king of mountains, Mount Sumeru (須彌山，the king of mountains), looks in all ten directions from its height, seeing all the good and bad forms, near and far. Similarly, the Tathāgata, being superior and higher than the transformed state of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, abides on the high mountain of the fully transformed state of Buddhahood, and gazes upon all beings with great compassion. Even towards the Śrāvakas and Pratyekabuddhas who delight in the peace of their own liberation, He shows great compassion, because those Śrāvakas and Pratyekabuddhas, from beginningless Saṃsāra (輪迴，cyclic existence), have not worked for the benefit of sentient beings who have been their relatives, have abandoned great compassion, and lack the great wisdom to realize the selflessness of phenomena, and have not been able to abandon the obscurations to knowledge, and therefore have not attained the omniscient wisdom. Therefore, He also has compassion for them. What need is there to mention His loving-kindness towards other beings who delight in existence, the source of suffering, since they have not been liberated from the three kinds of suffering? Secondly, the enumeration of the qualities of the transformed state of Buddhahood: 『In the state』 means that the fully transformed state of Buddhahood has excellent qualities. What are they? It engages solely in the benefit of sentient beings, therefore 『entering into the benefit of others』. That transformed state is the best of all Dharmas (法，phenomena), whether worldly or beyond worldly, such as the transformed states of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, therefore 『entering into the supreme』. The causes for the arising of afflictions in ordinary beings are: proximity to objects, improper attention, and unabandoned latent tendencies of afflictions. But the transformed state of Buddhahood never engages in the causes of arising afflictions, therefore 『not entering』. Having attained that transformed state, it is impossible for oneself to ever engage in afflictions and non-virtuous actions, therefore 『reversing from that』. Having attained that transformed state once, it is impossible for it to degenerate until the end of Saṃsāra, it engages without interruption at all times, therefore 『always entering』. Or, it engages in all the antidotal Dharmas to all afflictions, therefore it is also called 『always entering』. 『Two entering』 refers to the two showings of initially manifesting enlightenment and finally showing passing into Nirvāṇa (涅槃，cessation). Furthermore, it includes other immeasurable showings, these are all the qualities of the Buddha's transformation.
ངས་རྒྱས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུས་འདུལ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་མེད་དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་མི༷་གཉི༷ས་པར་འཇུག་པ་དང༷་། ཡང་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཉན་ 2-74b རང་དང་ཆ་འདྲ་བའམ་མཉམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱ༷ད་པར་འཕ༷གས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་རིགས་དང་དབང་པོ་མོས་པ་དང་འཚམས་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པས་ཐེག་པ་ཀུན༷་འགྲོ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ཡི་ཚུལ་བཤད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི༷། དེ༷་བཞི༷ན་གཤེ༷གས་པ༷་རྣམ༷ས་ཀྱི༷་གནས་ཡོང༷ས་སུ་གྱུར༷་པ་ཡིན་པར་འདོ༷ད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། 遍佈功德 ལྔ་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ།དངོས་དང་དོགས་སྤོང་གཉིས། དང་པོ་དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་དུས་གསུམ་པོར་རྟག་ཏུ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟག་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་རྟག་ཏུ་དེ་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་འདོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་དབྱིངས་དེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་དང་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་མེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་རིང་ཐུང་དཀར་དམར་བཟང་ངན་བར་མ་ཐམས་ཅད་ 2-75a ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་བཟང་ངན་བར་མའི་ཚོགས་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ས་དང་པོ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་ཁྱད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེས་ས་བཅུར་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བ
【現代漢語翻譯】 從佛陀那裡，爲了在所有十方世界中，佛陀以殊勝的化身恒時示現證悟，實際上，這兩者之間沒有進入，因為輪迴和涅槃都被證悟為平等性，所以進入非二元。此外，僅從斷除煩惱種子及其習氣的解脫方面來看，與聲聞和獨覺相似或相等。特別地，佛陀的轉依是斷除所知障，並且以力量和無畏等功德勝過聲聞和獨覺。普遍行持是指為眾生宣說適合他們各自根器、能力和意樂的三乘佛法，因此是三乘的自性。像這樣宣說十種差別的法類，被認為是如來（梵文：Tathāgata，漢語：如來）的圓滿轉依。因此，應當理解佛陀的轉依具有殊勝的功德，並且進入所有對治之法，所以是廣大進入。 遍佈功德 第五，關於普遍周遍的功德，分為本體和遣除疑惑兩部分。首先，關於周遍時間和方位的本體方面：正如虛空被認為是恒時隨順過去、現在、未來三時的一切事物，如瓶柱等一樣，法界無漏的佛陀轉依也同樣被認為是恒時隨順過去、現在、未來各個時期的事物。因為三時所攝的一切法都不能超出真如，並且法界自性清凈，所以在成佛之時和之前的狀態，本體上沒有差別。正如虛空遍佈且隨順於長短、白紅、好壞等一切色法而無有差別一樣，佛陀的法界也遍佈於好壞中等一切眾生的相續中，並且隨順於他們的法性自性。佛陀是法界從暫時性的垢染中徹底清凈的自性。在證悟初地法界普遍行持的體性時，獲得對自他一切眾生的平等性，即自己是什麼，眾生也是什麼；眾生是什麼，自己也是什麼，從而無差別地領悟平等性。通過在十地逐漸修習圓滿，在獲得佛陀果位時，眾生和一切法都……
【English Translation】 From the Buddha, in order to tame beings in all ten directions of the world, the Buddha constantly manifests the supreme emanation body to show the path to great enlightenment. In reality, there is no entering into these two, because both samsara and nirvana are realized as equality, thus entering into non-duality. Furthermore, only from the aspect of liberation from abandoning the seeds of afflictions and their habitual tendencies, it is similar or equal to the Shravakas and Pratyekabuddhas. In particular, the transformation of the Buddha is the abandonment of the obscurations of knowledge, and it surpasses the Shravakas and Pratyekabuddhas with qualities such as powers and fearlessness. Universal conduct means teaching the Dharma of the three vehicles to sentient beings in accordance with their respective faculties, abilities, and inclinations, thus it is the nature of the three vehicles. Such a way of explaining the ten kinds of differences is considered to be the complete transformation of the Thus-Gone Ones (梵文：Tathāgata，漢語：如來). Therefore, it should be understood that the transformation of the Buddha has excellent qualities and enters into all antidotal Dharmas, so it is a vast entry. Pervading Qualities Fifth, regarding the quality of universal pervasion, there are two parts: the actual and the dispelling of doubts. First, regarding the aspect of pervading all objects of time and space: Just as space is considered to always follow all things such as pillars and pots in the three times of past, present, and future, so too, the stainless realm of Dharma, the transformation of the Buddha, is also considered to always follow all things of that time in the past, present, and future. Because all Dharmas included in the three times cannot go beyond Suchness, and the Dharma realm is naturally pure, there is no difference in essence between the time of becoming a Buddha and the previous state. Just as space pervades and follows all forms of long, short, white, red, good, bad, and intermediate without any difference, so too, the Buddha's realm pervades the continuums of all beings, good, bad, and intermediate, and follows their Dharma nature. The Buddha is the nature of the Dharma realm that is completely purified from adventitious stains. When realizing the nature of the first Bhumi, the universal conduct of the Dharma realm, one attains equanimity towards oneself and all sentient beings, that is, what I am, sentient beings are also that; what sentient beings are, I am also that, thus realizing equality without difference. Through gradually cultivating and perfecting the ten Bhumis, when attaining the state of Buddhahood, sentient beings and all Dharmas...
དག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་དོགས་པ་སྤངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཁྱད་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཅིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ 2-75b ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་སྟེ་ཆུ་མེད་པར་གྱུར་ན། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དེར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་དང་མི་དགེབའི་ལས་བྱས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ངན་པ་དག །སྣོད་ཆག་པ་ལ་ཆུ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་དད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆུ་དང་བ་ལྟ་བུ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །རཱུ་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་གོ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པས་མིན་གྱི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ཚོགས་བསགས་པའི་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པར་སྣང་ཞིང་། དེ་མེད་ན་མི་སྣང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་བུད་ཤིང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འབར་ཞིང་། གཞན་བུད་ཤིང་མེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་མེ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འབར་བ་ལྟར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་རྣམས་ལ་ཡང་། གདུལ་བྱ་ཡོད་པ་ལ་ལར་སངས་རྒྱས་པ་དང་འཚོ་གཞེས་ཏེ་སྣང་བ་དང་། གདུལ་བྱ་མེད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མི་སྣང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 所行無分別任運成就功德 དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྔ་དག་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྐྱེ་འབྲིར་སྣང་ཚུལ་བཞི་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་དོན་དུ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་ནས་མྱ་ངན་འདས་ཚེ་བྱ་བ་རྒྱུན་འཆད་ 2-76a ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཞན་དོན་མཛད་པ་ནི་འབད་རྩོལ་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་ཞུགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྷའི་བསོད་ནམས་ལས་གྲུབ་པའི་རྔ་བོ་ཆེ་དག་ནི་ནམ་བརྒྱ་བྱིན་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པ་ན་སུས་ཀྱང་མ་བརྡུངས་བར་འདོད་པ་ལྔ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། ནམ་འདོད་ཡོན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང
【現代漢語翻譯】 由於已經完全理解了在純凈狀態下顯現的圓滿覺悟的自性，因此被稱為遍及一切眾生。 第二，消除疑慮：既然佛性遍及一切眾生且無差別，那麼為什麼一切眾生不能總是見到自己心性的法性（Dharmata）即佛性，以及佛的色身（Rupakaya）呢？這是因為眾生的相續被遮蔽所覆蓋，沒有成為能夠見到佛的容器。例如，即使天空中存在月輪，但如果容器破裂且沒有水，月亮的倒影也不會顯現。同樣，眾生的相續沒有積累福德和智慧的資糧，並且具有煩惱和不善業所造成的遮蔽。就像容器破裂沒有水一樣，心中沒有信心和三摩地（Samadhi）之水，因此佛性和佛的色身也不會顯現。「Rupa」一詞既可以指自性，也可以指色身。 因此，見到或見不到佛的色身，並非因為佛沒有遍及一切處，而是因為佛會顯現在積累了見到佛的資糧的所化眾生面前，如果沒有這些所化眾生，佛就不會顯現。就像火只有在有木柴時才會燃燒，沒有木柴時就會熄滅一樣。同樣，對於佛的色身來說，在有可調伏的眾生時，佛會示現成佛和住世，而在沒有可調伏的眾生的時間和地點，佛會示現涅槃而不顯現。 所行無分別任運成就功德 第六，佛的事業如何以無分別任運成就的方式進行，如『鼓聲』等所說，通過四句偈頌展示了講法、示現各種事業、持續不斷地示現生滅這四種方式。聲聞（Sravaka）們爲了自己的利益而努力，涅槃時事業中斷，而佛陀爲了他人的利益所做的事業，無需努力，任運成就且持續不斷，這就是二者的區別。例如，天界的鼓聲是由於天人的福德所致，當帝釋天沉溺於五種妙欲時，鼓聲會在無人敲擊的情況下，發出與五種妙欲相應的聲音。當他從妙欲中解脫時，鼓聲也會發出與從五種妙欲中解脫相應的聲音。
【English Translation】 Because it has fully understood the nature of perfect enlightenment manifested in a state of purity, it is called pervading all sentient beings. Second, dispelling doubts: Since the Buddha-nature pervades all sentient beings and is without difference, why do all sentient beings not always see the Dharma-nature (Dharmata) of their own minds, which is the Buddha-nature, and the Rupakaya (form body) of the Buddha? This is because the continuums of sentient beings are obscured by veils, and they are not vessels capable of seeing the Buddha. For example, even if there is a lunar disc in the sky, if the container is broken and there is no water, the reflection of the moon will not appear. Similarly, the continuums of sentient beings have not accumulated the accumulations of merit and wisdom, and they possess the obscurations caused by afflictions and non-virtuous actions. Just as a broken container has no water, and there is no water of faith and Samadhi in the mind, the Buddha-nature and the form of the Buddha will not appear. The word 'Rupa' can refer to both nature and form. Therefore, seeing or not seeing the Rupakaya of the Buddha is not because the Buddha does not pervade all places, but because the Buddha appears to those who have accumulated the merit to see the Buddha. If there are no such beings to be tamed, the Buddha will not appear. Just as fire burns only when there is firewood, and extinguishes when there is no firewood. Similarly, for the Rupakayas of the Buddha, when there are beings to be tamed, the Buddha will manifest enlightenment and abide in the world, and in times and places where there are no beings to be tamed, the Buddha will manifest Nirvana and not appear. Accomplishing virtues effortlessly and spontaneously without conceptualization in action. Sixth, how the deeds of the Buddha proceed in a manner of effortless and spontaneous accomplishment without conceptualization is shown by 'drum sound' and so on. The four ways of teaching the Dharma, showing various deeds, and continuously showing birth and death are shown through four verses. The Sravakas strive for their own benefit, and their activities cease when they enter Nirvana, while the activities of the Buddha for the benefit of others are effortless, spontaneously accomplished, and continuous. This is the difference between the two. For example, the drum sound of the heavenly realm is due to the merit of the gods. When Indra is indulging in the five sensual pleasures, the drum sound will emit sounds corresponding to the five sensual pleasures without being struck. When he is liberated from sensual pleasures, the drum sound will also emit sounds corresponding to liberation from the five sensual pleasures.
་། ལྷ་མིན་ལས་རྒྱལ་བའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བ་རྣམས་ལ། གང་ཟག་འདི་དང་འདི་ལ་ཆོས་འདི་དང་འདི་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཟོ་བའམ་འབད་རྩོལ་མེད་པར། སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རང་གི་འོད་ནི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་འདི་དང་འདི་བྱའོ་ཞེས་ཀུན་སློང་གི་གཟོ་བའམ་རྟོག་པ་མེད་པར། ནོར་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་སྟོན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་གནས་འཇིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་ 2-76b སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ལ་གནས་ན་ཡང་། དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་འཇུག་མི་འཇུག་གི་སྐྱེ་འབྲིར་སྣང་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདི་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཉམས་ཏེ་ནགས་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ཚིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་འཆི་བ་ལྟ་བུ་སྔར་ཡོད་ཉམས་ཤིང་། ཡང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞན་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་གཟུགས་སྐུ་འཇིག་རྟེན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་གསར་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་སྔར་ཡོད་འབྲི་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། 第七勝深無量功德 དྲུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟབ་པའི་ཚུལ། སྔ་མ་ཕྱི་མར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་དོན་གསུམ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ། གནས་པ་ཟབ་པ། ལས་ཟབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད། བདག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད། ལུང་དུ་བསྟན་བྱ་མིན་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་རིམ་བཞིན་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་ 2-77a མར་ཁྱད་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་
【現代漢語翻譯】 就像阿修羅戰勝時，諸天眾會發出勝利的歡呼，就像放逸時，無常等的聲音會不斷出現一樣。同樣，圓滿正等覺的佛陀們安住在無漏的法界中，對於那些沒有分別唸的人，不會有『應該為此人宣說此法』這樣的分別念或努力。但是，與他們各自的想法相符的各種佛法卻會自然而然地顯現。就像如意寶珠無需努力就能向四面八方散發光芒一樣，佛陀們在利益眾生時，也不會有『應該做這個，應該做那個』這樣的動機或分別念。就像寶珠一樣，他們的身、語、意的事業會自然而然地爲了調伏眾生的目的而圓滿成就，並且必定會顯現出來。就像虛空一樣，它是容納世間成住壞空以及眾生行住坐臥等活動的場所，並且這些活動會持續不斷地顯現。同樣，佛陀們雖然安住在無漏的清凈法界中，但即使不離開那裡，他們的事業也會在十方世界持續不斷地進行，直到輪迴的盡頭。雖然事業是持續不斷的，但由於所化眾生的因緣，佛陀的事業有時顯現，有時不顯現，有時增多，有時減少。這就像虛空中，總是有內外的事物生滅變化，比如森林和房屋等被燒燬，眾生死去等，原有的事物消失，新的內外事物又會出現一樣。同樣，在無漏的法界中，佛陀化身在世間等事業，也會因為所化眾生的因緣而新出現，或者原有的事業減少。 第七勝深無量功德 六、佛陀的法界甚深之理：以『前後無差別』等十六個偈頌來闡述，其中包含三個方面的內容：體性甚深、安住甚深、事業甚深。首先，體性甚深又分為四個方面：清凈的體性、至上的體性、非預言對象的體性、解脫的體性。這四個方面分別由一個偈頌來闡述。首先，自性清凈的真如，從凡夫的階段到成佛之間，前後沒有差別。空性自性光明，無論何時都不會改變自己的本性，但是，會被突如其來的各種遮蔽所……
【English Translation】 Just as when the Asuras triumph over the gods, the gods make sounds of victory, and just as when there is negligence, sounds of impermanence and so forth constantly arise, so too, the Buddhas, the fully enlightened ones, abide in the uncontaminated realm of reality. For those who are without conceptual thought, there is no conceptual thought or effort of 'I shall teach this Dharma to this person.' However, various Dharmas that accord with their individual thoughts naturally arise. Just as a wish-fulfilling jewel effortlessly displays its light in all directions, so too, the Buddhas, in benefiting sentient beings, have no motivation or conceptual thought of 'I should do this, I should do that.' Like the jewel, their activities of body, speech, and mind are naturally and perfectly accomplished for the purpose of taming beings, and they will certainly manifest. Just as the sky is the place where the world of containers arises, abides, and is destroyed, and where the activities of sentient beings, such as walking, staying, sitting, and lying down, constantly appear, so too, the Buddhas, although abiding in the uncontaminated and pure realm of Dharma, even without moving from there, their activities will continue constantly in the ten directions until the end of samsara. Although the activities are continuous, the Buddhas' activities sometimes appear and sometimes do not, sometimes increase and sometimes decrease, depending on the circumstances of the beings to be tamed. This is like the sky, where there are always internal and external things arising and ceasing, such as forests and houses being burned, sentient beings dying, and so on. The original things disappear, and new internal and external things appear. Similarly, in the uncontaminated realm of reality, the activities of the Buddhas, such as manifesting in the world, also newly arise or decrease depending on the circumstances of the beings to be tamed. Seventh Superior Profound and Immeasurable Qualities 6. The Profound Nature of the Buddha's Realm of Reality: This is explained by sixteen verses, such as 'Without difference between before and after,' which contain three aspects: the profound nature of the essence, the profound nature of abiding, and the profound nature of activity. First, the profound nature of the essence is divided into four aspects: the nature of purity, the nature of supreme self, the nature of non-prophecy, and the nature of liberation. These four aspects are explained by one verse each. First, the Suchness of self-nature purity, from the stage of ordinary beings to Buddhahood, has no difference between before and after. The emptiness of self-nature luminosity never changes its own essence, but is covered by sudden obscurations...
དྲི་མ་མེད་པ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་འདོད་ཀྱི། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་མི་བྱ་བས། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ནི་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན་ཀྱི་གསར་དུ་དག་པའང་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་མ་དག་པའང་མིན་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཟབ་སྟེ། གདོད་ནས་དྲི་མ་མེད་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་ཅིས་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དྲི་མ་དག་པའི་དུས་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་རབ་ཆུང་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བའོ། །གཉིས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་རང་སྣང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་རྣམ་པར་དག་པ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ཡིན་ལུགས་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གཉིས་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡིན་པས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་བདག་མཆོག་ 2-77b སྟེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པས་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དེ། གཉིས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་བློས་ཐ་སྙད་དུ་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཉི་ཚེ་བ་སངས་རྒྱས་སུ་བཟུང་ནས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སླར་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་ཞེས་དང་སངས་རྒྱས་འདས་ནས་དེ་ཕན་ཆད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་སྐད་ཞུ་ཞིང་འདྲི་ན་གང་དུའང་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སླར་འབྱུང་མི་འབྱུང་དྲི་ན་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པའི་ཡུལ་དུས་སུ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་སྲིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཤི་ནས་འབྱུང་བ་དང་ཚུལ་མི་འདྲ་ལ། སེམས་ཅན་བཀྲོངས་ཕན་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་འདྲི་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བསམས་ནས་སངས་རྒྱས་སླར་འབྱུང་མི་འབྱུང་དྲི་བ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གནས་
【現代漢語翻譯】 一、如實性（tathatā）無垢染時，稱為佛（Buddha）；當其具有暫時的垢染時，不應稱其為佛性（Buddhadhātu）。自性清凈是本初清凈，並非新近才清凈，也不是後來被暫時的垢染所染污。因此，清凈的體性是深奧的。如果本初即無垢染，那麼眾生為何不成佛呢？如果僅在後來垢染清凈之時才成佛，那麼就不是本初自性清凈。這是因為智慧淺薄者難以理解。 二、空性（śūnyatā）自性光明，當其從自顯現的暫時的垢染中完全清凈時，由於人（pudgala）和法（dharma）的二種我（ātman）都不存在，因此證得了事物的自性，也就是勝義諦的體性或自性或本質。因此，諸佛獲得了完全清凈的體性。事物的真實不虛之存在即是如實性，它會轉變為大自在的體性。執著於二我所執之處並非我，因為我於事物中並不存在。無二我的如實性，遠離有無二邊，是不虛妄的實相，證悟它即是勝義我，也就是大自在的我。 三、因此，佛並非以人或法的自性之相而存在，也不能說如實性不存在於離戲論的自性中。因為依靠二取之心的名言概念，將凡夫相續執為佛，然後詢問佛陀涅槃后是否還會再來，或者佛陀涅槃后是存在還是不存在。像這樣從有無二邊的角度來詢問佛陀，佛陀不會在任何一方面給予回答。因為佛超越了有無的邊見，也無法用出現或不出現來描述。如果詢問化身（nirmāṇakāya）是否會再次出現在世間，那麼只要有可調伏的眾生存在的地方和時間，化身就會一次又一次地出現，直至眾生界空。但這與眾生死後轉世的情況不同。那些詢問眾生死後是否還會出現的人，是把普通眾生死後投生的情況，與佛陀是否會再次出現的問題混為一談。佛陀沒有通常意義上的出生和出現，因為他是如實性的體性。 四、以如實性的自性安住……
【English Translation】 1. The suchness (tathatā) when it is without defilement is considered Buddha; when it has temporary defilements, it should not be called Buddhadhātu (Buddha-nature). Self-nature purity is originally pure, not newly pure, nor is it later defiled by temporary defilements. Therefore, the nature of purity is profound. If it is originally without defilement, why wouldn't sentient beings become Buddhas? If one only becomes a Buddha when defilements are purified later, then it is not originally self-nature pure. This is difficult for those with little wisdom to understand. 2. Emptiness (śūnyatā) is self-luminous by nature. When it is completely purified from the temporary defilements of self-appearance, because the two selves (ātman) of person (pudgala) and phenomena (dharma) do not exist, one attains the nature of things, which is the nature or essence of the supreme reality. Therefore, the Buddhas have attained the nature of complete purity. The true and unerroneous existence of things is suchness, which transforms into the nature of the great self. The object of attachment to the two selves is not the self, because the self does not exist in things. The suchness without the two selves, which is free from the extremes of existence and non-existence, is the unerroneous reality. Realizing it is the supreme self, which is called the great self. 3. Therefore, the Buddha does not exist in the form of the self-nature of person and phenomena, nor can it be said that suchness does not exist in the nature beyond elaboration. Because, relying on the conceptual mind that grasps duality, one grasps an ordinary being as a Buddha, and then asks whether the Buddha will reappear after nirvana, or whether the Buddha exists or does not exist after nirvana. Asking the Buddha in this way from the perspective of the two extremes of existence and non-existence, the Buddha is considered not to answer in any way. Because the Buddha transcends the extremes of existence and non-existence, and cannot be described by appearing or not appearing. If one asks whether the nirmāṇakāya (emanation body) will reappear in the world, then the nirmāṇakāya will appear again and again in the place and time where there are beings to be tamed, even if the realm of sentient beings is endless. But this is different from the case of sentient beings being reborn after death. Those who ask whether sentient beings will appear after death are confusing the case of ordinary sentient beings being reborn after death with the question of whether the Buddha will reappear. The Buddha does not have birth and appearance in the usual sense, because he is the nature of suchness. 4. Abiding by the nature of suchness...
ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཟབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་མེས་བསྲེགས་པའི་ཚ་བ་ཞི་བ་དང་། མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར་ཞེས་པ། ལྕགས་བསིལ་བ་ལ་ཚ་བ་ཞི་བ་ཡོད་ཅེས་མི་བརྗོད་དེ་ད་ལྟ་ 2-78a ལྕགས་བསིལ་བཞིན་པ་དེའི་དུས་སུ་ཚ་བ་སྔར་འགགས་ནས་མེད་ན་དེ་ཞི་བའང་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མོ་གཤམ་བུ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །ཚ་བ་ཞི་བ་མེད་ཅེས་མི་བརྗོད་དེ་དེའི་ཚེ་ཚ་བ་མ་ཞི་ན་ཚ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཡོད་མེད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་དཔེ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ལྕགས་ལྟ་བུ་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་ཚ་བ་འདྲ་བ་ཞི་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མིག་དང་འདྲ་བ་ལ་མ་རིག་པ་རབ་རིབ་འདྲ་བ་ཞི་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དུའང་མི་བརྗོད་དོ། །ནམ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་སྔར་འགགས་པ་ད་ལྟ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཞི་བ་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དོ། །མེད་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དེ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཡོད་པས་སོ། །འདི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བསམས་ནས་སྤངས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གཞལ་ན་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་གསར་དུ་གྲོལ་བའང་མེད་དོ། །མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་ཞེས་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་ 2-78b གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་པ་ཟབ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གཅིག་པས་ན་སོ་སོར་རིས་སུ་ཆད་པའི་ལུས་ནི་མེད་ཅིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པ་མང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སྔོན་གྱི་དུས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ན་སོ་སོའི་ལུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་དེའི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཀྱང་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་དང་དུ་མར་གྱུར་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་རྟོགས་དཀའ་བས་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལས་ཟབ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའི་ལས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད
【現代漢語翻譯】 此外，解脫也同樣深奧。例如，就像鐵被火燒后熱度消退，眼睛被霧氣遮蔽后霧氣消散一樣。我們不會說鐵冷卻後熱度就消失了，因為當鐵冷卻時，熱度早已消失，如果熱度不存在，又怎麼會消退呢？這就像寡婦死了兒子一樣。我們也不會說熱度沒有消退，因為如果熱度沒有消退，那就意味著熱度仍然存在。眼睛被霧氣遮蔽的情況也是如此。就像這個比喻一樣，佛陀的解脫之心就像鐵，貪慾之火就像熱，當貪慾之火熄滅時，佛陀的智慧解脫之智就像眼睛，無明就像霧氣，當無明消散時，我們無法說它是存在還是不存在。 當心解脫，智慧解脫之時，因為貪慾之熱和無明之霧早已消失，現在已經不存在，所以我們不能說它們已經消退。但我們也不能說它們不存在，因為心解脫和智慧解脫是先前狀態的延續。這是考慮到不凈和清凈狀態下的心之相續，才說斷除和解脫。同樣，如果以實相的自性來衡量，本來就是解脫的，所以在成佛時，也不會有新的解脫。 經文中說，遠離見道和修道所斷除的煩惱，稱為心解脫，並且正確了知解脫即是解脫本身，稱為智慧解脫。也可以說斷除所知障而獲得智慧解脫，實際上，這是從二障中解脫的智慧。第二，安住深奧是指：安住在無漏法界的諸佛，如同虛空一般，與真如法身合一，沒有各自獨立的身體，也沒有我執，因此不是許多不同的佛。然而，在過去，從勝解行地到十地之間，菩薩行持菩薩道時，有許多各自不同的身體，因此根據他們各自獲得的果位，而安立了佛的名稱，所以也不是一個佛。因此，佛陀成為一個或多個，安住在無漏法界的這種狀態難以理解，所以是深奧的。第三，事業深奧是指：菩提之道的珍寶之源般的事業，以及使眾生完全成熟……
【English Translation】 Furthermore, liberation is also profound in the same way. For example, just as the heat subsides when iron is burned by fire, and the haze clears from the eyes, we do not say that the heat disappears when the iron cools down, because when the iron cools down, the heat has already ceased to exist. If the heat does not exist, how can it subside? It is like a widow whose son has died. We also do not say that the heat has not subsided, because if the heat has not subsided, it means that the heat still exists. The same is true of the haze in the eyes. Just like this analogy, the Buddha's liberated mind is like iron, the fire of desire is like heat, and when the fire of desire is extinguished, the Buddha's wisdom of liberation is like the eyes, and ignorance is like haze. When ignorance dissipates, we cannot say whether it exists or does not exist. When the mind is liberated and wisdom is liberated, because the heat of desire and the haze of ignorance have already disappeared and no longer exist, we cannot say that they have subsided. But we also cannot say that they do not exist, because the liberation of the mind and the liberation of wisdom are a continuation of the previous state. This is considering the continuum of the mind in impure and pure states, and then speaking of abandonment and liberation. Similarly, if measured by the nature of reality itself, it is originally liberated, so at the time of attaining Buddhahood, there is no new liberation. The scriptures say that the mind's liberation is the separation from the afflictions to be abandoned by the paths of seeing and cultivation, and that correctly knowing liberation as liberation itself is wisdom liberation. It can also be said that wisdom liberation is attained by abandoning the obscurations of knowledge, and in reality, it is the wisdom that is liberated from the two obscurations. Secondly, abiding profoundly means that the Buddhas who abide in the uncontaminated realm of reality are like the sky, unified with the Dharmakaya of Suchness, without separate bodies and without self-grasping, so they are not many different Buddhas. However, in the past, from the stage of aspiration to the tenth stage, when Bodhisattvas practiced the Bodhisattva path, they had many separate bodies, so according to the fruits they obtained, the name of Buddha was established, so they are not one Buddha either. Therefore, the way in which the Buddha becomes one or many, abiding in the uncontaminated realm, is difficult to understand, so it is profound. Thirdly, the profoundness of activity refers to the activity that is like a source of jewels for the path to enlightenment, and the complete maturation of sentient beings...
་པའི་ལས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ལས་དང་། ཆོས་བསྟན་པའི་ལས་དང་། སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཆར་མཐོང་བའི་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ལས་དང་། རྣམ་གྲོལ་མཚུངས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ལས་དང་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་ནས། ཟབ་པ་གསུམ་གྱི་མཇུག་སྡུད་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཅས་སོ། །དང་པོ། སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་ཡི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བཞིན་ 2-79a ནོ། །གཉིས་པ། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ཆར་འབེབས་པ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དེ། ཟླ་བ་ཉ་བ་ན་ཆ་མ་རྫོགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ལས་སོ། །བཞི་པ་ཆོས་བསྟན་པའི་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་འདོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་ན་ཉི་མ་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉི་མས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་མེད་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་འདྲའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྔོན་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པའོ། །ལྔ་པ་སྤྲུལ་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་། འོད་ཟེར་དེ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཐ་དད་སོ་སོ་བ་མེད་པར་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང་འདམ་སྐེམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་དོན་གཅིག་པར་འཇུག་པ་དང་། འོད་དེས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་བཞུགས་པའི་སྔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ 2-79b རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པར་འདྲེས་ཤིང་། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མཛད་པ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་མཛད་པར་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་སྤྲུལ་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོགས་མཛད་ན། ཆོས་སྐུ་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་དེ་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན་ཏ
【現代漢語翻譯】 第一，作為十力（梵文：दशबल，daśabala，十種力量）、四無畏（梵文：चतुरवैशारद्य，catura vaiśāradya，四種無所畏懼）等佛陀功德之源的菩提心，猶如珍寶之源。 第二，使眾生相續中六度（梵文：षट्पारमिता，ṣaṭpāramitā，六種波羅蜜多）的善妙莊稼成熟，譬如大云降雨。 第三，佛地圓滿了福德和智慧二資糧，如同滿月。如同滿月沒有絲毫虧缺，完全圓滿一樣，這是走向究竟的業。 第四，關於宣說佛法的業：佛陀以遍知一切的智慧，用宣說佛法的光芒，照亮十方眾生的心相續，使他們能夠正確地認識真理。這就像偉大的太陽一樣。在一個四大部洲的世界裡，只有一個太陽，太陽本身沒有大小之分。但是，佛陀的太陽能夠照亮十方無量世界，因此被稱為前所未有的『偉大的太陽』。 第五，關於化身等的業：正如從太陽的中心發出的無量光芒，看似各不相同，實則融為一體。這些光芒始終如一地執行著各種不同的任務，例如使莊稼成熟、曬乾泥土等，並且照亮世界。同樣，安住在無漏清凈法界中的無量佛陀，從隨順先前色身的角度來說，在法身（梵文：धर्मकाय，dharmakāya）的體性中，也是無二無別地融合在一起的。調伏所化眾生的事業是相同的，即以智慧照亮十方一切眾生。如果一位佛陀示現化身，行成熟眾生等事業，由於法身無有差別，所以所有無量佛陀都在做同樣的事業。
【English Translation】 Firstly, the Bodhicitta (Sanskrit: दशबल, daśabala, ten powers), which is the source of the Buddha's qualities such as the ten powers, the four fearlessnesses (Sanskrit: चतुरवैशारद्य, catura vaiśāradya, four kinds of fearlessness), is like a source of various treasures. Secondly, it is taught that ripening the virtuous crops of the six perfections (Sanskrit: षट्पारमिता, ṣaṭpāramitā, six pāramitās) in the continuum of beings is like a great cloud raining down. Thirdly, it is considered that the accumulation of merit and wisdom is perfectly complete in the Buddha-land, like a full moon. Just as the full moon is completely full without any incompleteness, it is the work of going to the ultimate. Fourthly, the work of teaching the Dharma: Because the Buddha's omniscient wisdom illuminates the minds of sentient beings in the ten directions with the light of teaching the Dharma, making them see the true meaning, it is considered like a great sun. In one world of the four continents, there is only one sun, and there is no size difference in it. However, the Buddha's sun illuminates immeasurable worlds in the ten directions, so it is called an unprecedented 'great sun'. Fifthly, the work of manifestations, etc.: Just as the immeasurable rays of light emanating from the center of the sun are mixed together as one without being separated into different parts. These rays of light are always engaged in various tasks such as ripening crops and drying mud, and they also illuminate the world. Similarly, the immeasurable Buddhas residing in the pure realm of uncontaminated Dharma, speaking from the perspective of following the previous body, are also indistinguishably mixed as one in the essence of the Dharmakaya (Sanskrit: धर्मकाय, dharmakāya). The work of taming those to be tamed is the same, that is, illuminating all sentient beings in the ten directions with wisdom. If one Buddha performs the activities of manifestation and maturing sentient beings, etc., since there is no difference in the Dharmakaya, all the immeasurable Buddhas are performing the same activities.
ེ་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་དང་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་པའི་མཛད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ལས་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་བྱུང་ན་ཕྱོགས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ཆར་སྣང་བའི་འོད་ཟེར་ཀུན་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་གདུལ་བྱའི་དོན་གང་དང་གང་དྲིས་པ་ལྟ་བུ་ལུང་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ན། སངས་རྒྱས་གཞན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་དོན་གཅིག་ཏུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་མཉམ་དུ་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གང་དང་གང་དུ་འཇུག་པ་ལ་འདིར་འཇུག་གོ། འདི་སྣང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ 2-80a ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་བདེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མཛད་པ་མི་མངའ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཆར་མཁྱེན་པའི་ལས་ནི། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་ཡུལ་གང་དུ་བཏང་བས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དེ་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུས་གསུམ་དང་ཕྱོགས་བཅུས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཆར་སྣང་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི་འགའ་ཞིག་སྔར་མཁྱེན་འགའ་ཞིག་ཕྱིས་མཁྱེན་པ་དང་འགའ་ཞིག་མཁྱེན་ཚེ་གཞན་མ་མཁྱེན་པ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པ་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཅོག་མཁྱེན་པ་དཔེར་མེ་ལོང་དང་བས་པ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་འཆར་གྱི་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དགུ་པ་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཀྱེ་ཡང་། སྤྲིན་དང་ཁང་ཁྱིམ་ཕུག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་ན་འོད་མི་སྣང་བར་འདོད། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཀུན་ཏུ་བཏང་བ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ཉེས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་དུ་བྱས་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་གོས་དཀར་པོ་ལ་མདུད་པ་བྱས་པའི་དབང་ 2-80b གིས། ཚོན་དུ་བཙོས་པ་ན།
【現代漢語翻譯】 因為它們是不可分割的，並且所有行為、作用和智慧都是一體的，沒有區別。這表明，化身、教法、成熟被調伏者以及神通等所有佛陀的事業，都是諸佛聚集的事業。第六，智慧融入之業：例如，當一道陽光出現時，其他方向的所有可見光芒同時顯現，沒有先後。同樣，當一位佛陀應被調伏者的請求而示現預言的智慧時，無數其他佛陀的所有智慧也同時融入並顯現於該智慧之中，沒有先後。第七，無分別之業：就像陽光照耀萬物，卻不執著于『我將照耀此處』或『我將使其顯現』。同樣，佛陀的智慧爲了眾生的利益而運作，不執著于自我或所有物，而是以無分別的方式自然成就。第八，同時遍知各種現象之業：就像一道陽光照耀某個地方，使該地所有眾生同時看到所有事物。同樣，佛陀的智慧同時照亮過去、現在和未來三時以及十方所攝的一切所知，並在同一時刻了知一切。並非先知曉一些，後知曉一些，或知曉一些而不知曉另一些。而是在一瞬間知曉一切所知，就像鏡子同時反映所有在其範圍內的物體，沒有先後。第九，智慧不融入之業：就像陽光普照，但被云、房屋、洞穴等遮蔽時，光芒無法顯現。同樣，諸佛的智慧之光雖然普照，卻被眾生的惡業所遮蔽而無法顯現。由於眾生沒有成為見佛化身、聽聞佛法等之器的業障，佛陀的智慧無法融入。第十，聲聞和獨覺雖然也證得了從輪迴痛苦中解脫的無漏界，就像白布打結后染色一樣。
【English Translation】 Because they are inseparable, and all actions, functions, and wisdom are one and undifferentiated. This shows that all the activities of the Buddhas, such as emanation, teaching the Dharma, maturing those to be tamed, and displaying miraculous powers, are the activities of all the Buddhas combined. Sixth, the activity of the entry of wisdom: For example, when a single ray of sunlight appears, all the visible rays of light in other directions appear simultaneously without any precedence. Similarly, when a Buddha manifests the wisdom of prophecy in response to the request of a being to be tamed, all the wisdom of countless other Buddhas also enters and arises simultaneously in that wisdom, without any precedence. Seventh, the activity of non-discrimination: Just as the rays of the sun shine everywhere without any attachment, thinking, 'I will shine here,' or 'I will make this appear.' Similarly, the wisdom of the Buddhas operates for the benefit and happiness of sentient beings without attachment to self or possessions, but spontaneously accomplishes its purpose in a non-discriminating manner. Eighth, the activity of simultaneously knowing various phenomena: Just as a single ray of sunlight sent to a place allows all beings to see all the forms present in that place simultaneously. Similarly, the wisdom of the Buddhas simultaneously illuminates all knowable things encompassed by the three times and ten directions, knowing all at once. It is not that some things are known earlier and some later, or that some things are known while others are not. Rather, in a single instant, all knowable things are known, just as a mirror reflects all objects within its range simultaneously without any precedence. Ninth, the activity of wisdom not entering: Just as the rays of the sun are emitted everywhere, but if they are obscured by clouds, houses, caves, etc., the light is not visible. Similarly, the rays of wisdom of the Buddhas, although emitted everywhere, are obscured by the faults of sentient beings and are not visible. Because of the faults of sentient beings who have not become vessels for seeing the emanated body of the Buddha, hearing the Dharma, etc., the wisdom of the Buddhas does not enter. Tenth, although the Shravakas and Pratyekabuddhas have also realized the uncontaminated realm of liberation from the suffering of Samsara, it is like dyeing a white cloth that has been knotted.
མདུད་པ་མ་བོར་བ་ཚོན་གྱིས་འགྱུར་ལ། མདུད་པ་བོར་བར་དཀར་པོའི་རི་མོ་བཀྲ་བས། གོས་གཅིག་ལ་ཚོན་ཁྲ་བོ་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་སྔོན་སློབ་ལམ་དུ་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་བ་དང་མི་བཀྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཟད་པས་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཡང་། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་སོགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་ལ་ཉན་རང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ཟབ་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་རོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་བཞི་དང་ནི། གནས་པ་ཟབ་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་བཅུ་པོ་འདི་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འབྲི་བ་བྱ་དཀའ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་མི་ཆགས་པ་དང་འདྲ་ལ་འོན་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ནུས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ངོ་ 2-81a མཚར་བར་རིག་པར་བྱའོ་གསུངས། དེ་དག་གིས་ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད། 2-81b ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་དཔེ་དང་གྲངས་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱོར་པ་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་བསྒྲུན་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པའི་གཏོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་ཟག་གང་གི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་དེ། གང་ཟག་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་གྲངས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་དོན་དུ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་འཇུག་པས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་རོལ་བ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་བཞིན་དུ
【現代漢語翻譯】 如果結沒有解開，染色後會顯得斑駁；如果結解開了，白色的花紋會更加鮮明。正如同一塊布料上，有的地方染色鮮艷，有的地方不鮮艷一樣，這是因為在初學者的道途中，由於發願和積累資糧的牽引力，智慧在解脫的法界中顯現或不顯現。聲聞和緣覺通過斷除煩惱，即輪迴痛苦的根源，而獲得解脫。佛陀也通過斷除煩惱障及其習氣而從輪迴中解脫。然而，由於斷除了所知障，並圓滿了往昔的發願和二資糧，獲得了偉大的智慧，因此爲了成熟眾生的根器，會不斷地示現智慧的事業，如化身等，但聲聞和緣覺卻沒有這樣的能力。 第十一，總結甚深之義：安住于無垢法界一味一體的諸佛，具有四種甚深之相，即：安住甚深和事業甚深。像這樣佛陀所宣說的十種甚深之相，就像在虛空中繪畫一樣難以做到。對於寂滅戲論的法界，如同虛空一般，用分別念來描繪『就像這樣』，就像用顏料繪畫，但顏料無法附著在虛空中一樣。然而，對於那些對不可思議之境有信心的人來說，就像能夠在虛空中繪畫一樣，這是非常稀有和值得認識的。世尊如是說。以上講述了甚深的功德。 甚至連少許也不敢給，不能用比喻、數字和原因來衡量。菩薩的財富能夠圓滿如來二資糧，以及神通、力量和無畏等無量功德的彼岸的財富，甚至連少許也不敢給！菩薩的功德財富雖然極其無量，但與佛陀的功德財富相比，就像一粒微塵與無邊世界的體積之間的差別一樣。為什麼呢？因為圓滿正等覺佛陀的財富，所利益的對象也是無量的。不是爲了一個或一百個等有限數量的人，而是爲了利益無量無邊的眾生。所利益的處所也是無量的，如同虛空所遍及的世界一樣不可估量。利益的方式也是不可估量的，以工巧和殊勝的化身，以及各種各樣的方便，如同所化眾生的根器一樣。
【English Translation】 If the knot is not untied, the color will be mottled after dyeing; if the knot is untied, the white pattern will be more distinct. Just as on the same piece of cloth, some places are brightly colored and some are not, it is because on the path of the beginner, due to the pulling force of aspiration and accumulation of merit, wisdom appears or does not appear in the realm of liberation. Śrāvakas (hearers) and Pratyekabuddhas (solitary realizers) attain liberation by exhausting afflictions, the root of suffering in saṃsāra (cyclic existence). Buddhas also liberate from saṃsāra by exhausting afflictive obscurations together with their latent tendencies. However, because they have abandoned the obscuration of knowledge, and perfected past aspirations and the two accumulations, they have attained great wisdom. Therefore, in order to ripen the minds of sentient beings, they continuously manifest the activities of wisdom, such as emanations, but Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have such abilities. Eleventh, summarizing the profound meaning: The Buddhas who abide in the stainless realm of reality as one taste, have four profound characteristics, namely: profound abiding and profound activity. The Buddha's explanation of these ten profound aspects is as difficult as drawing a picture in the sky. For the realm of reality where proliferation is pacified, like the sky, to represent 'like this' with conceptual thought is like drawing a picture with colors, but the colors cannot adhere to the sky. However, for those who have faith in the inconceivable state, it is as wonderful to realize that they can draw a picture in the sky. Thus spoke the Blessed One. The above explains the profound qualities. They dare not even give a little, and cannot be measured by metaphors, numbers, or reasons. The wealth of a Bodhisattva can perfect the two accumulations of the Tathāgata (Buddha), as well as the perfections of immeasurable qualities such as supernormal knowledges, powers, and fearlessness. They dare not even give a little! Although the wealth of a Bodhisattva's qualities is extremely immeasurable, when compared to the wealth of a Buddha's qualities, the difference is like the difference between a single atom and the size of an infinite world. Why is that? Because the wealth of the perfectly enlightened Buddhas benefits an immeasurable number of beings. It is not for the sake of a limited number of people, such as one or a hundred, but for the benefit of immeasurable sentient beings. The places where they benefit are also immeasurable, as the sky pervades all worlds. The ways in which they benefit are also immeasurable, with skillful and supreme emanations, and various methods, according to the dispositions of those to be tamed.
་ཚད་མེད་པས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པས་དེས་ཕན་བཏགས་པ་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཞེས་བགྲང་དུ་མེད་པས་སོ། །དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་མ་ཟད་པ་སྲིད་དུ་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཟད་པ་མི་ 2-82a སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ཞིག་འཇུག་པ་དང་། དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིའང་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར། བསམ་ཡས་པ་སྟེ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྱོར་བའི་རྣམ་གྲངས་བདུན་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན། དབང་པོ་རེ་རེའང་དབང་པོ་ཡི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། སྔར་དབང་པོ་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་འབའ་ཞིག་མཐོང་གི་སྒྲ་སོགས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅོད་མི་ནུས་སོ། །གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཀུན་འཛིན་ནུས་པས། དབང་ཡུལ་གྱི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་ནུས་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ནི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བར་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུངས་དབང་གི་མདོ་དང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས། ཁ་ཅིག་མཚན་དཔེ་བསྡོམས་པས་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་ལ་འདོད་པ་དང་འགའ་ཞིག་ས་ 2-82b ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་འདོད་པ་དབང་པོའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་སྐབས་འདི་དང་མི་འབྲེལ་ཞེས་སྔ་མ་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ངེས། ཡང་ཕྱོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེས་ནས་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་དོན་ལྔ་ལ་མིག་ལ་མཚོན་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཁྱད་ཆོས་མིན་པས་མི་བརྩི་བར། སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བཞི་འཛིན་པས་མིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ། ལྔ་ག་བསྡོམས་ན་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་ཚན་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་གྲངས་བྱེད་པའང་སྣང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་ཆོས་དེ་གཟུང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤའི་དབང་པོས་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་འཛིན་པར་གསུངས་པ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་སླར་ཞིབ་ཏུ་མདོ་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་འོས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཐུན་གྱིས་བྲེལ་བས་མ་གྲུབ་བོ། །འདིར་རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གཉིས་ཀ་མེད་ན་ཇི་
【現代漢語翻譯】 是不可估量的。至於它所進入的程度也是不可估量的，因為它利益和安樂一切眾生，所以它所施加的利益是無法計數的。至於它所進入的時間也是不可估量的，因為它爲了他人的利益而進入，直到一切眾生的終結，因為眾生的終結是不可能的。因此，諸佛的財富，無論是爲了什麼而進入，進入何處，如何進入，進入多少，以及在何時進入，對於聲聞和緣覺來說，也是超越了境界的深奧之處。因此，它是不可思議的，即超越了思維的境界，並且由於其廣大，被認為是無法估量的。第二，通過展示從轉變處所產生的七種財富的類別，來象徵性地展示其不可估量性的八個偈頌的含義是：當眼睛等感官轉變為另一種狀態，變得完全清凈時，每一個感官都能進入所有感官的領域，並且會獲得一百十二種功德的殊勝財富。以前，在感官沒有轉變狀態時，眼根只能看到顏色，而不能阻止聲音等其他感官的活動領域。當狀態轉變時，眼根能夠感知顏色、聲音、氣味、味道和觸覺，因此能夠進入所有感官的領域。一百一十二種功德在《智穩疏》中說，一個感官也能具備一百一十二種功德，如《持明咒經》和《妙法蓮華經》中所說的那樣。有些人認為將三十二相和八十隨形好加起來就是一百一十二，有些人認為是指土地的功德等，但由於它們不是感官的功德，所以與此無關，正如之前的論師所說的那樣。此外，如果分為六方，每一方又分為十方，對於五種意義，以眼睛為例，眼睛看到顏色不是其特點，因此不計算在內。由於它能感知聲音、氣味、味道和觸覺四種，所以眼睛有二百四十種功德。如果將五種感官加起來，就有一千二百種，成為一百十二個百位。在《妙法蓮華經》中說，從接受該法的福德中產生的肉眼，能夠感知所有方向的顏色等。但是，應該再次詳細地與經文進行比較研究，因為此時由於匆忙而沒有完成。在這裡，按照唯識宗的觀點，如果感官沒有物質，而境也沒有顏色等物質，那麼會怎麼樣呢？ The immeasurable. As for the extent to which it enters, it is also immeasurable, because it benefits and brings happiness to all sentient beings, so the benefits it bestows are countless. As for the time it enters, it is also immeasurable, because it enters for the benefit of others until the end of all sentient beings, because the end of sentient beings is impossible. Therefore, the wealth of the Buddhas, whether it is for what purpose it enters, where it enters, how it enters, how much it enters, and when it enters, is also beyond the realm of the Shravakas and Pratyekabuddhas, being profound. Therefore, it is inconceivable, that is, beyond the realm of thought, and because of its vastness, it is considered immeasurable. Secondly, by showing the seven categories of wealth arising from the transformed state, the meaning of the eight verses that symbolically show its immeasurability is: When the eyes and other senses are transformed into another state and become completely pure, each sense can enter all the realms of the senses, and will obtain the supreme wealth of one hundred and twelve qualities. Previously, when the senses were not in a transformed state, the eye sense could only see colors and could not prevent the activity of other senses such as sound. When the state is transformed, the eye sense is able to perceive colors, sounds, smells, tastes, and tactile sensations, so it is able to enter all the realms of the senses. The one hundred and twelve qualities are stated in the 'Commentary on Steadfast Intelligence' that even one sense can possess one hundred and twelve qualities, as stated in the 'Dharani Empowerment Sutra' and the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma'. Some consider adding the thirty-two major marks and eighty minor marks to be one hundred and twelve, and some consider it to refer to the qualities of the earth, etc., but since they are not the qualities of the senses, they are not relevant here, as stated by the previous teachers. Furthermore, if divided into six directions, and each direction is further divided into ten directions, for the five meanings, taking the eye as an example, the eye seeing color is not its characteristic, so it is not counted. Since it can perceive the four: sound, smell, taste, and touch, the eye has two hundred and forty qualities. If the five senses are added together, there are one thousand two hundred, becoming one hundred and twelve hundreds. In the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma', it is said that the fleshly eye arising from the merit of receiving that Dharma is able to perceive all the forms, etc., of all directions. However, it should be compared and studied with the sutras in detail again, because it has not been completed due to haste at this time. Here, according to the view of the Vijnanavada school, if the senses have no matter and the objects have no matter such as color, then what will happen?
【English Translation】 It is immeasurable. As for the extent to which it enters, it is also immeasurable, because it benefits and brings happiness to all sentient beings, so the benefits it bestows are countless. As for the time it enters, it is also immeasurable, because it enters for the benefit of others until the end of all sentient beings, because the end of sentient beings is impossible. Therefore, the wealth of the Buddhas, whether it is for what purpose it enters, where it enters, how it enters, how much it enters, and when it enters, is also beyond the realm of the Shravakas and Pratyekabuddhas, being profound. Therefore, it is inconceivable, that is, beyond the realm of thought, and because of its vastness, it is considered immeasurable. Secondly, by showing the seven categories of wealth arising from the transformed state, the meaning of the eight verses that symbolically show its immeasurability is: When the eyes and other senses are transformed into another state and become completely pure, each sense can enter all the realms of the senses, and will obtain the supreme wealth of one hundred and twelve qualities. Previously, when the senses were not in a transformed state, the eye sense could only see colors and could not prevent the activity of other senses such as sound. When the state is transformed, the eye sense is able to perceive colors, sounds, smells, tastes, and tactile sensations, so it is able to enter all the realms of the senses. The one hundred and twelve qualities are stated in the 'Commentary on Steadfast Intelligence' that even one sense can possess one hundred and twelve qualities, as stated in the 'Dharani Empowerment Sutra' and the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma'. Some consider adding the thirty-two major marks and eighty minor marks to be one hundred and twelve, and some consider it to refer to the qualities of the earth, etc., but since they are not the qualities of the senses, they are not relevant here, as stated by the previous teachers. Furthermore, if divided into six directions, and each direction is further divided into ten directions, for the five meanings, taking the eye as an example, the eye seeing color is not its characteristic, so it is not counted. Since it can perceive the four: sound, smell, taste, and touch, the eye has two hundred and forty qualities. If the five senses are added together, there are one thousand two hundred, becoming one hundred and twelve hundreds. In the 'Lotus Sutra of the Wonderful Dharma', it is said that the fleshly eye arising from the merit of receiving that Dharma is able to perceive all the forms, etc., of all directions. However, it should be compared and studied with the sutras in detail again, because it has not been completed due to haste at this time. Here, according to the view of the Vijnanavada school, if the senses have no matter and the objects have no matter such as color, then what will happen?
ལྟར་དབང་པོ་གནས་འགྱུར་ཟེར་ན། རང་གི་ས་བོན་གང་དག་ལ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་འབྱུང་བ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས། །དེ་དང་དེ་དག་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་སྣང་སྟེ། མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་ས་བོན་ལ་མིག་ཅེས་སུ་འཛིན་ཅིང་། མིག་ཤེས་ལས་གཟུང་ཡུལ་གཟུགས་སུ་སྣང་། འབྱུང་བ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དབང་པོ་གཞན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྣང་ངོས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། གང་ཚེ་ 2-83a ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་གི་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་པས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་འདས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཟེར་ཡང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་དེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ནམ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་གནས་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ན། གནས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡིད་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་བ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྔ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་དབང་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན། དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལས་དོན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དོན་དྲུག་དང་དབང་ཤེས་ལྔ་གནས་གྱུར་ན་ཞེས་གསུངས། མ་དག་པའི་ 2-83b དབང་ཤེས་སོ་སོས་རང་ཡུལ་ལས་གཞན་མི་ཤེས་ལ། གནས་གྱུར་ཚེ་རེ་རེས་ཀྱང་ཡུལ་ཀུན་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། དུས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲུལ་པ་སྟོན་པ་སོགས་འཕྲིན་ལས་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ལ་གནས་ནས་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
【現代漢語翻譯】 正如所說，'如果說根轉依，在自己的哪些種子中，產生什麼樣的識之顯現？兩種生處。' 如是等等，是能仁所說。' 如是，阿賴耶識具有能取和所取的習氣，由此顯現為外內六處。作為生起眼識之所依的內在種子，被執著為眼根，從眼識顯現為所取境之色。顯現的事物被稱為色。其他根也是如此。如此，從顯現的角度來說，有內外二處的區分。何時 不顛倒的智慧內在顯現，通過捨棄顛倒而轉依。所謂『意』，小乘行者稱剛剛過去的六識為意根，但大乘的觀點並非如此。染污意被稱為意，它被認為是意識的所依，比如眼識的所依是眼根。這樣的染污意，在未轉依時，是具有我執的。當它不再執著於我和我所，轉依為其他平等性智時，便與轉依后的五根之功用相符順，就像意在未轉依時也能普遍作用於一切對境一樣。 在無有能取所取分別的智慧中，遠離煩惱和所知二障的極細微垢染，將獲得殊勝的自在。爲了顯示五根之識在轉依后，如何隨心所欲地享用對境，如色等五境，因此說，將獲得殊勝的自在，可以示現如極樂世界等清凈剎土。在《智穩定解說》中說，如果從色到法六境以及五根之識轉依，那麼不清凈的 各個根識無法了知自身對境之外的事物，但轉依后，每一個根識都能了知一切對境。如果說分別念，即意識轉依，那麼將獲得殊勝的自在，在任何時候都能無礙地了知一切所知，並且在示現化身等一切事業上都能無礙。如果作為所依的阿賴耶識轉依，那麼將安住于佛陀的無垢清凈之地，從而超越輪迴和涅槃。
【English Translation】 As it is said, 'If it is said that the transformation of the bases (dhatu-parivrtti) occurs, in which of one's own seeds does the appearance of consciousness arise? The two kinds of sense-fields.' Thus, the Tathagata has spoken. Thus, the alaya-vijnana (storehouse consciousness) has the predispositions of grasping and being grasped, and from this, the six internal and external sense-fields appear. The internal seed that serves as the basis for the arising of eye-consciousness is apprehended as the eye-organ, and from eye-consciousness, the object of apprehension appears as form. That which arises is called form. The other organs are also the same. Thus, from the perspective of appearance, there is a distinction between the two internal and external sense-fields. When the non-inverted wisdom manifests internally, it is transformed by abandoning inversion. The 'mind' (yid) is referred to by the Sravakas (Hearers) as the immediately preceding six consciousnesses, but according to the Mahayana (Great Vehicle), the mind is not that. The afflicted mind (klesha-manas) is called mind, and it is considered to be the basis of the mind-consciousness, just as the eye-organ is the basis of eye-consciousness. Such an afflicted mind, when not transformed, is characterized by self-grasping. When it is free from grasping at self and what belongs to self, and is transformed into the otherness of equality-wisdom, it acts in accordance with the attainment of the five transformed organs, just as the mind, when not transformed, universally engages with all objects. In the non-conceptual wisdom of grasping and being grasped, free from the extremely subtle stains of the obscurations of affliction and knowledge, one will attain supreme mastery. In order to show how the consciousnesses of the five organs, after transformation, enjoy objects such as forms as they wish, it is said that one will attain supreme mastery to demonstrate pure lands such as Sukhavati (the Land of Bliss) as one desires. In the 'Stable Intellect Commentary,' it is said that if the six objects from form to dharma and the five organ-consciousnesses are transformed, then the impure individual organ-consciousnesses do not know anything other than their own objects, but when transformed, each one knows all objects. If the conceptual thought, that is, the mind-consciousness, is transformed, then one will attain supreme mastery to know all knowable things at all times without obstruction, and to perform all activities such as manifesting emanations without obstruction. If the basis, the alaya-vijnana (storehouse consciousness), is transformed, then, abiding in the stainless state of the Buddha, one will transcend samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation).
མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི། འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲོད་པའི་འཁྲིག་པ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མོ་རྣམས་མཐོང་ན་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན། ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱོར་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་རི་བྲག་སོགས་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་འདོད་ན་ནམ་མཁའ་ལས་གཟུགས་གང་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་སྣང་བར་འདོད་ན་ལུས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ། དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེས་མཚོན་ནས། གནས་སུ་སྣང་བ་དང་། 2-84a ལུས་སུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མཐའ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་གྱུར་པའང་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ན། གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ལ། གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསམ་ཡས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡི། ཡོན་ཏན་ནམ་མཐུའི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བརྙེས་ནས། 成熟有情功德 བཅུ་པ་དེས་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། ཇི་ལྟར་སྨིན་པའི་བྱ་བ། དེས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གང་ཟག་སྨིན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ། སྨིན་པར་མཛད་པ། སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྨིན་པ། ངོམས་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བདུན་ལས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གདུལ་བྱའི་ཁམས་འདི་ན་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་སྨིན་པར་མཛད་ཅེ་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རབ་འབྱམས་རྣམས་སུའོ། །གང་གིས་སྨིན་པར་མཛད་ན་རྒྱལ་བས་སོ། །ཐབས་ཅི་ཡིས་ན། གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྨིན་ན་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨིན་པར་བྱེད་ 2-84b དོ། །སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་དང་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྔར་དགེ་བ་མ་བསགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་དགེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་མཆོག
【現代漢語翻譯】 證得不落兩邊的寂滅之境，獲得殊勝的成就。如果男女交合的性行為轉化為另一種狀態，就能安住于遠離戲論的佛陀三摩地之樂中，並且見到女性時不會生起貪戀的煩惱，從而獲得殊勝的自在成就。如果虛空的觀念轉化為另一種狀態，就能獲得如虛空般能滿足一切願望的成就，即虛空藏三摩地，並且能毫無阻礙地穿梭于虛空和山石之間。如果想要顯現色相，就能從虛空中顯現任何色相；如果不想顯現，就能通過分解身體的三摩地，使一切色相如虛空般不顯現，從而獲得殊勝的自在成就。以上所說的，可以引申到，顯現為處所、顯現為身體、顯現為意識，以及顯現為外境色等等，所有無盡的顯現，都能轉化為完全清凈的狀態，因為轉化的程度也是無量的。在佛陀無垢的境界中，存在著無數種轉化，爲了利益和安樂無量無邊的有情眾生，可以成就不可思議的功德和神通之力。因此，佛陀證得了無量無邊的功德成就。 成熟有情功德（使成熟有情之功德）： 第十個功德是使其他有情成熟的功德。那麼，如何使之成熟？通過各種方法使那些應該被調伏的眾產生熟，使之成熟，在使之成熟的過程中沒有分別念，不偏袒地使之成熟，一個接一個地傳遞使之成熟，沒有厭倦並且沒有增減地持續不斷地使之成熟，共有七個方面。首先，當佛陀成佛時，如何使這些應該被調伏的有情眾產生熟呢？不是在無邊無際的世界的某些地方，而是在十方無盡的世界中。由誰來使之成熟呢？由諸佛來使之成熟。通過什麼方法呢？通過善說聖法來使之成熟。如何使之成熟呢？從信行地到十地，六度波羅蜜多的善行不斷增長，使這些世界從一個更高的境界走向完全清凈的涅槃之境，從而使之成熟。那些沒有生起菩提心並且沒有進入道的有情眾生，是以前沒有積累善行的世俗之人，通過生起菩提心並進入道，他們的善行不斷增長，達到最高的境界。
【English Translation】 Attaining the quiescence that does not abide in extremes, one will gain supreme accomplishment. If the sexual act of uniting male and female organs is transformed into another state, one will abide in the bliss of the Buddha's samadhi free from elaboration, and upon seeing women, one will not arise with the affliction of attachment, thereby obtaining supreme mastery and accomplishment. If the perception of space is transformed into another state, one will obtain the accomplishment of the Samadhi of the Treasury of Space, which fulfills all desires from space, and one will move unhindered through space and mountains. If one desires to manifest forms, one can manifest any form from space; if one does not desire to manifest, one can, through the samadhi of dissolving the body, make all forms invisible like space, thereby obtaining supreme mastery and accomplishment. What has been explained above exemplifies that the appearance as places, the appearance as bodies, consciousness, and the aspects of knowable objects such as forms, all the endless appearances can be transformed into a state of complete purity, because the extent of transformation is also immeasurable. In the Buddha's stainless realm, there are countless transformations, and in order to benefit and bring happiness to immeasurable sentient beings, one can accomplish inconceivable merits and powers. Therefore, the Buddha has attained immeasurable accomplishments of qualities. Maturing Sentient Beings' Qualities: The tenth quality is the quality of maturing other sentient beings. So, how does one mature them? By various methods, one matures those sentient beings who should be tamed, causing them to mature, without discrimination in the process of maturing them, maturing them impartially, transmitting and maturing them one after another, maturing them continuously without weariness and without increase or decrease, there are seven aspects. First, when a Buddha attains Buddhahood, how does he mature these sentient beings who should be tamed? Not in some places of the boundless world, but in the ten directions of the infinite worlds. By whom are they matured? By the Buddhas. Through what method? By well-preaching the holy Dharma. How are they matured? From the stage of faith to the ten bhumis, the virtues of the six paramitas constantly increase, causing these worlds to go from a higher state to the completely pure state of nirvana, thereby maturing them. Those sentient beings who have not generated bodhicitta and have not entered the path are worldly people who have not accumulated merit before, by generating bodhicitta and entering the path, their virtues constantly increase, reaching the highest state.
་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའམ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྨིན་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བའང་མིན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པས་བྲི་བ་མེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་སྣང་ཚུལ་ཟད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཉིས་པ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྨིན་པར་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དེའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡང་རྟག་པར་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུས་ཀུན་ཏུ། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་འཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཐོབ་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཅན་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་ཡོད་པས་རྟག་པ། ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པས་བརྟན་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ 2-85a མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོས་རྒྱུན་དུ་རིམ་པར་ཉི་མ་རེ་རེའི་སྐད་ཅིག་གི་ཚེ་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་སྤྱད་ནས་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་མེད་དེ་རྒྱུ་མཆོག་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་སྨིན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཛད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་དུས་ཅིག་ཆར་སྟེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཡུལ་ལ་ལར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་མང་པོ་བརྒྱ་སྟེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལེའུ་དང་ཚིགས་བཅད་སོགས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་མི་སྣང་བ་ཞེས་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མི་སྟོན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི
【現代漢語翻譯】 以引導眾生進入正道的方式使他們成熟。因此，對於尚未成熟的眾生，佛陀會使他們成熟；佛陀使眾產生熟的事業永不間斷，而是恒常進行。然而，並非所有眾生都成熟並最終消失，因為眾生的界限是無限的，不會減少；而法界的本性是無生的，因此也不會增加。雖然一切法都沒有自性，但僅僅是顯現，因此煩惱和清凈的顯現不可能窮盡。 第二，闡述已經成熟的補特伽羅（梵文：Pudgala，指人或個體）：如此，通過使無量眾產生熟，在所有世界和各個方向，已經成熟的堅定菩薩們，每天、每時每刻，恒常且不間斷地，在所有時間裡，如果他們獲得了極難獲得的無上菩提（梵文：Anuttarā-samyak-saṃbodhi，無上正等正覺），就具備了力量等最勝功德，超越了世間人和聲聞、緣覺，獲得后直至輪迴的盡頭都存在，因此是恒常的；永不退轉，因此是堅定的；成為從輪迴痛苦中解脫無依無靠者的皈依處，使他們獲得寂滅的涅槃（梵文：Nirvāṇa，滅度）。 正如前面所說，許多補特伽羅持續不斷地在每一天的每一刻獲得這種成就。這非常奇妙，因為那些完全成熟的菩薩們，在發起菩提心后，通過修持以六度（梵文：Pāramitā，波羅蜜多）為首的深廣二資糧道，獲得了這樣的果實，所以這並不奇怪，因為從殊勝的因產生殊勝的果是法爾如是的。 第三，佛陀以多種方式使眾產生熟：佛陀在同一時刻，即沒有先後地，在一些地方通過多種不同的法門，如成百上千的蘊、界、處、緣起、諦、地和波羅蜜多等，從所詮釋的意義角度來說是多種多樣的；從能詮釋的詞語角度來說，有章節、偈頌等成百上千的法門，轉動法輪。同時，在一些剎土（梵文：Kṣetra，佛土）示現從兜率天（梵文：Tuṣita）降生到贍部洲（梵文：Jambudvīpa，南贍部洲），在另一些剎土不示現十二行誼，而是以菩薩的方式示現。在另一些剎土示現各種出生的行為，即菩薩的出生。
【English Translation】 He matures them by leading them to the path. Thus, for those sentient beings who are not yet mature, the Buddha makes them mature; the Buddha's activity of maturing sentient beings never ceases, but continues constantly. However, not all sentient beings mature and eventually disappear, because the realm of sentient beings is infinite and does not diminish; and the nature of the Dharmadhātu (法界, the realm of Dharma) is unborn, so it does not increase. Although all dharmas have no self-nature, they are merely appearances, so the appearances of affliction and purification cannot be exhausted. Second, explaining the individuals who have been matured: Thus, by maturing immeasurable sentient beings, in all worlds and directions, the steadfast Bodhisattvas who have become mature, every day, every moment, constantly and without interruption, at all times, if they attain the unsurpassed Bodhi (菩提, enlightenment), which is extremely difficult to obtain, they possess the supreme qualities of strength and so on, surpassing worldly beings and Śrāvakas (聲聞, hearers) and Pratyekabuddhas (緣覺, solitary realizers), and having attained it, they exist until the end of Saṃsāra (輪迴, cyclic existence), therefore they are constant; they never decline, therefore they are steadfast; they become the refuge for those who are tormented by the suffering of Saṃsāra and have no protection, causing them to attain the peace of Nirvāṇa (涅槃, cessation). As mentioned earlier, many individuals continuously attain this in every moment of every day. This is very wonderful, because those fully matured Bodhisattvas, after generating Bodhicitta (菩提心, the mind of enlightenment), through practicing the profound and vast two accumulations path led by the six Pāramitās (波羅蜜多, perfections), have obtained such a fruit, so it is not surprising, because it is the nature of Dharma that a supreme cause produces a supreme result. Third, the Buddha performs various methods of maturing: The Buddha, at the same time, that is, without precedence, in some places, through many different Dharma teachings, such as hundreds of thousands of Skandhas (蘊, aggregates), Dhātus (界, elements), Āyatanas (處, sources), Pratītyasamutpāda (緣起, dependent origination), Satyas (諦, truths), Bhūmis (地, grounds) and Pāramitās (波羅蜜多, perfections), etc., from the perspective of the meaning being explained, are diverse; from the perspective of the words explaining, there are chapters, verses, etc., hundreds of thousands of Dharmas, turning the Dharma wheel. At the same time, in some Kṣetras (佛土, Buddha-fields) he shows descending from Tuṣita (兜率天, a heavenly realm) and being born in Jambudvīpa (贍部洲, the continent south of Mount Meru), in other Kṣetras he does not show the twelve deeds, but shows as a Bodhisattva. In other Kṣetras he shows various actions of birth, that is, the birth of a Bodhisattva.
་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་མཛད་དེ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་གཏོང་བས་ 2-85b ཕན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་གནས་བཟང་ངན་བར་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཛད་པ་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལར་རང་རྒྱལ་ལ་ལར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཡང་སྟོན་ཏེ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ནོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཞིང་ཁམས་ལ་ལར་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་སྟོན་ནོ། །མཛད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་གནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་གཡོ་བ་མི་མངའ་ལ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ལུས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདག་གིས་སྔར་སྨིན་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པས། འདི་ནི་མ་འོངས་པ་ན་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ད་ལྟར་སྨིན་པར་བྱེད་སྙམ་དུ། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པའི་འབད་རྩོལ་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བ་ཡང་ཕྱོགས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པར་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མུ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་དུས་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་པར་ཐེག་པའི་སྒོ་གསུམ་ཆར་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ལྔ་པ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཉི་མ་འདི་ 2-86a ཡིས་འབད་པ་མེད་བཞིན་དང་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་དག་རབ་འབྱམས་གསལ་བ་མང་པོས་ལོ་ཏོག་མང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མའང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་འོད་རབ་འབྱམས་དག་གིས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྨིན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མར་མེ་གཅིག་ལས་སྤར་བའི་མར་མེའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་མང་པོ་བློས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་གྲངས་བགྲང་དུ་མེད་པ་འབྱུང་ཡང་། མར་མེ་སྔ་མ་དེ་ལ་མང་པོ་འཕེལ་བས་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་མཐར་ཐུག་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་སྨིན་པའི་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེས་ཀྱང་མང་པོ་སྨིན་ཞིང་། དེས་སྨིན་པར་བྱས་པ་
【現代漢語翻譯】 以種種方式行持諸波羅蜜多之行，即在某些世界中，行持佈施波羅蜜多之行，佈施身體和各種受用，從而利益眾生。同樣，也示現行持持戒、忍辱、精進、禪定、智慧等波羅蜜多之行。並示現投生於各種好、壞、中等的境地。在一些剎土中，示現證得無上正等覺之行，在一些剎土中，示現證得獨覺，在一些剎土中，也示現證得聲聞菩提之相，爲了調伏所化眾生，也示現所有這三種菩提。在《智者穩定》的解釋中說，示現證得大菩提，在一些剎土中，示現入滅之相。所有這些行持，都是在同一時間示現，沒有先後之分。然而，佛陀從未從無漏的境界，即真如、法界、完全清凈的境界中移動分毫，所有這些行持都是毫不費力、自然成就的。 第四，使成熟方面沒有分別念，即諸佛不會這樣想：『這些有情，我過去已經使他們成熟了。』或者，『我將來要使他們成熟。』或者，『我現在正在使他們成熟。』不會有這樣的顯現和努力，沒有分別念。這不是侷限於某個方向，而是遍及所有無盡的方向，直到未來際，總是通過三乘之門，以無漏的善法，使無量眾產生熟。 第五，沒有偏袒之心，就像太陽一樣，不費力氣，不偏向一方，而是向所有方向散發無量光明，使眾多莊稼成熟。同樣，具足十二部經無量正法的佛日，也以寂滅一切痛苦，指示涅槃之道的無量法光，向所有無量方向的眾生，無有偏袒地使他們成熟。 第六，從一個傳遞到另一個而成熟，就像從一盞燈點燃的無數燈，多到無法想像，雖然產生無數的燈，但最初的燈不會因為增多而減少。同樣，從最終成熟的佛陀那裡，成熟的菩薩們，每一個也使眾多眾產生熟，他們所成熟的...
【English Translation】 In various ways, they engage in the practice of the perfections, meaning that in some realms they engage in the practice of generosity, giving away their bodies and various possessions, thereby benefiting beings. Similarly, they demonstrate the practice of the perfections of morality, patience, diligence, meditation, and wisdom. And they demonstrate being born in various good, bad, and intermediate states. In some buddha-fields, they demonstrate the attainment of unsurpassed great enlightenment, in some they demonstrate the attainment of solitary enlightenment, and in some they also demonstrate the attainment of the enlightenment of the hearers. In order to tame those to be tamed, they demonstrate all three enlightenments. In the commentary 'Steadfast Intelligence,' it says that they demonstrate the attainment of great enlightenment, and in some realms they demonstrate the manner of passing into nirvana. All these activities are demonstrated simultaneously without any precedence. However, the Buddhas never move even slightly from the stainless state, the suchness, the pure realm of dharma, and all such activities are accomplished effortlessly and spontaneously. Fourth, the absence of conceptualization in maturing beings: The Buddhas do not think, 'I have matured these beings in the past,' or 'I will mature them in the future,' or 'I am maturing them now.' They do not have such manifest effort or conceptualization. This is not limited to one direction but extends to all limitless directions, constantly until the end of future time, through all three vehicles, with the stainless virtues, countless beings will be matured. Fifth, the absence of partiality: Just as the sun, without effort and without being partial to one direction, shines its abundant rays of light in all directions, causing many crops to ripen, similarly, the sun-like Buddha, endowed with the immeasurable dharma of the twelve divisions of scripture, with its abundant light of dharma that pacifies all suffering and shows the path to nirvana, matures sentient beings in all immeasurable directions without partiality. Sixth, maturing from one to another in succession: Just as countless lamps are lit from a single lamp, so many that they cannot be conceived, and although countless lamps arise, the first lamp does not diminish from the increase, similarly, from one Buddha who has ultimately matured, each of the assemblies of matured Bodhisattvas matures many, and those matured by them...
དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་མང་པོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྨིན་པ་གྲངས་མེད་དཔག་མེད་འབྱུང་ཡང་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་སྨིན་པ་ཟད་པ་མེད་དེ་དེ་ལྟར་སྨིན་པ་རྒྱུན་ནམ་ཡང་ཟད་པ་མེད་དོ། །བདུན་པ་ངོམས་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་འབྲི་མེད་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཆུ་ཀླུང་དང་ཆུ་ཕྲན་སྣ་ཚོགས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བབས་ཀྱང་ཆུ་ཡིས་ཆོག་པ་དང་ངོམས་ 2-86b པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་དེ་རྣམས་འབབ་པ་ལ་གོ་འབྱེད་པ་དང་། ཆུ་ཆེན་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབབ་པས་ཇེ་མང་དུ་འཕེལ་བར་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་། སྒྲིབ་པ་དག་པ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ངོམས་པ་མི་མངའ་ལ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདིར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཆོག་གོ། ཞེས་སོ། ། 具彼功德菩提自性因果等安立六種作解說 དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམས་གྲངས་བཅུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ངོ་བོ་སོགས་རྣམ་གཞག་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་། འཇུག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། 正行 དང་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་བཞི་པོ་འདིའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདི་དང་པོ་བཤད་ནས། དེ་ནས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་བཤད་པ་དེས། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་དེའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་བྱ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་བཅས་ཟག་ 2-87a མེད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐའ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་ལུགས་མ་ནོར་བ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། རང་སྣང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་གློ་བུར
【現代漢語翻譯】 它們也從一個傳遞到另一個，直到最後的盡頭成熟，所以成熟是無數的，不可估量的，但佛陀的成熟是永不耗盡的，因此成熟的延續永遠不會結束。第七，永不滿足，沒有增減，持續不斷的道理是：就像外面的大海，來自各個方向的河流和小溪不斷地流入，但海水不會滿足，也不會感到足夠，總是為它們的流入讓出空間。許多大河流入，海水也不會因此而增加。同樣，佛陀的界或法界，那些無漏的，清凈了障礙的聲聞、緣覺、菩薩，無數的涅槃者進入，永不停止，所以不會感到滿足，也不會增加。這樣的情況在這裡是奇妙而卓越的。』 在以十種功德的方式展示了偉大的菩提之後，現在以六種方式解釋了具有這些功德的偉大菩提的自性等。分為正行和詳細解釋進入兩種。 首先，以四句偈頌展示了諸法真如等。這四句偈頌的意義簡而言之是展示了法界的極度清凈，所以首先解釋這個，然後解釋如鏡智等四智。正如在聖佛的境界中所說：『佛的境界由五法組成，即法界清凈，如鏡智，平等性智，妙觀察智和成所作智。』這部論著也以簡要的方式確定了它的意義。也就是說，應知一切所知，包括有為法和無為法，有漏法和無漏法，它們的自性空性，遠離一切邊見，即是真如。因為它是無誤的實相，是真實的終極和勝義諦。雖然真如的自性沒有任何差別，但通過各種法而被稱為法。雖然佛和眾生的真如沒有差別，但由於自顯的顛倒和暫時的污垢，眾生相續的真如被稱為有垢真如。暫時的障礙
【English Translation】 They also pass from one to another, maturing until the very end, so maturation is countless and immeasurable, but the Buddha's maturation is never exhausted, so the continuation of maturation never ends. Seventh, the principle of never being satisfied, having no increase or decrease, and being continuous is: Just like the great ocean outside, various rivers and streams from all directions constantly flow in, but the seawater does not feel satisfied or enough, always making way for their inflow. Many great rivers flow in, but the seawater does not increase because of this. Similarly, the Buddha's realm or Dharmadhatu, those without outflows, purified of obscurations, Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, countless Nirvanas enter, never ceasing, so they do not feel satisfied and do not increase. Such a situation here is wonderful and excellent.' After demonstrating the great Bodhi through ten kinds of virtues, now the nature of the great Bodhi with these virtues is explained in six ways, such as essence. It is divided into two types: the main practice and the detailed explanation of entry. First, the Suchness of all dharmas is shown by four verses. The meaning of these four verses is, in short, to show the extreme purity of the Dharmadhatu, so first explain this, and then explain the four wisdoms such as the mirror-like wisdom. As it is said in the realm of the Holy Buddha: 'The realm of the Buddha is composed of five dharmas, namely the purity of the Dharmadhatu, the mirror-like wisdom, the equality wisdom, the discriminating wisdom, and the accomplishing wisdom.' This treatise also determines its meaning in a concise way. That is to say, it should be known that the nature of all knowable things, including conditioned and unconditioned dharmas, defiled and undefiled dharmas, is emptiness, free from all extremes, which is Suchness. Because it is the unerring reality, the true ultimate and the ultimate truth. Although there is no difference in the nature of Suchness, it is called dharma through various dharmas. Although there is no difference between the Suchness of Buddhas and sentient beings, the Suchness of the sentient beings' continuum is called defiled Suchness because of the inverted self-appearance and temporary defilements. Temporary obstacles
་བ་སྤང་རུང་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཉིད་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན་པས། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་དངོས་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་ 2-87b རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཞེས་དང་། དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་འབྲུ་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་དོན་འདྲ་སྟེ། དབང་མི་ཟད་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་ནི་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་འཆད་པས་སོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་ཏུ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཕྱིར། གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་གི་སྐབས་ན་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའམ་ཆོས་སྐུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་འོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ཐོབ་བྱེད་དམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པར་བྱས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་བསྒོམ་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ 2-88a ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འཁོར་བའ
ི་མཐའ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་མི་ཟད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ནི་ཀུན་སྣང་བ་དང་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤྲུལ་པའི་ལས་སམ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཅན་ནི། སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་སྟོན་པ་ནས་ལྷ་དང་ཀླུ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་བཞིན་གསུང་གིས་དངོས་སུའམ་ནམ་མཁའ་དང་རྩིག་པ་དང་ཤིང་སོགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བའམ། ཐུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བླུན་པོས་ཀྱང་ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་རབ་འབྱོར་སོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ལས་དང་ཐབས་ཞེས་པ་སྤྲུལ་པ་དེ་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁྱེན་པའམ།ཡང་ན་ཐབས་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལས་དེ་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་དང་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའི་དོན་ཏེ། གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་ཚོགས་གཉིས་དཔག་མེད་དང་ལྡན་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ 2-88b རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྲུལ་པ་ཡི་སྐུ་དག་གིས་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་དང་རྣམ་པར་བཞག་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་བཤད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 結行或類別義分別說 གཉིས་པ་འཇུག་པའམ་དབྱེ་བའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། རྟེན་སྐུ་གསུམ་བཤད་པ། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་བཤད་པ་གཉིས། 說所依三身 དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དབྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། ནམ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཕྱིར་གང་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འཛིན་དགོས་ཀྱི་སྣང་ཆ་སྟོང་ཆ་ཡ་བྲལ་ལ་གོ་མི་རུང་བ་ནི་སྤྱིར་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱ
【現代漢語翻譯】 其邊際的量有多少，就有那麼多的無盡果報。同樣，事業是顯現一切，以言語宣說佛法，以意加持的化身事業，或者說是方便的行事。身化身的方便行事，是從佛陀示現成佛來調伏眾生，乃至化現成天神、龍等各種身形。同樣，以言語直接或者從虛空、墻壁、樹木等發出佛法的聲音；或者以意加持，即使是愚笨之人也能領悟甚深佛法的意義；或者像舍利子和拉布覺（梵文：Subhūti，善現）等被加持后，被允許宣講般若波羅蜜多一樣。『行事』是指事業，『方便』是指知曉化現的方法，或者說方便是化現的事業成為調伏眾生的方法。如勇猛行、虛空藏等無量三摩地，以及無盡的食物和無邊門等無量陀羅尼門，以及無量福德和智慧二資糧，是具有的意思，即具有無量陀羅尼、三摩地和二資糧。差別是從本體方面來說是自性身或法身，從顯現方面來說是圓滿受用大乘佛法的報身，從利他事業方面來說是化身，以這些不同的進入和六種分類來闡釋，這就是清凈的佛法界。因為清凈的法界大菩提本身是通過本體等六種方式來確定的。 第二，關於進入或類別的意義的詳細解釋，分為：解釋所依三身，解釋所依四智兩種。 首先，分為：簡略說明，詳細解釋兩種。首先，諸佛的身體的差別，自性身即是法身，是指阿賴耶識中存在的能取所取的垢染消除后，如實照見法界，轉變為如明鏡般的智慧。同樣，從真如的角度來說是自性身或本體身，從智慧的角度來說是法身，這兩種是法性和法相無二無別的，因此無論如何解釋，都必須理解為雙運的實相顯現為極其清凈的狀態，而不能理解為顯現和空性分離，這是一切經論的究竟密意。報身
【English Translation】 Its boundary is as much as it is, there are so many endless fruits. Similarly, the activity is the manifestation of all things, teaching the Dharma with speech, and the activity of incarnation blessed by the mind, or the means of expedient actions. The expedient actions of the body incarnation are from the Buddha showing enlightenment to subdue sentient beings, and even incarnating into various forms such as gods and dragons. Similarly, the voice of the Dharma is directly from speech or from the void, walls, trees, etc.; or by blessing with the mind, even the foolish can understand the meaning of the profound Dharma; or like Shariputra and Labjiao (Sanskrit: Subhūti) and others are blessed and allowed to explain the Prajna Paramita. 'Action' refers to the activity, 'expedient' refers to knowing the method of incarnation, or the expedient is that the activity of incarnation becomes a method of subduing sentient beings. Such as the brave walk, the inexhaustible samadhi such as the Akasagarbha, and the infinite food and the infinite gates and other infinite Dharani gates, and the infinite merits and wisdom, are the meaning of having, that is, having infinite Dharani, Samadhi and two accumulations. The difference is that from the perspective of the body, it is the self-nature body or Dharmakaya, from the perspective of manifestation, it is the Sambhogakaya that fully enjoys the Mahayana Dharma, and from the perspective of altruistic activities, it is the Nirmanakaya. These different entries and six classifications are used to explain that this is the pure Dharmadhatu of the Buddha. Because the great Bodhi of the pure Dharmadhatu itself is determined through six ways such as the body. Secondly, the detailed explanation of the meaning of entry or category is divided into: explaining the three bodies of the object of support, and explaining the four wisdoms of the object of support. First, it is divided into: a brief explanation and a detailed explanation. First of all, the difference between the bodies of the Buddhas, the self-nature body is the Dharmakaya, which means that after the defilements of the taker and the taken existing in the Alaya Consciousness are eliminated, the Dharmadhatu is seen as it is, and it is transformed into a mirror-like wisdom. Similarly, from the perspective of Suchness, it is the self-nature body or the body of the essence, and from the perspective of wisdom, it is the Dharmakaya. These two are inseparable from Dharma-nature and Dharma-character. Therefore, no matter how they are explained, they must be understood as the manifestation of the union as an extremely pure state, and cannot be understood as the separation of manifestation and emptiness. This is the ultimate secret meaning of all scriptures. Sambhogakaya
ོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ནམ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་ཏེ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་། 2-89a སྐུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ནམ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ནས་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་པ་སོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་སོགས་སྨིན་པར་མཛད་པའོ། །དང་པོ་ཆོས་སྐུ་ནི་ཕྱི་མ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོའི་རྟེན་ནམ་གཞི་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་སྐུ་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་། བསྡུ་བ་དང་མཉམ་པ་རྟག་པ་གསུམ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡི་སྐུ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ། འཁོར་གྱི་བྱང་སེམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཐ་དད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཐ་དད་པ་དུ་མའི་འཁོར་མི་འདྲ་བ་དང་། ཞིང་ཁམས་ཀྱང་ཤེལ་དང་གསེར་དང་བཻཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མཚན་ཀྱང་ཐ་དད་དེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐུ་ཡང་ཐ་དད་དེ་ཁ་ཅིག་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ། ལ་ལ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་སོ། །ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱད་པ་ཡང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཁ་ཅིག་གིས་ས་བཅུ་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་འཆད་པའོ། །མཛད་པ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ལ་ལས་སྐུ་ཆེ་བར་མཐོང་ལ་ལས་ཆུང་བར་མཐོང་། དེ་བཞིན་ཁ་དོག་སོགས་དང་ཆོས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐེག་ཆེན་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་ 2-89b བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་སྟེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་རང་བཞིན་ལས་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ཕྲ་ཞིང་ཞེས་པ་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལོངས་སྐུར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་ལོངས་སྐུ་བྱུང་ནས་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དགྱེས་དགུར་ཏེ་འདོད་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བསྟན་པ་ལ་ལོངས་སྐུ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་དེ་དག་གིས་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་འབྱོར་པའམ་ནུས་པའི་རྒྱུར་འདོད་དེ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་བྱང་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་ལོངས་སྐུ་དེས་མཛད་པའི་ཕ
【現代漢語翻譯】 圓滿報身（Sambhogakāya）是指當煩惱意轉化為平等性智（Samatajnana），意識轉化為妙觀察智（Pratyavekshanajnana）時，為登地菩薩們圓滿大乘佛法的受用。 報身之外的是化身（Nirmanakaya），即當五根識轉化后，通過從兜率天（Tushita）降臨等示現，來成熟贍部洲（Jambudvipa）的眾生。最初的法身（Dharmakaya）是後兩者色身（Rupakaya）的所依或基礎，因為從極度清凈的大菩提中，會對清凈與不清凈的所化眾生顯現二身。 廣說中有對三身各自的解說，以及歸納、平等、常恒三種解說。首先，圓滿報身是在完全清凈的世間界中，聚集所有眷屬菩薩，這些菩薩的名稱各異，有不同的眷屬，凈土也有玻璃、黃金、吠琉璃等不同顏色和形態，名稱也各不相同，如毗盧遮那佛（Vairochana）、無量光佛（Amitabha）等。身形也各不相同，有些身色白色，有些黃色等等。對佛法的受用也圓滿，有些宣說般若波羅蜜多（Prajnaparamita），有些宣說十地等等，宣說各種不同的大乘佛法。事業也隨所化眾生的想法而不同，有些人看到身形巨大，有些人看到身形矮小。同樣，顏色等和佛法也與所化眾生的想法相符，示現各種不同的大乘，並非一成不變。 其次，自性法身在一切處無有差別，平等一味，從具有二種清凈的法界（Dharmadhatu），極度清凈的自性中，不會顯現不一致。『微細』是因為不是聲聞、緣覺等修行者的境界。與報身相關聯，法身是報身顯現的因。如果法身的因相同，那麼報身就會顯現，讓登地菩薩們隨心所欲地享受大乘佛法，報身被認為是這些菩薩們圓滿享受佛法，獲得能力之因，因為報身眷屬中的那些菩薩們的心中，報身能讓所有的大乘佛法都圓滿。
【English Translation】 The Sambhogakaya (Body of Complete Enjoyment) is when the afflicted mind transforms into Samatajnana (Wisdom of Equality), and the mind consciousness transforms into Pratyavekshanajnana (Wisdom of Discriminating Awareness), to completely fulfill the enjoyment of Mahayana Dharma for the Bodhisattvas who have attained the bhumis (grounds). Other than that, the Nirmanakaya (Emanation Body) is when the five sense consciousnesses transform, and through manifestations such as descending from Tushita Heaven, to ripen the sentient beings of Jambudvipa. The initial Dharmakaya (Dharma Body) is the basis or foundation of the latter two Rupakayas (Form Bodies), because from the greatly pure Mahabodhi (Great Enlightenment), the two bodies appear to those to be tamed, both pure and impure. In the extensive explanation, there are explanations of the three bodies separately, and two explanations of summarizing, equality, and permanence. First, the Sambhogakaya is in the completely pure world realms, gathering all the retinue of Bodhisattvas, whose names are different, with different retinues, and the pure lands also have different colors and forms such as glass, gold, and lapis lazuli, and the names are also different, such as Vairochana (the Illuminator) and Amitabha (Infinite Light). The bodies are also different, some appearing with white body color, some yellow, and so on. The enjoyment of the Dharma is also complete, some expounding the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), some expounding the ten bhumis, and so on, expounding various different Mahayana Dharmas. The activities also vary according to the thoughts of the beings to be tamed, some seeing the body as large, some seeing it as small. Similarly, the colors and so on, and the Dharma, also correspond to the thoughts of the beings to be tamed, manifesting various different Mahayanas, not fixed in one form. Secondly, the Svabhavikakaya (Nature Body) is equal and one in all places without difference, from the Dharmadhatu (Realm of Dharma), which has two purities, from the extremely pure nature, there is no appearance of inconsistency. 'Subtle' because it is not the realm of practice for Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). Related to the Sambhogakaya, the Dharmakaya is the cause of the Sambhogakaya's appearance. If the cause of the Dharmakaya is the same, then the Sambhogakaya will appear, allowing the Bodhisattvas who have attained the bhumis to enjoy the Mahayana Dharma as they please, the Sambhogakaya is considered the cause of these Bodhisattvas' complete enjoyment of the Dharma and attainment of ability, because in the minds of those Bodhisattvas in the retinue of the Sambhogakaya, the Sambhogakaya makes all the Mahayana Dharmas complete.
ྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ནང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་གཉིས་དགྱེས་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དེ་ལོངས་སྐུས་མཛད་པའི་སླད་དུའོ། །གསུམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡི་སྐུ་ནི། གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་འདོད་པ་སྟེ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པའང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་ཚོགས་དང་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཏེ་དེ་ལྟར་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དམ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་དོན་མཐར་ 2-90a ཕྱིན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་དུ་འཁོར་དག་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་གཟུགས་སྐུའི་མཐར་ཐུག་ལོངས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གཞན་སེམས་ཅན་མ་དག་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་མཛད་པའོ། །འདི་གཙོ་ཆེ་བའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་དོན་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མེད་དེ། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཡིན་ལ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་གཞན་དོན་བྱེད་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། བཟོ་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྟོན་པ་བཞི་ཕྱི་མའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་སྟོན་པས་ན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོ་སྟོན་པ་ཤིང་མཁན་རྫ་མཁན་པི་ཝཾ་མཁན་སོགས་བཟོ་སྟོན་པའོ། །སྐྱེ་བ་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོས་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བློ་བརྟན་གསུངས་ཏེ་གོང་དུའང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་སྐུ་གསུམ་པོ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཆོས་སྐུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། ལོངས་སྐུ་ 2-90b དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལོངས་སྐུར་བསྡུ་བ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བསྡུས་པས་སྐུ་གསུམ་དུ་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་མཉམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། རྟེན་ནམ་གནས་མཉམ་པ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཆོས་སྐུར་མཉམ་
【現代漢語翻譯】 那麼，爲了使應化身能夠隨心所欲地享用外在的受用圓滿凈土和內在的受用大乘佛法這兩者。第三是佛的應化身：所有隨應所化而顯現的無量應化，都被認為是應化身，不僅是殊勝的應化身，還包括化現為天神等各種眾生的形象，都稱為應化身。 自身利益的圓滿和利益他人的圓滿，像這樣兩種利益都圓滿具足，是指一切方面或所有方面都安住于報身和應化身。因為佛陀的自利達到究竟，在清凈的剎土中，為清凈的眷屬宣講大乘佛法的盛宴，這種景象恒常存在，是色身的究竟報身。應化身則使其他不清凈的眾生得以成熟，從而成辦利他之圓滿。這主要是從主要方面來說的。 法身不區分自利和他利，是兩種利益圓滿之身的生起之所依。應化身行利他事業的方式有四種：工巧示現、 जन्म（skye ba，梵文，jati，出生）、示現大菩提和示現涅槃，始終示現這四種，因此佛陀的應化身是使眾生從 दुख（mya ngan las 'das pa'i dbyings，梵文，duhkha，痛苦）中解脫的偉大方便。 工巧示現包括木匠、陶匠、樂師等。 जन्म（skye ba，梵文，jati，出生）指從兜率天降生，投生於王族或婆羅門等種姓。大菩提指成佛，最終示現涅槃，這是བློ་བརྟན་（blo brtan）所說的，前面也已經講過了。 第二，要知道這三種身概括了所有佛陀的身。這三種身顯示了成辦自利和他利的報身和應化身，以及作為這兩者基礎的法身。因此，所有佛陀的法身都歸攝為一，無量報身歸攝為報身，無量應化身歸攝為應化身，沒有不包含在這三種身中的。如來一切平等，所說的意思是，諸佛以三種平等而平等：所依或處所平等，即法界 अत्यंत（chos dbyings shin tu rnam dag，梵文，atyanta，最勝）清凈法身平等。
【English Translation】 So that the Nirmāṇakāya (sprul pa'i sku) can enjoy both the external Saṃbhogakāya (longs spyod zhing) and the internal Mahāyāna Dharma (theg pa chen po'i chos) as desired. Third is the Nirmāṇakāya of the Buddha: all the immeasurable Nirmāṇas (sprul pa) that appear according to what needs to be tamed are considered Nirmāṇakāya, not only the supreme Nirmāṇakāya, but also the forms that manifest as gods and other beings are called Nirmāṇakāya. The perfection of one's own benefit and the perfection of benefiting others, in this way, both benefits are perfectly complete, which means that in all aspects or all aspects reside in the Saṃbhogakāya (longs sku) and Nirmāṇakāya (sprul sku). Because the Buddha's own benefit reaches the ultimate, in the pure realm, the spectacle of spreading the feast of Mahāyāna Dharma to the pure entourage is always present, and it is the ultimate Saṃbhogakāya (longs sku) of the form body. The Nirmāṇakāya (sprul pa'i sku) matures other impure beings, thereby accomplishing the perfection of benefiting others. This is mainly stated from the main aspect. The Dharmakāya (chos sku) does not distinguish between one's own benefit and the benefit of others, it is the basis for the arising of the two bodies of perfect benefit. There are four ways in which the Nirmāṇakāya (sprul pa'i sku) performs the work of benefiting others: showing craftsmanship, showing birth (skye ba, jāti, birth), showing great Bodhi, and showing Nirvāṇa, always showing these four, therefore the Nirmāṇakāya (sprul pa'i sku) of the Buddha is a great means of liberating beings from दुख（mya ngan las 'das pa'i dbyings，梵文，duhkha，suffering）. Craftsmanship includes carpenters, potters, musicians, etc. Birth (skye ba, jāti, birth) refers to descending from Tushita and being born into royal or Brahmin families. Great Bodhi refers to becoming a Buddha, and finally showing Nirvāṇa, as Blo-brtan said, and it has already been said above. Second, it should be known that these three bodies encompass all the bodies of the Buddhas. These three bodies show the Saṃbhogakāya (longs sku) and Nirmāṇakāya (sprul sku) that accomplish one's own benefit and the benefit of others, and the Dharmakāya (chos sku) that is the basis of these two. Therefore, the Dharmakāya (chos sku) of all Buddhas is summarized as one, the immeasurable Saṃbhogakāyas (longs sku) are summarized as Saṃbhogakāya (longs sku), and the immeasurable Nirmāṇakāyas (sprul sku) are summarized as Nirmāṇakāya (sprul pa'i sku), and there is nothing that is not included in these three bodies. The meaning of 'all the Tathāgatas are equal' is that the Buddhas are equal with three equalities: the basis or place is equal, that is, the Dharmadhātu (chos dbyings) is अत्यंत（chos dbyings shin tu rnam dag，梵文，atyanta，most excellent） pure Dharmakāya (chos sku) is equal.
ཞིང་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། དགོངས་པ་མཉམ་པ་ནི་ལོངས་སྐུ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་མེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་མཛད་པར་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མཛད་པར་མཉམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རྟག་པ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་འགགས་མེད་པས་ངོ་བོ་འམ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་དང་ནི། ལོངས་སྐུ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་སྟེ། ལ་ལར་མི་སྣང་ཡང་དེའི་ཚེ་ལ་ལར་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའི་བར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བས་རྟག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྟག་པ་ཉིད་དོ། ། 說能依四慧 གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྟན།སོ་སོར་རྒྱས་པར་བཤད། ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ལམ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 略說 དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ 2-91a རྟག་ཏུ་མི་གཡོ་བ་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ་འབྱུང་འཇུག་ཡོད་པས་གཡོ་བའོ། །གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཞི་ཁོ་ནའོ། ། 各別廣說 སོ་སོར་རྒྱས་བཤད་ལ་བཞི་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་དང་། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ང་ཡི་བ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་ནང་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣང་ཡང་དེ་མེ་ལོང་ལ་དེ་དག་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་རྟོག་ཅིང་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་ལ་འཇུག་ཁ་ཅིག་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པར་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ། །དེ་ནི་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བས་དམིགས་པ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཤེས་བྱ་དེ་དང་དེ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་རྣམ་
【現代漢語翻譯】 諸佛的凈土沒有差別，證悟的境界是相同的。所有報身佛的證悟境界沒有大小好壞之分，他們利益眾生的發心都是一致的。所有化身佛的事業都是調伏眾生，這一點是相同的。所有佛的化身顯現為一，如前所述。 如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）的法身是常恒的。常恒有三種含義：法身（梵文：Dharmakāya）的自性本來就沒有生滅，因此從本體或自性上說是常恒的；報身佛（梵文：Saṃbhogakāya）恒常不斷地說法，因此是常恒的；化身佛（梵文：Nirmāṇakāya）是相續不斷的常恒，雖然在某些地方不顯現，但在其他地方顯現，以這種方式直到輪迴結束都在利益眾生，因此是常恒的。因此，佛的三身都是常恒的。 宣說能依四智： 第二，關於智慧的解說，分為：簡略地說明；分別詳細地解說；說明獲得這種智慧的原因；說明所有成佛之道最終都歸於佛的智慧。共有四點。 略說： 第一，阿賴耶識（梵文：Ālayavijñāna，含義：藏識）轉變為大圓鏡智（梵文：Ādarśa-jñāna），它從清凈的法界（梵文：Dharmadhātu，含義：法性界）中 恒常不動的生起，直到輪迴結束，沒有產生和消失，安住於此。其他三種智慧都安住和依賴於大圓鏡智，因為有產生和消失，所以是變動的。這三種智慧是什麼呢？煩惱意（梵文：kliṣṭa-manas，含義：染污意）轉變為平等性智（梵文：Samatā-jñāna），意識（梵文：manovijñāna，含義：末那識）轉變為妙觀察智（梵文：Pratyavekṣaṇa-jñāna），五根識（梵文：pañca vijñānāni，含義：眼耳鼻舌身五識）轉變為成所作智（梵文：Kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）。這樣，八識轉變為四種智慧。 各別廣說： 分別詳細解說分為四點：大圓鏡智中顯現一切所知（梵文：jñeya，含義：能被認知的事物）的形象，但沒有能取和所取的分別念，沒有我（梵文：ātman，含義：靈魂，真我）和我所的執著，也沒有主動造作的努力，因此沒有『我』的念頭。例如，鏡子中顯現各種各樣的影像，但這些影像並不是鏡子創造的，鏡子也不會對它們產生分別念和造作。它不像只能照見某些物體和方向那樣，而是毫無差別地照見一切物體，因此是無所不遍的。它在過去、現在、未來三時中顯現，因此是恒常具有的。它遠離煩惱障（梵文：kleśāvaraṇa，含義：煩惱的障礙）和所知障（梵文：jñeyāvaraṇa，含義：知識的障礙）二障，因此對於一切所知沒有迷惑，如實地證悟。它的顯現方式是，在任何時候都能認識到這個是這個，那個是那個。
【English Translation】 The pure lands of all Buddhas are without difference, and their enlightened intentions are the same. All Sambhogakayas (enjoyment bodies) have no distinction in the greatness, smallness, goodness, or badness of their enlightened intentions; they all have the same intention to benefit sentient beings. The activities of all Nirmanakayas (emanation bodies) are the same in that they tame sentient beings. The emanation of all Buddhas appearing as one has been explained before. The meaning of 'The Dharmakaya (truth body) of all Tathagatas (Thus-gone ones) is eternal' is that there are three kinds of eternality: the Dharmakaya is eternal by nature because it inherently has no birth or cessation; the Sambhogakayas are eternal because they never cease teaching the Dharma; and the Nirmanakayas are continuously eternal, appearing in some places even when not appearing in others, thus continuously benefiting sentient beings until the end of samsara. Therefore, the three bodies of the Buddha are indeed eternal. Explaining the Four Wisdoms That Depend On It: Second, regarding the explanation of wisdom, it is divided into: briefly explaining; explaining in detail separately; explaining the cause of obtaining such wisdom; and explaining that all paths to Buddhahood ultimately lead to the wisdom of the Buddha. There are four points in total. Brief Explanation: First, the Alaya-vijñana (store consciousness) transforming into the Adarśa-jñāna (mirror-like wisdom), which arises from the pure Dharmadhatu (realm of reality) Constantly and immovably, it abides without arising or ceasing until the end of samsara. The other three wisdoms abide in and depend on the mirror-like wisdom, and because they have arising and ceasing, they are movable. What are these three? The Kliṣṭa-manas (afflicted mind) transforming into the Samatā-jñāna (wisdom of equality), the manovijñāna (mental consciousness) transforming into the Pratyavekṣaṇa-jñāna (discriminating wisdom), and the pañca vijñānāni (five sense consciousnesses) transforming into the Kṛtyānuṣṭhāna-jñāna (wisdom of accomplishment). Thus, the eight consciousnesses transform into only four wisdoms. Detailed Explanation: The detailed explanation is divided into four points: In the mirror-like wisdom, the appearances of all knowable objects appear, but there is no conceptualization of grasper and grasped, no attachment to 'I' (ātman) and 'mine', and no effort of active fabrication, thus there is no thought of 'I'. For example, many different images appear in a mirror, but these images are not created by the mirror, and the mirror does not conceptualize or fabricate them. It is not like only reflecting certain objects and directions, but reflects all objects without discrimination, thus it is all-pervasive. It appears in all three times—past, present, and future—thus it is constantly present. It is free from the two obscurations—the kleśāvaraṇa (obscuration of afflictions) and the jñeyāvaraṇa (obscuration of knowledge)—thus it is not confused about all knowable objects and realizes them as they are. Its mode of appearance is that at any time, it can recognize 'this is this' and 'that is that'.
པར་རྟོག་པས་མངོན་ཞེན་གྱིས་མི་འཛིན་པས་ 2-91b དམིགས་པ་དེ་ལས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྣང་ཡང་རིས་ཆད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་གཞན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདྲའོ། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་གདགས་གཞི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ན། མེ་ལོང་དང་བ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདིར་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་རྣམ་པ་སྣང་ནས། དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ས་དང་པོའི་དུས་བདག་དང་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་པས། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡང་སྤངས་ནས་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལ་འདོད་དོ། །སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཕྱོགས་སམ་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་སྲིད་ཞི་གཉིས་སུ་དམིགས་པ་ཞི་བ་ནི་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའམ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་ལྡན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་སངས་ 2-92a རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་བྱེད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིའི་འདོད་ཡོན་གྱི་འབྱོར་པ་ཞིང་དག་པ་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ནང་ཆོས་ཀྱི་འབྱོར་པ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡི་ཆོས་ཆེན་པོའི་ཆར་ནི་རབ་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 由於不以分別念執著于顯現，所以不會從目標中顯現出來，雖然顯現，但因為不分別能所的相狀。 是所有其他智慧的原因，因為是因。猶如一切智慧珍寶的來源——大海。那被稱為圓滿受用身佛，因為那是其最終的所依處。為什麼稱為明鏡智慧呢？如同鏡子能顯現一切影像一樣，此智慧能顯現一切所知事物的形象，並且如實地了知它們的平等性，如量地了知它們的不混雜性，以及爲了調伏眾生而自然成就的三種智慧的影像或相狀，都依于那個基礎而生起，所以稱為如明鏡般的智慧。 平等性智是指初地時，了悟自我和眾生平等，並在十地之間修習，從而斷除對我和我所的細微習氣，最終轉化為清凈佛地的平等性智。安住于有寂兩邊或兩端，將輪迴與涅槃轉為無別平等性，平息對有寂二者的執著，這被認為是平等性智的體性。 時時具有慈愛和偉大的悲憫，並且爲了眾生，能根據他們各自的意願，確定地示現各種顏色和形狀的佛身。 妙觀察智是對於一切所知事物的自相和共相，都能恒時無礙地了知的智慧。那就像是無量三摩地和無量陀羅尼之藏。其作用是在一切佛陀眷屬的壇城中，示現外在的欲妙資具，如清凈的以珍寶形成的土地，如意樹，甘露之河，以無量宮殿裝飾的景象，以及充滿無漏的色聲香味觸的雲朵等圓滿的資具；內在的佛法資具，如正確地揭示所有深奧而廣大的佛法的自相和共相，從而斷除眷屬的一切疑惑，降下大乘佛法的大雨。
【English Translation】 Because it does not cling to appearances with conceptualization, it does not appear from the object. Although it appears, it does not discriminate the characteristics of the perceived and perceiver. It is the cause of all other wisdoms, because it is the cause. It is like the great ocean, the source of all precious wisdoms. That is called the Sambhogakaya Buddha (enjoyment body), because that is its ultimate basis. Why is it called Mirror-like Wisdom? Just as a mirror reflects all images, this wisdom reflects the forms of all knowable things, and realizes their suchness as equality, realizes their distinctness as quantity, and the images or characteristics of the three wisdoms that spontaneously accomplish the benefit of sentient beings arise based on that ground, therefore it is called mirror-like wisdom. The Wisdom of Equality refers to the realization of the equality of self and sentient beings at the first bhumi (ground), and through meditation on the ten bhumis, even the subtle habitual tendencies of clinging to self and mine are abandoned, and it is transformed into the Wisdom of Equality of the pure Buddha-land. Abiding neither in samsara nor nirvana, transforming samsara and nirvana into inseparable equality, pacifying the clinging to both samsara and nirvana, this is considered to be the essence of the Wisdom of Equality. Always possessing loving-kindness and great compassion, and for the sake of sentient beings, definitely showing various colors and shapes of the Buddha's body according to their individual inclinations. The Wisdom of Discriminating Awareness is the wisdom that knows all the specific and general characteristics of all knowable things without obstruction at all times. That is just like a treasure of immeasurable samadhis and immeasurable dharani gates. Its function is to show in all the mandalas of the Buddha's retinue the external resources of desirable qualities, such as pure lands made of precious jewels, wish-fulfilling trees, rivers of nectar, scenes adorned with immeasurable palaces, and clouds filled with undefiled forms, sounds, smells, tastes, and textures, and the internal resources of the Dharma, such as correctly revealing the specific and general characteristics of all profound and vast Dharmas, thereby cutting off all doubts of the retinue and raining down the great rain of the Great Vehicle Dharma.
འབེབས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཀུན་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བློས་བསམ་ཡས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བསམ་ཡས་པ་ 2-92b ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཁམས་དང་དབང་པོ་མོས་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་མཛད་པའམ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་སོགས་མདོར་ན་སྤྲུལ་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གྲངས་བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞིང་གིས་ཞེས་པ་གདུལ་བའི་ཞིང་ནི་ཞིང་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པར། གངྒཱའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་རབ་འབྱམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說得此智慧因 གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། 異熟因 དངོས་དང་། འཕྲོས་དོན་གཉིས། དང་པོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཉན་བསམ་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ལས་རིམ་གྱིས་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གཞན་མ་གསུམ་ལའང་དེའི་འགྲེས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་འདྲ་བར་བྱམས་པའི་ 2-93a སེམས་ལ་བློ་སྦྱངས་ཏེ་སེམས་མཉམ་པ་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་འདི
【現代漢語翻譯】 能成辦諸事業。成所作智（kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）是，于無邊的一切世間界中，以身語意之化現，顯現種種不同形象，以其無數且不可思議之化現，成辦一切有情之利益。 剛剛所說的佛之化現，之所以多種多樣、無數且不可思議，其原因是，恒時爲了有情，依其界、根器和意樂之不同而行利益之事，或者說，以成辦事業之差別而顯現多種形象。例如，佛陀爲了調伏眾生，化現為佛之形象，同樣也化現為聲聞、獨覺、菩薩、天等一切有情之形象，從而成辦有情之利益。總之，因為要示現種種不同且無量無邊的化現，所以才是多種多樣的。化現又有成百上千等，數量無法計數，所以稱為無數。『以界』是指，所調伏之界並非一個或一百個等有限之數，而是恒河沙數也無法比擬的遍佈十方之無量無邊世界。要知道，佛陀的化現，即以化現之形象而嬉戲，在任何方面都是不可思議的。 說得此智慧因 第三，成就四智之因，分為異熟因和清凈因兩種。首先是異熟因，又分正說和引申義兩部分。首先，在凡夫位時，依止善知識，通過聽聞、思維、修習大乘佛法等方式來受持，這是獲得如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna）的因。因為從這個因會逐漸轉變阿賴耶識（ālayavijñāna），成為如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna）。所以，因為受持佛法，所以產生如 mirror like wisdom （ādarśa-jñāna），其他三種智慧也應依此類推。在凡夫位時，修習對一切有情如對己般的慈愛之心，習慣於平等心，所以產生平等性智（samatā-jñāna）。在勝解行位時，如實地、毫不顛倒地為其他有情宣說所聽聞的正法，所以產生妙觀察智（pratyavekṣaṇā-jñāna）。同樣，因為自己成辦有情之事業，所以產生所作智（kṛtyānuṣṭhāna-jñāna）。如此，從這四種因中，真實產生四智。因此，在凡夫位時，對於這無上的四智……
【English Translation】 Accomplishes all activities. The wisdom of accomplishing activities (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) is that in the boundless realms of all worlds, through the emanation of body, speech, and mind, it manifests various different forms, and with its countless and inconceivable emanations, it accomplishes the benefit of all sentient beings. The reason why the Buddha's emanations, just mentioned, are so diverse, countless, and inconceivable is that, constantly for sentient beings, it acts for their benefit according to the differences in their realms, faculties, and inclinations, or in other words, it manifests various forms through the differences in accomplishing activities. For example, in order to tame beings, the Buddha emanates as the form of a Buddha, and also emanates as the forms of śrāvakas, pratyekabuddhas, bodhisattvas, devas, and all other sentient beings, thereby accomplishing the benefit of sentient beings. In short, because it demonstrates countless and immeasurable emanations of various kinds, it is diverse. The emanations are also hundreds and thousands, and the number cannot be counted, so it is called countless. 'By realm' means that the realm to be tamed is not a limited number such as one or one hundred, but rather the immeasurable and boundless worlds in the ten directions that cannot be compared to the sands of the Ganges. It should be known that the Buddha's emanation, which plays in the form of emanation, is inconceivable in every aspect. Speaking of the cause of this wisdom Third, the cause of attaining the four wisdoms is divided into two types: the cause of maturation and the cause of purification. First, the cause of maturation is further divided into the main explanation and the extended meaning. First, in the stage of an ordinary being, relying on a virtuous spiritual friend, and through listening, contemplating, and meditating on the Mahāyāna Dharma, etc., to uphold it is the cause of attaining mirror like wisdom (ādarśa-jñāna). Because from this cause, the ālaya-vijñāna gradually transforms into mirror like wisdom (ādarśa-jñāna). Therefore, because of upholding the Dharma, mirror like wisdom (ādarśa-jñāna) arises. The other three wisdoms should be understood in the same way. In the stage of an ordinary being, cultivating a mind of love towards all sentient beings as if they were oneself, and becoming accustomed to equanimity, therefore equanimity wisdom (samatā-jñāna) arises. In the stage of aspiring conduct, accurately and without distortion explaining the Dharma that has been heard to other sentient beings, therefore discriminating wisdom (pratyavekṣaṇā-jñāna) arises. Similarly, because one accomplishes the activities of sentient beings oneself, the wisdom of accomplishing activities (kṛtyānuṣṭhāna-jñāna) arises. Thus, from these four causes, the four wisdoms truly arise. Therefore, in the stage of an ordinary being, regarding these unsurpassed four wisdoms...
་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་དེ་དག་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ནམ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་དུ་མར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གང་ཟག་རང་མཚན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རང་མཚན་པ་དུ་མར་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མིན་པར་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་འཐད། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཚེ་ཐ་དད་མེད་ན་སེམས་ཅན་སོ་སོས་ལམ་བསྒྲུབས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། ཇི་སྲིད་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་ 2-93b དང་དེའི་ཕུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་མར་སྣང་གི་དོན་དམ་པར་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་མཚན་པ་ཐ་མལ་པའི་བློས་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་བས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཐ་དད་པར་གདགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ། རིགས་ཐ་དད་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཞན་མི་སྐྱེ་མི་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པས་དེས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྤྲུལ་པས་དོན་མཛད་ཅེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། གཅིག་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་མཛད་དོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་མཐར་ཐུག་གི་ས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། ང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་སྤངས་ཤིང་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཡང་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། སངས་རྒྱས་ 2-94a གཅིག་དང་དུ་མ་ཡིན་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ས
【現代漢語翻譯】 爲了獲得（佛的）果位，發起殊勝菩提心，盡力修持這四種因，並將獲得的各種智慧完全迴向，那麼從因果不虛的緣起規律來看，總有一天會成為獲得該智慧的因，而不會白費功夫。第二種觀點是，如果不同的眾生在獲得如此無上的智慧時，會變成具有不同傳承的眾多佛陀，那麼佛陀也會變成具有各自特徵的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，指不可分割、不可言說的主體），並且他們的蘊、界、處之法也會變成具有各自特徵的眾多法，從而變成有為法和無常法。如果是這樣，那麼聖者們是通過無為法來區分的，而不是通過有為法來區分的，這種說法怎麼能成立呢？如果佛陀沒有不同的個體，那麼眾生各自修行道路並獲得果位不就變得毫無意義了嗎？只要存在將事物執著為補特伽羅和法的概念，就會顯現出傳承各異的補特伽羅及其蘊、界等各異的法。但在勝義諦中，法和補特伽羅的自性是空性的，是無我二性的光明。因此，當證悟到這一點時，就會脫離對補特伽羅和法自性的執著。在佛陀的境界中，諸佛是法界自性的智慧身，是不可思議且具足一切相的。因此，不具備像這種凡夫俗子所執著的具有各自特徵的補特伽羅和法的相。所以，諸佛在勝義諦中沒有差別，但在世俗諦中可以安立為差別。以『種姓各異故』等一頌來闡述。也就是說，有些人認為，如果在一個世界中顯現一位佛陀成佛，那麼在十方世界的其他世界中就不會產生其他的佛陀，因此在所有世界中只有一位佛陀，他通過在其他世界化現來利益眾生。有些人認為，從無始輪迴以來，只有一位佛陀，這位佛陀在所有的佛土中爲了利益眾生而行持各種佛陀的事業。有些人認為，即使是獲得究竟果位的佛陀也不是唯一的，因為斷除了我執和二障的法身也有許多。認為佛陀是一或多都是不正確的，原因是什麼呢？因為在世界中…… 爲了獲得（佛的）果位，發起殊勝菩提心，盡力修持這四種因，並將獲得的各種智慧完全迴向，那麼從因果不虛的緣起規律來看，總有一天會成為獲得該智慧的因，而不會白費功夫。第二種觀點是，如果不同的眾生在獲得如此無上的智慧時，會變成具有不同傳承的眾多佛陀，那麼佛陀也會變成具有各自特徵的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，指不可分割、不可言說的主體），並且他們的蘊、界、處之法也會變成具有各自特徵的眾多法，從而變成有為法和無常法。如果是這樣，那麼聖者們是通過無為法來區分的，而不是通過有為法來區分的，這種說法怎麼能成立呢？如果佛陀沒有不同的個體，那麼眾生各自修行道路並獲得果位不就變得毫無意義了嗎？只要存在將事物執著為補特伽羅和法的概念，就會顯現出傳承各異的補特伽羅及其蘊、界等各異的法。但在勝義諦中，法和補特伽羅的自性是空性的，是無我二性的光明。因此，當證悟到這一點時，就會脫離對補特伽羅和法自性的執著。在佛陀的境界中，諸佛是法界自性的智慧身，是不可思議且具足一切相的。因此，不具備像這種凡夫俗子所執著的具有各自特徵的補特伽羅和法的相。所以，諸佛在勝義諦中沒有差別，但在世俗諦中可以安立為差別。以『種姓各異故』等一頌來闡述。也就是說，有些人認為，如果在一個世界中顯現一位佛陀成佛，那麼在十方世界的其他世界中就不會產生其他的佛陀，因此在所有世界中只有一位佛陀，他通過在其他世界化現來利益眾生。有些人認為，從無始輪迴以來，只有一位佛陀，這位佛陀在所有的佛土中爲了利益眾生而行持各種佛陀的事業。有些人認為，即使是獲得究竟果位的佛陀也不是唯一的，因為斷除了我執和二障的法身也有許多。認為佛陀是一或多都是不正確的，原因是什麼呢？因為在世界中……
【English Translation】 In order to attain Buddhahood, generate the supreme Bodhicitta (梵文：Bodhicitta，菩提心，the mind of enlightenment), diligently practice these four causes, and completely dedicate all the wisdom gained. Then, according to the infallible law of dependent origination of cause and effect, one day it will undoubtedly become the cause for attaining that wisdom. The second view is that if different sentient beings, upon attaining such unsurpassed wisdom, become many Buddhas with different lineages, then the Buddhas would also become distinct Pudgalas (梵文：Pudgala，補特伽羅，individual), and their skandhas (蘊), dhatus (界), and ayatanas (處) would also become many distinct dharmas (法), thus becoming conditioned and impermanent phenomena. If this were the case, how could it be said that the noble ones are distinguished by the unconditioned, and not by the conditioned? If the Buddhas do not have different individualities, wouldn't it be meaningless for each sentient being to practice the path and attain the result? As long as there is a concept of clinging to things as Pudgalas and dharmas, there will appear Pudgalas with different lineages and their various dharmas such as skandhas and dhatus. But in the ultimate truth, the self-nature of dharmas and Pudgalas is emptiness, the luminosity of the two selflessnesses. Therefore, when this is realized, one is freed from clinging to the self-nature of Pudgalas and dharmas. In the state of Buddhahood, the Buddhas are the wisdom body of the self-nature of Dharmadhatu (法界), inconceivable and possessing all aspects. Therefore, they do not possess the characteristics of Pudgalas and dharmas with distinct characteristics as clung to by ordinary beings. Thus, the Buddhas have no difference in the ultimate truth, but differences can be established in conventional truth. This is explained by the verse 'Because of different lineages, etc.' That is, some people think that if one Buddha manifests enlightenment in one world, then other Buddhas will not be born or arise in other worlds of the ten directions. Therefore, there is only one Buddha in all worlds, and he benefits beings by manifesting in other worlds. Some people think that there has only been one Buddha since beginningless samsara (輪迴), and that this one Buddha performs various Buddha activities in all Buddha-fields to benefit sentient beings. Some people think that even the Buddhas who have attained the ultimate state are not unique, because there are many Dharmakayas (法身) who have abandoned the concept of self and are free from the two obscurations. It is incorrect to think that the Buddhas are either one or many. Why? Because in the world... In order to attain Buddhahood, generate the supreme Bodhicitta (梵文：Bodhicitta，菩提心，the mind of enlightenment), diligently practice these four causes, and completely dedicate all the wisdom gained. Then, according to the infallible law of dependent origination of cause and effect, one day it will undoubtedly become the cause for attaining that wisdom. The second view is that if different sentient beings, upon attaining such unsurpassed wisdom, become many Buddhas with different lineages, then the Buddhas would also become distinct Pudgalas (梵文：Pudgala，補特伽羅，individual), and their skandhas (蘊), dhatus (界), and ayatanas (處) would also become many distinct dharmas (法), thus becoming conditioned and impermanent phenomena. If this were the case, how could it be said that the noble ones are distinguished by the unconditioned, and not by the conditioned? If the Buddhas do not have different individualities, wouldn't it be meaningless for each sentient being to practice the path and attain the result? As long as there is a concept of clinging to things as Pudgalas and dharmas, there will appear Pudgalas with different lineages and their various dharmas such as skandhas and dhatus. But in the ultimate truth, the self-nature of dharmas and Pudgalas is emptiness, the luminosity of the two selflessnesses. Therefore, when this is realized, one is freed from clinging to the self-nature of Pudgalas and dharmas. In the state of Buddhahood, the Buddhas are the wisdom body of the self-nature of Dharmadhatu (法界), inconceivable and possessing all aspects. Therefore, they do not possess the characteristics of Pudgalas and dharmas with distinct characteristics as clung to by ordinary beings. Thus, the Buddhas have no difference in the ultimate truth, but differences can be established in conventional truth. This is explained by the verse 'Because of different lineages, etc.' That is, some people think that if one Buddha manifests enlightenment in one world, then other Buddhas will not be born or arise in other worlds of the ten directions. Therefore, there is only one Buddha in all worlds, and he benefits beings by manifesting in other worlds. Some people think that there has only been one Buddha since beginningless samsara (輪迴), and that this one Buddha performs various Buddha activities in all Buddha-fields to benefit sentient beings. Some people think that even the Buddhas who have attained the ultimate state are not unique, because there are many Dharmakayas (法身) who have abandoned the concept of self and are free from the two obscurations. It is incorrect to think that the Buddhas are either one or many. Why? Because in the world...
ངས་རྒྱས་འགྲུབ་རུང་གི་རིགས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པས་རྒྱུ་རིགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ལས། འབྲུ་གཅིག་ཁོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་མི་རིགས་པ་ལྟར་རོ། །ཟས་ལེགས་པར་གཡོས་སུ་བྱས་པ་ནི་སུ་ལ་ཡང་འགྲངས་པ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལྟར། ཚོགས་གཉིས་པོ་གང་ཟག་སུས་བསགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་ན་གང་ཟག་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ནའང་དེ་མི་རིགས་པས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་དེ་གཅིག་པུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གཞན་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དེས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཞག་པ་མེད་པས་དེས་དང་པོར་དམ་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ནའང་། དེ་མི་རིགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ 2-94b གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མིན་ནོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ན་སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་དུས་གཅིག་མི་འབྱུང་གསུངས་པ་ནི། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་ཏུ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་པོ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ན། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་དུས་མཉམ་པར་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་ཐེག་བསྡུས་སུ་གསུངས། ད་ནི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བ་བཀག་པ། གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་ལ། ཚོགས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལུང་འབོག་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པར་རང་གར་མི་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་གཞན་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་མེད་པ་མི་འཐད་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་བྱོན་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐ
【現代漢語翻譯】 既然無量眾生皆具成佛之潛能，且因其根器各異，若謂僅有一佛，則不合理。譬如，在一大堆穀物中，若說僅有一粒種子能發芽，其餘皆不能，此說不合理。如同烹調精美的食物，能使任何人都感到飽足和受益一樣，無論何人積聚二資糧（福德資糧與智慧資糧），皆能成就佛果，具有意義。若僅有一佛，則多人為證得佛果而積聚二資糧便毫無意義，然此不合理，故非僅有一佛。 諸佛最初發無上菩提心時，皆立誓『我當成就大菩提，並引導眾生安住於此菩提之境』，此誓願于成佛之際圓滿實現。若僅此一佛，而無其他眾產生佛，則此佛未能引領任何眾生至佛之境界，其最初之誓願亦未圓滿。然此不合理，因諸佛皆為利益眾生而圓滿其誓願，故非僅有一佛。 以上駁斥了『一世界唯有一佛，他方世界無佛』之說。經中雲，一世界中，轉輪王與佛陀不會同時出現，此乃指四大部洲之世界而言。如至尊化身釋迦王，彼一佛於一三千大千世界中，于無量百千萬四大部洲世界同時示現入胎等化身。此于《攝大乘論》中有述。 現在，從時間的角度駁斥『自無始以來唯有一佛』之說。因未積聚福德與智慧二資糧，則不可能成佛；而此二資糧，若無其他佛陀授記，亦無法自然產生。故在先前的佛陀之前，必有其他佛陀存在。如同輪迴無始，佛陀亦無始，故自無始以來唯有一佛之說不合理。乃是由一佛傳至另一佛，眾多佛陀相繼出現。
【English Translation】 Since limitless sentient beings possess the potential to attain Buddhahood, and because their dispositions vary, it is unreasonable to assert that there is only one Buddha. For example, in a large pile of grains, it is unreasonable to say that only one seed can sprout while the others cannot. Just as well-prepared food satisfies and benefits anyone, whoever accumulates the two accumulations (merit and wisdom) will attain Buddhahood and find it meaningful. If there were only one Buddha, then the accumulation of the two accumulations by many individuals to attain Buddhahood would be meaningless, but this is unreasonable, so there is not just one Buddha. When the Buddhas initially generate the unsurpassed Bodhicitta, they vow, 'I shall attain great Bodhi and establish sentient beings in that state of Bodhi.' This vow is completely fulfilled at the time of attaining Buddhahood. If there were only this one Buddha and no other sentient beings attained Buddhahood, then this Buddha would not have led any sentient beings to the state of Buddhahood, and their initial vow would not be fulfilled. But this is unreasonable, because the Buddhas fulfill their vows for the benefit of sentient beings, so there is not just one Buddha. The above refutes the assertion that 'there is only one Buddha in one world, and there are no other Buddhas in other worlds.' It is said in the scriptures that a Chakravartin (wheel-turning king) and a Buddha do not appear simultaneously in one world, which refers to the world of the four continents. Like the supreme emanation, Shakya King, that one Buddha in one three-thousand-great-thousand world simultaneously manifested emanations such as entering the womb in countless hundreds of millions of four-continent worlds. This is mentioned in the Compendium on the Great Vehicle. Now, from the perspective of time, we refute the assertion that 'there has been only one Buddha since beginningless time.' Because without accumulating the two accumulations of merit and wisdom, it is impossible to attain Buddhahood; and these two accumulations cannot arise spontaneously without the prophecy of another Buddha. Therefore, before the previous Buddhas, there must have been other Buddhas. Just as samsara has no beginning, so too does Buddhahood have no beginning. Therefore, the assertion that there has been only one Buddha since beginningless time is unreasonable. It is established that many Buddhas have appeared, passing from one to another.
ག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་དུ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ 2-95a རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་གནས་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་སངས་རྒྱས་མང་པོའང་མིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཙམ་དུ་རོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔར་ཡང་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། 能得清凈之因 གཉིས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་དག་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞིག་བདེན་པ་དང་ཡང་དག་པ་དང་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡི་ནི་དམ་པར་འདོད་དོ། །འདི་ནི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་བསྟན་པའོ། །སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་གང་དུའང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་ཡི་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་ས་དང་པོའི་ཚེ་ཐོབ་བོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་རྣམ་ 2-95b པར་དག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དམིགས་པ་གང་དུའང་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་དམ་པར་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྒོམ་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་དམ་པར་འདོད་པ་སྟེ། གནས་ལུགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་འབྱུང་ལ། རྗེས་མཐུན་པ་མོས་སྤྱོད་དུ་ཡང་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད་དེ། ཇི་སྲིད་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་མངོན་ཞེན་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་མི་འཐོབ་ལ། ཐོབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།
【現代漢語翻譯】 基於這些原因，佛並非僅只一位，而是有無數的佛。即便如此，當證得無垢、極其清凈、無漏之界——法界（chos kyi dbyings，Dharmadhatu）時，由於在那一境界中沒有任何差別，因此佛陀被認為是與清凈真如（de bzhin nyid dag pa，purified Suchness）無二無別的無為法所區分或安立的。就此而言，佛陀並非眾多，因為一切都在法界真如的無相、自性光明中平等一味，如前所述。 能得清凈之因 其次，獲得無二自性的大菩提（byang chub chen po，Mahabodhi），即自生智慧（rang byung gi ye shes，self-originated wisdom）、一切種智（rnam pa thams cad mkhyen pa，Sarvakarajnana）的方法是五度波羅蜜多（phar phyin lnga，five paramitas），尤其是能使其他波羅蜜多清凈的般若波羅蜜多（shes rab kyi pha rol tu phyin pa，Prajnaparamita）。因此，宣說了般若波羅蜜多是獲得究竟大智慧之因。對所取（gzung ba，graha）和能取（'dzin pa，grahaka）等遍計所執（kun tu btags pa，parikalpita）二者，若不執著於法的相狀，此即是勝義諦（don dam par yongs su grub pa，paramarthasiddha）或真如（de bzhin nyid，tathata），是真實、正確和實相之所在，此乃聖者之所欲。這是從所緣境的角度來闡述的。在任何情況下都不執著於戲論之相，無分別智（rnam par mi rtog pa'i ye shes，nirvikalpajnana）是所緣的至高者，因為它是如實決定的真實之邊際的智慧。無執著的智慧在初地（sa dang po，first bhumi）時獲得。無執著，遠離一切戲論之相，是大乘（theg pa chen po，Mahayana）的清凈見地，因為在般若波羅蜜多中未見任何執著，這是所見之殊勝之處的含義。 修習（bsgom pa，Bhavana）是不觀待能取和所取的相狀，因此被認為是殊勝的修習，因為它是與實相和真如相符的修習。由於不執著于修行者、所修和修行的三輪（'khor gsum，three circles），所以這種特質從二地（sa gnyis pa，second bhumi）到十地（bcu pa，tenth bhumi）出現，並且在隨順信行位（mos spyod，adhimukticarya）中也存在。果（'bras bu，phala）——佛法（sangs rgyas kyi chos，Buddhadharma）的自性也遠離執著，因此不以真實成立的方式看待獲得，那些無所得之見才是殊勝的獲得，因為只要不捨棄對所應得之法的執著，就無法成佛，而只有通達無所得之自性才能成佛。
【English Translation】 For all those reasons, the Buddhas are not just one, but are immeasurable numbers of Buddhas. Even so, when the Dharmadhatu (chos kyi dbyings), the stainless, utterly pure, uncontaminated realm, is attained, since there is not even the slightest difference in that state, the Buddhas are said to be distinguished or established by the uncompoundedness that is the purity of Suchness (de bzhin nyid dag pa). In that respect, the Buddhas are not many either, since all are of equal taste in the signless, naturally luminous Suchness of the Dharmadhatu, as has been shown before. The Cause of Attaining Purity Secondly, what causes the attainment of the great Bodhi (byang chub chen po) that is the nature of non-duality, the self-originated wisdom (rang byung gi ye shes), the all-knowing in all aspects, is the five perfections (phar phyin lnga), and especially the Perfection of Wisdom (shes rab kyi pha rol tu phyin pa) which is the most important one that purifies the other perfections. Therefore, the Perfection of Wisdom is taught as the cause for attaining the ultimate great wisdom. That which does not fixate on the characteristics of phenomena, the two imputations of apprehended (gzung ba) and apprehender ('dzin pa) and so forth, is indeed what is considered holy as the truly established or Suchness (de bzhin nyid) that exists as truth, correctness, and the way things are. This is shown from the perspective of the object. The non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes) that does not fixate in any way on the characteristics of elaboration is considered the supreme object, because it is the wisdom that correctly determines the ultimate reality. The wisdom of non-fixation is attained at the time of the first ground (sa dang po). That which is without fixation, devoid of all characteristics of elaboration, is the completely pure view of the Great Vehicle (theg pa chen po), because not seeing any fixation from the Perfection of Wisdom is the meaning of what is said to be the supreme of seeing. Meditation (bsgom pa) is considered supreme because it does not look at the aspects of apprehended and apprehender, because it meditates in accordance with the way things are and Suchness. Since it does not fixate on the three circles (khor gsum) of meditator, object of meditation, and meditation, this characteristic occurs from the second ground (sa gnyis pa) to the tenth ground (bcu pa), and is also present in the stage of adhimukticarya. The result ('bras bu), the qualities of the Buddhas (sangs rgyas kyi chos), are also naturally devoid of fixation, so the attainment of those who do not view attainment as truly established is also considered supreme, because as long as the attachment to the phenomena to be attained is not abandoned, Buddhahood cannot be attained, and Buddhahood is attained from understanding the nature of non-attainment.
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་། མི་གནས་པ་གནས་པའི་མཆོག་དང་། ཐོབ་མེད་ཉིད་ཐོབ་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཀུན་ཀྱིས་དབེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་མཉམ་པར་ཤེས་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི། མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱས་ན་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་ལས་རིང་བར་གྱུར་ནས་མི་ཐོབ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་མི་རིང་བར་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གསུངས། བླ་མ་རིགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའམ། ཡང་ན་ 2-96a གུ་རུའི་སྒྲ་ལྕི་བ་ལ་འཇུག་པས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་ན། ལྕི་བ་དང་ནི་རིང་བ་དང་། །མཚན་མ་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་མཐོང་ཞེས་འདུག་པ་ལྟར། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྟོབས་སོགས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཡང་དེ་བསྒྲུབ་དཀའ་བས་ལྕི་བར་མཐོང་བ་དང་། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཡུན་རིང་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་དང་། བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་གཞན་ལས་ཆེས་ལྷག་གོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་དེ་དང་མ་བྲལ་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡང་དག་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀུན། བཏགས་པ་ཙམ་དང་རང་གི་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་དོན་གྱི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་རྟོག་པར་ལྟ་བའམ་མཐོང་བ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མའི་མངོན་ཞེན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམས། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་སོ། ། 說得佛智慧為究竟道 བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་རང་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་དང་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་འགོག་ཏུ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའམ། རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་ 2-96b ལས་དོན་སོ་སོར་རང་གི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པས། རྟོག་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིམ་པར་སྦྱངས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་སོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པས་དག་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མི་འདྲ་བ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་དག་ས་ཡི་འོག་
【現代漢語翻譯】 此外，在《般若波羅蜜多經》（Śerab kyi Parol tu Chinpa）中，也闡述了不住于任何事物才是最殊勝的安住，無所得才是最殊勝的獲得。像這樣，如果能了知基、道、果的一切法，都與遠離一切戲論相的真如（de bzhin nyid）平等一味，就能獲得證悟成佛的廣大智慧。如果執著于相，就會遠離果位的般若波羅蜜多而無法證得；如果能了悟無相，就能迅速證得，經中是如此宣說的。『上師種姓』等共有兩頌，意為如果有人對上師（bla ma，Guru）和佛法執著于實物和相，或者認為『咕嚕』（Guru）這個詞語過於沉重，正如《智者穩定論》（blo brtan 'grel pa）中所說：『沉重與長遠，以相見勤奮。』雖然具備無上菩提之力等殊勝功德，但因難以修持而覺得沉重；因需經歷無數三大阿僧祇劫才能修成而覺得長遠；對於所修之境的相，以及認為自己爲了無上菩提而精進，比其他人更殊勝的執著于有相的具有我慢的菩薩來說，就是遠離無上菩提。因為不脫離能取和所取的執著和我慢，就無法獲得真正的菩提道。 正如剛才所說，所有這些執著于相的觀點，都只是假立的名言和各自的分別念而已，除此之外，在勝義諦上並不成立。因此，了知一切法唯是自心，並且不執著於心為實物和相，像這樣觀修或見到的菩薩，才能確定地說，他們將獲得無上菩提。因為這種不分別的智慧，能讓他們迅速獲得無生法忍。 第四點是，眾生在輪迴中，由於各自念頭的力量，顯現出不同的根性和千差萬別的法，這是無法阻止的。然而，一切法都是由念頭所安立，或者說是念頭所假立的，除此之外，在各自的體性或自性上，沒有任何事物是真實存在的。因此，通過不分別的智慧逐漸凈化這些念頭，就能證得寂滅一切法與補特伽羅等各種戲論的真如，從而清凈能取所取的二取之障，證悟越來越殊勝的境界。此時，就能在真如法界中獲得無有差別的平等性。例如，河流最終會匯入大海。
【English Translation】 Furthermore, in the Prajñāpāramitā (Śerab kyi Parol tu Chinpa), it is taught that not abiding in anything is the supreme abiding, and obtaining no-thingness is the supreme attainment. Thus, understanding that all phenomena of the ground, path, and fruition are of equal taste in suchness (de bzhin nyid), which is devoid of all elaborations of characteristics, one obtains the great wisdom of Buddhahood. If one clings to characteristics, one becomes distant from the Prajñāpāramitā of fruition and cannot attain it; if one realizes the absence of characteristics, one quickly attains it without delay. This is how it is taught. The two verses beginning with 'Lama lineage' mean that if one clings to the Dharma of the Lama Buddha as objects and characteristics, or if the word 'Guru' is considered heavy, as stated in the commentary of 'Stable Intellect': 'Heaviness and distance, diligence seen through characteristics.' Although endowed with the power of unsurpassed Bodhi and other marvelous qualities, one sees it as heavy because it is difficult to accomplish; one sees it as long because it must be accomplished over three countless great kalpas; and for Bodhisattvas who cling to the characteristics of the object to be meditated upon, and who are arrogant, thinking that they have exerted diligence for unsurpassed Bodhi and are superior to others, it is said that they are far from unsurpassed Bodhi. Because without separating from the object of focus and arrogance, one cannot attain the true path to Bodhi. As just mentioned, all those views that cling to characteristics are merely conceptual constructs and individual discriminations, and apart from that, nothing is established in terms of its own essence. Therefore, Bodhisattvas who understand that all phenomena are merely mind and who do not cling to mind as an object or characteristic, it is certain that they will attain unsurpassed Bodhi. Because that non-discriminating wisdom will quickly lead to the attainment of tolerance of non-arising phenomena. The fourth point is that during the time of sentient beings, it is inevitable that different dispositions and various kinds of different phenomena appear due to the power of individual thoughts. However, all phenomena are established by the power of thought, or rather, they are merely imputed by thought. Apart from that, nothing is truly established in its own essence or nature. Therefore, by gradually purifying these thoughts with non-discriminating wisdom, one can attain the suchness that pacifies all elaborations of phenomena and individuals, thereby purifying the obscurations of grasping and clinging, and attaining increasingly superior qualities. At that time, one attains equality without difference in the Dharmadhatu of suchness. For example, rivers eventually merge into the ocean.
ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་མ་སོང་བའམ་མ་ཞུགས་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོས་དབྱེ་བས། གནས་རྣམས་ཐ་དད་པ་དང་། ཆུ་དེ་ཡང་གངྒཱ་དང་སིནྡྷུ་སོགས་ཆེན་པོ་དང་ཆུ་ཕྲན་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་ན་ཆུའི་རྒྱུན་དེ་ཡི་ཆུ་ཡང་ཆུང་ལ། སོ་སོའི་བྱ་བ་ཡང་ཐ་དད་བྱེད་དེ་ལ་ལས་ང་དང་ལ་ལས་མཁྲིས་པ་ལ་ལས་བད་ཀན་སོགས་སྐྱེད་པ་དང་། ཞིང་ལ་བླུགས་པ་དང་འཁྲུད་པ་སོགས་སེམས་ཅན་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་དེ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའམ་བོང་ཆུང་བ་སྦལ་ལྕོང་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་འགྱུར་ལ། ཆུ་ཡི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་རྒྱ་མཚོར་སོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་དེར་འདྲེས་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པས་གནས་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པར་གཅིག་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཡང་ཁ་ཞེང་དང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་ལན་ཚྭའི་རོར་གཅིག་པ་དང་། ཆུ་ཡི་རྒྱུན་རྣམས་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པའི་བྱ་བ་གཅིག་ཅིང་། རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལ་གནས་པ་ཡི་སྲོག་ཆགས་ 2-97a ཆུ་སྲིན་དང་ཉ་མིད་ལ་སོགས་པ་བོང་ཆེ་བ་དང་། ཆུང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མང་པོའི་རྟག་ཏུ་ཉེར་བར་སྤྱོད་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ས་ཉིད་དུ་མ་ཞུགས་པའི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ་སོའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྟེན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་། བློ་གྲོས་རྣོ་རྟུལ་དང་བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་ཐ་དད་ཅིང་། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་རྟོགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟོས་ན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ལ། རང་རང་གི་བྱ་བ་སྦྱིན་སོགས་སྐབས་སུ་གང་བབ་པ་དེ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས་བྱ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་དེ་དག་གི་ས་རང་རང་གིས་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཉུང་ངུ་ཞིག་གི་དོན་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་གིས་ཉེར་སྤྱད་དུ་འགྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་སོགས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་ན། རྟེན་ནམ་གནས་ཀྱང་གཅིག་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་གཅིག་པུ་ལས་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་རྟེན་ཐ་དད་མེད་ཅིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་རྟོགས་པ་ཆེ་ལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་སོགས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་གཅིག་གོ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཛད་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་དུས་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་པར་ཡང་། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་ 2-97b མཐའ
【現代漢語翻譯】 就像江河湖泊未匯入大海之前，由於各自所處的地域不同，存在著不同的地點，水也因恒河（Gangga）和印度河（Sindhu）等大河以及小溪的不同而呈現出不同的形態。與大海相比，河流的水量很小，各自的功能也不同，有的產生膽汁，有的產生痰液等。用於灌溉農田和洗滌等，被各種不同的眾生所利用，功能各異。生活在水中的微小或大型生物，如青蛙等，也會靠近並利用這些水。然而，當這些河流匯入大海時，它們都融入到同一個大海之中。由於它們都依賴於金色的地基，因此不再有不同的地點，而融為一體。大海的水面寬廣，深不可測，融為一體而變得浩瀚。大海中的所有水都是同一種鹹味。河流的流動和匯聚的功能也合為一體。棲息于大海中的生物，如鯨魚和鱷魚等，無論大小，種類繁多，都能經常靠近並利用大海，大海變得更加廣闊。同樣地，那些尚未達到最終佛陀果位的菩薩們，各自的五蘊之身也各不相同，智慧有敏銳和遲鈍、好壞之分，由於尚未完全消除所有障礙，因此缺乏全知智慧，他們的證悟與佛陀相比也顯得非常渺小。他們各自的行為，如佈施等，也僅限於當時所能做到的，因此行為也各不相同。他們所處的境界，也只是爲了度化自己所能教化的少數眾生，因此只能被這些眾生所親近利用，而不能像佛陀那樣利益十方無量無邊的眾生。當所有這些菩薩最終融入到佛陀的清凈法界，以及具有如明鏡般的智慧等四種智慧的自性之中時，他們的所依或處所也合而爲一，因為清凈的法界是唯一的，不再有因五蘊之流而產生的所依差異。所有菩薩都能直接了知一切所知，證悟廣大，不再有根器敏銳或遲鈍的區分，而合為一體，成為全知智慧。他們不再有不同的事業，而是融為一體，永不間斷，因此是永恒的。他們的事業遍及十方虛空的邊際。 就像江河湖泊未匯入大海之前，由於各自所處的地域不同，存在著不同的地點，水也因恒河（Gangga）和印度河（Sindhu）等大河以及小溪的不同而呈現出不同的形態。與大海相比，河流的水量很小，各自的功能也不同，有的產生膽汁，有的產生痰液等。用於灌溉農田和洗滌等，被各種不同的眾生所利用，功能各異。生活在水中的微小或大型生物，如青蛙等，也會靠近並利用這些水。然而，當這些河流匯入大海時，它們都融入到同一個大海之中。由於它們都依賴於金色的地基，因此不再有不同的地點，而融為一體。大海的水面寬廣，深不可測，融為一體而變得浩瀚。大海中的所有水都是同一種鹹味。河流的流動和匯聚的功能也合為一體。棲息于大海中的生物，如鯨魚和鱷魚等，無論大小，種類繁多，都能經常靠近並利用大海，大海變得更加廣闊。同樣地，那些尚未達到最終佛陀果位的菩薩們，各自的五蘊之身也各不相同，智慧有敏銳和遲鈍、好壞之分，由於尚未完全消除所有障礙，因此缺乏全知智慧，他們的證悟與佛陀相比也顯得非常渺小。他們各自的行為，如佈施等，也僅限於當時所能做到的，因此行為也各不相同。他們所處的境界，也只是爲了度化自己所能教化的少數眾生，因此只能被這些眾生所親近利用，而不能像佛陀那樣利益十方無量無邊的眾生。當所有這些菩薩最終融入到佛陀的清凈法界，以及具有如明鏡般的智慧等四種智慧的自性之中時，他們的所依或處所也合而爲一，因為清凈的法界是唯一的，不再有因五蘊之流而產生的所依差異。所有菩薩都能直接了知一切所知，證悟廣大，不再有根器敏銳或遲鈍的區分，而合為一體，成為全知智慧。他們不再有不同的事業，而是融為一體，永不間斷，因此是永恒的。他們的事業遍及十方虛空的邊際。
【English Translation】 Just as before rivers and lakes flow into the great ocean, they are distinguished by their separate locations in different regions such as the east. The waters also appear in different forms as large rivers like the Ganges (Gangga) and Indus (Sindhu), and as small streams. Compared to the great ocean, the water flow of these rivers is small, and their functions vary: some produce bile, others phlegm, and so on. They are used for irrigating fields and washing, utilized by various different beings, each with its own function. Small or large creatures living in the water, such as frogs, also approach and make use of these waters. However, when these rivers flow into the ocean, they all merge into the single great ocean. Because they all rely on the golden foundation, there are no separate locations; they become one. The ocean's water is vast, with immeasurable width and depth, becoming one in its immensity. All the water in the ocean has the same salty taste. The functions of flowing and gathering of the rivers become one. Creatures living in the ocean, such as whales and crocodiles, both large and small, of various kinds, constantly approach and utilize the ocean, which becomes vast indeed. Similarly, Bodhisattvas who have not yet entered the ultimate state of Buddhahood have separate bases of the five aggregates, and their intelligence varies in sharpness and dullness, goodness and badness, greatness and smallness. Because they have not abandoned all obscurations, they lack the omniscient wisdom, and their realization is very small compared to that of a Buddha. Their actions, such as giving, are limited to what is appropriate at the time, so their actions are also different. Their realms are only for the benefit of a few beings who are to be tamed by them, so they are only approached and utilized by those beings, and they do not benefit immeasurable beings in the ten directions like a Buddha does. When all these Bodhisattvas ultimately enter the pure Dharmadhatu of Buddhahood, which is the nature of the four wisdoms such as mirror-like wisdom, their basis or location becomes one. Because the pure Dharmadhatu is singular, there is no separate basis due to the division of the streams of the aggregates. All of them have great realization, directly knowing all knowable phenomena, and there is no distinction of sharp or dull faculties; they become one in omniscient wisdom. There are no different actions among them; they merge into one and are constant, never ceasing, so they are also eternal. Their actions extend to the edge of the sky in the ten directions. Just as before rivers and lakes flow into the great ocean, they are distinguished by their separate locations in different regions such as the east. The waters also appear in different forms as large rivers like the Ganges (Gangga) and Indus (Sindhu), and as small streams. Compared to the great ocean, the water flow of these rivers is small, and their functions vary: some produce bile, others phlegm, and so on. They are used for irrigating fields and washing, utilized by various different beings, each with its own function. Small or large creatures living in the water, such as frogs, also approach and make use of these waters. However, when these rivers flow into the ocean, they all merge into the single great ocean. Because they all rely on the golden foundation, there are no separate locations; they become one. The ocean's water is vast, with immeasurable width and depth, becoming one in its immensity. All the water in the ocean has the same salty taste. The functions of flowing and gathering of the rivers become one. Creatures living in the ocean, such as whales and crocodiles, both large and small, of various kinds, constantly approach and utilize the ocean, which becomes vast indeed. Similarly, Bodhisattvas who have not yet entered the ultimate state of Buddhahood have separate bases of the five aggregates, and their intelligence varies in sharpness and dullness, goodness and badness, greatness and smallness. Because they have not abandoned all obscurations, they lack the omniscient wisdom, and their realization is very small compared to that of a Buddha. Their actions, such as giving, are limited to what is appropriate at the time, so their actions are also different. Their realms are only for the benefit of a few beings who are to be tamed by them, so they are only approached and utilized by those beings, and they do not benefit immeasurable beings in the ten directions like a Buddha does. When all these Bodhisattvas ultimately enter the pure Dharmadhatu of Buddhahood, which is the nature of the four wisdoms such as mirror-like wisdom, their basis or location becomes one. Because the pure Dharmadhatu is singular, there is no separate basis due to the division of the streams of the aggregates. All of them have great realization, directly knowing all knowable phenomena, and there is no distinction of sharp or dull faculties; they become one in omniscient wisdom. There are no different actions among them; they merge into one and are constant, never ceasing, so they are also eternal. Their actions extend to the edge of the sky in the ten directions.
་ཀླས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཆེའི་ཞེས་པ་ཆེས་ཆེན་པོ་ཚད་དང་མུ་མཐའ་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཆེ་ཞིང་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། ། 攝要教言緣于無上菩提發心 གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པར་གདམས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་ལེའུའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་ངོས་ནས་ཟག་པ་མེད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་དཔེ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་གཏན་དུ་གྲོལ་བའི་དགེ་བ་དམ་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པར་རིགས་སོ་ཞེས་གདམས་པར་མཛད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།སྡོམ་ནི་གོང་གི་ལེའུའི་གྲངས་བསྡུ་བ་སྟེ། ལེའུ་དང་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ལ་ཚིགས་བཅད་ལྔའོ། །ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱབས་འགྲོ་ལ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །རིགས་ལ་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གསུམ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཚིགས་བཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་སོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་དང་། 2-98a ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་གཞན་དོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏོ། །མཐུ་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཚིགས་བཅད་ཉི་ཤུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ལེའུ་བཅུའི་རྗེས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བསྟན་པ་ནི་འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་ལྔའི་ནང་ནས་དང་པོ་བཞི་བསྟན་པ་འདི་ལམ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པ་དང་། གཞི་རིགས་དང་། ལམ་གྱི་རྩ་བ་སྐྱབས་འགྲོ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད། སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་པ། སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན། བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་རིགས་ནས་བསྟན་པས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་འབྲས་བུ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས། ལམ་གྱི་གཞི་བཏིང་བའི་ཚུལ་དུ་དང་པོར་བཤད་ནས། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་ཐོབ་པའི་ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་འབྱོར་བའི
【現代漢語翻譯】 為利益和安樂無量無邊的眾生，所作的行持是偉大且永不耗盡的。 攝要教言緣于無上菩提發心 第三，以讚頌偉大的菩提心來結束本章，勸勉發起菩提心：如前所述，佛陀本身具有無漏的清凈功德，如波羅蜜多（藏文：ཕར་ཕྱིན་，梵文天城體：पारमिता，梵文羅馬擬音：pāramitā，漢語字面意思：到彼岸），菩提分（藏文：བྱང་ཕྱོགས་，梵文天城體：बोधिपक्ष，梵文羅馬擬音：bodhipakṣa，漢語字面意思：菩提的方面），力量和無畏等等無與倫比的品質。爲了利益眾生，佛陀是安樂之因，是永遠不會耗盡的殊勝功德之源，能使眾生從痛苦中解脫，獲得永恒的安樂，從惡行中解脫，獲得永恒的善。因此，有智慧的人應該在自己的心中真正地發起無上殊勝的菩提心。這是勸勉之語。《大乘經莊嚴論》中的第十章，菩提品，到此圓滿。 總攝：總結以上各章的數目：第一章，經莊嚴論的緣起，有五頌。大乘的建立以十五頌來闡述。皈依以十二頌來闡述。種性以十三頌來闡述，同樣，發心以二十七頌來闡述。自他二利的修持方面，以三頌闡述自利，以六頌闡述利他。真如或真實義以十頌來闡述。神力以十頌來闡述。成熟自身和眾生以二十頌來闡述。菩提以八十七頌來闡述。 如此，在十品之後，總結以上內容，即在五種圓滿意義中，前四種的闡述：建立大乘之道，基礎是種性，道的根本是皈依，大乘道的特點是發心，加行是修持，殊勝的修持是神力和成熟，所證得的果是菩提。從總的方面闡述了這些內容，因此，通過了解所應修學的大乘道及其果位的特點，首先闡述了奠定道之基礎的方式，然後闡述瞭如何修學，以及證得無上菩提果位的方法，即闡述了菩提順品（藏文：བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་，梵文天城體：बोधिपक्षधर्म，梵文羅馬擬音：bodhipakṣadharma，漢語字面意思：菩提的順品）的體性，這是圓滿的
【English Translation】 The practice of benefiting and bringing happiness to the immeasurable and boundless multitude of sentient beings is great and inexhaustible. Essential instructions originate from the aspiration for unsurpassed Bodhi. Thirdly, concluding the chapter with verses praising the great Bodhicitta, encouraging the generation of Bodhicitta: As mentioned earlier, the Buddha himself possesses flawless pure qualities, such as Pāramitā (藏文：ཕར་ཕྱིན་，梵文天城體：पारमिता，梵文羅馬擬音：pāramitā，English literal meaning: to the other shore), Bodhipakṣa (藏文：བྱང་ཕྱོགས་，梵文天城體：बोधिपक्ष，梵文羅馬擬音：bodhipakṣa，English literal meaning: aspects of enlightenment), powers, and fearlessness, which are unparalleled. For the benefit of other sentient beings, the Buddha is the cause of happiness, the source of excellent virtues that never diminish, liberating beings from suffering, attaining eternal bliss, and freeing them from misdeeds, attaining eternal goodness. Therefore, wise individuals should genuinely generate the supreme and excellent Bodhicitta in their hearts. This is an exhortation. Chapter Ten, the Bodhi Chapter, of the Mahāyānasaṃgraha, is thus completed. Summary: Summarizing the number of verses in the previous chapters: The first chapter, on how the Sūtrālaṃkāra came to be, has five verses. The establishment of the Mahāyāna is explained in fifteen verses. Refuge is explained in twelve verses. Lineage is explained in thirteen verses, and similarly, Bodhicitta is explained in twenty-seven verses. Regarding the practice of benefiting oneself and others, three verses explain benefiting oneself, and six verses explain benefiting others. Suchness or the true meaning is explained in ten verses. Power is explained in ten verses. Maturing oneself and all sentient beings is explained in twenty verses. Bodhi is established as being explained in eighty-seven verses. Thus, after the ten chapters, the summary of these is presented, that is, the explanation of the first four of the five aspects of perfect meaning: establishing the Mahāyāna path, the basis is lineage, the root of the path is refuge, the characteristic of the Mahāyāna path is aspiration, the application is practice, the special practice is power and maturation, and the result attained is Bodhi. These are explained from a general perspective, therefore, by understanding the characteristics of the Mahāyāna path to be studied and its result, first, the way to lay the foundation of the path is explained, and then how to study and the means to attain the unsurpassed Bodhi, that is, the nature of the Bodhi-pakṣa-dharmas (藏文：བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་，梵文天城體：बोधिपक्षधर्म，梵文羅馬擬音：bodhipakṣadharma，English literal meaning: aspects conducive to enlightenment) is explained, which is perfect.
་དོན་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་ལྔ་པ་ཉིད་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་སྟོན་པས་དང་པོ་སྡོམ་གྱིས་བཅད་པ་འདི་ཡན་ཆད་འཇུག་བྱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྤྱི་རིགས་ནས་བསྟན་པས་ལམ་གོལ་བ་མེད་པས་དཀྱུས་བསྟན་པའི་རྟ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོགས་བཞི་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་དོན་ཚུལ་ལྔའི་ 2-98b སྐབས་སུ་ཐོབ་བྱར་བསམ་པར་བྱ་བའང་ཡིན་པས་ཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུའོ། །རིན་ཆེན་གྱི་སྒྲོམ་དངོས་སུ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡིན་ཡང་། དངོས་སུ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ཆགས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་འཛིན་པར་མོས་པ་དང་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་གོ་དགོས་པ་སྟོན་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་ལ་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན་གང་ཡིན་ཤེས་པའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་བྱ་ལེའུ་བཅུ་པས་བསྟན་པ་དེ་ཡིན་ལ་ལེའུ་བཅུ་མན་ཆད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ་ལམ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་བྱང་ཕྱོགས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ས་བཅུ་བགྲོད་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་དང་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་དང་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བར་ནི་དོན་ཚུལ་ལྔ་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ནི་མོས་པ་ནས་སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་བར་ལེའུ་ལྷག་མ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་དང་ཆ་འདྲ་སྦྱར་ན་མོས་པ་ནས་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་བར་ལེའུ་ལྔ་ནི་གཞི་དང་། ཐབས་ལྡན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་བར་ལེའུ་བཞི་སྐྱེད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ། སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་ས་བཅུ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་བཅས་སྣང་བ། མཐར་ 2-99a ཐུག་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། 說菩提道品諸法本性 དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་རྩ་བའི་ས་བཅད་ལྔ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མོས་པ་སོགས་ལེའུ་ལྔ་དངོས་གཞི་ཐབས་ལྡན་སོགས་ལེའུ་བཞི། དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་དང་། སྤྱོད་པའི་ས་བཅུ་བཤད་པའི་བར་དང་། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་འབྲས་ཆོས་བཤད་པ་བཞི་པོ་འདི་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་ལྔའི་ནང་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། 前行勝解心五品 དེའི་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མོས་པ། ཉམས་ལེན་ཆོས
【現代漢語翻譯】 從此處開始，以第五個無上意義的方面來展示，首先以戒律來約束，直到此處，從普遍的類別中展示了進入大乘的方式，因此沒有歧途，像按照經文指示的馬一樣，爲了毫無疑惑地進入，展示了需要成就的四件事等等。即使菩提本身是不可思議的，就像打開珍寶箱一樣，但在五個意義的方面，也應該被認為是可獲得的，就像一封好的信件一樣。 雖然像實際打開珍寶箱一樣是在佛的境界，但實際打開它一樣顯現的方法或原因是與菩提相順的道路。因此，爲了表明『菩提相順』不應僅僅理解為三十七道品，而是要理解為包括信解和行持之間，爲了知道什麼是菩提，以及什麼是與其相順的，因此，菩提是完全成就，是最終證悟的意義，第十章已經展示了，而第十章以下是成就它的方法或道路，因此是與菩提相順的自性，這樣說來，修持菩提道品，就能經歷十地，獲得功德的差別，直到最終的功德，顯現佛的四無量心、解脫、窮盡、勝伏和十力等等，這第五個意義的方面，應該知道。 因此，在解釋與菩提相順的自性時，這是從信解到行持的章節，由剩餘的十一章來展示。如果將此處的象徵與五個瑜伽士地進行比較，那麼從信解到教授的後續展示的五個章節是基礎，從具方便到菩提道品的四個章節是生起，功德的章節就像鏡子一樣，行持的章節的十地是結尾的偈頌，最終的果法偈頌是所依。 如是，從普遍的展示開始，第五個根本章節是與菩提相順的自性，首先是前行的信解等五個章節，正行是具方便等四個章節，其狀態的功德是功德的章節，直到解釋行持的十地，最終的功德是解釋果法的四個方面，這是從成就的五個無上意義方面來看，就像打開珍寶箱一樣。 前行是勝解心五品， 其中的第一個是因——信解，修持——佛法。
【English Translation】 From here onwards, it is shown by the fifth unsurpassed aspect of meaning, first restrained by discipline, until here, the way of entering the Mahayana is shown from the general category, so there is no deviation, like a horse following the scriptures, in order to enter without doubt, the four things to be accomplished are shown, etc. Even though Bodhi itself is inconceivable, like opening a treasure chest, it should also be considered obtainable in the context of the five aspects of meaning, like a good letter. Although it is like actually opening a treasure chest in the realm of the Buddha, the method or cause of manifesting it like actually opening it is the path that is in accordance with Bodhi. Therefore, in order to show that 'in accordance with Bodhi' should not be understood merely as the thirty-seven factors of enlightenment, but should be understood as including the interval between faith and practice, in order to know what Bodhi is, and what is in accordance with it, therefore, Bodhi is completely accomplished, the ultimate meaning of realization, which has been shown in chapter ten, and the chapters below chapter ten are the method or path of accomplishing it, therefore it is the nature of being in accordance with Bodhi, it is said that by practicing the factors of enlightenment, one can go through the ten bhumis and obtain the differences of qualities, until the ultimate qualities, the four immeasurables of the Buddha, liberation, exhaustion, subjugation, and the ten powers, etc., are manifested, this fifth aspect of meaning should be known. Therefore, in the context of explaining the nature of being in accordance with Bodhi, this is the chapter from faith to practice, which is shown by the remaining eleven chapters. If we compare the symbols here with the five yogi grounds, then the five chapters from faith to the subsequent presentation of instructions are the basis, the four chapters from having means to the factors of enlightenment are the generation, the chapter of qualities is like a mirror, the ten grounds of the chapter of practice are the concluding verses, and the final verses of the fruit Dharma are the support. Thus, starting from the general presentation, the fifth fundamental chapter is the nature of being in accordance with Bodhi, first the five chapters of preliminary faith, etc., the main practice is the four chapters of having means, etc., the qualities of its state are the chapter of qualities, until the explanation of the ten grounds of practice, the final qualities are the four aspects of explaining the fruit Dharma, this is from the five unsurpassed aspects of meaning of accomplishment, like opening a treasure chest. The preliminary is the five qualities of the mind of aspiration, The first of which is the cause - aspiration, the practice - the Dharma.
་འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས། 說因勝解心品 དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི། མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་དང་། དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །དད་པ་བྱང་ཆུབ་ 2-99b ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན། དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི། 說勝解心類別二十六種 སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ། དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས། འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ
【現代漢語翻譯】 འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། (tshol chos bshad chos sgrub pa gsum)——尋法、說法、修法三者。 དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས། (de dag khyad par du 'gro ba gdams ngag rjes bstan gyi le'u bcas lnga las)——這五者各自不同，是關於引導眾生之教誨的後續開示。 說因勝解心品 དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི། (dang po mos pa bshad pa ni)——首先是關於信解的闡述： ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། (lam la 'jug pa'i thog mar mos pa bskyed dgos te)——進入正道之初，必須生起信解。 མདོ་ལས། (mdo las)——經中說： དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །(dge ba'i chos rnams thams cad kyi // rtsa ba mos par thub pas gsungs)——一切善法之根本，佛陀說是信解。 ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི། (zhes pa ltar dge chos kun gyi thog mar mos pa skyes pa la brten nas dge ba 'grub kyi)——如是，一切善法之初，皆依信解而成就。 མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། (mos pa med na dge ba de dang de la 'jug pa gtan nas mi 'byung bas mos pa skyed dgos te)——若無信解，則無法進入相應的善法，故應生起信解。 དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། (dkon mchog sgron me'i mdo las)——《寶燈經》中說： དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །(dad pa sngon 'dren ma ltar skyed pa ste // yon tan thams cad srung zhing 'phel bar byed)——信如先導之母般生起，守護並增長一切功德。 དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །(dogs pa sel zhing chu bo rnams las sgrol // dad pa bde ba'i grong khyer mtshon pa yin)——消除疑惑，從諸河流中解脫，信是安樂之城的象徵。 དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །(dad pa rnyogs pa med cing sems dwangs byed // nga rgyal spong zhing gus pa'i rtsa ba yin)——信無濁染，使心清凈，捨棄我慢，是恭敬之根本。 དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །(dad pa gter dang nor dang rkang pa'i mchog // lag pa bzhin du dge sdud rtsa ba yin)——信是寶藏、財富和足之至尊，如手一般，是積聚善法之根本。 ཞེས་སོགས་དང་། (zhes sogs dang)——等等。 དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །(dad pas bdud kyi lam las 'da' byed cing // thar pa'i lam mchog ston par byed pa yin)——信能超越魔之道路，指示解脫之殊勝道。 ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །དད་པ་བྱང་ཆུབ་(dad pa byang chub)——功德田中不腐之種子，信是菩提。 2-99b ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །(shing ni rnam par skyed)——樹之生長。 ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། (ces sogs gsungs pa bzhin du thog mar mos pa'i le'u bshad pa la)——如是，首先闡述信解之品。 མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། (mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa dang)——其中揭示了二十六種信解的類別。 དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །(de yi bar du gcod pa bcu drug)——以及十六種障礙。 མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། (mos pa'i phan yon bcu gcig rnams kyis mos pa'i rnam grangs spyir bstan nas)——通過十一種信解的利益，總體上展示了信解的類別。 ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། (theg pa chen po la mos pa bye brag tu bshad pa la)——接下來，詳細闡述對大乘的信解。 ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན། (theg chen la mos pa'i khyad par dpes bstan)——用比喻說明對大乘信解的特點。 དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི། (de la ma zhum zhing spro bas 'jug par gdams pa gnyis kyis le'u 'di bshad pa yin pas dang po mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa ni)——通過不畏懼且歡喜進入的兩種勸誡，來闡述此品，首先是揭示二十六種信解的類別： 說勝解心類別二十六種 སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ། (spyir las 'bras dang bden bzhi mchog gsum gyi don la 'di ni 'di bzhin du yin no zhes bden pa yid ches pa'i dad pa sems las byung pa'i chos la)——總的來說，對於業果、四諦、三寶的意義，相信『就是這樣』的真實信念，是心所生起的法。 དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། (dad pa'am mos pa zhes bya'o)——稱為『信』或『信解』。 དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། (de yang ji ltar 'das da lta ma 'ongs pa dang nye ba dang ring ba sogs kyi gzugs rnams la gzugs kyi phung po zhes rnam par bzhag pa bzhin du)——如同對過去、現在、未來、近、遠等色法，安立為『色蘊』一樣。 མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། (mos pa 'di la yang dmigs pa'i yul dang dus dang rnam pa sogs kyi bye brag 'di ltar yod do zhes bstan pa ni)——對於信解，也展示了其所緣境、時間、形態等差別，如下： དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། (dad pa gang zhig sngon dang da ltar byung ba la skyes pa'i mos pa zhes bya ba dang)——對過去和現在已生起的信，稱為『已生信解』。 མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། (ma 'ongs pa'i dad pa la ma skyes pa'i mos pa zhes bya'o)——對未來的信，稱為『未生信解』。 འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ('dzin pa'i mos pa ni sems byung mos pa kho rang ste 'di ni nang gi mos pa zhes bya ba dang)——能取信解，即心所信解本身，稱為『內在信解』。 གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས། (gzung bar gyur pa'i mos pa ni sngar byung pa'i mos pa la dmigs nas)——所取信解，是對先前生起的信解進行緣念。 འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། ('di ni legs so zhes ro myang zhing de la dga' ba ni gzung ba'i mos pa zhes bya ste mos pa gzhan yul du byas pa'i phyir phyi rol gyi mos pa zhes tha snyad byas pa dang)——認為『這很好』，品嚐其滋味並對此感到歡喜，這稱為『所取信解』，因為以其他信解為對境，所以也稱為『外在信解』。 དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ(dge ba'i bshes gnyen gyi)——善知識的……
【English Translation】 འཚོལ་ཆོས་བཤད་ཆོས་སྒྲུབ་པ་གསུམ། (tshol chos bshad chos sgrub pa gsum) - Seeking the Dharma, explaining the Dharma, and practicing the Dharma. དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ལེའུ་བཅས་ལྔ་ལས། (de dag khyad par du 'gro ba gdams ngag rjes bstan gyi le'u bcas lnga las) - These five are distinct, being subsequent teachings on the instructions for guiding beings. Chapter on the Cause, Faith, Understanding, and Mind དང་པོ་མོས་པ་བཤད་པ་ནི། (dang po mos pa bshad pa ni) - First, the explanation of faith and understanding: ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་མོས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། (lam la 'jug pa'i thog mar mos pa bskyed dgos te) - In the beginning of entering the path, it is necessary to generate faith and understanding. མདོ་ལས། (mdo las) - As it is said in the Sutra: དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །(dge ba'i chos rnams thams cad kyi // rtsa ba mos par thub pas gsungs) - The root of all virtuous dharmas, the Sage has declared to be faith and understanding. ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་འགྲུབ་ཀྱི། (zhes pa ltar dge chos kun gyi thog mar mos pa skyes pa la brten nas dge ba 'grub kyi) - Thus, in the beginning of all virtuous dharmas, virtue is accomplished by relying on the arising of faith and understanding. མོས་པ་མེད་ན་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་མོས་པ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། (mos pa med na dge ba de dang de la 'jug pa gtan nas mi 'byung bas mos pa skyed dgos te) - If there is no faith and understanding, entering into this and that virtue will never occur, therefore it is necessary to generate faith and understanding. དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། (dkon mchog sgron me'i mdo las) - As it is said in the 'Lamp of the Jewels' Sutra: དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེད་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །(dad pa sngon 'dren ma ltar skyed pa ste // yon tan thams cad srung zhing 'phel bar byed) - Faith should be generated like a guiding mother, protecting and increasing all qualities. དོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཆུ་བོ་རྣམས་ལས་སྒྲོལ། །དད་པ་བདེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚོན་པ་ཡིན། །(dogs pa sel zhing chu bo rnams las sgrol // dad pa bde ba'i grong khyer mtshon pa yin) - It dispels doubts and liberates from all rivers; faith represents the city of bliss. དད་པ་རྙོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་དྭངས་བྱེད། །ང་རྒྱལ་སྤོང་ཞིང་གུས་པའི་རྩ་བ་ཡིན། །(dad pa rnyogs pa med cing sems dwangs byed // nga rgyal spong zhing gus pa'i rtsa ba yin) - Faith is without turbidity and makes the mind clear; it abandons pride and is the root of respect. དད་པ་གཏེར་དང་ནོར་དང་རྐང་པའི་མཆོག །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །(dad pa gter dang nor dang rkang pa'i mchog // lag pa bzhin du dge sdud rtsa ba yin) - Faith is the best of treasures, wealth, and feet; like a hand, it is the root of accumulating virtue. ཞེས་སོགས་དང་། (zhes sogs dang) - And so on. དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །(dad pas bdud kyi lam las 'da' byed cing // thar pa'i lam mchog ston par byed pa yin) - Faith transcends the path of demons and shows the supreme path of liberation. ཡོན་ཏན་ཞིང་གི་ས་བོན་མ་རུལ་བ། །དད་པ་བྱང་ཆུབ་(dad pa byang chub) - The uncorrupted seed of the field of qualities, faith is enlightenment. 2-99b ཤིང་ནི་རྣམ་པར་སྐྱེད། །(shing ni rnam par skyed) - The tree grows completely. ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཐོག་མར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ལ། (ces sogs gsungs pa bzhin du thog mar mos pa'i le'u bshad pa la) - As it is said, first, in explaining the chapter on faith and understanding: མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་དང་། (mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa dang) - Twenty-six categories of faith and understanding are shown, དེ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅུ་དྲུག །(de yi bar du gcod pa bcu drug) - And sixteen obstacles in between. མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། (mos pa'i phan yon bcu gcig rnams kyis mos pa'i rnam grangs spyir bstan nas) - By means of the eleven benefits of faith and understanding, the categories of faith and understanding are generally shown. ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། (theg pa chen po la mos pa bye brag tu bshad pa la) - Then, the faith and understanding in the Great Vehicle are specifically explained. ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན། (theg chen la mos pa'i khyad par dpes bstan) - The distinction of faith and understanding in the Great Vehicle is shown by examples. དེ་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ནི། (de la ma zhum zhing spro bas 'jug par gdams pa gnyis kyis le'u 'di bshad pa yin pas dang po mos pa'i rnam grangs nyer drug bstan pa ni) - This chapter is explained by two instructions: not being discouraged and entering with joy. First, the twenty-six categories of faith and understanding are shown: Twenty-six Types of Faith and Understanding སྤྱིར་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་མཆོག་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་འདི་ནི་འདི་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཆོས་ལ། (spyir las 'bras dang bden bzhi mchog gsum gyi don la 'di ni 'di bzhin du yin no zhes bden pa yid ches pa'i dad pa sems las byung pa'i chos la) - Generally, the faith that believes in the truth of the meaning of karma and its result, the Four Noble Truths, and the Three Jewels, saying, 'This is just so,' is a dharma arising from the mind. དད་པའམ་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། (dad pa'am mos pa zhes bya'o) - It is called 'faith' or 'understanding'. དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། (de yang ji ltar 'das da lta ma 'ongs pa dang nye ba dang ring ba sogs kyi gzugs rnams la gzugs kyi phung po zhes rnam par bzhag pa bzhin du) - Just as forms of the past, present, future, near, far, etc., are designated as the 'skandha of form,' མོས་པ་འདི་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། (mos pa 'di la yang dmigs pa'i yul dang dus dang rnam pa sogs kyi bye brag 'di ltar yod do zhes bstan pa ni) - Likewise, the distinctions of the object, time, aspect, etc., of this faith and understanding are shown as follows: དད་པ་གང་ཞིག་སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། (dad pa gang zhig sngon dang da ltar byung ba la skyes pa'i mos pa zhes bya ba dang) - The faith that has arisen in the past and present is called 'arisen faith and understanding,' མ་འོངས་པའི་དད་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། (ma 'ongs pa'i dad pa la ma skyes pa'i mos pa zhes bya'o) - And the faith of the future is called 'unarisen faith and understanding.' འཛིན་པའི་མོས་པ་ནི་སེམས་བྱུང་མོས་པ་ཁོ་རང་སྟེ་འདི་ནི་ནང་གི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ('dzin pa'i mos pa ni sems byung mos pa kho rang ste 'di ni nang gi mos pa zhes bya ba dang) - Grasping faith and understanding is the mental factor of faith and understanding itself, which is called 'inner faith and understanding,' གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མོས་པ་ནི་སྔར་བྱུང་པའི་མོས་པ་ལ་དམིགས་ནས། (gzung bar gyur pa'i mos pa ni sngar byung pa'i mos pa la dmigs nas) - The faith and understanding that is grasped is based on the faith and understanding that has arisen before. འདི་ནི་ལེགས་སོ་ཞེས་རོ་མྱང་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མོས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དང་། ('di ni legs so zhes ro myang zhing de la dga' ba ni gzung ba'i mos pa zhes bya ste mos pa gzhan yul du byas pa'i phyir phyi rol gyi mos pa zhes tha snyad byas pa dang) - Thinking, 'This is good,' tasting its flavor, and rejoicing in it is called 'grasped faith and understanding,' and because it takes another faith and understanding as its object, it is also termed 'outer faith and understanding.' དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱ(dge ba'i bshes gnyen gyi) - Of the virtuous friend...
ིས་བསྟན་པ་ལྟར་བསླབ་པ་ལ་མོས་པ་ནི་གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 2-100a དེ་ནི་མོས་པ་རགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ལ་དད་མོས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ལ་མོས་པ་ཕྲ་བ་ཞེས་སུའང་འདོགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པ་ནི་ནོར་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་ངན་པ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་པ་ནི་མ་ནོར་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་མོས་པ་བཟང་པོའོ། །མོས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀུན་ཚོགས་ནས་མོས་པ་མངོན་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མོས་པ་ཉེ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །མོས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚོགས་པས་ད་ལྟར་མངོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་རྒྱུན་རྐྱེན་ཚོགས་ན་སྐྱེ་རུང་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མོས་པ་སྔ་མ་ལས་གཞན་མོས་པ་རིང་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ནི། སྒྲས་བྱུང་ངམ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་དོན་ལ་རིགས་པས་བརྟགས་ཏེ་མོས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བསམ་པས་འཚོལ་བའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ནི། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པ་ནི་ལྟ་བའི་མོས་པའམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་པོ་ཡི་མོས་པའོ། །དད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་ལམ་གཞན་དུ་དྲངས་ན་དད་པ་འགྱུར་བ་ཅན་ནི་འཕྲོག་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདི་ནི་མོས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་དང་། དད་པ་འབྱུང་ཡང་བར་སྐབས་སུ་མ་དད་པ་ཡང་འབྱུང་བས་འདྲེས་མར་གྱུར་པ་ནི་འདྲེས་པའི་མོས་པ་འབྲིང་པོ་ཞེས་གདགས་པ་དང་། 2-100b དད་པ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་ཏུ་འབྱུང་གི་མ་དད་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མོས་པ་ཆེན་པོའོ། །རང་དོན་ཉེར་ཞིའི་ཆེད་དུ་ཉན་རང་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མོས་པའོ། །མོས་སྤྱོད་དྲོད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གོང་མ་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་མོས་པ་ལ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པ་དང་། བར་གཅོད་དེ་དག་མེད་པ་ལམ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་མོས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མོས་པའམ་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི
【現代漢語翻譯】 按照他（佛陀）所教導的方式去學習的意願，被稱為'從他人處獲得的意願'，這是一種粗略的意願。 自身具有信仰的種子，並且從種姓的力量中產生意願，這被稱為'自身的意願'，這也被稱為一種微妙的意願。相信並傾向於外道所說的有造物主和有情眾生，這被稱為'錯誤的意願'，這是一種不好的意願。相信並信仰佛陀的教誨中所說的一切都是無常、痛苦和無我的，這被稱為'無誤的意願'，這是一種好的意願。當產生意願的所有因緣條件都聚集在一起，並且意願顯現出來時，這被稱為'顯現的意願'，這被認為是一種接近的意願。由於產生意願的因緣條件沒有聚集，因此目前沒有顯現出來的意願被稱為'非顯現的意願'。通常，當條件聚集時，它可能會產生，僅從這個角度來看，它與之前的意願不同，被認為是一種遙遠的意願。從聽聞正法中產生的意願是'由聲音產生'或'從聲音中產生'的意願。通過理性分析所獲得的意義而產生的意願被稱為'通過思考尋求的意願'。通過修行的力量理解意義而產生的意願是'觀看的意願'或'觀看意義者的意願'。即使產生了信仰，如果被惡魔或外道等引向其他道路，那麼這種會改變的信仰被稱為'被奪走的意願'，這是一種微小的意願。即使產生了信仰，但有時也會出現不信仰的情況，這種混合的狀態被稱為'混合的意願'，這是一種中等的意願。 只有信仰持續產生，而不信仰的情況不會發生，這被稱為'與不相容的事物不混合的意願'，這是一種偉大的意願。爲了自身利益的寂滅而傾向於聲聞和緣覺的法，這被稱為'低劣的'或'微小的意願'。傾向於實現二利（自利和他利）的任運成就，不住涅槃之道的大乘佛法，這是一種廣大的意願。從意樂行暖位開始，直到所有道位，都傾向於獲得越來越殊勝的功德，但這種傾向被貪執等煩惱所阻礙，這被稱為'被遮蔽的意願'。沒有這些阻礙的道，被稱為'未被遮蔽的意願'。由於具備恭敬和恒常的精進，因此持續不斷地產生的意願被稱為'精進的意願'或'具備的意願'。不具備這種意願的...
【English Translation】 The inclination to learn as taught by him (the Buddha) is called 'inclination taken from a friend,' which is a coarse inclination. Having the seed of faith within oneself, and the inclination arising from the power of lineage, is called 'one's own inclination,' which is also referred to as a subtle inclination. Believing in and inclining towards the explanation of the existence of a creator and sentient beings by non-Buddhists is called 'erroneous inclination,' which is a bad inclination. Believing in and having faith in the explanation of impermanence, suffering, and selflessness in the Buddha's teachings is called 'unerring inclination,' which is a good inclination. When all the causes and conditions for the arising of inclination are gathered, and inclination manifestly arises, it is called 'manifest inclination,' which is considered a near inclination. Since the causes and conditions for the arising of inclination are not gathered, the inclination that has not yet manifestly arisen is called 'non-manifest inclination.' Generally, when conditions gather, it may arise, and only from the perspective of that possibility, it is considered a distant inclination, different from the previous inclination. The inclination arising from listening to the sacred Dharma is the inclination 'arising from sound' or 'caused by sound.' The inclination arising from investigating the meaning obtained through reasoning is called 'inclination sought through thought.' The inclination arising from understanding the meaning through the power of meditation is 'inclination of viewing' or 'inclination of the one who views the meaning.' Even if faith arises, if one is led to another path by demons or non-Buddhists, that changeable faith is called 'stolen inclination,' which is a small inclination. Even if faith arises, sometimes there is also a lack of faith, and that mixed state is called 'mixed inclination,' which is a medium inclination. Only faith continuously arises, and the state of lacking faith does not occur, which is called 'inclination unmixed with incompatible factors,' which is a great inclination. Inclining towards the Dharma of Hearers and Solitary Realizers for the sake of one's own peace is called 'inferior' or 'small inclination.' Inclining towards the Mahayana Dharma, which is the path of non-abiding Nirvana that spontaneously accomplishes the two benefits (self and others), is a vast inclination. Starting from the stage of Warmth in the Practice of Inclination, and even in all stages of the path, inclining to obtain increasingly superior qualities, but this inclination is interrupted by afflictions such as attachment, which is called 'obscured inclination.' The path without those interruptions is called 'unobscured inclination.' Because of having respectful and constant diligence, the inclination that continuously arises is called 'diligent inclination' or 'possessed inclination.' Not possessing such inclination...
་མོས་པ་ལ་མི་བརྩོན་པའི་མོས་པའམ་མི་ལྡན་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མོས་པ་ལ། ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་འདྲའི་ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་མོས་པ་ལ་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ཡང་ཚོགས་བསགས་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་དབང་གིས་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་བརྟན་མི་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་བརྟན་པར་ཞུགས་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མོས་པ་ལ་བྲི་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ 2-101a རིང་དུ་སོང་པའི་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མོས་པ་དང་ལྡན་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབད་རྩོལ་གྱི་ས་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་མོས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ནས། 說勝解心障礙十六種 གཉིས་པ་མོས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་མང་བ་སྟེ་ཤས་ཆེར་གྱུར་ན། དེས་སྐྱེས་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། སྔོན་དང་ད་ལྟར་མོས་པ་ལན་འགར་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཏེ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ན་དད་པ་དེ་ཡལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ལེ་ལོ་ནི་དད་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དད་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་ལ་དད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུང་བའི་དངོས་པོར་ཆགས་པ་དང་། དེ་ལ་འཛིན་པ་ད་ལྟར་གྱི་མོས་པ་ལ་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཆགས་པ་བྱུང་བ་དེས། གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་པོར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་དེས་ན་གཟུང་བའི་མོས་པ་དང་། འཛིན་པའི་མོས་པ་གཉིས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བཤད་པ་དང་། གྲོགས་ངན་ཏེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པའི་བར་གཅོད་ཡིན་ཏེ། སྔར་དགེ་བའི་གྲོགས་ལས་བླངས་པའི་མོས་པ་ཡོད་པའམ་སྡིག་གྲོགས་ཀྱིས་ཆོས་མིན་བསྟན་པས་ཆུད་ཟ་བ་དང་། སྡིག་གྲོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་བསླབས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་མོས་པ་མི་སྐྱེས་པས་སོ། །དགེ་རྩ་བསགས་པ་ཞན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། བདག་ཉིད་ལ་རིགས་དང་ 2-101b མོས་པའི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བ་ཆེར་མ་བསགས་ན་བདག་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆ
【現代漢語翻譯】 不勤奮的勝解或不具足的勝解被稱為『不勤奮的勝解』。在初地，對於能證悟法界（Dharmadhatu）的勝解行地，積累了一個無數大劫的二資糧（福德資糧和智慧資糧）的勝解，被稱為『積累資糧的勝解』；對於不具足這種資糧的勝解，被稱為『未積累資糧的勝解』。一般來說，是否具足資糧的積累，會影響大乘勝解的廣度和穩固性。從初地到七地的菩薩的勝解，被稱為『安住的勝解』，因為他們的勝解不會退失或衰減。從八地到十地的菩薩，安住于清凈地，他們的勝解被稱為『長遠的勝解』，因為他們具足無分別任運成就的勝解，遠離了有相的分別念和勤作之地，所以這樣說。 如是，通過兩頌（偈頌）展示了勝解的各種名稱。 說勝解心障礙十六種 第二，勝解的十六種障礙，通過三頌（偈頌）來展示，即不作意等。如果對佛法的信心不作意增多，那麼它會障礙所產生的勝解。即使過去和現在已經多次產生勝解，如果不持續作意，那麼信心就會消失。懶惰會障礙尚未生起的信心的生起，因為對於不勤奮的懶惰者來說，不會生起信心。『瑜伽錯亂』是指，對於過去生起的信心，執著于所緣的對境；以及對於現在勝解的執著，產生對所緣對境的執著。這會障礙如理作意的不執著于能取所取的對境的等持（三摩地）瑜伽，因此說會障礙能取勝解和所取勝解。惡友，即罪惡的朋友、不善的知識，會障礙從朋友處獲得的勝解。或者，過去從善友處獲得的勝解會被惡友所教導的非法所破壞，或者對於被惡友控制的人來說，不會生起從善知識教導中產生的勝解。善根積累薄弱會障礙自身的勝解，即使自身具有種姓和勝解的種子，如果不積累大量的善根，那麼自身的大乘勝解也會受到障礙。
【English Translation】 A non-diligent or non-endowed aspiration is called 'non-diligent aspiration.' In the first ground (Bhumi), for the aspiration that becomes the cause of realizing the Dharmadhatu (realm of phenomena), the aspiration endowed with the accumulation of two accumulations (merit and wisdom) for one countless eon is called 'aspiration of accumulating accumulations'; and the aspiration that does not possess such accumulations is called 'aspiration of not accumulating accumulations.' In general, whether or not one possesses the accumulation of accumulations will cause the Mahayana aspiration to become broad or narrow, stable or unstable. The aspiration of Bodhisattvas from the first to the seventh ground is called 'aspiration of entering stability,' because their aspiration does not diminish or deteriorate. The aspiration of Bodhisattvas from the eighth to the tenth ground, who dwell on the pure ground, is called 'long-gone aspiration,' because they possess the spontaneously accomplished aspiration of non-discrimination, and are said to be so because they have gone far from the ground of conceptualization of signs and effort. Thus, through two verses, the various names of aspiration are shown. Sixteen kinds of obstacles to the mind of aspiration are spoken of. Second, the sixteen obstacles to aspiration are shown through three verses, namely, non-attention, etc. If non-attention to the Dharma increases, it obstructs the aspiration that arises. Even if aspiration has arisen several times in the past and present, if one does not continue to pay attention, that faith will disappear. Laziness obstructs the arising of faith that has not yet arisen, because faith does not arise for the lazy who do not strive to generate faith. 'Yoga disturbance' means that, for the faith that arose in the past, attachment arises to the object of grasping; and for the attachment to the present aspiration, attachment to the object of grasping arises. This obstructs the Samadhi (concentration) yoga of proper attention that does not cling to the objects of grasper and grasped, therefore it is said to obstruct the grasper aspiration and the grasped aspiration. A bad friend, that is, a sinful friend, an unwholesome spiritual friend, is an obstacle to the aspiration taken from a friend. Either the aspiration taken from a virtuous friend in the past is wasted by the non-Dharma taught by the bad friend, or for those who are controlled by the bad friend, the aspiration arising from the teachings of the virtuous friend does not arise. Weak accumulation of merit obstructs one's own aspiration, even if one has the lineage and the seed of aspiration, if one does not accumulate a large amount of merit, then one's own Mahayana aspiration will be obstructed.
ོས་སོགས་ལ་མོས་པ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །རྟག་བདེ་གཙང་བདག་གི་རྣམ་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་ནོར་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པས་ནི་མངོན་དུ་བའམ་མངོན་སུམ་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མངོན་སུམ་པའི་མོས་པ་ནི་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་མེད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ལ། རྐྱེན་དེ་བཞི་ལ་བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་ལེ་ལོ་བཞི་ནི་བག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་དེ་ལྟར་བར་དུ་གཅོད་དོ། །དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཙམ་ཐོས་ཀྱི་ངེས་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོགས་མ་ཐོས་པ་ལྟ་བུ་དོན་ཉི་ཚེ་བ་སྟོན་པའི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཡིས་སྒྲས་བྱུང་གི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ་གང་མ་ཐོས་པ་དེའི་དོན་མི་ཤེས་པས་དེ་ལ་མོས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ངེས་དོན་གྱི་ཕྱོགས་མ་ཐོས་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སྐྲག་ནས་མི་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་མི་དགོས་པར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ཐོས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ནི། ཚོལ་བའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དེས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲངས་པའི་མོས་པ་མི་བསྐྱེད་པའམ་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མཐར་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོས་པའི་དོན་ལ་བསམ་པའམ་ཅུང་ཟད་བསམ་ན་ཡང་རྒྱ་ཆེར་མ་བསམ་པར་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསམ་བྱུང་གིས་ཚོལ་བའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མདོར་ན་ཐོས་ 2-102a བསམ་ཉུང་ངུས་ཆོག་འཛིན་ནི། བསམ་བྱུང་གི་མོས་པ་མི་སྐྱེ་བའམ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ཀྱང་ལེགས་པར་རྫོགས་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་ལྷག་མཐོང་མི་སྐྱེད་པར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ལྟ་བའི་མོས་པའམ་སྒོམ་བྱུང་གི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། ལྷག་མཐོང་མེད་པར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ཡང་ལྟ་བའི་མོས་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ། །བལྟ་བ་ཞེས་པ་དྲྀ་ཤའི་སྒྲ་ལས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་མ་འདྲེས་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པས། སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་མོས་པ་དེ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའམ་མ་འདྲེས་པས་ནི། འཕྲོགས་པའི་མོས་པ་དང་། འདྲེས་པའི་མོས་པ་གཉིས་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། མོས་པ་ཡང་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་འདྲིས་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས། མོས
【現代漢語翻譯】 因為不會對其他事物產生興趣。以常、樂、凈、我的形態不如實地作意，會阻礙不錯誤的興趣，因為不能如實地理解無常等。放逸會阻礙現前的興趣，因為現前的興趣是從無貪、無嗔、無癡和精進的因緣中產生的，這四種因緣被稱為不放逸，而貪、嗔、癡、懈怠四者被稱為放逸，因此它會如此阻礙。僅僅聽聞了不了義的經部，而沒有聽聞了義的空性等法，像這樣聽聞甚少僅宣說片面意義的法，會阻礙由聽聞而生的興趣，因為不瞭解沒有聽聞之法的意義，所以不會對其產生興趣，並且沒有聽聞了義方面的人，會對空性等甚深之義感到恐懼而不感興趣。認為僅僅聽聞就足夠了，不需要思考和禪修，以及認為不需要廣大的聽聞，任何少許的聽聞就足夠了，這些會阻礙尋求的興趣。因為這樣不會產生由思所生的智慧所引導的興趣，或者即使產生少許，也不能廣大和究竟圓滿地產生。即使對聽聞之義進行思考，或者稍微思考，也認為不需要廣大地思考，少許的思考就足夠了，這樣也會像前面一樣阻礙由思所生的尋求的興趣。總之，認為少許的聽聞和思考就足夠了，這是不產生由思所生的興趣，或者即使產生少許也不能良好圓滿的障礙。僅僅是寂止的慢心，是指僅僅滿足於寂止，而不生起勝觀，對外散亂的分別念寂止就感到滿足而生起慢心，這會阻礙見解的興趣或修所生的興趣，因為沒有勝觀，僅僅依靠寂止無法證悟真諦。不僅如此，僅僅滿足於思考，而不致力于禪修，也是見解的興趣的障礙。『觀看』（བལྟ་བ་）一詞源於梵語『dr̥ś』，也表示『見』，因此從心平等安住的禪修中能夠見到真實之義。如是，認為是不混合的，意思是說，像前面那樣，沒有再三地使興趣在自相續中串習和熟悉，或者說是不混合，這會阻礙奪取的興趣和混合的興趣。由於沒有再三地使興趣在自相續中串習和熟悉， 2-102a 興趣
【English Translation】 Because no interest arises in other things. Thinking of permanence, happiness, purity, and self in a non-veridical way obstructs non-erroneous interest, because one cannot truly understand impermanence, etc. Carelessness obstructs manifest interest, because manifest interest arises from the causes of non-attachment, non-hatred, non-ignorance, and diligence. These four causes are called carefulness, while attachment, hatred, ignorance, and laziness are called carelessness, so it obstructs in that way. Hearing only the sūtras of provisional meaning, but not hearing the teachings of definitive meaning such as emptiness, etc., like hearing little that teaches only a partial meaning, obstructs interest arising from hearing, because one does not know the meaning of what one has not heard, so no interest arises in it, and those who have not heard about the definitive meaning are afraid of the profound meaning of emptiness, etc., and do not take interest. Thinking that hearing alone is sufficient, without needing to contemplate and meditate, and thinking that extensive hearing is not necessary, that any little bit of hearing is sufficient, obstructs the interest of seeking. Because in this way, interest led by wisdom arising from contemplation is not generated, or even if a little is generated, it cannot be generated extensively and completely. Even if one contemplates the meaning of what one has heard, or contemplates a little, thinking that it is not necessary to contemplate extensively, that a little contemplation is sufficient, this also obstructs the interest of seeking arising from contemplation, as before. In short, thinking that a little hearing and contemplation is sufficient is an obstacle to the non-generation of interest arising from contemplation, or even if a little is generated, it is not well perfected. The pride of mere tranquility means being content with mere tranquility and not generating superior insight, being proud of the mere cessation of outwardly distracting thoughts. This obstructs the interest of view or the interest arising from meditation, because without superior insight, one cannot realize the truth with mere tranquility. Moreover, being content with mere contemplation and not engaging in meditation is also an obstacle to the interest of view. The word 'viewing' (བལྟ་བ་) comes from the Sanskrit word 'dr̥ś', which also means 'seeing', so one sees the true meaning from the meditation of keeping the mind in equanimity. Likewise, thinking that it is unmixed means that, as before, not repeatedly familiarizing and habituating the interest in one's own mindstream, or being unmixed, obstructs both the interest of seizing and the interest of mixing. Because of not repeatedly familiarizing and habituating the interest in one's own mindstream, 2-102a interest
་པ་སྐྱེས་ཀྱང་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་ཏུ་རུང་བ་དང་། དད་མི་དད་འདྲེས་མར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། མ་འདྲེས་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་གོམས་ཆེ་བའི་མོས་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོག་དཀའ་བ་དང་། བར་སྐབས་སུ་མ་དད་པ་ཡང་འབྱུང་དཀའ་འོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་གཅོད་ནི་མོས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་འདྲིས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་དེ། 2-102b འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བར་ཆགས་ན་ཞི་བདེ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོ་བ་ནི། ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་བར་གཅོད་དེ། འཁོར་བར་སྐྱོ་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་འདོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཞི་བར་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བསྒྲིབས་པ་དེ་དག་ནི། མ་བསྒྲིབས་པའི་མོས་པའི་བར་གཅོད་ཡིན་པ་དང་ནི། མི་བརྩོན་པས་ནི་བརྩོན་པའི་མོས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །ཚོགས་རྣམས་མ་བསགས་པ་ནི། ཚོགས་བསགས་པའི་མོས་པ་འབྱུང་བ་ཡི་བར་དུ་གཅོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བར་ཆད་བཅུ་དྲུག་ལས་མ་བཤད་པ་ནི། ནོར་བ་དང་། མངོན་སུམ་མིན་པ་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་། མི་བརྩོན་པ་དང་། ཚོགས་མ་བསགས་པ་ལྔ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་བར་ཆད་གཞན་བཤད་མ་དགོས་ལ། མ་འདྲེས་བརྟན་ཞུགས་རིང་སོང་གསུམ་གཉེན་པོ་བར་ཆད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་བར་ཆད་མེད་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་འཕྲོག་འདྲེས་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆད་གཅིག་ཡིན་པས་མོས་པ་བཅུ་ཕྲི་བའི་ཕྱིར་བར་ཆད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདུས་སོ། །བསམ་བྱུང་ལ་ཐོས་པས་ཆོག་པ་དང་། ཐོས་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པ་གཉིས། བསྒོམ་བྱུང་མོས་པ་ལ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་དང་། ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ང་རྒྱལ་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བར་ཆད་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བགྲང་རུང་ཡང་། བར་དུ་གཅད་བྱའི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་བྱས་པ་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་མོས་པ་སོ་སོ་དང་མ་སྦྱར་བར་སྤྱིར་ཡང་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་མོས་པ་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྒྲིབ་པས་སྤང་བར་ 2-103a བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་གཅིག་ནི། བསོད་ནམས་ཆེ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟའི་མོས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བ་དང་། འདས་པའི་མོས་པ་ནི་སྔོན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པས་ད་ལྟར་ཡང་དེས་འགྱོད་པ་མེད་པས་སོ། །གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོར་མ་ཆགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ཡིད་བདེ་བ་དང་། འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་མོས་པ་ཆོས་མཆོག་གམ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ
【現代漢語翻譯】 即使生起了信，也容易被其他因緣奪走，並且信心和不信會混雜出現。與此相反，不混雜的，也就是非常熟悉習慣的信，難以被因緣奪走，並且中間也很難產生不信。因此，這兩者之間的障礙就是信沒有在自相續中變得熟悉。對於輪迴不厭離是小乘信心的障礙， 因為如果對輪迴不厭離而貪執，就不會尋求寂靜的安樂。同樣，完全厭離輪迴也是大乘信心的障礙，因為厭離輪迴而想要完全捨棄它，就會像聲聞一樣只求自己寂靜。被遮蔽是指上面在遮蔽信心的章節中所說的那些遮蔽，它們是不被遮蔽的信心的障礙。不精進是精進信心的障礙。不積累資糧被認為是生起積累資糧信心的障礙。要知道， 這樣，在十六種障礙中，沒有提到的過失、非現前、遮蔽、不精進和不積累資糧這五種，因為它們已經被不順品所涵蓋，所以不需要另外說明它們的障礙。不混雜、穩固、安住和長時這三種是遠離障礙的對治品，所以沒有障礙。能取所取兩種和奪取混雜兩種的障礙是相同的，因此減少了十種信心，所以總共有十六種障礙。對於思所成慧，以聞所成慧滿足；對於聞所成慧，以少許聽聞滿足。對於修所成信，以少許思惟滿足；以及以少許寂止的慢心，如果分別開來，可以算作十八種障礙，但從所要遮止的角度來說，十六種更好。這樣，即使不與各個信心分別結合，一般而言，這十六種法也能以各自的方式遮蔽信心，所以應當斷除。 第三，信心的十一種利益，由『福德大』等兩頌來闡述：現在的信心能使對佛法的信心所帶來的巨大福德增長；過去的信心是指過去對大乘佛法的信心是善的，所以現在也不會後悔。對於所取的對境，不執著于實有，而能把握真如的一部分，獲得證悟無自性的等持，從而內心安樂；執著的對境是證悟無自性的信心，是殊勝的佛法，或者是不間斷的等持之樂。
【English Translation】 Even if faith arises, it can easily be taken away by other conditions, and belief and disbelief will appear mixed. Conversely, that which is unmixed, that is, a devotion that is very familiar and habitual, is difficult to be taken away by conditions, and it is also difficult for disbelief to arise in between. Therefore, the obstruction between these two is considered to be that faith has not become familiar in one's own mindstream. Lack of weariness with samsara is an obstruction to the faith of the Lesser Vehicle, because if one is attached to samsara without being weary of it, one will not seek peace and happiness. Similarly, complete weariness with samsara is an obstruction to faith in the Great Vehicle, because being weary of samsara and wanting to abandon it completely, one will be inclined to one's own peace like a Hearer. Obscuration refers to those obscurations mentioned above in the section on obscuring faith, and they are obstructions to unobscured faith. Non-diligence is an obstruction to diligent faith. Not accumulating collections is known to be an obstruction to the arising of faith in accumulating collections. Thus, among the sixteen obstructions, the five that are not mentioned—faults, non-manifestation, obscuration, non-diligence, and non-accumulation of collections—do not need to have their obstructions explained separately because they are encompassed by the opposing side. The three—unmixed, stable, abiding, and long-lasting—are antidotes that are free from obstructions, so there are no obstructions to them. The two—grasping and apprehended—and the two—usurping and mixing—have the same obstruction, so ten faiths are reduced, and thus there are sixteen obstructions in total. For wisdom born of thought, being content with wisdom born of hearing; for wisdom born of hearing, being content with little hearing. For faith born of meditation, being content with little thought; and if the pride of little quiescence is separated, it can be counted as eighteen obstructions, but from the perspective of what is to be obstructed, sixteen is better. Thus, even without combining them separately with each faith, in general, these sixteen dharmas can obscure faith in various ways, so they should be abandoned. Third, the eleven benefits of faith are explained by the two verses beginning with 'Great merit': present faith increases the immeasurable merit of faith in the Dharma; past faith refers to the fact that past faith in the Mahayana Dharma was good, so there is no regret now. Regarding the object to be grasped, not being attached to it as real, but grasping one aspect of suchness, obtaining the samadhi of realizing no self-nature, thereby having mental ease; the object of grasping is the faith of realizing no self-nature, which is the supreme Dharma, or the bliss of uninterrupted samadhi.
་བ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་དང་། གྲོགས་བླངས་ཀྱི་མོས་པར་རྐྱེན་གྱིས་བར་ཆད་མ་བྱས་ན་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་མོས་པར་བར་ཆད་མེད་ན་དགེ་རྩ་མི་ཉམས་པར་བརྟན་པ་དང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བ། མངོན་སུམ། སྒྲས་བྱུང་། ཚོལ་བ། ལྟ་བ། འཕྲོག་པ། མ་འདྲེས་པའི་མོས་པ་བདུན་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བར་དུ་མ་བཅད་ན་དེ་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་མོས་པ་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་སྟེ། ནོར་བ་མེད་པ་འབྲིང་ལས། ནོར་བ་མེད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་སོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་མོས་པར་བར་ཆད་མེད་ན་ཆོས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་དམན་ལ་མོས་པར་བར་དུ་གཅོད་པ་གཞན་མེད་ན་བདག་གི་དོན་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་བར་ཆད་དང་བྲལ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བསྒྲིབས་མེད། 2-103b བརྩོན་པ་ཚོགས་བསགས། བརྟན་ཞུགས། རིང་སོང་གི་མོས་པ་ལྔ་པོ་རྐྱེན་གྱི་གེགས་དང་བྲལ་ན། མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་སྟེ། སྔ་མ་གསུམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བའི་མཆོག་ཐོབ་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་དེ་དག་ནི། མོས་པ་ཡི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ནོར་བ། མངོན་སུམ་མིན། མ་འོངས་པ། བསྒྲིབས་པ། མི་བརྩོན། མ་བསགས་པའི་མོས་པ་དྲུག་ལ་ཕན་ཡོན་མ་བཤད་དེ། དེ་དག་ལ་ཕན་ཡོན་སྲིད་པ་རྣམས་ནི་དད་པའི་ཕན་ཡོན་ཅི་རིགས་སུ་འདུས་ལ། མ་འོངས་པའི་མོས་པ་མ་སྐྱེས་པ་སོགས་དང་། ནོར་བ་སོགས་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་སོ་སོར་མ་ཕྱེས་པར་སྤྱིར་དད་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་ཡང་ཤེས་ནས་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཁམས་པ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་མོས་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་ཁྱི་དང་འདྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཡེང་བ་སྤངས་ཏེ་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་མོས་པ་ནི་རུས་སྦལ་བཞིན་ནོ། །ཉན་རང་གང་ཞིག་རང་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་མོས་པ་ནི་བྲན་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་མོས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ཁྱི་དང་འདྲ་ན། ཁྱི་ནི་རྟག་ཏུ་ལྟོགས་ཤིང་། བཀྲེས་པའི་ཡིད་ 2-104a དང་ཟས་ཀྱིས་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་བཞིན་ཟས་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཡིད་དང་། ཇི་ལྟར་
【現代漢語翻譯】 如果具備大欲樂，並且不因助伴的意樂而中斷，就能獲得善行不被浪費的功德；如果自己的意樂沒有中斷，善根就不會衰退而能穩固如初，不被錯亂。對於現量、名言、尋覓、觀察、奪取、不雜染這七種意樂，如果不被相違品中斷，那麼這些意樂各自的功德就會越來越殊勝，從而獲得無錯亂的中等意樂，以及生起無錯亂的大意樂等等。如果不雜染相違品的意樂沒有中斷，那麼諸法就能現證，從而獲得初地。如果對小乘的意樂沒有其他中斷，就能獲得自利的寂滅涅槃；如果對大乘的意樂遠離中斷，就能成為獲得自他二利的殊勝者。無障蔽。 精進、積聚資糧、安住、長時這五種意樂，如果遠離違緣的障礙，就能獲得快速現證的功德。前三種能獲得根器敏銳的殊勝，后兩種能快速獲得一切智智。如是所說的十一種分類，都是意樂的利益。錯亂、非現量、未來、障蔽、不精進、未積聚的六種意樂，沒有宣說利益，因為這些意樂可能存在的利益都包含在信心的利益中，例如未來的意樂未生起等等，以及錯亂等具有中斷的緣故。因此，對於意樂的這些利益，即使沒有分別開來，也應該普遍瞭解為信心的利益，從而生起信心。 第三，分別宣說大乘意樂，以譬喻顯示大乘意樂的差別：對於外境五欲貪著並受用的欲界眾生的意樂，譬如犬；以世間的止觀禪定，捨棄外境的散亂，在內安住的色界眾生的意樂，譬如龜；無論聲聞或緣覺，以自身從輪迴痛苦中解脫的意樂，譬如奴僕；菩薩以成辦一切有情利益的意樂，譬如國王。 詳細解釋其含義：如何像犬一樣呢？犬經常飢餓，被飢渴的意念和缺乏食物的痛苦所逼迫，對於食物不知滿足。
【English Translation】 If one possesses great desire and is not interrupted by the inclinations of companions, one will obtain the merit of not wasting virtue. If one's own inclinations are not interrupted, the roots of virtue will not diminish but will remain stable and unchanged from the beginning. If the seven inclinations of direct perception, verbal expression, seeking, observing, seizing, and non-mixture are not interrupted by opposing factors, then each of these inclinations will gain the merit of becoming increasingly distinguished, thus obtaining the undistorted medium inclination and generating the undistorted great inclination, and so on. If the inclination that is unmixed with opposing factors is not interrupted, then the dharmas will be realized, and the first bhumi will be attained. If there is no other interruption to the inclination towards the Lesser Vehicle, one will attain the peaceful nirvana of self-interest. If the inclination towards the Great Vehicle is free from interruption, it will become supreme in attaining both self and other interests. Unobstructed. The five inclinations of diligence, accumulating collections, stability, and long duration, if free from obstacles, will obtain the merit of rapid clairvoyance. The first three will obtain the supreme sharpness of the senses, and the latter two will quickly obtain the omniscient wisdom. Thus, the eleven categories explained above are the benefits of inclination. The six inclinations of error, non-direct perception, future, obscuration, non-diligence, and non-accumulation have not been explained for their benefits, because the benefits that could exist for them are included in the benefits of faith, such as the future inclination not arising, and error, etc., being accompanied by interruptions. Therefore, even if these benefits of inclination are not distinguished separately, they should be generally understood as the benefits of faith, and faith should be generated. Third, the specific explanation of the Great Vehicle's inclination, showing the differences in the Great Vehicle's inclination through examples: The inclination of sentient beings in the desire realm who are attached to and enjoy the five external objects of desire is like a dog. The inclination of sentient beings in the form realm who abandon external distractions through worldly meditative absorption and abide inwardly is like a turtle. The inclination of those who, whether Shravakas or Pratyekabuddhas, liberate themselves from the suffering of samsara is like a servant. The inclination of Bodhisattvas who work for the benefit of all other sentient beings is like a king. Explaining its meaning in detail: How is it like a dog? A dog is always hungry and tormented by the suffering of hunger and thirst and the lack of food, with a mind that is never satisfied with food.
རུས་སྦལ་དེ་ནི་ཆུ་ཡི་ནང་ན་གཞན་གྱིས་འཚེར་དོགས་པས་རང་གི་ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ནང་དུ་བསྐུམས་ཤིང་འདུག་གོ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་བྲན་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རྗེ་བོའི་སེམས་དང་ཚིག་ལས་འགལ་བར་དོགས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ལུས་ཀྱིས་རྗེ་བོའི་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནི་རང་གི་བཀའ་ཡིས་ཆབ་འོག་གི་ཡུལ་འདོད་དགུར་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་གནས་པ་ལྟར་རོ། །རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱི་ལྟར་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ཕྱིའི་འདོད་ཡོན་ལ་རྟག་ཏུ་གཡེལ་ཞིང་གཡེང་བས་རང་དབང་མེད་པར་འདོད་པའི་དབང་དུ་འཕྱན་པ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་རོས་གཡེང་བས་འཇིགས་ནས་བདག་གི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཙམ་ལ་གནས་པ་ལས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཟབ་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ལ་བློ་མ་ཕྱོགས་པས་རུས་སྦལ་འཁུམ་པ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ནི་རང་དོན་དུ་རང་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་། འཁོར་བ་དེ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསླབ་པ་བཅས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཅིག་འགལ་ན་ཡང་ཐར་ལམ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྲག་བཞིན་འཁོར་བ་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་ཆེས་འབད་པར་བྱེད་པ་དེའི་མོས་པ་ནི་བྲན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ལྡན་ 2-104b པས་ཡུལ་ཁམས་ལ་རང་དབང་འབྱོར་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་པ་དང་། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཀྱང་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ལ་བརྙེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་དབང་འགྱུར་ཏེ་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་དོན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་དང་གཏན་དུ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདོད་ཁམས་པ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་གི་མོས་པ་དག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་འདྲ་བ་དག་གི་ནང་ནས་རྟག་ཏུ་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཚུལ་བཞིན་རིག་ནས་ནི། མོས་པས་འཇུག་པའི་སྐབས་འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པ་དེ་ཉིད་རྟག་པར་རབ་ཏུ་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མོས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེས་བསྟན་
【現代漢語翻譯】 就像烏龜在水中，害怕受到傷害，將四肢全部縮回體內。同樣，國王的奴僕總是害怕違背主人的心意和言辭，因此懷著恐懼的心情為主人效勞。又如國王憑藉自己的命令，可以隨意統治管轄之下的領土。同樣，像狗一樣的人們總是被外在的慾望所迷惑，無法自主地被慾望所驅使。而色界和無色界的人們，因為害怕被上界的樂味所迷惑，僅僅將自己的心識收攝於內，而不去探求甚深廣大的智慧。他們就像烏龜一樣蜷縮著，心懷這樣的想法。聲聞乘行者只顧追求自身的利益，他們非常害怕輪迴的痛苦。爲了從輪迴中解脫，他們努力遵循如來（Tathāgata）所制定的戒律，即使稍微違背，也會障礙解脫之路，並獲得不悅意的果報。他們非常努力地尋求快速從輪迴中解脫的方法，他們的想法就像奴僕一樣。菩薩（Bodhisattva）的想法是：就像國王因為積累了過去的功德而擁有了國家的自主權一樣，菩薩們憑藉智慧和大悲的力量，即使身處輪迴，也不會被輪迴的過患所染污。他們不住于寂靜的一端，卻也證得了寂靜的果位。他們在輪迴和涅槃（Nirvana）中都獲得了自在，爲了自己和他人的利益，爲了所有眾生的究竟利益，他們會努力成辦圓滿的利益。 因此，從欲界、色界、無色界的世間眾生，以及聲聞、緣覺的出世間眾生的想法來看，菩薩的想法是最殊勝的。在眾生各種不同的想法中，總是對大乘（Mahāyāna）具有信心的菩薩的想法是特別卓越的。爲了瞭解這一點，我們應該如理地認識到佛陀所說的，大乘佛法是超越其他一切的。因此，在這個以信心入門的階段，堅定的菩薩應該恒常尋求對大乘佛法的信心。以上是用比喻說明了信心的差別。
【English Translation】 Like a turtle in the water, fearing harm from others, retracts all its limbs into its body. Similarly, a servant of a king is always afraid of contradicting the mind and words of his master, and thus serves the master with a fearful body. Just as a king, by his command, can freely rule the territory under his jurisdiction. Likewise, those who are like dogs are always distracted and swayed by external desires, involuntarily drifting under the power of desire. And those in the two higher realms (form and formless realms), fearing distraction by the tastes of the higher realms, merely gather their mental phenomena inward, without turning their minds to the profound and vast Dharma of knowledge. They are like a retracted turtle, holding such an attitude. The Shravakas (Hearers), who are solely focused on benefiting themselves, greatly fear the suffering of Samsara (cyclic existence). To escape from Samsara, they diligently follow the teachings of the Tathāgata (Thus Gone One), the king of Dharma, fearing that even a slight deviation will obstruct the path to liberation and lead to undesirable consequences. They strive to quickly escape from Samsara, and their attitude is similar to that of servants. The attitude of Bodhisattvas is: Just as a king, having accumulated past merits, gains autonomy over the country, Bodhisattvas, through the power of wisdom and great compassion, remain in Samsara without being tainted by its faults. They do not dwell on one side of peace (Nirvana), yet they have attained the state of peace. They have mastery over both Samsara and Nirvana, and for the benefit of themselves and others, for the ultimate benefit of all sentient beings, they strive to accomplish perfect benefit. Therefore, from the attitudes of sentient beings in the desire realm, form realm, and formless realm, as well as the attitudes of Shravakas and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) who have transcended the world, the attitude of Bodhisattvas is the most supreme. Among the various attitudes of sentient beings, the attitude of Bodhisattvas who always have faith in the Mahāyāna (Great Vehicle) is particularly excellent. To understand this, we should properly recognize that the Buddha's teachings of the Mahāyāna are superior to all others. Therefore, in this stage of entering through faith, a steadfast Bodhisattva should constantly seek faith in the Dharma of the Mahāyāna. The above illustrates the differences in faith through examples.
ནས་ཐེག་ཆེན་དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་གདམས་པ་ལ་མ་ཞུགས་པར་འཇུག་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཕྱིར་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བསྟན་པས་མཇུག་སྡུད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐེག་ 2-105a པ་ཆེན་པོ་ནི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་མགོ་ཡན་ལག་གཏོང་བ་སོགས་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་འཇིགས་པའི་དཀའ་སྤྱད་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་གང་ཟག་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་བདག་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་མིར་གྱུར་པ་ཕལ་གྱིས་ཐོབ་ག་ལ་ནུས་སྙམ་དུ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་རྟེན་མིར་གྱུར་པས། ཞེས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་ལྷ་ཡི་རྟེན་ལས་ཀྱང་མི་མཆོག་ཡིན་ལ། མིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་མི་ལ་ལ་རེས་འགའ་ཙམ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མེད་པ་མང་པོས་སངས་རྒྱས་དེ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་དག་དུས་རེས་འགའ་ན་སྲིད་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པས་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་དང་དུ་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་ཀྱང་མིར་སྐྱེས་ལ་གཞན་ཡང་མིར་སྐྱེས་པ་འདྲ་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་མོས་སྤྱོད་ནས་རིམ་པར་བསླབས་པས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་རྫོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་མ་ཟད་ཆེས་དགའ་བ་རྙོགས་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་མི་ནུས་པ་ལ་སྤྱད་ 2-105b ནས་དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་དང་པོར་བདག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཡིན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་ཐོག་མར་མོས་པ་ཙམ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ན་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དོན་བྱེད་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཁ་ཟས་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ཟ་བའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་རང་གིས་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ནི། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡི་བསོད་ནམས་ཆེར་འབ
【現代漢語翻譯】 因此，對於未進入大乘（Mahāyāna，偉大的車輛）而勸請歡喜進入，以及爲了產生巨大福德而歡喜進入，並通過宣說三種功德而勸請進入，共有三種總結。首先，大乘在道之初，需要承受捨棄頭、手等肢體，以及不畏輪迴（saṃsāra，生死輪迴）痛苦的苦行。雖然如此行持最終能成就具有殊勝功德的佛果（Buddha-phala，覺悟的果實），但心想這只是少數偉大之人的行為，像我這樣的普通眾生如何能夠獲得呢？不應如此灰心。因為作為眾生，轉生為人身，成就菩提（bodhi，覺悟）的所依比天人的所依更為殊勝。而且，人獲得佛果並非只是少數情況，而是無數眾生都獲得了佛果。而且，他們並非只是偶爾出現，而是在現在的每一個剎那，在十方無盡的世界中，都有無數菩薩（bodhisattva，覺悟的勇士）獲得無上圓滿的菩提。因此，不應接受『我無法獲得菩提』的灰心。因為我和其他人一樣都轉生為人，他們也通過信奉和修持大乘之道，逐漸學習，使智慧和慈悲增長，像幻覺一樣了知輪迴的痛苦，並且在不捨棄任何眾生的大慈悲力量圓滿時，對於菩提的行持，不僅沒有困難的感覺，反而感到無比的喜悅和無染，沒有任何世間的安樂可以與之相比，從而行持並獲得偉大的意義——佛果。既然如此，我為何不能獲得呢？那些菩薩最初也像我一樣的凡夫眾生，但因為進入了大乘之法，所以才變成了那樣。其次，對於大乘之法，即使最初只是生起信奉之心，也是具有無量利益之處，更何況是如理修持呢？這是為什麼呢？因為這是宣說利益他人的法。例如，給予其他眾生食物會增長福德，就像自己吃食物不會獲得福德一樣，具有利益其他眾生之作用的法——大乘，向他人宣說並自己生起信奉之心，就能獲得經中所說的巨大福德。 （藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）種子字和咒語佔位
【English Translation】 Therefore, there are three summaries: encouraging joyful entry without entering the Mahāyāna (Great Vehicle), encouraging joyful entry for the sake of generating great merit, and encouraging entry by demonstrating three qualities. First, the Mahāyāna, at the beginning of the path, requires enduring hardships such as giving up one's head, limbs, etc., and not fearing the suffering of samsara (cyclic existence). Although doing so ultimately leads to the attainment of the Buddha-phala (Buddha-fruit), which has extraordinary qualities, one should not be discouraged by thinking that this is only the practice of a few great individuals and that ordinary beings like oneself could never achieve it. Because as a sentient being, having been born as a human, the basis for achieving bodhi (enlightenment) is superior to that of even the gods. Moreover, humans attaining Buddhahood is not just a rare occurrence, but countless beings have attained Buddhahood. And they do not just appear occasionally, but in every moment, in the infinite realms of the ten directions, countless bodhisattvas (enlightenment beings) are attaining unsurpassed perfect enlightenment. Therefore, one should not accept the discouragement of 'I cannot attain bodhi.' Because I and others are born as humans, and they also, through faith and practice in the Mahāyāna path, gradually learn, increasing wisdom and compassion, understanding the suffering of samsara as an illusion, and when the power of great compassion that does not abandon any sentient beings is perfected, they not only have no sense of difficulty in the practice of bodhi, but also feel immense joy and purity, which no worldly pleasure can compare to, and thus practice and attain the great meaning—Buddhahood. Since that is the case, why can't I attain it? Those bodhisattvas were initially ordinary beings like myself, but because they entered the Mahāyāna Dharma, they became that way. Secondly, even just having faith in the Mahāyāna Dharma is a source of immeasurable benefits, let alone practicing it properly. Why is that? Because it is the Dharma that teaches benefiting others. For example, giving food to other beings increases merit, just as one does not gain merit from eating food oneself. Similarly, the Dharma that has the function of benefiting other beings—the Mahāyāna—by teaching it to others and generating faith in oneself, one obtains the great merit spoken of in the sutras. Placeholder for seed syllables and mantras (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning)
ྱུང་བ། དཔེར་ན་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་བཤད་པ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར། རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐེག་དམན་བསྟན་པ་ལས་ནི་ཕན་ཡོན་བཟང་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་ལྟར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ནི། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་དུས་རྟག་ཏུ་མོས་པ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་བྱས་ན་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ 2-106a དང་། མོས་པ་དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། བསམ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་དད་པའམ་མོས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 求法品 དེ་ལྟར་མོས་པའི་ལེའུ་བཤད་ནས་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གང་ལ་མོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཐོས་བསམ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་མང་དུ་བསགས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱ་དགོས་པས་ཆོས་འཚོལ་གྱི་ལེའུ་བཤད་པ་འདི་ལ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འཚོལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཆོས་འཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་ལྔ་ལས། 所求之法 དང་པོ་ལ། བཤད་བྱ་ལུང་གི་ཆོས་བཙལ་བ་དང་། རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་བཙལ་བ་གཉིས། 求所說教法 དང་པོ་ལ། དམིགས་པ་གསུང་རབ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། དེས་བསྟན་དོན་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་། འཚོལ་བྱེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་གསུམ་ལས། 尋求所緣教法 དང་པོ་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བི་ཊཀ་ཞེས་པ་སྡེ་སྣོད་དེ་དེའི་ནང་དུ་ཤེས་བྱའི་དོན་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བཏགས་ཏེ། ཡུལ་དབུས་ཀྱི་བྲེ་བོ་ཆེ་ལའང་མིང་དེ་ 2-106b འཇུག་པ་ནི། དེའི་ནང་དུ་བྲེ་ཆུང་མང་པོ་འདུས་ཤིང་ཤོང་བ་བཞིན། འདིར་ཡང་སྡེ་སྣོད་དེར་བརྗོད་བྱ་ཤེས་བྱའི་དོན་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡེ་སྣོད་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཀྱང་རུ
【現代漢語翻譯】 複次，譬如以無量充滿七寶的田地供養如來，不如宣說大乘佛法中的一個偈頌功德殊勝。同樣，爲了自身利益而宣說小乘佛法，雖然也有好的功德，但不如宣說大乘佛法所獲得的功德。第三個總結的偈頌是：如是，殊勝的大乘，即大乘殊勝道的佛法，是廣闊無邊的。菩薩智者應當時常增上信解，如此則能不斷產生廣大的福德，並且這種信解會逐漸增上，直至十地菩薩的果位，最終成就無量功德的自性，即無上正等正覺。大乘經莊嚴論中，思惟大乘之信或信解品第十一的解釋完畢。 求法品 如是宣說信解品后，僅有信解是不夠的，對於所信解的甚深廣大的大乘佛法，需要通過聽聞、思惟、修習的智慧來尋求，積累大量的聽聞，並且對其中的意義獲得定解，因此宣說求法品。此品分為五個部分：所求之法，以何種方式尋求，尋求的差別，求法的果，以及總結的偈頌。 所求之法 第一部分分為：尋求所說教法和尋求所證悟之義法兩種。 求所說教法 第一部分分為：完全尋求所緣的經文字身，完全尋求經文所詮釋的意義，以及完全尋求能尋求的作意三種。 尋求所緣教法 第一部分爲了說明以三種智慧所緣的對境，宣說了四個偈頌。其中，所緣即是佛陀的經文三藏之法。所謂的『毗奈耶』（藏文：བི་ཊཀ་，梵文天城體：विनय，梵文羅馬擬音：vinaya，漢語字面意思：調伏），即是三藏，因為其中包含了許多所知的意義，所以如此稱呼。如同中央地區的大的量具也用這個名字一樣，因為其中包含和容納了許多小的量具。這裡也是一樣，因為三藏中包含了許多所詮釋的所知意義。三藏的分類有：經藏、律藏、論藏三種，或者可以歸納為大乘菩薩藏和小乘聲聞藏兩種。
【English Translation】 Furthermore, just as offering limitless fields filled with the seven precious substances to the Tathagatas is surpassed by the merit of reciting a single verse of the Mahayana Dharma, similarly, while teaching the Hinayana Dharma for one's own benefit has good merit, it does not attain the same merit as teaching the Mahayana. The third concluding verse is: Thus, the noble Mahayana, the Dharma of the Mahayana path, is vast and extensive. Bodhisattvas with wisdom should constantly increase their faith and understanding, thereby continuously generating great merit, and this faith will gradually increase up to the tenth Bhumi, ultimately transforming into the nature of immeasurable qualities, the unsurpassed perfect enlightenment. From the Ornament of the Mahayana Sutras, the explanation of the eleventh chapter, 'Faith or Understanding of the Thought of the Mahayana,' is complete. Chapter on Seeking the Dharma Having explained the chapter on faith and understanding, it is not enough to merely have faith and understanding. One must seek the profound and vast Mahayana Dharma, in which one has faith, through the wisdom of hearing, contemplating, and meditating, accumulating extensive hearing and gaining certainty about its meaning. Therefore, this chapter on seeking the Dharma is explained. This chapter is divided into five parts: the Dharma to be sought, the means by which to seek, the distinctions of seeking, the result of seeking the Dharma, and the concluding verses. The Dharma to be Sought The first part is divided into two: seeking the Dharma that is taught and seeking the Dharma that is realized. Seeking the Dharma that is Taught The first part is divided into three: completely seeking the object of focus, the scriptures themselves; completely seeking the meaning explained by the scriptures; and completely seeking the mental activity that seeks. Seeking the Object of Focus The first part, to explain the object focused upon by the three wisdoms, four verses are spoken. Here, the object of focus is the Dharma of the Tripitaka, the scriptures of the Buddha. The term 'Pitaka' (Tibetan: བི་ཊཀ་, Sanskrit Devanagari: विनय, Sanskrit Romanization: vinaya, Chinese literal meaning: taming) refers to the Tripitaka, because it contains many knowable meanings. It is named as such, just as the large measuring container in central regions is also called by that name, because it contains and accommodates many smaller measuring containers. Similarly, here, the Tripitaka contains many knowable meanings that are to be expressed. The divisions of the Tripitaka are: the Sutra Pitaka, the Vinaya Pitaka, and the Abhidharma Pitaka, or it can be summarized into the Mahayana Bodhisattva Pitaka and the Hinayana Shravaka Pitaka.
ང་ངོ་། །སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དོན་མང་པོ་དེའི་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུང་རབ་ལ་རྒྱས་པར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྐྱེས་རབས་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ལས་ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པའང་ཡོད། ཕལ་ཆེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་གཏོགས་པའང་ཡོད། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ནི་དགུར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དང་། བསླབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་བཞག་པའི་དང་པོ་ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་བཤད་དེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་བདེན་པ་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གང་དང་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ 2-107a པ་མ་ཤེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ལ། དེ་དག་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས་དོན་དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ནི་འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཇི་བདེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཁྱིམ་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འགོག་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་གང་གིས་ཕས་ཕམ་པ་དང་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བ་དང་། ཉེས་བྱས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་བཀག་སྟེ་མ་གནང་ངོ་། །ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སོགས་རང་ཉིད་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དང་ཐལ་པ་ཚེར་མའི་ཁྲོད་དུ་ཉལ་བ་དང་། གཅེར་བུ་དང་ཟས་གཅོད་པ་དང་། ཁྱི་དང་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་བདག་གི་ལུས་ངལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་ལུས་འཚོ་བའི་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་སྡིག་མེད་རྣམས་རབ་བྱུང་ཐུན་མོང་པ་ཀུན་ལའང་གནང་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི། ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྒྱ་སྟོང་རི་བའི་གོས་དང་། ཁང་བཟང་བཀོད་མཛེས་མིག་མང་དག་ཀྱང་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་བཟང་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ཡང་ཆགས་པ་དང་རྒྱགས་པ་མེད་ན་ད
【現代漢語翻譯】 我（ངོ་།）解釋『論藏』（སྡེ་སྣོད་，藏文：集合之意，指佛經的彙集）這個詞的含義是因為它包含了很多意義，正如上面所說的那樣。佛經可以詳細地分為十二類，即：『經部、應頌、記別、諷頌、自說、因緣、譬喻、本事、本生、方廣、希法、論議』（མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ།）。其中，『方廣』（རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་）非常廣博，『本生』（སྐྱེས་རབས་）屬於菩薩藏，其餘大部分是聲聞乘和大乘共通的，也有大部分屬於聲聞乘的論藏。如果將這十二類進行歸納，可以歸納為三藏（སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ།）。將佛法分為三藏的原因有九個方面。從所應斷除的角度來看有三個方面，從所應修習的角度來看有三個方面，從所應瞭解的角度來看有三個方面。首先，通過消除三種煩惱（ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ），即對於蘊（ཕུང་，梵文：skandha，梵文羅馬擬音：skandha，漢語字面意思：積聚）、界（ཁམས་，梵文：dhātu，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界限）、處（སྐྱེ་མཆེད་，梵文：āyatana，梵文羅馬擬音：āyatana，漢語字面意思：生處）等法產生懷疑的煩惱，因此宣說了作為對治的經藏（མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་）。對於蘊、界、處、緣起（རྟེན་འབྲེལ་，梵文：pratītyasamutpāda，梵文羅馬擬音：pratītyasamutpāda，漢語字面意思：此有故彼有）、諦（བདེན་པ་，梵文：satya，梵文羅馬擬音：satya，漢語字面意思：真實）、地（ས་，梵文：bhūmi，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：土地）、波羅蜜多（ཕར་ཕྱིན་，梵文：pāramitā，梵文羅馬擬音：pāramitā，漢語字面意思：到彼岸）等法的自相和共相的含義，如果不知道它們是什麼樣的，就會產生懷疑。因此，通過指出『這些是這樣的』，使人們能夠如實地瞭解這些含義，從而消除懷疑。 律藏（འདུལ་བ་）是對治追逐慾望和苦行的兩種極端（འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ།）所產生的近取煩惱（རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ）。爲了阻止像在家人那樣，因貪戀慾望而隨意享用各種不應享用的物品，從而阻止那些導致墮落（ཕས་ཕམ་པ་，梵文：parājika，梵文羅馬擬音：parājika，漢語字面意思：斷頭）、僧殘（ལྷག་མ་，梵文：saṃghāvaśeṣa，梵文羅馬擬音：saṃghāvaśeṣa，漢語字面意思：剩餘）、墮罪（ལྟུང་བ་，梵文：pāṭayantika，梵文羅馬擬音：pāṭayantika，漢語字面意思：應懺悔）、惡作（ཉེས་བྱས་，梵文：duṣkṛta，梵文羅馬擬音：duṣkṛta，漢語字面意思：做錯）等惡行的世俗行為，因此禁止了這些行為。允許使用缽（ལྷུང་བཟེད་）和法衣（ཆོས་གོས་）等維持生計的清凈物品。爲了對治像外道那樣，通過嚴酷的苦行，如睡在灰燼和荊棘中、裸體、斷食，以及進行狗和牛等苦行來折磨自己的身體，因此允許所有出家人使用無罪的維持身體的物品。佛陀還說，對於持戒和具有功德的僧侶，即使是具有百味的食物、價值百千金的衣服，以及裝飾精美的豪宅，也可以享用。即使擁有這些美好的享受，如果沒有貪戀和傲慢，那也是可以的。
【English Translation】 I (ངོ་།) explain the meaning of the term 'Abhidhamma Pitaka' (སྡེ་སྣོད་, Tibetan: collection, referring to the collection of Buddhist scriptures) because it contains many meanings, as mentioned above. The Buddhist scriptures can be divided into twelve categories in detail, namely: 'Sutra, Geya, Vyakarana, Gatha, Udana, Nidana, Avadana, Itivrittaka, Jataka, Vaipulya, Adbhutadharma, and Upadesha' (མདོ་སྡེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་བརྗོད་གླེང་གཞི་རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟར་བྱུང་། །སྐྱེས་རབས་རྒྱས་དང་རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་དབབ།). Among them, 'Vaipulya' (རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་) is very extensive, 'Jataka' (སྐྱེས་རབས་) belongs to the Bodhisattva Pitaka, and most of the rest are common to the Sravaka and Mahayana, and some belong to the Sravaka Pitaka. If these twelve categories are summarized, they can be summarized into the Tripitaka (སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུའོ།). There are nine reasons for dividing the Dharma into the Tripitaka. There are three aspects from the perspective of what should be abandoned, three aspects from the perspective of what should be practiced, and three aspects from the perspective of what should be understood. First, by eliminating the three afflictions (ཉོན་མོངས་གསུམ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཏེ), that is, the affliction of doubt about the dharmas of the skandhas (ཕུང་, Sanskrit: skandha, Romanized Sanskrit: skandha, literal meaning: aggregate), dhatus (ཁམས་, Sanskrit: dhātu, Romanized Sanskrit: dhātu, literal meaning: element), ayatanas (སྐྱེ་མཆེད་, Sanskrit: āyatana, Romanized Sanskrit: āyatana, literal meaning: sense base), etc., therefore, the Sutra Pitaka (མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་) is taught as an antidote. Regarding the meanings of the self-characteristics and common characteristics of skandhas, dhatus, ayatanas, dependent origination (རྟེན་འབྲེལ་, Sanskrit: pratītyasamutpāda, Romanized Sanskrit: pratītyasamutpāda, literal meaning: dependent arising), truths (བདེན་པ་, Sanskrit: satya, Romanized Sanskrit: satya, literal meaning: truth), bhumis (ས་, Sanskrit: bhūmi, Romanized Sanskrit: bhūmi, literal meaning: ground), paramitas (ཕར་ཕྱིན་, Sanskrit: pāramitā, Romanized Sanskrit: pāramitā, literal meaning: perfection), etc., if one does not know what they are like, doubts will arise. Therefore, by pointing out 'these are like this,' people can truly understand these meanings and eliminate doubts. The Vinaya Pitaka (འདུལ་བ་) is the antidote to the proximate afflictions (རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ) that arise from pursuing the two extremes of desire and asceticism (འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་དང་།དཀའ་ཚེགས་ངལ་དུབ་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ལ།). In order to prevent lay people from indulging in desires and freely enjoying various inappropriate items, thereby preventing the worldly behaviors that lead to defeat (ཕས་ཕམ་པ་, Sanskrit: parājika, Romanized Sanskrit: parājika, literal meaning: defeat), remainder (ལྷག་མ་, Sanskrit: saṃghāvaśeṣa, Romanized Sanskrit: saṃghāvaśeṣa, literal meaning: remainder), downfall (ལྟུང་བ་, Sanskrit: pāṭayantika, Romanized Sanskrit: pāṭayantika, literal meaning: downfall), wrongdoings (ཉེས་བྱས་, Sanskrit: duṣkṛta, Romanized Sanskrit: duṣkṛta, literal meaning: misdeed), etc., these behaviors are prohibited. The use of pure items such as alms bowls (ལྷུང་བཟེད་) and robes (ཆོས་གོས་) for maintaining livelihood is permitted. In order to counteract the severe ascetic practices of non-Buddhists, such as sleeping in ashes and thorns, being naked, fasting, and torturing oneself through the asceticism of dogs and cows, the use of sinless items for maintaining the body is permitted for all renunciants. The Buddha also said that for monks who uphold the precepts and possess merits, even food with hundreds of flavors, clothes worth hundreds of thousands of gold, and beautifully decorated mansions can be enjoyed. Even if one possesses these wonderful enjoyments, it is acceptable if there is no attachment or arrogance.
ེ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ཡོད་ལ། སྔོ་ངད་ཀྱི་ཟས་དང་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་གོས་སོགས་འཆང་བ་ལ་གནས་ 2-107b ཀྱང་ཆགས་པ་དང་རྒྱགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྤངས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ནི་བདག་གི་ལྟ་བ་སྙེམས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཐོས་པས་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་ཆགས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བ་ནི་ལྟ་བ་སྙེམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་ཆོས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་དེ་ཐོས་ན་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྙེམས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་སོ། །ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་མདོ་སྡེས་བསླབ་པ་གསུམ་ཀ་སྟོན་ཏོ། །འདུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ 2-108a རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་མདོ་སྡེས་ཆོས་དང་དོན་བཤད་དོ་ཞེས་པ། ཆོས་ནི་མིང་དང་དོན་བརྗོད་བྱ་གཉིས་བསྟན་པའམ། ཡང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་བསྟན་པ་ནི་ཆོས། དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་ལ་དོན་ཞེས་དང་། ཡང་མཐོ་རིས་འཐོབ་བྱེད་དགེ་བཅུ་ལ་ཆོས། མྱང་འདས་འཐོབ་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སོ་བདུན་སོགས་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་མདོ་སྡེས་བཤད་པས་སོ། །འདུལ་བས་ཆོས་དང་དོན་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པས་དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱས་པའམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་བསྒྲུབ་པའོ། །མངོན་པས་ཆོས་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་མཁས་པར་བྱེད་དོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཆོས་དེ་དག་བཙལ་བའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཤེས་རབ
【現代漢語翻譯】 如果安住于無過失的行為，持有青草食物和粗糙的衣服等，但仍然有貪執和傲慢，那麼這就是有過失的行為。因此，爲了捨棄有過失的資具，而使用無過失的資具，這是爲了遣除兩種邊見的對治。論藏是對治我見傲慢的對治，因為稍微聽聞就產生我慢，並且沉迷於破戒的行為，不去善知識那裡尋求更多的聽聞，這被稱為我見傲慢。因為論藏如實地確定了法的自相和共相，聽聞這些就能捨棄對見解和戒律顛倒執著的各種傲慢和見解。如果從學處方面來說，增上戒律學是指共同的別解脫戒律圓滿，或者大乘的惡行禁戒、集善法、利益有情的戒律等。增上心學是指共同的四禪八定，以及不共的菩薩的勇猛行等禪定。增上慧學是指共同的四聖諦，以及不共的大乘的無分別智。這些經典都宣說了三學。律藏宣說了戒律和禪定二學，如果按照律藏所說的那樣行持，那麼具足戒律就不會有後悔等，從而逐漸獲得禪定。論藏則是因為如實地確定了諸法的自相和共相，所以能夠生起如實了知諸法體性的智慧。此外，如果從所知境的角度來說，經藏宣說了法和義，法是指名和義所表達的二者，或者宣說蘊、界、處等是法。四種秘密意趣是義，或者獲得善趣的十善是法，獲得涅槃的三十七道品等是義，這些都是經藏所宣說的。律藏所說的成辦正法和義是指通過精勤調伏煩惱來現證或修習這二者。論藏則如實地宣說正法和義，並且非常確定地使人精通。那麼，尋求這三藏之法的必要是什麼呢？ 如果安住于無過失的行為，持有青草食物和粗糙的衣服等，但仍然有貪執和傲慢，那麼這就是有過失的行為。因此，爲了捨棄有過失的資具，而使用無過失的資具，這是爲了遣除兩種邊見的對治。論藏是對治我見傲慢的對治，因為稍微聽聞就產生我慢，並且沉迷於破戒的行為，不去善知識那裡尋求更多的聽聞，這被稱為我見傲慢。因為論藏如實地確定了法的自相和共相，聽聞這些就能捨棄對見解和戒律顛倒執著的各種傲慢和見解。如果從學處方面來說，增上戒律學是指共同的別解脫戒律圓滿，或者大乘的惡行禁戒、集善法、利益有情的戒律等。增上心學是指共同的四禪八定，以及不共的菩薩的勇猛行等禪定。增上慧學是指共同的四聖諦，以及不共的大乘的無分別智。這些經典都宣說了三學。律藏宣說了戒律和禪定二學，如果按照律藏所說的那樣行持，那麼具足戒律就不會有後悔等，從而逐漸獲得禪定。論藏則是因為如實地確定了諸法的自相和共相，所以能夠生起如實了知諸法體性的智慧。此外，如果從所知境的角度來說，經藏宣說了法和義，法是指名和義所表達的二者，或者宣說蘊、界、處等是法。四種秘密意趣是義，或者獲得善趣的十善是法，獲得涅槃的三十七道品等是義，這些都是經藏所宣說的。律藏所說的成辦正法和義是指通過精勤調伏煩惱來現證或修習這二者。論藏則如實地宣說正法和義，並且非常確定地使人精通。那麼，尋求這三藏之法的必要是什麼呢？
【English Translation】 If one abides in faultless conduct, possessing things like grass food and rough clothing, but still has attachment and pride, then that is faulty conduct. Therefore, in order to abandon faulty possessions and use faultless possessions, this is the antidote to eliminate the two extremes. The Abhidhamma Pitaka is the antidote to conceit in one's views, because hearing only a little, one becomes arrogant and attached to immoral conduct, not seeking much hearing from a virtuous friend, which is called conceit in one's views. Because the Abhidhamma accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, hearing this will abandon various conceits and views that hold views and morality in a reversed manner. Furthermore, in terms of training, the higher training in morality refers to the common complete Pratimoksha vows, or the Mahayana vows of abstaining from misconduct, accumulating virtuous dharmas, and benefiting sentient beings. The higher training in mind refers to the common eight Samadhi of the Form and Formless Realms, and the uncommon Samadhi of the Bodhisattva's heroic conduct, etc. The higher training in wisdom refers to the common Four Noble Truths, and the uncommon non-conceptual wisdom of the Mahayana. The Sutra Pitaka teaches all three trainings. The Vinaya Pitaka teaches the two trainings of morality and Samadhi, because if one practices as stated in the Vinaya, possessing morality will lead to no regret, etc., and gradually attain Samadhi. The Abhidhamma Pitaka, because it accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, gives rise to the wisdom that correctly knows the characteristics of dharmas. Furthermore, in terms of objects of knowledge, the Sutra Pitaka teaches dharma and meaning, where dharma refers to the expression of name and meaning, or the teaching of the skandhas, dhatus, ayatanas, etc., is dharma. The four hidden intentions are meaning, or the ten virtues that lead to higher realms are dharma, and the thirty-seven factors of enlightenment that lead to Nirvana are meaning, which are taught by the Sutra Pitaka. The Vinaya Pitaka's accomplishment of dharma and meaning refers to manifesting or practicing these two by diligently subduing afflictions. The Abhidhamma Pitaka accurately teaches dharma and meaning, and makes one skilled by thoroughly ascertaining them. What is the necessity of seeking these dharmas of the three Pitakas? If one abides in faultless conduct, possessing things like grass food and rough clothing, but still has attachment and pride, then that is faulty conduct. Therefore, in order to abandon faulty possessions and use faultless possessions, this is the antidote to eliminate the two extremes. The Abhidhamma Pitaka is the antidote to conceit in one's views, because hearing only a little, one becomes arrogant and attached to immoral conduct, not seeking much hearing from a virtuous friend, which is called conceit in one's views. Because the Abhidhamma accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, hearing this will abandon various conceits and views that hold views and morality in a reversed manner. Furthermore, in terms of training, the higher training in morality refers to the common complete Pratimoksha vows, or the Mahayana vows of abstaining from misconduct, accumulating virtuous dharmas, and benefiting sentient beings. The higher training in mind refers to the common eight Samadhi of the Form and Formless Realms, and the uncommon Samadhi of the Bodhisattva's heroic conduct, etc. The higher training in wisdom refers to the common Four Noble Truths, and the uncommon non-conceptual wisdom of the Mahayana. The Sutra Pitaka teaches all three trainings. The Vinaya Pitaka teaches the two trainings of morality and Samadhi, because if one practices as stated in the Vinaya, possessing morality will lead to no regret, etc., and gradually attain Samadhi. The Abhidhamma Pitaka, because it accurately determines the self-characteristics and general characteristics of dharmas, gives rise to the wisdom that correctly knows the characteristics of dharmas. Furthermore, in terms of objects of knowledge, the Sutra Pitaka teaches dharma and meaning, where dharma refers to the expression of name and meaning, or the teaching of the skandhas, dhatus, ayatanas, etc., is dharma. The four hidden intentions are meaning, or the ten virtues that lead to higher realms are dharma, and the thirty-seven factors of enlightenment that lead to Nirvana are meaning, which are taught by the Sutra Pitaka. The Vinaya Pitaka's accomplishment of dharma and meaning refers to manifesting or practicing these two by diligently subduing afflictions. The Abhidhamma Pitaka accurately teaches dharma and meaning, and makes one skilled by thoroughly ascertaining them. What is the necessity of seeking these dharmas of the three Pitakas?
་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་དེས་ནི། ཐོས་པས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དང་། བསམས་པས་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། བསྒོམས་པས་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རང་གི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་དོན་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་དེ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་དག་ནི། མདོར་བསྡུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རེ་རེ་ལ་ 2-108b ཡང་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་དེ་མཐའ་དག་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་ལམ་སྦྱངས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཚོལ་བས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་པས་ཀྱང་རང་ལམ་གྱི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། མཉན་ཡོད་སོགས་ཡུལ་གང་དུ་བཤད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བཤད་པ་དང་། ཞུ་བ་པོ་སོགས་གང་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་གསུམ་པོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་གླེང་གཞི་ཡིན་པས་ན་དེ་འདྲའི་གནས་རྣམས་དང་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། དེའི་དོན་དགོངས་དགོངས་མིན་ལྡེམ་དགོངས་སོགས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སུ་ཏྲཱའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་ནས་དོན་དེ་དག་དེར་དཀྲི་བའམ་མདོ་ཙམ་དུ་ཚང་བས་སོ། །ཨབྷའི་སྒྲ་ལ་མངོན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཞེས་པ་མངོན་དུའི་ཞེས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དོན་ཏེ། བདེན་པ་བྱང་ཕྱོགས་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་དབབ་པས་མྱང་འདས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་མངོན་པར་བསྟན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་ 2-109a འབེལ་གཏམ་དང་བརྩད་པ་ཡི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་དོན་རིགས་པ་དང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བི་ན་ཡ་ཞེས་པ་འདུལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྟུང་བ་ནི་སྡེ་ལྔ་སྟེ། ཕས་ཕམ། ལྷག་མ། ཉེས་པ་སྦོམ་པོ། ལྟུང་བྱེད། སོར་བཤགས་ལྔའོ་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཕམ་ལྷག་ལྟུང་བྱེད་སོར
【現代漢語翻譯】 通過聽聞、思維和修習三者來全面尋求和實踐，聽聞能在自相續中種下解脫道的習氣，思維能以領悟其意義的方式獲得證悟，修習能依靠止觀平息散亂的分別念，並以勝觀徹底證悟實相，從而使自相續獲得解脫。那麼，以三藏來安立的意義是什麼？它們的詞義又是什麼呢？經藏（Sūtra）、論藏（Abhidharma）和律藏（Vinaya），總而言之， 對於每一個藏，又有四種意義：具有智慧的菩薩通過修習大小乘的三藏，完全通達后，通過修習道，就能獲得一切智智（Sarvākārajñatā）。聲聞（Śrāvaka）不尋求一切智智，即使不通達三藏，僅僅通達一句偈頌中關於人無我的意義，也能獲得自道滅盡不再生的智慧。那麼，三藏的四種簡要意義是什麼呢？在何處宣說，如在舍衛城（Śrāvastī）等處宣說；由誰宣說，如由薄伽梵（Bhagavān）宣說；為誰宣說，如為請問者等宣說。這三者被稱為『處』，是經藏產生的處所或基礎，因此稱為『處』。還有，二諦（Satya-dvaya）的體性，以及蘊（Skandha）、界（Dhātu）、處（Āyatana）、緣起（Pratītyasamutpāda）等法，並對其意義進行辨別，如密意（Abhiprāya）、非密意、隱義（Ledayārtha）等。因為只是簡略地陳述，所以稱為經藏。從梵語『Sūtra』一詞引申而來，意思是將這些意義貫穿或簡略地包含在其中。『Abhi』一詞表示『論』，也即『Abhimukha』，意為『面向』，指向。因為毫不錯誤地確定真諦、菩提分（Bodhipākṣika）、緣起等意義，從而使之面向涅槃（Nirvāṇa）；同樣，對於每一個法，也反覆地進行各種區分和顯現，如是有色無色、有漏無漏等；並且以理智和 辯論的方式，徹底壓倒外道；以理智和完全確定的方式確定經藏的意義，從而使其顯現，因此稱為論法（Abhidharma）。『Vinaya』意為『律』，其中墮罪有五類：他勝罪（Parājika）、僧殘罪（Saṃghāvaśeṣa）、墮罪（Prayaścittika）、單墮罪（Śaikṣa）和悔過罪（Pratideśanī）。或者說，他勝、僧殘、墮罪、單墮
【English Translation】 By fully seeking and practicing through the three—hearing, thinking, and meditating—hearing plants the seeds of the path to liberation in one's own mind-stream; thinking enables one to gain realization by understanding its meaning; meditating, relying on tranquility (śamatha), pacifies the wandering thoughts; and insight (vipaśyanā) thoroughly realizes the true nature, thereby liberating one's own mind-stream. So, what is the meaning of establishing the Three Baskets (Tripiṭaka)? And what are their etymologies? The Sūtra Piṭaka, the Abhidharma Piṭaka, and the Vinaya Piṭaka—in short, for each Piṭaka, there are four meanings: A Bodhisattva with wisdom, having fully understood the Three Baskets of both the Great and Small Vehicles, attains all-knowingness (Sarvākārajñatā) through practicing the path. Śrāvakas do not seek all-knowingness; even without understanding the Three Baskets, merely understanding the meaning of a single verse about the selflessness of the person, they can attain the wisdom of knowing the exhaustion of their own path and no further rebirth. So, what are the four brief meanings of the Three Baskets? Where it is taught, such as being taught in Śrāvastī and other places; by whom it is taught, such as being taught by the Bhagavan; and for whom it is taught, such as being taught for the questioner and others. These three are called 'place,' the place or basis from which the Sūtra Piṭaka arises, hence called 'place.' Also, the nature of the Two Truths (Satya-dvaya), and the dharmas of the aggregates (Skandha), elements (Dhātu), sources (Āyatana), dependent origination (Pratītyasamutpāda), etc., and distinguishing their meanings, such as intention (Abhiprāya), non-intention, hidden meaning (Ledayārtha), etc. Because it is only briefly stated, it is called the Sūtra Piṭaka. Derived from the Sanskrit word 'Sūtra,' it means to thread these meanings together or briefly contain them within. The word 'Abhi' means 'Abhidharma,' which is 'Abhimukha,' meaning 'facing,' pointing towards. Because it unerringly establishes the meanings of the truths, the factors of enlightenment (Bodhipākṣika), dependent origination, etc., thereby making it face towards Nirvāṇa; similarly, for each dharma, it repeatedly makes various distinctions and manifestations, such as being with or without form, with or without defilements, etc.; and with reason and argumentation, thoroughly overpowering the opponents; establishing the meaning of the Sūtra Piṭaka with reason and complete certainty, thereby making it manifest, hence called Abhidharma. 'Vinaya' means 'discipline,' in which there are five categories of offenses: Pārājika, Saṃghāvaśeṣa, Prāyaścittika, Śaikṣa, and Pratideśanī. Or, Pārājika, Saṃghāvaśeṣa, Prāyaścittika, Śaikṣa
་བཤགས་ཉེས་བྱས་སོ། །ལྟུང་བ་དེ་སྐྱེ་བའམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ལྟུང་བ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་མ་གུས་པ་བཞི་ཡིན་པ་དང་། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བའམ་བསླང་བ་ནི། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་འགྱོད་ཅིང་ཕྱིན་ཆད་མི་བྱ་བར་བསྡམ་པའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ལས་བསླང་པའོ། །ལྟུང་བ་ལས་དབྱུང་བའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དང་པོར་སོ་སོར་བཤགས་པ་ནི་དགེ་སློང་གཅིག་གམ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་མཐོལ་ནས་བཤགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ཆད་པའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཕམ་པ་འཆབ་སེམས་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་ཕྱིས་འགྱོད་པ་སྐྱེས་པ་ནས་བཤགས་པ་ལ་ཆད་པའི་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲལ་གྱི་མཐར་བཞག་ཅིང་ཐ་མར་བཟའ་བ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་སྟེ་སླར་བསླབ་པ་སྦྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་བསྒྱུར་བས་དབྱུང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་བཟའ་བར་མ་གནང་བ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ལམ་དུ་སོན་པ་ལ་དུས་ཞེས་གནང་བ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་དགྲོལ་བ་ཞེས་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ 2-109b པའི་དུས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་དང་བསླབ་གཞི་བཅས་པ་རྣམས་ལས་བསླབ་པའི་ཚིག་ཕྲན་ཚེགས་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ཀུན་དགའ་བོ་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ནས་ཞུ་བར་མ་བྱུང་བས། ཕྱིས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་སོགས་སྡུད་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཞུས་ཞེས་ཉེས་ཆད་དུ་བསྒྲགས་སོ། །བསླབ་ཚིག་ཕྲན་ཚེགས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་གཞུང་གི་སྡེ་ལས་དགེ་འདུན་ཚོགས་པས་བསླབ་ཚིག་ཕྲ་མོ་རྣམས་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་ཅེས་གྲག་པ་ཙམ་ལས། བསླབ་ཚིག་ལས་དགེ་འདུན་གྱིས་དགྲོལ་བ་སྔར་ཡང་མེད་ད་ལྟར་ཡང་མེད་ཅེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ལྔ་པ་གནས་སམ་རྟེན་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་ཕན་ཚུན་མཚན་འགྱུར་ན་དེ་དག་གི་ལྟུང་བ་ནི་དགེ་སློང་ལ་ཕས་ཕམ་བཞི། དགེ་སློང་མ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པས་ཕམ་པ་དང་ལྟུང་བ་མང་ཉུང་དུ་གྱུར་པས་ན་དགེ་སློང་མར་མཚན་འགྱུར་ན་དགེ་སློང་གི་ཚེའི་ལྟུང་བ་བྱུང་ཡང་། ལྟུང་བ་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱིས་བཤགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བུད་མེད་དུ་གྱུར་ནས་ཉེས་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཆོ་ག་མ་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་མ་མཚན་འགྱུར་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་འབྱུང་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞིའི་དོན་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སོགས་བཞི་ལ་བརྟགས་ཏེ་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བས་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདུན་པ་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། བདེན་པ་མཐོང་ན་སྔོན་ཉེས་པ་ཕྲན་ཚེགས་བྱས་པ
【現代漢語翻譯】 懺悔罪業。產生或出現墮落之因有四：不瞭解墮落的自性，煩惱，放逸，以及不恭敬戒律。從墮落中解脫或恢復的方法是：從內心深處懺悔，併發誓以後不再犯同樣的錯誤，通過約束來從罪業中解脫。從墮落中解脫或徹底解脫有七種方式：第一，個別懺悔，即在一位或四位比丘面前坦白並懺悔。第二，接受懲罰，即沒有隱藏犯波羅夷罪的意圖，後來產生後悔之心，懺悔後接受懲罰，被置於僧團的末位，最後才被允許接受食物等供養，並重新接受戒律。第三，通過改變而解脫，例如，世尊不允許在下午食用食物，但允許那些在路途中的人可以在特定時間食用。第四，解脫，即以前世尊曾對阿難說，當我要入涅槃時，你們可以捨棄所制定的細小戒條。但當佛陀入涅槃時，阿難因悲傷過度而忘記請求。後來，大迦葉等結集者指責他為何沒有請求。在《大毗婆沙論》中說，依據世尊所說可以捨棄細小戒條，有部宗認為僧團可以捨棄細小戒條，但實際上，僧團從未捨棄過任何戒條，現在也沒有捨棄。第五，改變所依或基礎，即如果比丘或比丘尼改變性別，那麼他們的墮落也會改變。比丘有四條波羅夷罪，比丘尼有八條。如果比丘轉變為比丘尼，即使他犯了比丘的墮落，那也不是共同的墮落，因為他必須由比丘自己懺悔。即使他變成了女人，沒有進行懺悔等儀式，也能從罪業中解脫。比丘尼改變性別也是如此。第六，通過如實證悟而解脫，即通過思維四法印（諸行無常等），以智慧證悟真理，從而從細微的罪業中解脫。第七，通過獲得法性而徹底解脫，即如果證悟了真諦，那麼之前所犯的細微罪業 便能得以凈化。
【English Translation】 Confession of transgressions. The causes for the arising or occurrence of transgressions are four: not knowing the characteristics of transgressions, afflictions, negligence, and disrespect for the precepts. To rise or recover from transgressions is to repent with intention and to restrain oneself from committing them again, thus rising from offenses through restraint. To be released or definitively freed from transgressions is sevenfold: First, individual confession, which is to confess and repent before one or four monks. Second, accepting the penalty, which is to practice without concealing the intention of committing a Pārājika offense, and later generating remorse, from which confession is made. The penalty is to be placed at the end of the assembly and allowed to accept food offerings last, and then to be given the precepts again. Third, release through transformation, such as when the Blessed One did not allow eating food in the afternoon, but allowed those who were on the road to eat at a certain time. Fourth, liberation, as when the Blessed One previously told Ānanda, 'When I pass into Parinirvana, remember to release the minor precepts that have been established.' However, when the Buddha passed into Parinirvana, Ānanda was overwhelmed with grief and did not request it. Later, Mahākāśyapa and others who compiled the teachings criticized him for not requesting it. Based on the statement that the minor precepts should be released, the Sarvāstivāda school holds that the Sangha can release minor precepts, but in reality, the Sangha has never released any precepts, nor does it now, as stated in the commentary of Blo brtan. Fifth, changing the basis or foundation, which means that if a monk or nun changes gender, their transgressions will also change. A monk has four Pārājika offenses, while a nun has eight. If a monk transforms into a nun, even if he committed a transgression as a monk, it is not a shared transgression, because it must be confessed by the monk himself. Even if he becomes a woman, without performing the rituals of confession, he will be released from the offense. The same is true if a nun changes gender. Sixth, release through correct realization, which is to contemplate the four dharmas (impermanence of conditioned things, etc.) and to see the meaning with wisdom, thereby being released from minor offenses. Seventh, definitive release through attaining the nature of reality, which is that if one sees the truth, then the minor offenses committed previously can be purified.
་ལས་ཀྱང་ཐར་ལ་ཕྱིས་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པས་ལྟུང་བ་ལས་ 2-110a འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་བཞག་པ་དང་། ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བཞག་སྟེ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་ཚིག་བཅས་པ་ནི། ཐོག་མར་བཟང་བྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་མི་ཚངས་པ་སྤྱོད་པར་མི་གནང་བའི་བསླབ་ཚིག་བཅས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཅས་པ་ནི་གང་ཟག་གིས་ཉེས་པ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་དེང་ཕྱིན་ཆད་དགེ་སློང་རྣམས་ཆོས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་མི་གནང་ངོ་ཞེས་བསླབ་པ་བཅས་པ་དང་ནི། བཅས་པ་དེ་ཡི་རབ་དབྱེ་ནི་དེ་ཉིད་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའོ། །ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔའི་རེ་རེ་ལ་ཡང་འདི་ཙམ་གྱིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའམ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་ལུང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། ། 為得所緣之義.求其所詮之義 དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དམིགས་པ་ཆོས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་པ་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དམིགས་པའི་ཆོས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་ནས་དེའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་དོན་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ནང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོའམ་འཛིན་པ་ 2-110b ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ནི། ཕྱི་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་གཟུང་བ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་བསྡུས་པ་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་བ་ཕྱི་དང་འཛིན་པ་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དམིགས་པའི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་དོན་གཉིས་པོ་རྙེད་དེ་ནམ་ཕྱིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ན་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དང་། ནམ་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཤེས་ན་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བའི་དོན་མེད་པར་རྙེད་པ་ནི་བཟོད་པའི་དུས་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་ན་རྙེད་པའོ། །གཉིས་ཀའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྙེད་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དག་ནི་མི་དམིགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྙེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྙེད་པའོ། །དྲོད་དང་སྤྱི་བོའམ་རྩེ་མོའི་དུས་ཆ
【現代漢語翻譯】 如果不能從中解脫，就會獲得一種無法擺脫的法則，從而導致墮落。因此，通過四種方式來制定戒律，並且還通過另外四種方式來制定戒律，即依據何人而制定學處。例如，最初依據善施（Bhaddaali）而制定了禁止行不凈行的學處。制定學處是指，當某人犯了某種罪行時，比丘們向世尊稟告，佛陀對比丘們說：『諸比丘，從今以後，不允許比丘們做這種事情。』這就是制定學處。而制定學處的詳細解釋是，詳細地解釋和闡述該學處本身。對於五類墮落罪中的每一種，都會明確規定到什麼程度會構成墮落，到什麼程度不會構成墮落，因此這就是戒律本身。以上所說是針對什麼而設立的，表明這是律藏的教法。 爲了獲得所緣之義，尋求其所詮之義。 『獲得所緣』，尋求所詮之義，有三個偈頌，即『獲得所緣』是指所緣顯現。例如，尋找所緣之法，找到后確定其含義，從而理解其意義，知道『這是什麼，那是什麼』。所緣的對境也有四種：大乘的法藏，通過聞、思、修三種智慧作為所緣的對境。內部是自相續的蘊或執著，內部的六處，外部是不包括在自相續中的所取，外部的六處，以及內外二者所包括的染污和清凈之法。 從那裡面，通過如理作意所取的外境和能取的內境這兩個意義，就能獲得不緣內外境這兩個意義。當證悟外境的真如時，就是獲得了外境的所緣；當現量了知內境的真如時，就是獲得了內境的所緣。當證悟唯心而無外境時，是在忍位時獲得；當證悟無能取時，是在世第一法位時獲得。如何獲得二者的真如呢？當能取和所取二者都不緣時，真如就會顯現，在獲得初地時，就獲得了二者的所緣，從而獲得了諸法不緣的真如。在暖位和頂位時……
【English Translation】 If one cannot be liberated from it, one obtains a law that cannot be escaped, which leads to downfall. Therefore, the Vinaya is established through four aspects, and also through another four aspects, namely, based on whom the precepts are established. For example, the precept prohibiting unchaste conduct was initially established based on Bhaddaali. Establishing a precept means that when someone commits a certain offense, the monks report it to the Blessed One, and the Buddha says to the monks: 'Monks, from now on, monks are not allowed to do such and such things.' This is the establishment of a precept. And the detailed explanation of the established precept is to explain and elaborate on the precept itself. For each of the five categories of offenses, it is specifically determined to what extent it constitutes a downfall and to what extent it does not, therefore this is the Vinaya itself. What has been said so far is about what is to be focused on, indicating that this is the doctrine of the Vinaya Pitaka. To obtain the meaning of the object, seek the meaning of what is expressed. 'Obtaining the object', seeking the meaning of what is expressed, there are three verses, namely, 'Obtaining the object' means the object becomes manifest. For example, searching for the object of the Dharma, finding it, and then determining its meaning, thereby understanding its significance, knowing 'this is what, that is what'. There are also four types of objects: the Dharma treasury of the Mahayana, using the three wisdoms of hearing, thinking, and meditation as the object. Internally, it is the aggregates or clinging of one's own continuum, the six internal sources, and externally, it is what is not included in one's own continuum, the objects of grasping, the six external sources, and the defiled and purified dharmas included by both internal and external. From that, through the two meanings of properly focusing on the external objects of grasping and the internal objects of clinging, one can obtain the two meanings of not focusing on internal and external objects. When one realizes the suchness of external objects, one has obtained the object of external objects; when one directly knows the suchness of internal objects, one has obtained the object of internal objects. When one realizes that there is no object of grasping apart from the mind, it is obtained at the time of forbearance; when one realizes that there is no clinging, it is obtained at the time of the highest mundane dharma. How is the suchness of both obtained? When both the grasper and the grasped are not focused on, suchness will manifest, and when one obtains the first bhumi, one has obtained the object of both, thereby obtaining the suchness of non-focusing on all dharmas. At the time of heat and peak...
ོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྙེད་པ་མིན་པས་དམིགས་པ་རྙེད་པར་མ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྙེད་པ་ཡང་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ཡིན་འདྲ་སྙམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཚུལ་ནི། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་ཞེས་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས། སྡེ་སྣོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་སྟེ་དད་པ་རྙེད་ནས་དེའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ 2-111a རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་ནས་དོན་ལ་སེམས་པས་དཔེར་ན་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་འདི་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བར་ཟད་དོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཀ་བུམ་སོགས་ཆོས་འདི་དག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མིང་ལ་ཞེས་པ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་མིང་གཞི་སེམས་སེམས་བྱུང་སྟེ་མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བ་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མེད་པས་སེམས་ཙམ་དང་སེམས་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་ཞིང་འོད་གསལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས། སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་ཐོས་པ་བཞིན་མིང་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་དེ་སེམས་ལ་བརྡ་འཕྲོད། དེ་ནས་དོན་དེ་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད། དེ་ནས་དེ་བསྒོམས་པས་ཉམས་སུ་མྱང་བ་གསུམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནམ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ་དེ་དག་སྔར་ཐོག་མར་བཤད་པ་ཆོས་ཀྱིས་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་ 2-111b དོན་བསམས་ནས་མ་བསྒོམས་ན་ཕྱི་དང་ནང་དང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མི་དམིགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 作意能求而求 གསུམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རིགས་གསུམ་པ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་རྙེད་ནས་དེ་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེ་བཤད་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་
【現代漢語翻譯】 由於沒有實際找到（空性），所以沒有說找到了目標。』所說的實際找到，似乎也是以總體的形式，毫無疑問地實際顯現。雖然空性沒有差別，但相對於有法，證悟外、內和兩者的目標，使用了『找到目標』的措辭。找到法之目標的方式是：通過意識的表達，即通過有分別的意識，如經藏中所說的那樣，內心完全清澈，即獲得信心，並如實地執持其意義，這被稱為通過聽聞的智慧找到法之目標。無論是堪布（Khenpo，住持）還是洛本（Lobpon，阿阇黎）所開示的法，都傾聽並用心思考其意義，例如，當用語言指示說，『所有這些名、詞、字母的自性都只是顯現在心中』時，能夠如此理解並相信，就是如此。通過思惟的智慧，從意識表達的習氣中，將瓶子等法僅僅視為假立，而其意義的本體無法言說，因此完全執持除了自己的分別念之外沒有其他意義，這就是找到目標。修習的智慧之心，是指名，即以名和色來區分的名基，心和心所，總之，一切法都只是顯現在心中，由心所安立，由心的力量所決定，除此之外別無他物，因此唯心，而心本身也安立於不可見能取和所取的真如空性光明之中，所以通過修習的智慧，找到了法之目標。如此，通過聽聞等三種智慧，就能找到經藏之法的目標。首先，如聽聞那樣，通過名相的途徑，所表達的意義在心中得到理解。然後，通過對意義的思惟，獲得定解。然後，通過對它的修習，體驗到，通過這三者，就能找到聖法的意義或目標。無論在哪裡，外、內和兩者的三種目標被找到，那些之前最初所說的找到法之目標，就是真正依賴於它的，因為如果聽聞了法，思考了意義，而不修習，就沒有辦法證悟外、內和兩者都不存在的真如。 能求作意而求 第三，完全尋求作意，通過三種理和偈頌五句來闡述。如是，在找到目標之後，也必須通過反覆作意的方式來獲得三摩地，因此對此進行闡述。瑜伽士的作意……
【English Translation】 Since (emptiness) is not found manifestly, it is not said that the object is found.' It seems that finding manifestly is also manifestly appearing without doubt in the manner of a general meaning. Although emptiness has no distinctions, relative to the subject of phenomena, the terms 'finding the object' are used for realizing the objects of the outer, inner, and both. The way to find the object of the Dharma is: through the expression of mind, that is, through conceptual mind, as it is said in the Sutra Pitaka, the mind becomes completely clear, that is, faith is obtained, and holding its meaning as it is, is called finding the object of the Dharma through the wisdom of hearing. Whatever Dharma is taught by the Khenpo (abbot) or Lobpon (acharya), listening attentively and thinking about the meaning, for example, when it is indicated by words that 'all these natures of names, words, and letters are merely appearing in the mind,' being able to understand and believe in this way is like that. Through the wisdom of contemplation, from the habitual tendencies of mental expression, phenomena such as pots are merely imputed, and the essence of their meaning cannot be expressed, therefore, completely holding that there is no other meaning than one's own conceptualization is finding the object. The mind of the wisdom of meditation refers to name, that is, the basis of name distinguished by name and form, mind and mental factors, in short, all phenomena are merely appearing in the mind, imputed by the mind, and determined by the power of the mind, and there is nothing else besides that, therefore, it is only mind, and that mind itself also abides in the suchness of emptiness and luminosity where the apprehended and the apprehender are not perceived, therefore, through the wisdom of meditation, the object of the Dharma is found. Thus, through the three wisdoms of hearing and so on, the object of the Dharma of the Sutra Pitaka will be found. First, as in hearing, through the path of names, the meaning to be expressed is understood in the mind. Then, through thinking about the meaning, certainty is obtained. Then, through meditating on it, it is experienced, and through these three, the meaning or object of the holy Dharma is found. Wherever the three objects of the outer, inner, and both are found, those previously mentioned as initially finding the object of the Dharma are truly dependent on it, because if one hears the Dharma, thinks about the meaning, but does not meditate, there is no way to realize the suchness where the outer, inner, and both do not exist. Seeking to apply effort to seek Third, completely seeking application of mind is explained through three reasons and five verses. Thus, after finding the object, it is also necessary to obtain samadhi through repeated application of mind, therefore, this is explained. The yogi's application of mind...
ལ་བྱེད་པ་རྣམ་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རིགས་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་རིགས་གསུམ་པ་དང་ཞེས་པ་འདི་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རིགས་གསུམ་པ་དང་ཞེས་ཉན་རང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པས་ཆོས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་རིགས་ངེས་པས་དེའི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པས་བདག་མེད་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི། བྱ་བ་བྱེད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཚོགས་བསགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ནམ་གནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གནོད་བཅས་གནོད་མེད་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་ནམ་གནས་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ 2-112a ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །བཞི་པ་མོས་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མོས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་རྣམས་སམ། མདོར་བསྡུ་ན་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྟག་པའི་སྐུ་སྟེ་རྟག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་མངའ་དབང་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའོ་ཞེས་གོས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ
【現代漢語翻譯】 有十八種作意，即三種族姓作意、事業作意等十八種。其中，'第一種是三種族姓'，這是總的指示，其餘的則是詳細解釋其差別。其中，第一種'三種族姓'是指聲聞、獨覺、大乘三種族姓，即確定為聲聞種姓者，專注於四諦；確定為獨覺種姓者，專注于緣起的道法；確定為菩薩種姓者，專注於二無我而作意。第二種是事業作意，由'事業'一詞所指示，即作積聚資糧的事業，在獲得初地之前，于無數劫中積聚福德和智慧資糧的作意。第三種是所依或處所的分類作意，由'有損害、無損害、有依'所指示，即有損害的所依或處所是指在家，因為世俗事務繁多，對作意有損害。出家則與之相反，是無損害的所依。第四種是安立信解的作意，由'安立信解'所指示，即通過憶念佛陀來安立信解，憶念佛陀廣大功德，如經中所說，或簡而言之，如《攝大乘論》中所說，通過七種方式憶念佛陀：憶念諸佛世尊在一切世界中，以無礙的現證智慧，擁有對一切法的自在力；憶念如來具有常恒之身，恒常清凈；憶念如來已斷除一切煩惱和所知障，是無過失的；憶念如來的一切事業都是任運成就且 непрерывный；憶念如來具有清凈佛土等無漏大樂的統治權；憶念如來不為世間八法所染污；憶念現證菩提
【English Translation】 There are eighteen types of mental activities (Tibetan: ལ་བྱེད་པ་, Wylie: la byed pa), namely, the mental activity of the three lineages, the mental activity of activities, and so on, totaling eighteen. Among them, 'the first is the three lineages' is a general indication, and the rest are detailed explanations of its differences. Among them, the first 'three lineages' refers to the three lineages of Shravakas (Tibetan: ཉན་ཐོས་, Wylie: nyan thos), Pratyekabuddhas (Tibetan: རང་སངས་རྒྱས་, Wylie: rang sangs rgyas), and Mahayana (Tibetan: ཐེག་ཆེན་, Wylie: theg chen), that is, those who are determined to be of the Shravaka lineage focus on the Four Noble Truths (Tibetan: ཆོས་བདེན་པ་བཞི་, Wylie: chos bden pa bzhi); those who are determined to be of the Pratyekabuddha lineage focus on the Dharma of Dependent Origination (Tibetan: རྟེན་འབྲེལ་, Wylie: rten 'brel) on that path; and those who are determined to be of the Bodhisattva lineage focus on the two types of selflessness (Tibetan: བདག་མེད་གཉིས་, Wylie: bdag med gnyis) and engage in mental activity. The second is the mental activity of activities, indicated by the word 'activities,' which is the activity of accumulating merit, and the mental activity of accumulating merit and wisdom for one countless kalpa (Tibetan: བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་, Wylie: bskal pa grangs med) in the stage of practice motivated by the cause of attaining the first bhumi (Tibetan: ས་དང་པོ་, Wylie: sa dang po). The third is the mental activity of classifying the support or place, indicated by 'with harm, without harm, with support,' that is, the support or place with harm is being at home, because worldly affairs are numerous and harmful to mental activity. Renunciation (Tibetan: རབ་ཏུ་བྱུང་བ་, Wylie: rab tu byung ba) is the opposite of that, being a support without harm. The fourth is the mental activity of establishing faith, indicated by 'establishing faith,' which is establishing faith through recollecting the Buddha (Tibetan: སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་, Wylie: sangs rgyas rjes su dran pa), recollecting the vast qualities of the Buddha, as mentioned in the sutras, or in short, as mentioned in the Mahāyānasaṃgraha (Tibetan: ཐེག་བསྡུས་, Wylie: theg bsdus), recollecting the Buddha through seven aspects: recollecting that the Buddhas, the Bhagavat (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས་, Wylie: bcom ldan 'das), possess unobstructed direct knowledge that pervades all realms of the world, and therefore have mastery over all dharmas; recollecting that the Tathagatas (Tibetan: དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་, Wylie: de bzhin gshegs pa) have a permanent body, constantly pure; recollecting that the Tathagatas are faultless because they have abandoned all afflictions and cognitive obscurations; recollecting that all the actions of the Tathagatas are spontaneously accomplished and непрерывный; recollecting that the Tathagatas possess the dominion of great unpolluted enjoyment, such as pure Buddha-fields; recollecting that the Tathagatas are not stained by the faults of the eight worldly dharmas; and recollecting the attainment of perfect enlightenment.
་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སེམས་ 2-112b ཅན་རྣམས་སྨིན་པ་དང་གྲོལ་བར་མཛད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་རབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་རྫོགས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ནི་ལམ་དང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ལམ་ཡང་དག་ལ་ཞུགས་པ་འཁོར་བའི་འདམ་ལས་བརྒལ་ཞིང་ཡོན་གྱི་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དམན་དང་རྫོགས་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས། །རྗོད་དང་བཅས་དང་རྗོད་མེད་ཉིད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དམན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་གྱི་དངོས་གཞིའི་ཏིང་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རྟེན་ནམ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དངོས་གཞིའི་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་བཅས་ཡིན་པས་བརྗོད་བཅས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་པས་རྗོད་བཅས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་ཀྱང་སྔ་མ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དངོས་ 2-113a གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ་བས། བརྗོད་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཉེར་བསྡོགས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་བར་གྱི་བསམ་གཏན་རྣམས་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས། བདུན་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་ལྡན་པ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་བདག་བཅས་དང་། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདུག་དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་རམ་ཞི་ལྷག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའོ་ཞེས། མདོར་ན་ཐོས་བསམ་དྲི་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམ་པ་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཤེས་པ་དང་ལ
【現代漢語翻譯】 通過示現死亡和涅槃的方式，使眾生得以成熟和解脫，因此應當憶念如來具有偉大的意義。第五種是強烈的意樂作意，這通過『與前者不同，產生強烈的慾望』來表示。即憶念佛陀后，對其產生強烈的信心和慾望。相信佛陀是究竟的皈依處，斷盡一切過失，圓滿一切功德，自利利他任運成就，具足三身。相信佛法是證悟道和滅的正確方法。相信僧伽是已進入正道，超越輪迴泥潭，是應供養的正確對象。對這些產生強烈的信心和慾望。第六種是安住於三摩地的作意，這通過『下劣與圓滿，所依兩種，有伺與無伺』來表示。依賴於初禪近分定（未至定）是下劣的。依賴於從初禪到四禪的正行禪定是圓滿的所依或處所，這被稱為兩種。在正行禪定中，與近分定和初禪的正行禪定相似的是有尋有伺，因此被稱為有伺。尋和伺是引發語言的根本原因，因此是有伺。初禪的正行禪定中，特殊的無尋有伺也屬於前者的範疇。從二禪以上的正行禪定，由於遠離了尋和伺，因此被稱為無伺。在《智穩疏》中說，近分定和初禪是有尋有伺，二禪和中間禪是有伺無尋，三禪和四禪是無尋無伺的禪定。第七種是具有智慧的作意，這通過『與智慧相應，瑜伽因與自體』來表示。在《智穩疏》中說：『與智慧完全相應，是瑜伽的因的自性。』這也意味著與由修習產生的智慧或知識完全相應，這被稱為智慧作意。智慧本身是瑜伽或寂止和勝觀的自性，其因是聞思的智慧的自性或自體。 簡而言之，從聞思無垢之因產生的修習，即寂止和勝觀的瑜伽，是與智慧相應的。
【English Translation】 By demonstrating death and passing into nirvana, sentient beings are matured and liberated. Therefore, one should remember that the Tathagatas have great significance. The fifth is the intense aspiration mental engagement, which is indicated by 'different from the previous, generating intense desire.' That is, after remembering the Buddha, one develops intense faith and desire for him. Believing that the Buddha is the ultimate refuge, having exhausted all faults, perfected all qualities, spontaneously accomplishing both self and other benefit, and possessing the three kayas. Believing that the Dharma is the correct method for realizing the path and cessation. Believing that the Sangha has entered the correct path, transcended the mire of samsara, and is the correct object of offering. Generating intense faith and desire for these. The sixth is the mental engagement of abiding in samadhi, which is indicated by 'inferior and complete, two supports, with and without examination.' Relying on the proximity attainment of the first dhyana (anagamin) is inferior. Relying on the actual samadhi from the first to the fourth dhyana is the complete support or place, which is called two types. In the actual samadhi, similar to the proximity attainment and the actual first dhyana is with investigation and analysis, therefore it is called with examination. Investigation and analysis are the fundamental causes of initiating speech, therefore it is with examination. The special no-investigation-with-analysis of the actual first dhyana also belongs to the former category. From the second dhyana onwards, the actual samadhi, because it is separated from investigation and analysis, is called without examination. In the Commentary on the Stable Intellect, it is said that the proximity attainment and the first dhyana are with investigation and analysis, the second dhyana and the intermediate dhyanas are with analysis and no investigation, and the third and fourth are samadhi without investigation and analysis. The seventh is the mental engagement with knowledge, which is indicated by 'corresponding with knowledge, yoga cause and self.' In the Commentary on the Stable Intellect, it says: 'Completely corresponding with wisdom, is the nature of the cause of yoga.' This also means completely corresponding with the wisdom or knowledge arising from practice, which is called knowledge mental engagement. Knowledge itself is the nature of yoga or shamatha and vipashyana, and its cause is the nature or self of the wisdom of hearing and thinking. In short, the practice arising from the cause of hearing and thinking without impurity, that is, the yoga of shamatha and vipashyana, is corresponding with knowledge.
ྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ། བརྒྱད་པ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། །མདོ་སྡེ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། ཆེད་བརྗོད་དམ་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། གླེང་གཞི་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཛིན་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཆད་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལྔ་ལས་དང་པོ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་ 2-113b དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྤྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལེའུ་རེ་རེའི་བསྟན་དོན་དོན་དུའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྡོམས་ནས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་གཞུང་དོན་མཇུག་སྡུད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁོག་དོན་བསྡུས་ཏེ་དམིགས་པ་དང་། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བསྒོམ་བྱའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུད་པ་སྟེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་དག་གི་དོན་དང་། དེའི་བར་བར་དུ་ཆེད་བརྗོད་དམ་དོན་བསྡུས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་། གླེང་གཞི་བསྡུས་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འཆད་ཉན་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དྲིལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་དོན་བསྡུས་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཟབ་པའི་དོན་བསྡུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་བདག་དང་གཞན་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཀྱང་མཐའ་དེ་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་དང་། གཞི་བདེན་གཉིས། ལམ་ཚོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལྟ་བུར་བསྡུས་ཏེ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགུ་པ་ཐ་དད་པའམ་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཞེས་དང་། རྗེས་སུ། རྣམ་བདུན་ཉིད། ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་དམིགས་པ་ཀ་བ་རིང་པོ་བུམ་པ་གསར་པ་ལྟ་བུ་མིང་ 2-114a དང་དེའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པའོ། །ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་རྗོད་བྱེད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ནས་མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཚིག་དང་མིང་དང་ཡི་གེ་འདི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་འདི་སྟོན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ལ། དེ་དག་གིས་དོན་སྟོན་མོད་སེམས་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཀ
【現代漢語翻譯】 第八種作意是緣于混合的作意。緣于混合，如『以下以五種相』所示，緣于混合有五種相：緣于經藏混合，緣于頌或偈的章節混合，緣于開端混合，緣于執持混合，緣于講說混合。首先，對於如《十地經》等經藏，將其教義簡要地概括並普遍地作意，或者將每一章節的教義總結幷包含在意義之中，然後如此作意。或者，以開端、正文和結尾等總綱的形式，概括其核心內容並緣於此。或者，自己如何執持，即簡要地概括所修之義，認為僅此而已。或者，向他人講說時，也以同樣的方式進行總結。總之，對於經藏的意義，以及其間穿插的頌或總結意義的偈，以及開端進行總結並作意。對於講說和聽聞的意義，也同樣地進行意義的提煉和作意。如果總結所有大乘經藏的教義，則是深奧和廣大的二者。如果總結深奧的意義，則是將能取和所取、自和他等二取之法的戲論，歸結為無有戲論的真如。即使以各種方式廣泛地解釋，也知道最終歸於此。如果將所有廣大的法歸納為基礎、道、果三者，或者將基礎歸納為二諦，道歸納為二資糧，果歸納為二身，如此總結並緣于混合。 第九種作意是緣于各別或不混合的作意。緣于不混合，如『隨後，七種相』所示，緣于不混合有七種相：緣于名相，如柱子和瓶子等。緣于詞句，如長的柱子、新的瓶子等，將名相和它的特徵結合起來顯示。緣于字母，即緣于所有名相的構成基礎，如阿（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無）、嘎（藏文：ཀ，梵文天城體：क，梵文羅馬擬音：ka，漢語字面意思：ka）等字母。這三種從言說的角度分為三種相，在任何經藏中，有多少詞句、名相和字母，就緣於此，說明這個意義。世間和出世間的所有論典都離不開名、詞、字母的自性。雖然它們顯示意義，但這是由於心分別的作用，因此所有名、詞、字母都源於心。
【English Translation】 The eighth mental activity is focusing on the mixed. Focusing on the mixed, as indicated by 'below with five aspects,' there are five aspects of focusing on the mixed: focusing on the mixed in the Sutra Pitaka, focusing on the mixed in verses of praise or summary, focusing on the mixed in the introduction, focusing on the mixed in grasping, and focusing on the mixed in explanation. First, for Sutras such as the Ten Bhumi Sutra, briefly summarize their teachings and contemplate them generally, or summarize the teachings of each chapter and include them in the meaning, and then contemplate in this way. Or, in the form of a general outline such as the introduction, main body, and conclusion, summarize the core content and focus on it. Or, how one grasps it oneself, that is, briefly summarize the meaning to be meditated upon, thinking that it is only this much. Or, when explaining to others, summarize it in the same way. In short, summarize and contemplate the meaning of the Sutras, as well as the verses interspersed in between that praise or summarize the meaning, and the introduction. Similarly, condense the meaning of teaching and listening and contemplate it. If all the teachings of the Mahayana Sutras are summarized, they are the profound and the vast. If the profound meaning is summarized, it is to reduce the proliferation of the two dharmas of the apprehended and the apprehender, self and other, etc., to the Suchness that is without proliferation. Even if explained extensively in various ways, know that it ultimately leads to this. If all the vast dharmas are summarized into the three: basis, path, and result, or if the basis is summarized into the two truths, the path into the two accumulations, and the result into the two bodies, summarize in this way and focus on the mixed. The ninth mental activity is focusing on the distinct or unmixed. Focusing on the unmixed, as indicated by 'subsequently, seven aspects,' there are seven aspects of focusing on the unmixed: focusing on names, such as pillars and vases. Focusing on phrases, such as long pillars, new vases, etc., combining the name and its characteristics to show. Focusing on letters, that is, focusing on the basic components of all names, such as A (Tibetan: ཨ, Devanagari: अ, Romanized Sanskrit: a, literal meaning: none), Ka (Tibetan: ཀ, Devanagari: क, Romanized Sanskrit: ka, literal meaning: ka), etc. These three are divided into three aspects from the perspective of expression. In any Sutra, focus on how many phrases, names, and letters there are, explaining this meaning. All treatises, both worldly and transcendental, cannot be separated from the nature of names, phrases, and letters. Although they show meaning, this is due to the function of mental discrimination, therefore all names, phrases, and letters originate from the mind.
ྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འཇུག་གོ། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་དང་། གཞན་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཟུང་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། ལུས་མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དམིགས་པ་དང་། འཛིན་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པར་དམིགས་པའོ། །བཅུ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འདི་ཡི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་བདེན་པ་བཞི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་རྟག་སོགས་རྣམ་པ་བཅུ་ 2-114b དྲུག །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གཉིས། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། རྣམ་གྲོལ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་རྣམ་གྲོལ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ལམ་དེས་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་གྲོལ་དེ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ། དོན་ལ་བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་པ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་བསྒོམ་དང་ལྡན་པ་ནི། བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའམ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཕུང་ལྔ་མི་རྟག་སོགས་བཞིར་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒོམ་མོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་མོ། །མཐོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལས་བཟོད་པ་བརྒྱད་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་བརྒྱད་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཡང་ན་ཞི་གནས་ལ་མཐོང་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ། 2-115a ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པ་བཞི། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་ལ་བ
【現代漢語翻譯】 僅僅知道是假名安立，而進入不可言說之境。如果從所詮釋的角度來說，就以圓成實性的角度，專注於人無我和法無我這二者；如果從依他起的角度來說，就專注于顯現為對境的依他起有色法，它們是眾多且無常的，身體是不凈的，是痛苦的根源；以及專注于顯現為能境的依他起無色法，即心和心所，它們是痛苦且無常的。第十，憶念完全了知的決定，這由『此之五種完全了知』所揭示。此禪定的所緣完全了知有五種，這五種是什麼呢？即所應完全了知的基是四諦，所應完全了知的義是無常等十六種行相，完全了知的能知是見道和修道這二道，完全了知的果是解脫，而對解脫本身的徹底了知，則是見解脫的智慧之觀照。也就是說，專注于作為所取蘊的五取蘊，了知它們是痛苦的、無常的、無我的和空性的。像這樣進行徹底了知，就是聖道的八支，即見道和修道。通過此道，由於斷除了煩惱，心得以解脫，並且生起見解脫的智慧，實際上就是完全了知四諦。第十一，憶念修習之相，這由『具足修習之相者，乃四與三十七』所揭示。具足修習之相，或者說修習之相有四種：修習人無我之相，修習法無我之相，修習見之相，以及修習知之相。其中，第一種，即了知五蘊為無常等四相，這是聲聞乘行者也修習的。第二種，即修習諸法無自性，這是菩薩乘行者所修習的。見是指十六剎那智中的八忍為見，八智為知之相。或者說，止觀中的止為見，觀為知。三十七種修習之相，即三十七菩提分法，也就是觀身不凈，觀受是苦，觀心無常，觀法無我的四念住；以及在未生起的增上學處生起，已生起的增上學處令其增長的四 Knowing them merely as designations, one enters the realm beyond expression. From the perspective of what is to be expressed, focusing on the perfected nature, one contemplates the absence of self in persons and the absence of self in phenomena. From the perspective of the dependent nature, one contemplates the dependent nature of colored phenomena appearing as objects, which are numerous and impermanent, the body being impure and a source of suffering. One also contemplates the dependent nature of non-colored phenomena appearing as subjects, namely mind and mental factors, as being painful and impermanent. Tenth, contemplating the certainty of complete knowledge, as indicated by 'the fivefold complete knowledge of this'. The object of this samadhi has five aspects of complete knowledge. What are these five? They are the four truths as the basis to be completely known, the sixteen aspects such as impermanence as the meaning to be completely known, the two paths of seeing and cultivation as the means of complete knowledge, liberation as the result of complete knowledge, and the thorough knowledge of liberation itself as the wisdom of seeing liberation. That is, focusing on the five aggregates of grasping as the basis of appropriation, one knows them to be suffering, impermanent, selfless, and empty. Thus, the eightfold noble path, namely the path of seeing and the path of cultivation, is what thoroughly knows. Through this path, by abandoning afflictions, the mind is liberated, and the wisdom of seeing liberation arises, which is actually the complete knowledge of the four truths. Eleventh, contemplating the aspects of cultivation, as indicated by 'endowed with the aspects of cultivation are four and thirty-seven'. Endowed with the aspects of cultivation, or the aspects of cultivation are four: cultivating the aspect of the absence of self in persons, cultivating the aspect of the absence of self in phenomena, cultivating the aspect of seeing, and cultivating the aspect of knowing. Among these, the first, namely realizing the five aggregates as the four aspects of impermanence, etc., is also cultivated by the Hearers. The second, namely cultivating that all phenomena are without inherent existence, is cultivated by the Bodhisattvas. Seeing refers to the eightfold forbearance among the sixteen moments of wisdom as seeing, and the eightfold wisdom as the aspect of knowing. Alternatively, quiescence is called seeing, and insight is called knowing. The thirty-seven aspects of cultivation are the thirty-seven factors conducive to enlightenment, namely the four mindfulnesses of contemplating the body as impure, contemplating feeling as suffering, contemplating the mind as impermanent, and contemplating phenomena as selfless; and the four efforts of generating the superior trainings that have not arisen, and increasing the superior trainings that have arisen.
【English Translation】 Knowing them merely as designations, one enters the realm beyond expression. From the perspective of what is to be expressed, focusing on the perfected nature, one contemplates the absence of self in persons and the absence of self in phenomena. From the perspective of the dependent nature, one contemplates the dependent nature of colored phenomena appearing as objects, which are numerous and impermanent, the body being impure and a source of suffering. One also contemplates the dependent nature of non-colored phenomena appearing as subjects, namely mind and mental factors, as being painful and impermanent. Tenth, contemplating the certainty of complete knowledge, as indicated by 'the fivefold complete knowledge of this'. The object of this samadhi has five aspects of complete knowledge. What are these five? They are the four truths as the basis to be completely known, the sixteen aspects such as impermanence as the meaning to be completely known, the two paths of seeing and cultivation as the means of complete knowledge, liberation as the result of complete knowledge, and the thorough knowledge of liberation itself as the wisdom of seeing liberation. That is, focusing on the five aggregates of grasping as the basis of appropriation, one knows them to be suffering, impermanent, selfless, and empty. Thus, the eightfold noble path, namely the path of seeing and the path of cultivation, is what thoroughly knows. Through this path, by abandoning afflictions, the mind is liberated, and the wisdom of seeing liberation arises, which is actually the complete knowledge of the four truths. Eleventh, contemplating the aspects of cultivation, as indicated by 'endowed with the aspects of cultivation are four and thirty-seven'. Endowed with the aspects of cultivation, or the aspects of cultivation are four: cultivating the aspect of the absence of self in persons, cultivating the aspect of the absence of self in phenomena, cultivating the aspect of seeing, and cultivating the aspect of knowing. Among these, the first, namely realizing the five aggregates as the four aspects of impermanence, etc., is also cultivated by the Hearers. The second, namely cultivating that all phenomena are without inherent existence, is cultivated by the Bodhisattvas. Seeing refers to the eightfold forbearance among the sixteen moments of wisdom as seeing, and the eightfold wisdom as the aspect of knowing. Alternatively, quiescence is called seeing, and insight is called knowing. The thirty-seven aspects of cultivation are the thirty-seven factors conducive to enlightenment, namely the four mindfulnesses of contemplating the body as impure, contemplating feeling as suffering, contemplating the mind as impermanent, and contemplating phenomena as selfless; and the four efforts of generating the superior trainings that have not arisen, and increasing the superior trainings that have arisen.
སྒོམ་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་དང་པོ་དང་། བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སྒོམ་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་གཉིས་པ་དང་། གདོན་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་གསུམ་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་དང་བྱམས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བསྒོམ་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། འདུན་པ་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ནི། གཡེང་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དབང་པོ་ལྔའི་དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་བརྩོན་པ་འབད་པའི་རྣམ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་གནས་པའི་རྣམ་པ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོམས་པ་ནི་སྟོབས་ལྔ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ། ཟད་ 2-115b མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དྲན་པ་སོགས་བདུན་ནོ། །ཡང་ན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དྲན་པ་སོགས་བདུན་པའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ། བསྒོམ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས། ཡིད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དགའ་བ། ལས་སུ་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། མཉམ་པར་གནས་པའི་བཏང་སྙོམས། སེམས་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་དང་པོར་གདོན་མི་ཟ་བའམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་སུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ནས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་རིམ་པར་འཕེལ་བས་ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ནས་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་
【現代漢語翻譯】 第一，修習的正確斷除，即所謂的所依之相，指的是通過修習三種學處而產生的功德，使其不斷增長和發展。 第二，過患之相，指的是在修習中產生與三種學處相違背的因素，並努力斷除它們。 第三，對治之相，指的是修習以防止未生之罪惡和不善之法產生，為此修習不凈觀、慈悲觀和緣起觀。 第四，是神足的四種功德。欲神足是對治知足的作意；精進神足是對治散亂和懷疑的作意；心神足是通過專注心來對治掉舉的作意；觀神足是對治昏沉和怯懦的作意。 五根中的信根是對信仰之相的作意；同樣，精進是對努力之相的作意；定是對心安住之相的作意；慧是對分別之相的修習。 五根的對治品，即五力，也應作意。 何為七覺支？憶念是不忘失之相；知曉滅盡不生之智慧的自性即是菩提，而憶念等七者是其支分。或者，獲得見道時所證悟的無二智慧即是菩提，而憶念等七者是其支分。對於這些顯現圓滿菩提之法，稱之為修習。不忘失的憶念是正等覺支；如實了知的擇法是菩提之支；喜好善法的精進；心生喜悅的喜；堪能調柔的輕安；平等安住的舍；以及心安住的定，此為七覺支。 八正道中的正見，是對無疑之相的修習。在初地時，對法界已無疑或已確信，並在修道中反覆修習。 正解是對已清凈之地的證悟之相的修習。從勝解行地開始，通過聞思修的次第增進，在初地時現證法界，這被稱為已清凈之地。從等持中出定后，自思我已清凈，如實證悟法界。
【English Translation】 First, the correct abandonment of meditation, known as the aspect of reliance, refers to the merits generated through the practice of the three trainings, which increase and develop from higher to higher. Second, the aspect of faults, refers to the factors that arise in meditation that contradict the three trainings, and striving to abandon them. Third, the aspect of antidotes, refers to practicing to prevent the arising of unwholesome and non-virtuous dharmas that have not yet arisen, and for this purpose, practicing the contemplation of ugliness, loving-kindness, and dependent origination. Fourth, are the four legs of magical power. Desire is the antidote to contentment, mindfulness; diligence is the antidote to distraction and doubt, mindfulness; mind is the antidote to excitement through the gate of holding the mind, mindfulness; investigation is the antidote to dullness and discouragement, mindfulness. Of the five faculties, faith is the mindfulness of the aspect of belief; similarly, effort is the aspect of diligence; concentration is the aspect of the mind abiding; wisdom is the meditation on the aspect of discernment. The antidote to these five faculties, the five powers, should also be kept in mind. What are the seven branches of enlightenment? Mindfulness is the aspect of not forgetting; the nature of the wisdom that knows exhaustion and non-arising is enlightenment, and the seven, such as mindfulness, are its branches. Alternatively, the non-dual wisdom attained upon gaining the path of seeing is enlightenment, and the seven, such as mindfulness, are its branches. For these appearances of perfect enlightenment, it is said to be meditation. Unforgettable mindfulness is a branch of perfect enlightenment; the correct discernment of dharmas is a branch of enlightenment; diligence in virtuous deeds; joy, the nature of mental ease; pliancy, the state of being thoroughly trained; equanimity, the state of being in equipoise; and concentration, the abiding of the mind, are the seven branches of enlightenment. In the Noble Eightfold Path, right view is called meditation on the aspect of non-doubt, because in the first bhumi, one has already realized the dharmadhatu without doubt or with certainty, and one cultivates this again and again in the paths of meditation. Right realization is called meditation on the aspect of realizing the fully purified ground, because from the stage of aspiration, through the gradual increase of hearing, thinking, and meditating, one directly realizes the dharmadhatu in the first bhumi, which is called the fully purified ground. After arising from samadhi, one thinks, 'I have fully purified and realized the dharmadhatu as it is.'
ཤེས་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་ 2-116a བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་དང་། ཡང་དག་པ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འཕགས་པ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་ཡོ་བྱད་བསྙུང་ཞིང་ལོག་འཚོ་སྤངས་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི། སྔོན་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ནས་ས་དང་པོའི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་ས་དང་པོར་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་འཕགས་ཐོབ་ནས། ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཆོས་གནས་པའི་མཚན་མ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་གནས་པའི་ཚེ་ཞུམ་རྒོད་བྱུང་ན་གཉེན་པོ་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་བསལ་ཏེ་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། མཚན་མ་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་སྟེ། རྒོད་པ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒོམ་སྟེ་ཞི་བར་བྱ། ཞུམ་རྨུགས་བྱུང་ན་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་ཞི་བར་བྱེད། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་ནམ་གྱུར་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་སེམས་མི་བསྐྱོད་པར་རྣལ་དུ་བཞག་གོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་གནས་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ལ་ 2-116b བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་ཏེ་མཚན་མ་གསུམ་བརྟེན་མི་དགོས་པས་སྒོམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་གནས་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ལམ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་ལམ་གཉིས་རང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། མི་གཡེང་བ་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་དོན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བཅུ་གསུམ་པ་ལེགས་པའམ་ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕན་ཡོན་གཉིས་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་གནས་ངན་ལེན་སེལ་བ་དང་། ལྟ་བ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཞག་གོ །གནས་ངན་ལེན་ལའང་གཉིས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་སྲོག་བཅོད་དང་། མ་བྱིན་ལེན་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་རྫུན་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ལ་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་གནས་ངན་ལེན་དེ་ས
【現代漢語翻譯】 以智慧知曉。正語是指以使他人正確理解的方式進行禪修；正業是指以進入聖者所喜悅的戒律的方式進行禪修，因為這是聖者所喜悅的戒律；正命是指以節儉的方式進行禪修，因為節儉用度並斷除邪命；正精進是指對先前通過禪修獲得的道進行熟練的禪修，即從勝解行地到初地，通過禪修在初地獲得殊勝精進，並使之熟練直至十地；正念是指不忘失法之相的禪修，法指的是法界，當一心安住於此，若生起掉舉和昏沉，則以三種相來遣除，從而禪修不忘失之相。三種相是：止的相、勝解或讚歎的相、以及舍的相。掉舉時，修止的相以平息之；昏沉時，修勝解的相以平息之；無掉舉和昏沉時，則憶念舍的相，使心不動搖而安住。正定是指禪修無相，使之轉為安住的狀態，即遠離掉舉和昏沉，無需依賴三種相，從而使禪修轉為無勤安住的狀態，獲得慈悲。 第十二，作意二道之自性，如頌云：『是二道自性』。此謂禪修乃止觀二道之自性，依不散亂之止，以善能辨別諸法之觀，如實了知諸法之自性。 第十三，作意功德或利益，如頌云：『二種利益』。此謂以作意遣除惡趣和見解，從而安立兩種殊勝之利益。惡趣亦有二種，身的惡趣是殺生、不予取、邪淫和妄語等不善業；心的惡趣是使心動搖的三毒貪嗔癡，乃造作不善業之因。以作意遣除彼等惡趣。
【English Translation】 Knowing with wisdom. Right speech means meditating in a way that makes others understand correctly; right action means meditating in a way that enters the precepts that the noble ones delight in, because these are the precepts that the noble ones delight in; right livelihood means meditating in a frugal way, because one is frugal in their use of things and abandons wrong livelihood; right effort means meditating on becoming skilled in the path previously attained through meditation, that is, from the stage of aspiration to the first ground, attaining special diligence on the first ground through meditation, and making it skilled up to the tenth ground; right mindfulness means meditating on not forgetting the characteristics of the Dharma, Dharma referring to the Dharmadhatu, and when one abides single-mindedly in this, if agitation and dullness arise, then one dispels them with three characteristics, thereby meditating on the aspect of not forgetting. The three characteristics are: the characteristic of calm abiding, the characteristic of superior discernment or praise, and the characteristic of equanimity. When agitated, meditate on the characteristic of calm abiding to pacify it; when dull, meditate on the characteristic of superior discernment to pacify it; when there is neither agitation nor dullness, then contemplate the characteristic of equanimity, keeping the mind unmoving and at rest. Right concentration means meditating on the absence of characteristics, transforming it into a state of abiding, that is, being free from agitation and dullness, not needing to rely on the three characteristics, thereby transforming meditation into a state of effortless abiding, attaining compassion. Twelfth, contemplating the nature of the two paths, as the verse states: 'These are the nature of the two paths.' This means that meditation is the nature of the two paths of calm abiding and insight, relying on the undistracted calm abiding, with the insight that skillfully distinguishes all dharmas, one realizes the nature of things as they are. Thirteenth, contemplating the virtues or benefits, as the verse states: 'Two kinds of benefits.' This means that by contemplating, one eliminates bad destinies and views, thereby establishing two kinds of excellent benefits. There are also two kinds of bad destinies: the bad destinies of the body are killing, not giving, sexual misconduct, and lying, etc., which are unwholesome actions; the bad destinies of the mind are the three poisons of attachment, aversion, and ignorance, which cause the mind to waver and are the cause of creating unwholesome actions. By contemplating, one eliminates those bad destinies.
ེལ་ཞེ་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེལ་ལོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འཇིག་ལྟ་མཐར་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་བཅས་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །བཅུ་བཞི་པ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ནོད་པ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ 2-117a སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས། ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོ་ལྔ་པ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱོར་བ་པ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གདམས་ངག་ནོད་པའི་འབྲས་བུ་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་གྲངས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གང་གི་གདམས་ངག་རང་གིས་ནོད་པ་དེའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་དང་ཤྭ་ལོ་ཀ་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །གཉིས་པ་གནས་པའམ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉེར་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྗོད་བྱེད་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ནི། ཡི་གེ་ནི་མིང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའམ་ཕྱི་མོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡི་གེ་ལ་ཚད་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་དང་ཚིག་ནི་ཚད་མེད་དེ་ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ན་མིང་ཚིག་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚད་མེད་པར་གནས་པའམ་འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཟག་གམ་ཡིད་བྱེད་གང་གིས་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་དང་། དེའི་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་ཆུ་བླུགས་པའི་སྣོད་ལྟ་བུར། མིང་དེ་དང་དོན་དེ་འབྲེལ་ནས་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གདམས་ངག་སོགས་ནོད་ 2-117b པའི་མིང་དང་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བ་ལ་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་མིང་ནས་དོན་གོ་བ་དོན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དོན་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ཚེ་དོན་སྤྱི་ལ་མིང་གིས་བཏགས་ཏེ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མིང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཅན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་པ་སྣམ་བུ་མི་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་པ་ལ་འདྲིས་ནས། མིང་གི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་དོན་གང་དང་གང་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་དེའི་མིང་བླ
【現代漢語翻譯】 『Elimination』 means to take to heart and comprehend the absence of self in phenomena, thereby eliminating them. Comprehending the absence of self in individuals eliminates the five views: the view of the perishable, the extreme view, the wrong view, the superior view, and the dualistic attachment to views. The fourteenth, 『taking to heart the instruction on properly receiving subsequent teachings,』 is indicated by 『receiving.』 Remaining in the lineage of the Great Vehicle, generating the mind of enlightenment, and thereby attaining the Samadhi of the stream of Dharma in the stage of practice through aspiration, one receives and holds the instructions on the Samadhi that leads to attaining the first Bhumi from the Buddhas and Bodhisattvas. This is called 『taking to heart the proper reception.』 The fifteenth, 『taking to heart the application,』 is indicated by 『application.』 There are five applications for applying the fruit of receiving instructions to the path. First, the application of closely realizing the number: contemplating the number of names, words, letters, Shlokas, etc., in the Sutras and other twelve-part scriptures from which one has received instructions regarding the object of Samadhi. Second, the application of closely realizing the two aspects of abiding or entering: the nature of those expressions is such that letters are the root or basis of all names and words, and since there are about fifty Ali and Kali letters, one realizes that letters have a limit. Names and words are limitless, as there are many names and words in texts such as the One Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, and since there are hundreds of thousands of Sutras, one contemplates that they abide or enter limitlessly. Third, the application of closely realizing complete contemplation: with respect to a person or mental activity, such as the name 『vase』 and its meaning, like a pot with a bulging belly for holding water, one connects the name and meaning, understanding 『this is called this name, and this is its meaning,』 without reversing the instructions received. Relying on the general sound of the name, the appearance of the specific characteristic of the meaning arises in the field of the mind, and clinging to the specific characteristic of the meaning, one understands the meaning from the name, which is contemplating completely on the meaning. When seeing the specific characteristic of the meaning, one labels the general meaning with a name, understanding 『this name is this,』 which is contemplating completely on the name. Fourth, the application of closely realizing the order: being familiar with the various names given to things in the world, such as vases, cloths, people, and horses, when uttering them in the correct order, before attachment arises to each meaning, the name is brought to mind.
【English Translation】 『Elimination』 means to take to heart and comprehend the absence of self in phenomena, thereby eliminating them. Comprehending the absence of self in individuals eliminates the five views: the view of the perishable, the extreme view, the wrong view, the superior view, and the dualistic attachment to views. The fourteenth, 『taking to heart the instruction on properly receiving subsequent teachings,』 is indicated by 『receiving.』 Remaining in the lineage of the Great Vehicle, generating the mind of enlightenment, and thereby attaining the Samadhi of the stream of Dharma in the stage of practice through aspiration, one receives and holds the instructions on the Samadhi that leads to attaining the first Bhumi from the Buddhas and Bodhisattvas. This is called 『taking to heart the proper reception.』 The fifteenth, 『taking to heart the application,』 is indicated by 『application.』 There are five applications for applying the fruit of receiving instructions to the path. First, the application of closely realizing the number: contemplating the number of names, words, letters, Shlokas, etc., in the Sutras and other twelve-part scriptures from which one has received instructions regarding the object of Samadhi. Second, the application of closely realizing the two aspects of abiding or entering: the nature of those expressions is such that letters are the root or basis of all names and words, and since there are about fifty Ali and Kali letters, one realizes that letters have a limit. Names and words are limitless, as there are many names and words in texts such as the One Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, and since there are hundreds of thousands of Sutras, one contemplates that they abide or enter limitlessly. Third, the application of closely realizing complete contemplation: with respect to a person or mental activity, such as the name 『vase』 and its meaning, like a pot with a bulging belly for holding water, one connects the name and meaning, understanding 『this is called this name, and this is its meaning,』 without reversing the instructions received. Relying on the general sound of the name, the appearance of the specific characteristic of the meaning arises in the field of the mind, and clinging to the specific characteristic of the meaning, one understands the meaning from the name, which is contemplating completely on the meaning. When seeing the specific characteristic of the meaning, one labels the general meaning with a name, understanding 『this name is this,』 which is contemplating completely on the name. Fourth, the application of closely realizing the order: being familiar with the various names given to things in the world, such as vases, cloths, people, and horses, when uttering them in the correct order, before attachment arises to each meaning, the name is brought to mind.
ོ་ལ་འཆར་ཞིང་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པའོ། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཞི་པོ་དེ་ནི་ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཉན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པའི་ཐབས་སོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་ལམ་སོགས་སུ་སྟེ། འདི་ལ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་དུ་བཞི། མཐོང་ལམ་དུ་གཅིག །རྟོགས་བྱའི་སྒོ་ནས་གཉིས། མཆོག་དམན་གྱི་གཉིས། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་གོ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་བཞི་ནི། དྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་མིང་དང་དོན་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་བཏགས་པ་དང་དོན་ལ་མིང་དུ་བཏགས་པ་འདི་དག་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མིང་དང་དོན་ཞེས་བཀོད་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མིང་དང་དོན་གློ་བུར་བྱུང་བར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་མོའི་དུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་དག་གཟུང་ 2-118a བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་ཡོད་ཡོད་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་མངོན་དུ་སྣང་བའམ་ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་མིག་བཙིར་བའི་དབང་གིས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་མཚན་མ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཞེས་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །བཟོད་པའི་དུས་ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དྲུག་གམ་དོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་ཡུལ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མ་ཟད་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ 2-118b པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་པ་ཆུང་ངུས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཏེ་འ
【現代漢語翻譯】 並且從中理解意義。理解數字等的四種方法是，在資糧道上聽法，從而找到理解佛法目標的方法。完全理解的方法存在於加行道等階段。這有十一個方面，理解這些方面被稱為完全理解的方法。這十一個方面是什麼呢？加行道有四個，見道有一個，從所理解的角度來看有兩個，從優劣的角度來看有兩個，從后得的區分來看有兩個，總共六個。加行道的四個是：在暖位時，理解到名相和意義在本質上沒有關聯，只是通過心識的虛構，將名相加諸于意義，或將意義加諸于名相，僅僅是名相和意義的設定，這被稱為對名相和意義的偶然產生進行完全理解。在頂位時，顯現為能取和所取二元的法，實際上並非存在於能取和所取的本質中，而是由於心和心所的影響，顯現為似乎存在或真實存在的表象，僅僅是表象而已，就像揉眼睛后看到兩個月亮一樣，這種理解被稱為對真實顯現的表象進行完全理解。這裡的『表象』指的是顯現的原因，因為理解到顯現的原因是心，所以這樣說。在忍位時，對於色等六境或六種事物，不作分別，並且不執著于能取，這種完全理解被稱為對事物不執著進行完全理解。在世第一法位時，理解到緣於六境並進行執著的六識，其自性是空性的，這被稱為對所緣不執著進行完全理解。這樣，在不執著于能取和所取之後，在獲得見道，即初地時，理解到遠離能取和所取的法性，即法界是普遍存在的，這被稱為對法界進行完全理解。聲聞的見道是指理解到人無我，即直接理解到五蘊中沒有人的存在，從而獲得入流果。菩薩的見道不僅是理解到人無我，還理解到五蘊也如幻象般顯現，但自性是空性的，因此被稱為對法無我進行完全理解。以小乘發心進行完全理解的是聲聞的入流果等四果和緣覺，即…… 並且從中理解意義。理解數字等的四種方法是，在資糧道上聽法，從而找到理解佛法目標的方法。完全理解的方法存在於加行道等階段。這有十一個方面，理解這些方面被稱為完全理解的方法。這十一個方面是什麼呢？加行道有四個，見道有一個，從所理解的角度來看有兩個，從優劣的角度來看有兩個，從后得的區分來看有兩個，總共六個。加行道的四個是：在暖位時，理解到名相和意義在本質上沒有關聯，只是通過心識的虛構，將名相加諸于意義，或將意義加諸于名相，僅僅是名相和意義的設定，這被稱為對名相和意義的偶然產生進行完全理解。在頂位時，顯現為能取和所取二元的法，實際上並非存在於能取和所取的本質中，而是由於心和心所的影響，顯現為似乎存在或真實存在的表象，僅僅是表象而已，就像揉眼睛后看到兩個月亮一樣，這種理解被稱為對真實顯現的表象進行完全理解。這裡的『表象』指的是顯現的原因，因為理解到顯現的原因是心，所以這樣說。在忍位時，對於色等六境或六種事物，不作分別，並且不執著于能取，這種完全理解被稱為對事物不執著進行完全理解。在世第一法位時，理解到緣於六境並進行執著的六識，其自性是空性的，這被稱為對所緣不執著進行完全理解。這樣，在不執著于能取和所取之後，在獲得見道，即初地時，理解到遠離能取和所取的法性，即法界是普遍存在的，這被稱為對法界進行完全理解。聲聞的見道是指理解到人無我，即直接理解到五蘊中沒有人的存在，從而獲得入流果。菩薩的見道不僅是理解到人無我，還理解到五蘊也如幻象般顯現，但自性是空性的，因此被稱為對法無我進行完全理解。以小乘發心進行完全理解的是聲聞的入流果等四果和緣覺，即……
【English Translation】 And from that, understanding the meaning. The four practices of understanding numbers and so on are the methods for listening to the Dharma on the Accumulation Path and thereby finding the means to understand the object of the Dharma. The practice of complete understanding exists in the Application Path and other stages. This has eleven aspects, and understanding these aspects is called the practice of complete understanding. What are these eleven aspects? There are four on the Application Path, one on the Seeing Path, two from the perspective of what is understood, two from the perspective of superiority and inferiority, and two from the distinction of subsequent attainment, making a total of six. The four of the Application Path are: In the Heat stage, understanding that names and meanings are not inherently related, but are merely imputed by the mind, assigning names to meanings or meanings to names, merely as designations of names and meanings, this is called completely understanding the adventitious arising of names and meanings. In the Peak stage, the phenomena that appear as the duality of grasper and grasped do not actually exist in the essence of grasper and grasped, but due to the influence of mind and mental factors, they appear as if they exist or are truly established, merely as appearances, like seeing two moons due to rubbing the eyes, this understanding is called completely understanding the appearance of true appearance. Here, 'appearance' refers to the cause of appearance, because it is understood that the cause of appearance is the mind, so it is said. In the Patience stage, for the six objects or six things, such as form, there is no discrimination, and there is no clinging to the grasper, this complete understanding is called completely understanding non-clinging to things. In the Supreme Dharma stage, understanding that the six consciousnesses that cling to and grasp the six objects are empty of inherent existence, this is called completely understanding non-clinging to the object. Thus, after not clinging to both grasper and grasped, upon attaining the Seeing Path, i.e., the first bhumi, understanding that the nature of reality, the Dharmadhatu, which is free from both grasper and grasped, is all-pervasive, this is called completely understanding the Dharmadhatu. The Seeing Path of the Hearers refers to understanding the selflessness of the person, i.e., directly understanding that there is no self in the five aggregates, thereby attaining the fruit of Stream-enterer. The Seeing Path of the Bodhisattvas is not only understanding the selflessness of the person, but also understanding that the five aggregates appear like illusions, but are empty of inherent existence, therefore it is called completely understanding the selflessness of phenomena. Completely understanding with the motivation of the Lesser Vehicle refers to the four fruits of the Hearers, such as Stream-enterer, and the Solitary Realizers, i.e.,... And from that, understanding the meaning. The four practices of understanding numbers and so on are the methods for listening to the Dharma on the Accumulation Path and thereby finding the means to understand the object of the Dharma. The practice of complete understanding exists in the Application Path and other stages. This has eleven aspects, and understanding these aspects is called the practice of complete understanding. What are these eleven aspects? There are four on the Application Path, one on the Seeing Path, two from the perspective of what is understood, two from the perspective of superiority and inferiority, and two from the distinction of subsequent attainment, making a total of six. The four of the Application Path are: In the Heat stage, understanding that names and meanings are not inherently related, but are merely imputed by the mind, assigning names to meanings or meanings to names, merely as designations of names and meanings, this is called completely understanding the adventitious arising of names and meanings. In the Peak stage, the phenomena that appear as the duality of grasper and grasped do not actually exist in the essence of grasper and grasped, but due to the influence of mind and mental factors, they appear as if they exist or are truly established, merely as appearances, like seeing two moons due to rubbing the eyes, this understanding is called completely understanding the appearance of true appearance. Here, 'appearance' refers to the cause of appearance, because it is understood that the cause of appearance is the mind, so it is said. In the Patience stage, for the six objects or six things, such as form, there is no discrimination, and there is no clinging to the grasper, this complete understanding is called completely understanding non-clinging to things. In the Supreme Dharma stage, understanding that the six consciousnesses that cling to and grasp the six objects are empty of inherent existence, this is called completely understanding non-clinging to the object. Thus, after not clinging to both grasper and grasped, upon attaining the Seeing Path, i.e., the first bhumi, understanding that the nature of reality, the Dharmadhatu, which is free from both grasper and grasped, is all-pervasive, this is called completely understanding the Dharmadhatu. The Seeing Path of the Hearers refers to understanding the selflessness of the person, i.e., directly understanding that there is no self in the five aggregates, thereby attaining the fruit of Stream-enterer. The Seeing Path of the Bodhisattvas is not only understanding the selflessness of the person, but also understanding that the five aggregates appear like illusions, but are empty of inherent existence, therefore it is called completely understanding the selflessness of phenomena. Completely understanding with the motivation of the Lesser Vehicle refers to the four fruits of the Hearers, such as Stream-enterer, and the Solitary Realizers, i.e.,...
དི་དག་བདག་གི་དོན་བྱ་བ་ཙམ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་པར་རྟོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ལས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྟོང་ལ་སོགས་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་རྣམ་བཞག་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་ལམ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པས་སོ། །ཕྱི་མ་དྲུག་པོ་འདི་བསྒོམ་ལམ་འབའ་ཞིག་ལ་སྦྱར་བ་བོད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་སྣང་ཡང་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་དགོངས་པ་དང་བསྒྲིག་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །བཅུ་དྲུག་པ་དབང་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དབང་སྒྱུར་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། དབང་བྱེད་པའི་ཡིད་བྱེད་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉོན་སྒྲིབ་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ 2-119a དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ཐར་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པའོ། །འདི་ཙམ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་ནས་ཕྱིས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །བཅུ་བདུན་པ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་ཉན་རང་གི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་འདི་ནི། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་གྱི་ཡིད་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་
【現代漢語翻譯】 這些僅僅是爲了我自己的利益，並且因為沒有理解法無我。（藏文：ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་，漢語字面意思：法的無我） 廣大的、偉大自性的思想完全理解，是十地菩薩和如來們的境界，因為他們圓滿地理解了自他利益和二種無我。（藏文：བདག་མེད་གཉིས，漢語字面意思：二無我） 如何通達的法被安立並完全理解呢？在見道，也就是初地的時候，因為通達了法界。（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས，漢語字面意思：法界）在一剎那間見到百位佛陀的容顏等，理解百千萬種功德，這就是理解法的安立。 這也是通過正確的見地來理解的。 完全理解安立的法，是從二地到十地之間需要修習的法，並且從各自的份額中理解和通達功德百千萬等，從高到高增長的安立，這是通過修道者的正確理解。 雖然在藏文註釋中，後面的六個都與修道相關聯，但我認為這與世親（梵文：Vasubandhu）和洛丹（藏文：བློ་བརྟན）的意圖不符。 第十六個，自在作意，由『自在』（藏文：དབང་སྒྱུར）一詞來表示。自在作意有三種：對煩惱障清凈自在，對煩惱障和所知障二者清凈自在，以及對成就殊勝功德自在。第一種，由於貪執等煩惱會障礙解脫涅槃，因此通過證悟人無我（藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད，漢語字面意思：人的無我），通過見道和修道斷除這些煩惱，使其不再產生。這種程度的成就聲聞和獨覺阿羅漢也能達到。 第二種，執著于所取和能取之法具有自性的所知障，會障礙獲得一切智智，通過大乘道斷除煩惱障和所知障二者，使其永不產生。第三種，斷除獲得殊勝功德，如六神通、十力、四無畏等的障礙，顯現這些功德，這就是對成就功德，對極其清凈自在。 第十七個，作意小乘聲聞和獨覺的道，第十八個，作意廣大自性菩提薩埵的道，也就是大乘道。這十八種瑜伽士的作意，涵蓋了大乘和小乘的一切作意。
【English Translation】 These are merely for my own benefit and because of not understanding the selflessness of phenomena. (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་, Sanskrit: Dharma-nairātmya, Romanization: dharma-nairātmya, Literal meaning: selflessness of phenomena) The vast, the thought of the great self-nature is fully understood by the bodhisattvas of the ten bhūmis and the tathāgatas, because they perfectly understand the benefit of self and others and the two selflessnesses. (Tibetan: བདག་མེད་གཉིས, Sanskrit: Dvinairātmya, Romanization: dvinairātmya, Literal meaning: two selflessnesses) How is the established and fully understood dharma comprehended? At the time of the path of seeing, the first bhūmi, because of comprehending the dharmadhātu. (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས, Sanskrit: Dharmadhātu, Romanization: dharmadhātu, Literal meaning: the realm of dharma) Seeing the faces of hundreds of buddhas in an instant, etc., understanding hundreds of thousands of qualities, this is understanding the establishment of dharma. This is also understood through correct view. Fully understanding the established dharma is the dharma to be cultivated from the second to the tenth bhūmi, and from their respective shares, understanding and comprehending the establishment of hundreds of thousands of qualities, etc., increasing from higher to higher, this is through the correct understanding of the path of cultivation. Although in Tibetan commentaries, the latter six are all associated with the path of cultivation, I do not think this is consistent with the intention of Vasubandhu and Lodan (Tibetan: བློ་བརྟན). The sixteenth, the empowering attention, is indicated by the word 'empowering' (Tibetan: དབང་སྒྱུར). There are three types of empowering attention: empowering the purification of afflictive obscurations, empowering the purification of both afflictive and cognitive obscurations, and empowering the accomplishment of special qualities. The first, because afflictions such as attachment obstruct liberation and nirvāṇa, these are abandoned through the path of seeing and the path of cultivation by realizing the selflessness of persons (Tibetan: གང་ཟག་གི་བདག་མེད, Sanskrit: Pudgala-nairātmya, Romanization: pudgala-nairātmya, Literal meaning: selflessness of person), so that they no longer arise. This level of accomplishment is also attained by śrāvakas and pratyekabuddhas arhats. The second, the cognitive obscuration of clinging to the self-nature of the apprehended and the apprehender obstructs the attainment of omniscient wisdom, the two obscurations of afflictions and knowledge are abandoned through the Mahāyāna path, so that they never arise again. The third, abandoning the obstacles to attaining special qualities such as the six superknowledges, the ten powers, and the four fearlessnesses, manifesting these qualities, this is empowering the accomplishment of qualities, empowering the utmost purity. The seventeenth, attending to the path of the Hīnayāna śrāvakas and pratyekabuddhas, the eighteenth, attending to the path of the vast self-nature bodhisattva, that is, the Mahāyāna path. These eighteen attentions of yogis encompass all the attentions of the Mahāyāna and Hīnayāna.
བསྡུས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། 求所證之義法 གཉིས་པ། རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་བཙལ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་འཚོལ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ཡོངས་འཚོལ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་འཚོལ། མཚན་ཉིད་ཡོངས་འཚོལ། རྣམ་པར་ 2-119b གྲོལ་བ་ཡོངས་འཚོལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་འཚོལ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་འཚོལ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། 求空性 དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་རྟག་ཏུ་གཉིས་བྲལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བ་ནི། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་བཞིན་དེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་འམ་རྟེན་གང་ཡིན་པ་གཞན་དབང་དང་། གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངག་གིས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་།མ་དག་པ་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དབང་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་གྲུབ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་རྣམ་པར་ 2-120a སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་། གསེར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་། ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྭངས་པ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་དག་པ་ཡེ་ནས་མེད་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་། གསེར་ལ་འདམ་དང་། ཆུ་ལ་རྙོགས་པ་བཞིན། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་དེ་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པར་འདོད་དོ། །དོན་དམ་པའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་གཞལ་ན། ཆོས་ཅན་འགྲོ་བ་ཡི་ཁམས་དག་ན་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ལ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་ཚུལ་དུ་གནས་མོད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་མ་ལ
【現代漢語翻譯】 認為是總結。 第二，尋求所證之義法，包括：尋求真如，尋求如幻，尋求所知，尋求雜染與清凈，尋求唯識，尋求相，尋求解脫，尋求無自性，尋求無生法忍，尋求一乘之意，尋求五明等十一種。 尋求空性 第一，尋求法之真如，常時離二等二頌：尋求一切雜染與清凈之法之真如，應從遍計所執、依他起、圓成實三種自性入手。 恒時所取的和能取的是分離的，雖然顯現為能取和所取二者，這是遍計所執的相。 像這樣，明明沒有能取和所取二者，卻顯現為二者，這種錯覺的根源或者所依是什麼呢？是依他起。 無論如何都不能用語言來表達，沒有分別戲論的自性是什麼呢？是圓成實，是一切法的實相。 它遠離能取和所取的法，是無戲論的自性，各自通過自己才能證悟。 像這樣，遍計所執的相，要知道就像繩子上的蛇一樣，實際上並不存在。不凈的依他起之相應該斷除，因為存在於依他起上的能取和所取的顯現需要凈化。 凡是認為自性清凈的，對於圓成實，應該凈化其暫時的染污。自性清凈，就其自性而言，就像天空自性清凈，黃金自性清凈，水自性清凈一樣，其自性本來沒有不凈。但是，就像天空有云，黃金有泥土，水有渾濁一樣，被暫時的煩惱所遮蔽而沒有顯現，如果脫離了這些煩惱，清凈的自性就會顯現。如果以勝義諦的觀點來衡量，如果一切眾生的界清凈，那麼法性圓成實之外，連能取和所取的法塵埃都沒有。像這樣，一切都安住於法性的狀態，但是三界眾生……
【English Translation】 It is considered a summary. Second, seeking the meaning of what is to be realized, including: seeking Suchness, seeking as illusion, seeking knowable things, seeking defilement and purification, seeking only consciousness, seeking characteristics, seeking liberation, seeking no self-nature, seeking tolerance of non-arising dharmas, seeking the meaning of the One Vehicle, seeking the five sciences, etc., which are eleven in number. Seeking emptiness First, seeking the Suchness of Dharma, always separate from duality, etc., two verses: Seeking the Suchness of all defiled and purified dharmas should start from the three natures of parikalpita (遍計所執，conceptualized nature，完全由概念構成的性質), paratantra (依他起，dependent nature，依靠其他事物而產生的性質), and parinispanna (圓成實，perfected nature，圓滿成就的性質). What is taken and what can be taken are always separate. Although they appear as the taker and the taken, this is the characteristic of parikalpita. Like this, clearly there is no taker and taken, but they appear as two. What is the root or basis of this illusion? It is paratantra. In any case, it cannot be expressed in words, and what is the nature of no conceptual proliferation? It is parinispanna, the reality of all dharmas. It is far from the dharma of the taker and the taken, and is the nature of non-proliferation, which can only be realized by oneself. Like this, the characteristic of parikalpita should be known as like a snake on a rope, which does not actually exist. The impure characteristic of paratantra should be eliminated, because the appearance of the taker and the taken existing in paratantra needs to be purified. Whatever is considered to be pure in nature, for parinispanna, its temporary defilements should be purified. Pure in nature, in terms of its own nature, is like the sky being pure in nature, gold being pure in nature, and water being pure in nature. Its nature originally has no impurity. However, just as the sky has clouds, gold has mud, and water has turbidity, it is obscured by temporary afflictions and has not manifested. If these afflictions are removed, the pure nature will manifest. If measured from the perspective of ultimate truth, if the realm of all sentient beings is pure, then outside of the Dharma-nature parinispanna, there is not even a dust of the dharma of the taker and the taken. Like this, everything abides in the state of Dharma-nature, but sentient beings in the three realms...
ུས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དེ་མ་རྟོགས་པར་གནས་ལུགས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་ཞེན་པར་གྱུར་པས་ན། དངོས་པོ་ལ་རང་གི་གཤིས་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲུབ་འཛིན་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ཏེ། མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚབས་ཆེན་པོ་ཅན་འདི་ཀོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། ། 求如幻 གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་ 2-120b སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་སོགས་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མཐུ་ལས་རྟ་དང་གླང་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ཡི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །རྟ་གླང་སོགས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཁ་དོག་སོགས་རྟ་གླང་དངོས་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་འཁྲུལ་པ་དང་འཛིན་པར་འཁྲུལ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དེ་ལ་རྟ་གླང་སོགས་དེ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའམ་གནས་ལུགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དངོས་གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་ན་རྟ་གླང་ 2-121a གི་སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་སོ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་དངོས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་དབང་ཉིད་དམིག
【現代漢語翻譯】 如果有人沒有領悟到諸法的本性，卻執著于這種狀態，對實相完全無知，並且執著于能取和所取的法，那麼，完全捨棄認為事物具有自性的圓成實，而執著于虛無的遍計所執，這種世間愚昧顛倒錯亂的狀態，究竟是怎麼回事呢？ 如幻 第二，如幻般地完全尋覓：如『猶如幻化一般』等十五頌所說，雖然在勝義諦中並不存在，但卻有顯現的體驗，因此，所有顯現為能取和所取的法，雖然顯現卻無自性，如同幻化的顯現一般。 例如，幻術師通過咒語加持石子等物，使其顯現出馬、象等形象，如同幻化的顯現一般，顯現為能取和所取的因，就是非真實的遍計所執，顯現為能取和所取的自性是他性。 馬、象等幻化顯現的形象，如身體、肢體、顏色等，如同真實的馬、像一般顯現，同樣，錯亂地顯現為能取和所取的遍計所執的自性也是如此。雖然實際上並不存在，卻錯亂地顯現為能取和所取的自性，如同將繩子誤認為蛇一般。 如同幻術師用咒語加持過的石子和木塊等物，其中並不存在馬、象等形象一樣，能取和所取二者原本不存在的法性，就是勝義諦或實相，也就是諸法的真實本性，因此被稱為圓成實。 如同幻術的材料通過咒語的力量顯現出馬、象等形象一樣，所有顯現為能取和所取的法，都被認為是世俗諦。 如果幻術咒語所迷惑的幻象，如馬、象等的顯現不存在，那麼顯現這些形象的因，如石子和木塊等物就會清晰地顯現出來。同樣，當捨棄了能取和所取的習氣，阿賴耶識的相續轉變成另一種狀態時，如同馬、象的顯現消失一樣，能取和所取不再顯現，這種圓成實就是通過等持的智慧來證悟的。 此後，從等持中獲得的智慧，如同親眼見到石子和木塊一樣，能取和所取顯現的因，也就是非真實的遍計所執的他性，也會被證悟。
【English Translation】 If someone does not realize the nature of phenomena, but clings to that state, being completely ignorant of reality, and clinging to the dharma of the grasper and the grasped, then, completely abandoning the parinispanna (圓成實，yongs su grub pa, pariniṣpanna, completely accomplished) which considers things to have their own nature, and clinging to the non-existent parikalpita (遍計所執，kun brtags, parikalpita, completely imputed), what is this state of worldly ignorance, inverted and extremely serious? Like Illusion Second, completely searching like an illusion: As the fifteen verses such as 'Just like an illusion' state, although it does not exist in reality, there is the experience of mere appearance, therefore, all dharmas that appear as grasper and grasped, although they appear, have no self-nature, like the appearance of an illusion. For example, just as a magician, through the power of mantras cast on stones and other objects, makes the forms of horses, elephants, etc. actually appear, just like the appearance of an illusion, the cause of the appearance of the two, grasper and grasped, is the non-veridical parikalpita (遍計所執，kun brtags, parikalpita, completely imputed), the other-powered nature of the mind and mental factors that appear as grasper and grasped. The forms of the illusion of horses, elephants, etc., such as the body, limbs, colors, etc., appear just like real horses and elephants, and in the same way, the nature of the parikalpita (遍計所執，kun brtags, parikalpita, completely imputed) that is mistaken for the two, grasper and grasped, is the same. Although it does not actually exist, it is mistaken for the nature of the two, grasper and grasped, just like mistaking a rope for a snake. Just as the stones and pieces of wood, etc., that have been cast with illusion mantras, do not contain the forms of horses, elephants, etc., in the same way, the nature of phenomena in which the two, grasper and grasped, do not exist from the beginning, is the ultimate truth or reality, that is, the non-inverted nature of phenomena, and is therefore considered to be the parinispanna (圓成實，yongs su grub pa, pariniṣpanna, completely accomplished). Just as the materials of illusion, through the power of mantras, manifest the forms of horses, elephants, etc., in the same way, all that appears as the two, grasper and grasped, is considered to be conventional truth. If the illusory appearances deluded by illusion mantras, such as the appearances of horses, elephants, etc., do not exist, then the cause of the appearance of those things, such as stones and pieces of wood, etc., will appear clearly. In the same way, when the habits of the grasper and grasped are abandoned, and the continuum of the alaya-vijñana (阿賴耶識，kun gzhi'i rnam par shes pa, ālayavijñāna, storehouse consciousness) changes into another state, just as the appearance of horses and elephants disappears, the two, grasper and grasped, no longer appear, and this parinispanna (圓成實，yongs su grub pa, pariniṣpanna, completely accomplished) is realized by the wisdom of meditative equipoise. Thereafter, the wisdom attained from meditative equipoise, just like seeing the stones and pieces of wood with one's own eyes, also realizes the other-powered nature of the non-veridical parikalpita (遍計所執，kun brtags, parikalpita, completely imputed), which is the cause of the appearance of the two, grasper and grasped.
ས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་མི་སྣང་གི་དེ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་ཤིང་བུ་ཙམ་ལ་ཤེས་པ་འདོད་དགུར་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ་རྣམས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ལ་དགྱེས་དགུར་སྤྱོད་ཅེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་ཆགས་ཞེན་དང་འཇིགས་པ་སོགས་མེད་པར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་དེ་ལ་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ལ། སྣང་ཙམ་ཡོད་པས་མེད་པར་མི་བརྗོད་ཅིང་། སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་གང་རུང་དུ་ཅིས་ཀྱང་འདོད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། སྒྱུ་མར་སྣང་བ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་རྟ་གླང་སོགས་སུ་མ་སྣང་བས་རྫུན་པར་བཞག་ཏུའང་མེད་དེ་གཞི་མེད་པས་ 2-121b སོ། །སྣང་བ་དེ་དང་དེའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་རྫུན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་རྟ་གླང་དངོས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའམ་འགལ་མེད་དུའང་བརྗོད་དེ་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་གཞན་དབང་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་མེད་གཉིས་གང་རུང་རེའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་མེད་པར་སྣང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྣང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་མེད་པར་སྐུར་པ་ཡི་མཐའ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི
【現代漢語翻譯】 因此，三界將會被理解為唯心。正如世間之人，未被咒語迷惑眼睛時，不會看到幻化的馬、牛等物，而只會認識到幻術的材料是石子、樹枝等，並能如願以償地使用它們而不受迷惑。同樣，獲得了對治迷惑之道的精進持戒者，也不會被二取（二元對立的執著）的迷惑顯現所困擾，而是隨心所欲地享用轉變為清凈的他空（勝義諦）。這就像看透了幻術，不再有貪戀和恐懼，從而獲得自在享用一樣。幻化的馬、牛等，僅僅是顯現出那樣的形態，就像其材料是石子和樹枝一樣。雖然顯現為馬、牛等，但馬、牛等的自性實體在其中根本不存在。因此，對於幻術、夢境等，不能因為有顯現就說它不存在，也不能像顯現那樣認為它存在，所以也不能說它存在。如果認為有和無、是和非的法不可能同時存在，必須選擇其中之一，那麼，幻術的顯現並非不存在，如果不存在，就不會顯現為馬、牛等，也就無法安立為虛假，因為沒有基礎。 顯現與它的實體並不相同，實體從來都不存在，如果存在，就不能成立為虛假，就像真實的馬、牛一樣。因此，對於幻術的顯現等，可以說有和無在同一個基礎上沒有差別或沒有矛盾，因為它是顯現和空性的雙運。同樣，僅僅是二元的顯現存在於他空之中，但其作為顯現的二元實體並不存在。因此，對於外境的色、聲等，可以說僅僅是顯現存在，而如顯現般成立的實體並不存在。為什麼呢？因為在那裡，僅僅是顯現存在並非不存在，如果不存在，就不會顯現為馬、牛等，也就無法安立為虛假，因為沒有基礎。顯現如其顯現般成立的色等實體不存在，那是因為它從來沒有如顯現般真實成立過，就像二月一樣。因此，對於色等，不落入上述有和無的任何一邊，而是如幻術的例子一樣，將兩者無差別地結合起來。這樣，雖然顯現存在，但如顯現般並不存在，這顯示了中道，是爲了遣除執著于遍計所執為有，以及否認顯現的基礎他空的斷見。正如《辨中邊論》所說：『非真遍計有，彼上二皆無。』（藏文：ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི）意思是說，虛假的遍計所執是存在的，但在它上面，二取（能取和所取）都是不存在的。
【English Translation】 Therefore, the three realms will be understood as mind-only. Just as worldly people, when their eyes are not deceived by the spells of illusion, do not see illusory horses, cows, etc., but only recognize that the materials of the illusion are pebbles, twigs, etc., and can use them as they wish without being deceived. Similarly, those who diligently maintain vows and have attained the path to counteract delusion are not troubled by the deluded appearances of dualistic grasping, but freely enjoy the purified other-emptiness (paratantra) that has been transformed into a different state. This is like seeing through an illusion, no longer having attachment or fear, and thus gaining freedom to enjoy it. The illusory horses, cows, etc., merely appear in that form, just like their materials are pebbles and twigs. Although they appear as horses, cows, etc., the self-nature entity of horses, cows, etc., does not exist in them at all. Therefore, for illusions, dreams, etc., one cannot say that they do not exist because there is an appearance, nor can one think that they exist as they appear, so one cannot say that they exist. If one thinks that the dharmas of existence and non-existence, being and non-being, cannot exist simultaneously and one must choose one of them, then the appearance of illusion is not non-existent. If it were non-existent, it would not appear as horses, cows, etc., and it could not be established as false because there is no basis. The appearance and its entity are not the same; the entity never exists. If it existed, it could not be established as false, just like real horses and cows. Therefore, for the appearance of illusions, etc., one can say that existence and non-existence are on the same basis without difference or contradiction, because it is the union of appearance and emptiness. Similarly, only the dualistic appearance exists in the other-emptiness, but its dualistic entity as it appears does not exist. Therefore, for external forms, sounds, etc., one can say that only the appearance exists, and the entity established as the appearance does not exist. Why? Because there, the mere existence of the appearance is not non-existence. If it were non-existence, it would not appear as horses, cows, etc., and it could not be established as false because there is no basis. The entity of form, etc., established as its appearance does not exist, because it has never been truly established as its appearance, just like the double moon. Therefore, for forms, etc., without falling into either side of the aforementioned existence and non-existence, both are combined without difference, just as in the example of illusion. In this way, although the appearance exists, it does not exist as it appears. This shows the Middle Way, which is to dispel the extremes of clinging to the imagined as existent and denying the basis of appearance, the other-emptiness. As the Madhyāntavibhāga says: 'The unreal imagined exists, on it both are absent.' (Tibetan: ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡི) meaning that the false imagined exists, but on it, both the grasper and the grasped are absent.
ན། །ཞེས་སོགས་དང་། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། 2-122a དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ནས་འཁོར་བ་ལ་མི་འཇིགས་ཤིང་། མྱང་འདས་ལ་མི་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་མྱུར་དུ་ཞི་བར་མྱང་འདས་ཚོལ་བ་ཐེག་པ་དམན་པས་ཞི་བདེར་འགྲོ་བ་དག་ཞི་མཐའ་ལ་འཇུག་པ་དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་། འཁྲུལ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་གཟུགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྟ་གླང་དང་བུད་མེད་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དེ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་རིག་ཉིད་གཟུང་ཆར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་མི་ཤེས་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་ཡུལ་དངོས་སུ་འདོད་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །འཁྲུལ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བཟུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་ཀྱང་འཛིན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་མེད་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་འཛིན་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མེད་པས། དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀས་སྟོང་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་ན་མིག་ 2-122b སོགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་མེད་ཅིང་། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་མེད་ན་དབང་ཤེས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ན་ཡང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འཐད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་དཔེ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལས། དང་པོ། སྒྱུ་མའི་གླང་པོའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ཤེས་པས་འཛིན་པ་ནི། དོན་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་ངོ་ན་གཟུང་བ་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བའི་བློས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་དཔེ་ཡི་དབང་དུ་བྱས་ན། མི་སྡུག་པ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་སྣང་གྲུབ་སྟེ་ཀེང་རུས་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བ
【現代漢語翻譯】 如是等等，『此乃中道』，如是說。 如是了悟，則知所取與能取之諸法，雖顯現而自性不成立，如幻象一般，故不畏懼輪迴，亦不貪戀涅槃。因此，因畏懼輪迴之苦而急於尋求寂滅涅槃，乃是小乘行者所為，他們趨向寂靜之邊。為遮止彼等落入寂滅邊，故以遠離二邊之方式如是主張。雖無能取與所取之二元對立，然因錯覺而顯現為二。此錯覺之因，乃是顯現為色之相的識，以及非色之相的識。錯覺之因，乃是顯現為與心識相異之五根與五境之相的識。譬如，夢中顯現為自身根識所緣之馬、牛、女人等形象，彼等皆是自識之顯現為所取之相，然不知此理，誤以為是與能知之心識相異之外境實有。此乃錯覺之因。錯覺之體性，乃是非色之相的識，即眼識等六識自體執持能取與所取二者。如是雖錯覺為二，然實無與能取相異之所取，故亦無對彼之能取。此二者相互依存而成立，若無一者，則另一者亦不成立。故實則能取與所取二者皆空性成立。如是，若無眼等有色之根，亦無色等對境，則根識無因而生，理應不生。然所取與能取之顯現不可否認，此當如何解釋？雖無能取與所取之二元對立，然顯現為二，此理可由世間共稱之譬喻與經論中出現之譬喻二者來證實。首先，譬如見到幻化之象，並了知其形象，此能取乃是無意義之顯現，故是錯覺。在錯覺中，可說有所取之象的形象，以及能取彼之識二者。然于彼處，能取與所取並非如實存在之二者，僅是因錯覺之心而執著于能取與所取二者，此在世間是存在的。若以經論中出現之譬喻而言，修習不凈觀之瑜伽士能成就明相，然骷髏並非真實存在，故是錯覺，因此能取與所取顯現為二。
【English Translation】 Thus and so on, 'This is the Middle Way,' as it is said. Having realized this, one knows that the phenomena of grasping and being grasped, although appearing, are not established in their own nature, like illusions. Therefore, one is not afraid of samsara and does not cling to nirvana. Thus, those who, fearing the suffering of samsara, quickly seek the peace of nirvana are inferior vehicles who enter the extreme of peace. To prevent them from falling into the extreme of peace, it is asserted in this way, with a manner that is free from the two extremes. Although there is no duality of grasper and grasped, it appears as two due to delusion. The cause of this delusion is the consciousness that appears as the aspect of form and the consciousness that appears as the aspect of non-form. The cause of delusion is the consciousness that appears as the aspect of the five sense faculties and the five objects, which appear as different from the mind. For example, in a dream, the images of horses, cattle, women, etc., appear as objects of one's own sense faculties. These are the appearances of one's own consciousness as the grasped, but without knowing this, one mistakenly believes that they are real external objects different from the knowing consciousness. This is the cause of delusion. The nature of delusion is the consciousness that is not form, that is, the six aggregates of consciousness themselves grasp as grasper and grasped. Although it is mistaken as two, since there is no grasped that is different from the grasper, there is no grasping of it. These two are established in dependence on each other; if one does not exist, the other does not exist either. Therefore, in reality, both grasper and grasped are established as empty. If this is the case, if there are no sense faculties such as the eyes, and no objects such as forms, then the sense consciousnesses cannot arise without a cause. How can this be justified, since the appearance of grasping and being grasped is undeniable? Although there is no duality of grasper and grasped, it is justified that it appears as two, which is proven by two examples: one that is famous in the world and one that comes from the scriptures. First, when one sees the form of an illusory elephant and knows its appearance, the grasping is a meaningless appearance and is therefore a delusion. In the delusion, it is said that there are two: the form of the elephant that is grasped and the consciousness that grasps it. However, in that case, the grasper and the grasped are not exactly two, but only the mind of delusion focuses on the grasper and the grasped. This exists in the world. If we consider the example from the scriptures, yogis who are accustomed to ugliness achieve clarity, but the skeleton is not actually there, so it is a delusion. Therefore, the grasper and the grasped appear as two.
རྗོད་པ་ཙམ་སྟེ། ཀེང་རུས་ཀྱི་སྣང་བ་འཛིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཇི་བཞིན་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ལས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ 2-123a ཉོན་མོངས་པ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། བཤད་མ་ཐག་པའི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རམ་འགལ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་ཙམ་ཡོད་པ་དང་དོན་ལ་མེད་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བཤད་བྱ་མདོ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སོགས་པ་ལམ་དང་སྟོབས་སོགས་འབྲས་ཆོས་ཏེ་གཉེན་པོའི་ཆོས་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་བ་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བྱིས་པས་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཡང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྒྱུ་མ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་རྣམ་བྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཉོན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ཤེས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་ཞིག་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ། སྒྱུ་མ་ཡི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་ནས་གནས་ནས་བཏོན་པ་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་གནས་ལྟ་བུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ 2-123b ལ་གནས་པའི་བདག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་ལྟ་བུ། དེའི་འཁོར་གྱི་སེམས་བྱུང་རྒྱལ་པོ་དེའི་འཁོར་ལྟ་བུ། ཇི་སྲིད་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་ཀུན་སྐྱེས་པ་ལ་དབང་བས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་མཐུ་ཆེ་བའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དད་སོགས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་བྱང་གི་སེམས་དང་དེའི་འཁོར་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པས་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་རྩད་ནས་བཏོན་ཏེ་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པའི་གནས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་གང་ཟག་གང་དག་གིས་ནི་ཀུན་བྱང་གི་ཆ
【現代漢語翻譯】 僅僅是表達而已。正如對於骷髏的顯現，雖然沒有如實顯現的能取和所取二者，但生起執著於二者的心識是存在的。同樣，對於異體緣起的識，雖然一切雜染和清凈的法顯現，但實際上並沒有成立能取和所取二者，只是顯現為二而已。這表明，與此不符的是，一切屬於雜染，具有迷惑性的法，以及由業和煩惱所攝持的一切，都如前述的比喻一樣，僅僅是虛幻的顯現而已，就像兒童的遍計一樣，實際上並不存在。因此，存在與不存在二者沒有差別，或者說沒有矛盾。僅僅是顯現存在，但實際上並不存在，就像幻象一樣。 關於應宣說的經部等所說的法、念住、波羅蜜多等道，以及力等果法，即對治之法，雖然能取和所取二者如兒童的遍計一樣並不存在，但如其顯現一般是存在的。然而，即使顯現，也如其顯現一般並不存在，因此沒有自性或特徵，就像幻象一樣。如《般若波羅蜜多經》中說：『一切法如幻如夢，涅槃也如幻如夢』。 如果說雜染的方面也如幻象，清凈的方面也如幻象，那麼清凈如幻象的一方如何斷除雜染如幻象的一方呢？就像一個懂得幻術的小幻術師及其眷屬，被另一個更強大的、懂得幻術的幻術師及其眷屬擊敗並驅逐出境一樣。同樣，安住在如國王寶座一般的阿賴耶識上的我見等煩惱心，就像弱小的幻術師一樣，其眷屬心所就像國王的眷屬一樣。在對治生起之前，由於能夠控制一切雜染法的生起，因此就像國王一樣。然而，比這更強大的幻術師，即證悟無我的智慧和信心等善的自性，清凈的心及其眷屬心所，將雜染的一方徹底剷除，從而使阿賴耶識轉變為無漏法完全掌控的國土，獲得王位。因此，有些人通過清凈的一方...
【English Translation】 It is merely expression. Just as with the appearance of a skeleton, although there is no duality of grasper and grasped as it truly appears, the arising of a mind that clings to the two is present. Similarly, for the other-powered consciousness (gzhan dbang, paratantra, dependent nature), although all defiled and purified phenomena appear, there is no establishment of the duality of grasper and grasped, but merely the appearance of duality. This shows that, contrary to this, all that belongs to defilement, the nature of delusion, and all that is gathered by karma and affliction, are merely illusory appearances, just like the conceptualizations of children, and do not actually exist. Therefore, there is no difference or contradiction between existence and non-existence. There is merely the appearance of existence, but in reality, it does not exist, like an illusion. Regarding the Dharma, mindfulness, perfections, etc., which are taught in the Sutras and other texts, and the resultant qualities such as powers, which are antidotal qualities, although the duality of grasper and grasped does not exist like the conceptualizations of children, they exist as they appear. However, even though they appear, they do not exist as they appear, and therefore they have no self-nature or characteristics, just like an illusion. As it is said in the Prajnaparamita Sutra: 'All phenomena are like illusions and dreams, and Nirvana is also like illusions and dreams.' If the side of defilement is like an illusion, and the side of purification is also like an illusion, then how does the side of purification, which is like an illusion, eliminate the side of defilement, which is like an illusion? Just as a small illusionist king who knows illusion, together with his entourage, is defeated and expelled from his territory by another, more powerful illusionist king who knows illusion, together with his entourage. Similarly, the afflicted mind of self-grasping, etc., which dwells on the alaya-consciousness (kun gzhi, ālayavijñāna, storehouse consciousness), which is like a king's throne, is like a weak illusionist king, and its entourage of mental factors is like the king's entourage. Until the antidote arises, it is like a king because it has power over the arising of all defiled phenomena. However, the more powerful illusionist king, the wisdom that realizes selflessness and the virtuous nature of faith, etc., the purified mind and its entourage of mental factors, completely eradicate the side of defilement, thereby transforming the alaya-consciousness into a realm where all uncontaminated dharmas have complete control, and obtaining the kingdom. Therefore, some people, through the purified side...
ོས་ཀུན་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་ཀུན་ཉོན་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་བྱང་བསྐྱེད་པ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་ཞེས་མངོན་པར་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་དོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའམ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པའི་མཆོག་སྟེ་ཉན་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བའི་འགྱུར་ན་མཁྱེན་མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་བློ་རྒྱས་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བུདྡྷའི་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་མཆོག་གི་དོན་དུ་གོ་ནས། སངས་རྒྱས་གོང་མ་ཁྱད་གཞི་དང་། འོག་མ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གོ་ན་སྒྲ་ཟློས་པར་མི་ 2-124a འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དག་གི་ཚུལ་གསུངས་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དང་། བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་འདྲ་བ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་དཔེར་འདི་རྣམས་གང་ཡང་རུང་མོད་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྒྱུ་མའི་མི་དང་རྟ་གླང་སོགས་སུ་སྣང་བ་དབང་པོ་དང་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་མེད་ཀྱང་། དབང་པོ་དང་སྲོག་དང་སེམས་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལྡན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་སྲོག་དང་གང་ཟག་སོགས་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྣང་ཡང་དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིས་དང་ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་མེད་ཀྱང་སྔོ་བ་དང་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་དག་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཀྱང་དྲུང་དུ་བརྒྱུད་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་བཞིན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ 2-124b ཞེས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཞིགས་ན་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་རིལ་བོ་བ་གང་ཡང
【現代漢語翻譯】 那些王子們，將一切顯現視為空性和執著的幻象，遠離煩惱，生起清凈，並且沒有『我這樣做了』的自負。 現在解釋佛陀所說的『一切法如幻八喻』的含義。如《菩提資糧論》的註釋中所說：『哪些佛陀是完全證悟或真正了知的至上者，即超越聲聞和獨覺者？』因此，『完全證悟』意味著從無明的沉睡中醒來，並且對所知境的智慧增長。因此，理解『佛陀』為證悟的含義，將其理解為至上證悟的意義。如果將先前的佛陀理解為基礎，而之後的佛陀理解為特性，那麼就不會有重複的錯誤。 因此，導師，圓滿正等覺的佛陀們，在經部等經典中，將一切有為法的性質描述為如幻、如夢、如陽焰、如影像、如谷響、如水中月、如化現。這表明，總的來說，一切法都是無自性的顯現，這些例子可以隨意使用。但具體來說，內部的六處（六根）類似於幻術，因為幻術中顯現的人、馬、牛等，似乎具有根、自我、有情和生命，但實際上並沒有根、生命和心識。同樣，對於顯現為具有內部六處的有情來說，也顯示了沒有生命和補特伽羅等。外部的六處（六境），即色等六境，類似於夢境的顯現。在夢中，體驗到享受男女等形象、聲音、氣味、味道、觸覺和法的感受，但要知道這些感受並不存在於其他地方。『二者』，即心和心所，類似於陽焰。陽焰中沒有水，但由於青色和搖曳等現象，使遠處的人產生水的錯覺，但靠近時卻什麼也沒有。同樣，心和心所對柱子、瓶子、男女、藍黃白紅等各種法，產生『這是這個，那是那個』的認知，並執著於它們。然而，如果考察這些法，由於它們是多樣的和無常的，因此沒有任何可以執著的實在之物。
【English Translation】 Those princes, seeing all appearances as illusory, empty of grasping and clinging, have abandoned afflictions, generated purification, and have no pride in boasting 'I have done this'. Now, explaining the meaning of the Buddha's teaching that 'all dharmas are like the eight similes of illusion'. As stated in the commentary of the Bodhisattva-samgraha: 'Which Buddhas are the supreme ones who are fully enlightened or truly know, surpassing the Shravakas and Pratyekabuddhas?' Therefore, 'fully enlightened' means awakening from the sleep of ignorance, and the increase of wisdom regarding the knowable. Thus, understand 'Buddha' as the meaning of enlightenment, understanding it as the meaning of supreme enlightenment. If the previous Buddha is understood as the basis, and the subsequent Buddha as the characteristic, then there will be no error of repetition. Therefore, the teacher, the perfectly complete Buddhas, in the Sutras and other scriptures, describe the nature of all conditioned things as like illusion, like dreams, like mirages, like reflections, like echoes, like the moon in water, like apparitions. This shows that, in general, all dharmas are appearances without inherent existence, and these examples can be used arbitrarily. But specifically, the six internal ayatanas (sense bases) are like illusion, because the people, horses, cattle, etc. that appear in illusion seem to have roots, self, sentient beings, and life, but in reality, they do not have roots, life, and consciousness. Similarly, for sentient beings who appear to have the six internal ayatanas, it is shown that there is no life and no pudgala (person), etc. The six external ayatanas (sense objects), i.e., the six objects of form, etc., are like the appearance of dreams. In dreams, one experiences the enjoyment of forms, sounds, smells, tastes, touches, and dharmas of men and women, etc., but one should know that these experiences do not exist elsewhere. 'The two', i.e., mind and mental factors, are like mirages. There is no water in a mirage, but due to phenomena such as blueness and shimmering, it creates the illusion of water for those who are far away, but when approached, there is nothing. Similarly, mind and mental factors generate the cognition of 'this is this, that is that' for various dharmas such as pillars, vases, men and women, blue, yellow, white, and red, and cling to them. However, if these dharmas are examined, because they are diverse and impermanent, there is no real object to cling to.
་མེད་པས་སོ། །དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་། ཞེས་པ་གོང་གི་དཔེ་གཟུགས་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་གཉིས་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚན་གཉིས་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་བྱད་ཀྱི་དབང་གིས་མེ་ལོང་གི་ངོས་སུ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འདི། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཟུགས་བྱད་ལྟ་བུ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མིག་ཡོར་ཞེས་པ་རྐྱེན་ལས་མིག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཀུན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་སྣང་བ་དང་། མིག་བཙིར་བས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་དང་། རང་གི་གྲིབ་མ་ལ་སྲོག་ཆགས་གཞན་དུ་སྣང་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། གྲུ་ལ་ཞུགས་ན་རི་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་གྲིབ་མ་ལ་གོ་བར་བྱ་གསུངས་ཏེ། གདུགས་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གྲིབ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་བ་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད་ཅེས་པ་བཤད་པའི་ཆོས་དང་། སེམས་ 2-125a ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་། བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་འཛིན་པའི་ལུས་གསུམ་ནི་བྲག་ཆ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པའི་དཔེ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཆ་དང་འདྲ་སྟེ། བྲག་ཆ་སྒྲའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཀྱང་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བའམ། ཆུ་དྭངས་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོར་མེད་པ་བཞིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ལ་གནས་པས་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་མ་རྙོགས་པས་ཆུ་དྭངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་བཞི་དང་རྗེས་དྲན་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་གང་དང་གང་བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམ་བྱའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་དུ་སྣང་བས་སོ། །བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཆགས་སྡང་མེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་སོ། ། 求所知 གསུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་མིན་རྟོགས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱ་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་བརྟགས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་རྟོག་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱི
【現代漢語翻譯】 因為沒有（自性）的緣故。『二六支』，指的是將上述的例子，影像和眼翳，與內外六處相對應。內部的六處就像影像一樣，如同憑藉形體的作用，在鏡面上顯現影像一樣。如此顯現的六處，雖然顯現卻並非真實，就像影像一樣。這是因為前世的六處所造的業的習氣，就像形體一樣，從中顯現出來的緣故。外部的六處就像眼翳一樣。眼翳指的是由於因緣而產生的眼睛錯亂的顯現，包括將冰雹看成人，揉眼睛后看到兩個月亮，將自己的影子看成其他生物，以及看到髮網等現象。雖然現象有很多種，但這裡指的是影子。如同憑藉傘和身體等的作用而產生影子一樣，外部的六處也像內部六處的影子一樣，憑藉它的作用而產生。也就是說，從阿賴耶識中產生眼等內部的六處，然後從那裡，作為對境的方式，顯現出外部的六處。『三者一一對應』，指的是將所說的法、心安住于禪定、以及隨愿受生之身這三者，與巖石的回聲、水中的月亮和化身這三個例子一一對應。所說的法都像巖石的回聲一樣，巖石的回聲雖然沒有聲音的自性，但卻可以在耳識的對境中聽到。同樣，所說的法也是如此。或者像清澈的水中顯現月亮的影像一樣，雖然顯現卻並非真實存在。因為心安住於一境，沒有其他散亂分別的擾亂，就像清澈的水一樣，無論修習四諦、隨念、止觀等任何法門，都能清晰地顯現所修之境的影像。隨愿受生就像化身一樣，雖然在一個地方顯現，卻沒有任何貪戀和嗔恨。菩薩爲了利益眾生，從一生到一生不斷地受生，也沒有任何貪戀和嗔恨。 第三，完全尋求所知，通過一頌『非真實現象』等來闡述。如果簡要概括所知，那就是辨別哪些法是世俗的，哪些法是勝義的。非真實的現象，指的是法的實性。
【English Translation】 Because there is no (inherent existence). 'Two sets of six bases' refers to applying the above examples, images and eye-illusions, to the internal and external six sense bases. The internal six bases are like images, just as images appear on the surface of a mirror due to the influence of form. Similarly, these six bases appear but are not real, like images. This is because they appear from the karmic imprints of the previous life's six bases, which are like forms. The external six bases are like eye-illusions. 'Eye-illusion' refers to all appearances of visual distortion due to conditions, such as mistaking hail for people, seeing two moons after rubbing the eyes, mistaking one's own shadow for another creature, and seeing hairnets, etc. Although there are many kinds of phenomena, here it refers to shadows. Just as shadows arise due to the influence of umbrellas and bodies, the external six bases are also like shadows of the internal six bases, arising due to their influence. That is, from the alaya-consciousness arise the internal six bases such as the eyes, and from them, as objects, the external six bases appear. 'Each of the three corresponds' refers to applying the Dharma that is taught, the mind abiding in samadhi, and the body that takes rebirth at will, to the three examples of rock echoes, the moon in water, and emanations, respectively. All the Dharma that is taught is like a rock echo, which, although it does not have the nature of sound, can be heard in the field of ear-consciousness. Similarly, all the Dharma that is taught is like that. Or, just as the image of the moon appears in clear water, although it appears, it does not exist as a real object. Because the mind abides in one-pointed concentration, without being disturbed by other distracting thoughts, like clear water, no matter what one meditates on, such as the Four Noble Truths, mindfulness, or calming and insight, the image of the object of meditation clearly appears. Taking rebirth at will is like an emanation, which, although it appears in one place, has no attachment or aversion. Bodhisattvas, in order to benefit sentient beings, continuously take rebirth from one life to another, without any attachment or aversion. Third, completely seeking what is to be known, which is explained by the one verse 'Non-true appearance' etc. If we briefly summarize what is to be known, it is to distinguish which dharmas are worldly and which dharmas are transcendent. Non-true appearance refers to the reality of dharmas.
ངས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་དག་པ་མིན་ལ་ 2-125b ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པས་ཡང་དག་པ་མིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟོག་ཅེས་པ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། ཞེས་པ་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དམིགས་པས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའམ། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ན་དེའི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་འདི་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 求煩惱及解脫 བཞི་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ 2-126a བའི་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་གི་ཁམས་ལས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའམ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་དང་ས་བོན་དང་རྒྱུ་ཞེས་པ་དོན་དུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་གཟུང་བ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་བར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྫས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤ
【現代漢語翻譯】 當獲得無分別智后，所有與三界對境和有境相關的遍計分別都屬於『非真實』。『非真實』也『非不真實』是指：從異生位開始，通過聽聞和思考殊勝的佛法，直到世間最勝法的信解行地的所有如理作意。因為在那個時候存在對境和有境的遍計分別，所以是『非真實』。但由於它與證悟法界和出世間智慧相關，並且像是它們的因，所以稱為『非真實』也『非不真實』。『無分別』是指對境法界和以其為對境的出世間智慧，因為這兩者沒有對境和有境等分別念。『非分別非不分別』是指從等持中獲得無分別智后產生的清凈世間智慧。因為它是緣於法界的無分別智，所以沒有對境和有境，或者因為它是從無分別智中獲得的，所以沒有對境和有境的執著，因此不是分別。但由於它能如幻如化般地分辨一切法的自相和共相，所以也不是無分別。據說一切所知都包含在這四種狀態中，因為除了唯識之外沒有其他法，而這四種心識狀態和法界涵蓋了一切所知。 第四個問題是關於煩惱和解脫的探究。通過『自之界』等兩頌來闡述。對煩惱、業和生（或異熟）三者所涵蓋的流轉還滅的體性，以及對聖道和涅槃所涵蓋的還滅之界的考察。其中，『界』、『種子』和『因』在意義上是相同的。具有對境和有境習氣的阿賴耶識被稱為『自之界』。從這個『自之界』中顯現出對境和有境二者，並且在顯現時，由於不瞭解事物本性的無明，以及貪著等其他煩惱，對境（如色等）和對境的能取識的分別念就會強烈生起，從而在輪迴中反覆受生和流轉。即使在具有二取顯現的時候，對境和有境的實體也並非真正存在。
【English Translation】 After attaining non-conceptual wisdom, all pervasive conceptualizations related to the apprehended and the apprehender of the three realms are 'unreal'. 'Unreal' and 'not unreal' refers to: starting from the stage of ordinary beings, through listening to and contemplating the excellent Dharma, up to all the proper mental activities of the grounds of faith and practice of the supreme worldly Dharma. Because at that time there are pervasive conceptualizations of the apprehended and the apprehender, it is 'unreal'. But because it is related to the realization of the Dharmadhatu and transcendental wisdom, and is like their cause, it is called 'unreal' and 'not unreal'. 'Non-conceptual' refers to the Dharmadhatu as the object and the transcendental wisdom that has it as its object, because these two do not have conceptualizations such as the apprehended and the apprehender. 'Not conceptual, not non-conceptual' refers to the pure worldly wisdom obtained from the aftermath of non-conceptual wisdom in meditative equipoise. Because it focuses on the Dharmadhatu, the non-conceptual wisdom, it does not have the apprehended and the apprehender, or because it is obtained from its aftermath, it does not have attachment to its apprehended and apprehender. Therefore, it is not conceptual. But because it distinguishes the individual and general characteristics of all phenomena without mixing them, like illusions and mirages, it is also not non-conceptual. It is said that all knowable things are included in these four states, because there is no other Dharma besides Mind-Only, and these four states of mind and the Dharmadhatu encompass all knowable things. The fourth question is about the investigation of affliction and liberation. It is explained through two verses such as 'own realm'. The nature of cyclic existence encompassed by affliction, karma, and birth (or maturation), and the investigation of the realm of cessation encompassed by the noble path and Nirvana. Among them, 'realm', 'seed', and 'cause' are the same in meaning. The Alaya consciousness with the habits of the apprehended and the apprehender is called 'own realm'. From this 'own realm', the apprehended and the apprehender appear, and at the time of appearance, due to ignorance that does not understand the nature of things, and other afflictions such as attachment, the conceptualizations of the apprehended (such as form) and the consciousness that apprehends it arise strongly, thus repeatedly being born and wandering in samsara. Even at the time of the appearance of dualistic grasping, the entities of the apprehended and the apprehender are not truly existent.
ངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ནས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བློ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་གཉིས་སུ་ཞེན་པས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཉོན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བའོ། །རྣམ་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བ་ནི། མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡི་གང་ཟག་གིས། གཞན་དབང་སེམས་རང་གི་དབྱིངས་སམ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ས་དང་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ 2-126b དང་ལྡན་པའི་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར། གོང་ནས་གོང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆང་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་ལྡན་ལྤགས་པ་གྱོང་ཁེངས་ཅན་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཆུ་དང་སྣུམ་ལྟ་བུས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་བྱས་པ་དང་། བདག་ལྟ་དང་རྟག་ཆད་སོགས་ལྟ་ངན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་འཁྱོགས་པོར་གྱུར་པའི་མདའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་མེ་ལྟ་བུས་བསྲོས་ནས་དྲང་པོར་བསྲང་བར་བྱས་པ་བཞིན། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལམ་གྱིས་བཅོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 求唯識 ལྔ་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ། སེམས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ 2-127a གཟུགས་འགོག་གི་སེམས་བྱུང་མི་འགོག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཙམ་མ་གཏོགས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པས་འདིའི་སྐབས་སུ་དེ་གཉི་ག་ལ་བྱ་བར་འདོད་དེ། དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་ཞེས་པ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་མེད་ཅེས་སོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་འདི་དང་པོ་ལྟ
【現代漢語翻譯】 我認為，雖然它們兩者原本並非不同，但由於心識的迷惑，顯現為二，執著為二，從而形成輪迴，認識到這一點，就是在尋求遍染的體性。尋求清凈的體性是：具有信解行，如前所述，獲得了專注於法的特殊性的人，安住于自心或法性的本性中的他性心，安住于初地，具有證悟修道之地的能力，爲了修習具有寂止和勝觀的瑜伽，證悟那如實性，即無有能取所取二相，從而從高到高地進入，直至佛地。這又如什麼比喻呢？眾生的心顯現為能取所取，並因執著迷惑而受到玷污，因此無法顯現從煩惱和智慧中解脫。菩薩們則證悟無有能取所取，並以等持于其意義的寂止和勝觀的力量，顯現那兩種解脫，例如，像酒等使有缺陷的皮革變得僵硬一樣，心通過寂止，如水和油般變得柔軟；又如，由於我見和常斷等邪見，心變得與實相不符而彎曲的箭，通過勝觀，如火般加熱而變直。因此，通過以顛倒之路調伏心，使其不顛倒，最終在佛地獲得心和智慧的解脫，永不退轉。 第五，完全尋求唯識。『心顯現為二』等兩頌表明：唯識，意為唯有心和心所，沒有外境。僅憑『唯』字，遮止了色法，但不遮止心所。有些唯識論者認為，除了心之外，心所和色法都應遮止。因此，這裡指的是兩種觀點。按照第一種觀點，心，即阿賴耶識等八識聚，以及心所，顯現為能取所取，即沒有獨立於心之外的所取外境。按照后一種觀點，心本身僅僅顯現為能取所取，除此之外，沒有心所和能取所取。這兩種解釋在《智穩疏》中有所闡述，這裡採用第一種觀點。
【English Translation】 I think, although they are not originally different, due to the delusion of consciousness, they appear as two, and clinging to them as two, thus forming samsara. Recognizing this is seeking the nature of all-affliction. Seeking the nature of purification is: having faith and practice, as mentioned above, the person who has obtained the specialty of focusing on the Dharma, the other-powered mind abiding in its own essence or the nature of reality, the Dharma-dhatu, abiding in the first ground, having the ability to realize the grounds of the path of meditation, for the sake of meditating on the yoga of tranquility and insight, realizing that suchness, that is, without the appearance of duality of grasper and grasped, thus entering from higher to higher, up to the Buddha-ground. What is the analogy for this? The minds of sentient beings appear as grasper and grasped, and are defiled by clinging and delusion, therefore they cannot manifest liberation from afflictions and wisdom. Bodhisattvas realize the absence of grasper and grasped, and with the power of tranquility and insight that is equally placed in its meaning, they manifest those two liberations, for example, like leather with defects that is stiffened by alcohol etc., the mind is softened and made pliable by tranquility, like water and oil; and like an arrow that is bent because the mind is not in accordance with reality due to views such as self-view and eternalism/nihilism, it is straightened by insight, like heating it with fire. Therefore, by taming the mind with the inverted path, making it non-inverted, ultimately, in the Buddha-ground, the liberation of mind and the liberation of wisdom are obtained, never to be lost. Fifth, completely seeking the Mind-Only. 'The mind appears as two' etc., two verses indicate: Mind-Only, meaning only mind and mental factors, there is no external object. By the word 'only', form is negated, but mental factors are not negated. Some Mind-Only proponents believe that both mental factors and form should be negated, except for mind. Therefore, here it refers to both views. According to the first view, mind, that is, the eight consciousnesses such as the Alaya consciousness, together with mental factors, appear as grasper and grasped, that is, there is no grasped external object independent of mind. According to the latter view, mind itself merely appears as grasper and grasped, other than that, there are no mental factors and grasper and grasped. These two explanations are elaborated in the Commentary on the Stable Intellect, and here the first view is adopted.
ར་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རྫས་ཐ་དད་མིན་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའམ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དང་དགེ་བའི་ཆོས་བྱ་བ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་གཞི་ཉིད་གཟུང་བ་ཡི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་དེ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པས་ 2-127b སེམས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 求性相 དྲུག་པ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལ་མི་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་ཕན་གདགས་ཕྱིར་མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱ་དག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། འཁོར་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་གཞིའོ། །གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོའོ། །སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །སེམས་བྱུང་གི་གཞི་ནི་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་གོ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་ཉེར་གསུམ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང་། བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་བཞིའོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཞེས་པས་སེམས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བཅས་ཞེས་པས་སེམས་དེ་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་ལ་ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་གསུམ་ཚང་དགོས་པས་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་བསྟན། དབང་ལྔ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་པོས་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་བསྟན། དེའི་ 2-128a གནས་སྐབས་ཞེས་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་སྐལ་མཉམ་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་སོགས་སུ་བཏགས་པ་བེམ་ཤེས་གང་རུང་མིན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་བསྟན། མི་འགྱུར་བ་ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འདུ
【現代漢語翻譯】 關於心與心所是否為不同實體的觀點，一種觀點認為它們是不同的實體，另一種觀點則認為它們不是不同的實體。同樣，心被認為是貪慾、嗔恨等煩惱的顯現，或者被認為是信心、精進等的顯現。除了心之外，沒有其他作為煩惱或善法的存在。因此，心，即阿賴耶識（kun gzhi，根本識），顯現為各種所取之法，並以各種能取之相而運作。心以能取和所取的方式顯現，而這種顯現僅僅是顯現，實際上並不存在。因此，各種法並非獨立於心而存在，一切法都只是心的顯現，所以一切都只是唯心所現。 尋求自性 第六，完全尋求自性：諸佛爲了利益眾生，通過八個偈頌來闡述。爲了利益眾生，諸佛以智慧啟迪眾生，使他們不迷惑于所知之自性，從而正確地解釋了基礎、自性、所詮釋之物和詳細分類。那麼，什麼是自性呢？這三個自性所詮釋的，僅僅是五種所知之基礎：色之基礎、主要的心之基礎、伴隨的心所之基礎、非相應行之基礎和非造作之基礎。色之基礎是五根和五境，即十個有色之生處。心之基礎是八識聚。心所之基礎是五十一心所。非相應行如所說的得和不得等二十三種。非造作是擇滅、非擇滅、虛空和真如四種。其中，『心是』一句揭示了心之基礎。『具有觀察』一句表明，心對境的觀察需要境、根和作意三者，因此揭示了心所，以及五根和五境。對境之相的作意揭示了心所之基礎。五根和五境，即色、聲、香、味、觸這十者，揭示了色之基礎。『其狀態』一句揭示了心、心所和色的狀態，以及得、不得、同分、命根和補特伽羅等，這些既非物質也非意識的造作之法，屬於非相應行之基礎。『不變』一句表明，因緣不會改變。
【English Translation】 Regarding the view that mind and mental factors are different entities, one view holds that they are different entities, while another view holds that they are not different entities. Similarly, the mind is considered to be the manifestation of afflictions such as attachment and hatred, or the manifestation of faith, diligence, etc. There are no other existences as afflictions or virtuous dharmas other than the mind. Therefore, the mind, which is the Alaya-vijñana (kun gzhi, fundamental consciousness), appears as various objects of perception and operates with various aspects of perception. The mind appears as the perceiver and the perceived, and this appearance is merely an appearance and does not actually exist. Therefore, various dharmas do not exist independently of the mind, and all dharmas are merely manifestations of the mind, so everything is merely mind-only. Seeking the Nature Sixth, completely seeking the nature: The Buddhas, in order to benefit sentient beings, explain through eight verses. In order to benefit sentient beings, the Buddhas enlighten sentient beings with wisdom so that they are not confused about the nature of what is knowable, thereby correctly explaining the basis, nature, what is to be explained, and detailed classifications. So, what is the nature? What is explained by these three natures is merely the five bases of what is knowable: the basis of form, the basis of the primary mind, the basis of accompanying mental factors, the basis of non-associated formations, and the basis of the unconditioned. The basis of form is the five sense faculties and the five objects, which are the ten sense bases of form. The basis of mind is the eight aggregates of consciousness. The basis of mental factors is the fifty-one mental factors. Non-associated formations are like the twenty-three kinds of attainment and non-attainment that are explained. The unconditioned is the cessation through discrimination, the cessation not through discrimination, space, and the four suchness. Among them, the phrase 'the mind is' reveals the basis of mind. The phrase 'with observation' indicates that the mind's observation of an object requires the object, the faculty, and attention, thus revealing the mental factors, as well as the five faculties and the five objects. Attention to the aspect of the object reveals the basis of mental factors. The five faculties and the five objects, namely form, sound, smell, taste, and touch, reveal the basis of form. The phrase 'its state' reveals the state of mind, mental factors, and form, as well as attainment, non-attainment, homogeneity, life force, and person, etc., which are neither material nor conscious formations, belonging to the basis of non-associated formations. The phrase 'unchanging' indicates that conditions do not change.
ས་མ་བྱས་པས་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་དེའི་ངོ་བོ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་བསྟན་ཏེ་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་མཚན་གཞི་སྟེ། འདི་ལ་མ་འདུས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་མེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་གསུམ། གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་གཞིར་འདོད་དོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལས་སེམས་ནི་ཞེས་པས་སེམས་གཟུང་བར་སྣང་བ་དབང་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་དང་།འཛིན་པར་སྣང་བ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་བསྟན། ལྟ་བཅས་ཞེས་པས་སེམས་བྱུང་རྣམས་བསྟན་ཏེ་གསལ་ཞིང་འཕྱོ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བཤད་པར་སྣང་། འགྱུར་ལ་ལར་མཚན་གཞི་ལ་མཚོན་བྱའང་ཟེར་ཏེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་གོ་ཐོབ་གཅིག་པར་རུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་ནང་གསེས་ཀྱི་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པ་ནི་སེམས་དང་གཟུགས་སོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དང་། དུས་དང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ཤེས་བྱའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་གཞི་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ 2-128b གསུམ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆ་དང་། སྣང་བའི་རྒྱུ་དང་། གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་རྟོག་སྣང་ཙམ་ལ་དོན་དེ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་ནས། འདི་ནི་ཀ་བ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་དོན་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་འབྱུང་སྟེ་མིང་དང་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་སུ་བསྡུ་སྟེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པ་ལས་ཀ་བུམ་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་དང་དེར་དངོས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མིང་དང་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་ལ་བརྡ་མི་ཤེས་པས་མིང་མ་ཐོགས་ཀྱང་དོན་དེ་མིང་དང་འདྲེས་རུང་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་སོ། །མདོར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་མིང་དང་མཚན་མར་བཟུང་ནས་སྣང་བ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། མིང་དང་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བར། མིང་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཞེས་པ། བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཇི་ལྟ་བར་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་
【現代漢語翻譯】 由於沒有被創造，因此遠離了生、住、滅三種狀態，其本質永不改變，這揭示了非創造之基。這五個基在簡要概括中是相（lakṣaṇa， लक्षण），因為沒有非合成的所知法，所以有三種相。它被認為是建立的相之基。在《智者釋論》中，『心』一詞表示心所顯現的五根、五境，以及能顯現的六識。『具有觀察』表示心生，顯現出清晰且動搖的自性，從而進入對境。有時，相也被稱為所詮，因為它可以通過三種相來表示，因此兩者可以互換使用。如果對這些相的內部進行區分，則會有無數種，因為每一種都有無數的差別，例如心和色等有情相續，以及通過時間和地點等各種方式進行區分，就像所知的數量一樣，變得無邊無際。這五個相的自性簡而言之有三種，即遍計所執（parikalpita，परिकल्पित）、依他起（paratantra，परतन्त्र）和圓成實（pariniṣpanna，परिनिष्पन्न）。這三者從事物顯現為二元對立的部分、顯現的原因以及非二元對立的部分，構成了三種自性或本質。 那麼，它們是什麼呢？首先，遍計所執的自性是：雖然外境並不存在，但由於以瓶柱等名稱來稱呼的虛假顯現，我們認為它們是真實存在的，並認為『這是柱子，這是瓶子』等等，這種觀念的原因產生了遍計所執，即名和相的觀念是遍計所執自性的一部分。同樣，由這些所引發的習氣也被歸為遍計所執，因為它們是虛妄分別的因。從無始以來串習的習氣成熟后，柱子、瓶子、馬、牛等事物會真實顯現，精通名稱的人會將它們與名稱混合並執著，而不懂名稱的人即使不使用名稱，也會覺得事物可以與名稱混合，這也是遍計所執。簡而言之，從二元對立的各種事物所引發的習氣甦醒后，對二元對立的各種事物執著于名稱和相，並執著于顯現的方式，這就是遍計所執的自性。遍計所執的詞義是：名稱和事物如何顯現，名稱和事物顯現為什麼？瓶子等名稱如何顯現為腹部膨脹的事物？ （藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）
【English Translation】 Since it is uncreated, it is free from the three states of arising, dwelling, and ceasing, and its essence never changes. This reveals the basis of the unconditioned. These five bases, in brief, are characteristics (lakṣaṇa), because there is no uncompounded knowable dharma, hence there are three characteristics. It is considered the basis of the established characteristic. In the commentary 'Intellectually Stable,' the word 'mind' indicates the five faculties and five objects that appear to be apprehended by the mind, and the six consciousnesses that appear to apprehend. 'With observation' indicates the mental factors, appearing with a clear and fluctuating nature, thus entering into objects. Sometimes, 'characteristic' is also called 'that which is to be represented,' because it can be represented by three characteristics, so the two can be used interchangeably. If the internal distinctions of these characteristics are made, there are countless, because each has countless differences, such as the mind and form of sentient beings, and distinctions made by various times and places, becoming limitless like the number of knowables. The nature of these five characteristics, in brief, is threefold: the completely imputed (parikalpita), the other-dependent (paratantra), and the thoroughly established (pariniṣpanna). These three, from the aspect of things appearing as duality, the cause of appearance, and the aspect of non-duality, constitute the three natures or essences. So, what are they? First, the nature of the completely imputed is: although external objects do not exist, due to the false appearance of being named by names such as pillars and pots, we perceive them as real and think, 'This is a pillar, this is a pot,' etc. The reason for this conception is the completely imputed, that is, the conception of name and characteristic is part of the nature of the completely imputed. Similarly, the habits caused by these are also classified as completely imputed, because they are the cause of false discrimination. When the habits accumulated from beginningless time mature, objects such as pillars, pots, horses, and cows appear as real. Those who are proficient in names mix them with names and cling to them, while those who do not know names, even without using names, feel that objects can be mixed with names, which is also completely imputed. In short, when the habits caused by various dualistic phenomena awaken, clinging to names and characteristics of various dualistic phenomena, and clinging to the way they appear, is the nature of the completely imputed. The etymology of 'completely imputed' is: how do names and things appear, and what do names and things appear as? How do names such as 'pot' appear as a bulging object? (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal Chinese meaning)
བ་སྐྱེ་སྟེ། དོན་དངོས་ 2-129a སུ་མ་མཐོང་ཡང་བུམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་བརྗོད་པ་ལས་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ལྟོ་ལྡིར་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་ཚེ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་མིང་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་དོན་དེ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ན་མིང་དོན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་དོན་དེ་ལ་མིང་གློ་བུར་དུ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ནམ་མིང་དྲན་པ་ན་དོན་དེ་བློ་ཡུལ་འཆར་བའང་མིང་ལ་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་མིང་དང་དོན་གྱི་མཚན་མ་ཕན་ཚུན་བསྲེས་ནས་འཛིན་པ་དེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སོ་སོ་རིས་ཆད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློས་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་པས། རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་དང་པོ་ནི་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་སྟེ་གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཕྱི་མ་ནི། ཡིད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བ་གསུམ་སྟེ་འཛིན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བའོ། །དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་དྲུག་གོ། ལུས་སུ་སྣང་བ་ནི་མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་དང་ཡིད་དབང་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་གོ། ཡིད་དུ་སྣང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་ 2-129b ལྟ་བའོ། །འཛིན་པ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་གྱི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་སྔ་མ་གསུམ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དེ། སྣང་བ་དྲུག་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་ཡོད་པ་སད་པ་ལས་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་ར
【現代漢語翻譯】 因此，即使實際上沒有看到，僅僅說出『瓶子』這個名稱，就認為存在一個腹部膨脹的物體，這也是非如實分別的因。如果看到腹部膨脹的物體，並認為『這是瓶子』，那麼這個名稱就成了非如實分別的理由。因為在真實中，名稱和事物之間沒有任何本體上的聯繫，只是在顯現為相狀的事物上，突然分別並附加了名稱。因此，每當想起名稱時，那個事物也會在心中顯現，這也是將事物附加在名稱上。因此，像這樣將名稱和事物的相狀相互混淆並執著，從而將各種事物分別執著為不同的類別，這成為非如實分別的理由。也就是說，所取和能取各種不同的二取，被認為是二取之心所遍計的自性。 什麼是依他起的自性呢？『三種三種顯現者』，意思是說，第一種三種顯現是處所、事物、身體的顯現，也就是所取的色法方面。后一種三種顯現是意、執著、分別的顯現，也就是能取的心和心所方面。其中，處所是顯現為器世間。事物是外境的色、聲、香、味、觸、法六種。身體的顯現是眼、耳、鼻、舌、身和意根，也就是六根。意的顯現是染污意，它緣著阿賴耶識而執著為我。執著是眼識到身識之間的五根識。分別是意識，它對各種對境進行決斷，並對之進行分別。 后三種顯現被認為是能取的自性，前三種顯現被認為是所取的自性。這六種顯現都是從阿賴耶識中存在的習氣種子甦醒而顯現的，就像做夢一樣，實際上並沒有成立所取和能取的差別，但卻像存在一樣顯現為二取，因此，非如實遍計的三界心和心所都是依他起的自性。《楞伽經》中也說：『身體和受用，住處也相似，我說是唯心。』因此，顯現為內外一切法的基礎，即具有七識轉識及其眷屬的心和心所，被稱為依他起，也就是被遍計煩惱習氣的依他起。
【English Translation】 Therefore, even if not actually seen, merely uttering the name 'vase' leads to the assumption that there is an object with a bulging belly, which is a cause of unreal conceptualization. If one sees an object with a bulging belly and thinks, 'This is a vase,' then that name becomes the reason for unreal conceptualization. Because in reality, there is no inherent connection between name and object, but rather a name is suddenly conceptualized and attached to the object that appears as a characteristic. Therefore, whenever a name is remembered, that object also appears in the mind, which is also attaching an object to the name. Thus, mixing and clinging to the characteristics of name and object in this way, and separately clinging to various phenomena as distinct categories, becomes the reason for unreal conceptualization. That is to say, the various dualistic graspers and grasped are considered to be the nature of what is completely imputed by the mind of dualistic grasping. What is the nature of other-powered (paratantra)? 'Manifesting three types of three,' meaning that the first three manifestations are the manifestation of place, object, and body, which is the aspect of the grasped form. The latter three manifestations are the manifestations of mind, grasping, and discrimination, which are the aspects of the grasper, mind and mental factors. Among them, place is what appears as the vessel-world. Object is the six external sense objects: form, sound, smell, taste, touch, and phenomena. The manifestation of body is the six sense faculties: eye, ear, nose, tongue, body, and mind. The manifestation of mind is the afflicted mind, which, focusing on the ālaya-consciousness, views it as self. Grasping is the five sense consciousnesses from eye consciousness to body consciousness. Discrimination is the mind consciousness, which distinguishes various objects and discriminates them. The latter three manifestations are considered to be the nature of the grasper, and the former three are considered to be the nature of the grasped. All six of these manifestations arise from the awakening of the seeds of habit in the ālaya-consciousness, just like in a dream. Although there is no establishment of the difference between grasper and grasped, they appear as dualistic as if they exist. Therefore, the unreal completely conceptualized minds and mental factors of the three realms are the nature of other-powered. As it is said in the Laṅkāvatāra Sūtra: 'Body and enjoyment, and dwelling are similar; I have taught that it is only mind.' Therefore, the ālaya-consciousness, which is the basis of all phenomena that appear as external and internal, along with the mind and mental factors of the seven consciousnesses and their retinue, is called other-powered, which is the other-powered of the habits of afflictive emotions.
ྟེན་འབྲེལ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཞེས་མིང་དེ་སྐད་བརྗོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཉིས་སྟོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-130a ཡོད་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་པོ་གང་བརྗོད་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་མེད་པར་འདྲ་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་རྣམ་བཅད་དུ་ཁེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁེགས་པས་དེ་འདྲའི་ཡོད་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་མེད་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་མ་ཞི་བ་དང་། རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བས་ཞི་བ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་གཞི་ལྔ་པོའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་སྟེ། གཞི་དང་སྐྱེད་པའམ་བཞག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་དང་། གནས་སམ་རྟེན་ཏེ་དེ་ལྔ་ཡི་སྒོ་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཡང་དག་མིན་རྟོག་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་དབང་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། སྦྱང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གསལ་བར་བློའི་ཡུལ་དུ་མཚོན་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་འདོད་ཅེ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བསྟན་པས་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་ 2-130b པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མཐུན་པའམ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཐུན་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ཟག་གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཐོག་མར་ཚོགས་ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་རྣམས་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་དེ་དག་གི་དོན་ལ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུའམ་མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ཕྱི་མ་དག་འབྱུང་བའི་གཞི་ནི་འདི་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ
【現代漢語翻譯】 由於緣起顯現為能取所取的法，因此稱之為『他性』（gzhan dbang，paratantra，依他起性，其他力量）。什麼是『圓成實性』（yongs su grub pa，pariniṣpanna，圓滿成就）呢？即是法界（chos kyi dbyings，dharmadhatu，法界）空性（stong pa nyid，sunyata，空性）的體性。於此，能取和所取的實物，皆無『遍計所執性』（kun brtags pa，parikalpita，完全捏造）的體性。二取皆空的體性，即是『真如』（de bzhin nyid，tathata，如是）的體性。無有能取所取，即是真如的存在；真如的存在，即是能取所取的二取不成立。無論說『有』或『無』，二者在意義上並無差別，而是相同且平等的。能取所取的二取被徹底排除，因此真如被確立為完全的排除。如果真如被確立為完全的排除，那麼能取所取的二取就會以被徹底排除的方式成立。因此，有和無在意義上沒有差別。從與突發性的垢染相混合的角度來說，它是不寂靜的；從其自身本質的角度來說，它是自性清凈且光明的，因此是寂靜的。它不是思辨的對象，而是遠離能取所取的戲論，因此是『無分別』（rnam par mi rtog pa，avikalpa，非概念）。這就是『圓成實性』的體性。 這三種體性存在於五種基礎之上，瞭解或象徵這一點，就是『象徵瑜伽的五地』（mtshon pa rnal 'byor gyi sa lnga，pañca-ākāra-yoga-bhūmi，五相瑜伽地）：基礎（gzhi，ādhāra，基礎）、生起或安立（skyed pa/bzhag pa，utpāda/sthāpana，生起/安立）、如鏡（me long lta bu，ādarśa-vat，如鏡）、顯現（snang ba，ābhāsa，顯現）和處所或所依（gnas/rten，sthāna/āśraya，處所/所依）。通過這五種方式，可以瞭解諸法如何僅是虛構的『遍計所執性』，以及如何捨棄顯現為能取所取的非真實念頭的『他性』之相，以及如何清楚地象徵和了解作為應被凈化的基礎的『圓成實性』的法性是如何存在的。 這五者被認為是怎樣的呢？諸佛（sangs rgyas，buddha，覺者）通達了『二種無我』（bdag med rnam gnyis，dvinairātmya，二無我），並如實地闡釋了其意義，因此『十二分教』（gsung rab yan lag bcu gnyis，dvādaśāṅga-buddhavacana，十二部經）被稱為『同類法』（rgyu mthun pa'i chos，sabhāga-dharma，同分法）。這是因為它們與佛陀所通達的證悟之法相符，或者說是獲得證悟之法的因，因此被稱為『同類』。任何想要證悟真如的人，首先在『資糧道』（tshogs lam，saṃbhāra-mārga，資糧道）上，通過聽聞、思維和禪修與證悟法界同類的法——經文，來專注於此，這被稱為『基礎』。這是進入佛法的最初原因，或者說是後續象徵瑜伽之地的基礎。因此，通過專注于經文的意義，如理作意（tshul bzhin yid la byed pa，yoniso manasikara，如理作意）。
【English Translation】 Because dependent origination appears as the dharma of grasping and being grasped, it is called 'other-powered' (gzhan dbang, paratantra, dependent nature). What is 'perfected nature' (yongs su grub pa, pariniṣpanna, perfectly established)? It is the characteristic of the emptiness (stong pa nyid, sunyata, emptiness) of the dharmadhatu (chos kyi dbyings, dharmadhatu, the realm of dharma). In this, there is no characteristic of the imagined nature (kun brtags pa, parikalpita, completely imagined) of grasping and being grasped. The characteristic of the emptiness of the two is the characteristic of suchness (de bzhin nyid, tathata, thusness). The absence of grasping and being grasped is the existence of suchness; the existence of suchness is the non-establishment of the two, grasping and being grasped. Whether one says 'is' or 'is not,' there is no difference in meaning, but rather they are the same and equal. The two, grasping and being grasped, are completely excluded, therefore suchness is established as a complete exclusion. If suchness is established as a complete exclusion, then the two, grasping and being grasped, are established in a way that is completely excluded. Therefore, there is no difference in meaning between is and is not. From the perspective of mixing with adventitious stains, it is not peaceful; from the perspective of its own essence, it is naturally pure and luminous, therefore it is peaceful. It is not an object of speculation, but is free from all the elaborations of grasping and being grasped, therefore it is non-conceptual (rnam par mi rtog pa, avikalpa, non-conceptual). This is the characteristic of 'perfected nature'. Knowing or symbolizing that these three characteristics exist on the five bases is the 'five grounds of symbolic yoga' (mtshon pa rnal 'byor gyi sa lnga, pañca-ākāra-yoga-bhūmi, five aspects of yoga grounds): base (gzhi, ādhāra, base), arising or establishing (skyed pa/bzhag pa, utpāda/sthāpana, arising/establishing), like a mirror (me long lta bu, ādarśa-vat, like a mirror), appearance (snang ba, ābhāsa, appearance), and place or support (gnas/rten, sthāna/āśraya, place/support). Through these five ways, one can understand how all phenomena are merely fabricated imagined nature, and how to abandon the non-true thought of other-powered nature that appears as grasping and being grasped, and how to clearly symbolize and understand how the dharmata of perfected nature, which is the basis to be purified, exists. What are these five considered to be like? The Buddhas (sangs rgyas, buddha, awakened one) understood the two selflessnesses (bdag med rnam gnyis, dvinairātmya, two selflessnesses) and explained their meaning as it is, therefore the twelve branches of scripture (gsung rab yan lag bcu gnyis, dvādaśāṅga-buddhavacana, twelvefold scriptures) are called 'similar dharma' (rgyu mthun pa'i chos, sabhāga-dharma, similar dharma). This is because they are in accordance with the dharma of realization understood by the Buddhas, or because they are the cause for obtaining that dharma, therefore they are called 'similar'. Anyone who wants to realize suchness, first on the path of accumulation (tshogs lam, saṃbhāra-mārga, path of accumulation), focuses on this by listening well to the scriptures, which are the dharma similar to the realization of the dharmadhatu, and thinking and meditating on their meaning, which is called 'base'. This is the initial cause for entering the Dharma, or the base from which the subsequent grounds of symbolic yoga arise. Therefore, by focusing on the meaning of the scriptures, one engages in proper attention (tshul bzhin yid la byed pa, yoniso manasikara, proper attention).
་དང་ཞེས་པས་གཞག་པའམ་སྐྱེད་པའི་གཞི་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་དྲོད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཆོས་རྣམས་མིང་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། རྩེ་མོའི་ཚེ་ན་དོན་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཚེ་ན་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་མཆོག་གི་ཚེ་ན་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་རིམ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཇེ་བཟང་ཇེ་གསལ་དུ་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཐོང་ལམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བློ་བཞག་པའི་ཕྱིར་གཞག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་སེམས་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ 2-131a ས་དང་པོའི་ཚེ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་ཡེ་ཤེས་དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གསལ་བར་མཐོང་བས་སོ། །ཁ་ཅིག་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པས་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པར་འཆད་ཀྱང་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ས་དང་པོ་ལ་བཤད་པ་ཉིད་ལེགས་སོ། །སྣང་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་། མེད་པ་ལ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དོན་ཡོད་པ་ནི་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་མཐོང་། ཀུན་བརྟགས་ནི་བློ་འཁྲུལ་པས་གཟུང་བ་ཡིན་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །གནས་སམ་རྟེན་ནི། དེ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ་འཕགས་ 2-131b པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཡང་དག་མཐའ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དབྱིངས་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་གནས་གྱུར་ཅིང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་བའི་རྣམ་གྲ
【現代漢語翻譯】 『和』表示建立或產生的所依。在結合道中，通過如理作意產生的禪修經驗，在『暖位』時，諸法無法用名稱來表達；在『頂位』時，諸法如幻覺般被理解；在『忍位』時，無所執著；在『世第一法位』時，證悟無所取。逐漸地，對真如的定解越來越好、越來越清晰地增長，這被稱為『產生的基礎』，因為它是生起見道的基礎。或者，爲了將心安住在如理作意上，也稱為『安住』，因為它將證悟超越世間的法的習氣安放在心中。如鏡子般安住於心之自性中，這表明了這一點。他空的心之自性是二空的真如，因此，直接安住於此是初地菩薩的境界。正如鏡子中清晰地顯現影像一樣，智慧能清晰地照見一切所知事物皆為真如的自性。有些人解釋說，如鏡子般是指從大資糧道到世第一法位，以空性總相的方式證悟。但在《智者釋論》中，解釋為初地菩薩的境界更為合適。顯現是指見到有和無。從二地到十地的超越世間智慧，對存在的視為存在，對不存在的視為不存在，這是事物本性的如實顯現，因此稱為『顯現』。存在的事物是依他起和世俗的特徵，以及圓成實和勝義的特徵，如實地見到這二者存在。遍計所執是被虛妄分別所執著，因此如同兔角般，見到其不存在。安住或所依，由『于彼成為平等性』等一頌來表示。最終的佛地，一切法都成為平等性。進入無漏法界的諸佛，其身語意都成為平等性，一切法也同樣在平等大性的本體中融為一體。一切法的實相，即法界自性清凈，被稱為『聖種性』，也稱為如來藏和真實邊際。此自性遠離二障的垢染，轉變為極其清凈的狀態，斷除了煩惱障的各種相 『和』表示建立或產生的所依。在結合道中，通過如理作意產生的禪修經驗，在暖位時，諸法無法用名稱來表達；在頂位時，諸法如幻覺般被理解；在忍位時，無所執著；在世第一法位時，證悟無所取。逐漸地，對真如的定解越來越好、越來越清晰地增長，這被稱為產生的基礎，因為它是生起見道的基礎。或者，爲了將心安住在如理作意上，也稱為安住，因為它將證悟超越世間的法的習氣安放在心中。如鏡子般安住於心之自性中，這表明了這一點。他空的心之自性是二空的真如，因此，直接安住於此是初地菩薩的境界。正如鏡子中清晰地顯現影像一樣，智慧能清晰地照見一切所知事物皆為真如的自性。有些人解釋說，如鏡子般是指從大資糧道到世第一法位，以空性總相的方式證悟。但在《智者釋論》中，解釋為初地菩薩的境界更為合適。顯現是指見到有和無。從二地到十地的超越世間智慧，對存在的視為存在，對不存在的視為不存在，這是事物本性的如實顯現，因此稱為顯現。存在的事物是依他起和世俗的特徵，以及圓成實和勝義的特徵，如實地見到這二者存在。遍計所執是被虛妄分別所執著，因此如同兔角般，見到其不存在。安住或所依，由『于彼成為平等性』等一頌來表示。最終的佛地，一切法都成為平等性。進入無漏法界的諸佛，其身語意都成為平等性，一切法也同樣在平等大性的本體中融為一體。一切法的實相，即法界自性清凈，被稱為聖種性，也稱為如來藏和真實邊際。此自性遠離二障的垢染，轉變為極其清凈的狀態，斷除了煩惱障的各種相
【English Translation】 『And』 indicates the basis for establishing or generating. In the path of union, through the experience of meditation arising from proper attention, at the stage of 『warmth,』 phenomena cannot be expressed by names; at the stage of 『peak,』 phenomena are understood as illusion-like; at the stage of 『patience,』 there is no grasping; at the stage of 『supreme mundane dharma,』 one realizes no clinging. Gradually, the definitive understanding of suchness becomes better and clearer, which is called the 『basis of generation,』 because it is the basis for generating the path of seeing. Alternatively, it is also called 『abiding』 because of placing the mind on proper attention, as it places the habit of realizing transcendent dharmas in the mind. Like a mirror abiding in the essence of the mind, this indicates that. The essence of the other-empty mind is the suchness of the two emptinesses, so directly abiding in it is the state of the first bhumi (ground). Just as images appear clearly in a mirror, wisdom clearly sees all knowable things as the nature of suchness. Some explain that like a mirror refers to realizing emptiness in a general way from the great accumulation path to the supreme mundane dharma. But in the 『Commentary on Intelligence,』 it is better explained as the state of the first bhumi. Appearance means seeing what exists and what does not exist. The transcendent wisdom from the second to the tenth bhumis sees what exists as existing and what does not exist as not existing, which is the non-perverted appearance of the nature of things, therefore it is called 『appearance.』 What exists is seen as existing in the characteristics of other-dependent and conventional, and in the characteristics of perfectly established and ultimate. The imputed is grasped by deluded minds, so like a rabbit's horn, it is seen as non-existent. Abiding or support is indicated by one verse such as 『In that, it becomes equality.』 In the ultimate Buddha-ground, all dharmas become equality. All Buddhas who have entered the uncontaminated realm, their body, speech, and mind become equality, and all dharmas are also integrated into the essence of great equality. The reality of all dharmas, the self-nature purity of the dharmadhatu (realm of dharma), is called the 『noble lineage,』 also called the Tathagatagarbha (Buddha-nature) and the ultimate boundary. This essence, free from the stains of the two obscurations, transforms into an extremely pure state, eliminating the various aspects of the afflictive obscurations. 『And』 indicates the basis for establishing or generating. In the path of union, through the experience of meditation arising from proper attention, at the stage of 『warmth,』 phenomena cannot be expressed by names; at the stage of 『peak,』 phenomena are understood as illusion-like; at the stage of 『patience,』 there is no grasping; at the stage of 『supreme mundane dharma,』 one realizes no clinging. Gradually, the definitive understanding of suchness becomes better and clearer, which is called the 『basis of generation,』 because it is the basis for generating the path of seeing. Alternatively, it is also called 『abiding』 because of placing the mind on proper attention, as it places the habit of realizing transcendent dharmas in the mind. Like a mirror abiding in the essence of the mind, this indicates that. The essence of the other-empty mind is the suchness of the two emptinesses, so directly abiding in it is the state of the first bhumi (ground). Just as images appear clearly in a mirror, wisdom clearly sees all knowable things as the nature of suchness. Some explain that like a mirror refers to realizing emptiness in a general way from the great accumulation path to the supreme mundane dharma. But in the 『Commentary on Intelligence,』 it is better explained as the state of the first bhumi. Appearance means seeing what exists and what does not exist. The transcendent wisdom from the second to the tenth bhumis sees what exists as existing and what does not exist as not existing, which is the non-perverted appearance of the nature of things, therefore it is called 『appearance.』 What exists is seen as existing in the characteristics of other-dependent and conventional, and in the characteristics of perfectly established and ultimate. The imputed is grasped by deluded minds, so like a rabbit's horn, it is seen as non-existent. Abiding or support is indicated by one verse such as 『In that, it becomes equality.』 In the ultimate Buddha-ground, all dharmas become equality. All Buddhas who have entered the uncontaminated realm, their body, speech, and mind become equality, and all dharmas are also integrated into the essence of great equality. The reality of all dharmas, the self-nature purity of the dharmadhatu (realm of dharma), is called the 『noble lineage,』 also called the Tathagatagarbha (Buddha-nature) and the ultimate boundary. This essence, free from the stains of the two obscurations, transforms into an extremely pure state, eliminating the various aspects of the afflictive obscurations.
ོལ་ཙམ་ཉན་རང་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ལྔས་ཉན་རང་ལས་འཕགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་འགག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྲི་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བྱང་འཕེལ་བས་ཆོས་དབྱིངས་འཕེལ་བ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་འཕེལ་འགྲིབ་བྲི་གང་མེད་པར་མཉམ་པར་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བ་ཞི་གནས་སམ་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲོལ་ནི་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་རྣམ་གྲོལ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ཡོད་པས་མཉམ་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཉན་རང་རྣམས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པས་སངས་རྒྱས་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་མིན་ལ་དེར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ཀྱང་སྔོན་སྤྲེའུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྤྲེལ་ལྟར་མཆོངས་རྒྱུག་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་སྨད་འཚོང་མར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རང་གི་བྱད་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་དང་ལྷུང་བཟེད་ 2-132a ཀྱི་ངོས་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མངའ་བས་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱང་བས་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། བདུད་རྩིའི་ཆུ་བོ་སོགས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བཀོད་པ་སྟོན་ནུས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་མི་ནུས་པས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ལ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ས་བཅུའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་ཕན་བདེ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་ལ་མེད་དོ། །མཚོན་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་པོ་དེའི་སྔ་མ་བཞི་རྒྱུ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་འབྲས་བུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་ལྔ་པོ་དེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་མཚན་ག
【現代漢語翻譯】 聲聞和獨覺僅僅在證悟方面是相同的，但在五個方面勝過聲聞和獨覺。由於斷除了所有煩惱障，法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：法界）不會減少；由於清凈增長，法界不會增長，因此恒常不變，沒有增減，不從真如（藏文：མཉམ་པར་ཉིད་，梵文天城體：समता，梵文羅馬擬音：samatā，漢語字面意思：平等性）中動搖，被稱為寂止或所依。解脫是普遍存在的，因此聲聞和獨覺也從輪迴中解脫，因此這種解脫與佛陀相同，但佛陀的解脫在五個方面更為殊勝：完全清凈的殊勝，佛土完全清凈，獲得法身，圓滿受用大乘之法，以及以化身利益眾生，事業永不間斷。首先，聲聞和獨覺沒有斷除所知障，因此不像佛陀那樣完全清凈。不僅如此，他們雖然斷除了煩惱的種子，但沒有斷除細微的習氣。即使獲得了阿羅漢果，仍然會有以前變成猴子的習氣，像猴子一樣跳躍奔跑；以前做過妓女的習氣，會爲了看自己的容貌而照鏡子和缽的表面等等。雖然沒有煩惱，但仍然有習氣存在，而佛陀連細微的二障都沒有，因此完全清凈，具有殊勝之處。佛陀通過清凈佛土，能夠示現珍寶的地面、如意樹和甘露水等佛土完全清凈的景象，而聲聞無法做到，因此具有佛土完全清凈的殊勝之處。諸佛通過證悟二無我，獲得瞭如實性大平等（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ，梵文天城體：तथाता महासमता，梵文羅馬擬音：tathātā mahā-samatā，漢語字面意思：如是性大平等）的法身，而聲聞和獨覺只有證悟人無我（藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ，梵文天城體：पुद्गलनैरात्म्य，梵文羅馬擬音：pudgala-nairātmya，漢語字面意思：補特伽羅無我）的解脫之身。諸佛與十地菩薩的眷屬一起，盡未來際永不間斷地圓滿受用大乘之法，而聲聞和獨覺沒有這樣的功德。諸佛以最勝的化身等身語意的化現，利益一切眾生直至輪迴的盡頭，事業永不間斷，而聲聞和獨覺沒有這樣的功德。 總而言之，瑜伽士地的五個地，前四個是因的瑜伽，最後一個是果的瑜伽。瑜伽是指止觀雙運的意義。瑜伽士地的五個地概括了三相、三性、二無我等。
【English Translation】 Śrāvakas and Pratyekabuddhas are similar only in terms of realization, but they surpass Śrāvakas and Pratyekabuddhas in five aspects. Because all kleśas are eliminated, the dharmadhātu (藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：Dharmadhatu) does not diminish; because purity increases, the dharmadhātu does not increase, so it is constant and unchanging, not moving from suchness (藏文：མཉམ་པར་ཉིད་，梵文天城體：समता，梵文羅馬擬音：samatā，漢語字面意思：Samata), and is called quiescence or the basis. Liberation is universal, so Śrāvakas and Pratyekabuddhas are also liberated from saṃsāra, so this kind of liberation is the same as that of the Buddhas, but the liberation of the Buddhas is superior in five aspects: the superiority of complete purity, the complete purity of the Buddha-field, the attainment of the dharmakāya, the perfect enjoyment of the Mahāyāna Dharma, and the benefit of sentient beings through the nirmāṇakāya, and the uninterrupted activity. First, Śrāvakas and Pratyekabuddhas have not abandoned the jñeyāvaraṇa, so they are not as completely pure as the Buddhas. Moreover, although they have abandoned the seeds of kleśas, they have not abandoned the subtle habitual tendencies. Even if they have attained Arhatship, they still have the habitual tendencies of having been monkeys in the past, jumping and running like monkeys; the habitual tendencies of having been prostitutes in the past, looking at mirrors and the surfaces of bowls to see their own faces, etc. Although there are no kleśas, there are still traces of habitual tendencies, while the Buddhas do not have even the subtle two obscurations, so they are completely pure and have superiority. The Buddhas, through purifying the Buddha-field, are able to show the complete purity of the Buddha-field with jeweled ground, wish-fulfilling trees, and rivers of nectar, etc., which Śrāvakas cannot do, so they have the superiority of the complete purity of the Buddha-field. The Buddhas, through realizing the two nairātmyas, attain the dharmakāya of great equality of suchness (藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ，梵文天城體：तथाता महासमता，梵文羅馬擬音：tathātā mahā-samatā，漢語字面意思：Tathata Mahasamata), while Śrāvakas and Pratyekabuddhas only have the liberated body that realizes the nairātmya of the person (藏文：གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ，梵文天城體：पुद्गलनैरात्म्य，梵文羅馬擬音：pudgala-nairātmya，漢語字面意思：Pudgala-nairatmya). The Buddhas, together with the retinue of the Bodhisattvas of the ten bhūmis, continuously and perfectly enjoy the Mahāyāna Dharma as long as saṃsāra exists, while Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have such qualities. The Buddhas, through the manifestations of body, speech, and mind, such as the supreme nirmāṇakāya, benefit all sentient beings until the end of saṃsāra, and their activity is uninterrupted, while Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have such qualities. In short, the five bhūmis of the Yogācārabhūmi are such that the first four are the yoga of the cause, and the last one is the bhūmi of the yoga of the result. Yoga means the union of śamatha and vipaśyanā. The five bhūmis of the Yogācārabhūmi summarize the three lakṣaṇas, the three svabhāvas, and the two nairātmyas, etc.
ཞི་ལྔའི་སྟེང་དུ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འདུས་མ་བྱས་ 2-132b དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གསུམ་པོ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་ཀུན་བཏགས། སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་དབང་། འདུས་མ་བྱས་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་གཞི་ལྔ་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་བ་ཡོད་ཀྱང་ཅུང་མི་ལེགས་ལ། ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་ག་ཡོད་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། གཞན་དབང་གི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་སམ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གསུམ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཀུན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 求解脫 བདུན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ས་བོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་ཐབས་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སམ། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་གནས་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྣོད་དུ་སྣང་བ་དང་། དོན་ཡུལ་དྲུག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། ལུས་སུ་སྣང་བ་ 2-133a དབང་པོ་དྲུག་དག་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་སྣོད་མ་དག་པ་ངམ་གྲོག་གཡང་ས་ཚེར་མ་ཅན་སོགས་མ་ཡིན་པར་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་རྣམས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བདུད་རྩིའི་རྫིང་བུ་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཟག་མེད་ཀྱི་འདོད་ཡོན་དྲུག་དང་། ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པས་གནས་གྱུར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་དེར་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་འཇུག་པས་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡང་བཤད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཕྱིར་རིམ་པ་ལྟར་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
【現代漢語翻譯】 爲了闡明這五種基礎，即五蘊（藏文：ཕུང་པོ་ལྔ་，含義：色、受、想、行、識五種聚合），以及非造作（藏文：འདུས་མ་བྱས་），還有真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་）等法，孩子們會區分執取和能取，將它們視為二元對立，並理解二元對立的顯現和非二元對立的意義。有些人將遍計所執（藏文：ཀུན་བཏགས）與有色和無色法聯繫起來，將依他起（藏文：གཞན་དབང་）與心和心所聯繫起來，將圓成實（藏文：ཡོངས་གྲུབ་）與非造作聯繫起來，並將這五種基礎分別對應，但這不太合適。因為五者中的每一個都包含這三種性質：例如，可以區分遍計所執的色、依他起的色，以及法性所特有的色，或者色的法性。對於所有這些，都應該理解。 尋求解脫（藏文：རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་）：第七個主題是尋求完全的解脫，通過六個偈頌來闡述，如『因為種子已經轉變』等。通過聖道（藏文：འཕགས་པའི་ལམ་）斷除煩惱和痛苦，實現涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་）就是解脫。而探究通過何種方法可以獲得涅槃，則被稱為尋求完全的解脫。煩惱障和所知障的習氣，或者能取和所取的各種習氣，都存在於阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་）中，因此它被稱為一切種子。這樣的阿賴耶識，作為種子的存在，當它脫離了能取和所取的垢染，轉變到另一種狀態時，從它顯現的三種現象也會發生轉變：作為容器顯現，作為六種對境顯現，以及作為身體顯現。 當作為容器顯現、作為六種對境顯現、以及作為身體顯現的六根（藏文：དབང་པོ་དྲུག་）轉變到另一種狀態時，容器不再顯現為不凈的深淵、懸崖或荊棘之地，而是顯現為珍寶自性的世界；對境顯現為如意樹和甘露池等令人愉悅的無漏受用；身體則如佛身一般，每個根都能行使所有根的功能，並具有一百一十二種功德，成為完全清凈、圓滿且堅不可摧的金剛之身，具有不可估量的力量。阿賴耶識的轉變，即無漏的法界（藏文：དབྱིངས་），是解脫的處所或所依，因此轉變的功德遍及一切。或者，由於所有聲聞（藏文：ཉན་），緣覺（藏文：རང་），菩薩（藏文：བྱང་སེམས་）都進入解脫的法界，因此也可以說它是普遍的所依。由於煩惱意（藏文：ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་），執著的五根識（藏文：འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་），以及分別唸的意識（藏文：རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་）這三者發生了轉變，因此，煩惱意轉變后，依次證得無分別智（藏文：རྣམ་པར་མི་རྟོག་）。
【English Translation】 To illustrate these five bases, namely the five skandhas (Tibetan: ཕུང་པོ་ལྔ་, meaning: the five aggregates of form, feeling, perception, mental formations, and consciousness), as well as the unconditioned (Tibetan: འདུས་མ་བྱས་), and dharmas including suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་), children distinguish between grasping and the grasped, considering them as dualistic opposites, and understanding the meaning of the appearance of duality and non-duality. Some associate the completely imputed (Tibetan: ཀུན་བཏགས) with colored and colorless forms, associate the other-dependent (Tibetan: གཞན་དབང་) with mind and mental factors, and associate the perfectly established (Tibetan: ཡོངས་གྲུབ་) with the unconditioned, and apply these five bases separately, but this is not quite right. Because each of the five contains these three natures: for example, one can distinguish the completely imputed form, the other-dependent form, and the form that is unique to the nature of reality, or the nature of reality of form. For all of these, one should understand. Seeking Liberation (Tibetan: རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་): The seventh topic is seeking complete liberation, which is explained through six verses, such as 'Because the seed has transformed,' etc. Abandoning afflictions and suffering through the noble path (Tibetan: འཕགས་པའི་ལམ་) and realizing nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་) is liberation. And investigating through what means one can attain nirvana is called seeking complete liberation. The habitual tendencies of the afflictive obscurations and the cognitive obscurations, or the various habitual tendencies of the grasped and the grasper, are all present in the alaya consciousness (Tibetan: ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་), therefore it is called the seed of everything. Such an alaya consciousness, as the existence of the seed, when it is free from the defilements of the grasper and the grasped and transforms into another state, the three phenomena that appear from it also transform: appearing as a container, appearing as six objects, and appearing as a body. When the six senses (Tibetan: དབང་པོ་དྲུག་) that appear as a container, as six objects, and as a body transform into another state, the container no longer appears as an impure abyss, cliff, or thorny place, but appears as a world of the nature of jewels; the objects appear as wish-fulfilling trees and pools of nectar, etc., as pleasant, uncontaminated enjoyments; the body is like the body of a Buddha, and each sense is able to perform the function of all the senses, and possesses one hundred and twelve qualities, becoming a completely pure, perfect, and indestructible vajra body with immeasurable power. The transformation of the alaya consciousness, which is the uncontaminated dharmadhatu (Tibetan: དབྱིངས་), is the place or basis of liberation, therefore the qualities of transformation pervade everything. Or, since all Shravakas (Tibetan: ཉན་), Pratyekabuddhas (Tibetan: རང་), and Bodhisattvas (Tibetan: བྱང་སེམས་) enter the dharmadhatu of liberation, it can also be said to be a universal basis. Because the afflicted mind (Tibetan: ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་), the clinging five sense consciousnesses (Tibetan: འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་), and the conceptual consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་) are transformed, therefore, after the afflicted mind is transformed, one successively attains non-conceptual wisdom (Tibetan: རྣམ་པར་མི་རྟོག་).
པ་ལ་དབང་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཀྱང་གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པ་དང་། འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན་ཐ་མལ་མ་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་སྣང་བར་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་དབང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ 2-133b ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་གཉིས་པོ་དག་ལ་དབང་བར་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུས་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །གོང་དུ་གནས་གྱུར་གྱི་སྐབས་སུའང་འདི་དང་མཚུངས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་བཞི་པོ་དེས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་ལ་ནི་དབང་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་སྟེ། གཅིག་སྟེ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་དབང་དང་པོ་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་ལ་དབང་བ་གཉིས་ཐོབ་ལ་དེ་ལས་གཞན་ས་དགུ་པར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། བཅུ་པ་ལས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པས། ས་དེ་གཉིས་དབང་རེ་རེར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པར་གཏོགས་པའམ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡང་རོ་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་བསལ་བའོ། །བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་སྟོང་རྐྱང་མ་ཡིན་པར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཞན་དབང་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཆད་པའི་མཐའ་བསལ་བའོ། །དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ལམ་ཤེས་ནས་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ལམ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་སེམས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལྟར་བློས་ 2-134a ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དྲོད་ནས་བཟོད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་རིག་པ་དེ་ལ་ཡིད་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་སྣང་ཡང་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་སེམས་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པར་སྣང་ཡང་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་མགོ་མཉམ་དུ་དེ་དང་དེར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས
【現代漢語翻譯】 便能獲得自在。未轉依時，執著阿賴耶識為『我』；轉依時，由於阿賴耶識轉依為不分別，因此能以此不分別識為所緣，從而獲得不分別的自在。五根識轉依時，不顯現凡庸不凈的行境，從而獲得清凈佛土的自在。分別意識轉依時，便能獲得智慧和事業二者的自在。因為獲得四種無礙解，所以能獲得智慧的自在；憑藉神通的力量，獲得事業的自在。上面在講轉依時，也曾以類似的方式宣說。如此便能獲得四種自在。憑藉這四種自在，對於第八地的不動地等三地，便能獲得四種自在。具體而言，第八地獲得第一種自在，即不分別和對佛土的自在；除此之外，第九地獲得智慧的自在，第十地獲得事業的自在。因此，這兩地被認為是各自獲得一種自在。此外，還有其他解脫的相。菩薩以智慧，通達三界有寂的一切法，人無我和法無我二者，味如一。即知遍計所執的二我空，從而遣除增益邊。所證悟的無我，並非僅僅是全盤皆空的空性，而是如幻化的他起空，以二我空的方式，證悟圓成實性與真如無別，從而遣除損減邊。如是通達中道之後，菩薩以唯識之門，安住于真如，並以這種方式反覆修習。這是以唯識之門作意真如，從暖位到忍位之間的修習。之後，由於心安住于唯識之理，無論顯現何種所取，都了知所取無自性；同樣，以唯識而顯現能取時，也了知能取也如所取般無自性，從而獲得世第一法之三摩地，此時能取也不再顯現。能取和所取二者，同時了知彼彼皆無自性，能取所取的戲論，一切都不顯現，即從一切分別念中解脫，緣于殊勝的聖者智慧，遠離一切顛倒，此乃真實的圓成實性。此外，還有其他解脫的相。 便能獲得自在。未轉依時，執著阿賴耶識為『我』；轉依時，由於阿賴耶識轉依為不分別，因此能以此不分別識為所緣，從而獲得不分別的自在。五根識轉依時，不顯現凡庸不淨的行境，從而獲得清淨佛土的自在。分別意識轉依時，便能獲得智慧和事業二者的自在。因為獲得四種無礙解，所以能獲得智慧的自在；憑藉神通的力量，獲得事業的自在。上面在講轉依時，也曾以類似的方式宣說。如此便能獲得四種自在。憑藉這四種自在，對於第八地的不動地等三地，便能獲得四種自在。具體而言，第八地獲得第一種自在，即不分別和對佛土的自在；除此之外，第九地獲得智慧的自在，第十地獲得事業的自在。因此，這兩地被認為是各自獲得一種自在。此外，還有其他解脫的相。菩薩以智慧，通達三界有寂的一切法，人無我和法無我二者，味如一。即知遍計所執的二我空，從而遣除增益邊。所證悟的無我，並非僅僅是全盤皆空的空性，而是如幻化的他起空，以二我空的方式，證悟圓成實性與真如無別，從而遣除損減邊。如是通達中道之後，菩薩以唯識之門，安住於真如，並以這種方式反覆修習。這是以唯識之門作意真如，從暖位到忍位之間的修習。之後，由於心安住於唯識之理，無論顯現何種所取，都了知所取無自性；同樣，以唯識而顯現能取時，也了知能取也如所取般無自性，從而獲得世第一法之三摩地，此時能取也不再顯現。能取和所取二者，同時了知彼彼皆無自性，能取所取的戲論，一切都不顯現，即從一切分別念中解脫，緣於殊勝的聖者智慧，遠離一切顛倒，此乃真實的圓成實性。此外，還有其他解脫的相。
【English Translation】 Then one will gain mastery. When not transformed, one clings to the ālaya-vijñāna (阿賴耶識, storehouse consciousness) as 'self'; when transformed, because the ālaya-vijñāna is transformed into non-discrimination, one can therefore take this non-discriminating consciousness as the object of focus, thereby gaining the mastery of non-discrimination. When the five sense consciousnesses are transformed, the ordinary impure realm of experience does not appear, thereby gaining the mastery of the pure Buddha-field. When the discriminating mind consciousness is transformed, one will gain mastery over both wisdom and activity. Because one obtains the four correct discriminations, one can gain mastery of wisdom; by the power of supernormal knowledge, one gains mastery of activity. It was also declared similarly above when discussing transformation. Thus, one can obtain four masteries. By means of these four masteries, one obtains the four masteries over the three grounds, such as the eighth ground of immovability. Specifically, the eighth ground obtains the first mastery, which is non-discrimination and mastery over the Buddha-field; in addition to that, the ninth ground obtains mastery of wisdom, and the tenth ground obtains mastery of activity. Therefore, these two grounds are considered to each obtain one mastery. Furthermore, there are other aspects of liberation. A Bodhisattva (菩薩, enlightenment being) with wisdom understands that all phenomena of the three realms of existence and quiescence, both the personal selflessness and the phenomenal selflessness, are of one taste. That is, knowing that the two selves of the parikalpita (遍計所執, completely imputed nature) are empty, thereby eliminating the extreme of superimposition. The selflessness that is realized is not merely an emptiness of complete voidness, but rather, like an illusion, the paratantra (他起, dependent nature) is empty of the two selves, realizing that the pariniṣpanna (圓成實性, thoroughly established nature) is non-different from suchness, thereby eliminating the extreme of denial. Having thus understood the Middle Way, the Bodhisattva abides in suchness through the door of Mind-Only, and cultivates in this way repeatedly. This is the cultivation of focusing on suchness through the door of Mind-Only, from the stage of warmth to the stage of forbearance. Afterwards, because the mind abides in the principle of Mind-Only, no matter what appears as the object of focus, one knows that the object of focus has no self-nature; similarly, when the subject of focus appears through Mind-Only, one also knows that the subject of focus is also without self-nature like the object of focus, thereby obtaining the samādhi (三摩地, concentration) of the highest mundane dharma, at which time the subject of focus no longer appears. Both the subject and object of focus, at the same time, know that neither has self-nature, and the elaboration of the subject and object of focus, everything does not appear, that is, liberated from all conceptual thoughts, focusing on the supreme wisdom of the noble ones, free from all inversions, this is the true pariniṣpanna. Furthermore, there are other aspects of liberation.
་གཞན་བསྟན་པ། སྔོན་ཚོགས་གཉིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཚེ་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱེད་པའི་ས་དེ་གཉིས་ཡོད་ན། རྒྱུ་དེ་ལས་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་མཚན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་བྱའི་ཆོས་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཟླས་ 2-134b ཕྱེ་བའི་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་གྱིས་དབེན་པ་བཟོད་པ་དེར་མཐོང་ནས། མིང་ཙམ་མམ་སེམས་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ཕྱི་ནས་ཏེ་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མ་མཐོང་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་སྣང་བ་འབྱུང་ཞིང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། སེམས་ནི་ཞེས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སེམས་དེ་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གོ། ཡང་ན་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གཉིས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི། བདག་ལྟའི་ཞགས་པས་སེམས་རབ་ཏུ་ཟིན་པར་གྱུར་ནས་ནི། འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས། མདོར་ན་བདག་འཛིན་གཉིས་པོས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་དེ་ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་མ་སྤངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བསགས་ཤིང་འཁོར་བར་འཇུག་ཅེས་སོ། །སེམས་དེ་ནང་དུ་གནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་འདོད་ཅེས་པ། སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་ནང་དུ་གནས་ན། གཟུང་བ་ལ་ཞེན་ 2-135a ཅིང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ནང་དུ་སེམས་ལ་བསྡུས་ཏེ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་དང་། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་རྟོགས་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་མི་གསོག་ཅིང་སེམས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཞི་བཤད་པ་འདི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་དོན་གཞན་མ་གསུངས་ཀྱང་། རྣམ་གྲངས་དང་པོ་ནི་གནས་འག
【現代漢語翻譯】 此外，還闡述了解脫的其他方面。由於先前在無數劫中積累了兩種資糧（福德資糧和智慧資糧），因此今生通過聞、思、修大乘佛法，奠定了積累資糧的基礎。如果具備了對無常、痛苦、空性和無我的如理作意之增上緣，那麼，當在加行道獲得暖位和頂位時，就會僅僅將一切法視為由心所命名的，而沒有自相存在的實義，僅僅是分別念而已。因此，由於沒有所命名的法，僅僅是普遍分別念所命名的名相之假立，通過名相的能詮和所詮之區分，所剩下的只是名言之蘊，心和心所而已，除此之外，沒有外在的實義。當獲得加行道之忍位時，就會了知外境是空性的，並在忍位中見到這種空性。從那以後，在世第一法位時，就不會再執著于唯名或唯心。因此，由於沒有見到能取和所取二者，就會像鏡子一樣顯現，最終獲得佛果之平等性，從而獲得解脫。 此外，還闡述了解脫的其他方面。『心是』等句，指的是阿賴耶識等心和心所法。這個心與惡業相連，即身體的惡業如殺生等不善業，以及心的惡業如貪嗔癡。或者指煩惱障和所知障的習氣之惡業。惡業之因是對人（補特伽羅）的自我的執著，以及對法的自我的執著。由於我執之索牢牢地束縛著心，因此會深深地陷入輪迴之中。簡而言之，由於二我執（人我執和法我執）積累了煩惱障和所知障，與惡業相連的心，只要沒有斷除二我執，就會在心中積累習氣，並陷入輪迴之中。『心欲返回故安住于內』，這個心如何安住于內呢？執著于所取，並向外散亂的心，通過將心收攝於內，如理安住于內的止觀，以及了知沒有所取，僅僅是能取的心，甚至了知心也不存在，從而遠離能取和所取二者，就不會積累惡業的習氣，心也會從陷入輪迴中返回，從而獲得解脫。 以上所說的四種解脫之相，僅僅是從不同方面闡述解脫，雖然《量釋論》中沒有提到其他意義，但第一種解脫之相是安住于... Furthermore, it explains other aspects of liberation. Because of previously accumulating the two accumulations (accumulation of merit and accumulation of wisdom) in countless eons, in this life, by hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma, a foundation is laid for accumulating accumulations. If one possesses the two conditions that give rise to properly attending to impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, then, when one obtains the heat and peak positions on the path of application, all phenomena will be seen as merely named by the mind, without any self-characterized reality, merely conceptualizations. Therefore, since there are no phenomena to be named, merely the imputation of names by universal conceptualization, through the distinction of the signifier and the signified of names, what remains are merely the aggregates of names, mind and mental factors, and apart from that, there is no external reality. When one obtains the forbearance of the path of application, one will know that external objects are empty, and in that forbearance, one will see this emptiness. From then on, at the stage of the supreme mundane dharma, one will no longer cling to mere names or mere mind. Therefore, since one does not see the grasper and the grasped, appearances arise like a mirror, and ultimately, one attains the equality of Buddhahood, thereby attaining liberation. Furthermore, it explains other aspects of liberation. 'The mind is' etc., refers to the mind and mental factors such as the Alaya consciousness. This mind is connected with negative karma, i.e., the negative karma of the body such as killing, and the negative karma of the mind such as attachment, aversion, and ignorance. Or it refers to the negative karma of the habitual tendencies of the obscurations of afflictions and knowledge. The cause of negative karma is clinging to the self of a person (pudgala) and clinging to the self of phenomena. Because the noose of self-grasping tightly binds the mind, one will deeply enter into samsara. In short, because the two self-grasps (grasping of the self of a person and grasping of the self of phenomena) accumulate the obscurations of afflictions and knowledge, the mind connected with negative karma, as long as the two self-grasps are not abandoned, will accumulate habitual tendencies in the mind and enter into samsara. 'The mind desires to return, therefore it abides within', how does this mind abide within? The mind that clings to the grasped and is distracted outwards, by gathering the mind inwards, such as the shamatha that properly abides within, and realizing that there is no grasped, merely the grasping mind, and even realizing that the mind does not exist, thereby being separated from the grasper and the grasped, one will not accumulate the habitual tendencies of negative karma, and the mind will return from entering into samsara, thereby attaining liberation. The above-mentioned four aspects of liberation merely explain liberation from different perspectives, although the Commentary on Valid Cognition does not mention other meanings, the first aspect of liberation is abiding in...
【English Translation】 Furthermore, it explains other aspects of liberation. Because of previously accumulating the two accumulations (accumulation of merit and accumulation of wisdom) in countless eons, in this life, by hearing, contemplating, and meditating on the Mahayana Dharma, a foundation is laid for accumulating accumulations. If one possesses the two conditions that give rise to properly attending to impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, then, when one obtains the heat and peak positions on the path of application, all phenomena will be seen as merely named by the mind, without any self-characterized reality, merely conceptualizations. Therefore, since there are no phenomena to be named, merely the imputation of names by universal conceptualization, through the distinction of the signifier and the signified of names, what remains are merely the aggregates of names, mind and mental factors, and apart from that, there is no external reality. When one obtains the forbearance of the path of application, one will know that external objects are empty, and in that forbearance, one will see this emptiness. From then on, at the stage of the supreme mundane dharma, one will no longer cling to mere names or mere mind. Therefore, since one does not see the grasper and the grasped, appearances arise like a mirror, and ultimately, one attains the equality of Buddhahood, thereby attaining liberation. Furthermore, it explains other aspects of liberation. 'The mind is' etc., refers to the mind and mental factors such as the Alaya consciousness. This mind is connected with negative karma, i.e., the negative karma of the body such as killing, and the negative karma of the mind such as attachment, aversion, and ignorance. Or it refers to the negative karma of the habitual tendencies of the obscurations of afflictions and knowledge. The cause of negative karma is clinging to the self of a person (pudgala) and clinging to the self of phenomena. Because the noose of self-grasping tightly binds the mind, one will deeply enter into samsara. In short, because the two self-grasps (grasping of the self of a person and grasping of the self of phenomena) accumulate the obscurations of afflictions and knowledge, the mind connected with negative karma, as long as the two self-grasps are not abandoned, will accumulate habitual tendencies in the mind and enter into samsara. 'The mind desires to return, therefore it abides within', how does this mind abide within? The mind that clings to the grasped and is distracted outwards, by gathering the mind inwards, such as the shamatha that properly abides within, and realizing that there is no grasped, merely the grasping mind, and even realizing that the mind does not exist, thereby being separated from the grasper and the grasped, one will not accumulate the habitual tendencies of negative karma, and the mind will return from entering into samsara, thereby attaining liberation. The above-mentioned four aspects of liberation merely explain liberation from different perspectives, although the Commentary on Valid Cognition does not mention other meanings, the first aspect of liberation is abiding in...
ྱུར་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ངོ་བོ་བཤད་པ་དང་། གཉིས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་པ་དང་། གསུམ་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འབྱུང་བའི་གོ་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་དང་། བཞི་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་མ་གྲོལ་སེམས་ལ་རག་ལས་ཏེ། འཆིང་ན་སེམས་འཆིང་། གྲོལ་ན་སེམས་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་པས་འདོད་པ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང་། གཅེར་བུ་པས་ཐར་བ་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་གྲོལ་བ་སོགས་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཀྱི་འཆིང་བ་མ་སྤངས་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྤངས་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་གྲངས་བཞིས་རྣམ་གྲོལ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ། ། 求無自性 བརྒྱད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ 2-135b པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་གསུངས་ན། དེའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་འདིར་འདུའོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་གནས་འགག་པ་གསུམ་ཡོད་པས་དེ་ལ་འདས་པ་འགགས་ཟིན་པ་ནི་ད་ལྟར་ཆོས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་བཞིན་པའི་ད་ལྟ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའམ་ངོ་བོ་མེད་པར་འདོད་དོ། །སྐྱེ་འགག་གི་སྒོ་ནས་ངོ་བོ་མེད་པར་བརྟགས་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་འཆད་ཚེ་འདི་ལྟ་བུར་འཆད་དོ། །ཡང་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་ན། རང་དང་ཞེས་པ་གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་ལས་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་དེ། དེ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དག་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་སྐྱེ་ཞེས་སམ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེད་ཀྱི་མེད་ན་སྐྱེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་འགོག་པའི་དོན་དུའོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་འགགས་པ་རྣམས་སླར་ཡང་སྔོན་གྱི་རང་ 2-136a བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ་འདིས་ཞིག་པ་ནི་དངོས་པོ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ཡང་རྣམ་པ
【現代漢語翻譯】 第一，從解脫的體性方面進行闡述；第二，從解脫的道路方面進行闡述；第三，從解脫產生的次第方面進行闡述；第四，是否解脫取決於心，束縛則心被束縛，解脫則心被解脫。不像外道所認為的那樣，由自在天（梵文：Īśvara，自在天）的支配等獲得解脫，也不像裸體外道認為的那樣，解脫是具有形體的。如果不捨棄心的束縛，那麼永遠不可能解脫；如果捨棄了二種我執的束縛，那就是解脫。通過這四種方式，來探尋究竟的解脫。 尋求無自性 第八，完全尋求無自性，通過『自與自之體性』等兩頌來闡述。經部中說，一切法無自性，自性寂滅。如果將此意與三自性結合，應如何理解？ 所謂『一切法』，總而言之，就是遍計所執、依他起、圓成實，這三自性或三種體性都包含於此。其中，依他起是指心和心所，以及顯現為能取和所取的剎那生滅的相續。依他起具有生、住、滅三種有為法的特徵，因此，過去已滅之法，因其當下已無自性；未來之法，因其尚未生起，故亦無自性；現在之法，因其不能于第二剎那安住，故亦無實體或無自性。這種從生滅角度分析無自性的方式，小乘行者在講解空性和無自性時也會採用。 此外，如果將『生』解釋為依他起無自性的含義，那麼『自』是指依他起的緣起顯現並非由自身體性所生，而是由因緣聚合的依他力所生，因此說生無自性，即是無自性。這是爲了破斥數論派認為自性（梵文：Prakṛti，自性）生出其他事物，或者果在因位時已經存在，不存在則無法產生等觀點。『自之體性無故』，是指事物滅亡后，不會再以先前的狀態重新產生。這表明，毀滅只是事物的滅亡，數論派認為事物毀滅后仍然以其他形式存在的觀點是不成立的。
【English Translation】 Firstly, it explains the nature of liberation from the perspective of its essence. Secondly, it explains it from the perspective of the path to liberation. Thirdly, it explains it from the perspective of the order in which liberation arises. Fourthly, whether or not one is liberated depends on the mind. If the mind is bound, then it is bound; if it is liberated, then it is liberated. It is not like the outsiders who believe that liberation is achieved through the dominion of Īśvara (藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在天), or like the naked ascetics who believe that liberation has a physical form. If one does not abandon the bondage of the mind, then liberation is never possible. If one abandons the bondage of the two kinds of self-grasping, then that is liberation. Through these four aspects, complete liberation is sought. Seeking Absence of Inherent Existence Eighth, completely seeking the absence of inherent existence is shown through two verses, such as 'self and its own nature'. In the sutras, it is said that all phenomena are without inherent existence and are naturally in a state of nirvana. If this meaning is combined with the three natures, how should it be understood? The term 'all phenomena' is, in short, the three natures or characteristics: the completely imputed (Parikalpita), the dependent (Paratantra), and the thoroughly established (Pariniṣpanna). The dependent nature is the continuous stream of momentary appearances of mind and mental factors, and the apprehended and the apprehender. This has the three characteristics of conditioned phenomena: arising, abiding, and ceasing. Therefore, the past, which has ceased, is considered non-existent because the phenomenon no longer has its own essence. The future is considered non-existent because it has not yet arisen as its own entity in the present. The present, while abiding, does not remain for a second moment after its own essence has been established, and is therefore considered to be without substance or without inherent existence. This analysis of the absence of inherent existence from the perspective of arising and ceasing is also used by the Hearers (Śrāvakas) when explaining the meaning of emptiness and absence of inherent existence. Furthermore, if 'arising' is explained as the meaning of the dependent nature being without inherent existence, then 'self' refers to the fact that these dependent, relational appearances do not arise from their own inherent nature, but arise from the dependent power of assembled causes and conditions. Therefore, it is said that arising is without inherent existence, which means it is without inherent existence. This is to refute the Samkhya school's view that the Pradhana (藏文：གཙོ་བོ་，梵文天城體：प्रधान，梵文羅馬擬音：Pradhāna，漢語字面意思：自性) exists and gives rise to other things, or that the effects already exist in the cause and cannot arise if they do not exist. 'Because there is no self-nature' means that things that have ceased do not arise again in their previous state. This shows that destruction is merely the cessation of things, and the Samkhya school's view that things continue to exist in other forms even after destruction is not valid.
་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་སོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཀློང་དུ་བག་ལ་ཉལ་ནས་གནས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་གནས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་གཟོད་འཇིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གཟུང་འཛིན་དེ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཞེན་ཡུལ་ཙམ་ལས་བློ་དེས་བཟུང་བ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བརྟགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་པས། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲུབ་སྟེ་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མི་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་དང་། གང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དེ་ནི་ 2-136b གསར་དུ་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་གཟོད་ནས་ཞི་བར་གྲུབ་བོ། །གཟོད་ནས་ཞི་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དབང་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཚུལ་གསུམ་དང་། ཀུན་བརྟགས་ངོ་བོ་མེད་ཚུལ་གཅིག་གིས་བསྟན་ནས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་བཟོད་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་གནས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 求法忍 དགུ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཐོག་མ་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་བློས་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཐོག་མ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི། འཁོར་
【現代漢語翻譯】 這並非意味著一切都消失了，而是潛藏於主體的空間之中。這表明並非如此。 『因為不住于自性』，這意味著現在產生的一切法，都不會在第二剎那停留。這表明了無住。這並非像外道所說，不是剎那毀滅，而是產生后停留一段時間才毀滅。 『因為無有能取所取』，對於二取顯現的遍計所執，如此執著二取，以及清凈、安樂、常、我等顛倒之想，就像將繩子誤認為蛇一樣，只是錯覺之心的執著對象，實際上並沒有像心所執著的那樣存在過，因此稱為無自性。 因此，他宗和遍計所執被認為是無自性的。無自性、無生等，前者成立是後者成立的基礎。因此，像這樣，通過無自性，可以成立無生，因為凡是無自性的，都不可能是有生的，所以成立為無生。無生則無滅。無生無滅，則本來寂靜，非由誰新造。 本來寂靜，則不可能有痛苦的生起，因此成立為自性涅槃。如此，通過他宗無自性的三種方式，以及遍計所執無自性的一種方式，表明了顯現為能取所取的一切法都是無自性的，因此一切法都是無生無滅、本來寂靜、自性涅槃，這就是圓成實。 因此，雖然他宗顯現為生滅，但從因緣聚合的緣起而顯現生起，實際上自性無生。遍計所執自性無生或無自性。圓成實勝義自性本來存在，無有生滅的自性。應知這是考慮到這三種情況而說無自性、無生滅等。 求法忍 第九，尋求無生法忍。以『初始與』等一頌來闡述。如果經部中說獲得無生法忍，那麼它的體性是什麼呢？對八種無生之法以智慧忍可，即是無生法忍。哪八種呢？首先，對無生忍可，即是輪迴……
【English Translation】 It does not mean that everything has disappeared, but rather that it lies dormant in the space of the principal. This shows that it is not like that. 'Because it does not abide in its own nature,' which means that all phenomena that arise now do not abide in the second moment. This shows that there is no abiding. It is not like what the heretics say, that it does not perish in an instant, but abides for a while after arising and then perishes. 'Because there is no grasper and grasped,' the completely imputed appears as dualistic, and the imputation of duality in this way, as well as the reversed thoughts of purity, pleasure, permanence, self, etc., is like grasping a rope as a snake, merely the object of attachment of a deluded mind, but it has never existed even slightly as grasped by that mind, therefore it is called emptiness of inherent existence. Therefore, the dependent empowerment and the completely imputed are considered to be empty of inherent existence. Emptiness of inherent existence, non-arising, etc., the former being established is the basis for the latter being established. Thus, like this, through emptiness of inherent existence, non-arising can be established, because whatever is empty of inherent existence cannot be something that arises, so it is established as non-arising. Non-arising is without cessation. Whatever is without arising and cessation is originally peaceful, not newly created by anyone. Originally peaceful, it is impossible for suffering to arise, therefore it is established as naturally in nirvana. Thus, through the three ways of dependent empowerment being empty of inherent existence, and one way of the completely imputed being empty of inherent existence, it is shown that all phenomena that appear as grasper and grasped are empty of inherent existence, therefore all phenomena are without arising and cessation, originally peaceful, and naturally in nirvana, which is the perfectly established. Therefore, although dependent empowerment appears as arising and ceasing, it appears to arise from the interdependence of the assembly of causes and conditions, but in reality it is without arising in its own nature. The completely imputed is without arising or without inherent existence in its own characteristics. The perfectly established ultimate nature is originally existent, without the nature of arising and ceasing. It should be understood that this is said with consideration of these three aspects of emptiness of inherent existence, non-arising and cessation, etc. Seeking the Patience of the Dharma Ninth, seeking the complete patience with regard to the non-arising of phenomena. It is shown by one verse, such as 'the first and'. If it is said in the sutras that one has obtained patience with regard to the non-arising of phenomena, then what is its characteristic? It is said that patience with regard to the eight non-arising phenomena is patience with regard to the non-arising of phenomena. What are they? First, patience with regard to the non-arising of the beginning is the cycle of...
བའི་ཐོག་མ་འདི་ཙམ་ན་སྐྱེས་ཞེས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་ཚངས་པ་སོགས་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཀྱང་འཁོར་ 2-137a བ་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པར། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐོག་མ་མི་རྙེད་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཟོད་ན་དོན་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་ནི། འཁོར་བ་འདི་ན་གང་སྔར་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་མི་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་པ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་སླར་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པས། སྐྱེས་ཟིན་དེ་ཉིད་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་དང་། གཞན་ཉིད་ཞེས་པ། འཁོར་བ་འདི་ན་སྔར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་འདྲ་བ་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་མེད་པའི་ཆོས་གསར་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་དང་སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་པ་དང་ཀུན་བརྟགས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བཞི་པའོ། །གཞན་དབང་གིས་ནི་རང་ཉིད་མི་སྐྱེ་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་རྣམ་གྲངས་ལྔ་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པར་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་པའོ། །འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལ། སླར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་ནས་དོན་ 2-137b དེ་ལ་བཟོད་པ་རྣམ་གྲངས་བདུན་པ་དང་། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་བའམ་བྱེ་བྲག་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་ལ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གི་ཆོས་སྐུ་ཅི་འདྲ་བར་སྐྱེས། དེ་ལས་གཞན་པ་ཕྱིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གི་ཆོས་སྐུ་ཅི་འདྲ་བར་སྐྱེ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པར་མི་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ལ་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་པ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དེའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རྣམ་གྲངས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་
【現代漢語翻譯】 如果認為輪迴有初始，認為在某個最初的時候產生，這是不合理的。因為無論是自在天（དབང་ཕྱུག་，Maheśvara，大自在天），還是梵天（ཚངས་པ་，Brahmā，大梵天）等任何造物主，都沒有新創造輪迴。而是從無始以來，十二緣起支（རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་）一個接一個地傳遞而產生，因此無法找到它的初始，所以輪迴沒有最初的產生，如果能接受這一點，就是對這個道理的安忍。並且，在這個輪迴中，凡是先前已經產生過的，就不會再次不產生，已經產生的就會停止，這種情況是不存在的，所以沒有的事物不會再次產生，因此已經產生的事物不會再次產生，這是安忍的第二種方式。 『他性』的意思是，在這個輪迴中，先前已經廣為人知的蘊（ཕུང་པོ།，skandha，五蘊）、界（ཁམས་，dhātu，十八界）、處（སྐྱེ་མཆེད་，āyatana，十二處）的法會一次又一次地產生，但先前沒有的新法，除了蘊、界、處之外，以及先前沒有的新有情產生是不存在的，這是第三種方式。『遍計所執』是沒有自性的產生，就像兔角不會產生一樣，對此安忍是第四種方式。『依他起』是自己不會產生，而是依靠其他因和緣而產生，因此對此不產生安忍是第五種方式。『圓成實』是沒有轉變成其他狀態的產生，就像虛空一樣，永遠不可能轉變成其他狀態，對此安忍是第六種方式。 聖者阿羅漢們通過見道和修道斷除了所有應斷的煩惱，獲得了滅盡的智慧，知道不會再有任何煩惱產生，對這個道理安忍是第七種方式。滅盡不生智的特殊之處在於，諸佛的法身（ཆོས་སྐུ་，dharmakāya，法身）不會再次產生二障（སྒྲིབ་གཉིས་）。或者說，所有佛的法身都是一個自性，沒有差別，先前某些佛的法身是如何產生的？與此不同，之後某些佛的法身又是如何產生的？因為法身的產生不會有不同，不會有不一致的產生。對於這種不產生的狀態安忍是第八種方式。以上所說的八種不產生的狀態的道理安忍，就是對不生之法安忍的方式。 總的來說，以對不生之法安忍的方式獲得安忍，會產生小、中、大三種程度。在加行道（སྦྱོར་ལམ་）獲得安忍時，對不生之義
【English Translation】 It is unreasonable to assume that Saṃsāra (འཁོར་བ་, cycle of existence) has a beginning, believing that it originated at some initial point. This is because neither Maheśvara (དབང་ཕྱུག་, the Great Lord) nor Brahmā (ཚངས་པ་, the Great Brahma), or any other creator, newly creates Saṃsāra. Rather, from beginningless time, the twelve links of dependent origination (རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་) arise, one passing into the next. Therefore, its origin cannot be found, and Saṃsāra has no initial arising. If one can accept this, it is acceptance of this truth. Furthermore, in this Saṃsāra, whatever has already arisen will not fail to arise again; there is no cessation of what has already arisen. Therefore, what does not exist will not arise again. Thus, the fact that what has already arisen will not fail to arise again is the second aspect of acceptance. 'Otherness' means that in this Saṃsāra, the aggregates (ཕུང་པོ།, skandha), elements (ཁམས་, dhātu), and sources (སྐྱེ་མཆེད་, āyatana) of phenomena, which were previously well-known, will arise again and again. However, there are no new phenomena that did not exist before, apart from aggregates, elements, and sources, and there are no new sentient beings that arise that did not exist before. This is the third aspect. 'The completely imputed' (ཀུན་བརྟགས་) has no arising by its own nature, just as a rabbit's horn does not arise. Accepting this is the fourth aspect. 'The dependent arising' (གཞན་དབང་) does not arise by itself, but arises due to other causes and conditions. Therefore, accepting that it does not arise is the fifth aspect. 'The thoroughly established' (ཡོངས་གྲུབ་) has no arising that transforms into something else, just as space can never transform into something else. Accepting this is the sixth aspect. Noble Arhats, having abandoned all afflictions to be abandoned through seeing and meditation, and having attained the wisdom of exhaustion, know that no further afflictions will ever arise. Accepting this truth is the seventh aspect. The special characteristic of the knowledge of exhaustion and non-arising is that the Dharmakāya (ཆོས་སྐུ་) of the Buddhas will not again produce the two obscurations (སྒྲིབ་གཉིས་). Alternatively, the Dharmakāya of all Buddhas is of one nature, without difference. How did the Dharmakāya of some previous Buddhas arise? Different from that, how will the Dharmakāya of some later Buddhas arise? Because the arising of the Dharmakāya will not be different, there will be no inconsistent arising. Accepting this state of non-arising is the eighth aspect. The acceptance of the meaning of the eight aspects of non-arising explained above is the way of accepting the Dharma of non-arising. In general, obtaining acceptance through the way of accepting the Dharma of non-arising results in three levels: small, medium, and large. When acceptance is obtained on the path of preparation (སྦྱོར་ལམ་), the meaning of non-arising
ལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། མཐོང་ལམ་ས་དང་པོར་སྐྱེ་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་དང་། ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལས་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མི་གཡོ་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་སྟོན་ཅིང་། ཁྱད་པར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། འོན་ཀྱང་དགོས་པའི་དབང་གིས་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ 2-138a བཟོད་པ་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ལ་གཙོ་བོར་བཤད་དོ། ། 求說一乘之意趣 བཅུ་པ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ། ཆོས་དང་བདག་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཐེག་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ངེས་དོན་དང་། ཐེག་གཅིག་བཤད་པ་དྲང་དོན་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཅེ་ན། དོན་བདུན་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། ལམ་ཐེག་པ་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་པོ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་མེད་པར་ཆོས་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་པོའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཚུངས་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་ཉན་རང་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ 2-138b ཅད་མཉམ་པར་དགོངས་པའི་བསམ་པ་དང་། ཉན་རང་རིགས་ངེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་བཏང་བར་འདོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབུགས་དབྱུང་བས་བདག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རེ་ཞིག་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགོངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐབས་དེས་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ང་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
【現代漢語翻譯】 總的來說，忍的忍辱是小的，見道位第一次生起無生法忍是中等的，第八地完全成熟無分別智，一切法從本以來無生的意義，無論何時都不動搖，獲得無生法忍是大的。獲得忍辱后，對於不退轉的菩薩們會授記成佛，特別是第八地也被稱為授記之地。然而，由於需要，對於安住于種姓者和剛剛發起菩提心者，也有授記成佛的情況。所謂無生法忍，因為沒有在法界之外的其他法，所以主要是說對於一切法從本以來無生的意義的忍辱。 爲了完全尋求一乘的意趣，用關於法與無我的七個偈頌來闡述。有些經中說有三乘，有些經中說有一乘，那麼這些的必要性是什麼呢？因為經藏有需要解釋的（藏文：དྲང་དོན།）和究竟的（藏文：ངེས་དོན།）兩種意義。唯識宗認為，說三乘是究竟的意義，說一乘是需要解釋的意義，如果按照這種觀點，那麼最終說沒有一乘，這是基於什麼意圖而如此闡述的呢？是基於七個意義：雖然沒有作為道的「三乘」和作為果的「三種菩提」，但是進入三乘者，以及道和果的一切法性，都無異於一個法界，這是基於法平等的意圖；進入三乘的所有補特伽羅，在人無我方面也是相同的，這是基於人平等的意圖；三乘的果，從煩惱和痛苦中解脫也是相同的，這是基於果平等的意圖；以及對於不確定的種姓者，進入不同乘，即聲聞和獨覺道者，也有進入大乘的可能性，這是基於此意圖；以及佛陀平等地看待我和一切眾生的意圖；以及對於那些認為已經放棄了聲聞和獨覺的決定種姓，先前修持菩薩行的人，如來安慰他們，讓他們暫時產生『我也將成佛』的想法，爲了獲得這兩種想法，是基於此意圖；以及佛陀以某種方便調伏眾生，示現以聲聞乘而涅槃，基於此意圖，我曾在成百上千次中以聲聞乘而完全涅槃。
【English Translation】 In general, the patience of forbearance is small, the moment of realizing the unborn in the first Bhumi is the state of medium forbearance, and in the eighth Bhumi, the non-conceptual wisdom is fully matured, so all dharmas are originally unborn, and one does not move from the meaning of non-birth in all samatha and vipassana, so obtaining the great forbearance of non-birth. Having obtained forbearance, the Bodhisattvas who do not regress are predicted to become Buddhas, and especially the eighth Bhumi is also called the Bhumi of Prediction. However, due to necessity, there are also cases where those who abide in the lineage and those who have just generated Bodhicitta are predicted to become Buddhas. The so-called forbearance of non-birth is mainly explained as forbearance of the meaning that all dharmas are originally unborn, because there is no dharma that is different from the Dharmadhatu. To fully seek the intent of the One Vehicle, it is explained by seven verses on Dharma and non-self. Some sutras say there are three vehicles, and some say there is one vehicle, so what is the necessity of these? Because the sutras have two meanings, those that need interpretation (Tibetan: དྲང་དོན།) and those that are definitive (Tibetan: ངེས་དོན།). The Yogacara school believes that explaining the three vehicles is the definitive meaning, and explaining the one vehicle is the meaning that needs interpretation. If we follow this view, then what is the intention behind ultimately saying that there is no one vehicle? It is based on seven meanings: Although there are no 'three vehicles' as paths and 'three kinds of enlightenment' as fruits, all the dharmas of those who enter the three vehicles, as well as the paths and fruits, are no different from one Dharmadhatu, which is based on the intention of Dharma equality; all the individuals who enter the three vehicles are also the same in terms of the absence of self of the person, which is based on the intention of person equality; the fruits of the three vehicles, liberation from afflictions and suffering, are also the same, which is based on the intention of fruit equality; and for those of uncertain lineage, those who enter different vehicles, namely the Shravaka and Pratyekabuddha paths, there is also the possibility of entering the Mahayana, which is based on this intention; and the Buddha's intention of equally regarding myself and all sentient beings; and for those who think they have abandoned the definite lineage of Shravakas and Pratyekabuddhas, those who previously practiced the Bodhisattva conduct, the Tathagata comforts them, allowing them to temporarily generate the thought 'I will also become a Buddha', in order to obtain these two thoughts, it is based on this intention; and the Buddha subdues sentient beings with a certain method, showing that they attain Nirvana through the Shravaka vehicle, based on this intention, I have completely attained Nirvana through the Shravaka vehicle hundreds of thousands of times.
འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྣང་བ་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་འདས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཐར་ཐུག་པའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་འགྲེལ་ཆེན་དུ་རྒྱས་བཤད་མཛད་ཀྱང་། རྒྱས་ཆེ་ན་གོ་ཇེ་དཀའ་ལྟ་བུར་འགྱུར་དོགས་པས་དོན་གྱི་གནད་མདོར་བསྡུས་གོ་བདེར་བརྗོད་པའོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཁ་ཅིག་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དྲང་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཐེག་ 2-139a ཆེན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་འཁོར་བ་འདིར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ། གནོད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ། དགོས་པ་མེད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དག་ཐེག་ཆེན་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་འབྲས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཅིས་ཀྱང་འཇུག་དགོས་པས་དང་པོ་ནས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་བཏང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལས་མི་ལྡོག་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ནི་སྔོན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་དབང་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཐེག་པའི་དོན་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྒྱུན་ཞུགས་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་གསུམ་དང་། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་སོ་སྐྱེ་མོས་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའོ། །བདེན་དོན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། འདོད་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མིན་པར་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེན་མཐོང་འདོད་ཆགས་བྲལ་མ་བྲལ་འདི་གཉིས་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་དབང་པོ་ 2-139b རྟུལ་པོ་དང་དུས་རིང་པོ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས། སོ་སྐྱེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་ལས་དམན་པའོ། །ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་སྲིད་པར་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་
【現代漢語翻譯】 關於'已逝'的說法，如佛陀的化身和聲聞、緣覺二者，以聲聞乘示現涅槃，這是考慮到他們只是在同一乘道上的顯現。菩薩化現為聲聞形象，也不會示現聲聞的涅槃，而是最終成佛。最終的乘是唯一的大乘，考慮到除此之外沒有其他乘，所以說只有一乘，而不是三乘。關於這一點，《大疏》中有詳細解釋，但考慮到過於繁瑣可能難以理解，所以在此簡要概括要點，使其易於理解。 宣說一乘的必要性在於，爲了引導一些不確定是聲聞種姓或緣覺種姓的人進入大乘，以及爲了糾正某些菩薩種姓雖已進入大乘，卻在輪迴中造作利益的同時也造成損害，或者即使不造成損害，也可能無益，甚至對眾生造成傷害等行為。他們看到眾生的過失，對輪迴感到厭倦，想要進入聲聞的涅槃，爲了使他們不從大乘退轉，而能正確地堅持下去。圓滿的佛陀們對不確定種姓的人宣說一乘的教義。這樣宣說后，即使他們進入聲聞道，在獲得自身果位之後，最終也必定會進入大乘，因此一開始進入大乘的人不應被放棄，從而使他們不從菩薩道退轉。所謂不確定是聲聞種姓，是指由於過去修持聲聞行的影響而被稱為聲聞種姓，其他兩種情況也類似。 不確定是聲聞種姓的人進入大乘並最終成佛，這其中有兩種情況：一是證悟了自身乘道的真諦，即預流果、一來果、不來果三種；二是未證悟真諦的凡夫，即隨信行者。在證悟真諦的人中，又分為已斷除欲界貪慾的不來果，以及未斷除欲界貪慾的預流果和一來果。如此，證悟真諦與否，斷除貪慾與否這兩種情況，即使進入大乘，由於根器遲鈍，需要很長時間才能獲得佛果，因此不如一開始就進入大乘的凡夫。聲聞聖者背離輪迴，不再於輪迴中受生，被稱為聖者。
【English Translation】 Regarding the statement 'passed away,' such as the emanations of the Buddhas and the Shravakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), who appear to attain Nirvana through the Shravakayana (Hearer Vehicle), this is with the consideration that they are merely manifestations on the same vehicle. Bodhisattvas who emanate as Shravakas also do not manifest the Nirvana of Shravakas but eventually become Buddhas. The ultimate vehicle is the Great Vehicle (Mahayana) alone, considering that there is no other vehicle besides it, hence it is said that there is only one vehicle, not three. This is explained in detail in the Great Commentary, but considering that excessive detail may make it difficult to understand, the essential points are summarized here for easy comprehension. The necessity of teaching the One Vehicle is to guide some who are uncertain whether they are of the Shravaka lineage or the Pratyekabuddha lineage into the Mahayana, and to correct certain Bodhisattvas who, although having entered the Mahayana, may cause harm while benefiting in Samsara, or even if they do not cause harm, may be unhelpful or even harmful to sentient beings. Seeing the faults of sentient beings, they become weary of Samsara and desire to enter the Nirvana of the Shravakas. To prevent them from turning back from the Mahayana and to ensure that they correctly persevere, the fully enlightened Buddhas teach the One Vehicle to those of uncertain lineage. By teaching in this way, even if they enter the Shravaka path, after attaining their own fruit, they will inevitably enter the Mahayana. Therefore, those who have initially entered the Mahayana should not be abandoned, so that they do not turn back from the Bodhisattva path. Those who are uncertain of being Shravaka lineage are called Shravaka lineage because of the influence of having practiced Shravaka conduct in the past, and the other two are similar. Those who are uncertain of being Shravaka lineage, enter the Mahayana, and eventually attain Buddhahood, there are two types: those who have seen the truth of their own vehicle, namely the Stream-enterer, Once-returner, and Non-returner; and those who have not seen the truth, namely the ordinary beings who are followers by faith. Among those who have seen the truth, there are the Non-returners who have abandoned attachment to the desire realm, and the Stream-enterers and Once-returners who have not abandoned attachment to the desire realm. Thus, whether one has seen the truth or not, whether one has abandoned attachment or not, these two types, even if they enter the Mahayana, due to dull faculties, it takes a long time to attain the fruit of Buddhahood, and therefore they are inferior to ordinary beings who enter the Mahayana from the beginning. Shravaka saints turn their backs on existence and prevent themselves from being born in existence, and are called saints.
ལམ་ཐོབ་པ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ན་འཁོར་བར་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་ན་སྲིད་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཆགས་བྲལ་དང་ཆགས་བྲལ་མིན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པའི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་སླར་སྲིད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་སྨོན་ལམ་གྱིས་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་གེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བ་ཡི་སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་ཏེ། ཚུལ་དེས་འཁོར་བར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་ལ་འཇུག་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྲིད་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན་བདེན་ཏེ་འཕགས་ལམ་འབའ་ཞིག་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མིན་ཡང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ལ་ཁམས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྒོམ་སྤང་མ་ཟད་པ་དང་།ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཡོད་པ་དེ་འཕགས་པའི་ལམ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བསྔོས་པའི་མཐུས་བུལ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། འདིར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ 2-140a ལས་ནི་ཟག་བཅས་སུ་ནམ་ཡང་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟག་མེད་ཟག་བཅས་དང་། དགེ་བ་སྡིག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་མོད། སྔར་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་འདིས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་རང་ཉིད་ཞི་བ་མྱང་འདས་སུ་གཞོལ་བའི་བསམ་པ་དེ་བཏང་ནས། ད་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མཐུས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་ལ་དེ་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕལ་པའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་གོ་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རིགས་མ་ངེས་པར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱང་འདས་ཞི་བར་བསྒོམ་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པས་དེ་དག་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ནི་སྲིད་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་འཕགས་པ་ཡིན་པས་ཕལ་པ་ལྟར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བར་ཡང་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་
【現代漢語翻譯】 如果證悟了道，進入大乘，需要在輪迴中受生，並修持圓滿、成熟、清凈，直至三大阿僧祇劫。那麼，證悟了寂滅之道的那些人，是如何在輪迴中受生的呢？這是因為，證悟了真諦的離貪者和非離貪者，他們以斷除三有之敵的聖道，以及無漏之業，並不立即證得聲聞果位，而是通過發願，將自己轉化為再次於輪迴中受生的因。這種轉化是不可思議的，與真實的受生相符。通過這種方式，他們在一個又一個輪迴中受生，進入圓滿、成熟、清凈三者。聖道是背離輪迴的，是寂滅之道的對治，那麼它怎麼能成為在輪迴中受生的因呢？這是真實的，雖然僅僅依靠聖道並不能在輪迴中受生。然而，對於不還者來說，他們仍然具有上界的煩惱；對於入流者和一來者來說，他們仍然具有欲界的煩惱，並且沒有斷除修所斷的煩惱；對於具有上界二界煩惱的人來說，他們可以通過將聖道迴向于在輪迴中受生，從而以微弱的煩惱作為因，在輪迴中受生。正如註釋中所說。在這裡，證悟了聖道的無漏之業，絕不會轉化為有漏之業，因為無漏不會變成有漏，善業也不會變成惡業。然而，如果他們放棄了先前通過無漏之道脫離輪迴，並趨向寂靜涅槃的想法，轉而完全接受在輪迴中受生的願望，那麼他們就不會立即證得聲聞果位，而是具有不可思議的轉化之生。這是因為他們的心願力導致了受生，而且這種受生並非像凡夫那樣由業力所致，因此他們獲得了不可思議的轉化之生。應當這樣理解。佛陀允許那些意欲成為聲聞，但尚未脫離貪慾的人，修習觀輪迴為痛苦，涅槃為寂靜的勝觀之道，並讓他們保持與涅槃相應的舍心，從而引導他們修習以慈悲之心觀察輪迴的道路。因此，這些人以慈悲心接受在輪迴中受生，這被稱為完全迴向于輪迴。這些人是證悟真諦的聖者，因此他們不像凡夫那樣，由於業力和煩惱的控制而不斷在輪迴中受生，而是接受不可思議的轉化之生。 The attainment of the path, if entering the Mahayana, requires birth in samsara and the practice of perfection, maturation, and purification for three countless kalpas. So, how do those who have attained the path of cessation of existence (samsara) take birth in samsara? It is because those who have seen the truth, the non-attachment and the non-non-attachment, with the noble path that is the antidote to the existence of the three realms, and the uncontaminated karma, do not manifest the fruit of the Shravakas, but transform themselves through aspiration into a cause for rebirth in existence. This transformation is inconceivable and is truly endowed with birth. In this way, they are born one after another in samsara, entering into the three aspects of perfection, maturation, and purification. The noble path is turned away from samsara, it is the antidote to the cessation of existence, so how can it be the cause of birth in samsara? It is true that the noble path alone is not the cause of birth in samsara. However, those who do not return still have the afflictions of the upper realms, and those who have entered the stream and those who return still have the afflictions of desire that have not been abandoned through meditation, and those who have the afflictions of the two upper realms, through the power of dedicating the noble path to birth in samsara, use the cause of afflictions to be born in samsara. As it is said in the commentary. Here, the attainment of the noble path, the uncontaminated karma, is never transformed into contaminated karma, because the uncontaminated does not become contaminated, and virtue does not become sin. However, having abandoned the thought of abandoning samsara through the uncontaminated path and devoting oneself to peaceful nirvana, and now fully embracing the aspiration to be born in samsara, they do not manifest the fruit of the Shravakas, but are endowed with an inconceivable transformation of birth. This is because the power of their mind's aspiration leads to taking birth, and this is not like the birth of ordinary beings due to the power of contaminated karma, so it should be understood that they have attained an inconceivable transformation of birth. The Buddha, considering those who desire to be Shravakas but have not separated from attachment as having uncertain potential, allowed them to cultivate the path of higher vision, contemplating samsara as suffering and nirvana as peace, and allowed them to maintain equanimity in accordance with attaining nirvana, thereby guiding them to cultivate the path of great compassion, observing samsara. Therefore, these individuals, embracing birth in samsara with compassion, are said to be completely dedicated to existence. These individuals are noble ones who have seen the truth, so they do not repeatedly take birth in samsara involuntarily due to the control of karma and afflictions like ordinary beings, but rather accept an inconceivable transformation of birth.
【English Translation】 If one attains the path and enters the Mahayana, one needs to be born in samsara and practice perfection, maturation, and purification for three countless kalpas. So, how do those who have attained the path of cessation of existence (samsara) take birth in samsara? It is because those who have seen the truth, the non-attachment and the non-non-attachment, with the noble path that is the antidote to the existence of the three realms, and the uncontaminated karma, do not manifest the fruit of the Shravakas, but transform themselves through aspiration into a cause for rebirth in existence. This transformation is inconceivable and is truly endowed with birth. In this way, they are born one after another in samsara, entering into the three aspects of perfection, maturation, and purification. The noble path is turned away from samsara, it is the antidote to the cessation of existence, so how can it be the cause of birth in samsara? It is true that the noble path alone is not the cause of birth in samsara. However, for those who do not return, they still have the afflictions of the upper realms, and for those who have entered the stream and those who return, they still have the afflictions of desire that have not been abandoned through meditation, and those who have the afflictions of the two upper realms, through the power of dedicating the noble path to birth in samsara, use the cause of afflictions to be born in samsara. As it is said in the commentary. Here, the attainment of the noble path, the uncontaminated karma, is never transformed into contaminated karma, because the uncontaminated does not become contaminated, and virtue does not become sin. However, having abandoned the thought of abandoning samsara through the uncontaminated path and devoting oneself to peaceful nirvana, and now fully embracing the aspiration to be born in samsara, they do not manifest the fruit of the Shravakas, but are endowed with an inconceivable transformation of birth. This is because the power of their mind's aspiration leads to taking birth, and this is not like the birth of ordinary beings due to the power of contaminated karma, so it should be understood that they have attained an inconceivable transformation of birth. The Buddha, considering those who desire to be Shravakas but have not separated from attachment as having uncertain potential, allowed them to cultivate the path of higher vision, contemplating samsara as suffering and nirvana as peace, and allowed them to maintain equanimity in accordance with attaining nirvana, thereby guiding them to cultivate the path of great compassion, observing samsara. Therefore, these individuals, embracing birth in samsara with compassion, are said to be completely dedicated to existence. These individuals are noble ones who have seen the truth, so they do not repeatedly take birth in samsara involuntarily due to the control of karma and afflictions like ordinary beings, but rather accept an inconceivable transformation of birth.
ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་མ་བྲལ་བ་དང་། བྲལ་བ་གཉིས་ལས། གཅིག་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་ 2-140b རྗེའི་དབང་གིས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ནི། དེ་དང་དེར་སྐྱེ་བ་མཚན་ཉིད་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱས་ནས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ཤིང་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཤོས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདོད་ཁམས་སུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འདོད་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྲུལ་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ནས་ཚོགས་བསགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་མཐར་འཚང་རྒྱའོ། །ཉན་ཐོས་པའི་ལམ་གྱིས་བདེན་མཐོང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་གཉིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི་སྔར་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་དོན་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པས། མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་དོན་མ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ། རིགས་མ་ངེས་པ་སོ་སྐྱེའམ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་དགའ་དོད་ཁམས་མིའི་རིས་ལས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་འདུག་པ་ལས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་ལ་དེའི་བསྟན་པ་ནུབ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཁམས་སུ་ 2-141a སྐྱེས་ནས་ཡུལ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་འཕགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་རང་རྒྱལ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བསམ་པས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་མཐར་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། དང་པོར་མེ་ལྕི་བ་ལ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་ཡུལ་འཁོར་ལ་མཆེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དཔེས་དང་པོ་ཉན་ཐོས་དང་། དེ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་དང་། མཐར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་གནས་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལྟར་ན་རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུག
【現代漢語翻譯】 如是。如何生起呢？有貪慾未斷和已斷兩種情況。其中，貪慾未斷的有預流果和一來果兩種。他們由於對眾生苦難的悲憫，發願在任何地方利益眾生，憑藉這種願力，就能在相應的地方示現殊勝的化身，出生后利益眾生，積累二資糧，最終成佛。另一種是貪慾已斷者，由於具有不還果，自己不會再於欲界受生，但會以禪定的化身示現在輪迴中，積累資糧，最終成佛。以聲聞道證悟真諦，無論貪慾已斷或未斷，都會因為往昔串習的習氣，常常生起利己之心，因此，他們耽於寂滅，對於大乘的果位證悟遲緩。沒有修習證悟真諦的聲聞乘行者，如果是不定種姓的異生凡夫，或者安住于勝解行地的，成為佛陀的聲聞弟子，那麼他們樂於進入大乘，從人道命終后，會轉生到欲界的長壽天中。如此在長壽天中安住，直到世間沒有導師佛陀住世，佛法隱沒不存，之後再次於欲界受生。于欲界受生后，內心不貪戀世俗享樂，憑藉往昔聽聞佛法的串習力，無需導師也能現證聖道，如同獨覺一般。之後，爲了利益眾生而想要示現化身，精勤修持色界的禪定，依靠所獲得的禪定，便能示現化身，於三界中利益眾生，圓滿福德資糧和智慧資糧，最終獲得殊勝菩提。這些在《華鬘經》中說：『最初如火星般微小，之後蔓延至村落，再蔓延至整個地區。』這裡所說的譬喻，是指最初的聲聞，之後的獨覺，最終成就圓滿正等覺的佛陀這三種果位，是針對這三種情況而說的。如此，究竟而言，按照這三種乘的觀點，不定種姓者可以進入大乘。
【English Translation】 Thus it is. How does one arise? There are two kinds: those who have not abandoned desire and those who have. Among them, those who have not abandoned desire are the Stream-enterer and Once-returner. Due to compassion for sentient beings' suffering, they aspire to benefit sentient beings wherever they can. By the power of this aspiration, they manifest excellent emanations in those places, are born, benefit sentient beings, accumulate the two accumulations, and ultimately attain Buddhahood. The other kind is those who have abandoned desire. Because they possess the Non-returner fruit, they themselves will not be reborn in the desire realm, but they will manifest in samsara through the emanations of samadhi, accumulate merit, and ultimately attain Buddhahood. Those who have realized the truth through the path of the Hearers, whether they have abandoned desire or not, repeatedly develop a mind that delights in their own benefit due to the force of past habits. Therefore, they delight in Nirvana and are slow to realize the fruit of the Great Vehicle. Those Hearer Vehicle practitioners who have not practiced the meaning of realizing the truth, if they are beings of uncertain lineage or those who abide in the stage of faith, and become Hearers of the Buddha, then they are happy to enter the Great Vehicle. After passing away from the human realm, they will be reborn in the long-life gods of the desire realm. Thus, they abide in the long-life gods until there is no teacher, no Buddha dwelling in the world, and the teachings have disappeared. Then, they will be reborn in the desire realm again. Having been born in the desire realm, their minds do not delight in worldly pleasures, and by the power of their past familiarity with the Buddha's teachings, they realize the noble path without a teacher, like a Pratyekabuddha. Then, desiring to emanate for the benefit of sentient beings, they strive to attain the dhyanas of the form realm. Relying on the dhyanas they have attained, they emanate, benefit sentient beings in the three realms, perfect the accumulations of merit and wisdom, and ultimately attain supreme enlightenment. These are like the example in the Garland Sutra: 'At first, it spreads like a small spark, then it spreads to the village, and then it spreads to the entire region.' The metaphor here refers to the three stages: the initial Hearer, the subsequent Pratyekabuddha, and the final perfect and complete Buddha. It is spoken with these three in mind. Thus, ultimately, according to this view of the three vehicles, those of uncertain lineage can enter the Great Vehicle.
ས་ནས་འཚང་རྒྱ་རུང་གི་ཉན་རང་དུ་རིགས་ངེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་འཚང་མི་རྒྱ་ཞིང་། རིགས་ཆད་པ་དག་སངས་རྒྱ་བ་ཕར་ཞོག་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་གཏན་མེད་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ་གཏན་དུ་རྒྱུན་འཆད་པས་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་མི་སྲིད་པར་བཞེད་དོ། །དབུ་མ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་འཚང་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ 2-141b འོང་གསལ་བ་ཡིན་པ་དང་། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཉན་རང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་སུ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བས་འགོག་པའི་དབྱིངས་ལས་ལྡང་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་བཟུང་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་ཏེ་འཚང་རྒྱ་བར་བཞེད་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ལུགས་དེ་གཉིས་གང་ཟག་གི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་མདོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀ་གསུངས་ཤིང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ལ། རིགས་ཆད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། ། 求五明學 བཅུ་གཅིག་པ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་སྦྱང་དགོས་ཤིང་། ཉན་ཐོས་ཞི་བདེ་འདོད་པ་དག་སྲིད་རྩ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་རྟོགས་པས་ཀྱང་རང་འབྲས་ཐོབ་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ 2-142a གི་དོན་བསྡུས་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་འདུ་སྟེ། ཐོག་མར་རིག་བྱེད་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ཤེས་དགོས་པས། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངག་གང་ཞིག་མིང་དང་ཚིག་གི་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསྟན་བྱའི་དོན་ཡང་དག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའམ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་ཚུལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་གནས་ལུགས་ལ་བརྟེན་པ་ལུས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ཡི
【現代漢語翻譯】 聲聞（Nyanrang）和獨覺（Pratyekabuddha）中，若已決定是不能成佛的種姓，則永遠不能成佛。斷了種姓的人，成佛就更不用說了，連聲聞和獨覺的菩提也無法獲得。聲聞和獨覺的阿羅漢進入無餘涅槃時，五蘊徹底斷滅，因此不認為他們能進入大乘。中觀派（Madhyamaka）認為，一切眾生皆具如來藏（Tathāgatagarbha），因此沒有不能成佛的種姓。心的自性本凈光明，客塵是可以分離的。即使是暫時獲得二乘果位的菩提，進入無餘涅槃的聲聞和獨覺，也會被如來的光芒所激勵，從寂滅的境界中醒來，不可思議地轉變受生，最終圓滿成熟清凈，從而成佛。究竟的意義上，最終會如此成就，續部經典中也是如此宣說的。這兩種觀點與眾生的根器、意樂和想法相符，經典中也宣說了這兩種方式。就暫時而言，三乘的道和果各自存在，這是無法否認的。斷了種姓的人也是如此，因此在此處這樣宣說。 第十一、 遍求五明：這是以一頌概括了五明等。大乘的菩薩們，爲了斷除對一切所知（Jñeya）的增益和損減，成為智者，從而獲得一切智智（Sarvākārajñāna），必須精通一切所知。而希求寂靜涅槃的聲聞，只需通達一頌斷除生死根本的道，就能獲得自己的果位，因此不必涉獵廣大的所知。總而言之，世間和出世間的一切所知，可以歸納為這五明：首先，一切吠陀（Veda）和宗義等，都需要依靠能詮之詞才能瞭解其義。因此，需要學習聲明（Śabdavidyā），即關於語言的學問，包括名稱、詞語、字母的性質，以及如何正確無誤地組合名、詞、語等；其次，需要學習因明（Hetuvidyā），即關於正理的學問，能夠正確無誤地區分真實與虛假，如實地揭示現量（Pratyakṣa）和比量（Anumāṇa）的推理方式；第三，需要學習工巧明（Śilpakarmasthānavidyā），即依靠世間的工巧技藝，包括身體的藝術和
【English Translation】 Those who are determined to be incapable of attaining Buddhahood among Śrāvakas (Nyanrang) and Pratyekabuddhas will never attain Buddhahood. Those who have severed their lineage, let alone attaining Buddhahood, will never have the opportunity to attain the Bodhi of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. When Śrāvaka and Pratyekabuddha Arhats enter Parinirvana without remainder, the five skandhas are completely cut off, so it is not considered possible for them to enter the Mahayana. The Madhyamaka school believes that all sentient beings have the Tathāgatagarbha (essence of the Buddha), so there is no lineage that cannot attain Buddhahood. The nature of the mind is primordially pure and luminous, and adventitious defilements can be separated. Even those Śrāvakas and Pratyekabuddhas who temporarily attain the Bodhi of the two vehicles and enter Parinirvana without remainder will be inspired by the rays of light of the Tathagata, rise from the realm of cessation, and take birth in an inconceivably transformed manner, ultimately perfecting their maturation and purification, thereby attaining Buddhahood. In the ultimate sense, this will ultimately be accomplished, and the Uttaratantra Shastra also speaks of it in this way. These two views are in accordance with the faculties, inclinations, and thoughts of beings, and the sutras also speak of both of these methods. Temporarily, the paths and fruits of the three vehicles exist separately, which cannot be denied. Those who have severed their lineage are the same, so it will be explained in this way here. Eleventh, Thoroughly Seeking the Five Sciences: This is summarized in one verse regarding the five sciences, etc. Mahayana Bodhisattvas, in order to cut off the increase and decrease of all that is knowable (Jñeya), become wise, and thereby attain Sarvākārajñāna (omniscience), must be proficient in all that is knowable. Śrāvakas who desire peaceful Nirvana, only need to understand one verse of the path that cuts off the root of samsara to attain their own fruit, so they do not need to delve into vast knowledge. In short, all that is knowable in the mundane and supramundane realms can be summarized into these five sciences: First, all Vedas and tenets, etc., need to rely on expressive words to understand their meaning. Therefore, one needs to study Śabdavidyā (grammar), which is the science of language, including the nature of names, words, and letters, and how to correctly combine names, words, particles, etc.; second, one needs to study Hetuvidyā (logic), which is the science of reasoning, capable of correctly distinguishing between truth and falsehood, and accurately revealing the methods of Pratyakṣa (direct perception) and Anumāṇa (inference); third, one needs to study Śilpakarmasthānavidyā (arts and crafts), which relies on worldly arts and crafts, including the art of the body and
་གེ་འབྲི་བ་སོགས་ལག་བཟོའི་རིགས་རྣམས་དང་། ངག་ལ་བརྟེན་པ་དབྱངས་བདུན་དང་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུགས་དང་ལུགས་མིན་ཤེས་པ་དང་། བརྟགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་ཡི་གནས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ནད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ནད་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ལ་མཁས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་ང་མཁྲིས་བད་ཀན་གྱི་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཟས་སྤྱོད་སོགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕེལ་ཟད་འཁྲུགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་ལུས་གསོ་བ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟེན་བྱིས་ 2-142b པ་དང་བུད་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་གསོ་བ་དང་། དུག་མཚོན་གདོན་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གློ་བུར་བའི་དབང་གིས་ན་བ་རྣམས་བཅོས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁུ་བཅུད་འཕེལ་ཞིང་འདོད་པའི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་རོ་ཙ་བ་གསོ་བ་དང་། ལུས་ནད་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུད་ལེན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་གས་རྒས་པ་གསོ་ཞིང་ཚེ་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གསོ་བའི་རིག་པའམ་ཚེ་འཚོ་བའི་རིག་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དག་གི་བསྟན་བཅོམ་དང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཤིང་གཏན་བདེ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ནང་རིག་པའམ་ཡང་དག་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་འདི་ལྔའི་ནང་དུ་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་མཐའ་དག་འདུས་པ་ཡིན་པས། འདི་ལྟ་བུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་ཞིང་མཁས་པར་མ་བྱས་པ་ཞིག་ན། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་གང་ཟག་འཕགས་པ་མཆོག་དག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེ་མ་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བས་མོས་སྤྱོད་དུ་ཡང་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ 2-143a པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་ཡང་བྱེད་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཆེས་མང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་གིས་གོམས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་ལྷ
【現代漢語翻譯】 例如寫作等手工藝，以及依賴口頭的七音和關於宗教和政治的談論；通過意識瞭解世俗的習俗和非習俗，以及八種觀察等，這些都像征著世俗的工藝。還有關於疾病的起因、疾病的本質、消除疾病的對治方法以及防止疾病復發的四個方面的論著。通過精通這些方面，可以調和眾生身體中自然存在的膽汁、血液、黏液等元素，這些元素會因飲食等因素而增減失調，這被稱為普遍的身體調理。特別地，治療兒童和婦女的特殊疾病；治療因毒藥、武器、邪魔等外部因素引起的突發疾病；以及通過滋養精液和體驗慾望的快樂來進行的壯陽治療；以及通過接觸身體的健康快樂，通過飲食等方法來延緩衰老並延長壽命，這些都是醫學或生命科學的八支。對於這些論著以及所有知識的本質，要如實地瞭解，並指出通往永久幸福解脫和一切智智的道路，這就是內明或正法聖教。這五者包含了包括五小明在內的所有學科。因此，如果不精勤學習並精通這五明，即使是超越小乘聖者的大乘聖者，也永遠無法達到一切智智。為什麼呢？因為一切智智是遍知一切所知，而一切所知都包含在這五明之中。如果不瞭解這五明，就不可能成為一切智者。因此，大乘種姓的人，由於天生敏銳的根器和廣闊的思維和智慧，也會精勤于包含在這五明之中的一切所知，並將之迴向于獲得一切智智的因，並且由於相似的因，在無數的生世中不斷練習。從獲得菩薩地開始，憑藉禪定和智慧的力量，也能毫不費力地瞭解所有的知識，並且由於在無數的生世中已經習慣，大乘聖者們對五明都非常精通。 For example, crafts such as writing, and relying on speech, the seven tones, and discussions of dharma and politics; understanding worldly customs and non-customs through the mind, and the eight types of examination, etc., symbolizing worldly crafts. There are also treatises on the causes of diseases, the nature of diseases, the antidotes to cure diseases, and the four aspects of preventing diseases from recurring. By mastering these aspects, one can harmonize the naturally occurring elements of bile, blood, phlegm, etc., in the bodies of all beings, which increase, decrease, and become imbalanced due to factors such as diet, etc. This is generally referred to as body nourishment. Specifically, treating the special diseases of children and women; treating illnesses caused by sudden external factors such as poisons, weapons, and demons; and aphrodisiac treatments that increase semen and allow one to experience the pleasure of desire; and through contact with the health and happiness of the body, using methods such as tonics to rejuvenate the elderly and prolong life, these are the eight branches of medicine or the science of life. Regarding these treatises and the nature of all knowable things, one must understand them without distortion and point out the path to permanent happiness, liberation, and omniscience, which is inner science or the teachings of the true and sacred dharma. These five encompass all the texts, including the five minor sciences. Therefore, if one does not diligently study and become proficient in these five sciences, even the great Mahayana beings who have surpassed the Hinayana arhats will never attain omniscience. Why? Because omniscience is knowing all knowable things, and all knowable things are encompassed by the five sciences. Without knowing these five, omniscience is impossible. Therefore, those of the Mahayana lineage, with their naturally sharp faculties and vast minds and wisdom, also diligently strive for all knowable things encompassed by the five sciences, and dedicate it to the cause of attaining omniscient wisdom, and due to the similar cause, they become accustomed to it in countless lifetimes. From the attainment of the bhumis onwards, through the power of samadhi and wisdom, they effortlessly know all knowable things, and because they have become accustomed to it in countless lifetimes, the Mahayana aryas are very proficient in the five sciences.
【English Translation】 For example, crafts such as writing, and relying on speech, the seven tones, and discussions of dharma and politics; understanding worldly customs and non-customs through the mind, and the eight types of examination, etc., symbolizing worldly crafts. There are also treatises on the causes of diseases, the nature of diseases, the antidotes to cure diseases, and the four aspects of preventing diseases from recurring. By mastering these aspects, one can harmonize the naturally occurring elements of bile, blood, phlegm, etc., in the bodies of all beings, which increase, decrease, and become imbalanced due to factors such as diet, etc. This is generally referred to as body nourishment. Specifically, treating the special diseases of children and women; treating illnesses caused by sudden external factors such as poisons, weapons, and demons; and aphrodisiac treatments that increase semen and allow one to experience the pleasure of desire; and through contact with the health and happiness of the body, using methods such as tonics to rejuvenate the elderly and prolong life, these are the eight branches of medicine or the science of life. Regarding these treatises and the nature of all knowable things, one must understand them without distortion and point out the path to permanent happiness, liberation, and omniscience, which is inner science or the teachings of the true and sacred dharma. These five encompass all the texts, including the five minor sciences. Therefore, if one does not diligently study and become proficient in these five sciences, even the great Mahayana beings who have surpassed the Hinayana arhats will never attain omniscience. Why? Because omniscience is knowing all knowable things, and all knowable things are encompassed by the five sciences. Without knowing these five, omniscience is impossible. Therefore, those of the Mahayana lineage, with their naturally sharp faculties and vast minds and wisdom, also diligently strive for all knowable things encompassed by the five sciences, and dedicate it to the cause of attaining omniscient wisdom, and due to the similar cause, they become accustomed to it in countless lifetimes. From the attainment of the bhumis onwards, through the power of samadhi and wisdom, they effortlessly know all knowable things, and because they have become accustomed to it in countless lifetimes, the Mahayana aryas are very proficient in the five sciences.
ག་པར་བརྩོན་པར་བྱས་ཤིང་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་གོ་དགོས་ཀྱི་འཕགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ད་གདོད་རིག་གནས་སློབ་པའི་མགོ་གསར་དུ་འཛིན་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཐ་ཆད་སྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སློབ་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྨན་ཅི་ཙམ་ཚོགས་དགོས་པ་ཚང་བ་ལ་སྨན་ཀུན་ཚོགས་དང་། དེ་བཞིན་མི་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གདགས་རུང་ལ་རྒྱུ་དེ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་དོན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པས་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མཁས་ན་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་གཞན་དག་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཚད་མའི་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་བསླབས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་རིག་པ་ 2-143b འམ་དམ་པའི་ཆོས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་དང་། རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་སྒྲ་རིག་པ་དང་། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་རིག་པ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་སོ་སོར་གསུངས་ནས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་མ་བསླབ་ན་ནམ་དུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 何種作意尋求 གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ལྟ་བུས་འཚོལ་བ་བཤད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་སོགས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས། རྟེན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགའ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་གཉེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིད་བྱེད་བདུན་དང་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་ཡིད་བྱེད་སོགས་ནས་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ར
【現代漢語翻譯】 應該理解為，在何處努力才能成為智者，不努力則不可能成為智者。不要產生這樣的低劣理解：似乎成為殊勝的聖者后，才開始重新學習文化知識。在學習的過程中，對於不愚昧於五明（聲明，工巧明，醫方明，因明，內明）的圓滿智慧，就像需要多少藥材才能配齊一副藥，需要聚集所有藥材一樣，同樣，就像想表達需要聚集所有人一樣，可以認為通曉一切文化知識，因為這種因已經非常圓滿了。在佛的境界中，對於五明所包含的一切意義都能現量了知，因此才能圓滿獲得一切智者的稱號。菩薩爲了利益他人而精進，如果精通五明，就能成辦他人的利益，並且能成為一切智者。因此，爲了駁斥顛倒邪說的外道等，需要學習聲明和因明，以便從語言和意義上摧伏他們；爲了攝受一切有情，特別是爲了攝受個別的有情，需要學習工巧明和醫方明；爲了自己能夠如實了知一切法，需要學習內明，也就是殊勝的佛法。因此，菩薩應該精進于學習這五明。正如《報恩經》中所說：『需要學習十二部經、因明、聲明、醫方明和世間的工巧明。』如果菩薩不學習這五種明，那麼無論何時都無法獲得無上正等覺的一切智智。因此，爲了獲得無上菩提，應該學習這五種明。 第二，如何通過作意來尋求。解釋能使波羅蜜多（Paramita，到達彼岸）的自性增長的作意，是通過緣取因生起歡喜等，用十三頌來闡述。首先是從緣取因生起歡喜的作意，到緣取所依而憶念的作意，以及緣取共同果的作意，如何欣樂菩提的作意，最終的歡喜作意，不厭倦的作意，捨棄不順品和修持對治品的七種作意，以及從極度清凈的作意等，到執著我為最殊勝的作意之間的這些作意，通過作意來...
【English Translation】 It should be understood that one becomes a wise person by striving in what areas, and it is impossible to be wise without striving. One should not generate such a low understanding as thinking that one only starts learning cultural knowledge anew after becoming a supreme noble being. During the learning process, for the perfect wisdom that is not ignorant of the five sciences (Shabda-vidya (聲明), Shilpakarma-vidya (工巧明), Chikitsa-vidya (醫方明), Hetu-vidya (因明), Adhyatma-vidya (內明)), just as one needs to gather all the necessary medicinal ingredients to prepare a medicine, similarly, just as one wants to express the need to gather all people, it can be considered that one knows all cultural knowledge, because this cause has become extremely perfect. In the realm of the Buddha, one directly knows all the meanings contained in the five sciences, and thus one fully obtains the title of the all-knowing one. If a Bodhisattva strives to benefit others and is proficient in the five sciences, they can accomplish the benefit of others and become an all-knowing one. Therefore, in order to refute the Tirthikas (外道) and others who teach perverted doctrines, one needs to study Shabda-vidya (聲明) and Hetu-vidya (因明) in order to subdue them through language and meaning; in order to take care of all sentient beings, especially individual sentient beings, one needs to study Shilpakarma-vidya (工巧明) and Chikitsa-vidya (醫方明); in order to truly know all the Dharmas (法) as they are, one needs to study Adhyatma-vidya (內明), which is the supreme Dharma. Therefore, a Bodhisattva should strive to learn these five sciences. As it is said in the Sutra of Repaying Kindness: 'One needs to learn the twelve categories of scriptures, Hetu-vidya (因明), Shabda-vidya (聲明), Chikitsa-vidya (醫方明), and the worldly Shilpakarma-vidya (工巧明).' If a Bodhisattva does not study these five objects of knowledge, then they will never attain the omniscient wisdom of unsurpassed perfect enlightenment. Therefore, in order to attain unsurpassed enlightenment, one should study these five objects of knowledge. Second, how to seek through mental engagement. Explaining the mental engagement that expands the realm of the Paramitas (Paramita，到達彼岸), is through generating joy by focusing on the cause, etc., which is explained in thirteen verses. First, from the mental engagement of generating joy by focusing on the cause, to the mental engagement of remembering the basis, and the mental engagement of desiring the common result, the mental engagement of how to aspire to Bodhi (菩提), the ultimate mental engagement of joy, the mental engagement of not being discouraged, the seven mental engagements of abandoning unfavorable factors and cultivating antidotes, and from the mental engagement of extreme purity, etc., to the mental engagement of grasping oneself as supreme, these mental engagements, through mental engagement...
ང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ 2-144a རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོག་མར་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རིགས་སམ་ས་བོན་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་བདག་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་པ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་དེའི་འོག་ཏུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པས་བདག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགའ་ཞིང་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་བདག་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་བཞིན་མོས་པའོ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པ་བཞིན་བདག་གིས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ 2-144b སྤྱོད་པས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དམིགས་པའི་དགའ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་པ་དང་། བླ་མེད་འཐོབ་པའི་ཡིད་བྱེད་བཞི་པོ་དེས་རང་གི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ས་བོན་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། གོང་འོག་གི་གོ་རིམ་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་། འདིར་ནི་གཞུང་ཚིག་མདོར་བསྡུས་སུ་འཆད་དོ། །མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །དགའ་དང་ཞེས་པ་འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་རང་ལ་མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་དག་གིས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་མི་སྐྱོ་དང་ཞེས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་ན་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་ངེས་པར་མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མ
【現代漢語翻譯】 當我的相續中的波羅蜜多（Paramita，到彼岸）之界增長時，首先： 『以因緣為目標而歡喜』，意思是安住于種姓的菩薩（Bodhisattva，覺有情）首先觀察自己是否具有能夠修持六度（Paramita，到彼岸）的佛種姓或種子。然後，以具有希求成佛和趣入波羅蜜多的因緣為目標，反覆思惟『我具有成佛的福分』而心生歡喜，從而使阿賴耶識（Alaya-vijñana，藏識）中的波羅蜜多種子得以增長。 同樣，『以所依為憶念』，意思是安住于種姓的菩薩在那之後生起無上菩提心（Bodhicitta，覺悟之心），因為這是波羅蜜多的所依或基礎，所以思惟『我生起了菩提心，波羅蜜多將會圓滿』而心生歡喜，並且以不忘失的憶念和智慧憶念作為所依的菩提心，這也將使波羅蜜多的界增長。 在那之後，『希求共同的果』，意思是修持六度波羅蜜多，並且將波羅蜜多的成熟果報不只爲了自己，而是希望與他人共同享有，如此迴向的意念也將使波羅蜜多的界增長。 在那之後，『如何如佛般信解』，意思是如同過去、現在和未來的所有佛陀（Buddha，覺者）通過修持六度波羅蜜多而證得無上菩提一樣，我也要通過修持六度波羅蜜多而證得圓滿正覺，如此信解也將使波羅蜜多的界增長。 如此，以因緣為目標的歡喜，憶念生起的菩提心，修持波羅蜜多並且希望與眾生共同享有果報，以及希求獲得無上的意念，這四者就像使自己阿賴耶識界中的六度波羅蜜多種子不斷增長一樣，所有的後續意念也將使六度波羅蜜多的界增長，並且要知道上下順序也應依次出現。這裡是對經文的簡要解釋。 『威力以四種相』，意思是如同接下來將要解釋的那樣，看到自己具有四種威力，並以這些威力而心生歡喜，『必定不厭倦』，意思是如果具有威力，則思惟自己必定不會厭倦圓滿佛法和成熟眾生，並且：
【English Translation】 When the realm of my stream of being's Paramita (Perfection, going beyond) expands, first: 'Taking delight with the cause as the object', means that a Bodhisattva (Enlightenment Being) abiding in the lineage first examines whether they possess the Buddha-lineage or seed capable of practicing the six Paramitas (Perfections, going beyond). Then, taking as their object the cause of desiring to attain Buddhahood and enter into the Paramitas, they repeatedly rejoice, thinking, 'I have the fortune to attain enlightenment,' thereby causing the seeds of the Paramitas in the Alaya-vijñana (storehouse consciousness) to expand. Similarly, 'With the support, remembering', means that after that, the one abiding in the lineage generates the unsurpassed Bodhicitta (mind of enlightenment), because this is the abode or basis of the Paramitas, so rejoicing and thinking, 'I have generated Bodhicitta, the Paramitas will be perfected,' and with unforgetting mindfulness and wisdom, remembering the Bodhicitta as the support, this too will cause the realm of the Paramitas to expand. After that, 'Desiring the common fruit', means practicing the six Paramitas and wishing that the ripening fruits of the Paramitas are not only for oneself, but are shared in common with others, and this thought of dedication will also cause the realm of the Paramitas to expand. After that, 'How to aspire like the Buddhas', means that just as all the Buddhas (Awakened Ones) of the past, present, and future attained unsurpassed enlightenment by practicing the six Paramitas, so too may I attain perfect Buddhahood by practicing the six Paramitas, and this aspiration will also cause the realm of the Paramitas to expand. Thus, the delight with the cause as the object, remembering the generated Bodhicitta, practicing the Paramitas and wishing to share the fruits in common with sentient beings, and the thought of desiring to attain the unsurpassed, these four are like causing the seeds of the six Paramitas in one's own Alaya-vijñana realm to continuously expand, and all subsequent thoughts will also cause the realm of the six Paramitas to expand, and it should be known that the order of above and below should also occur sequentially. Here is a brief explanation of the text. 'Power with four aspects', means that as will be explained below, seeing that one has four kinds of power, and taking delight with these powers, 'Certainly not weary', means that if one has power, then thinking that one will certainly not be weary of perfecting the Buddha's teachings and maturing sentient beings, and:
ི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ། མི་སྐྱོ་བའི་སྒོ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་སྤང་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའི་མཐུའམ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཚོགས་སྨིན་པའི་མཐུ་དང་། བདག་དང་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་དང་། 2-145a མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུས་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་མཐུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་སྦྱིན་པས་སེར་སྣ་སེལ་ནུས་པར་མཐོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཆལ་ཚུལ་ཁོང་ཁྲོ་ལེ་ལོ་རྣམ་གཡེང་ཤེས་འཆལ་སྤང་ནུས་པའོ། །ཚོགས་སྨིན་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཤིང་སྨིན་པར་མཐོང་སྟེ། སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཤེར་ཏིང་གཉིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཇི་ལྟར་འདོགས་ན། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་མི་འགྱོད་པས་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མར་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་བཞིན། ཚུལ་བཟོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་གཞན་གྱི་ནད་དང་ལོ་ཉེས་སོགས་སེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་རང་ལ་ཕན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ་མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། བཟོད་པས་མཛེས་ཤིང་འཁོར་གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ལུས་ནད་མེད་པ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ 2-145b ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཚེ་རབས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྦྱིན་སོགས་དེ་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགའ་ཞིང་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེས་རང་དོན་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའམ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ་རང་ཕར་ཕྱིན་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་ལ་དེའི
【現代漢語翻譯】 對於不順之方與順應之方，爲了不厭倦地成就無上菩提，對於諸波羅蜜多的不順之方，如慳吝等加以捨棄；對於順應之方，如佈施等加以修持，心中作意這四種行相會生起。四種力量是指，具有捨棄波羅蜜多不順之方的力量或能力；具有成熟波羅蜜多之資糧的力量；具有利益自己和他人的力量； 在未來，以異熟果和等流果獲得修持波羅蜜多的能力。捨棄不順之方的力量如何呢？例如，見到佈施能夠消除慳吝等，其他波羅蜜多也各自能夠捨棄不順之方，如戒律的放逸、嗔恚、懈怠、散亂、惡慧等。資糧成熟是指，見到六度波羅蜜多的福德和智慧資糧積累併成熟。佈施、持戒、忍辱三者是福德資糧，智慧和禪定二者是智慧資糧，精進則屬於兩者。如何利益自己和他人呢？對於行佈施感到歡喜而不後悔，這樣在今生和來世都能利益自己，而通過佈施也能利益他人。同樣，持戒和忍辱能使他人不受損害，精進能成辦他人的利益，禪定的力量能消除他人的疾病和災難等，智慧能通過宣說佛法來利益他人，利益自己更是不必說了。未來如何產生異熟果和等流果呢？通過佈施獲得巨大的受用，通過持戒獲得天人的身體，通過忍辱獲得美貌和圓滿的眷屬，通過精進能成就一切事業，通過禪定能使身體無病，內心堪能，通過智慧能精通一切明處， 這些是異熟果。等流果是指，無論轉生到何處，都喜歡並修持佈施等，並且通過這些來成熟自己和他人。以上是四種力量。不厭倦的作意是指，通過四攝事使眾生完全成熟而不厭倦；通過依止善知識，聽聞正法等方式，使自己的佛法完全成熟或圓滿而不厭倦，即自己安住于波羅蜜多，並將他人安置於此。
【English Translation】 Regarding unfavorable and favorable aspects, in order to achieve unsurpassed Bodhi without discouragement, one abandons the unfavorable aspects of the perfections, such as stinginess, and cultivates the favorable aspects, such as generosity, keeping these four aspects in mind. The four powers are: having the power or ability to abandon the unfavorable aspects of the perfections; having the power to ripen the accumulations of the perfections; having the power to benefit oneself and others; and in the future, gaining the ability to practice the perfections through the resultant fruit and the fruit similar to the cause. What is the power of abandoning unfavorable aspects? For example, seeing that generosity can eliminate stinginess, and that other perfections can each abandon their unfavorable aspects, such as the immorality of discipline, anger, laziness, distraction, and wrong knowledge. Ripening the accumulations means seeing that the accumulations of merit and wisdom of the six perfections are accumulated and ripened. Generosity, discipline, and patience are the accumulations of merit, while wisdom and meditation are the accumulations of wisdom, and diligence belongs to both. How does one benefit oneself and others? Being happy and not regretting giving generosity benefits oneself in this life and the next, and giving generosity also benefits others. Similarly, discipline and patience prevent harm to others, diligence accomplishes the benefit of others, the power of meditation eliminates the diseases and disasters of others, and wisdom benefits others by teaching the Dharma, not to mention benefiting oneself. How do the resultant fruit and the fruit similar to the cause arise in the future? Through generosity, one obtains great enjoyment; through discipline, one obtains the body of gods and humans; through patience, one obtains beauty and a perfect retinue; through diligence, all activities are accomplished; through meditation, the body is free from disease and the mind is workable; and through wisdom, one becomes proficient in all fields of knowledge. These are the resultant fruits. The fruit similar to the cause means that in whatever life one is born, one is happy to practice generosity and so on, and through these one matures oneself and others. These are the four powers. Keeping in mind non-discouragement means not being discouraged in fully maturing sentient beings through the four objects of gathering; and not being discouraged in fully maturing or perfecting one's own Buddha Dharma through relying on spiritual friends, listening to the Dharma, and so on, that is, abiding in the perfections oneself and establishing others in them.
་དུས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོག་སྒྲུབ་དང་། ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ངལ་དུབ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང་ཡིད་མི་སྐྱོ་བར་ཆོས་སྤྱོད་པས་ངོམས་པ་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་གཉེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིད་བྱེད་ལ་རྣམ་གྲངས་བཞི་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ནས་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་བར་རྣམས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་དེ་དག་བྱུང་ན་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་པ་སོགས་དྲུག་པོ་རང་དང་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། བཤགས་པ་ཡི་རངས་གསོལ་གདབ་སྟེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་རང་བཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིའོ། ། 2-146a སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །བདག་གཞན་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་ཡིད་བྱེད། ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་བྱེད་སོགས་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རབ་དྭངས་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཆོས་དང་དོན་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དྭངས་པ་ཡིད་བྱེད་དེ། ཆོས་དང་དོན་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་ཕར་ཕྱིན་ཉིད་དམ། ཡང་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཆོས་དང་། དོན་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་ནོད་པ་དང་ཞེས་དེ་ལྟར་དད་ནས་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་ཆོས་འཚོལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ནི་ཡང་དག་ནོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་འདུན་པ་དང་ཞེས་པ་ཆོས་དེ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་དགའ་བའམ་བདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གསུམ་ནི་བཤད་པའི་སྐབས་སོ། །གོ་ཆ་དང་ནི་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གོ་ཆ་བགོ་བ་གོ་ཆ་ཡིད་བྱེད་དང་ནི། སྨོན་ལམ་དང་ཞེས་པ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། ཉེ་དུ་དང་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་ཚང་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བསྒྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ 2-146b སྨོན་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་དང་ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམ
【現代漢語翻譯】 當衆生處於惡劣時期，無論遭受寒熱、飢渴、疲憊等痛苦，修法者都不會灰心，而是不知疲倦地修行佛法。捨棄不利因素和修持對治的作意有四種：般若波羅蜜多的不利因素，從慳吝到智慧邪見，都是罪惡和不善的方面，如果出現這些，就應一一懺悔；對治方面，對於自己和他人修持佈施等六度，要隨喜讚歎；對於如來轉動深廣的般若波羅蜜多法輪，要祈請；以懺悔、隨喜、祈請這三者為代表，將自己和他人的一切善根，都回向給無上菩提。正如經中所說：『一切罪業皆懺悔，一切善根皆隨喜，祈請一切佛陀轉法輪，愿自他證得無上智慧之殊勝。』 此外，還有極度澄凈作意、如實領受作意等，如前所述的各種作意，通過用心修持，可以增長般若波羅蜜多的境界。所謂『極度澄凈』，是指對六度的法與義生起極度澄凈的信心，這就是極度澄凈作意。『法與義』是指般若波羅蜜多的言語表達和意義，或者指般若波羅蜜多本身。或者，『法』指作為因的般若波羅蜜多之法，『義』指其果。總之，要深信六度是所有圓滿、成熟、凈化的基礎，並對果位的無量功德深信不疑，這就是用心修持。所謂『如實領受』，是指在如此深信之後，尋求並如實領受宣說般若波羅蜜多的法，這就是如實領受作意。所謂『樂於佈施他人』，是指樂於將此法佈施給他人，或者指第七種用心修持，這三種是關於講解的場合。所謂『盔甲』，是指爲了修持無量無邊的般若波羅蜜多而披上盔甲，這就是盔甲作意。所謂『發願』，是指在生生世世中，爲了圓滿六度，具備善知識、親友、身體、受用等一切順緣，從而不斷修持廣大的般若波羅蜜多，併發愿：『愿我能不斷修持廣大的般若波羅蜜多』，這就是發願用心修持。所謂『現前歡喜』，是指在生生世世中，爲了獲得無上菩提的因——般若波羅蜜多
【English Translation】 When sentient beings are in adverse times, no matter what suffering they experience, such as heat and cold, hunger and thirst, fatigue, etc., practitioners will not be discouraged, but will practice the Dharma tirelessly. Abandoning unfavorable factors and cultivating antidotes has four aspects: the unfavorable factors of the Pāramitās (perfections), from stinginess to flawed wisdom, are all sinful and unwholesome aspects. If these arise, one should confess them individually; as for antidotes, one should rejoice in the merit of oneself and others cultivating the six perfections such as generosity; one should request the Tathāgatas (Buddhas) to turn the wheel of Dharma of the profound and vast Pāramitā teachings; taking confession, rejoicing, and requesting as representative, one should dedicate all the roots of virtue of oneself and others to unsurpassed Bodhi (enlightenment). As it is said in the Sutra: 'All sins I confess, all roots of virtue I rejoice in, I urge all Buddhas to turn the wheel of Dharma, may myself and others attain the supreme excellence of unsurpassed wisdom.' Furthermore, there are aspects such as 'utterly pure intention' and 'correctly receiving intention.' By focusing on these various aspects of intention as explained earlier, one can expand the realm of the Pāramitās. 'Utterly pure' refers to generating utterly pure faith in the Dharma and meaning of the six perfections, which is the utterly pure intention. 'Dharma and meaning' refers to the verbal expression and meaning of the Pāramitās, or the Pāramitās themselves. Alternatively, 'Dharma' refers to the Pāramitā Dharma as the cause, and 'meaning' refers to its result. In short, one should have deep faith that the six Pāramitās are the foundation of all completion, maturation, and purification, and have unwavering faith in the immeasurable qualities of the resultant state, which is focusing the mind. 'Correctly receiving' refers to seeking and correctly receiving the Dharma that teaches the Pāramitās after having such faith, which is the correctly receiving intention. 'Desiring to give to others' refers to being happy to give this Dharma to others, or the seventh aspect of focusing the mind, these three are about the occasion of explanation. 'Armor' refers to donning armor to accomplish immeasurable Pāramitās, which is the armor intention. 'Aspiration' refers to making aspirations in all lifetimes to have all favorable conditions such as spiritual friends, relatives, body, and resources to perfect the six perfections, and to continuously cultivate the vast Pāramitās, and to aspire: 'May I continuously cultivate the vast Pāramitās,' which is focusing the mind on aspiration. 'Manifest joy' refers to the cause of attaining unsurpassed Bodhi in all lifetimes—the Pāramitās
ས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གསུམ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གདམས་པ་རྗེས་བསྟན་བཞིན་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བྱ་བའི་ཡིད་ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རང་གིས་དངོས་སུ་སྦྱང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་རོ མྱང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མཐུ་ཐོབ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད་བཞིའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་སོགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དྲུག་རེ་དྲུག་རེ་ཡོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་ནུས་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་པོའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེ་ཡང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་རང་རང་གི དངོས་པོ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་སོགས་རང་རང་དང་། དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་དགེ་བ་དེ་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ 2-147a ཆ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས། གནོད་པ་བཟོད་པའི་ཆ་ནས་བཟོད་པ། དེ་དང་དེ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆ་ནས་བརྩོན་འགྲུས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཕྲོགས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན། ཕར་ཕྱིན་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པ་དང་དོན་དམ་པར་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་བོ། །ཡོངས་སྨིན་དང་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཉིད་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་ནི་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་ལྔས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ། །བསྟེན་པ་ལ། ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་སྤྲོ་བ་ཡིད་བྱེད་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་བཞི་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ས
【現代漢語翻譯】 對於實修，從內心深處生起歡喜心並加以憶念，這三者是依隨波羅蜜多的教導而行持的意義。之後，具有方便的憶念，由『行為之憶念』所指示，不僅自己親自修習波羅蜜多，而且對於他人所作的，以隨喜、歡喜和品嚐的方式，圓滿波羅蜜多之憶念。四種歡喜憶念，從『佈施等六種』到『最極歡喜』之間所指示。哪四種呢？即對於獲得六波羅蜜多的力量生起歡喜憶念；對於成熟一切有情生起歡喜憶念；對於供養如來生起歡喜憶念；對於依止善知識生起歡喜憶念。其中，首先，佈施等每一項又分為佈施的佈施到佈施的智慧，各有六種，總共三十六種，以這種方式能夠進入波羅蜜多，獲得這種力量，是第一種歡喜憶念。佈施等六波羅蜜多各自如何變成六種呢？從各自的本體，即佈施的佈施等各自，以及在那個時候，從利益他人的角度來說，佈施是戒律，即斷除惡行、行持善法和利益有情；從忍受損害的角度來說，是忍辱；從精進於此的角度來說，是精進；從不被違品奪走，一心專注的角度來說，是禪定；從如實知曉波羅蜜多的因果，以及在勝義諦中不執著三輪的角度來說，是智慧。『成熟』是指將六波羅蜜多作為四攝事來成熟有情，這是第二種歡喜憶念。『供養』是指從六波羅蜜多中，以佈施波羅蜜多的財物和恭敬來供養如來，以及用剩餘的五種波羅蜜多來成辦供養如來，這是第三種歡喜憶念。『依止』，『最極歡喜』是指依止能夠如實宣說波羅蜜多之法的善知識，這是第四種歡喜憶念。像這樣，對於波羅蜜多、四攝事、供養和依止這四者，以最極歡喜的憶念來增長波羅蜜多的界限。之後
【English Translation】 For practice, generating joy from the depths of one's heart and keeping it in mind, these three are the meaning of engaging in accordance with the teachings of the Pāramitās (perfections). After that, the mindfulness with skillful means, indicated by 'mindfulness of action,' not only involves personally practicing the Pāramitās, but also, regarding what others have done, perfecting the mindfulness of the Pāramitās through rejoicing, delighting, and savoring. The four kinds of joyful mindfulness, indicated from 'the six kinds of giving, etc.' to 'supreme joy.' What are the four? They are generating joyful mindfulness upon obtaining the power of the six Pāramitās; generating joyful mindfulness upon maturing all sentient beings; generating joyful mindfulness upon making offerings to the Tathāgata (Thus-Gone One); generating joyful mindfulness upon relying on a virtuous friend. Among them, first, each of the giving, etc., is further divided into six, from the giving of giving to the wisdom of giving, each having six, totaling thirty-six. Being able to enter the Pāramitās in this way and obtaining this power is the first joyful mindfulness. How do each of the six Pāramitās, such as giving, become six? From their respective entities, such as the giving of giving, and at that time, from the perspective of benefiting others, giving is discipline, which is abandoning misdeeds, practicing virtue, and benefiting sentient beings; from the perspective of enduring harm, it is patience; from the perspective of striving in this, it is diligence; from the perspective of not being robbed by opposing factors and focusing the mind one-pointedly, it is meditation; from the perspective of truly knowing the causes and effects of the Pāramitās, and in ultimate truth, not clinging to the three spheres, it is wisdom. 'Maturing' refers to maturing sentient beings by making the six Pāramitās into the four objects of gathering, which is the second joyful mindfulness. 'Offering' refers to offering to the Tathāgata with wealth and respect from the giving Pāramitā among the six Pāramitās, and accomplishing the offering to the Tathāgata with the remaining five Pāramitās, which is the third joyful mindfulness. 'Relying,' 'supreme joy' refers to relying on a virtuous friend who can truly explain the Dharma of the Pāramitās, which is the fourth joyful mindfulness. In this way, for the four—Pāramitās, objects of gathering, offerings, and reliance—the realm of the Pāramitās is expanded with the mindfulness of supreme joy. After that
ུ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བརྩེ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་བཞི་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་ཚད་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའམ་དེའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་བ་ 2-147b ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ནུས་སུ་སེལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱང་བའི་རྒྱུ་སེར་སྣ་སོགས་དོར་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱམས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་སྦྱིན་སོགས་བདེ་བའི་རྒྱུའམ་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་ཞིང་དེ་བདེ་བ་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇོག་གོ། བཏང་སྙོམས་ནི་ཆགས་སྡང་མེད་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆགས་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ངོ་ཚ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་བྱས་ངན་པར་བྱས་པ་ལ། ངོ་ཚ་འགྱོད་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡེ་མ་བྱས་པ་དང་། རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང་སེར་སྣ་དང་དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་སྨད་པའམ་ངན་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་ངོ་ཚ་ཞིང་འགྱོད་པའོ། །ཡུལ་ལ་དགའ་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་དེ་ལ་དགའ་བ་ནི། དགའ་བ་ཡིད་བྱེད་དེ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཡིད་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྐྱོ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་འདི་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ 2-148a གཅོད་པ་ཡིན་པས་དགྲ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་པ་ནི་མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འགོད་དང་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་སྐྱོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་འགོད་པ་ནི་འགོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་སོ་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འཚམས་པར་འཆད་པ་བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་ཚོད་ཤེས་པ་ལའོ། །འོག་ཏུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འག
【現代漢語翻譯】 『慈愛之心』是指以『慈』來表示，它又分為慈、悲、喜、舍四種，這將在後面『無量』的章節中闡述。對於那些處於與六波羅蜜多不一致的狀態，或者因其原因而遭受痛苦的人，會生起慈悲心。不僅是生起慈悲心，而且還會盡力消除他們的痛苦，並捨棄導致不遭受痛苦的慳吝等原因，從而安住于波羅蜜多之中。慈愛是希望一切眾生都快樂，不僅是希望他們快樂，而且還會讓他們安住于快樂之因——波羅蜜多之中。喜是指對於那些擁有佈施等快樂之因或其結果——快樂的眾生，從內心深處感到高興，並讓他們安住于不離快樂之因——善業波羅蜜多之中。舍是指沒有貪嗔，因此心想：『不要對那些擁有快樂的人產生貪戀』，以及『不要對那些如同被他人奪走享樂般痛苦的人產生嗔恨』，並且爲了遠離貪嗔而宣講波羅蜜多的法。『羞恥之心』是指對未做之事感到羞恥和後悔，如『羞恥和後悔』所說。對於那些尚未修習、未圓滿修習波羅蜜多，以及因慳吝和下劣之心而修習的人，被稱為『誹謗』或『惡行』，對於這些感到羞恥和後悔。『樂於所緣』是指在持續修習波羅蜜多時，不散亂，一心專注于所緣，這被稱為『樂於所緣』，也稱為『堅定之心』。『視憂惱如仇敵』是指在行持佈施等波羅蜜多時，生起不願行持之心——憂惱，心想：『這是證得無上菩提的障礙，是我的仇敵』，從而安住于不憂惱之心。『安置』是指通過宣講與六波羅蜜多相關的法來救護眾生，並將有情安置於與此相關的論典之中，這被稱為『安置之心』，應如菩提分品中所述那樣理解。『言辭之智慧』是指根據不同眾生的根器，恰如其分地進行講解，這是言辭之智慧，即『言辭之心』。這是指了解世間的規律。後面在菩提分品中將講述世間的起源和毀滅。 『Loving-kindness』 is indicated by the term 『love,』 which is further divided into four aspects: loving-kindness, compassion, joy, and equanimity. These will be explained later in the section on 『Immeasurables.』 For those who are in a state contrary to the six pāramitās (perfections) or who are suffering due to its cause, compassion arises. It is not merely the arising of compassion, but also the effort to eliminate their suffering as much as possible, and to abandon the causes of not experiencing suffering, such as miserliness, thereby abiding in the pāramitās. Loving-kindness is the wish for all sentient beings to be happy, and not just wishing them happiness, but also establishing them in the cause of happiness—the pāramitās. Joy is, for sentient beings who possess the cause of happiness, such as generosity, or the result of happiness, to rejoice from the depths of one's heart that they possess happiness, and to establish them in the cause of not being separated from happiness—virtuous pāramitās. Equanimity is the absence of attachment and aversion, therefore thinking, 『May attachment not arise towards those who possess happiness,』 and 『May aversion not arise towards those who are suffering, as if their enjoyments have been stolen by others,』 and teaching the Dharma of pāramitās for the sake of being free from attachment and aversion. 『Sense of shame』 refers to feeling ashamed and regretful for what has not been done or has been done wrongly, as stated in 『shame and regret.』 Not having practiced the pāramitās at all, not having practiced them completely, and having practiced them with miserliness and inferior thoughts are called 『reproachable』 or 『wrong actions,』 and for such things, one feels ashamed and regretful. 『Delighting in the object』 refers to, when continuously practicing the pāramitās, being single-mindedly delighted in the object without distraction, which is called 『delighting in the object,』 and is also called 『steadfast mind.』 『Perceiving discouragement as an enemy』 refers to, when engaging in generosity and other pāramitās, the arising of discouragement, a mind that does not want to practice, thinking, 『This is an obstacle to attaining unsurpassed enlightenment, it is my enemy,』 and thus abiding in a mind without discouragement. 『Establishing』 refers to protecting sentient beings by teaching the Dharma related to the six pāramitās, and establishing disciples in the treatises that teach this, which is called 『establishing the mind,』 and should be understood as explained in the chapter on the Wings of Enlightenment. 『Wisdom of expression』 refers to explaining appropriately according to the different capacities of individual sentient beings, which is the wisdom of expression, that is, 『the mind of expression.』 This refers to knowing the measure of worldly affairs. Later, in the chapter on the Wings of Enlightenment, the origin and destruction of the world will be explained.
【English Translation】 『Cherishing love』 is indicated by 『love,』 which is further divided into four: loving-kindness (maitrī), compassion (karuṇā), joy (muditā), and equanimity (upekṣā). These will be explained later in the section on 『Immeasurables.』 For those who are in a state contrary to the six pāramitās (perfections) or who are suffering due to its cause, compassion arises. It is not merely the arising of compassion, but also the effort to eliminate their suffering as much as possible, and to abandon the causes of not experiencing suffering, such as miserliness, thereby abiding in the pāramitās. Loving-kindness is the wish for all sentient beings to be happy, and not just wishing them happiness, but also establishing them in the cause of happiness—the pāramitās. Joy is, for sentient beings who possess the cause of happiness, such as generosity, or the result of happiness, to rejoice from the depths of one's heart that they possess happiness, and to establish them in the cause of not being separated from happiness—virtuous pāramitās. Equanimity is the absence of attachment and aversion, therefore thinking, 『May attachment not arise towards those who possess happiness,』 and 『May aversion not arise towards those who are suffering, as if their enjoyments have been stolen by others,』 and teaching the Dharma of pāramitās for the sake of being free from attachment and aversion. 『Sense of shame』 refers to feeling ashamed and regretful for what has not been done or has been done wrongly, as stated in 『shame and regret.』 Not having practiced the pāramitās at all, not having practiced them completely, and having practiced them with miserliness and inferior thoughts are called 『reproachable』 or 『wrong actions,』 and for such things, one feels ashamed and regretful. 『Delighting in the object』 refers to, when continuously practicing the pāramitās, being single-mindedly delighted in the object without distraction, which is called 『delighting in the object,』 and is also called 『steadfast mind.』 『Perceiving discouragement as an enemy』 refers to, when engaging in generosity and other pāramitās, the arising of discouragement, a mind that does not want to practice, thinking, 『This is an obstacle to attaining unsurpassed enlightenment, it is my enemy,』 and thus abiding in a mind without discouragement. 『Establishing』 refers to protecting sentient beings by teaching the Dharma related to the six pāramitās, and establishing disciples in the treatises that teach this, which is called 『establishing the mind,』 and should be understood as explained in the chapter on the Wings of Enlightenment. 『Wisdom of expression』 refers to explaining appropriately according to the different capacities of individual sentient beings, which is the wisdom of expression, that is, 『the mind of expression.』 This refers to knowing the measure of worldly affairs. Later, in the chapter on the Wings of Enlightenment, the origin and destruction of the world will be explained.
ལ་བའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་སོགས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །རྟེན་ཡིན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མིན་ཞེས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཚངས་པ་ལ་སོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྟེན་མིན་པར་ཤེས་པ་ནི། རྟེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་ཅེས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་ལ་དབུལ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ཤེས་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། 2-148b ཚོགས་གཉིས་པོ་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགའ་བ་ནི་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིས། དགའ་བ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་གསུམ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཤེར་ཏིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དེ་དང་དེའི་བརྩོན་པ་དེ་དང་གཏོང་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། བསགས་པ་དྲན་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཆེན་མཐོང་བ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ནི། མི་རྟོག་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་འབྱུང་བས་མི་རྟོག་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་སོ་སོར་ཚོགས་གཉིས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བར་བྱང་ཕྱོགས་ལེའུ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་འཛིན་ 2-149a བྱེད་དང་ཞེས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་དེ་གཉིས་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་
【現代漢語翻譯】 認識到忍辱的真諦，就是認識到究竟的真諦。'佈施等圓滿菩提之，所依乃是自在等非'，這意味著佈施等六度是圓滿菩提的所依，而自在天、梵天等並非獲得菩提的所依。認識到這一點，就是專注于所依，這是由具備四種依怙的智慧所產生的。 '二者具有過患與，功德各自如實知'，這意味著與佈施等相違的慳吝等具有導致貧窮等的過患，而佈施等則具有與此相反的功德。對於不相容的對立面和對治法這兩者，如實地認識到各自的過患和功德，從而專注於此，就是分別唸的專注。 通過憶念積累二資糧而產生的歡喜，如'積累憶念生歡喜'所示。佈施、持戒、忍辱是福德資糧，而智慧、禪定、般若是智慧資糧。以及對它們的精進和捨棄，像這樣憶念所積累的資糧，就稱為憶念積累而產生的歡喜的專注。 專注于見到重大意義，如'見大義利'所示。佈施等波羅蜜多是菩提之道的意義所在，而無分別的圓滿智慧是偉大的菩提。佈施等波羅蜜多是偉大菩提的因，因此，圓滿這些就能獲得偉大的菩提，所以見到它們具有重大意義。 '瑜伽'意味著爲了圓滿六度，將止觀雙運結合起來修習，這被稱為瑜伽的專注。 '無分別'意味著無分別的智慧是圓滿波羅蜜多的方法，因此要具備無分別的智慧，這被稱為希求無分別的專注。或者，在修行時，爲了無分別地進入波羅蜜多，而發願祈禱，從而實現這一目標，這被稱為希求無分別的專注。因此，從二資糧到無分別，可以按照菩提分法的內容和順序進行組合。 '執持彼等'意味著不忘失作為波羅蜜多能詮釋的法和意義這兩者，這被稱為執持的專注。這來自於陀羅尼的力量。
【English Translation】 Knowing the truth of patience is knowing the ultimate truth. 'Giving, etc., are the basis for perfect enlightenment, not power, etc.' This means that the six perfections, such as giving, are the basis for perfect enlightenment, while deities like Ishvara and Brahma are not the basis for attaining enlightenment. Knowing this is focusing on the basis, which arises from wisdom endowed with the four reliances. 'Knowing the faults and qualities of both separately and correctly' means that opposing factors like stinginess have faults such as leading to poverty, while giving, etc., have qualities that are the opposite. Accurately recognizing the faults and qualities of both incompatible opposites and antidotes, and then focusing on them, is conceptual focus. The joy that arises from remembering the accumulation of the two accumulations is shown by 'Joy from remembering accumulation'. Giving, morality, and patience are the accumulation of merit, while wisdom, concentration, and prajna are the accumulation of wisdom. And the effort and renunciation of these, remembering the accumulation in this way, is called focusing on the joy of remembering accumulation. Focusing on seeing great meaning is shown by 'Seeing great meaning'. The perfections such as giving are the meaning of the objects of enlightenment, and the ultimate non-conceptual wisdom is great enlightenment. The perfections such as giving are the cause of that great enlightenment, so perfecting them leads to attaining great enlightenment, therefore seeing that they have great meaning. 'Yoga' means meditating on the union of calm abiding and insight in order to perfect the six perfections, which is called yoga focus. 'Non-conceptual' means that non-conceptual wisdom is the method for perfecting the perfections, so one should be endowed with non-conceptual wisdom, which is called focusing on desiring non-conceptuality. Alternatively, at the time of practice, one makes aspirations to enter the perfections without conceptualization, and thus achieves this goal, which is called focusing on desiring non-conceptuality. Therefore, from the two accumulations to non-conceptuality, one can combine them according to the content and order of the limbs of enlightenment. 'Holding them' means not forgetting both the Dharma and the meaning that express the perfections, which is called holding focus. This comes from the power of dharani.
ངོ་། །ཕྲད་འདོད་པ་ཞེས་པས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྐྱེན་བཤེས་གཉེན་སོགས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་རྐྱེན་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན། སྤོང་བའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྤོང་པའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདུན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། འཁོར་བའི་ཆོས་ཉེས་པ་ཅན་ལ་རྟག་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཆད་དུ་དོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཅན་མ་ཡིན་པར་གཡང་ས་ལྟ་བུར་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཛིན་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་རིམ་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །འདུས་བྱས་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཞི་བར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་འཛིན་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་རིམ་པ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་བསྟན་ 2-149b པ་དེས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་བྱེད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རབ་དྭངས་ནས་མངོན་དགའི་བར་དྲུག་གི་རྒྱས་བཤད་ནི་མོས་པ་དང་། ཆོས་འཚོལ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་གསུམ་དང་། གདམས་ངག་དང་། རྗེས་བསྟན་དྲུག་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། བྱ་བའི་ཡིད་ཅེས་པ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་དང་། སྦྱིན་སོགས་དྲུག་ལ་མཐུ་ཐོབ་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལེའུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བསྡུ་དངོས་དང་སྦྱར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་བརྩེ་གསུམ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ངོ་ཚ་ནས་ལོག་པར་འཛིན་པ་བདུན་སྤོང་པའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་ལས་རིམ་པར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ངོ་མཚར་དང་ངོ་མཚར་མེད་པའི་ཡིད་བྱེད་གཉིས་བཤད་པ། ངོ་མཚར་ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ། །འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ངོ་མཚར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་དང་། ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དེ། འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་ཏུ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུའི་རྒ
【現代漢語翻譯】 哦！『愿與相遇』是指無論投生何處，都希望與圓滿波羅蜜多的因緣，如善知識等相遇，並立下願望，這就是憶念獲得因緣，即是發願。七種邪見，『斷除之力即是獲得』是指修習波羅蜜多時，憶念獲得斷除七種顛倒執著的力量。以三種等持和四法句來斷除七種顛倒，即對於本無由分別產生的法，執著為有；對於輪迴的過患之法，執著為常等功德；對於具有功德的涅槃，孩童們因疑慮有我而視為過患，視如懸崖，爲了對治這三種顛倒執著，依次是空性、無愿和無相三種等持，以此斷除這些顛倒。 對於有為法執著為常，對於有漏法執著為樂，對於諸法執著為我，對於涅槃執著為不寂靜，爲了對治這四種邪見，依次是『諸行皆無常』、『諸漏皆是苦』、『諸法皆空無我』、『涅槃寂靜』這四法句，以此斷除這些邪見。如是，所有這些作意都能增長波羅蜜多的體性。如是，從極喜地到現喜地這六地的廣釋，與勝解、求法、說法、修行三品，以及教誡和隨教六者相結合。『事業作意』是指與方便善巧品相結合，獲得佈施等六度的力量，與波羅蜜多品中的六波羅蜜多，以及成熟有情和攝受事物相結合。供養、承事、慈愛這三者，如供養承事無量品中所說。從羞愧到斷除七種邪見之間，如菩提分品中所述依次出現。 再次宣說奇特和不奇特兩種作意，如『奇特與不奇特，四種作意即是』所說，憶念四種奇特作意，以及憶念四種不奇特作意，這些作意也能增長六波羅蜜多的體性。同樣，所有這些作意都能增長十波羅蜜多的體性，結尾是『十度增長』。
【English Translation】 Oh! 'Wishing to meet' means that no matter where one is born, one wishes to meet the conditions for perfecting the Pāramitās (perfections), such as virtuous friends, and makes aspirations. This is contemplating the attainment of conditions, which is making aspirations. The seven types of wrong views, 'the power of abandonment is attainment' means that when practicing the Pāramitās, one contemplates attaining the power to abandon the seven types of inverted attachments. The seven inversions are abandoned by the three Samādhis (meditative concentrations) and the four Dharma statements, that is, clinging to something that does not exist as if it does, clinging to the faults of Saṃsāra (cyclic existence) as virtues such as permanence, and children suspecting that Nirvāṇa (liberation) which has virtues is a fault and viewing it as a precipice. To counter these three inverted attachments, the three Samādhis are, in order, emptiness, wishlessness, and signlessness, which abandon them. Clinging to conditioned phenomena as permanent, clinging to contaminated phenomena as pleasurable, clinging to phenomena as self, and clinging to Nirvāṇa as not peaceful. To counter these four wrong views, the four Dharma statements are, in order, 'all conditioned phenomena are impermanent,' 'all contaminated phenomena are suffering,' 'all phenomena are empty and without self,' and 'Nirvāṇa is peace,' which abandon these wrong views. Thus, all these mental activities increase the nature of the Pāramitās. Thus, the detailed explanation of the six grounds from Pramuditā (Joyful) to Abhimukhī (Manifest) is combined with the three chapters of Adhimukti (Resolution), Dharma-eṣaṇā (Seeking the Dharma), and Dharma-kathana (Teaching the Dharma), as well as the six of Upadeśa (Instruction) and Anudeśa (Subsequent Instruction). 'Activity mental activity' refers to the chapter on skillful means, obtaining the power of the six perfections such as giving, the six Pāramitās in the Pāramitā chapter, and combining it with maturing sentient beings and gathering things. The three of offering, service, and affection are as described in the chapter on offering service immeasurable. From shame to abandoning the seven wrong views, they appear sequentially as described in the chapter on the aspects conducive to Bodhi (enlightenment). Again, explaining the two mental activities of wonder and non-wonder, as stated in 'Wonder and non-wonder, are four types of perception,' contemplating the four types of wonder mental activities, and also contemplating the four types of non-wonder mental activities, these mental activities also increase the nature of the six Pāramitās. Similarly, all these mental activities increase the nature of the ten Pāramitās, ending with 'the growth of the ten perfections.'
ྱུས་བྱུང་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་རེ་རེ་ནས་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །ངོ་མཚར་བའི་འདུ་ཤེས་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་ལས་རང་གི་ལུས་དང་སྡོམ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤང་དཀའ་བ་སྤང་བའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་ 2-150a མཚར་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་གཏོང་བའམ་སྤང་བ། དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལུས་དང་ཉེ་དུ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཏོང་བ་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བར་རོ། །ཡུན་རིང་བའི་ངོ་མཚར་བ་ནི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་ཡང་ངོ་མཚར་རོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱད་ཀྱང་རང་དོན་དུ་ཚེ་འདིར་ལན་ལ་མི་རེ་བའང་ངོ་མཚར། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ཡང་ངོ་མཚར་བ་བཞིའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རིགས་སུ་སྐྱེ་དང་སོགས་བཞི་གཞུང་ལྟར་རོ། །ངོ་མཚར་མེད་པ་བཞི་ནི། འབྲས་བཏབ་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ལྟར། རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཚད་མེད་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ལ། བདག་དང་གཞན་མི་མཉམ་པར་འཛིན་པས་བདག་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ངོ་མཚར་གྱི། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཡུན་རིང་པོར་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་སྤངས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་དུ་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་ཡང་དང་དུ་མི་ལེན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེས་མཆིལ་མའི་རྡོག་གུ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པས་ཕན་ལན་བྱེད་པར་རེ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་ཕན་གདགས་པ་ཡིན་པས་ལན་ 2-150b ལ་མི་རེ་བ་ཙམ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་སྨིན་མི་འདོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པ་དང་ཞེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་སེམས་སྙོམས་པར་བྱས་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལ་འགོད་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དོན་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱད་ན་བདེ་བ་དང་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ལས་གནོད་པའི་དངོས་པོར་ཅུང་ཟད་མི་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
【現代漢語翻譯】 如前文以一個偈頌說明由生等可知，無需一一贅述。何為四種奇特之想？如功德品所說，『為自之身及律儀故』等所示，對於度彼岸者，生起斷除難斷之想，亦為奇特。為自之佈施，捨棄或施捨身體。如是，為持戒之故，捨棄身體及親屬等圓滿之物，乃至般若無分別智。長時之奇特，乃是對於度彼岸之廣大行，于無數劫中修習之想，亦為奇特。雖行六度，然不為自身而於此生希求回報，亦為奇特。如是，不期望來世之異熟果報，亦為四種奇特。另有其他分類，如種姓中生等四種，如經文所載。四種不奇特者：如播種後生果，乃是因果緣起之法性，故不甚奇特。如是，修習無量之度彼岸行為因，獲得無量之菩提功德果，亦不甚奇特。以執著自他之差別，若如利己般利益他人，則為奇特。然以長時修習對治，已斷除我執，視自他平等，故如利己般利益眾生，則不甚奇特。較之普通眾生，如梵天、帝釋天等，菩薩利益彼等后，梵天等以供養恭敬回報，然菩薩不接受，以其已離貪慾，視眾生如唾沫般，利益眾生，豈會期望回報？彼以慈悲心利益眾生，故不期望回報，僅此而已，並不奇特。不期望異熟果報亦不甚奇特，因彼等菩薩不欲世間之異熟果報，必將獲得出世間之三身及無漏之安樂。『于諸有情平等』，謂于諸有情無有親疏，心懷平等，安住于度彼岸，此乃修習作意，此由『于求義者無偏』等所示。『見為大自體』，謂若行六度，則唯有安樂與利益，絕無損害之事物，故彼菩薩以六種方式利益一切眾生
【English Translation】 As explained in the previous verse regarding arising, etc., it is understood, and there is no need to elaborate on each one. What are the four kinds of wondrous perceptions? As stated in the chapter on qualities, 'For the sake of one's own body and discipline,' etc., it is also wondrous to have the perception of abandoning what is difficult to abandon for those who have crossed over to the other shore. For the sake of one's own generosity, giving up or relinquishing the body. Likewise, for the sake of morality, giving up the body and relatives, etc., which are complete, up to the non-conceptual wisdom. The long-lasting wonder is also the perception of practicing the vast conduct of the perfections for countless eons. It is also wondrous to practice the six perfections without expecting a reward in this life for oneself. Likewise, it is also the four wonders not to expect ripening in the next life. There are other categories as well, such as being born into a lineage, etc., according to the text. The four non-wonders are: just as the birth of fruit from planting seeds is the nature of cause and effect and dependent origination, so it is not very wondrous. Likewise, it is not very wondrous to obtain the immeasurable qualities of enlightenment as a result of practicing the immeasurable cause of the perfections. If one holds onto the inequality of self and others, it is wondrous to benefit others as one benefits oneself. However, having abandoned the attachment to self by cultivating the antidote for a long time, and seeing self and others as equal, it is not very wondrous to benefit sentient beings as one benefits oneself. Compared to ordinary sentient beings, such as Brahma and Indra, when Bodhisattvas benefit them, and Brahma, etc., repay them with offerings and respect, they do not accept it, because they are free from attachment and regard sentient beings as a lump of spit. They benefit sentient beings, so how could they expect repayment? They benefit sentient beings with compassion, so it is not wondrous that they do not expect repayment. It is also not very wondrous not to expect ripening, because those Bodhisattvas do not desire the ripening of worldly things, and they are certain to obtain the three bodies and the unpolluted bliss that transcends the world. 'Being equal to all sentient beings' means that one has no partiality towards sentient beings, but has an equal mind, and abides in the perfections. This is the cultivation of mindfulness, which is shown by 'being impartial to those who seek meaning,' etc. 'Seeing as a great self' means that if one practices the six perfections, there will only be happiness and benefit, and there will be no harmful things at all, so that Bodhisattva benefits all sentient beings in six ways.
ཕན་བདེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ལེའུར་སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པ་སོགས་ཕན་འདོགས་གྱི་ཚིགས་བཅད་དང་། ཕན་འདོགས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་མ་དང་ཕ་དང་རྩ་ལག་སོགས་བདུན་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལན་རེ་དང་ཞེས་པས་གཞན་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་ནས་གཞན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་རང་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཕན་པའི་ལན་དུ་རེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན་གཞན་མི་འདོད་དེ་སེམས་ཅན་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པས་དེ་ལྟར་ 2-151a སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་དེ་སྨིན་པར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱས་པས་སོ། །འདི་ནི་ལན་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་པ་དེ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་ལན་བླན་པ་ཡིན་གྱི་ལན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་དྲིན་ལན་མི་ལོན་ལ། ལན་དུ་རེ་བ་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་དང་སོགས་ནས། དེ་བཞིན་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་ཡིན་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་དུ་སྨོན་དང་ཞེས་པ་རེ་བ་ཡིད་བྱེད་དམ་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་འདོད་ཅེ་ན་འདི་གསུམ་དུ་རེ་ཞིང་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་མཐར་ཐུག་པར་རེ་བའམ་འདོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པར་རེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་རེ་བའོ། །དེའི་དང་པོ་ས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སྦྱིན་པའི་ས་མཐར་ཐུག་པ་ནས། ས་བཅུ་བར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིར་རྫོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འདོད་པ་དང་། གཉིས་པ་ས་བཅུ་འདས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དུས་དང་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ནི་གཞུང་དུ། རྟག་ཏུ་འཕེལ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུན་དུའོ། །ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་བར་འགའ་སྤྱོད་བར་འགའ་མི་ 2-151b སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་སྤང་ཡང་དག་བསྐྱེད་སོགས་རྒྱལ་སྲས་རྟག་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཚུ་རོལ་
【現代漢語翻譯】 視那些僅僅帶來利益和快樂的人為偉大的存在，這就是對偉大存在的關注。正如功德品中所示範的，通過成為容器等方式來施予利益，以及施予利益的方式，如母樹和枝幹等七種方式。 『他人之功德一次』意味著將他人置於波羅蜜多（Paramita，梵文，Pāramitā，度，到彼岸）之中，如果菩薩（Bodhisattva，梵文，Bodhisattva，菩提薩埵，覺有情）具備了這六種波羅蜜多的功德，他們會認為這些眾生幫助了自己，因為自己的願望已經實現。他們僅僅期望他人所具備的功德作為回報。他們不希望其他回報，而是希望眾生具備波羅蜜多的功德，並促使他們成熟。如果眾產生熟了，那麼這些眾生就實現了菩薩的期望。這被稱為『期望回報的關注』，即將眾生置於波羅蜜多之中，如果他們具備了波羅蜜多的功德，那麼他們就報答了菩薩的恩情，而其他任何方式都無法報答恩情。菩薩不期望其他回報。這通過『不執著于享樂』等以及『同樣地，回報就是施予利益』來展示。 第三，『祈願』意味著關注期望或願望。那麼，期望什麼呢？期望這三件事：期望所有眾生達到菩薩地的終極狀態，期望達到佛陀地的終極狀態，以及期望利益眾生。首先，通過在第一地圓滿佈施波羅蜜多，從佈施地達到終極狀態，直到第十地圓滿智慧波羅蜜多，期望菩薩的十地達到圓滿。其次，超越十地，期望獲得佛陀地的終極果位。第三，期望在菩薩時期和成佛之後，為所有眾生帶來利益和快樂。這在經文中通過一偈『恒常增長』等來展示。 『持續不斷』意味著不像有時修持波羅蜜多，有時不修持那樣，而是像河流一樣持續不斷地修持，這就是『持續不斷的關注』。這意味著不浪費教誨和隨後的指示，而是付諸實踐。如偈頌所說：『捨棄恐懼，正確生起』等，王子們總是不會浪費時間。爲了實現佛陀的教法，到達彼岸。
【English Translation】 Seeing those who only bring benefit and happiness as great beings is focusing on great beings. As exemplified in the chapter on merit, it is about bestowing benefits by becoming a vessel, etc., and the ways of bestowing benefits, such as the seven ways of the mother tree and branches. 'Others' merits once' means placing others in Paramita (Perfection, going to the other shore), and if Bodhisattvas (Enlightenment being) possess the merits of these six Paramitas, they think that these beings have helped them because their wishes have been fulfilled. They only expect the merits possessed by others as a return. They do not desire other returns, but hope that beings possess the merits of Paramitas and cause them to mature. If beings mature, then these beings have fulfilled the Bodhisattva's expectations. This is called 'focusing on expecting returns,' that is, placing beings in Paramita, and if they possess the merits of Paramita, then they have repaid the Bodhisattva's kindness, and no other way can repay the kindness. Bodhisattvas do not expect other returns. This is shown by 'not being attached to pleasures,' etc., and 'similarly, the return is bestowing benefits.' Third, 'aspiration' means focusing on expectations or desires. So, what is desired? It is desiring these three things: desiring all beings to reach the ultimate state of the Bodhisattva ground, desiring to reach the ultimate state of the Buddha ground, and desiring to benefit beings. First, by perfecting the Paramita of generosity in the first ground, from the ground of generosity reaching the ultimate state, until the tenth ground perfecting the Paramita of wisdom, desiring the ten grounds of the Bodhisattva to be perfected. Second, surpassing the ten grounds, desiring to obtain the ultimate fruit of the Buddha ground. Third, desiring to bring benefit and happiness to all beings during the Bodhisattva period and after becoming a Buddha. This is shown in the scripture by one verse, 'constantly increasing,' etc. 'Constantly' means not like sometimes practicing Paramita and sometimes not practicing, but practicing continuously like a river, which is called 'constant focus.' This means not wasting the teachings and subsequent instructions, but putting them into practice. As the verse says, 'abandoning fear, correctly arising,' etc., the princes always do not waste time. In order to achieve the Buddha's teachings, reaching the other shore.
མི་གནས་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་བར་མ་དོར་མི་འདོར་བར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞུང་དུ་རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་སོགས་ནས། བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་རོལ་མི་གནས་སེམས་དཔའ་དང་ཞེས་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱད་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་སོགས། ཚུ་རོལ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པར་སེམས་པའོ། །ཚིག་རྐང་གཅིག་པོ་འདི་ནི་བཤད་པ་འགྲེལ་བར་མི་སྣང་ལ་གང་ལ་སྦྱར་མེད་པས་གོང་དུ་ཡར་སྦྱར་དགོས་སོ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་པར་བྱོས་ཤིག་དེས་དམན་དར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །མི་དགའ་བ་དང་རང་དགའ་བའོ། །ཞེས་པ། ཕར་ཕྱིན་དེས་དམན་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ན་དེ་མི་མོས་པ་ནི་མི་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་པ་འཕེལ་ཞིང་དར་བའི་སེམས་ཅན་ 2-152a མཐོང་ན་དེ་ལ་མོས་པ་ནི་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གཞུང་དུ་འདི་གཉིས་ལོངས་སྤྱོད་ཆགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་བཅོས་དང་ཡང་དག་ལ། །མ་དད་པ་དང་དད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་བཅོས་མ་བསྒོམ་པ་ལ་མ་དད་པ་ནི་མི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བཅོས་མ་ནི་སྦྱིན་པ་མ་དག་པའམ། སྦྱིན་མདོག་བྱེད་པ་སོགས་ནས། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་བར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་དད་པ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་གཉིས། སྤྲུལ་པ་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དང་དུ་མི་ལེན་ཡིད་བྱེད་དང་ཞེས་པ། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྱུང་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི། དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི། བློ་ལྡན་དེ་དག་ས་ཀུན་ཏུ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ལ་དགའ་བའམ་འདོད་པ་ནི། ལུང་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ས་བརྒྱད་པའི་དུས་སུ་ལུང་སྟོན་པས་ན་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་འདི་ནི། ལུང་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གང་ཟག་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་དགའ་བའོ་ 2-15
【現代漢語翻譯】 『不滯留菩薩』是指，如佛所說，致力於圓滿波羅蜜多（Paramita，梵文，Pāramitā，度，到彼岸），即從最初發菩提心，通過聞思修行，直至最終證得佛果，在此期間不捨棄波羅蜜多，精進修持，這是如理作意。經文中從『無希求的佈施』等開始，到『諸教法的如理行』為止，都對此進行了闡述。因此，即使行為符合正道，『不滯留菩薩』也不會將佈施等的果報，視為輪迴的享樂或慾望等，而是不執著於世俗的行為領域。這一句在註釋中沒有出現，也沒有明確的對應之處，或許應該將其與前文聯繫起來理解，請仔細研究。對於那些行為不如法、心懷惡意的眾生，會感到不悅和自喜，這是指，如果看到有人因波羅蜜多而墮落，即看到有人在波羅蜜多的修行上有所退步，對此感到不悅，這就是『不悅作意』。如果看到有眾生在佈施等行為上有所增長和興盛，對此感到欣喜，這就是『喜悅作意』。經文中用兩段偈頌，即『于諸享受起貪著』等進行了闡述。同樣，對於虛假的禪修和真實的禪修，不信任和信任，是指對於六波羅蜜多的虛假或偽裝的禪修不信任，這就是『不悅作意』。虛假是指不純凈的佈施，或只是表面上的佈施等，直至不純凈的智慧。而對於真實的波羅蜜多禪修產生信任，這就是『喜悅作意』。這兩者如『化身以及』等兩段偈頌所說。『不接受作意』是指，如果自己或他人的相續中生起慳吝等與波羅蜜多相違背的因素，那麼具有智慧的人會用對治法來調伏，不接受這些負面因素，這就是『不接受作意』。正如『具慧者於一切地』等一段偈頌所說。『授記』是指，如來對善男子說：『你在何時能夠圓滿波羅蜜多，證得無上菩提？』對於獲得這樣的授記感到歡喜或渴望，這就是『渴望授記』。或者說，在八地菩薩時得到授記，因此渴望獲得八地菩薩的果位。這種授記是怎樣的呢？正如『依于有情時差別』等三段偈頌所說。這一定是令人歡喜的。 2-152a 2-15
【English Translation】 『Non-abiding Bodhisattva』 means to accomplish the purity of Pāramitā (Perfection, going to the other shore) as taught by the Buddha. It involves diligently practicing the Pāramitās from the initial generation of Bodhicitta (mind of enlightenment), through hearing, thinking, and meditating, until ultimately attaining Buddhahood, without abandoning the Pāramitās in the interim. This is proper mental engagement. The text explains this from 『giving without expectation』 to 『the proper application of the teachings.』 Therefore, even if conduct aligns with the Dharma, a 『non-abiding Bodhisattva』 does not regard the fruits of giving, etc., as the enjoyments or desires of Samsara (cyclic existence), but rather does not dwell on the realm of worldly activities. This single verse does not appear in the commentary and has no clear correspondence; perhaps it should be understood in connection with the preceding text. Please study it carefully. To feel displeasure and self-satisfaction towards beings who are inferior and malicious means that if one sees someone degenerating due to Pāramitā, i.e., seeing someone regressing in the practice of Pāramitās, feeling displeasure towards this is 『displeased mental engagement.』 If one sees beings increasing and flourishing in acts of giving, etc., feeling joy towards this is 『joyful mental engagement.』 The text explains these with two verses, i.e., 『attachment to enjoyments,』 etc. Similarly, regarding false meditation and true meditation, disbelief and belief, it means disbelieving in the false or artificial meditation of the six Pāramitās, which is 『displeased mental engagement.』 False means impure giving, or merely superficial giving, etc., up to impure wisdom. Having faith in the meditation of the true Pāramitās is 『joyful mental engagement.』 These two are as explained in the two verses 『transformation and.』 『Non-acceptance mental engagement』 means that if miserliness, etc., arise in one's own or others' minds, factors that contradict the Pāramitās, then those with wisdom will subdue them with antidotes, not accepting these negative factors, which is 『non-acceptance mental engagement.』 As the verse 『The wise in all lands』 states. 『Prophecy』 means that the Tathāgatas (Buddhas) say to the noble son, 『When will you perfect the Pāramitās and attain unsurpassed enlightenment?』 To rejoice or desire to receive such a prophecy is 『desiring prophecy.』 Or, one desires to attain the eighth Bhumi (level of a Bodhisattva) because prophecy is given at the time of the eighth Bhumi. What is this prophecy like? As explained in the three verses 『depending on the time difference of sentient beings.』 This must be delightful. 2-152a 2-15
2b ཞེས་པ་ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ངེས་པར་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ངེས་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ན་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། ཞིང་བརྒྱ་གཡོ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་ས་ནས་སར་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པ་ས་བཅུ་པའི་དུས་སུ་ངག་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྱོར་བ་དང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་འབྱོར་པ་འདོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ངེས་པར་འདོད་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །སྐབས་འདི། བློ་ལྡན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕུན་ཚོགས་སྐྱེ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །འཇུག་སེམས་ཞེས་པ་མ་འོངས་པ་ཕྱི་མའི་དུས་ན་མཐོང་བས་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འདོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཚེ་རབས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྤྱད་དགོས་པར་མཐོང་ནས། ཚེ་འདིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་སམ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་ཕྱི་མའི་ཚེ་རབས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའོ། །མཉམ་པར་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། བདག་ 2-153a གིས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་སྦྱང་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་དང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མཉམ་མོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ནི་མཉམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་འཛིན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས། ལམ་དང་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས་བདག་ནི་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་དམིགས་པའམ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རྒྱུད་ལ་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡི་ཁམས་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་འདི་གསུམ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་དང་སྦྱོར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ལ་ཡིད་བྱེད་མ་གསུངས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལེའུའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 意思是想要獲得安住于決定的地位，並對此加以思惟。其中，對於受用決定和生處決定兩種情況，首先，圓滿佈施波羅蜜多（paramita，度，到彼岸）后，獲得初地（bhumi，菩薩的階位）時，在一剎那間能見到一百尊佛，一百個佛土震動等，成百上千的功德從一個地到另一個地不斷增長，直到圓滿般若波羅蜜多（prajnaparamita，智慧度）的十地時，獲得言語和心識都無法觸及的、與佛土微塵數量相等的不可思議的威力和精通五明的財富。這就是想要獲得受用決定。生處決定是指獲得十地后，想要獲得一生補處菩薩（ekajati-pratibaddha，指即將成佛的菩薩）。 此處，『有智者於一切，圓滿生等』等一頌兩句表明了這一點。『為于來世見』，『入心』是指在未來的時間裡，因為見到而進入（佛道）的思惟。從發起菩提心（bodhicitta，覺悟之心）想要獲得無上菩提（anuttara-samyak-sambodhi，無上正等正覺）開始，無論轉生到哪一生，都必須修持其因——波羅蜜多，認識到這一點后，今生以恒常進入六波羅蜜多的心或思惟來修持六波羅蜜多的行為，那麼，由於這種相應的因，在未來的生世中也能見到進入波羅蜜多，因此這樣思惟後進入波羅蜜多。『為平等見』，意思是，『我也因為恒常修習波羅蜜多，所以與其他的菩薩在身語意三方面是平等的』，像這樣去理解，就是平等理解的思惟。 『以入殊勝法，為自殊勝定執故』，意思是將自己執為殊勝的思惟。因為修持殊勝的道——六波羅蜜多，從而獲得果——菩薩地和佛地，所以，通過進入殊勝的道和果之法，爲了確定自己超越包括聲聞（sravaka，聞法者）和緣覺（pratyekabuddha，獨覺）在內的所有眾生，成為最殊勝者。像這樣，緣於十波羅蜜多，或者由這些波羅蜜多所包含的法的因所產生的善，這些思惟能恒常增長菩薩相續中的十波羅蜜多的種子。 後面的這三個（思惟）無疑是應當做的，是恒常應當做的，並且與表明波羅蜜多的殊勝或主要性的五頌結合在一起。從這裡開始沒有宣說思惟，是因為功德品之法。
【English Translation】 It means wanting to attain the state of abiding in certainty and contemplating it. Among the two types of certainties, namely, certainty of enjoyment and certainty of rebirth, firstly, upon perfecting the Dana Paramita (generosity, giving), at the moment of attaining the first Bhumi (stage of a Bodhisattva), one sees a hundred Buddhas in an instant, a hundred Buddha-fields shake, and so on. Hundreds and thousands of virtues increase from one Bhumi to the next, until at the tenth Bhumi, when the Prajnaparamita (wisdom) is perfected, one attains inconceivable power equal to the number of dust particles in the fields, which is beyond the reach of speech and mind, and the wealth of being skilled in the five sciences. This is wanting to attain the certainty of enjoyment. Certainty of rebirth means wanting to attain the state of a Bodhisattva bound by one lifetime after attaining the tenth Bhumi. Here, 'The wise in all ways, perfect birth, etc.' is indicated by one verse and two lines. 'For seeing in future lives,' 'entering mind' refers to contemplating entering (the path) because of seeing in the future. From generating Bodhicitta (mind of enlightenment) and wanting to attain Anuttara-samyak-sambodhi (unexcelled perfect enlightenment), one must practice its cause—the Paramitas—in whatever lifetime one is born. Recognizing this, in this life, by constantly engaging in the six Paramitas with the mind or contemplation of entering, one practices the conduct of the six Paramitas. Then, due to this corresponding cause, one will also see entering the Paramitas in future lifetimes. Therefore, contemplating in this way, one enters the Paramitas. 'For seeing equally' means, 'I, too, because I constantly practice the Paramitas, am equal to other Bodhisattvas in body, speech, and mind.' Understanding in this way is the contemplation of understanding equally. 'By entering the supreme Dharma, for the sake of definitely grasping oneself as supreme,' means contemplating oneself as supreme. Because one practices the supreme path—the six Paramitas—thereby attaining the result—the Bodhisattva Bhumi and the Buddha Bhumi, therefore, by entering the supreme path and the Dharma of the result, in order to ascertain that oneself surpasses all beings, including Sravakas (listeners) and Pratyekabuddhas (solitary realizers), becoming the most supreme. In this way, focusing on the ten Paramitas, or the virtue arising from the cause of the Dharma contained by these Paramitas, these contemplations constantly increase the seeds of the ten Paramitas in the Bodhisattva's continuum. These last three (contemplations) are undoubtedly to be done, are constantly to be done, and are combined with the five verses that indicate the excellence or main point of the Paramitas. From here onwards, contemplation is not mentioned because it is the Dharma of the chapter on qualities.
དང་བདེན་པ་རིགས་པ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ཆོས་འཚོལ་སོགས་སུ་འདུས་ཟིན་པ་དང་། དེ་མན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྔགས་པ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་རྟགས་ནས་སའི་བར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཙམ་ཡིན་ལ་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་འདི་རྣམས་ལ་ཡིད་བྱེད་སྒེར་དུ་སྦྱར་མི་ 2-153b དགོས་ཏེ་གོང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་བྱེད་ནས་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བར་ནང་གི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་སོ་སོར་མ་བརྩིས་པར་སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་ཙམ་འདུག་ལ། ཡིད་བྱེད་འདི་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་བྱེད་དུ་གསུངས་པ་འདི། གཞུང་འདིའི་ལེའུ་གོང་འོག་གི་མདོ་ཆིངས་ལྟ་བུར་ཡང་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་དམིགས་སོགས་བདུན་པོ་འདིས། སྐྱབས་འགྲོ་ནས་བྱང་ཆུབ་བར་གྱི་ལེའུ་བཅུའི་དོན་ཀྱང་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ། རྒྱུ་དམིགས་ཞེས་པས་རིགས་དང་། རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་ཞེས་པས་ལམ་གྱི་གཞི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནང་གི་རྟེན་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ལེན་པའི་ཡུལ་ལམ་ཕྱིའི་རྟེན་མཆོག་གསུམ་ཡང་བཟུང་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་ཡང་བསྡུས་ལ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ། ལྷག་མ་བཞིས་མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་བས་ལེའུའི་གོ་རིམ་ལྟར་སྦྱར་དུ་མེད་ཀྱང་དོན་ཚང་བར་སྣང་ལ། དེ་མན་ཆད་ནས་མོས་པ་སོགས་དང་གོ་རིམ་མཚུངས་པར་འདུག་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། 尋求各別說 གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ། རྒྱས་དང་ལྷག་པའི་བསམ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བཤད་པར་བྱ་བ་ལུང་གི་ཆོས་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་བཙལ་བ་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེས་ནས་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དུ་ཆོས་བཙལ་བ་ནི། ཐར་ 2-154a བའི་ས་བོན་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྙེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཚེ་ན་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ནི། བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཡང་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆ
【現代漢語翻譯】 真實和道理的法類四種分類已經包含在求法等之中。從那之後是菩薩的讚頌，從行品到地之間只是道的階段，而果法的偈頌是菩提的功德，所以這些不需要單獨用心，因為已經包含在前面了。從因緣到歡喜用心，到執著我為最上的用心之間，如果不單獨計算其中的一些差別，總共有五十一種左右。所有這些用心都被說成是增長波羅蜜多的界，這也被看作是這部論典前後章節的綱要。因緣等七者，也總攝了從皈依到菩提的十個章節的意義。所謂因緣，是指種姓；依靠，是指道的根本，生起菩提心，包括內在的依靠和生起菩提心的處所，或者外在的依靠三寶，也包括皈依。如何以菩提來證悟真如和菩提，其餘四者以威力來證悟圓滿和成就，雖然不能按照章節的順序來對應，但似乎意義是完整的。從那之後，意樂等與順序相同，已經在前面說過了。 第三，宣說完全尋求的差別。以『增長和殊勝的意樂』等兩句偈頌來表示。所要宣說的教法和所要領悟的證法，如何尋求，也分別以十三種方式來表示。也就是，從凡夫時期聽聞正法和思維開始，直到以信行地世間最勝法以下尋求法，是增長解脫的種子，所以稱為『增長』。從以信行地世間最勝法時獲得法門相續的等持開始，直到初地到七地之間，稱為具有殊勝的意樂，因為證悟了二無我，獲得了自他平等的意樂。從八地到十地之間證悟的法稱為『大』，因為獲得了無分別任運成就的智慧。像這樣，以證悟來區分的三種分類，被認為是堅固的菩薩們完全尋求的法。此外，這些菩薩們的世間最勝法以下……
【English Translation】 The four categories of truth and reasoning, the system of teachings, are already included in seeking the Dharma, etc. What follows is the praise of Bodhisattvas, and from the chapter on conduct to the grounds, it is merely the stage of the path. The verses on the results of the Dharma are the qualities of enlightenment, so there is no need to apply individual attention to these, as they are already included above. From the cause, the object of attention, to the joy of attention, to the attention of grasping oneself as supreme, without individually counting some of the differences within, there are generally about fifty-one categories. All these attentions are said to expand the realm of pāramitā (perfection), which is also seen as the outline of the preceding and following chapters of this treatise. These seven, such as cause and object of attention, also generally summarize the meaning of the ten chapters from refuge to enlightenment. The term 'cause and object of attention' refers to lineage, and 'reliance' refers to the basis of the path, the arising of bodhicitta (mind of enlightenment), including the inner reliance and the place of arising bodhicitta, or the outer reliance, the Three Jewels, also including refuge. How enlightenment realizes suchness (thatness) and enlightenment, and the remaining four realize power and complete maturation and accomplishment, although they cannot be applied according to the order of the chapters, the meaning seems complete. From then on, aspiration, etc., are in the same order, as has been said above. Third, explaining the distinctions of completely seeking. It is indicated by two verses such as 'increasing and superior intention'. How to seek the Dharma to be explained and the Dharma to be understood, is also indicated separately by thirteen categories. That is, from the time of ordinary beings listening to and contemplating the holy Dharma, until seeking the Dharma below the mundane supreme Dharma of the stage of faith, is to increase the seeds of liberation, so it is called 'increasing'. From the time of obtaining the samādhi (meditative concentration) of the continuity of the Dharma gate at the time of the mundane supreme Dharma of the stage of faith, until the time from the first ground to the seventh ground, it is called having superior intention, because one realizes the two selflessnesses and obtains the intention of equality between self and others. The Dharma realized from the eighth ground to the tenth ground is called 'great', because one obtains the non-conceptual, spontaneously accomplished wisdom. Thus, the three categories divided by realization are considered to be the Dharma completely sought by steadfast Bodhisattvas. Furthermore, these Bodhisattvas, below the mundane supreme Dharma...
ད་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་སྤང་བྱ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་སྟེ། བསམ་པ་མི་བརྟན་པ་དང་། དགེ་སྡིག་གི་གྲོགས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་མ་སྤངས་པ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་སྤང་བྱ་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་མེད་པས་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་ནི་དབང་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་དབང་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་དང་། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འཚོལ་བ་ནི། ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པའི་བར་དུ། ཆོས་སྐུའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ 2-154b མཆོག་གི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་སྤངས་པས་ཆོས་སྐུའི་ཆ་ཤས་རྙེད་པས་སྐུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ཁ་ཅིག་མོས་སྤྱོད་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་གི་བར་སྐུ་མེད་དང་། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ནས་སྦྱོར་ལམ་བཞིར་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྗེས་མཐུན་རིམ་གྱིས་རྙེད་པ་སྐུ་བཅས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་བདེན་དོན་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་བཅས་པ་ཐོབ་པའི་སྐུ་རྙེད་པའམ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་བཞིའོ། །ཡང་ང་རྒྱལ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ནི། ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤས་མང་བ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ཕྲ་བ་དང་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་སྤངས་པ་དང་གཉིས་པ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་སྤངས་པས་སོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འདོད་དོ། ། 求法果報 བཞི་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པ་དང་། སྤང་བྱ་སྤང་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ་བརྟན་ཆོས་གཟུགས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང་། གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སེམས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དེའི་ཆ་ཤས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མིན་པ་ཚོར་འདུ་འདུ་ 2-155a བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ
【現代漢語翻譯】 此外，就修行的層面而言，障礙與非障礙的區分在於：心念不堅定，受善惡友人的影響而動搖，以及尚未斷除二障。從初地到七地之間，由於不存在這些作為障礙的法，因此沒有障礙。同樣，對於八地到十地之間的法，證悟被稱作『自在』，因為能夠無分別，擁有神通，並且能夠自然而然地清凈佛土。因此，從所斷的角度可以分為三種。 此外，菩薩們尋求佛法，若從獲得的層面來劃分，則有四種：對於異生凡夫，在資糧道和加行道忍位之間，由於尚未獲得與法身同類的無分別因，因此沒有法身。在世間第一位時，由於捨棄了能取和所取，因此獲得了法身的一部分，所以在《大疏》中說『具有身』。有些人認為，在修道資糧道中位之前沒有身，從獲得修道大資糧道，獲得正法之流的等持開始，到加行道四位，逐漸獲得與法身之因相應的無分別智慧，因此說具有身。從初地到七地之間，獲得現見真諦的有勤無分別智慧，因此獲得或證得身。從八地到十地之間，由於無分別智慧無勤任運成就，因此說身圓滿。以上是四種劃分。 此外，從我慢的有無來劃分，有三種：在法位以下，異生凡夫的階段，我慢的成分較多。從初地到七地之間，我慢微薄，這是因為斷除了遍計所執，並且從二地開始，也逐漸斷除了俱生我慢。在八地到十地之間，由於無分別智慧完全成熟，因此認為沒有我慢。 第四，關於完全尋求佛法的果報，分為功德成就和斷除所斷兩方面。首先是堅固之法，即『色與』等一頌：對於堅固者來說，完全尋求佛法的果報是，對於有色之身和無色之心，依次成就色身的功德，即三十二相和八十隨形好，這是因為通過聽聞、思維、修習佛法，能夠成就這些功德。同樣，對於無色的受、想、行、識四蘊，佛法也是去除貪慾、嗔恨等煩惱之病的因，因爲了解佛法並加以實踐。
【English Translation】 Furthermore, in terms of practice, the distinction between obstacles and non-obstacles lies in: an unstable mind, being swayed by good and bad companions, and not yet having eliminated the two obscurations. From the first to the seventh bhumis, since these dharmas that serve as obstacles are absent, there are no obstacles. Similarly, for the dharmas of the eighth to tenth bhumis, realization is called 'mastery' because one is able to be non-conceptual, possess clairvoyance, and naturally purify the Buddha-fields. Therefore, from the perspective of what is to be abandoned, there are three distinctions. Moreover, the ways in which Bodhisattvas seek the Dharma, if divided from the perspective of attainment, are fourfold: For ordinary beings, between the accumulation path and the forbearance of the application path, since the non-conceptual cause similar to the Dharmakaya has not yet been attained, there is no Dharmakaya. At the peak of mundane qualities, since grasping and fixation have been abandoned, a portion of the Dharmakaya is obtained, so it is said in the Great Commentary, 'having a body'. Some believe that there is no body until the middle of the accumulation path, and from obtaining the great accumulation path of practice, beginning with the samadhi of the stream of Dharma, to the four stages of the application path, the non-conceptual wisdom corresponding to the cause of the Dharmakaya is gradually obtained, so it is said to have a body. From the first to the seventh bhumis, one obtains the body by attaining the effortful non-conceptual wisdom that directly sees the truth, or attains it. From the eighth to the tenth bhumis, since the non-conceptual wisdom is effortlessly and spontaneously accomplished, it is said that the body is completely perfected. These are the four distinctions. Furthermore, divided by the presence or absence of pride, there are three types: In the stage of ordinary beings below the highest Dharma, there is a greater component of pride. From the first to the seventh bhumis, pride is subtle, because the imputed is abandoned, and from the second bhumi onwards, innate pride is also gradually abandoned. From the eighth to the tenth bhumis, since non-conceptual wisdom is fully matured, it is considered that there is no pride. Fourth, regarding the result of completely seeking the Dharma, there are two aspects: the accomplishment of qualities and the abandonment of what is to be abandoned. First, the steadfast Dharma, i.e., the verse 'Form and': For those who are steadfast, the result of completely seeking the Dharma is that, for the form body and the formless mind, the qualities of the form body, namely the thirty-two major marks and eighty minor marks, are gradually accomplished, because these qualities can be accomplished through hearing, thinking, and meditating on the Dharma. Similarly, for the formless aggregates of feeling, perception, volition, and consciousness, the Dharma is also the cause of eliminating the diseases of afflictions such as desire and hatred, because one understands the Dharma and puts it into practice.
ས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་ཡང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ན་ཡང་སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཡང་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལྟར་ཆོས་བཙལ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་གཟུགས་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། མི་ཟད་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་ནི་དཀོན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པ། ནད་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕྱུག་པའི་ཕྱིར་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་ཟད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་། ཆོས་ནི་དུས་རེས་འགའ་ལས་ཕྲད་དཀའ་ཞིང་། ཕྲད་ན་དོན་ཆེ་བས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་འདོད་པ་འཇོ་བ་ཡིན་ལ་སྐབས་འདིར་རིན་པོ་ཆེ་མཛེས་ཤིང་དག་པ་ལྟ་བུའི་མཚན་དཔེ་འང་འཇིག་རྟེན་ན་དཀོན་པས་ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བ་དང་། སྨན་གྱིས་ནད་སེལ་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་སྨན་གཞན་གྱིས་གསོ་མི་ནུས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བའི་སྨན་ཆེན་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་ནི་ཉུང་ཞིང་རྒྱ་ཆུང་ལ་འཛད་པས་འཇིག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་ 2-155b པ་སོགས་ཀྱི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛད་པ་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་གཏན་དུ་བདེ་བའམ་གང་ཐོབ་ནས་གཏན་དུ་མི་ཟད་པ་ཞི་བ་བསིལ་བ་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པའི་བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་སྤངས་བྱ་བཅུ་སྤོང་སྟེ་གང་ཞེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་འཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དུ་མ་ཉིད་དམ་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་པོ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་སྤང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 爲了永遠平息見道修習所要斷除的一切煩惱。獲得神通自在也是依賴於佛法，即使在無餘涅槃中，力量等無盡的功德也是來自於精進修法，因此，如此尋求並修持佛法，就能獲得有色的功德和無色的功德，平息煩惱之病，以及獲得自在和不滅的四種功德。在《梵天請問經》中說：『具足四法，菩薩將尋求佛法。四者即：因其稀有而視為珍寶；因其是無病之因，而視為良藥；因其富含神通，而視為財富；因其是不滅之因，而視為涅槃。』 經文所說，佛法難遇，即使相遇也意義重大，因此要像珍寶一樣珍惜。這裡，珍寶具有美麗和純凈的特徵，世間罕見，因此要將佛法視為珍寶。如同藥物能治癒疾病，佛法的甘露能平息其他藥物無法治癒的煩惱之病，因此要將佛法視為偉大的良藥。世間的財富稀少且有限，終將耗盡，而通過殊勝的佛法，能獲得神通等圓滿的力量，獲得無盡的自在，因此要將佛法視為財富。殊勝的佛法是能徹底斷除生老等一切痛苦的對治之法，因此要將佛法視為能獲得永久安樂，或獲得后永不耗盡的寂靜、清涼、安樂、富饒的涅槃。 第二，通過全面尋求佛法，斷除十種應斷之法，即斷除與證悟真如相違背的散亂分別念。這十種分別念在《般若波羅蜜多經》中有所闡述，如下：尋求佛法的佛子們，應當斷除有和無的分別念，增益和損減的分別念這四種，同樣，斷除一的分別念，多或異的分別念，諸法自性的分別念，以及其差別的分別念，如名而執著于義的分別念，以及如義而執著于名的分別念這十種分別念，通過了解佛法的意義來正確地斷除。經中如是說，般若波羅蜜多...
【English Translation】 In order to permanently pacify all the afflictions to be abandoned by the practice of the Path of Seeing. Also, obtaining mastery over the superknowledges comes from relying on the Dharma, and even in the state of Nirvāṇa without remainder, inexhaustible qualities such as power also come from diligently practicing the Dharma. Therefore, by seeking and practicing the Dharma in this way, one can obtain colored and formless qualities, pacify the disease of afflictions, and obtain the four qualities of mastery and inexhaustibility. In the Sutra of Brahma's Request, it is said: 'Possessing four qualities, a Bodhisattva will seek the Dharma. The four are: regarding it as a precious jewel because it is rare; regarding it as medicine because it is the cause of being without illness; regarding it as wealth because it is rich in superknowledges; regarding it as Nirvāṇa because it is the cause of being inexhaustible.' It is said that the Dharma is difficult to encounter, and even if encountered, it is of great significance. Therefore, it should be cherished like a precious jewel. Here, a precious jewel has the characteristics of being beautiful and pure, and it is rare in the world. Therefore, one should regard the Dharma as a precious jewel. Just as medicine can cure diseases, the nectar of the Dharma can pacify the disease of afflictions that other medicines cannot cure. Therefore, one should regard the Dharma as a great medicine. Worldly wealth is scarce and limited, and will eventually be exhausted. However, through the excellent Dharma, one can obtain perfect powers such as superknowledges, and obtain inexhaustible mastery. Therefore, one should regard the Dharma as wealth. The excellent Dharma is the antidote that completely eliminates all sufferings such as birth and aging. Therefore, one should regard the Dharma as Nirvāṇa, which is the nature of permanent happiness, or the peace, coolness, happiness, and abundance that are obtained and never exhausted. Secondly, by fully seeking the Dharma, one abandons the ten things to be abandoned, namely, abandoning the distracting conceptual thoughts that are contrary to the realization of suchness. These ten conceptual thoughts are explained in the Prajñāpāramitā Sutra as follows: Those who seek the Dharma, the sons of the Victorious Ones, should abandon the four conceptual thoughts of existence and non-existence, and the conceptual thoughts of superimposition and denial. Similarly, abandon the conceptual thought of one, the conceptual thought of many or different, the conceptual thought of the self-nature of phenomena, and the conceptual thought of its distinctions, the conceptual thought of adhering to the meaning as the name is, and the conceptual thought of adhering to the name as the meaning is. These ten conceptual thoughts should be correctly abandoned through understanding the meaning of the Dharma. As it is said in the sutra, Prajñāpāramitā...
ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཆད་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་བསལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དང་། 2-156a དོན་དམ་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་མཐའ་མིན་ནོ། །མེད་པའི་མཐའ་བསལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པས་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་གང་ཟག་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པར་བཟུང་ན་ཡོད་པའི་མཐའ་ཡིན་པས་དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གང་ཟག་ཏུ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ་བདག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་ནས་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་བསལ་བའི་གཉེན་པོར། གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པས་གཟུགས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་བསལ་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཤན་ལེགས་པར་མ་ཕྱེས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་དེ་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་གཉིས་ཀ་འགོག་པར་མཛད་ཀྱི་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ 2-156b ཐམས་ཅད་བྱུང་རྒྱལ་དུ་འགོག་པ་ལུགས་འདིས་ཆེད་དུ་འགོག་རྒྱུའི་ཕྱོགས་སྔར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཡུལ་དང་ཕྱི་མ་དཔྱད་བཟོད་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར། གཟུགས་སྟོང་པའོ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཅན་ནམ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་གནས་ཀྱི་དེ་ལ
【現代漢語翻譯】 在《般若波羅蜜多十萬頌》中，（佛）說雖然有菩薩，但不能真正見到菩薩。這是因為執著于『空性』，認為一切法在名言上都不存在，這是斷滅空，所以應該去除。因為有依他起（paratantra，事物相互依存的顯現）和緣起（pratītyasamutpāda，事物由因緣和合而生）的顯現，並且勝義諦（paramārtha，最終真理）以圓成實性（pariniṣpanna，事物真實存在的狀態）和法性（dharmatā，事物本來的性質）存在，所以正確地認識到『有』就是不落入邊見。爲了去除『無』的邊見，（佛）說『雖然有菩薩』，這表明在名言和緣起中，補特伽羅（pudgala，人）是存在的。即便如此，如果凡夫俗子像他們所分別的那樣，執著於人我（pudgala-ātman，認為人有真實的自我），那就是落入了『有』的邊見，所以爲了對治它，（佛）說『不能真正見到菩薩』，意思是雖然顯現為人，但其中並沒有被稱為『我』的實體，因為『我』既不是蘊（skandha，構成人身的要素）的同一體，也無法被視為與蘊分離。因此，通過這種方式，（佛）揭示了人無我（pudgala-nairātmya，人沒有真實不變的自我）。從這裡開始，（佛）將揭示法無我（dharma-nairātmya，法沒有真實不變的自性），作為對治增益（samāropa，妄加概念于不存在的事物）和誹謗（apavāda，否認存在的事物）的邊見的對治法。 （佛說）『色（rūpa，形態）自性空，但也不是空性』。意思是，雖然色等諸法顯現，但它們並沒有以自身固有的方式存在，所以『自性空』表明色只是遍計所執（parikalpita，虛構的），從而消除了認為其在勝義諦中存在的增益。『但也不是空性』則消除了對空性（śūnyatā，空虛性）的誹謗，即否認圓成實性（pariniṣpanna，事物真實存在的狀態）的空性。如果不能很好地區分『有』和『無』，而認為一切都不存在，那就是誹謗的見解。考慮到這兩種情況，（佛）否定了『既不是有也不是無』，並沒有做出任何肯定。這種方式完全否定一切，是因為它預先假定了需要否定的立場。 爲了對治認為『一』的分別念，（佛）說『色的空性不是色，色不是空性』。意思是，作為有法（dharmin，具有某種性質的事物），色等是現象，而作為法性（dharmatā，事物本來的性質），空性是其本質。遍計所執（parikalpita，虛構的）和圓成實性（pariniṣpanna，事物真實存在的狀態）不是一，因為前者是經不起分析的、錯誤的意識的對象，而後者是經得起分析的、非錯誤的意識的對象。爲了對治認為『異』的分別念，（佛）說『色是空，空是色。空性不是色之外的他者，色也不是空性之外的他者』。意思是，顯現為能取（grāhaka，能認知的主體）和所取（grāhya，被認知的客體）的現象本身就存在於空性中，而不是...
【English Translation】 In the Hundred Thousand Verses of the Prajñāpāramitā, it is said that even though there are Bodhisattvas, one does not truly see a Bodhisattva. This is because clinging to 'emptiness' (śūnyatā), holding that all phenomena do not exist nominally, is nihilistic emptiness, which should be eliminated. Because there is the appearance of other-powered (paratantra, the appearance of interdependent phenomena) and dependent arising (pratītyasamutpāda, phenomena arising from the aggregation of causes and conditions), and the ultimate truth (paramārtha, the ultimate reality) exists as the perfected nature (pariniṣpanna, the state of being truly existent) and the nature of reality (dharmatā, the inherent nature of things), correctly realizing 'existence' is not falling into extremes. To eliminate the extreme of 'non-existence,' it is said 'even though there are Bodhisattvas,' which shows that in name and dependent origination, the person (pudgala, individual) exists. Even so, if ordinary people cling to the self of the person (pudgala-ātman, the belief that a person has a real self) as they imagine it, that is falling into the extreme of 'existence,' so to counteract it, it is said 'one does not truly see a Bodhisattva,' meaning that although it appears as a person, there is no entity called 'self' in it, because the 'self' is neither identical to the aggregates (skandha, the elements that make up a person) nor can it be seen as separate from the aggregates. Thus, in this way, it reveals the selflessness of the person (pudgala-nairātmya, the absence of a real, unchanging self in a person). From here on, it will reveal the selflessness of phenomena (dharma-nairātmya, the absence of a real, unchanging nature in phenomena), as a countermeasure to the extremes of superimposition (samāropa, falsely adding concepts to non-existent things) and denial (apavāda, denying the existence of things). '(Form (rūpa, shape) is empty of inherent existence, but it is also not emptiness).' This means that although phenomena such as form appear, they do not exist in their own inherent way, so 'empty of inherent existence' shows that form is merely imputed (parikalpita, fabricated), thus eliminating the superimposition of believing that it exists in ultimate truth. 'But it is also not emptiness' eliminates the denial of emptiness (śūnyatā, voidness), that is, denying the emptiness of the perfected nature (pariniṣpanna, the state of being truly existent). If one cannot distinguish well between 'existence' and 'non-existence' and believes that everything does not exist, that is a view of denial. Considering these two situations, (the Buddha) negates 'neither existence nor non-existence,' without making any affirmation. This way of completely negating everything is because it presupposes the position that needs to be negated. To counteract the conceptualization of 'one,' (the Buddha) says 'the emptiness of form is not form, and form is not emptiness.' This means that as a subject of qualities (dharmin, something that possesses a certain quality), form etc. are phenomena, and as the nature of reality (dharmatā, the inherent nature of things), emptiness is its essence. The imputed (parikalpita, fabricated) and the perfected nature (pariniṣpanna, the state of being truly existent) are not one, because the former is the object of an erroneous consciousness that cannot withstand analysis, while the latter is the object of a non-erroneous consciousness that can withstand analysis. To counteract the conceptualization of 'different,' (the Buddha) says 'form is empty, and emptiness is form. Emptiness is not other than form, and form is not other than emptiness.' This means that the phenomena that appear as the grasper (grāhaka, the subject that cognizes) and the grasped (grāhya, the object that is cognized) themselves exist in emptiness, and not...
ས་ལོགས་ཤིག་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་དེ་མེའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོགས་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བཞི་རེ་བཞི་རེ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མིང་དང་ 2-157a བརྡས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་མྱོང་བ་སོགས་དང་ས་སྲ་བ་ཆུ་གཤེར་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་ཅེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཡང་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་བཞིན། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་བརྗོད་པ་ན་མིང་དོན་འདྲེས་ནས་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་དུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིང་དུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར། མིང་ནི་བཅོས་མ་རྫུན་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། མིང་དོན་གཉིས་ངོ་བོས་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་དོན་དེ་གོ་བར་བྱ་ཕྱིར་གློ་བུར་བརྡ་བྱས་པ་ཙམ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་བཞིན་དུ་དོན་དེར་འཛིན་པ་དང་། དོན་མཐོང་བ་ན་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདི་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་བྱིས་པའི་བློས་མིང་དང་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ན་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་མིང་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་མིང་ཙམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། ། 說求法之殊勝作總結 ལྔ་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ལེའུ་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་དམིགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ 2-157b ཐབས་ཀྱི་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ལ། ཆོས་འཚོལ་བ་ལ་ལེ་ལོ་དང་ཞུམ་པ་དང་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པའམ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཞེས་སོ། །
【現代漢語翻譯】 在某個地方，並不存在所謂的空性，就像火的熱性一樣，因為這些法的自性就是空性。正如在《深密解脫經》(mDo sDe dGongs Pa Nges Par 'Grel Ba)中所說：『行蘊的體性和勝義的特徵，既非一亦非異的特徵。無論誰認為是一或異，他們都沒有如實地進入。』就像對每一個認為是一或異的觀點，都指出了四種過失一樣。如同瓶子，執著於它自身的體性；又如瓶子是無常的，執著於它的特殊性質。爲了對治這兩種執著，經中說：『凡是色，都只是名稱而已。』等等。這表明除了名言和概念所設定的之外，在究竟意義上，色不具有可被認為是色、感受等，以及地堅硬、水濕潤等特徵、體性或自性。特別是，爲了對治執著，經中說：『色無生，亦無滅，非染污，亦非清凈。』等等，對一切法都應如此類推。在勝義諦中，任何法都沒有自性，因此也不存在生等一切差別相。 當說出瓶子等名稱時，爲了對治名稱和意義混淆，如同名稱一樣執著于意義，以及如同事物瓶子等一樣執著于名稱，經中說：『名稱是虛假的、欺騙性的。』等等。雖然名稱和意義在本質上沒有關聯，但爲了使人理解意義而臨時設定的名稱，孩子們會像執著名稱一樣執著于意義；當看到事物時，會像事物一樣執著于『這應該被稱為這個名稱』。這是孩子們的思想對名稱和意義的虛構。實際上，因為沒有任何可表達的意義成立，所以表達的名稱也不成立。因為一切法都是不可言說、遠離名稱的，所以即使是名稱也無從尋覓。 總結尋求佛法的殊勝之處：第五，通過闡述圓滿尋求佛法的偉大之處來總結本章的意義。正如本章所說，依靠對一切深奧而廣大的佛法的智慧，以及具備波羅蜜多(pha rol tu phyin pa，梵文：Pāramitā，梵文羅馬擬音：Pāramitā，漢語字面意思：到彼岸)的方便的廣大善行，並依賴於尋求佛法時無有懈怠、沮喪和迷惑的強烈精進，以不顛倒的方式如實地確定或正確地理解，從而圓滿尋求了包含世俗諦和勝義諦的二諦法性。
【English Translation】 In some place, there is no such thing as emptiness, just like the heat of fire, because the nature of these dharmas is emptiness. As it is said in the Saṃdhinirmocana Sūtra (mDo sDe dGongs Pa Nges Par 'Grel Ba): 'The characteristic of the aggregates and the nature of ultimate reality are characteristics that are neither one nor different. Whoever perceives them as one or different has not entered correctly.' Just as four faults are pointed out for each view that considers them as one or different. Like a vase, clinging to its own essence; and like the vase is impermanent, clinging to its particular qualities. To counteract these two clingings, it is said: 'Whatever is form is merely a name.' etc. This shows that apart from what is designated by names and concepts, in the ultimate sense, form does not have any characteristics, nature, or essence that can be considered as form, feeling, etc., and the hardness of earth, the wetness of water, etc. In particular, to counteract clinging, it is said: 'Form has no birth, no cessation, is not defiled, and is not purified.' etc., apply this to all dharmas. In ultimate truth, since no dharma has an essence, there are no distinctions such as birth. When uttering names such as 'vase,' to counteract the confusion of name and meaning, clinging to the meaning as if it were the name, and clinging to the name as if it were the object 'vase,' it is said: 'Names are artificial and deceptive.' etc. Although names and meanings are not inherently related, names are temporarily assigned to enable people to understand the meaning. Children cling to the meaning as if it were the name. When they see an object, they cling to it, thinking, 'This should be called this name.' This is the fabrication of names and meanings by the minds of children. In reality, because no expressible meaning is established, the expressing name is also not established. Because all dharmas are inexpressible and beyond names, even the name itself cannot be found. Concluding the Excellence of Seeking the Dharma: Fifth, summarizing the meaning of the chapter by explaining the greatness of perfectly seeking the Dharma. As stated in this chapter, relying on the wisdom that focuses on all profound and vast Dharmas, and possessing the vast merit of skillful means endowed with pāramitā (pha rol tu phyin pa，梵文：Pāramitā，梵文羅馬擬音：Pāramitā，漢語字面意思：到彼岸), and relying on strong diligence without laziness, discouragement, or confusion in seeking the Dharma, to ascertain or correctly understand in a non-inverted manner, thereby perfectly seeking the nature of the two truths, which are encompassed by conventional truth and ultimate truth.
འདི་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལྟར་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ན། ཞེས་འདུག་གོ། དེ་ལྟར་ཆོས་བཙལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་བཞིན་དུ་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་གང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說法品 གཞན་ལ་ཆོས་བཤད་པའི་ལེའུ་འདི་ལ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་གཞན་ལ་བསྟན་འོས་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ། ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ། ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚུལ། བསྟན་བྱ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ལྔ་ལས། 說不吝嗇施法如理 དང་པོ། བརྟན་པ་རྣམས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པར་བྱས་ནས་རང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་ 2-158a པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་བས་ལྷག་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་པས་ཅི་ནས་འཆད་དགོས་ཏེ། བརྟན༷་པ༷་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ༷ས་ནི༷་ལུས་སམ་སྲོག་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་བསགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་དང༷་། ལོང༷ས་སྤྱོ༷ད་ཚོག༷ས་ཆེས༷་ཞེས་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པ་སོགས་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད༷་ཅིང༷་རང་གིར་གྱུར་པའང་མཐར་མཛད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བའི་སྙིང༷་པོ་མེ༷ད་པ༷་དག༷་ཏུ་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་རབ༷་ཏུ་དག༷འ་བའི་ཡི༷ད་ཀྱིས༷་ཡུལ་སེམ༷ས་ཅ༷ན་སྡུག༷་བསྔལ༷་བ་རྣམ༷ས་ལ༷་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན༷་པ་རྣམ༷ས། ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ནུས་པ་རྒྱལ་སྲིད་དམ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ༷་ཆེ༷ན་པོ་དུས་རྟག་ཏུ་གཏོང༷་བར་བྱེད་ན༷། དམ་པའི་ཆོ༷ས་ནི་ཡང༷ས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་དེ་སྐྱེ༷༷་དགུ༷་རྣམ༷ས་ལ༷་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ༷་པ༷་ཀུན་ཏུ་ཕན༷་པར་བྱེ༷ད་པས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་མི་འདྲ་བར་གཏན་དུ་ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་། བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་ན་ཆོས་འཚོལ་བ་པོ་རང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་སོགས་ཟང་ཟིང་འགྲུབ་པ་ལྟར་ཚེག༷ས་ཆེ༷ས་རྙེད༷་པ་མིན༷་ཞིང་བསྒྲུབ་སླ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ཤི༷ན་ཏུ་བཏང༷་ཡང༷་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཟད་པ་མེད་པར་མ་ཟད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གཞན་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འཕེ༷ལ་བ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ལྟ༷་ལན༷་གཅི༷ག་མ༷་ཡི༷ན་པར་ག
【現代漢語翻譯】 根據《智者堅定論》的翻譯，『當專注於二諦法性時』，就是這樣。因此，爲了尋找佛法，他將永遠成為眾生的導師，爲了向他人正確地宣說佛法，他將如實地闡述。那位菩薩就像充滿水和珍寶的海洋一樣，他的內心將充滿道路和果實的功德。 《大乘經莊嚴論》中，第十二品，即『尋法品』的解釋完畢。 說法品 在本章『向他人說法』中，闡述了不吝惜佛法而應向他人展示的合理性，宣說佛法的必要性，如何宣說的原則，所宣說佛法的自性，以及如此宣說的意義的總結，共五個方面。 說不吝嗇施法如理 第一，通過『堅定者們』等一頌來闡述：當菩薩們尋法並證悟，如實了知佛法時，他們會毫不吝惜地向眾生宣說，從而圓滿自己的波羅蜜多，併成熟其他眾生。沒有比這更好的方法了，所以必須宣說。『堅定者們，菩薩們，以身或命，通過積累先前善行的巨大集合而獲得，以及通過巨大的財富集合』，如航海等艱難困苦而獲得，並最終完成自己的事業。『知道沒有可靠的精華』，因此以極度喜悅的心，對遭受痛苦的眾生，佈施物質。那麼，如何才能圓滿他人的願望呢？總是佈施廣大的王位或財富。殊勝的佛法是廣闊無垠的，永遠不會耗盡，它在今生和來世都能利益眾生，因此與物質佈施不同，它具有永恒可靠的精華。在佛陀出現於世，教法住世的時代，尋法者自己也像進入大海一樣，通過艱難困苦才能獲得物質，但佛法佈施卻很容易做到，而且即使大量佈施佛法，自己內心的佛法也不會減少，反而會越來越增長，而且那些佛法也會傳遞給他人，不僅僅是一次。
【English Translation】 According to the translation of 'Steadfast Intelligence Commentary', 'When focusing on the nature of the two truths,' that's how it is. Therefore, in order to seek the Dharma, he will always become the teacher of beings, and in order to explain the Dharma well to others, he will explain it without distortion. That Bodhisattva, like a great ocean filled with water and collections of jewels, will have his mind filled with the qualities of the path and the fruit. In 'The Ornament of the Great Vehicle Sutras', the twelfth chapter, which is the explanation of 'The Chapter on Seeking the Dharma', is completed. The Chapter on Expounding the Dharma In this chapter 'Expounding the Dharma to Others', it explains the rationality of not being stingy with the Dharma and showing it to others, the necessity of expounding the Dharma, the principles of how to expound it, the nature of the Dharma to be expounded, and the summary of the meaning of expounding it in this way, in five aspects. Speaking without stinginess, bestowing the Dharma as it should be First, it is explained by one verse such as 'The Steadfast Ones': When Bodhisattvas seek the Dharma and attain enlightenment, truly knowing the Dharma, they will explain it to sentient beings without stinginess, thereby perfecting their own pāramitās and maturing other sentient beings. There is no better method than this, so it must be expounded. 'The Steadfast Ones, Bodhisattvas, with body or life, obtained through accumulating a great collection of previous good deeds, and through a great collection of wealth', obtained through great hardships such as sailing the ocean, and finally completing their own undertakings. 'Knowing that there is no reliable essence', therefore, with an extremely joyful mind, to sentient beings who suffer, give material gifts. So, how can one fulfill the wishes of others? Always giving vast kingdoms or wealth. The sublime Dharma is vast and boundless, and will never be exhausted, it benefits beings in this life and in future lives, therefore, unlike material giving, it has an eternal and reliable essence. In the era when the Buddha appeared in the world and the teachings abide, the seeker of the Dharma himself also obtains material things through hardships, like entering the ocean, but the giving of the Dharma is easy to do, and even if a large amount of Dharma is given, the Dharma in one's own mind will not decrease, but will increase more and more, and those Dharmas will also be passed on to others, not just once.
ཏོང་བ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོ༷ས། ལྟ་ཞེས་པ་ཚིགས་བཅད་ཁ་བསྐང་བའི་ཆེད་དེ་དོན་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཙལ་ནས་ 2-158b གཞན་ལ་སྟོན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說法目的 གཉིས་པ་ཆོས་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། རྟོགས་པའི་ཆོས་མཐར་ཐུག་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པར་ནམ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང༷་གི་ཕྱིར༷་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་པ་ལ་ཐད་ཀར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས། དེ་འདྲའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སོ༷་སོ༷་རང༷་རིག༷་པར་བྱ༷་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོ༷མ་ལྡན༷་འདས༷་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོ༷ས་མ༷་བསྟན༷་པའམ་བསྟན་པ་མེད་དེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་དང་ཡི་གེས་ཇི་བཞིན་མཚོན་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དང་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཀ་བུམ་སོགས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ 2-159a འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྨོས༷་ཅི་དགོས་སོ། །འོ་ན་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུག༷ས་རྗེའི༷་བདག༷་ཉི༷ད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྲུལ༷་ཆེན༷་པོ་ལྟ༷་བུས། ཞེས་པ་དཔེ་བསྟན་ཏེ། སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ཨ་ཛ་གར་ཞེས་པ། རྒྱབ་ཏུ་ཞིང་རྨོ་ཞིང་ཆུ་བོ་ཡང་འབབ་པའི་ཁྱོན་ཡོད་པ་དེའི་ཁ་ནས་ཆུ་བྱུང་བ་རྒྱང་རིང་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བབ་པ་དེ་ལ་རི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ཀླུང་ཡིན་པར་བསམས་ནས་འཐུང་བ་ན་ཁ་ཆུ་གདུག་པས་ཤི་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སྦྲུལ་དེའི་ཁའི་དབུགས་རྔུབས་པས་དྲངས་ནས་ཁར་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྦྲུལ༷་ཆེན༷་ལྟ༷་བུས༷། རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་རི༷གས་ཤིང་འཐད་པ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤ༷ད་པ་ནི་ག
【現代漢語翻譯】 說不說又有什麼關係呢？'看'這個詞只是爲了補全詩句，沒有其他意義。因此，菩薩尋求佛法，必定會向他人展示。 說法目的 第二，宣說佛法的必要性：證悟的究竟之法，是聖者們各自親證的境界，超越了言語文字的範疇。然而，要獲得這樣的境界，如果不通過聽聞、思考言語文字所詮釋的經教之法，就永遠無法達到。因此，將經教之法作為聽聞、思考的對象，是薄伽梵（Bhagavan，世尊）爲了讓眾生各自親證而宣說的方便。因為聖者們心續中的證悟之法，是無法直接向沒有各自證悟的人展示的。所以，爲了讓這樣的證悟之法能夠顯現地被各自親證，諸佛薄伽梵才宣說了或沒有宣說具有言語文字形式的佛法。各自證悟的意義無法用言語文字完全表達，因為它超越了世間的言說、思維、比喻和論證，所以稱為各自證悟。它不像世間了知柱子、瓶子等有為法，以及虛空等無為法那樣。因此，真如是具有聖者智慧的人才能各自親證的。就像獲得世間禪定的人才能體驗禪定的境界，而沒有獲得禪定的人無法想像一樣，更何況是超越世間的智慧境界，世間的聽聞等又怎麼能夠思議呢？那麼，如果說甚深經典中，佛陀領悟的各自證悟之義被闡述了，這又該如何解釋呢？對於眾生懷有大悲心的佛陀薄伽梵，就像一條大蛇一樣（這裡用了比喻）。這條大蛇被稱為阿阇伽（Ajagara，大蟒蛇），它的背上甚至可以耕田、流水。從它口中流出的水，遠遠望去就像一條大河。野獸們以為那是河水，前去飲用，結果因為蛇的毒液而死去。這些野獸的屍體又被蛇吸入口中。因此，佛陀就像一條大蛇，具有四種智慧，非常合理且恰當，能夠毫無顛倒地闡釋一切意義。
【English Translation】 What need is there to speak of giving? The word 'see' is only to complete the verse, it has no other meaning. Thus, a Bodhisattva, having sought the Dharma, is certain to show it to others. Purpose of Teaching the Dharma Secondly, the necessity of teaching the Dharma: The ultimate Dharma of realization, which is to be individually realized by the noble ones, transcends the realm of words and letters. However, to attain such a state, one can never succeed without hearing and contemplating the Dharma of scripture taught through words and letters. Therefore, this Dharma of scripture, which becomes the object of hearing and contemplation, is what the Bhagavan (Bhagavan, The Blessed One) taught as a means for individual self-realization. For, the Dharma of realization in the minds of the noble ones, which is to be individually realized, cannot be directly shown to those who lack individual self-awareness. Therefore, for such a Dharma of realization to be manifestly self-realized, the Buddhas, the Bhagavan, have taught or not taught the Dharma in the form of words and letters. The meaning of individual self-realization cannot be fully expressed by words and letters, for it transcends worldly expressions, thoughts, metaphors, and reasoning, and is therefore called individual self-awareness. It is not like knowing conditioned phenomena such as pillars and vases, or unconditioned phenomena such as space in the world. Therefore, Suchness is to be individually realized by those who possess the wisdom of the noble ones. Just as those who have attained worldly meditation can experience the realm of meditation, while those who have not attained meditation cannot conceive of it, how much more so is the realm of wisdom that transcends the world, which cannot be conceived by worldly hearing and so on? Then, how is it that the profound sutras speak of the meaning of individual self-realization, which the Buddha has comprehended, being explained? The Buddha Bhagavan, who is the embodiment of compassion for sentient beings, is like a great snake (an analogy is given here). This great snake is called Ajagara (Ajagara, python), on whose back there is even space for plowing fields and rivers flowing. The water flowing from its mouth, appearing like a great river from afar, is drunk by wild animals who think it is river water, but they die from the poison in the saliva. Their corpses are then drawn into the snake's mouth by the breath it inhales. Therefore, the Buddha is like a great snake, possessing four kinds of wisdom, which is very reasonable and appropriate, able to explain all meanings without inversion.
སུང་རབ་གང་ཞིག་སྦྲུལ་གྱི་དབུག༷ས་དང་འདྲ༷་བར་ཕ་རོལ་འདྲེན་ནུས་པ་ཆོས༷་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས༷། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་ལྟ་བུའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ༷་བོ༷་རྣམས། སངས་རྒྱས་ཉི༷ད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས༷་ལ༷་ཀུན༷་ནས༷་དྲང༷ས་ཏེ༷། མཐར་སྡུག་ཀུན་ཉེ༷་བར༷་ཞི༷་བ་མྱང་འདས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཞ༷ལ་གྱི༷་སྒོ༷་ལྟ་བུ། སྒྲིབ་གཉིས་རྣམ༷་པར༷་དག༷་པ༷་གཙང་བ་དམ་པ་དང་། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན༷་པོ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་དམ་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན༷་མོ༷ང་དུ་གྱུར་པས་བདག་ 2-159b ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་དམ་པ། གཏན་དུ་ཟ༷ད་མི༷་ཤེ༷ས་པས་རྟག་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ༷་ཡང༷་དག༷་པར་བཀོ༷ད་དོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དངོས་སུ་ཚིག་གིས་བསྟན་ནས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཟབ་མོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱས་པའི་ལམ་དེས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བསླུ་བ་མེད་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་དེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སོ་སོ་རང་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་དངོས་སུ་ཚིག་གིས་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ལུང་གི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྒྱུད་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེ༷་ལྟ༷་བས་ན་ཞི་ལྷག་དང་ལྡན་པའི་རྣ༷ལ་འབྱོར༷་ཅ༷ན་གྱི་སྒོམ༷་པ་གང༷་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ནི༷་དོ༷ན་མེ༷ད་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་སོ། །སྒོམ་པ་དོན་ཡོད་པ་དེ༷་ལྟ༷ར་ན་སྒོམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བ༷དེ་བར་གཤེག༷ས་པ་རྣམས་ཀྱི༷་ཆོས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསྟ༷ན་པ༷་ག༷ང་ཡི༷ན་པ་དེ༷་ཡ༷ང་དོ༷ན་མེད་པ་མིན༷་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཕྱི་རོལ་པས་བདག་བསྒོམ་པ་སོགས་ནི་ཐར་ལམ་མིན་ལ་ 2-160a བདག་མེད་བསྒོམ་པ་སོགས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཐོས་པ་དང་དེའི་དོན་བསམས་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་བཞིན་བསྒོམ་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གལ༷་ཏེ༷་བདག་མེད་ལ་སོགས་པ་ཐོས༷་པ༷་ཙམ༷་གྱིས་དོ༷ན་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོ༷ང་བ༷ར་འགྱུར༷་ན༷་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་རིགས་ཀྱི་དེའི་དོན་བསྒོམ༷་པ༷་དོན་མེ༷ད་པར་གྱུར༷་ལ་གལ༷་ཏེ༷་བདག་མེད་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་མ༷་ཐོས༷་
{ "translations": [ "哪一部經如同蛇的毒氣般能將眾生引入歧途？是佛陀所說的十二部經。對於如鹿群般的應化眾生，佛陀以正道之法引導他們，最終趨向寂滅涅槃。這涅槃之境，如同佛陀的開示之門，清凈無染，具足功德與力量，是至上的安樂。與諸佛無別的自在大我，是永恒不滅的真我。通達此等彼岸，需各自證悟。佛陀的法身雖以言語顯現，卻無人能僅憑此證悟成佛。然若依循經教，如實聞思修習，便能獲得無欺的聖者自證智慧。此智慧能使人不謬解不可思議之境，最終證得佛陀的智慧法身。因此，自證之境雖無法直接以言語表達，卻能通過經教間接證悟。故具足止觀雙運的瑜伽士之修行並非無意義，因其能生起自證智慧。", "如是，為使修行不偏離正道，諸佛所宣說的經藏等亦非無意義。若離棄正道，如外道般修習我等，則非解脫之道。如實宣說無我等實相之法，通過聽聞、思維而獲得定解，並依此修行，方能生起證見實相的自證智慧。反之，若僅聽聞無我等法，便能現見實相，則應立即解脫，修習便無意義。若未聽聞宣說無我等法的經教…" ], "english_translations": [ 'Which scripture is like the venom of a snake, capable of leading beings astray? It is the twelve divisions of the Dharma spoken by the Buddha. For those beings to be tamed, who are like a herd of deer, the Buddha guides them with the Dharma of the correct path, ultimately leading them to the cessation of suffering, Nirvana. This state of Nirvana, like the gateway of the Buddha\'s teachings, is pure and free from defilements, possessing great qualities of power and so forth, and is supreme bliss. The great self, undifferentiated from all Buddhas, is the eternal and imperishable true self. To realize these perfections, one must have individual realization. Although the Dharmakaya of the Buddha is manifested through words, no one can attain Buddhahood merely through this realization. However, if one follows the scriptures, studies, contemplates, and meditates correctly, one can obtain the infallible self-realizing wisdom of the noble ones.', 'This wisdom enables one to understand the inconceivable realm without error, ultimately realizing the wisdom Dharmakaya of the Buddha. Therefore, although the state of self-realization cannot be directly expressed in words, it can be indirectly realized through reliance on the scriptures. Thus, the practice of a yogi who possesses both Shamatha and Vipassana is not meaningless, as it gives rise to self-realizing wisdom.', 'In this way, in order to ensure that practice does not deviate from the correct path, the Sutras and other teachings proclaimed by the Buddhas are also not meaningless. If one abandons the correct path, like the heretics who practice the self, it is not the path to liberation. The Dharma that accurately explains the reality of selflessness and so forth, through hearing, thinking, and gaining certainty, and then meditating accordingly, gives rise to self-realizing wisdom that sees reality. Conversely, if merely hearing the teachings on selflessness and so forth could directly reveal reality, then one should be immediately liberated, and practice would be meaningless. If one has not heard the scriptures that explain selflessness and so forth...' ] }
པར༷་ཡང་དེའི་དོན་བསྒོམ༷་པ་ལ་སྐྱེ་བོ་རང་ཉིད་འཇུག༷་པར་འགྱུར༷་ན༷་གསུང་རབ་རྣམས་བསྟན༷་པ་དོན༷་མེ༷ད་པར་འགྱུར༷་ཏེ་བསྟན་མི་དགོས་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་ཐོབ་པ་ལ་དང་པོར་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་དང་། དེ་ནས་དེའི་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། དེ་ནས་དོན་དེ་རྩེ་གཅིག་པར་བསྒོམ་དགོས་པས་ཀུན་གྱི་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པ་དང་བཤད་པའི་ལུང་གི་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་ཞིང་དགོས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། 如何說之方便 གསུམ་པ་ཆོས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འཆད་པ་ལ་འཆད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། དོན་བཟང་པོ་དང་། ཚིག་བཟང་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་ 2-160b པའི་ས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གཞན་ལས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་འཆད་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཆད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་འཆད་པ་དང་།དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་འབྱོར་བས་ཆོས་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་མོ། །ཡང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་དབང་འབྱོར་བ་དག་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་གི་ཁ་དང་གཞན་གྱི་ཁ་ཡི་གླུ་དབྱངས་དང་རོལ་མོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ཆོས་འཆད་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། རྩིག་པ་དང་རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་སོགས་གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ། རྒྱ་ཆེ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོས་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟོན་པའམ་གསལ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཆོས་ལ་གནས་པས་གཞན་གྱིས་དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་གྱུར་ཏེ་ངག་ལ་ཉན་དུ་བཏུབ་པ་ནི་འཇེབས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་དེ་ཉིད་གཉིས་སྟོན་པ་འདི་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ཆོས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། མང་དུ་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དང་། 2-161a བདག་གི་ཤེས་རབ་ཆོས་བཤད་ཅིང་སྦྱང་བས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣོ་བར་བྱེད་ཅིང་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་གནས་པས་སྐྱེས་བུ
【現代漢語翻譯】 此外，如果僅通過冥想就能使人領悟佛法，那麼所有的經文都將變得毫無意義，因為如果不需要教導也能領悟，那是不可能的。因此，爲了使聖者們獲得以智慧如實證悟法性的各自的自證，首先需要聽聞正法，然後通過思考來確定其含義，最後需要一心一意地冥想其含義。因此，首先需要培養聽聞的智慧，所以聽聞和講授佛法的經教非常重要且必要。 如何說之方便 第三，關於如何講授佛法的方法：菩薩講授佛法的方法和佛陀講授佛法的方法有兩種。首先，菩薩講授佛法有三種方式：講授的方式、良好的意義和良好的語言。第一，以『菩薩殊勝』等一頌來表示：在勝解行地，像從善知識佛陀和菩薩那裡聽到的那樣講授，這是依賴於經文的講授；從初地到七地，通過證悟法界的力量來講授；在清凈的三地，通過不思議的智慧和自然成就的證悟力來講授，這被稱為三種方式。此外，從第八地開始，通過證悟者的加持，從自己和他人的歌聲、音樂等聲音中產生講授佛法的聲音；從墻壁和樂器的部件等任何事物中，也會產生佛法的聲音；甚至從虛空中也會產生宣說佛法的聲音。 第二，有『廣博斷除疑惑』等兩頌：通過廣泛的聽聞，顯示或闡明與佛法和意義相關的廣博性；因為自己對佛法沒有疑惑，所以能夠斷除他人的疑惑；因為自己安住于佛法，所以適合他人接受其言辭，能夠聽從其言語，這也被稱為『悅意』。具備這四種——顯示雜染和清凈的真如，被稱為菩薩圓滿的講授佛法。正如《梵天請問經》中所說：通過廣泛的聽聞，爲了使正法在世間長久住世，而廣泛地講授佛法； 通過講授和修習佛法，使自己的智慧越來越敏銳，並斷除他人的疑惑；因為自己安住于佛法，所以是士夫
【English Translation】 Furthermore, if beings could engage in meditating on its meaning by themselves, then all the scriptures would become meaningless, because if one could realize without needing to be taught, that would be impossible. Therefore, in order for noble ones to attain the individual self-awareness of realizing the suchness of reality as it is with wisdom, one must first listen to the sacred Dharma, then gain certainty about its meaning through contemplation, and then one must meditate single-pointedly on that meaning. Therefore, one must first generate the wisdom of hearing, so the teachings of scripture through listening to and explaining the Dharma are thus very meaningful and necessary. How to Explain the Means Third, regarding how to teach the Dharma: there are two ways, the way a Bodhisattva teaches the Dharma and the way a Buddha teaches the Dharma. First, there are three aspects to how a Bodhisattva teaches the Dharma: the manner of teaching, good meaning, and good words. First, it is shown with one verse, such as 'Supreme Bodhisattva': In the stage of aspiration, teaching as one has heard from a spiritual friend, a Buddha, or another Bodhisattva is teaching based on scripture; from the first to the seventh stage, teaching through the power of realizing the realm of Dharma itself; in the three pure stages, teaching the Dharma through the power of spontaneously accomplished non-conceptual wisdom and clairvoyance. These are called the three aspects. Furthermore, from the eighth stage onwards, through the blessings of the empowered ones, the sound of teaching the Dharma arises from the songs and music of one's own and others' voices; the sound of Dharma also arises from any object, such as walls and musical instruments; and the sound of teaching the Dharma also arises from the sky. Second, there are two verses such as 'Extensive Abandonment of Doubt': Through extensive hearing, showing or clarifying the extensive connection between Dharma and meaning; because one has no doubt about the Dharma, one can dispel the doubts of others; because one abides in the Dharma, one is worthy for others to accept one's words, and one can listen to one's words, which is also called 'pleasing'. Having these four—showing the two suchnesses of defilement and purification—is called the Bodhisattva's perfect teaching of the Dharma. As stated in the Brahma Question Sutra: Through extensive hearing, in order for the sacred Dharma to abide in the world for a long time, extensively teaching the Dharma; By teaching and practicing the Dharma, making one's own wisdom sharper and sharper, and cutting off the doubts of others; because one abides in the Dharma, one is a person
་དམ་པའི་ལས་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དེའི་ཚིག་བརྩི་བ་དང་། བདེན་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་བྱང་ངམ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་བསྟན་པས་དོན་ཆེ་བའོ། །ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དགུ་ནི། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྒལ་ཀྱང་ཚིག་རྩུབ་པོ་མི་འབྱིན་པས་འཇམ་ཞིང་། བསྟོད་པ་བཀུར་སྟི་སོགས་འབྱོར་ཀྱང་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ངལ་དུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་དང་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་འཆད་པ་དང་དོན་ཚང་བར་འཆད་པས་གསལ་ཞིང་། དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡང་ཟློས་པ་མེད་པར་འཆད་པ་དང་། ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འཆད་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པར་བརྗོད་པས་གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་གོ་ཞིང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་སྤངས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཀུན་ལ་མཁས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་དོན་སྟོན་པས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་བཟང་པོ་སྟོན་པས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་བཟང་པོ་ནི། རྒྱལ་སྲས་ཚིག་ནི་སོགས་ནས། ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་པའི་ཚིག་ནི་མི་དམའ་བའམ་མི་ཞན་པ་ནི་སྐད་གདངས་ཆུང་བས་ཁ་ཅིག་གིས་ཐོས་ཁ་ཅིག་གིས་མི་ཐོས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པ་འཁོར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་ཐོས་པ་དང་། སྙན་ 2-161b པོ་ནི་ཚིག་འཇམ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པ་དང་ཡིད་ལ་འཐད་པ་བཟང་པོ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པའམ་མཛེས་པར་བཤད་པ་ནི་དོན་གོ་ནུས་པའི་ཚིག་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་ན་གཞན་གྱིས་གོ་བར་མི་འགྱུར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་སྐད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་འཚམས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པའམ་ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བསྟན་ན་དེའི་རྣ་བར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྙེད་བཀུར་ལ་མི་ལྟ་བས་ཟང་ཟིང་མེད་པའམ་ཟང་ཟིང་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །ཧ་ཅང་མང་ན་སྐྱོ་བས་ཚིག་མང་ཉུང་རན་ཅིང་འཛིན་བདེ་བ་ནི་མཐུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡངས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ན་ཟད་པ་མེད་པར་འཆད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་བཤད་པ་ཁྱབ་པ་བཟང་བ་གསལ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྣར་འོང་བ་མི་བརྟེན་པ་མཐུན་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་གོང་ལྟར་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྙེད་བཀུར་ལ་མི་བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཡང་རྙེད་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་ཅིང་བསྟོད་པ་དང་རྙེད་བཀུར་མེད་ན་མི་འཆད་ཅིང་སྨད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པས་ཚིག་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་དེས་སྐྱོན་མ་ཞུགས་པའི་ཆ་ནས་བཤད་དགོས་སམ་སྙམ། ཚིག་འཆད་ཚུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བརྒྱད་དེ། དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ
【現代漢語翻譯】 聖潔的導師通過尊重他人的言辭，並闡述四聖諦的自性，即世俗諦和勝義諦，來展現其重要性。此外，具備九種圓滿特性的說法者是：作為最勝菩薩的說法者，即使受到他人的反駁，也不會說粗暴的言語，因此是溫和的；即使獲得讚揚和尊敬等，也不會驕傲自滿；說法時不會因疲倦而厭倦，沒有隱瞞地講解，並且完整地闡述意義，因此是清晰的；不會重複講解各種意義，不違背正量，而是合乎邏輯地講解；使用世間廣為人知的詞語和文字來表達，使他人容易理解和獲得；摒棄名利和尊敬的慾望，因此是無染的；精通一切乘，因此能闡述三乘的意義，即普遍通達。具備如此功德者，因闡述美好的意義，被稱為圓滿的說法者。美好的言辭，從『佛子之語』開始，到『是為圓滿語』結束，闡述了：佛子們說法之語，不會低劣或薄弱，不是因為聲音小而導致有些人能聽到，有些人聽不到，而是能讓所有聽眾都聽到；悅耳動聽，即言辭柔和，聽起來悅耳，令人心悅誠服；善說或美妙地說，即能理解意義的清晰言辭。如果使用世間不常用的詞語，他人將無法理解，因此使用世間常用的詞語和語言來表達，使人能夠理解意義，這被稱為廣為人知。根據所化眾生的根器進行教導，即根據適當的方式進行教導，如此教導才能進入他們的耳中。不貪圖名利，因此是無染的或不依賴於名利。如果話語過多會令人厭倦，因此言辭適中，易於理解，這被稱為和諧。同樣，廣博是指在廣泛講解時，能夠無盡地闡述。經中說，言辭有八種功德，即普遍、美好、清晰、使人理解、悅耳、不依賴、和諧、無盡。應將以上內容與此結合起來理解。不依賴名利是心的功德，但因為有人爲了名利而宣講和讚美，沒有名利就不宣講和貶低，所以必須從這些言辭沒有被這些因素玷污的角度來解釋。言辭的八種功德是：簡要地概括意義 The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning
【English Translation】 The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning The holy worker shows its importance by respecting the words of others and by teaching the nature of the four truths, that is, the two aspects of conventional and ultimate truth. Furthermore, the nine perfections of a Dharma teacher are: A supreme Bodhisattva's Dharma teaching is gentle because he does not utter harsh words even when contradicted by others; he is free from arrogance even when he receives praise and respect; he is not weary of teaching the Dharma, and he explains it clearly without concealment, and explains the meaning completely; he explains various meanings without repeating them; he explains it logically without contradicting valid reasoning; he expresses words and letters that are widely known in the world, so that others can easily understand and obtain them; he is free from distractions because he abandons the desire for gain and respect; he is learned in all vehicles, so he teaches the meaning of all three vehicles, that is, he goes everywhere. One who possesses such qualities is called a perfect teacher because he teaches good meanings. Good words, from 'The words of the sons of the Conqueror' to 'are called perfect letters,' explain that the words of the sons of the Conqueror when teaching the Dharma are not inferior or weak, not like when the voice is so low that some can hear and some cannot, but are heard by all in the assembly; they are pleasing, that is, the words are gentle, pleasing to the ear, and pleasing to the mind; well-spoken or beautifully spoken, that is, clear words that can understand the meaning. If words that are not known in the world are spoken, others will not be able to understand them, but because they are expressed in words and languages that are known in the world, they make the meaning known, and this is called well-known. Teaching in accordance with the disposition of those to be tamed is called teaching in accordance with what is appropriate, and if taught in this way, it will come to their ears. Not looking to gain and respect is being without distraction or not relying on distraction. If there are too many words, one becomes weary, so the words are moderate in length and easy to grasp, and this is called harmonious. Similarly, vastness is the ability to explain extensively without exhausting the meaning. The sutra says that the eight qualities of words are: pervasive, good, clear, making one understand, coming to the ear, not relying, harmonious, and inexhaustible. These should be understood by combining them with the above. Not relying on gain and respect is a quality of the mind, but because some preach and praise for gain and respect, and do not preach and denigrate without gain and respect, it seems that these words must be explained from the perspective that they have not been defiled by these factors. The eight qualities of the way of explaining words are: briefly summarizing the meaning
་བསྟན་པས་ཁོག་དོན་འཛིན་བདེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་དག་ཞིབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བྱས་པས་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་སོ་སོ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་བསྟན་ 2-162a པ་ནི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་དོན་གོ་རིམ་མ་འཁྲུགས་པར་བསྟན་པས་ཉན་བདེ་བ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དག་གིས་སྟོན་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་འཚམས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པའམ་ཅི་རིགས་པ་སྟོན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་ནི་མདོར་ན་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་ཞེས་སོ། །མདོ་ལས་ཡི་གེའི་ཡོན་ཏན་ནི་རིགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཁས་ལེན་པ་དང་། མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། མཁས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་རྫོགས་པ་ཞེས་བརྒྱད་གསུངས་པ་དེ་དག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཚད་མ་གསུམ་གྱི་རིགས་པ་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། མདོར་བསྟན་བཞིན་དུ་རྒྱས་བཤད་ལྡན་པ་དང་། ཐེག་པ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། བདེན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྟོན་ཚུལ་འཁྲུགས་པས་རྣ་བར་མི་འོང་བ་མེད་པས་འཇམ་པ་ནི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་ཁས་ལེན་པ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བས་སོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་དེའི་སྣོད་དང་མཐུན་པའོ། །འཕགས་ལམ་སྟོན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་མཁས་པ་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་རྫོགས་ལ་གཉིས་སྦྱར་ཏེ། མཁས་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་གྱི་གང་ཟག་བདུན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ལ་ཚོགས་ 2-162b རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་གང་དུ་མཐུན་ན་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་ཚུལ། བདེར་གཤེགས་གསུངས་ནི་སོགས་ནས། བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་གསུང་ནི་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་གསུང་གི་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུང་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དྲུག་ཅུ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུས་རྩ་ཤིང་སོགས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་མཉེན་པའམ་སྣུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་གོས་འཇམ་པས་ལུས་ལ་རེ
【現代漢語翻譯】 教義易於理解，並且對這些教義進行了詳細的闡述，從而對教義有了明確的理解。為三種不同根器的有情眾生分別展示了相應的乘，這與他們的根器相符。所展示的詞語、字母和含義的順序沒有混淆，因此易於聽聞。用廣為人知的詞語和字母來教導，並根據有情眾生的根器，以適當或合理的方式進行教導。展示了從三界中解脫出來的聖者之道，併爲了與八聖道相一致的教義。因此，簡而言之，這些是殊勝菩薩的圓滿文字。 經部中關於文字的功德，包含了與理智相關的詞語和字母，以及隨順、一致、認可、和諧、相應和巧妙結合的集合，這八種功德應與之前的解釋結合起來。用符合三種量（量，比量，現量）的理智的詞語和字母來簡要地展示，並以符合簡要展示的方式進行詳細的解釋。隨順於乘，真誠的詞語和字母的展示方式不會造成混淆，聽起來悅耳，並且與心意相符。廣為人知即為認可，因為人們以同樣的方式理解它們。適當的方式是與眾生的根器相符。展示聖者之道，與涅槃相一致。和諧與巧妙結合的集合應結合起來解釋。智者指的是從預流果到阿羅漢果之間的七種補特伽羅（人），他們的見道和修道之路被稱為圓滿的集合。如果它們和諧一致，那就是因為它們與八聖道相一致。這是在《大疏》中所解釋的。 第二，關於佛陀如何講法，從『善逝所說』到『無上之說』之間進行了闡述。善逝（梵文：Sugata，含義：如來十號之一）所宣說的佛法之音是無限且不可思議的。然而，簡而言之，佛陀的音聲具有六十種支分，應如《秘密不可思議經》中所述的那樣理解。這些支分的每一個都產生無限的音聲，因此是不可思議的。這六十種是什麼呢？例如，就像水滋養和促進植物生長一樣，佛陀的音聲使有情眾生生起和增長善根，因此被稱為柔軟或滋潤。就像天衣柔軟地接觸身體一樣。
【English Translation】 The doctrine is easy to grasp, and these doctrines are explained in detail, leading to a clear understanding of the teachings. The presentation of the respective vehicles to the three types of beings, each according to their disposition, is explained in accordance with their vehicle. The order of words, letters, and meanings is not confused, thus it is easy to hear. Teaching with well-known words and letters, and teaching in an appropriate or reasonable manner according to the disposition of the beings to be tamed. Showing the Dharma of the noble path that necessarily arises from the three realms, and for the sake of teaching the Dharma that is in accordance with the Noble Eightfold Path. Thus, in brief, these are the perfect letters of the supreme Bodhisattvas. In the Sutra, the qualities of letters include words and letters that are related to reason, as well as following, conforming, acknowledging, harmonizing, corresponding, and the complete collection of skillful combinations. These eight should be combined with the previous explanations. Briefly presenting with words and letters that possess the reasoning of the three valid cognitions (direct perception, inference, and valid scripture), and having detailed explanations that are in accordance with the brief presentation. Following in accordance with the vehicle, the presentation of true words and letters does not cause confusion, is pleasing to the ear, and conforms to the mind. Well-known is acknowledgment, as they are understood in the same way. What is appropriate is in accordance with the vessel of the beings. Showing the Noble Path is in accordance with Nirvana. The collection of harmony and skillful combinations should be combined and explained together. The wise ones refer to the seven types of individuals from Stream-enterer to Arhat, and their paths of seeing and cultivation are called the complete collection. If they are in harmony, it is because they are in accordance with the Noble Eightfold Path. This is explained in the Great Commentary. Secondly, regarding how the Buddha teaches the Dharma, it is shown from 'The Sugata's speech' to 'becomes the unsurpassed teaching'. The voice of the Dharma spoken by the Sugata (Sanskrit: Sugata, meaning: One of the Ten Titles of a Tathagata) is infinite and inconceivable. However, in brief, the Buddha's voice has sixty branches, which should be understood as taught in the Sutra of Inconceivable Secrets. Each of these branches also produces infinite sounds, thus it is inconceivable. What are these sixty? For example, just as water nourishes and promotes the growth of plants, the Buddha's voice causes sentient beings to generate and increase roots of virtue, thus it is called soft or moist. Just as heavenly garments softly touch the body.
ག་ན་བདེ་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོས་པ་ཙམ་ནས་ཚེ་འདིར་ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པས་འཇམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་གཉིས་དང་རྟེན་འབྱུང་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཐ་མལ་པ་བ་ལང་རྫི་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལྟ་བུ་མི་གསུང་གི་ལྷ་དང་འཕགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསུངས་པས་ཡིད་དུ་འཐད་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་དག་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཚིག་དང་ 2-163a ཡི་གེ་གསལ་བས་རབ་ཏུ་གསལ་བ། མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་སེལ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སྙན་ལ་འཇེབས་པའམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། གསུང་བཞིན་བསྒྲུབས་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་མཉན་པར་འོས་པ། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བས་གསུང་དེ་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་པས་མི་ཚུགས་པ། ཉན་པ་པོའི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པས་སྙན་པ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་འདུལ་བ། བསླབ་པ་བཅས་པ་ཡང་མུ་སྟེགས་པའི་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་སོགས་བགྱིད་དཀའ་བ་རྩུབ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་སླ་བ་ནི་མི་རྩུབ་པ། ལྟུང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་སོགས་སྟོན་པས་བགྱིར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་བརླང་བ། ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པས་རིགས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་དུལ་བ། གསུང་སྙན་ཅིང་འཇམ་པས་བཏང་མི་བྲ་བར་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉན་འདོད་པས་གཡེང་བ་མི་འབྱུང་ཕྱིར་རྣ་བར་སྙན་པ། གསུང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པས་ཤིན་སྦྱང་གིས་ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལྷག་མཐོང་གིས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པས་སྙིང་དགའ་བ། མི་ཤེས་པ་དང་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྤངས་པས་རིམ་པ་བཞིན་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པ། གསུང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་མི་བསླུ་བར་ཐོབ་པས་གསུང་དེ་མཉན་པ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འགྱོད་པ་མི་འབྱུང་བས། གདུང་བ་མེད་པ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ 2-163b ཚོགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ། དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་སྟོན་པས་རྣམ་པར་གསལ་བ་བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སོགས་གང་ཟག་བརྒྱད་དང་། ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་སྒོ་ནས་བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་མཐོང་ནས་གསུང་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དགའ་བ། བདག་གི་དོན་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་དོན་རྗེས
【現代漢語翻譯】 如同在何處能聽到佛陀的教誨，僅是聽聞就能使今生心生喜悅，這是因為佛陀的教誨是平和的；同樣，佛陀的教誨揭示了二諦（梵文：satya-dvaya，英語：two truths，漢語字面意思：二種真理）、緣起（梵文：pratītyasamutpāda，英語：dependent origination，漢語字面意思：相互依存的產生）和菩提道次第等意義，因此令人歡喜；佛陀所說的語言和文字，不像普通牧童等人的話語，而是諸天和聖者的語言和文字，因此令人信服；佛陀的教誨是從超越世間的偉大智慧中，從遠離二障（梵文：dvi-āvaraṇa，英語：two obscurations，漢語字面意思：二種障礙），不作分別的智慧之後獲得的，因此是清凈的；佛陀的教誨遠離了煩惱的習氣，因此是無垢的；佛陀的教誨清晰地闡明了世間流傳的語言和文字，因此是極其清晰的；佛陀的教誨具有消除外道等邪見的強大力量，因此悅耳動聽或具有力量；如果按照佛陀的教誨修行，必定能從三界（梵文：tridhātu，英語：three realms，漢語字面意思：三種界）中解脫，因此值得聽聞；其他論敵無法駁倒佛陀的教誨，因此是不可摧毀的；佛陀的教誨能使聽者心中產生喜悅，因此是悅耳的；佛陀的教誨能全面調伏貪慾等一切煩惱，因此是調伏的；佛陀所制定的戒律，不像外道所奉行的五火供養等難以實行的苦行，而是容易遵循的，因此是不粗暴的；佛陀的教誨揭示了從墮落中真正解脫的方法，如懺悔和約束等，因此不是無法實行的，因此是不粗魯的；佛陀的教誨闡述了三乘（梵文：triyāna，英語：three vehicles，漢語字面意思：三種車乘），因此能調伏各種根器的人；佛陀的教誨悅耳動聽，令人不忍捨棄，想要側耳傾聽，因此不會產生散亂，因此是悅耳的；依靠佛陀的教誨能生起禪定，從而使身體因輕安而感到舒適，同樣，依靠勝觀（梵文：vipaśyanā，英語：insight，漢語字面意思：毗婆舍那）能使內心感到滿足；佛陀的教誨能斬斷一切疑惑的毒刺，因此令人心生喜悅；佛陀的教誨能使人捨棄無知和邪見，從而依次生起喜悅和安樂；如果按照佛陀的教誨修行，就能毫不虛假地獲得果報，因此聽聞佛陀的教誨不會產生毫無意義的後悔，因此是無憂的；佛陀的教誨是圓滿聽聞智慧的處所，因此是全知的；佛陀的教誨是產生圓滿思考智慧的處所，因此是可辨識的；佛陀的教誨毫無隱瞞地揭示真理，因此是清晰的；獲得自身利益的途徑是，如預流果等八種聖者，以及十地菩薩和如來。聲聞和菩薩等聖者也通過如來的教誨，認識到獲得自身利益的途徑，從而對佛陀的教誨生起歡喜心，因此是歡喜的；尚未獲得自身利益的凡夫，通過佛陀的教誨，也能認識到獲得自身利益的途徑。 梵文：種子字和咒語請一定在原句中以（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）四種形式各自排在一起連續顯示
【English Translation】 Just as hearing the Buddha's teachings brings joy to this life, it is because the Buddha's teachings are peaceful; similarly, the Buddha's teachings reveal the meaning of the two truths (藏文：བདེན་པ་གཉིས་，梵文天城體：सत्य-द्वय，梵文羅馬擬音：satya-dvaya，漢語字面意思：two truths), dependent origination (藏文：རྟེན་འབྱུང་，梵文天城體：प्रतीत्यसमुत्पाद，梵文羅馬擬音：pratītyasamutpāda，漢語字面意思：interdependent arising), and the stages of the path to enlightenment, thus making them delightful; the language and words spoken by the Buddha are not like the words of ordinary shepherds, but the language and words of gods and saints, thus making them convincing; the Buddha's teachings come from the great wisdom that transcends the world, from the wisdom that is free from the two obscurations (藏文：སྒྲིབ་གཉིས་，梵文天城體：द्वि-आवरण，梵文羅馬擬音：dvi-āvaraṇa，漢語字面意思：two obscurations) and does not discriminate, thus making them pure; the Buddha's teachings are free from the habits of afflictions, thus making them immaculate; the Buddha's teachings clearly explain the language and words that are prevalent in the world, thus making them extremely clear; the Buddha's teachings have the power to eliminate the evil views of heretics, thus making them pleasant to the ear or powerful; if one practices according to the Buddha's teachings, one will surely be liberated from the three realms (藏文：ཁམས་གསུམ་，梵文天城體：त्रिधातु，梵文羅馬擬音：tridhātu，漢語字面意思：three realms), thus making them worthy of being heard; the Buddha's teachings cannot be refuted by other opponents, thus making them indestructible; the Buddha's teachings can bring joy to the listener's heart, thus making them pleasant to the ear; the Buddha's teachings can completely subdue all afflictions such as greed, thus making them subduing; the precepts established by the Buddha are not like the difficult practices of asceticism such as the five-fire offerings practiced by heretics, but are easy to follow, thus making them not harsh; the Buddha's teachings reveal the methods of truly liberating oneself from downfall, such as repentance and restraint, thus making them not impossible to practice, thus making them not rude; the Buddha's teachings explain the three vehicles (藏文：ཐེག་པ་གསུམ་，梵文天城體：त्रियान，梵文羅馬擬音：triyāna，漢語字面意思：three vehicles), thus making them able to tame all kinds of people; the Buddha's teachings are pleasant to the ear and one cannot bear to abandon them, wanting to listen attentively, thus not causing distraction, thus making them pleasant to the ear; relying on the Buddha's teachings can generate samadhi, thus making the body feel comfortable due to pliancy, similarly, relying on insight (藏文：ལྷག་མཐོང་，梵文天城體：विपश्यना，梵文羅馬擬音：vipaśyanā，漢語字面意思：vipaśyanā) can make the mind feel satisfied; the Buddha's teachings can cut off all the thorns of doubt, thus making the heart rejoice; the Buddha's teachings can make one abandon ignorance and wrong views, thus generating joy and happiness in sequence; if one practices according to the Buddha's teachings, one will obtain the results without deception, thus listening to the Buddha's teachings will not generate meaningless regret, thus making them without sorrow; the Buddha's teachings are the place of perfect hearing wisdom, thus making them omniscient; the Buddha's teachings are the place that generates perfect thinking wisdom, thus making them discernible; the Buddha's teachings reveal the truth without concealment, thus making them clear; the path to obtaining one's own benefit is the eight noble ones such as the stream-enterer, as well as the bodhisattvas of the ten bhumis and the tathagatas. The shravakas and bodhisattvas also recognize the path to obtaining their own benefit through the teachings of the tathagatas, thus generating joy in the Buddha's teachings, thus making them joyful; ordinary people who have not yet obtained their own benefit can also recognize the path to obtaining their own benefit through the Buddha's teachings. 梵文：種子字和咒語請一定在原句中以（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）四種形式各自排在一起連續顯示
་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་མངོན་པར་དགའ་བ། ཟབ་མོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་ལས། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་བཞི་ཕལ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་དེ་དག་བསམ་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འཆད་པ་ཡོད། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་བསམ་པར་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ། ཚད་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ 2-164a པས་རིགས་པ། གདུལ་བྱའི་སྣོད་དང་འཚམས་པར་སྟོན་པས་དེའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པ་འབྲེལ་པ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དོན་གཅིག་བསྟན་ཀྱང་མིང་སོ་སོའི་ཆ་ནས་གོ་རྒྱུའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་མདོ་རྣམས་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཟློས་པ། རྒོལ་བ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་སྐྲག་པར་བྱེད་པས་སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ལྟ་བུ་ཞེས་སེང་གེའི་སྒྲས་རི་དྭགས་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་བདག་མེད་སོགས་བསྟན་པའི་ཤུགས་མི་བཟོད་པའོ། །འཁོར་ལ་ཁྱབ་པ་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི། མི་ཡུལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ལྷའི་གླང་པོ་ཆེ་ཨེ་བ་རན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྒྲ་སུབ་སུབ་པོ་དང་འཛེར་འཛེར་པོ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་གཉིས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བཤད།ཟབ་པ་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་གདངས་ལྡིར་ལ། དྲུང་ནས་ཉན་ན་ལྷག་པར་མི་ཆེ་ཡང་རྒྱང་ནས་ཉན་ན་ལྷག་པར་ཆུང་བ་མིན་པར་ཉེ་རིང་འདྲ་བར་སྙོམས་པས་སྤྲིན་གྱི་དབྱངས་ཏེ་འབྲུག་གི་དབྱངས་ལྟ་བུ་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། ཀླུའི་གནས་ན་ཀླུའི་དབང་པོའི་ཚིག་ནི། འཇེབས་ཤིང་ཚིག་བཙུན་ལ་ཀླུ་ཀུན་ཉན་དུ་བཏུབ་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀའ་ཉན་པས་ཀླུའི་དབང་པོའི་དབྱངས་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་ནང་ན་དྲི་ཟའི་སྐད་ནི་མཆོག་ཏུ་མཉེན་པ་ཡིན་པས་མིའམ་ཅིའམ་དྲི་ཟའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་སྙན་པ་དང་། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་ནི་གདངས་སྙན་པ་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བའི་སྙན་པ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་ལ་རྒྱུན་འཆད་པ་མེད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་ལ་སྙན་པ་ 2-164b གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་སྙན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་ཞུགས་ནས་རྒྱུན་ཅི་ཙམ་པ་ཉན་ཏེ་ནམ་སྒྲ་དེ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཚེ་ན་དེ་སྙན་པས་སླར་ཡང་ཉན་འདོད་པ་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལེན་ཅིག་ཐོས་ན་སླར་ཡང་ཉན་
【現代漢語翻譯】 爲了獲得，渴望進入如來教誨的人會感到非常高興。甚深且各自獨立領悟的法界、無分別的智慧以及菩提的各個方面，都是不可思議的。這些法能夠正確地闡釋，從而使人瞭解一切。或者，外在的各種事物得以成就的事業，瑜伽士禪定的境界，如來的境界，藥物和咒語的四種力量，都是凡夫難以想像的，因此對於不應思議之處也有闡述。蘊、界、處、地以及波羅蜜多等應思議的廣大之法，通過闡述而使人能夠辨別。具備三種量（量： प्रमाण pramana，梵文，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）而宣說，因此合乎理性。爲了與所化眾生的根器相適應而進行闡述，因此與他們的相續相符，具有關聯。雖然以多種名稱闡述同一個意義，但從每個名稱的角度來看，都有理解的必要，如同經部中以不同名稱來闡述，而不是重複。使辯論者和外道感到恐懼，如同獅子吼的力量一般，如同獅子吼使野獸感到恐懼一樣，難以忍受闡述無我等的威力。 普遍傳遍於眷屬的象鳴聲，不是指人間的象，而是指天上的象，如伊羅婆那（梵文：ऐरावण Airāvaṇa，梵文羅馬擬音，漢語字面意思：愛羅婆多，帝釋天的坐騎）等。如同它們的鳴叫聲不是低沉或刺耳一樣，據說如來教誨的聲音也避免了這兩種情況。深奧的龍鳴聲，聲音洪亮。在近處聽並不顯得特別大，但在遠處聽也不顯得特別小，遠近一樣均勻，如同云的聲音，如同龍的聲音一樣，在註釋中這樣說。在龍的居所，龍王的話語，悅耳且措辭莊重，所有龍都能聽懂，同樣，佛陀的教誨，天、非天、人等一切眾生都能聽從，如同龍王的聲音一樣。在有情眾生的聲音中，乾闥婆的聲音最為柔和，因此如同人或非人或乾闥婆的聲音一樣悅耳。迦陵頻伽鳥的聲音，音調優美，與之前的悅耳不同，產生其他不同的悅耳之聲，並且持續不斷，同樣，佛陀的教誨持續不斷絕，產生其他不同的悅耳之聲。 有些人認為，迦陵頻伽鳥的聲音悅耳，因此進入眾生的心中，聽多久都不會厭倦，當聲音停止時，因為悅耳而想要再次聽聞，同樣，聽到佛陀的教誨一次，就想要再次聽聞。
【English Translation】 Those who aspire to engage in the teachings of the Tathagata (如來) in order to attain [something] will find great joy. The profound and individually realized Dharmadhatu (法界), the non-conceptual wisdom, and the various aspects of Bodhi (菩提) are inconceivable. These teachings accurately explain and enable one to understand everything. Alternatively, the activities that accomplish various external phenomena, the meditative states of yogis, the realm of the Tathagata, and the four powers of medicine and mantras are inconceivable to ordinary beings. Therefore, there are also explanations for what should not be conceived. The aggregates, elements, sources, grounds, and perfections, etc., are vast teachings that should be contemplated, and through explanation, one can discern them. Speaking with the three valid means of cognition (量： प्रमाण pramana), it is therefore logical. Explaining in accordance with the capacity of the beings to be tamed, it is therefore in harmony with their continuum and has relevance. Although one meaning is explained with various names, there is a need to understand from the perspective of each name, just as in the Sutras (經部) where explanations are given with different names, rather than repeating. Causing fear to debaters and non-Buddhists, like the power of a lion's roar, just as a lion's roar frightens wild animals, it is unbearable to the power of explaining selflessness, etc. The elephantine sound that pervades the assembly does not refer to the elephants of the human realm, but to the elephants of the gods, such as Airavana (梵文：ऐरावण Airāvaṇa). Just as their sounds are not low or piercing, it is said that the sound of the Tathagata's teachings also avoids these two qualities. The profound dragon-like sound is loud and resonant. It does not seem particularly loud when heard nearby, nor does it seem particularly small when heard from afar, but is even and balanced whether near or far, like the sound of clouds, like the sound of a dragon, as it is said in the commentary. In the abode of the Nagas (龍), the words of the Naga King are pleasing and dignified, and all the Nagas can understand them. Similarly, the Buddha's teachings are heeded by all beings, including gods, demigods, and humans, like the voice of the Naga King. Among the sounds of sentient beings, the sound of the Gandharvas (乾闥婆) is the most gentle, so it is as pleasant as the sound of a human, non-human, or Gandharva. The sound of the Kalavinka bird is melodious, different from the previous melodiousness, producing other different melodious sounds, and it is continuous. Similarly, the Buddha's teachings are continuous and do not cease, producing other different melodious sounds. Some say that the sound of the Kalavinka bird is so melodious that it enters the minds of beings, and they listen for as long as it lasts. When the sound ceases, because it is melodious, they want to hear it again. Similarly, if one hears a single teaching of the Buddha, one wants to hear it again.
པར་འདོད་པའོ་ཞེས་ཟེར། ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་མཉེན་པའི་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ་དུམ་དུམ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབུགས་རྔུབ་པའི་ཐུང་སྐྱོན་མེད་པས་རིང་བའམ། རྒྱང་རིང་དུ་གྲགས་པའོ། །འདབ་ཆགས་ཛི་བ་ཛི་པ་ཀ་ཞེས་པ་ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྐད་ནི་བཀྲ་ཤིས་པ་སྟེ། དོན་གཉེར་དུ་འགྲོ་བས་ཐོས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་ལྟས་ཡིན་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་གསུང་ཐོས་པ་ལས་ཕྱིས་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཚིག་བཙུན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་སྙན་ཅིང་མི་འདའ་བས་ལྷའི་དབང་པོའི་དབྱངས་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུང་གི་བཀའ་གཞན་གྱིས་མི་གཅོག་པའོ། །ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེས་ལྷ་མིན་ཕམ་ཞིང་ལྷ་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་བྱུང་བ་ནས་ལྷ་མིན་རང་འབྱེར་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཀུན་ནས་རྒྱལ་ཏེ་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་གང་ཐོས་པ་རྣམས་བདུད་སོགས་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་ཀྱང་ང་རྒྱལ་མེད་པས་མི་འགྱིང་པའམ་མ་ཁེངས་པ། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མ་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨད་ཀྱང་ཞུམ་ 2-165a པ་མེད་པས་སྐུ་མི་དམའ་བ། བྱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའམ་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ་སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དོན་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལྟར་ངེས་པའམ་ཡང་ན་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཞུགས་པ་སྟེ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལུགས་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའང་ངོ་། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་འགའ་ཞིག་ལུས་ནས་ཚིག་གི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བའམ། བསྟན་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པས་ཚིག་གི་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ་དང་གདུལ་བྱའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྟོན་པས་མ་ཚང་བ་མེད་པ། རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱིས་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བས་མ་ཆགས་པའོ། །དཔེ་ལ་ལར་འདི་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་སུ་སྣང་། འཁོར་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་བདུད་སོགས་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་མི་ཞན་པའམ། དཔེ་ལ་ལར་འདི་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཟེར། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་སྐྱོ་བ་དང་སྐུ་ལ་མི་བདེ་བས་དུབ་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ། རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་གང་དང་ཅི་དྲིས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཆད་པས་དོན་མཐའ་དག་རྒྱས་པར་སྟོན་པའམ། ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྒྱས་པའམ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དགེ་རྩ་མ་སྐྱེད་པ་ཐ་བ་
【現代漢語翻譯】 被稱為『渴望聽到』。梵天之音是柔和而悠長的，不像斷斷續續的聲音。同樣，佛陀的聲音沒有呼吸的短暫缺陷，因此悠長而響亮。『鹡鸰鳥』（梵文：Jīvajīvaka）的聲音，在漢地被認為是吉祥的，就像如果有人爲了某種目的而聽到這種聲音，就一定會實現所有目標一樣。同樣，聽到佛陀的聲音，就成了實現世間和出世間所有目標的吉祥預兆，因為聽到佛陀的聲音后，一切目標都將實現。由於言辭莊嚴，一切都悅耳且不可違越，就像天帝的聲音一樣，佛陀的教誨不被他人打斷。就像天神的戰鼓響起，使阿修羅失敗，天神獲勝，阿修羅自行潰敗一樣，佛陀也戰勝了魔和所有反對者。首先，他轉動法輪，凡是聽到的人都戰勝了魔等。即使受到天神等世人的讚美，佛陀也沒有傲慢，不驕傲自滿。即使受到魔和外道等的誹謗，說他的教法不好，佛陀也沒有沮喪，不降低自己的尊嚴。『迦羅拏』（梵文：karaṇa）指的是語法家或預言家。在這裡，指的是佛陀所作的一切關於過去、未來和現在的預言都一定會如實發生。或者，就像他徹底精通所有知識領域一樣，或者，他也精通語法的特徵，因此他的聲音符合所有語法的規則。由於記憶力沒有減退，因此不會遺漏任何應該表達的內容，也不會有任何不完整的詞語形式。由於對所有應該教導的內容沒有遺忘，因此沒有遺漏任何詞語，並且他完整地展示了調伏眾生的所有行為，如生起善根、增長善根和最終完成善根。由於遠離了對供養等的貪戀，因此沒有執著。在一些版本中，這裡顯示為『不沮喪』。在向僧眾說法時，沒有受到魔等干擾的恐懼，因此不膽怯。在一些版本中，這裡被稱為『不沮喪』。在說法時，沒有疲倦，沒有悲傷，也沒有身體不適，因此非常喜悅。由於徹底掌握了所有知識領域，因此無論被問到什麼，都能毫無阻礙地解釋，因此他詳盡地或全面地展示了一切意義。對於沒有生起善根的眾生來說，他是…… Is called 'desiring to hear'. The voice of Brahma is soft and long, not like a fragmented sound. Similarly, the Buddha's voice has no short defect of breathing, so it is long and loud. The sound of 'Jivajivaka' (Sanskrit: Jīvajīvaka) bird, which in Han language is considered auspicious, is like if someone hears this sound for some purpose, they will surely achieve all goals. Similarly, hearing the Buddha's voice becomes an auspicious omen for achieving all worldly and transcendental goals, because after hearing the Buddha's voice, all goals will be achieved. Because the words are solemn, everything is pleasant and inviolable, like the voice of the Lord of the Gods, the Buddha's teachings are not interrupted by others. Just as the war drum of the gods sounds, causing the Asuras to fail and the gods to win, and the Asuras collapse on their own, the Buddha also defeats the demons and all opponents. First, he turns the wheel of Dharma, and all who hear it overcome demons and so on. Even when praised by gods and other people, the Buddha has no arrogance and is not complacent. Even when slandered by demons and heretics, saying that his teachings are not good, the Buddha is not discouraged and does not lower his dignity. 'Karana' (Sanskrit: karaṇa) refers to grammarians or prophets. Here, it refers to all the Buddha's predictions about the past, future, and present that will surely come true. Or, just as he thoroughly masters all fields of knowledge, or he also thoroughly understands the characteristics of grammar, so his voice conforms to all grammatical rules. Because memory has not declined, nothing that should be expressed will be omitted, and there will be no incomplete word forms. Because there is no forgetting of all that should be taught, no words are omitted, and he fully demonstrates all the actions of taming sentient beings, such as generating roots of virtue, increasing roots of virtue, and finally completing roots of virtue. Because he is far from attachment to offerings and so on, he is not attached. In some versions, it appears here as 'not discouraged'. When teaching the Dharma to the Sangha, there is no fear of interference from demons and so on, so he is not timid. In some versions, it is called 'not discouraged' here. When teaching the Dharma, there is no fatigue, no sadness, and no physical discomfort, so he is very joyful. Because he thoroughly masters all fields of knowledge, he can explain without hindrance whatever is asked, so he elaborately or comprehensively demonstrates all meanings. For sentient beings who have not generated roots of virtue, he is...
【English Translation】 Is called 'desiring to hear'. The voice of Brahma is soft and long, not like a fragmented sound. Similarly, the Buddha's voice has no short defect of breathing, so it is long and loud. The sound of 'Jivajivaka' (Sanskrit: Jīvajīvaka) bird, which in Han language is considered auspicious, is like if someone hears this sound for some purpose, they will surely achieve all goals. Similarly, hearing the Buddha's voice becomes an auspicious omen for achieving all worldly and transcendental goals, because after hearing the Buddha's voice, all goals will be achieved. Because the words are solemn, everything is pleasant and inviolable, like the voice of the Lord of the Gods, the Buddha's teachings are not interrupted by others. Just as the war drum of the gods sounds, causing the Asuras to fail and the gods to win, and the Asuras collapse on their own, the Buddha also defeats the demons and all opponents. First, he turns the wheel of Dharma, and all who hear it overcome demons and so on. Even when praised by gods and other people, the Buddha has no arrogance and is not complacent. Even when slandered by demons and heretics, saying that his teachings are not good, the Buddha is not discouraged and does not lower his dignity. 'Karana' (Sanskrit: karaṇa) refers to grammarians or prophets. Here, it refers to all the Buddha's predictions about the past, future, and present that will surely come true. Or, just as he thoroughly masters all fields of knowledge, or he also thoroughly understands the characteristics of grammar, so his voice conforms to all grammatical rules. Because memory has not declined, nothing that should be expressed will be omitted, and there will be no incomplete word forms. Because there is no forgetting of all that should be taught, no words are omitted, and he fully demonstrates all the actions of taming sentient beings, such as generating roots of virtue, increasing roots of virtue, and finally completing roots of virtue. Because he is far from attachment to offerings and so on, he is not attached. In some versions, it appears here as 'not discouraged'. When teaching the Dharma to the Sangha, there is no fear of interference from demons and so on, so he is not timid. In some versions, it is called 'not discouraged' here. When teaching the Dharma, there is no fatigue, no sadness, and no physical discomfort, so he is very joyful. Because he thoroughly masters all fields of knowledge, he can explain without hindrance whatever is asked, so he elaborately or comprehensively demonstrates all meanings. For sentient beings who have not generated roots of virtue, he is...
བཅས་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་ཐ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པས་ཐ་བ་མེད་པ། 2-165b རྟག་ཏུ་ཆོས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའམ་རྒྱུན་ཆགས་པ། མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་འབེལ་བའམ་རོལ་བར་མཛད་པས་བརྗིད་པའམ་རོལ་པའམ་འབེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསུང་གཅིག་ལ་ཡང་ལྷ་ཀླུ་མི་དང་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྒྲ་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་སྒྲ་ཀུན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུང་གཅིག་གིས་སོ་སོ་རང་རང་གིས་དོན་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད་པའམ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །དང་པོར་ཇི་སྐད་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ཀྱི་ནམ་ཡང་བར་མ་དོར་དོར་བའམ་ཆུད་ཟ་བ་མེད་པས་མི་སྨད་པའམ་མ་སྨད་པའོ། །ཡང་ལམ་འདི་ལ་ཞུགས་པར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དེ་ངེས་པར་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་སྨད་དུ་མེད་པར་ཡང་གོ་བར་བྱའོ། །གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་ནམ་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་འདོམས་པས་དེའི་དོན་དུ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་དོན་འབྱུང་བ་ལས་མི་གཡོ་བའམ་མི་འགྱུར་བའོ། །མི་རིགས་པའམ་མི་ལེགས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་ཆེས་པ་དང་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུངས་པས་བརྟན་པའམ་མ་རྟབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་དྲུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་མི་ཆུང་བ་གསལ་ཞིང་ལེགས་པར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱང་ན་གནས་པ་དང་གདུལ་བྱར་གྱུར་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་ཕ་རོལ་ན་གནས་པས་ཀྱང་། དྲུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ 2-166a ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ཐོས་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་གསུངས་པའམ་འཁོར་ཀུན་དུ་གྲགས་པའོ། །ཆོས་འཆད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དཔེར་བྱས་ཏེ་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་མིང་ངམ་ངག་དང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཀ་བ་མི་རྟག་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་དང་། ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་ནི། དོན་ནམ་རྩ་བ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འཆད་པ་དང་། མདོར་བསྟན་པས་འཆད་པ་དང་། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་འཆད་པ་དང་། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལན་མང་པོར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ནི། མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ལ་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོ་བས་གོ་བ་རྣམས་ལ་འཆད་པ་དང་བརྒྱད་དོ། །འདི་དག་གི་དོན་མདོ་ལས་བརྗོད་དོ། །འདོགས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། རྣམ་པར་འབྱེད་
【現代漢語翻譯】 以成就一切眾生的利益為目的，並且使一切眾生都能理解其意義，因此是無與倫比的。 恒常不斷地宣說佛法，因此是隨順或持續的。通過各種各樣的名、詞和文字來豐富或展現，因此是莊嚴、展現或豐富的。即使只說一句話，也能讓天、龍、人、旁生和餓鬼等各類眾生聽到各自的聲音。 通過一句話，使每個眾生都能理解自己想要理解的意義，從而使這些眾生的所有感官都感到滿足或喜悅。最初承諾的誓言最終都能實現，絕不會中途放棄或浪費，因此是無可指責或不被責備的。同樣，如果有人說，'如果走這條路，就能獲得這個果實'，那麼這個果實必定能獲得，因此眾生不會說'不是這樣'，也不會被責備。 當需要調伏的眾生時機成熟時，就會進行教導，因此不會忘記他們的利益，並且不會偏離或改變利益他人的行為。不會以不合理或不好的方式說話，也不會說話太快或急躁，因此是穩重或不急躁的。正如在身邊的人能夠清晰而良好地聽到不大不小的聲音一樣，即使是遠方的人，以及其他世界的無量眾生，也能像在身邊的人一樣聽到。 因此，所說之法能傳遍所有眷屬或為所有眷屬所知。在講經說法時沒有障礙，因此能以一切事物為比喻，圓滿地展示一切意義，因此具備一切殊勝的品質，總共有六十種。 佛陀以八種方式宣說佛法：通過展示意義的本質，如柱子的名稱或語言；通過解釋意義的差別，如柱子是無常的詞語；通過展示其具有可靠性，即非常合理；通過解釋其與意義或根本完全一致；通過簡要地陳述；通過詳細地解釋或區分其意義；通過以理智消除疑惑；通過具備反覆多次的論證；通過提及開頭來解釋理解；以及通過詳細地闡述來解釋理解。以上就是八種方式。這些意義在經文中有所闡述。 附加，安置，完全安置，區分
【English Translation】 It aims to accomplish the benefit of all sentient beings, and enables all sentient beings to understand its meaning, therefore it is unparalleled. It constantly and continuously proclaims the Dharma, therefore it is compliant or continuous. It enriches or manifests through various names, words, and letters, therefore it is majestic, manifesting, or abundant. Even with just one sentence, it enables gods, dragons, humans, animals, and hungry ghosts, etc., to hear their respective sounds. Through one sentence, it enables each sentient being to understand the meaning they wish to understand, thereby satisfying or delighting all the senses of these sentient beings. The vows initially promised are ultimately fulfilled, never abandoned or wasted midway, therefore it is irreproachable or not blamed. Similarly, if someone says, 'If you take this path, you will obtain this fruit,' then this fruit will definitely be obtained, therefore sentient beings will not say 'it is not so' and will not be blamed. When the time is ripe for the sentient beings who need to be tamed, they will be taught, therefore their benefit will not be forgotten, and they will not deviate or change from the act of benefiting others. It does not speak in an unreasonable or bad way, nor does it speak too quickly or impatiently, therefore it is steady or not impatient. Just as those who are nearby can hear the sound clearly and well, neither too loud nor too soft, even those who are far away, and the countless sentient beings in other worlds, can hear as if they were nearby. Therefore, what is said can spread to all the retinue or be known by all the retinue. There are no obstacles in expounding the Dharma, therefore it can use all things as metaphors to fully demonstrate all meanings, therefore it possesses all excellent qualities, totaling sixty. The Buddha teaches the Dharma in eight ways: by showing the essence of the meaning, such as the name or language of a pillar; by explaining the difference in meaning, such as the word that a pillar is impermanent; by showing that it has reliability, which is very reasonable; by explaining that it is completely consistent with the meaning or root; by stating it briefly; by explaining or distinguishing its meaning in detail; by eliminating doubts with reason; by possessing repeated arguments many times; by explaining understanding by mentioning the beginning; and by explaining understanding by elaborating in detail. These are the eight ways. These meanings are explained in the sutras. Addition, placement, complete placement, distinction
དོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིང་གིས་ངོ་བོ་བརྗོད་ཅིང་ཚིག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཚིག་གིས་འཆད་པ་དང་། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བའམ་ 2-166b དོན་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའམ་ཚད་མས་འདོགས་སོ་ཞེས་དང་། མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། དེའི་དོན་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་སྤྲོས་ཏེ་ལན་མང་དུ་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །མགོ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་ལ་དོན་གྱི་གནད་མདོ་ཙམ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྤྲོས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའམ། རབ་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དང་པོ་གཉིས་གང་གིས་བཤད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྟན་སོགས་བཞི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་གང་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གང་གིས་སྟོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་དང་། གང་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པས་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་གཏམ་གྱི་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཉལ་བ་དང་འཁྲེས་པ་སོགས་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་འཆད་པར་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་ནི། ཆོས་བཤད་ཀྱང་རང་གི་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའམ་ཚིག་གམ་དོན་གསལ་བར་མ་བསྟན་པས་རྟོགས་བྱའི་ཆོས་མི་གོ་བ་དང་། ཆོས་བསྟན་པར་མི་འདོད་ 2-167a པས་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། མ་ངེས་པའམ་ངེས་དོན་མིན་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་ཆོས་མི་འཆད་པར་དྲང་དོན་འཆད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པས་གཞན་གྱིས་དེའི་དོན་མ་ངེས་པ་དང་། བསྟན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་གང་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་མི་གཅོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དེ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཡང་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ་བསྟན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱས་ཏེ་འཆབ་པ་ཉིད་དེ་འདི་དག་གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉེས་པར་འདོད་དེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གཏན་ནས་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ
【現代漢語翻譯】 དོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། (這些是解釋，闡明，顯明，展示，以及正確而徹底地展示。) མིང་གིས་ངོ་བོ་བརྗོད་ཅིང་ཚིག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཚིག་གིས་འཆད་པ་དང་། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བའམ་དོན་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའམ་ཚད་མས་འདོགས་སོ་ཞེས་དང་། (通過名稱表達事物的本質，並通過詞語展示其特性，對於那些跟隨信仰的人，用語言解釋'一切和合事物皆無常'，對於那些跟隨理性的人，則用理性來證明無常的道理，這是根本，或具有意義，或通過量來衡量。) མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། དེའི་དོན་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཐེ་ཚོམ་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །(僅僅簡要地展示，就能確立其框架。詳細而廣泛地分析其含義。然後，斷除疑惑就是解釋。) དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་སྤྲོས་ཏེ་ལན་མང་དུ་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །(爲了正確理解其含義，通過多種解釋方式詳細闡述，並多次重複展示，這就是使意義非常清晰。) མགོ་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་ལ་དོན་གྱི་གནད་མདོ་ཙམ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྤྲོས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའམ། རབ་ཏུ་བསྒྲགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །(僅僅提及開頭，就能在理解上展示意義的要點。通過詳細闡述，對理解進行詳細而廣泛的解釋，這就是正確而徹底地展示，或徹底地宣告。) དེའི་དང་པོ་གཉིས་གང་གིས་བཤད་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་སྟན་སོགས་བཞི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་གང་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གང་གིས་སྟོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་དང་། གང་ལ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། (那麼，前兩個是如何解釋的？接下來的四個，如'座'等，又是如何解釋的？最後兩個又是對誰解釋的？因此，諸佛宣說佛法的這八種方式，是通過誰宣說，如何宣說，以及對誰宣說這三輪來清凈的。) སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པས་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་གཏམ་གྱི་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །(佛陀以其圓滿的不分別智慧來宣說佛法，但由於對這三輪沒有執著，因此是非常清凈的。不僅如此，還應知佛陀宣說佛法遠離了言語的八種過失。) བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཉལ་བ་དང་འཁྲེས་པ་སོགས་ལ་ཞེན་ནས་ཆོས་འཆད་པར་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་ནི། ཆོས་བཤད་ཀྱང་རང་གི་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པའམ་ཚིག་གམ་དོན་གསལ་བར་མ་བསྟན་པས་རྟོགས་བྱའི་ཆོས་མི་གོ་བ་དང་། (這八種是什麼呢？一是懶惰，執著于睡眠和依偎等，不樂於宣講佛法；二是宣講佛法時，自己沒有如實理解，或者沒有清晰地展示詞語或意義，導致無法理解所要理解的佛法；) ཆོས་བསྟན་པར་མི་འདོད་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། མ་ངེས་པའམ་ངེས་དོན་མིན་པ་ནི་ངེས་དོན་གྱི་ཆོས་མི་འཆད་པར་དྲང་དོན་འཆད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱས་པར་མ་བཤད་པས་གཞན་གྱིས་དེའི་དོན་མ་ངེས་པ་དང་། (三是不想展示佛法，因此不開啟展示佛法的時機；四是不確定或非了義，不宣講了義的佛法，而是宣講不了義的佛法，或者因為沒有詳細解釋，導致他人不確定其含義；) བསྟན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་གང་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་མི་གཅོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དེ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཡང་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ་བསྟན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། (五是即使展示了，也不斷除那些應被調伏者所懷疑的疑惑；六是不通過多種方式反覆確定並展示，以擺脫疑惑；) ཆོས་འཆད་པ་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱོ་བ་དང་། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱས་ཏེ་འཆབ་པ་ཉིད་དེ་འདི་དག་གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉེས་པར་འདོད་དེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གཏན་ནས་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། (七是對宣講佛法感到困難和疲憊；八是對佛法吝嗇而隱瞞。這些在言語中被認為是過失，因為完全沒有這八種過失，所以佛陀宣講的佛法是無上的。)
【English Translation】 Do. Explanation. Clarification. Showing. Correct and thorough showing. Through names expressing the essence of things and words showing their characteristics, for those who follow faith, explain with words 'all compounded things are impermanent,' and for those who follow reason, prove impermanence with reason, this is the root, or has meaning, or measures with valid cognition. Merely briefly showing establishes the framework. Analyze its meaning in detail and extensively. Then, cutting off doubts is explanation. In order to correctly understand its meaning, elaborate through various ways of explanation and repeatedly show many times, this is making the meaning very clear. Merely mentioning the beginning shows the key points of the meaning in understanding. Through detailed elaboration, explain in detail and extensively to the understandings, this is correct and thorough showing, or thorough proclamation. How are the first two explained? How are the next four, such as 'seat,' explained? And to whom are the last two explained? Therefore, these eight ways in which the Buddhas teach the Dharma are purified by the three wheels of who teaches, how to teach, and to whom to teach. The Buddha himself teaches the Dharma with his perfect non-conceptual wisdom, but because there is no attachment to these three wheels, it is very pure. Moreover, it should be known that this teaching of the Dharma by the Buddha is also free from the eight faults of speech. What are the eight? One is laziness, being attached to sleep and cuddling, and not being happy to teach the Dharma; two is that when teaching the Dharma, one does not understand it as it is, or does not clearly show the words or meaning, resulting in the Dharma to be understood not being understood. Three is not wanting to show the Dharma, therefore not opening the opportunity to show the Dharma; four is uncertain or not definitive, not teaching the definitive Dharma, but teaching the provisional Dharma, or because it is not explained in detail, others are uncertain of its meaning. Five is that even if it is shown, the doubts that those to be tamed are skeptical of are not cut off; six is not repeatedly determining and showing through various ways to get rid of doubts. Seven is feeling difficult and tired of teaching the Dharma; eight is being stingy with the Dharma and concealing it. These are considered faults in speech, because there are completely no these eight faults, so the Dharma taught by the Buddha is said to be unsurpassed.
། །ཕྱི་མ་འདི་བརྒྱད་ཀྱང་སྔ་མ་བརྒྱད་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཆ་ནས་ལེ་ལོ་མེད་པར་སྟོན། རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བས་དོན་གོ་བར་བྱེད། སྐབས་འབྱེད་དེ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སྟོན། རྒྱས་པར་བཤད་པས་མ་ངེས་པ་སྤངས། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དངོས། བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལན་མང་སྟོན། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་སྟོན། མགོ་སྨྲོས་པས་གོ་བ་ལ་སེར་སྣ་མེད་པར་སྟོན་ཞེས་སྦྱར་བ་ཡོད་དེ་དོན་ལ་འབྱོར་པར་འདུག །བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་མི་སྣང་ངོ་། ། 所說法自性 བཞི་པ་བཤད་བྱ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཆོས་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ། དད་དང་དགའ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞིག་ལ་འདོད་ཅེ་ན། དགེ་བ་གསུམ་དང་། བཟང་པོ་གཉིས་ 2-167b དང་། ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །བསམ་པའི་དུས་ན་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཡིད་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པའི་བློ་གྲོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་འདི་ནི་དུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་དང་ལེགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་གཉིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་སྐད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་མཐུན་པར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟན་པས་གོ་སླ་བའམ་གཟུང་སླ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ། །ཡོན་ཏན་བཞི་ཅན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ལུང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་ཚངས་པར་གྱུར། བསིལ་བར་གྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་ལམ་དེ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཆོས་འདི་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་ཀྱི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མུ་སྟེགས་སོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྡན་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཁམས་ 2-168a གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དེ་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ཡང་སླར་ལྡོག་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་གཏན་དུ་སྤོང་བའི་ལམ་ཡོངས་
【現代漢語翻譯】 此外，後面這八點也從避免前面八點不一致之處的角度，無有懈怠地闡述。因為與理智相關聯，所以能理解意義。通過區分，簡要地闡述。通過詳細解釋，避免不確定性。直接斷除疑惑。多次闡述所要教導的內容。通過詳細闡述，使理解不會感到厭倦。通過開頭陳述，使理解不會感到吝嗇，這樣結合起來，在意義上是恰當的。爲了《智者穩定》的解釋，這樣結合的情況並不常見。 所說法之自性 第四，所要解釋的聖法，包括法的總體特徵和需要特別解釋的意趣和隱義。第一，通過『信仰、歡喜』等兩句偈頌來闡述。什麼是所謂的『聖法』呢？具備三種善、兩種好和四種功德的，就是如來所說的聖法。那是什麼呢？聽聞聖法時，因為是生起信心的原因，所以法最初是善的。思考時，因為獲得定解而生起歡喜的原因，所以中間是善的。修行時，因為是產生正確智慧的原因，所以最後是善的。因此，這聖法在初、中、后三個階段都是善和美好的。兩種好是指，對於所要了解的世俗諦和勝義諦的兩種意義，能夠如實、正確地揭示，這是意義上的好。與世間廣為人知的語言定義相符，通過圓滿的詞句和文字來闡述，容易理解或接受，這是詞句上的好。具備四種功德的梵行，是指通過教法的形式來闡述的聖道。梵行在這裡指的是涅槃，如經中所說：『成為梵行，成為清涼，成為涅槃。』獲得涅槃的方法，就是所謂的聖道。這聖道具備四種功德，即聖道唯獨存在於此教法中，與存在於此教法之外的其他外道等不共，是無雜染的。聖道能夠圓滿地斷除三界的一切煩惱，是圓滿的。世間道即使到達有頂，最終也會退轉，而聖道能夠永遠斷除三界的一切煩惱。
【English Translation】 Furthermore, these latter eight also demonstrate without laziness from the perspective of avoiding the inconsistencies of the former eight. Because they are related to reason, they facilitate understanding of the meaning. Through differentiation, they briefly explain. Through detailed explanation, they avoid uncertainty. They directly sever doubts. They repeatedly expound what is to be taught. Through detailed elaboration, they ensure that understanding does not become tiresome. By stating the beginning, they ensure that understanding is not stingy; thus combined, they are appropriate in meaning. Such combinations are not commonly seen specifically for the explanation of 'Steady Intellect'. The Nature of What is Being Taught Fourth, the sacred Dharma to be explained includes the general characteristics of Dharma and the specific explanation of intended meanings and hidden meanings. First, it is explained through two verses such as 'faith and joy'. What is considered the so-called 'sacred Dharma'? That which possesses three virtues, two goodnesses, and four qualities is the sacred Dharma spoken by the Thus-Gone One. What are they? When listening to the sacred Dharma, because it is the cause of generating faith, the Dharma is virtuous in the beginning. When contemplating, because one gains certainty and joy arises, it is virtuous in the middle. When meditating, because it causes correct wisdom, it is virtuous in the end. Therefore, this sacred Dharma is only virtuous and good in the beginning, middle, and end. The two goodnesses refer to the fact that it accurately and correctly reveals the two meanings of what is to be understood: the conventional truth and the ultimate truth, which is goodness in meaning. It is easy to understand or accept because it is explained in accordance with the well-known linguistic definitions of the world, with complete words and letters, which is goodness in words. The pure conduct with four qualities refers to the noble path expounded through the form of scripture. 'Pure' here refers to Nirvana, as it is said in the sutra: 'Became pure, became cool, became Nirvana.' The method of attaining Nirvana is called the noble path. This noble path possesses four qualities: the noble path exists only in this Dharma, and it is not shared with other non-Buddhist paths outside of this Dharma; it is unmixed. The noble path completely abandons all the afflictions of the three realms, it is complete. Even if the worldly path reaches the peak of existence, it will eventually regress, while the noble path can permanently abandon all the afflictions of the three realms.
སུ་རྫོགས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་ཤེལ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལམ་དེས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་ནས་སླར་མི་སྐྱེ་བར་སེམས་ཟག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་མོས་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པས་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་ཡང་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས། སྒྲ་བཞིན་དུ་གཟུང་ན་ཡང་དག་པ་ངེས་པའི་དོན་མི་རྟོགས་ཤིང་། དགོངས་པ་ཅན་དྲང་བའི་དོན་དང་ཚིག་གི་དོན་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཤན་འབྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་ལྡེམ་དགོངས་བཞི་བཤད་པ་དང་། དགོངས་པ་བཞི་བཤད་པ་དང་། གཉེན་པོར་དགོངས་པ་བརྒྱད་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་བཅས་བསྟན་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེས་ 2-168b བསྟན་དོན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་ལས་དོན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ན། ཆོས་བདག་མེད་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐར་པའི་ལམ་ལ་གཞུག་པ་ལ་དགོངས་ནས།གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དང་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཏན་མེད་པ་དང་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་། ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་བསྟན་པའི་ནང་ནས། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་ནི་གཏན་མེད་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཞན་དབང་སེམས་སེམས་བྱུང་ལས་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟོང་པ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། སྔོན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཅེས་སོགས
【現代漢語翻譯】 圓滿成就。聖道如虛空和水晶般自性清凈，是無漏的自性，因此是完全清凈的。此道能去除突發的垢染，使心不再產生，成為無漏的自性，因此是完全調伏的。它被認為是具有四種梵行功德的。如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）根據所化眾生的根器、意樂和傾向來宣說佛法，因此有許多是依隨密意和隱晦密意的方式而說的。如果不瞭解這些密意的真正含義，而只是按照字面意思去理解，就無法領悟究竟真實的意義，反而會將具有密意的引導性意義和詞句的表面意義顛倒理解。因此，辨別這些非常重要，所以宣說了四種隱晦密意，四種密意，以及宣說八種對治密意的利益。這三者中，首先是：對補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人、有情）引導的隱晦密意，對法之體性的隱晦密意，對調伏所化眾生相續中的過患的對治的隱晦密意，以及將詞句和文字所表達的意義從世俗共許的層面轉變為其他意義的隱晦密意。依次解釋這些意義：爲了引導那些無法接受法無我的聲聞（梵文：Śrāvaka，含義：聽聞者）進入解脫道，如來考慮到他們的情況，宣說了補特伽羅無我的蘊等法是存在的，這僅僅是針對遍計所執的補特伽羅不存在，以及依他起（梵文：paratantra，含義：由他而起）的緣起法在名言上存在而說的。如來宣說無自性和無生等，並不是說名言上存在的法完全不存在，或者沒有生滅的顯現，而是針對勝義諦的體性或自性而說的隱晦密意。例如，在所說的三種自性——遍計所執、依他起、圓成實（梵文：Pariniṣpanna，含義：圓滿成就）中，遍計所執的自性或體性是完全不存在的，因此是無自性。依他起的心和心所顯現為處、事、身等，雖然有生滅的顯現，但這是由於因緣和合的緣故，並非其自身具有生滅的自性，因此是無生自性。圓成實是自性涅槃（梵文：nirvāṇa，含義：寂滅），是寂靜、空性、勝義諦的無自性。對治的隱晦密意，如前所述，是爲了調伏補特伽羅相續中的過患。例如，過去有佛名為毗婆尸（梵文：Vipaśyin，含義：種種觀）等。 圓滿成就。聖道如虛空和水晶般自性清凈，是無漏的自性，因此是完全清凈的。此道能去除突發的垢染，使心不再產生，成為無漏的自性，因此是完全調伏的。它被認為是具有四種梵行功德的。如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）根據所化眾生的根器、意樂和傾向來宣說佛法，因此有許多是依隨密意和隱晦密意的方式而說的。如果不瞭解這些密意的真正含義，而只是按照字面意思去理解，就無法領悟究竟真實的意義，反而會將具有密意的引導性意義和詞句的表面意義顛倒理解。因此，辨別這些非常重要，所以宣說了四種隱晦密意，四種密意，以及宣說八種對治密意的利益。這三者中，首先是：對補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人、有情）引導的隱晦密意，對法之體性的隱晦密意，對調伏所化眾生相續中的過患的對治的隱晦密意，以及將詞句和文字所表達的意義從世俗共許的層面轉變為其他意義的隱晦密意。依次解釋這些意義：爲了引導那些無法接受法無我的聲聞（梵文：Śrāvakā，含義：聽聞者）進入解脫道，如來考慮到他們的情況，宣說了補特伽羅無我的蘊等法是存在的，這僅僅是針對遍計所執的補特伽羅不存在，以及依他起（梵文：paratantra，含義：由他而起）的緣起法在名言上存在而說的。如來宣說無自性和無生等，並不是說名言上存在的法完全不存在，或者沒有生滅的顯現，而是針對勝義諦的體性或自性而說的隱晦密意。例如，在所說的三種自性——遍計所執、依他起、圓成實（梵文：Pariniṣpanna，含義：圓滿成就）中，遍計所執的自性或體性是完全不存在的，因此是無自性。依他起的心和心所顯現為處、事、身等，雖然有生滅的顯現，但這是由於因緣和合的緣故，並非其自身具有生滅的自性，因此是無生自性。圓成實是自性涅槃（梵文：nirvāṇa，含義：寂滅），是寂靜、空性、勝義諦的無自性。對治的隱晦密意，如前所述，是爲了調伏補特伽羅相續中的過患。例如，過去有佛名為毗婆尸（梵文：Vipaśyin，含義：種種觀）等。
【English Translation】 Perfectly accomplished. The noble path is inherently pure like the sky and crystal, and is of the nature of being without outflows, therefore it is completely pure. This path removes sudden defilements and makes the mind not arise again, becoming the nature of being without outflows, therefore it is completely tamed. It is considered to possess the four qualities of pure conduct. The Tathāgatas teach the Dharma in accordance with the dispositions, powers, and inclinations of those to be trained, so there are many teachings that rely on intentions and hidden intentions. If one does not understand the true meaning of these intentions and grasps them according to the literal meaning, one will not realize the definitive meaning and will instead misinterpret the provisional meaning with intentions and the literal meaning of the words. Therefore, it is very important to distinguish these, so the four hidden intentions, the four intentions, and the benefits of teaching the eight antidotal intentions are explained. Among these three, the first is: the hidden intention of guiding individuals (Pudgala), the hidden intention regarding the characteristics of phenomena, the hidden intention of the antidote for subduing the faults in the minds of those to be trained, and the hidden intention of transforming the meaning expressed by words and letters from the level of worldly conventions to other meanings. Explaining these meanings in order: In order to guide the Śrāvakas who cannot accept the absence of self of phenomena onto the path of liberation, the Tathāgata, considering their situation, taught that the aggregates, etc., of the absence of self of the individual exist, which is only with regard to the non-existence of the imputed individual and the existence of dependent arising (paratantra) phenomena in name only. The Tathāgata's teaching of no self-nature and no arising, etc., does not mean that the phenomena that exist in name only do not exist at all, or that there is no appearance of arising and ceasing, but is a hidden intention aimed at the nature or self-nature of the ultimate truth. For example, among the three natures taught—the imputed, the dependent, and the perfectly established (Pariniṣpanna)—the nature or characteristic of the imputed is completely non-existent, therefore it is without characteristics. The mind and mental factors of the dependent, which appear as places, things, bodies, etc., although there is an appearance of arising and ceasing, this is due to the power of causes and conditions, and not due to their own self-nature, therefore it is without arising self-nature. The perfectly established is naturally nirvāṇa, peaceful, empty, and the ultimate truth without self-nature. The hidden intention of the antidote, as mentioned before, is for the purpose of subduing the faults in the minds of individuals. For example, in the past there was a Buddha named Vipaśyin, etc. Perfectly accomplished. The noble path is inherently pure like the sky and crystal, and is of the nature of being without outflows, therefore it is completely pure. This path removes sudden defilements and makes the mind not arise again, becoming the nature of being without outflows, therefore it is completely tamed. It is considered to possess the four qualities of pure conduct. The Tathāgatas teach the Dharma in accordance with the dispositions, powers, and inclinations of those to be trained, so there are many teachings that rely on intentions and hidden intentions. If one does not understand the true meaning of these intentions and grasps them according to the literal meaning, one will not realize the definitive meaning and will instead misinterpret the provisional meaning with intentions and the literal meaning of the words. Therefore, it is very important to distinguish these, so the four hidden intentions, the four intentions, and the benefits of teaching the eight antidotal intentions are explained. Among these three, the first is: the hidden intention of guiding individuals (Pudgala), the hidden intention regarding the characteristics of phenomena, the hidden intention of the antidote for subduing the faults in the minds of those to be trained, and the hidden intention of transforming the meaning expressed by words and letters from the level of worldly conventions to other meanings. Explaining these meanings in order: In order to guide the Śrāvakās who cannot accept the absence of self of phenomena onto the path of liberation, the Tathāgata, considering their situation, taught that the aggregates, etc., of the absence of self of the individual exist, which is only with regard to the non-existence of the imputed individual and the existence of dependent arising (paratantra) phenomena in name only. The Tathāgata's teaching of no self-nature and no arising, etc., does not mean that the phenomena that exist in name only do not exist at all, or that there is no appearance of arising and ceasing, but is a hidden intention aimed at the nature or self-nature of the ultimate truth. For example, among the three natures taught—the imputed, the dependent, and the perfectly established (Pariniṣpanna)—the nature or characteristic of the imputed is completely non-existent, therefore it is without characteristics. The mind and mental factors of the dependent, which appear as places, things, bodies, etc., although there is an appearance of arising and ceasing, this is due to the power of causes and conditions, and not due to their own self-nature, therefore it is without arising self-nature. The perfectly established is naturally nirvāṇa, peaceful, empty, and the ultimate truth without self-nature. The hidden intention of the antidote, as mentioned before, is for the purpose of subduing the faults in the minds of individuals. For example, in the past there was a Buddha named Vipaśyin, etc.
་འོག་ཏུ་འཆད་འགྱུར་བརྒྱད་བཞིན་ 2-169a ནོ། །བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་དགོངས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚིག་འདི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་ན་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་ཀྱང་། དོན་ས་ར་ཞེས་པ་རྣམ་གཡེང་དང་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་དེའི་སྔོན་དུ་དགག་པའི་ཨ་ཐུང་སྦྱར་བས་ཨ་ས་ར་རྣམ་གཡེང་མེད་པ་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྙིང་པོར་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པ་དང་། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་བཞི་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་མི་གཙང་བདག་མེད་པ་ཤེས་པའི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་ཅེས་སོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་གསུམ་མོས་སྤྱོད་དང་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལ་སྦྱར་བར་མཛད་འདུག་ཀྱང་སྦྱར་ཀྱང་རུང་ལ་སོ་སོར་མ་སྦྱར་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་ལ་སྦྱར་བས་ཆོག་གོ། དེ་ལྟར་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོས་ང་ཉིད་དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ 2-169b སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པའི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་མ་འགག་གཟོད་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ། ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་རྩ་ཅུང་ཟད་བྱེད་དུ་མི་བཏུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་ཞིག་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་ནུས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་སྦྱིན་སོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱིན་སོགས་སྨད་པའམ་ཆེས་ངོ་མཚར་མེད་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་གིས་ཆོག་པ་དང་། དེ་གཅིག་པུ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལྟོས་ན་སྦྱིན་པ་དམན་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཕགས་པར་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་གསུངས་འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ་ཅི་རིགས་ཤིག་ཐེག་བསྡུས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་གི
【現代漢語翻譯】 將如以下將要解釋的八種。 『變意』是指並非字面意義，而是意在表達深奧的含義。例如，如經中所說：『無實執實有，顛倒安立處，煩惱極煩惱，得證勝菩提。』如果按字面意思理解這句話，似乎是在說導致無法獲得菩提的因。然而，『薩ra』（藏文：ས་ར་）這個詞既可以指散亂，也可以指精華。因此，在它前面加上否定字首『阿』（藏文：ཨ་），就變成了『阿薩ra』（藏文：ཨ་ས་ར་），意思是無散亂，即專注于增上心學，並將其視為精華。將清凈、安樂、常、我執視為實有，這是對事物顛倒的執著。從這種顛倒中解脫出來，就是了知無常、痛苦、不凈、無我，安住于增上慧學。爲了眾生的利益，長期行持苦行，以煩惱來極度煩惱自身，就能獲得殊勝的菩提。』《大疏》中將前三句偈頌分別與勝解行、見道和修道相聯繫，但即使不這樣對應，也可以將它們與定、慧、精進三者相聯繫。因此，這種『變意』有四種。 第二種是，爲了表明一切佛的法身平等一味，釋迦王佛說：『我即是彼時成佛之毗婆尸佛。』 爲了表達勝義諦的含義，佛陀宣說一切法無自性，不生不滅，本來寂靜，自性涅槃。 同樣，爲了適應不同的時機，對於那些懈怠且無法行持少量善根的人，佛陀說僅僅發願往生極樂世界就能往生，這是指在其他世獲得往生。 爲了適應不同眾生的想法，對於那些能夠廣行佈施等善行的人，佛陀讚歎佈施；對於那些認為少量佈施等就足夠的人，佛陀貶低佈施，或者說佈施沒什麼了不起。對於那些認為僅僅佈施就足夠，並將其視為最殊勝的人，佛陀會說：『與持戒相比，佈施是低劣的，持戒是殊勝的。』 因此，應當瞭解這四種『密意』。具有『密意』的說法非常多，這裡只是簡要地概括說明。 第三，作為對治八種障礙的殊勝大乘之法，
【English Translation】 They are eight as will be explained below. 'Transformation of meaning' (bsgyur ba ldem dgongs) refers to having in mind a profound subject matter that is not exactly as the words appear. For example, as it is said: 'Understanding what is without essence as having essence, thoroughly abiding in what is inverted, thoroughly afflicted by afflictions, one will attain supreme enlightenment.' If one were to take these words literally, it would seem to indicate the cause of not attaining enlightenment. However, the word 'sara' can refer to both distraction and essence. Therefore, by adding the short 'a' (藏文：ཨ་) of negation before it, it becomes 'asara,' meaning without distraction, which is to realize or understand the training of the mind as the essence. The four thoughts of purity, happiness, permanence, and self are inverted perceptions of phenomena. To become inverted from that is to know impermanence, suffering, impurity, and selflessness, and to thoroughly abide in the training of higher wisdom. For the sake of sentient beings, if one is thoroughly afflicted by the afflictions of long-term asceticism, one will attain supreme enlightenment. In the Great Commentary, the first three lines are connected to the stages of aspiration, seeing, and meditation, but even if they are not connected in that way, it is sufficient to connect them to the three: concentration, wisdom, and diligence. Thus, this 'transformation of meaning' has four aspects. The second is that, intending the equality of the Dharmakaya of all Buddhas, King Shakya said, 'I myself became the Buddha Vipashyin at that time.' Intending the ultimate meaning, all phenomena are taught to be without inherent existence, unborn, unceasing, primordially peaceful, and naturally in nirvana. Similarly, intending another time, it is said that even those who are lazy and unable to do even a little virtue will be born in the pure land of the Tathagata Amitabha (Sangs rgyas snang ba mtha' yas) merely by making aspirations, which refers to being born in another lifetime. Intending the thoughts of individuals, praise is given to generosity for those who are able to perform extensive generosity and so forth, and for those who hold that a little generosity and so forth is sufficient, generosity and so forth is disparaged or shown to be very unremarkable. For those who think that generosity alone is sufficient and hold it as supreme, it is praised that morality is superior and generosity is inferior in comparison to morality. Thus, these four types of intention should be understood. These statements with intention occur very frequently, and a selection has been shown here in brief. Third, as an antidote to the eight obscurations, the supreme vehicle of
་ཆོས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་བྱོན་པའི་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྐུ་ཚད་ཆུང་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཡང་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མ་བཞེས་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་ཞིང་ཡང་མ་དག་ལ་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སོགས་དུས་བཟང་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་ཀྱི་དུས་སུ་བྱོན་པས་ 2-170a དེ་དག་ནི་མཆོག་ལ། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལས་དམན་ནོ་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མཉམ་པས་བཟང་ངན་མེད་པར་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གཟིགས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་མཆོག་དམན་མེད་པར་འཛིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་ཏེ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་རིགས་འབྱེད་པའི་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་རིགས་བཟང་པས་གདོལ་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱད་བྱ་མིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རིགས་ངན་གདོལ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྤྱོད་དུ་རུང་བས་རྙེད་སླའོ་སྙམ་དུ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར། གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་ན་རྟོགས་དཀའ་བར་བསྟན་པས་ཆོས་རྙེད་སླའོ་སྙམ་དུ་བརྙས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཟླ་བའི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང་གཟུངས་གང་ཞིག་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་སོགས་དག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ལེ་ལོ་ཅན་དག་ཀྱང་། སྨོན་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་འདེབས་པ་དང་། མཚན་འཛིན་པ་དང་། གཟུང་བཀླགས་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་རྩ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དེས་ནམ་ཞིག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་བདེ་བ་ཅན་ 2-170b དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཚང་རྒྱ་བ་སོགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩོན་པར་ཡང་འགྱུར་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་རྩ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་དཔེར་ན་སྦྱིན་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་འཛིན་ཅན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་ཤིང་སྦྱིན་པ་དེ་ལས་དམན་པའི་དོན་གྱིས་སྨད་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ལས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒྱགས་པའི་དབང་གིས་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་ཆེན་པོ་ཅ
【現代漢語翻譯】 關於教法的闡述：正如在壽命百歲時期出現的釋迦王（釋迦牟尼佛）身材矮小，壽命也僅有八十歲，所處的國土也不清凈，所要調伏的眾生也充滿五濁。而諸如毗婆尸佛（Vipaśyin）等出現在時運昌隆、圓滿劫時期，他們是殊勝的。我們這些人的導師不如他們，爲了對治這種輕視佛的念頭，我說那時那刻我成爲了毗婆尸佛。諸佛在法身上是平等的，沒有好壞之分，這是如來佛的真實想法。對於被調伏的眾生來說，他們認為毗婆尸佛也是導師，沒有高下之別。對於輕視佛法的行為，例如婆羅門區分種姓，婆羅門和剎帝利等高種姓認為不可接觸的旃陀羅等，而佛法是連低賤的旃陀羅都可以修習的，因此覺得容易獲得而輕視。爲了對治這種想法，我說如果供養恒河沙數般的佛，才能真正領悟大乘佛法。如果不能積聚如此廣大的福德資糧，就難以證悟佛法，以此說明佛法不易獲得，從而避免輕視佛法。對於那些懶惰的人，即使他們無法行持任何善業，如果他們發願往生極樂世界，也能如願往生。同樣，僅僅憶念如來無垢月（Vimalacandra）的名號，就能獲得無上菩提。或者僅僅唸誦陀羅尼，就能清凈五無間罪等罪業。通過如是發願、憶念名號和唸誦陀羅尼，積累善根，那麼在未來，他們必定會如經中所說，往生極樂世界，證得菩提等等。僅僅依靠這些因緣，他們也會越來越精進，從而克服懶惰。爲了對治僅僅滿足於少量善根的想法，例如，對於那些僅僅滿足於佈施的人，讚歎持戒，並以佈施不如持戒的理由來貶低佈施。或者讚歎無漏的善業遠勝于有漏的世間善業。對於某些眾生，因為自身的身體和受用而驕傲自滿，爲了對治這種現象，讚歎佛和菩薩的廣大身相和受用，聽到這些后，即使世間的身體和受用再好，也算不上偉大。
【English Translation】 Regarding the teaching of the Dharma: Just as the Śākya king (Śākyamuni Buddha) who appeared during the time when people lived to be a hundred years old was small in stature and only lived to eighty years, and the land he was in was not pure, and the beings to be tamed were full of the five degenerations. But Buddhas such as Vipaśyin who appeared during auspicious times, in the age of perfect prosperity, are superior. Thinking that our teacher is inferior to them, to counter this contempt for the Buddha, I said that at that time I became the Buddha Vipaśyin. All Buddhas are equal in the Dharmakāya, without good or bad. This is the true intention of the Tathāgata. For the beings to be tamed, they think that Vipaśyin is also a teacher, without any distinction of high or low. Regarding the act of despising the Dharma, such as Brahmins distinguishing castes, Brahmins and Kshatriyas and other high castes considering untouchables such as Chandalas as unacceptable, while the Buddha's Dharma can be practiced even by lowly Chandalas, thus feeling it is easy to obtain and despising it. To counter this thought, I said that if one were to make offerings to Buddhas as numerous as the sands of the Ganges, one would truly comprehend the Mahāyāna Dharma. If one cannot accumulate such vast merit, it is difficult to realize the Dharma, thus explaining that the Dharma is not easy to obtain, thereby avoiding despising the Dharma. For those who are lazy, even if they cannot perform any virtuous deeds, if they aspire to be reborn in Sukhāvatī (the Pure Land of Amitābha), they will be reborn there as they wish. Similarly, merely remembering the name of the Tathāgata Vimalacandra, one will attain unsurpassed Bodhi. Or merely reciting a Dhāraṇī, one can purify the five heinous crimes and other sins. Through such aspiration, remembrance of names, and recitation of Dhāraṇīs, accumulating merit, then in the future, they will certainly, as stated in the scriptures, be reborn in Sukhāvatī, attain Bodhi, and so on. Relying solely on these causes, they will also become more and more diligent, thereby overcoming laziness. To counter the idea of being satisfied with only a small amount of merit, for example, for those who are only satisfied with generosity, praising morality and belittling generosity by saying that generosity is inferior to morality. Or praising the merit of the unconditioned (anāsrava) as far superior to the conditioned (sāsrava) worldly merit. For some beings, because of their own body and possessions, they are arrogant and conceited. To counter this phenomenon, praising the vast body and possessions of the Buddhas and Bodhisattvas, after hearing this, even if the worldly body and possessions are good, they are not great.
ི་ཡང་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དམན་པ་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེས་བསྔགས་པས་ཟག་བཅས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བའི་འདོད་ཡོན་ལ་ངན་སྐྱུགས་ལྟར་མཐོང་ནས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ལས་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས། ཕྱིས་དེ་དྲན་པས་བདག་གིས་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བདག་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འགྱོད་པས་སེམས་དཀྲུགས་ནས་དགེ་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་ 2-171a པ་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་ཞེས་གསུངས་པས་འགྱོད་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ན་ཕན་པ་བྱས་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་དད་ཅིང་དགེ་རྩ་རིམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས་ནམ་ཞིག་མཐོ་རིས་སོགས་ཀྱི་བདེ་བར་འབྲེལ་བ་ལ་དགོངས་ནས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསུངས་པའོ། །བྱང་སེམས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ལས། ཕྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བཏང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་འདོད་པའི་གཉེན་པོར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་མཐར་སངས་རྒྱས་འཐོབ་ཅེས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་སོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་གང་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་མཆོག་དེ་ལས་བཤད་མ་ཐག་པ་གཉེན་པོ་བརྒྱད་པོ་དེས། གང་ཟག་དེའི་སྒྲིབ་པའམ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི་ཉེས་པ་དེ་ཐམས་ 2-171b ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ཚིག་གམ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གཟུངས་ལས། སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལ་བརྙེས་པ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བློ་ལ་འཛིན་པ་དང་། དོན་འདི་དང་འདི་ཞེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སེམས་ཅན་བློ་ལྡན་མཆོག་དེ་ཡིས། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཐེ
【現代漢語翻譯】 此外，（如果有人）認為（佛陀所說的）並非如此，那麼爲了對治沉迷於世間低劣享樂——五妙欲的貪執，佛陀讚歎清凈佛土中無量無邊的安樂受用，使人視輪迴中具有痛苦本質的世間欲樂如棄物，從而生起厭離之心。有些眾生因無知而冒犯了佛菩薩，事後追憶此事，內心懊悔不已，心想『我做了如此不該做的事，我將墮入惡道』，這種懊悔擾亂了他們的心緒，成爲了他們如理行善的障礙。 爲了對治這種情況，佛陀說，即使冒犯了佛菩薩，也能升入天界，從而消除他們的懊悔。心想：『即使冒犯了他們都能生到天界，那如果利益他們，又該如何呢？』 從而生起信心，善根逐漸增長。雖然冒犯佛菩薩會遭受痛苦的果報，但考慮到佛菩薩的願力加持，終有一天會與天界等安樂相連，因此佛陀爲了對治（惡業），才如此宣說。對於不確定根性的菩薩種姓者，他們先前修持菩薩行，後來因聲聞等善知識的影響，轉而修持聲聞乘，放棄了菩薩行，爲了對治這種想要從大乘退轉的心理，佛陀宣說聲聞最終也能成佛，從而歸於一乘，使那些想要通過聲聞乘獲得寂滅的人也能傾向於大乘。' 如上所述，無論是詆譭佛陀和佛法等八種（罪業）中的哪一種，都是眾生的業障。爲了對治這些業障，佛陀宣說了殊勝的大乘法門。通過大乘法門中所說的這八種對治法，可以消除此人（造作惡業）的業障，或者說，可以消除他進入大乘的障礙。如果有人通過詞句或意義，來宣說這八種對治八種業障的法門，例如在二偈的陀羅尼中，宣說了『詆譭佛陀和佛法』等二偈，如果有人能將這些詞句銘記於心，並能詳細區分其意義，並且精勤修持，那麼這位具有智慧的殊勝之人，將獲得十種功德。哪十種呢？
【English Translation】 Furthermore, (if someone) thinks that (what the Buddha said) is not so, then in order to counteract the attachment to the inferior enjoyments of the world—the five sense pleasures—the Buddha praises the immeasurable and boundless blissful enjoyments of the pure Buddha-fields, causing people to see the worldly pleasures of samsara, which are inherently painful, as something to be discarded, thereby generating a sense of renunciation. Some sentient beings, due to ignorance, offend the Buddhas and Bodhisattvas, and afterwards, recalling this, they feel remorse and think, 'I have done something so wrong, I will fall into the lower realms.' This remorse disturbs their minds and becomes an obstacle to their proper engagement in virtuous deeds. To counteract this, the Buddha says that even if one offends the Buddhas and Bodhisattvas, one can still be reborn in the heavens, thereby dispelling their remorse. Thinking, 'Even if I offend them, I can still be born in the heavens, so what about if I benefit them?' They then generate faith, and their roots of virtue gradually increase. Although there is suffering as a result of offending the Buddhas and Bodhisattvas, considering the power of the Buddhas and Bodhisattvas' vows, one will eventually be connected to the bliss of the heavens, etc. Therefore, the Buddha speaks in this way in order to counteract (evil deeds). For those Bodhisattvas of uncertain lineage, they previously practiced the Bodhisattva path, but later, influenced by Hearer (Śrāvaka) and other spiritual friends, they turned to practicing the Hearer Vehicle and abandoned the Bodhisattva path. To counteract this desire to regress from the Mahāyāna, the Buddha declares that Hearers will eventually attain Buddhahood, thereby converging into the One Vehicle, causing those who desire to attain nirvāṇa through the Hearer Vehicle to also incline towards the Mahāyāna. As mentioned above, whichever of the eight (defilements), such as slandering the Buddha and the Dharma, is a defilement of sentient beings. To counteract these defilements, the Buddha proclaimed the supreme Mahāyāna Dharma. Through these eight antidotes mentioned in the Mahāyāna Dharma, one can eliminate the defilements of this person (who has committed evil deeds), or rather, one can eliminate the obstacles to their entry into the Mahāyāna. If someone proclaims these eight methods of counteracting the eight defilements through words or meaning, such as in the two verses of the dhāraṇī, where the two verses 'slandering the Buddha and the Dharma' are proclaimed, if someone can keep these words in mind and can clearly distinguish their meaning, and diligently practice them, then this wise and excellent person will obtain ten merits. What are the ten?
ག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་ཤིང་དད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སམ་ཁམས་ནི་ཟད་པར་ཏེ་མཐའ་དག་བལྟས་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་གཉིས་མཐོང་ཆོས་ཚེ་འདིར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཕྱི་མར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ནི། ཤི་ནས་རང་གིས་གང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དེ་ལས་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་དོན་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་སོགས་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་སོགས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང་། མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའོ། ། 如是說之總結 ལྔ་པ་ཆོས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་ནུས་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་པོ། རྒྱུན་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྙེད་ 2-172a བཀུར་གྱི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པ་དང་མཁས་པའི་སྙན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ། སེམས་ཅན་གང་ལ་ཆོས་གང་བསྟན་པར་འོས་པ་དེ་སྟོན་པ་སོགས་ཆོས་འཆད་ཚུལ་གྱི་ཐབས་སམ་ཆོ་ག་བཟང་པོ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་བཤད་པས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་དཔེར་ན་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ་མེར་སྣང་ཞིང་ཉི་མས་དྲོ་བ་དང་ལོ་ཏོག་སོགས་སྨིན་པས་ཕན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 修法品 དེ་ལྟར་ཆོས་འཚོལ་བས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ལ་སྤྱིར་བསྟན། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། 總說 དང་པོ་བློ་ལྡན་གཉིས་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་ལས་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ། དོན་ཀུན་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་པ་དང་། མཐུན་པར་ཞུགས་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར། དང་པོ་དོན་ཀུན་ཤེས་པ་ནི། བློ་ལྡན་མོས་སྤྱོད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བདེན་པ་གཉིས་སམ། ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཡོད་པ་གཉིས་ལ། ལོག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་རྣམ་སྤངས་ཞེས་པ། མོས་སྤྱོད་པས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ 2-172b པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མཐུན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་ལོག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་མ
【現代漢語翻譯】 對於所有偉大的佛法，以虔誠的信仰，大乘的種姓或界限將會被完全看到，並且在死亡時，會獲得極大的喜悅，這兩種在今生顯現的功德。來世的八種功德是：死後能夠隨心所欲地轉生；在所有轉生中都能憶起前世；與導師佛陀相遇；從佛陀那裡聽聞殊勝的佛法；對大乘生起信心，並具有理解其意義的智慧；獲得如勇猛行等三摩地之門；獲得如無盡寶藏等陀羅尼之門；最終迅速獲得無上菩提。 如是說之總結 第五，通過讚歎講法的功德來總結要義：像這樣，能夠毫不顛倒地宣講佛法的賢善智慧，恒常不厭倦于講法，不為名利，而是對眾生懷有慈悲心，具備六度，在世間廣為流傳聖者和智者的美名，知曉為眾生宣講何種佛法最為適宜等講法的方式或儀軌的善知識，這樣的菩薩是善於宣說正法的。他宣講正法，在人群中猶如太陽般閃耀，如同太陽以溫暖和成熟莊稼等方式利益眾生一樣，利益眾生。這是《大乘經莊嚴論》中宣說的第十三品，即解釋品。 修法品 如是，通過尋求佛法而多聞者，必須修行佛法，因此修持品分為總說、別說和總結三部分。 總說 首先，以『具慧者』等六個偈頌進行闡述。經中對修行的分類進行了闡述，即通達一切義、通達一切法、於法隨法行、和諧趣入、行於和諧之法。如經文以五個詞語所示，首先是通達一切義，即具慧且具信的菩薩，對於二諦，或者對於遍計所執、依他起和圓成實這二者，『遠離邪謬與真實』，以信行證悟二無我，這與真如相符，相對於世俗的智慧而言，是不顛倒的，因此也是『遠離邪謬』。
【English Translation】 For all the great Dharma, with devotion and faith, the lineage or element of the Mahayana will be completely seen, and at the time of death, great joy will be attained, these two are the qualities that appear in this life. The eight qualities that appear in the next life are: after death, being able to be reborn as one wishes; in all rebirths, remembering all lifetimes; meeting the teacher Buddhas; hearing the supreme Dharma from those Buddhas; generating faith in the Mahayana and having wisdom that understands its meaning; obtaining the door of Samadhi such as the courageous conduct; obtaining the two doors of Dharani such as the inexhaustible treasure; and finally, quickly attaining unsurpassed Bodhi. Summary of what was said Fifth, summarizing the meaning through praising the qualities of teaching the Dharma: Like this, the good wisdom that can explain the Dharma without reversing it, constantly being without weariness in teaching the Dharma, not for the sake of gain and respect, but having compassion for sentient beings, possessing the six perfections, being widely renowned in the world as a holy and wise person, knowing the methods or rituals of how to teach the Dharma, such as teaching sentient beings what Dharma is most appropriate for them, such a Bodhisattva is one who speaks the Dharma well. By teaching the Dharma, he shines brightly like the sun in the assembly of people, and benefits sentient beings in the same way that the sun benefits them by warming and ripening crops, etc. This is the thirteenth chapter, the Explanation Chapter, spoken in the Ornament of the Mahayana Sutras. Practice Chapter Thus, one who is learned through seeking the Dharma must practice the Dharma, therefore the Practice Chapter is divided into three parts: general explanation, specific explanation, and summary. General Explanation First, it is explained with six verses beginning with 'The Wise'. The Sutra explains the classification of practice, which is: knowing all meanings, knowing all Dharmas, practicing the Dharma according to the Dharma, entering harmoniously, and practicing harmonious Dharma. As the text shows in five words, the first is knowing all meanings, that is, the Bodhisattva who is wise and has faith, for the two truths, or for the two, the completely imputed, the other-dependent, and the perfectly established, 'being free from wrongness and correctness', by practicing faith, realizing the two selflessnesses, which is in accordance with Suchness, and relative to worldly wisdom, it is not reversed, therefore it is also 'free from wrongness'.
་ཡིན་པ་ད༷ང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བློ་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་དག༷་པ་ཉི༷ད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་རྣམ༷་པར་སྤང༷ས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མོས་སྤྱོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ༷་གྱི༷ས། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་དག་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀུན་ཤེས་ནས་ཞེས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མིང་དང་མཚན་མ་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས། གང་ཟག་གི་བདག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མེད་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཀྱང་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མེད། འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མེད་པས་བདག་གཉིས་པོ་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་དོན་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་པར་ཀུན་ནས་ཤེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གཞི་གཞན་དབང་གི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྙོན་མེད་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་འདི་ལ་སུས་ཀྱང་མེད་ཅེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ་འདི་མེད་ན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའང་ཡེ་ནས་མི་སྲིད་ན་ཡང་འཁོར་འདས་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་སུ་ཡང་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དབང་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་མིན་རྟོག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་སྐྱོན་ 2-173a ཅན་དུ་བྱས་པས་རེ་སྨོན་གྱི་གནས་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་བདག་གཉིས་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་ལ་མེའི་ཚ་བ་དང་ཆུའི་གཤེར་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་བདག་གཉིས་དང་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་གང་གི་ཡང་མཚན་མ་མེད་པས་སྨྲ་བ་དང་བསམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མེད་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས་པའམ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས་ནས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་ཤེས་པ་ནི། མདོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྗོད་བྱེད་ཆོས་རྣམས་ཀུན། དཔེར་ན་ཆུ་བརྒལ་བ་ལ་གཟིངས་མེད་དུ་མི་རུང་ཡང་ཆུ་ལ་བརྒལ་ཟིན་ནས་གཟིངས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཟིན་པས་གཟིངས་ཁོ་ན་ལ་བ
【現代漢語翻譯】 並且，因為是世間法，如果與超越世間的智慧相比，也不是真實的，所以這二者是完全不同的自性。像這樣，通過信奉和修習空性，無愿和無相三摩地，就能完全瞭解人與法的二種無我。通過空性三摩地，理解到人與法只是通過名字、相、符號和術語來假設的，從而認識到遍計所執的自性是空性。人無我，無論是作為所取之自性還是能取之自性都不存在；色聲等諸法的法無我，無論是作為所取之自性還是能取之自性都不存在，因此完全瞭解這二種我如同兔角一樣，實際上從未存在過。顯現為能取和所取二者的所依，即依他起的自心和心所，雖然存在著非真實的遍計，但作為世俗諦是存在的，因為由遍計所生的煩惱和各種輪迴的痛苦是無可否認和欺騙的。誰也不能說這些不存在，因為如果這些不存在，那麼雜染和清凈的區分也根本不可能存在，然而對於輪迴和涅槃的存在，沒有人會爭論。像這樣，雖然依他起存在，但由於它是不真實的妄念，是痛苦的根源，並且被貪 attachment 等煩惱所染污，因此認識到它不是希望的對象，這就是通過無愿三摩地如實地瞭解它的自性。圓成實性是空性的自性，它空於二我和能取所取，就像火的熱性和水的濕性一樣，它作為法性本來就存在於一切法中。如果它不存在，那麼二我和能取所取就會存在。像這樣，雖然法性圓成實存在，但由於它沒有任何能取所取的戲論之相，因此通過無相三摩地來了解寂滅言說和思維的分別念，從而完全瞭解存在與不存在的意義。或者說，完全瞭解遍計所執和依他起的世俗諦，以及圓成實的勝義諦的二諦中存在與不存在的意義。那麼，什麼是第二種法智呢？像這樣，瞭解經部等的教義，例如，經部等名、詞、字句集合的能詮法，就像渡河時不能沒有船，但渡過河后，船的作用已經完成，因此不應該執著于船本身一樣。 And, because it is worldly, it is not true when compared to the wisdom that transcends the world. Therefore, these two are completely different in nature. In this way, through believing in and practicing emptiness, the desireless and signless samadhi, one can fully understand the two types of selflessness of persons and phenomena. Through the samadhi of emptiness, understanding that persons and phenomena are merely hypothetical through names, signs, symbols, and terms, one recognizes that the nature of the completely imputed is emptiness. The selflessness of the person, whether as the nature of what is taken or the nature of what can be taken, does not exist; the selflessness of phenomena, such as form, sound, etc., whether as the nature of what is taken or the nature of what can be taken, does not exist. Therefore, one fully understands that these two selves, like the horns of a rabbit, have never actually existed. The basis for the appearance of the taker and the taken, which is the other-dependent mind and mental factors, although there is a false imputation, it exists as a conventional truth, because the afflictions and various sufferings of samsara that arise from imputation are undeniable and not deceptive. No one can say that these do not exist, because if these did not exist, then the distinction between defilement and purification would not be possible. However, no one disputes the existence of samsara and nirvana. In this way, although the other-dependent exists, because it is a false concept, the root of suffering, and is defiled by afflictions such as attachment, one realizes that it is not an object of hope. This is how one truly understands its nature through the desireless samadhi. The perfectly established nature is the nature of emptiness, which is empty of the two selves and the taker and the taken. Like the heat of fire and the moisture of water, it inherently exists as the nature of all phenomena. If it did not exist, then the two selves and the taker and the taken would exist. In this way, although the perfectly established nature exists, because it has no characteristics of the elaboration of the taker and the taken, one understands the pacification of speech and thought through the signless samadhi, thereby fully understanding the meaning of existence and non-existence. Or, one fully understands the meaning of existence and non-existence in the two truths of the completely imputed and other-dependent conventional truth, and the perfectly established ultimate truth. So, what is the second Dharma wisdom? In this way, understanding the teachings of the sutras, etc., for example, the expressive Dharma of the collection of names, words, and letters of the sutras, etc., is like a boat that is indispensable for crossing a river, but after crossing the river, the purpose of the boat has been fulfilled, so one should not cling to the boat itself.
【English Translation】 And, because it is worldly, it is not true when compared to the wisdom that transcends the world. Therefore, these two are completely different in nature. In this way, through believing in and practicing emptiness, the desireless and signless samadhi, one can fully understand the two types of selflessness of persons and phenomena. Through the samadhi of emptiness, understanding that persons and phenomena are merely hypothetical through names, signs, symbols, and terms, one recognizes that the nature of the completely imputed is emptiness. The selflessness of the person, whether as the nature of what is taken or the nature of what can be taken, does not exist; the selflessness of phenomena, such as form, sound, etc., whether as the nature of what is taken or the nature of what can be taken, does not exist. Therefore, one fully understands that these two selves, like the horns of a rabbit, have never actually existed. The basis for the appearance of the taker and the taken, which is the other-dependent mind and mental factors, although there is a false imputation, it exists as a conventional truth, because the afflictions and various sufferings of samsara that arise from imputation are undeniable and not deceptive. No one can say that these do not exist, because if these did not exist, then the distinction between defilement and purification would not be possible. However, no one disputes the existence of samsara and nirvana. In this way, although the other-dependent exists, because it is a false concept, the root of suffering, and is defiled by afflictions such as attachment, one realizes that it is not an object of hope. This is how one truly understands its nature through the desireless samadhi. The perfectly established nature is the nature of emptiness, which is empty of the two selves and the taker and the taken. Like the heat of fire and the moisture of water, it inherently exists as the nature of all phenomena. If it did not exist, then the two selves and the taker and the taken would exist. In this way, although the perfectly established nature exists, because it has no characteristics of the elaboration of the taker and the taken, one understands the pacification of speech and thought through the signless samadhi, thereby fully understanding the meaning of existence and non-existence. Or, one fully understands the meaning of existence and non-existence in the two truths of the completely imputed and other-dependent conventional truth, and the perfectly established ultimate truth. So, what is the second Dharma wisdom? In this way, understanding the teachings of the sutras, etc., for example, the expressive Dharma of the collection of names, words, and letters of the sutras, etc., is like a boat that is indispensable for crossing a river, but after crossing the river, the purpose of the boat has been fulfilled, so one should not cling to the boat itself.
རྟེན་མི་དགོས་པ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་གོ་ཞིང་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཟིངས་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་ཚིག་ཙམ་ཐོས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྤང་བ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ཚིག་དོན་ལ་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ལ་ཆོས་ 2-173b ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། མོས་སྤྱོད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དང་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིས། ཡང་དག་དང་ལོག་པ་གཉིས་གཉིས་སྤངས་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་གཟུགས་བརྙན་ནམ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་ནས་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དྲོད་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །བཞི་པ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ནི། དེ་ནས་བྱང་སེམས་དེས་ནི་ས་དང་པོར་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ལམ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཀུན་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉན་རང་ལས་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་སྐྱོན་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན་པར་ཞུགས་པས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བསྒོམ་ལམ་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྔར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱས་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །གང་གིས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྗེས་ཐོབ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་ 2-174a འཇོག་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་གི་རྗེས་ཐོགས་སུ་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་སྤེལ་མར་སྤྱོད་པ་ཡིས། རིམ་པ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ས་ནི་གཉིས་པ་སོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ། མཐོང་ཟིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡི་ཆོས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། ། 各別說 དེ་ལྟར་མདོ་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་ལྔ་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་མོས་སྤྱོད་ནས་བསྒོམ་ལམ་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་སྒྲུབ་པ་བྱེད་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དཔེས་བསྟན་པ་གསུམ། 修持大乘之緣 དང་པོ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ནི་འཁོ
【現代漢語翻譯】 爲了能夠理解和明白那些不需要依賴的表達對象，而通過符號組合形成的名稱、詞語、字母等形式的法，要認識到它們就像筏子一樣，僅僅聽到詞語本身是不夠的，要避免執著于詞語，而應以通過思考產生的智慧為根本，這被稱為『知法』。第三，與法相應地修行：通過信解行，在凡夫階段聽聞佛法，依靠思考的智慧來了解意義和法，如前所述，正確和錯誤兩者都要避免，以影像或普遍意義的方式領悟無我二諦。爲了使這種智慧圓滿、清凈，並轉變為超越世間的智慧的特徵，從『暖位』到『最勝法』，由低到高地禪修，這就是與法相應的修行。第四，一致地進入：然後，菩薩在初地，即極喜地，獲得菩薩見道的自性，與一切平等，獲得超越世間的無分別智慧，這是勝過聲聞和緣覺的無上智慧。通過證悟法性的意義，菩薩毫無過失地進入菩薩地，與一切一致地進入，這被稱為修行。第五，在相應的法中行持：這是指在修道位上的修行。通過先前獲得見道，所有見道所斷的煩惱都已徹底斷除。爲了斷除所知障，從二地到十地進行禪修，這是精進的修行。那麼，斷除障礙的智慧是怎樣的呢？后得位認識各種現象的清凈世間智慧，能夠了解一切；而入定時的無分別智慧，能夠如實地瞭解如虛空般的法性。這兩種智慧以一種跟隨另一種的方式交替運用，次第相續不斷，就像在第二地等其餘各地上，行持已經證悟和與之相應的法一樣。 如是，經中宣說了五種修行的類別，與從信解行到修道位十地之間的修行方式相符，總的來說明了修行的方式，然後是詳細的解釋：修行的順緣、修行的本體、如何修行的譬喻這三者。 首先，修行的順緣是輪迴。
【English Translation】 In order to understand and comprehend the objects of expression that do not need to be relied upon, and the Dharmas in the form of names, words, and letters formed by the combination of symbols, one must recognize that they are like rafts. It is not enough to merely hear the words themselves; one must avoid clinging to the words and instead make the wisdom arising from contemplation the foundation. This is called 'knowing the Dharma'. Third, practicing in accordance with the Dharma: Through faith and practice, listening to the Dharma in the stage of ordinary beings, and relying on the wisdom of contemplation to understand the meaning and the Dharma, as mentioned earlier, both right and wrong must be avoided, and the two selflessnesses must be realized in the manner of images or universal meanings. In order to make this wisdom complete, pure, and transform it into the characteristic of wisdom that transcends the world, from the 'warmth stage' to the 'supreme Dharma', meditating from low to high is the practice in accordance with the Dharma. Fourth, entering in accordance: Then, the Bodhisattva on the first ground, namely the Joyful Ground, obtains the nature of the Bodhisattva's path of seeing, becomes equal to all, and obtains the transcendental non-conceptual wisdom that surpasses the Shravakas and Pratyekabuddhas. By realizing the meaning of Dharmata, the Bodhisattva enters the Bodhisattva ground without fault, entering in accordance with all, which is called practice. Fifth, practicing in accordance with the corresponding Dharma: This refers to the practice on the path of cultivation. By previously attaining the path of seeing, all the afflictions to be abandoned by seeing have been completely exhausted. In order to abandon the obscurations of knowledge, meditating from the second ground to the tenth ground is diligent practice. So, what is the wisdom that eliminates the obscurations? The pure worldly wisdom of the subsequent attainment that recognizes various phenomena is able to understand everything; while the non-conceptual wisdom of meditative equipoise is able to understand the Dharmata, which is like space, as it is. These two wisdoms are used alternately in a way that one follows the other, continuously in succession, just as on the second ground and the remaining grounds, one practices the Dharma that has already been realized and corresponds to it. Thus, the sutras explain five categories of practice, which correspond to the ways of practice from faith and practice to the ten grounds of the path of cultivation. In general, the way of practice is explained, and then there is a detailed explanation: the favorable conditions for practice, the essence of practice, and the analogy of how to practice, these three. First, the favorable condition for practice is samsara.
ར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པ། སྔོན་བསོད་ནམས་བགྱིས་པའི་ལས་འཕྲོ་ཡོད་པ་བཞི་དང་ལྡན་ན་བསྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཤད་པ་ལ་གནས་ནི་བློ་ལྡན་དེས་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང་གཅན་གཟན་གདུག་པ་སོགས་མེད་པས་གནས་བཟང་བ་དང་། ས་ཆུ་འཕྲོད་ཅིང་ནད་མི་སྐྱེད་པ་དང་ཤུ་བ་དང་མཛེ་སོགས་མེད་པའི་ས་བཟང་བ་ཡིད་དང་འཐད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཚུངས་པའི་དགེ་བའི་གྲོགས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱེད་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིན་པར་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་འགྲུལ་དང་། 2-174b མཚན་མོ་སྒྲ་ཡི་གླག་ཅོལ་ཆེ་བ་སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་ཚེར་མ་མེད་པས་ཉམས་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུར་གནས་ན་རྣལ་འབྱོར་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་གནས་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཀྱི་གང་བྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་རྩོམ་པར་མི་བྱའོ། །གྲོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྐྱེན་མཆོག་ཡིན་པས་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལུང་གི་ཆོས་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་བདེན་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་ཡི་དོན་མཐོང་བ་དང་། གཞན་ལ་ཆོས་སྨྲ་བའམ་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་བརྩེ་བ་ཅན་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི། བརྟེན་པར་བྱ་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་པས་དམིགས་པ་བཟང་བ་དང་། དགེ་རྩ་ཆུང་ངུས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསགས་པས་རྟོན་པ་བཟང་བ་དང་། ནམ་སེམས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བསམས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤོང་བ་དང་། ནམ་སེམས་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ 2-175a རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསམས་ཏེ་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་བསྒོམ་པས་ཞུམ་པ་སྤོང་པར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒོམས་ཏེ་མི་གཡོ་བར་དེ་གའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་བཟང་པོ་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་། རང་སའི་ག
【現代漢語翻譯】 成就修行的四大順緣是：安住于和合之處，依止殊勝之人，自身善愿具足，以及往昔積累的福德資糧。具備這四種條件，修行才能圓滿成就。現在來解說這些條件：首先，'處所'方面，有智慧的人應當選擇容易獲得生活所需、障礙少的地方，例如沒有不馴服的人和兇猛的野獸等，這是處所殊勝；選擇地水相宜、不生疾病、沒有麻風等疾病的吉祥之地，這是心之所悅；有持戒和見解相同的善友；沒有禪修的違緣，例如白天人群喧囂，夜晚噪音嘈雜等，沒有禪修的荊棘，具備安樂修行的功德。在這樣的地方安住，修行才能增上。反之，則會成為修行的障礙。因此，首先要謹慎選擇處所，不要隨意開始修行。 '依止殊勝之人'是所有功德的殊勝之因。那麼，殊勝之人的特徵是什麼呢？進入大乘道的菩薩，聽聞了大量的經論，通達了證悟的真諦，並且能夠開示講解佛法，慈悲利他，不厭倦地利益眾生。這樣的殊勝之人，應當視為可以依止的大善知識。 '自身善愿具足'是指修行者自身對於大乘佛法有強烈的希求心，以聞、思、修三種智慧來觀察，這是殊勝的觀察；不以微小的善根為滿足，盡力積聚福德和智慧資糧，這是殊勝的依止；當內心散亂和掉舉時，認識到這是過失，專注于止的修持；當內心低沉和昏沉時，憶念佛菩薩的功德、禪定的利益以及諸法的自相和共相，以此來提升心力，修持觀，遣除低沉；當內心既不掉舉也不低沉時，安住于這種狀態，修持舍，不加改變地安住其中。像這樣，止、觀、舍三種修持是修行者殊勝的方便，應當具備。並且安住于自宗的觀點。
【English Translation】 The four great conditions for accomplishing practice are: residing in a harmonious place, relying on a noble person, having good aspirations oneself, and having the karmic residue of past merits. With these four conditions, practice will be perfectly accomplished. Now, to explain these: Firstly, regarding 'place', the wise should choose a place where it is easy to obtain the necessities of life with little effort, and where there are few obstacles, such as no unruly people or ferocious beasts. This is an excellent place. Choose an auspicious place where the land and water are suitable, do not cause disease, and there are no diseases such as leprosy. This is pleasing to the mind. Have good virtuous friends who share the same ethics and views. Have no obstacles to practicing meditation, such as the hustle and bustle of people during the day and loud noises at night. Without the thorns of meditation, possess the qualities of comfortable practice. Residing in such a place will increase practice. Conversely, these obstacles will hinder practice. Therefore, one must first carefully examine the place and be cautious, and not start practicing randomly. 'Relying on a noble person' is the supreme cause of all qualities. So, what are the characteristics of a noble person? A Bodhisattva who has entered the Great Vehicle, who has heard a great deal of scriptural teachings, who has understood the truths of realization, who is skilled in speaking or explaining the Dharma to others, and who is compassionate and tireless in benefiting others. Such a noble person should be recognized as a great virtuous friend to rely on. 'Having good aspirations oneself' means that the practitioner themselves has a strong desire for the Dharma of the Great Vehicle, and contemplates with the three wisdoms of hearing, thinking, and meditation. This is excellent contemplation. Not being content with small roots of virtue, but accumulating merit and wisdom as much as possible. This is excellent reliance. When the mind becomes agitated and distracted, recognizing this as a fault and focusing on the signs of calming down. When the mind becomes depressed and dull, contemplating the qualities of the Buddhas and Bodhisattvas, the benefits of Samadhi, and the characteristics of all phenomena, both individual and general, to uplift the mind. This is cultivating the signs of insight and abandoning depression. When there is neither agitation nor depression, remaining in that state, cultivating equanimity, and abiding there without change. Thus, the three practices of calming down, insight, and equanimity are excellent methods for practitioners, and one should possess them. And abide in the view of one's own school.
ནས་སྐབས་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་ས་དང་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་བཟང་པོ་དང་། ལམ་དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཟང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་པའམ་སྨོན་ལམ་གྱི་གོ་ཆ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པའོ། །སྔོན་བསོད་ནམས་བགྱིས་པའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་ཤིང་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་དང་ཕྲད་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང་། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་དལ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། ལུས་ལ་ནད་མེད་པས་ཆོས་ལ་སྦྱོར་རུང་བ་དང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྔའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ད་ལྟ་དེའི་འབྲས་བུ་སྣང་བས་ན་དུ་བས་མེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། ། 修持大乘定義 གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ 2-175b སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བསྟན་པ་དང་། སླར་ཡང་ཕྱེས་ཏེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་ཉོན་མོངས་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་བའི་ཤེས་རབ་དམིགས་པ་མེད་པ་བསྟན། སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བར་འཇུག་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ན། དམན་ལམ་པ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ་ཟད་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བཟུང་ནས་འཁོར་འདས་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་ཞེན་པའི་བསམ་པ་དྲག་པོས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ཞི་བར་འཇུག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྟེར་བའི་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཀྱང་འཁོར་པའི་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། མཐར་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཚུལ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་ལས། འདོད་ཆགས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཞན་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ 2-176a གསུངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་གྱི་ང
【現代漢語翻譯】 因此，不應僅僅滿足於暫時的狀態，而應努力使土地和道路不斷進步或深入。通過止觀雙運的方式持續修行這條道路，是良好結合的本質。像這樣，將全部心力集中於具備五種優良特性的事物上，或者具備祈願的盔甲，就是良好地祝福自己。由於過去積累的福德，現在能夠居住在適宜的環境中，遇到善知識和佛法等，從而獲得內心的喜悅；脫離了八無暇，獲得了暇滿人身；身體健康，能夠修行佛法；內心堪能，具備禪定；具備辨別二諦之義的智慧。這五種因素的起因是：過去生世中所積累的福德，現在顯現出果報，如同通過煙霧可以確定有火一樣，可以確定過去積累了福德。 修持大乘的定義： 大乘修持的本質是無緣的智慧和永不捨棄眾生的大悲心。爲了闡述這一點，首先進行簡要的展示，然後再次展開說明。首先，通過『法界是』等三頌，展示了將輪迴視為過患，而不特意斷除煩惱的無緣智慧。通過『眾生特意』等兩頌，展示了捨棄眾生，獨自進入寂滅與大乘修持相違背。因此，將這些內容綜合起來解釋，小乘行者認為煩惱本身是真實存在的，通過修行斷除煩惱，最終獲得涅槃，他們以強烈的執著心將輪迴視為過患，從而捨棄輪迴進入寂滅。而菩薩則認為煩惱本身沒有自性，煩惱本身就能帶來解脫，他們具備善巧方便和無分別的智慧，因此不會完全捨棄輪迴，也不會被輪迴的過患所染污，從而實踐菩薩的行徑，最終獲得不住于生死涅槃的涅槃。因此，無緣的智慧和無分別智慧夠證悟輪迴與涅槃的平等性。正如《十萬般若經》中所說：『除了貪慾之外，我沒有說有其他從貪慾中解脫的方法。』嗔恚和愚癡也是如此。 貪慾本身就能從貪慾中解脫出來。
【English Translation】 Therefore, one should not be content with a temporary state, but should strive to make the land and path progress or deepen continuously. Continuously practicing this path through the union of Shamatha (calm abiding) and Vipassana (insight) is the nature of a good combination. Like this, focusing all one's mind on things that possess five good qualities, or possessing the armor of aspiration, is to bless oneself well. Due to the merit accumulated in the past, one is now able to live in a suitable environment, meet spiritual friends and the Dharma, etc., thereby obtaining joy in one's heart; having escaped the eight unfree states and obtained a precious human body with leisure; having a healthy body, being able to practice the Dharma; having a mind that is capable, possessing Samadhi (meditative concentration); and possessing the wisdom to distinguish the meaning of the two truths. The cause of these five factors is: the merit accumulated in past lives, now manifesting its fruit, just as one can determine the presence of fire through smoke, one can determine that merit was accumulated in the past. Definition of Practicing the Mahayana: The essence of Mahayana practice is the wisdom of non-objectification and the great compassion of never abandoning sentient beings. To explain this, first a brief presentation is given, and then it is explained again in detail. First, through the three verses beginning with 'The realm of Dharma is,' the wisdom of non-objectification is shown, which views Samsara (cyclic existence) as a fault and does not intentionally abandon afflictions. Through the two verses beginning with 'Sentient beings intentionally,' it is shown that abandoning sentient beings and entering solitary peace is contrary to Mahayana practice. Therefore, to explain these contents together, the Hinayana practitioners believe that afflictions themselves are truly existent, and that by practicing, afflictions are abandoned and exhausted, and Nirvana is attained. They abandon Samsara and enter peace with a strong attachment to viewing Samsara as a fault and Nirvana as a virtue. However, Bodhisattvas believe that afflictions themselves have no inherent nature, and that afflictions themselves can grant liberation. They possess skillful means and non-conceptual wisdom, so they do not completely abandon Samsara, nor are they defiled by the faults of Samsara, thereby practicing the conduct of Bodhisattvas, and ultimately attaining Nirvana that does not abide in Samsara or Nirvana. Therefore, the wisdom of non-objectification and non-conceptual wisdom realize the equality of Samsara and Nirvana. As it is said in the Hundred Thousand Prajnaparamita Sutra: 'Apart from desire, I do not say that there is another way to be liberated from desire.' The same is true for hatred and ignorance. Desire itself can liberate from desire.
ེས་འབྱུང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ནི་མ་གཏོགས་པ། གང་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡིན་པར་དགོངས་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་ན་གཉེན་པོ་གཞན་དུ་འཚོལ་མི་དགོས་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲོལ་པའི་ཉོན་མོངས་ཞིག་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་ལྟ་ན། དེ་སུས་ཀྱང་བཀྲོལ་མི་ནུས་ཏེ་སྤང་དུའང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བཅིང་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན། འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་ལེའུ་ལས། ངེས་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེས་སོགས་དང་། རང་རིག་བདག་ཉིད་དག་པ་ཉིད། །དག་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་གྲོལ་མིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་འདི་དག་དགོངས་གནད་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་གཅིག་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར་གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་ 2-176b ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ལ། བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལྟར་འདོད་དོ། །ཞེས་མདོ་རྣམས་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གཞི་ལགས་སོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ན་ཉོན་མོངས་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཅིས་མ་གྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཆགས་སོགས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་ཞེན་པས་འཆིང་བ་ཡིན་ལ། གང་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། ཆགས་སོགས་ཐ་མལ་རང་མཚན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན། ཆགས་སོགས་དེ་ཡིས་ཆགས་སོགས་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཆགས་སོགས
【現代漢語翻譯】 意思是說，並非從其他地方產生，而是從法界本身產生。因為沒有其他法，一切法的實相、本質或自性都確定是法界本身，除此之外，沒有絲毫其他的法。因此，諸佛認為貪慾等必然是從貪慾等中產生的，心中謹記這一點，並如此宣說。像這樣，如果認識到煩惱的自性本來就是清凈的，並且知道煩惱本身能使煩惱自我解脫，那麼就不需要尋找其他的對治方法。如果認為存在一種不能通過自身本質解脫的煩惱，那麼任何人都無法解脫它，也無法捨棄它。因此，正如在特徵乘的了義經中所示，一切法本來就沒有束縛和解脫一樣。在果乘密法中，《喜金剛續》第二品『瑜伽清凈』章節中說：『必須說一切事物的清凈即是如來藏。』等等，以及『自性本覺即是清凈，清凈不由他解脫。』等等，這些說法的意思是一致的，沒有差別。同樣，說無明和菩提是一體的，也是因為除了法界之外，沒有其他的法。因此，一切煩惱的自性都顯示為菩提的體性。有智慧的菩薩們認識到佛陀的意圖是這樣的，並如此認同。正如經部中所說：『煩惱是菩提金剛的基礎。』等等。如果煩惱本身能從煩惱中產生，那麼所有行持煩惱的眾生不都應該從中產生嗎？這是因為沒有如實瞭解其意圖。他們因為執著于貪慾等本身及其相狀而被束縛。因為菩薩們瞭解貪慾等的實相是法界的自性，並且如實地進入其中，所以他們從普通的自相中解脫出來。因此，貪慾等能從貪慾等中產生，因為不執著于貪慾等的實物和相狀，所以不會產生貪戀和嗔恨。然後是貪慾等。 意思是說，並非從其他地方產生，而是從法界本身產生。因為沒有其他法，一切法的實相、本質或自性都確定是法界本身，除此之外，沒有絲毫其他的法。因此，諸佛認為貪慾等必然是從貪慾等中產生的，心中謹記這一點，並如此宣說。像這樣，如果認識到煩惱的自性本來就是清凈的，並且知道煩惱本身能使煩惱自我解脫，那麼就不需要尋找其他的對治方法。如果認為存在一種不能通過自身本質解脫的煩惱，那麼任何人都無法解脫它，也無法捨棄它。因此，正如在特徵乘的了義經中所示，一切法本來就沒有束縛和解脫一樣。在果乘密法中，《喜金剛續》第二品『瑜伽清凈』章節中說：『必須說一切事物的清凈即是如來藏。』等等，以及『自性本覺即是清凈，清凈不由他解脫。』等等，這些說法的意思是一致的，沒有差別。同樣，說無明和菩提是一體的，也是因為除了法界之外，沒有其他的法。因此，一切煩惱的自性都顯示為菩提的體性。有智慧的菩薩們認識到佛陀的意圖是這樣的，並如此認同。正如經部中所說：『煩惱是菩提金剛的基礎。』等等。如果煩惱本身能從煩惱中產生，那麼所有行持煩惱的眾生不都應該從中產生嗎？這是因為沒有如實瞭解其意圖。他們因為執著于貪慾等本身及其相狀而被束縛。因為菩薩們瞭解貪慾等的實相是法界的自性，並且如實地進入其中，所以他們從普通的自相中解脫出來。因此，貪慾等能從貪慾等中產生，因為不執著于貪慾等的實物和相狀，所以不會產生貪戀和嗔恨。然後是貪慾等。
【English Translation】 It means that it does not arise from anything else, but from the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, dharmadhātu, the realm of phenomena) itself. Because there is no other dharma (ཆོས་, dharma, law, teaching), the reality, essence, or nature of all dharmas is definitely the Dharmadhatu itself, and there is not even a particle of other dharma apart from it. Therefore, the Buddhas, considering that attachment, etc., necessarily arise from attachment, etc., keep this in mind and declare it as such. Like this, if one recognizes that the nature of afflictions is originally pure, and knows that afflictions themselves can liberate themselves, then there is no need to seek other antidotes. If one thinks that there is an affliction that cannot be liberated by its own essence, then no one can liberate it, nor can it be abandoned. Therefore, just as it is shown in the definitive sutras of the Characteristic Vehicle (མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་, lakṣaṇa-yāna, Vehicle of Characteristics) that all dharmas are originally without bondage and liberation. In the Result Vehicle (འབྲས་བུ་ཐེག་པ་, phala-yāna, Vehicle of Result) of mantra (སྔགས་, mantra, sacred utterance), in the second chapter 'Yoga Pure' of the Hevajra Tantra (ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་, Hevajra Tantra, Tantra of Hevajra): 'It must be said that the purity of all things is the Tathagatagarbha (དེ་བཞིན་ཉིད་, tathāgatagarbha, the womb of the Buddhas).' etc., and 'Self-awareness is purity itself, purity is not liberated by another.' etc., the meaning of these statements is the same, without difference. Similarly, saying that ignorance and enlightenment are one is also because there is no other dharma besides the Dharmadhatu. Therefore, the nature of all afflictions is shown as the essence of Bodhi (བྱང་ཆུབ་, bodhi, enlightenment). Wise Bodhisattvas (བྱང་སེམས་, bodhisattva, enlightenment being) recognize that the Buddha's intention is like this, and agree with it. Just as it is said in the sutras: 'Afflictions are the basis of Bodhi Vajra (བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་, bodhi-vajra, diamond of enlightenment).' etc. If afflictions themselves can arise from afflictions, then shouldn't all beings who practice afflictions arise from them? This is because they do not understand the intention as it is. They are bound because they are attached to attachment, etc., themselves and their characteristics. Because Bodhisattvas understand that the reality of attachment, etc., is the nature of the Dharmadhatu, and enter into it as it is, they are liberated from ordinary self-characteristics. Therefore, attachment, etc., can arise from attachment, etc., because they do not cling to the objects and characteristics of attachment, etc., so attachment and hatred do not arise. Then there are attachment, etc. It means that it does not arise from anything else, but from the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, dharmadhātu, the realm of phenomena) itself. Because there is no other dharma (ཆོས་, dharma, law, teaching), the reality, essence, or nature of all dharmas is definitely the Dharmadhatu itself, and there is not even a particle of other dharma apart from it. Therefore, the Buddhas, considering that attachment, etc., necessarily arise from attachment, etc., keep this in mind and declare it as such. Like this, if one recognizes that the nature of afflictions is originally pure, and knows that afflictions themselves can liberate themselves, then there is no need to seek other antidotes. If one thinks that there is an affliction that cannot be liberated by its own essence, then no one can liberate it, nor can it be abandoned. Therefore, just as it is shown in the definitive sutras of the Characteristic Vehicle (མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་, lakṣaṇa-yāna, Vehicle of Characteristics) that all dharmas are originally without bondage and liberation. In the Result Vehicle (འབྲས་བུ་ཐེག་པ་, phala-yāna, Vehicle of Result) of mantra (སྔགས་, mantra, sacred utterance), in the second chapter 'Yoga Pure' of the Hevajra Tantra (ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་, Hevajra Tantra, Tantra of Hevajra): 'It must be said that the purity of all things is the Tathagatagarbha (དེ་བཞིན་ཉིད་, tathāgatagarbha, the womb of the Buddhas).' etc., and 'Self-awareness is purity itself, purity is not liberated by another.' etc., the meaning of these statements is the same, without difference. Similarly, saying that ignorance and enlightenment are one is also because there is no other dharma besides the Dharmadhatu. Therefore, the nature of all afflictions is shown as the essence of Bodhi (བྱང་ཆུབ་, bodhi, enlightenment). Wise Bodhisattvas (བྱང་སེམས་, bodhisattva, enlightenment being) recognize that the Buddha's intention is like this, and agree with it. Just as it is said in the sutras: 'Afflictions are the basis of Bodhi Vajra (བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་, bodhi-vajra, diamond of enlightenment).' etc. If afflictions themselves can arise from afflictions, then shouldn't all beings who practice afflictions arise from them? This is because they do not understand the intention as it is. They are bound because they are attached to attachment, etc., themselves and their characteristics. Because Bodhisattvas understand that the reality of attachment, etc., is the nature of the Dharmadhatu, and enter into it as it is, they are liberated from ordinary self-characteristics. Therefore, attachment, etc., can arise from attachment, etc., because they do not cling to the objects and characteristics of attachment, etc., so attachment and hatred do not arise. Then there are attachment, etc.
་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་གདོད་ནས་ཟད་པ་དང་གདོད་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་བཞིན་དུ་ནམ་ཞིག་དེ་ཟད་ནས་སླར་རང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་ 2-177a ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པར་ཡང་། །ཆོས་སྐུ་ཟབ་པའི་ཚིགས་བཅད་དུ། །ཐབས་ཆེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །འཁོར་བའང་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་བསམ་ཡས་ཞེས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་དང་། ཉོན་མོངས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གམ་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལས་ནི་རྟོགས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྦས་པར་མངོན་དུ་བསྟན་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མྱུར་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཡི་བཙོ་བསྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ནི་ཅིས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པ་མིན་ཏེ་རྒྱུ་དེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙིང་རྗེའི་གོ་ཆ་བགོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བ་ 2-177b མྱང་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་དང་སྲིད་པ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ལྡན་དམྱལ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་དུས་ཀུན་ཏུའམ་གཏན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའི་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་མིན་ཏེ་མཛའ་བོའི་བུ་མོ་དང་གྱད་པི་ཏའི་རྣམ་ཐར་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་གཞན་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལ་རང་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་བསིལ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བདག་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྐབས་དེར་རབ་ཏུ་བདེ་བར་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་
【現代漢語翻譯】 認識到（諸法）的自性，證悟到本來寂滅和本來不生的意義，獲得證滅不生智的偉大菩提，即使存在貪慾等（煩惱）的體性，何時滅盡且不再於自相續中產生，知曉此理的小乘菩提，是對唯一真如的愚昧。如《現觀莊嚴論》所說：『他法亦皆有，于所知亦示，言障盡為奇，我于彼亦然。』正如（此論）所說。同樣，聖者無著在《攝大乘論》中也說：『法身甚深偈，具足廣大方便，煩惱菩提為支分，輪迴亦是寂滅性，是故如來不可思議。』如是輪迴即是涅槃，煩惱轉為菩提的支分或道，像這樣，（此理）甚至比體性乘（指般若乘）還要清楚地顯示，因為如果不能以智慧如此證悟，就無法獲得不住于有寂二邊的偉大菩提。果乘（指密乘）則是不加隱瞞地顯現了與此證悟相應的殊勝方便道，因此成為迅速成佛的途徑。 第二，顯示了不捨棄一切有情是獲得偉大菩提的方法：爲了有情而安住于地獄的煎熬等難忍痛苦之中，這絕不會對諸佛之子造成身心損害，也不會阻礙大乘道，因為這個原因，會披上如幻的智慧和對有情極度悲憫的盔甲。認為寂滅涅槃具有功德，而輪迴具有過患，這種進入小乘道的分別念，看似善妙的各種念頭，實際上是阻礙具慧菩薩道的障礙。為什麼呢？因為具慧者安住于地獄，僅僅是當下遭受痛苦，但不會永遠或最終阻礙獲得清凈二障、功德廣大無垠的偉大菩提，如同妙賢女和強力母的故事一樣。其他乘，即聲聞乘和獨覺乘，爲了自身利益而分別念平息煩惱和痛苦，僅僅尋求對自身有益之事，雖然當下安樂，但卻阻礙了偉大菩提。
【English Translation】 Recognizing the nature of phenomena, realizing the meaning of primordial cessation and primordial non-arising, and attaining the great Bodhi of the wisdom that knows cessation and non-arising, even though the nature of attachment and other afflictions exists, the Hinayana Bodhi that knows when it will be exhausted and no longer arise in one's own mindstream is ignorance of that very Suchness. As it is said in the Ornament for Clear Realization: 'Other dharmas also exist, and also show to the knowable, whatever speaks of the exhaustion of obscurations, I consider that to be wonderful.' Just as it is said. Similarly, the noble Asanga, in the Compendium of the Great Vehicle, also said: 'The profound verse of the Dharmakaya, endowed with great methods, afflictions and Bodhi are limbs, Samsara is also the nature of peace, therefore the Tathagata is inconceivable.' Thus, Samsara itself is Nirvana, and afflictions become limbs or paths of Bodhi. Like this, it is shown even more clearly than in the Characteristic Vehicle (Prajnaparamita), because if one does not realize it in this way with wisdom, one cannot attain the great Bodhi that does not abide in the extremes of existence and peace. The Fruition Vehicle (Tantra) reveals without concealment the special paths of methods that are in accordance with that realization, and therefore it becomes a quick path to Buddhahood. Secondly, it shows that the method of not abandoning all sentient beings is the method of attaining great Bodhi: Residing in the suffering of hell for the sake of sentient beings, such as burning and roasting, will certainly not harm the sons of the Buddhas in body and mind, nor will it obstruct the Mahayana path, because for that reason, they will don the armor of illusion-like wisdom and extreme compassion for sentient beings. Holding that peaceful Nirvana has virtues and that Samsara has faults, this kind of conceptual thought that enters the Hinayana path, various thoughts that seem virtuous, are actually obstacles that hinder the path of the wise Bodhisattva. Why? Because the wise one who dwells in hell is only suffering at the moment, but will not forever or ultimately hinder the attainment of great Bodhi, which is free from the stains of the two obscurations and has vast and extensive qualities such as powers, like the stories of the beautiful maiden and the powerful woman. Other vehicles, namely the Shravaka and Pratyekabuddha vehicles, conceptually pacify afflictions and suffering for their own benefit, and seek only what is beneficial to themselves. Although they dwell in great comfort at that time, they hinder great Bodhi.
པོ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཏང་སྟེ། ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སླར་ཡང་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་བཤད་པའི་དང་པོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་སྣང་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་འགལ་བར་བཟུང་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་དོན་དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་སྐྲག་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་སྐྲག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་ལ་མི་མོས་པ་ཡང་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི་ཤེས་ 2-178a ན་དོན་དེ་དག་འགལ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཡོད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་འདྲ་བ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མཚན་མར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་དང་དམིགས་མེད་མི་འགལ་ལོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་རས་ལ་རི་མོ་མཁན་མཁས་པས་བཟོ་སྦྱང་གི་ཐབས་གོམས་པའམ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་པས་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་བྲིས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ལ། རི་མོ་ལ་དངོས་སུ་མཐོ་དམན་དང་འབར་འབུར་མེད་ཀྱང་མིག་ལམ་དུ་རྐང་ལག་དང་གདོང་ལ་སོགས་པ་མཐོ་དམན་དང་འབར་འབུར་དུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་བ་འཛིན་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡོད་པས་དོན་ལ་མེད་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་སྣང་བའང་མི་འགལ་ལོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཚེ་དག་བར་སྣང་བ་ཡང་མི་འགལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་ས་རྡུལ་དང་མ་འདྲེས་པ་དྭང་བ་ཡིན་ཡང་། ས་འདམ་དང་འདྲེས་ནས་རྙོགས་པ་ན་ཆུ་ཡི་རང་བཞིན་ནི་ས་ཡི་རྡུལ་དང་འདྲེས་ནས་དབྱེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཆུ་ཉིད་དུ་གནས་མོད་ཀྱི་རྙོགས་པ་དང་བཅས་པར་ཡང་སྣང་བ་ལས། ཕྱིས་དྭང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔར་ 2-178b གྱི་ཆུའི་རང་བཞིན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དྭང་བ་ཉིད་དེ་སྔོན་མེད་པར་རྙོག་པ་དེ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མིན་གྱི། དྭང་བ་དེ་ནི་ཆུ་དེ་ལ་གློ་བུར་པ་འདམ་གྱིས་བསླད་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྲིན་དང་བཅས་པ་དང་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་དང་། གསེར་འདམ་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་སྔ་ནས་དྲི་མ་མེད་ཀྱང་། དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་རང་སེམས་དག་ལ་དག་མ་དག་ཏུ
【現代漢語翻譯】 這會阻礙進入大乘道的人，因為他們會依賴於錯誤的教義，放棄追求無上菩提的心，就像那些追求寂滅的聲聞和獨覺一樣。再次，關於無相智慧和偉大的慈悲，首先，如果認為一切法在勝義諦中不存在，僅僅是顯現，這二者是矛盾的，那麼孩子們會因為不理解這個道理而感到害怕。即使自性清凈，沒有一切煩惱，但如果認為去除暫時的垢染也是矛盾的，他們也會感到害怕，並且不相信大乘，這都是因為不理解深刻的含義。如果理解了，這些道理並不矛盾。為什麼呢？因為這些法僅僅是顯現，但並不像顯現的那樣真實存在，就像幻覺和夢境一樣。所以在名言上，可以有所緣。同樣，在勝義諦中，沒有可以執著的相，應該像虛空一樣理解。所以，有緣和無緣並不矛盾。例如，就像一位技藝精湛的畫家，通過長期的練習或儀式，用各種顏料巧妙地繪製出各種形象。在畫中，實際上沒有高低和凸起，但在視覺上，手腳和麵部等卻顯得有高低和凸起。同樣，對於那些沒有如實理解事物本質的人來說，雖然能取和所取二者在非真實的妄念中沒有差別，但卻會顯現為存在。由於狀態和顯現不一致，所以即使在實相中不存在，也會顯現為存在，這並不矛盾。自性清凈，但後來去除垢染后顯現為清凈，這也不矛盾。例如，水自性清澈，不與泥土混合。但當與泥土混合而變得渾濁時，水的自性並沒有與泥土混合而無法區分，它仍然是水，只是顯得渾濁。後來變得清澈，這只是顯現了水本來的清凈自性，而不是從渾濁中新產生的。清凈只是去除了水中暫時的泥土雜質。同樣，虛空自性清凈，有云和無雲，黃金從泥土中分離出來，雖然原本沒有垢染，但有有垢染和無垢染兩種狀態的顯現。同樣，自心清凈，有清凈和不清凈的顯現。
【English Translation】 This obstructs those who enter the Mahayana path, because they rely on wrong doctrines, abandon the mind of seeking unsurpassed Bodhi, just like those who realize the Nirvana of Sravakas and Pratyekabuddhas. Again, regarding the wisdom of non-objectification and great compassion, firstly, if it is considered contradictory that all dharmas do not exist in the ultimate truth but are merely appearances, then children will be frightened because they do not understand this truth. Even if the self-nature is pure, without all defilements, if it is considered contradictory to purify temporary stains, they will also be frightened and not believe in the Mahayana, which is due to not understanding the profound meaning. If they understand, these reasons are not contradictory. Why? Because these dharmas are merely appearances, but they are not truly established as they appear, like illusions and dreams. Therefore, there is objectification in conventional terms. Similarly, in the ultimate truth, there is no objectification of characteristics, so it should be understood as being like the sky. Therefore, objectification and non-objectification are not contradictory. For example, just as a skilled painter, through long practice or rituals, skillfully paints various images with various colors. In the painting, there is actually no height or depression, but visually, the hands, feet, and face appear to have height and depression. Similarly, for those who do not truly understand the essence of things, although the grasper and the grasped are not different in untrue thoughts, they will appear to exist. Since the state and appearance are inconsistent, it does not contradict that even though it does not exist in reality, it appears to exist. It is also not contradictory that the self-nature is pure, but later it appears pure when it is free from stains. For example, water is naturally clear and not mixed with soil. But when it is mixed with mud and becomes turbid, the nature of water is not mixed with soil and cannot be distinguished. It remains water, but it also appears turbid. Later, it becomes clear, which is merely the manifestation of the original pure nature of the water. It is not newly born from the turbidity. The clarity is merely the removal of the temporary mud stain from the water. Similarly, the sky is naturally pure, with clouds and without clouds, and gold is freed from mud. Although it was originally without stains, there are appearances of two states: with stains and without stains. Similarly, the mind itself has pure and impure appearances.
་སྣང་བའང་ཚུལ་དེ་ཉིད་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཤིས་སམ་གནས་ལུགས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་འོད་གསལ་བར་འདོད་དོ། །སེམས་དེ་ནི་རང་གི་གཤིས་ལ་འབྲལ་མི་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པ་གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་མ་རུངས་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས། དྲི་མས་གོས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་རྣམ་རྟོག་གམ་ཡང་དག་མིན་པའི་རྟོག་པ་ནི་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ལ། དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། མ་ཡིས་རང་གི་བུ་གཅིག་པུ་ཡིད་དུ་སྡུག་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་རྐང་གི་ཁོང་ནས་ 2-179a བྱམས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ནམ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་དེ་ལ་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ལྟུང་བའམ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཆགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་འདོར་བ་མིན་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་ལ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིས་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་གིར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་དེ་དག་འདོར་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བསྐལ་པ་དུ་མར་བྱུང་བ་ལས། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་བར་གསུངས་ཏེ་བྱམས་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་བྱམས་པ་དང་མི་འགལ་བས་ཆགས་པ་དེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདབ་ཆགས་ཕུག་རོན་ནི་བྱ་གཞན་ལས་འདོད་ཆགས་ཆེ་བས་རང་གི་བུ་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱམས་ཤིང་ཆགས་པས་ན། ནམ་སྒོ་ང་བྱུང་བའི་དུས་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྒྲོ་གཤོག་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་རང་གི་བུ་ལ་ཉེ་བར་འཁྱུད་ནས་ལུས་དང་གཤོག་པས་འགེབས་ 2-179b ཤིང་འཁྱུད་ནས་འདུག་པའི་བྱམས་པ། དེ་འདྲ་བ་ལ་རང་གི་བུ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར། བརྩེར་བཅས་བྱང་སེམས་དེ་ལུས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་གཞན་བུ་དང་འདྲ་བ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གང་ཕྱིར་བདེ་བར་འདོད་པས་བྱམས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་གནོད་སེམས་
【現代漢語翻譯】 顯現也與此相同。心的自性或實相，總是自然清凈而光明。心在其自性中不可分割，卻因突發的過患，如貪慾等不如理作意的煩惱所染污。因此，與那不被染污的自性光明心不同的其他心，即分別念或非真實的念頭，不是光明的。無垢的自性心或光明的智慧，被稱為心的自性，即明空雙運。 第二，不捨棄眾生的慈悲心：菩薩們對待眾生，就像母親對待自己唯一心愛的孩子一樣，發自內心地充滿慈愛，因此總是希望利益眾生，絕不捨棄他們。爲了利益眾生，菩薩對眾生生起貪執，這不會成為墮落或過失，因為這種貪執是爲了守護眾生，而不是捨棄他們。安住于這樣的慈愛，發起菩提心，與對眾生嗔恨是完全相違背的，因為生起嗔恨就會捨棄並傷害他們。因此，經中說，菩薩生起貪慾的過失，經歷無數劫，也不如生起一剎那嗔恨心的過失大。以慈愛攝受眾生，被稱為對眾生生起貪執，但這並非煩惱。菩薩在家居士，對自己的孩子和妻子等的貪執，與慈愛並不相違背，因此這種貪執不會引起菩薩的任何墮落。如同鴿子比其他鳥類更具貪慾，極其疼愛自己的孩子，從蛋孵化出來直到羽毛長成，都緊緊地依偎著自己的孩子，用身體和翅膀覆蓋著他們。像這樣，對自己的孩子生起嗔恨是完全不可能的。同樣，慈愛的菩薩對待其他如孩子般的有情眾生也是如此。因為他們希望眾生獲得安樂，所以心懷慈愛，因此不會有傷害之心。
【English Translation】 Appearances are also similar to this. The nature or reality of the mind is always naturally pure and luminous. The mind is inseparable from its own nature, but is defiled by sudden faults, such as attachment and other improper attention-based afflictions. Therefore, other minds that are different from that undefiled, self-luminous mind, namely, discursive thoughts or unreal thoughts, are not luminous. The stainless nature of mind or luminous wisdom is called the nature of mind, that is, the union of clarity and emptiness. Second, the compassion of not abandoning sentient beings: Bodhisattvas treat sentient beings like a mother treats her only beloved child, with genuine love from the bottom of their hearts. Therefore, they always wish to benefit sentient beings and never abandon them. For the sake of benefiting sentient beings, the Bodhisattva's attachment to sentient beings does not become a downfall or fault, because this attachment is to protect sentient beings, not to abandon them. Abiding in such love and generating the mind of enlightenment is completely contrary to being angry with sentient beings, because generating anger will abandon and harm them. Therefore, it is said in the sutras that the fault of a Bodhisattva generating attachment, even for countless eons, is not as great as the fault of generating a moment of anger. Embracing sentient beings with love is called attachment to sentient beings, but this is not an affliction. A Bodhisattva householder's attachment to his children and wife, etc., is not contrary to love, so this attachment does not cause any downfall for the Bodhisattva. Just as pigeons are more attached than other birds, and extremely love their children, from the time the eggs hatch until the feathers are fully grown, they cling tightly to their children, covering them with their bodies and wings. In this way, it is completely impossible to be angry with one's own children. Similarly, a loving Bodhisattva treats other sentient beings who are like children in the same way. Because they want sentient beings to be happy, they are loving, so there is no intention to harm.
ཀྱི་རྒྱུ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེད་པ་འགལ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་གནོད་སེམས་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསླུ་བར་འདོད་པའི་གཡོ་སྒྱུ་ཡི་སེམས་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །གང་ཕྱིར་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བདེས་སིམ་པར་བྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་དང་མི་ཐོས་པས་ཀྱང་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིར་བརྡུང་བརྡེག་སོགས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཡོ་དང་སྒྱུའི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་ཞི་ཐ་དད་དུ་མངོན་ཞེན་སྤང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། 說如何修持之喻 གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་བཞིན། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ 2-180a ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞིང་འཁོར་བར་མ་ཆགས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ནད་སེལ་བའི་སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་དག་ནན་ཏན་གྱིས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཀྱང་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་སྨན་དཀུ་བ་དང་ཁ་བ་ཤེས་ཀྱང་ནད་སེལ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་གྱིས་བརྟེན་པ་བཞིན་འཁོར་བ་དང་དུ་བླངས་པས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱི་འཁོར་བ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ནད་པ་ཉམ་ཐག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་ནི། སྨན་པ་སྙིང་བརྩེ་བ་སེམས་དགེ་བ་ཅན་དག་གིས། ནད་གཞི་དང་སྦྱར་བའི་སྨན་གཏོང་བ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྨན་གཏོང་ཞིང་ཕན་འདོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བྲན་མི་སྲུན་པ་ལས་མ་བཀོལ་བ་སོགས་ཇི་འདོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བརྡེག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པར་སྒྲུབ་པ་ཇི་བཞིན། བདག་ཉིད་ལ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་དམུ་རྒོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་སོགས་སྐྱེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏུར་གྱིས་བདག་གི་སེམས་ངན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་རྟ་འདུལ་སྦྱོང་གི་དཔེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བུ་ཚ་དང་འཁོར་གསོ་བའི་ཕྱིར་ཟོང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཆེན་པ
【現代漢語翻譯】 如果因為想要平息眾生的煩惱和痛苦而生起嗔恨心，這是否矛盾呢？因為想要平息眾生的煩惱和痛苦，所以對眾生起嗔恨心是矛盾的。如果想要用自己的身體和受用利益眾生，那麼生起想要欺騙眾生的虛偽之心，這是否矛盾呢？因為菩薩們以喜樂充滿眾生，菩薩們無論是被看到還是被聽到，都能從恐懼中拯救眾生，那麼通過毆打等方式使眾生恐懼和害怕，這是否矛盾呢？因此，從內心深處以不虛偽的慈愛和偉大的慈悲心不捨棄一切眾生，並以不分別的智慧捨棄對輪迴和涅槃的執著，這就是菩薩的殊勝修行。 譬如如何修持之比喻 第三，以比喻說明如何修持：從『如良藥之於病人』到『想要如何於何處修持』之間說明。菩薩爲了無上菩提而發願轉生輪迴，不執著于輪迴，消除眾生的痛苦，成辦利益和安樂。如同病人慇勤地服用良藥一樣，雖然知道輪迴的痛苦，但仍然接受它，就像知道藥物的苦澀但爲了治病而慇勤地服用一樣。接受輪迴是爲了平息二障之病，成就二利圓滿的大菩提。因此，進入輪迴，但不捨棄輪迴。對於貧困痛苦的病人，慈悲善良的醫生會根據病情開藥。同樣，爲了平息眾生的煩惱之病，施予正法的妙藥，成辦各種利益。就像對於不馴服的奴僕，通過鞭打等方式使其馴服一樣。對於自己，如果心被煩惱控制而變得粗暴，或者對利益眾生感到厭倦，就要通過如理作意的方式，努力調伏自己的噁心。如同《寶積經》中所說的調馬的比喻一樣。爲了養活子女和眷屬，即使是很小的貨物也要變成大的。
【English Translation】 Is it contradictory to generate anger because one desires to pacify the afflictions and sufferings of sentient beings? Because one desires to pacify the sufferings of sentient beings, it is contradictory to harm them with malice. If one desires to benefit sentient beings with one's own body and possessions, is it contradictory to generate a deceitful mind that desires to deceive sentient beings? Because Bodhisattvas fill sentient beings with joy and happiness, and even seeing or hearing a Bodhisattva saves them from fear, is it contradictory to frighten and terrify them with beatings and the like? Therefore, from the depths of one's heart, with unwavering love and great compassion that is free from deceit, not abandoning all sentient beings, and with non-discriminating wisdom abandoning attachment to the duality of samsara and nirvana, this is the supreme practice of a Bodhisattva. The Simile of How to Practice Third, illustrating how to practice with similes: This is explained from 'Like a good medicine to a sick person' to 'How and where one desires to practice.' Bodhisattvas, for the sake of unsurpassed Bodhi, intentionally take rebirth in samsara, not clinging to samsara, eliminating the suffering of sentient beings, and accomplishing benefit and happiness. Just as sick people diligently take good medicine to cure their illness, even though they know the suffering of samsara, they still accept it, just as they diligently rely on medicine to cure their illness even though they know it is bitter. Taking on samsara is for the sake of pacifying the illness of the two obscurations and attaining the great Bodhi that spontaneously accomplishes the two benefits. Therefore, one enters samsara but does not abandon samsara. To a poor and suffering patient, a compassionate and virtuous doctor prescribes medicine according to the illness. Similarly, in order to pacify the illness of sentient beings' afflictions, one gives the excellent medicine of the sacred Dharma and accomplishes various benefits. Just as an unruly servant can be made to obey through beatings and other means, one should diligently subdue one's own evil mind through proper mindfulness when one's mind is controlled by afflictions and becomes wild, or when one becomes weary of benefiting sentient beings. This is like the example of taming a horse in the Ratnakuta Sutra. In order to support children and family, even a small item of merchandise is made large.
ོར་བསྒྱུར་བའི་ཁེ་སྤོགས་བྱེད་པའི་ཚོང་བ་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ། རང་ལ་བདོག་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཟོང་གིས་འདོད་ 2-180b པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །གོས་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་བཀྲུ་ཞིང་ཡང་ཡང་ཚོན་གྱིས་ཞེན་པར་བགོ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བཅུ་བྱང་ཞིང་དག་པ་དང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །བུ་གཞོན་པ་ཤེད་མ་ཕྱེ་བ་དག་གིས་མ་བསྡམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་བྱེད་ཀྱང་ཕ་ཡིས་ཞེ་སྡང་མི་བྱེད་ཀྱི་སྙིང་བརྩེ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་བཟོད་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ལན་དུ་མི་འཚེ་ཞིང་ཞེ་སྡང་མེད་པར་མ་ཟད་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གཙུབ་ཤིང་བརྡར་བ་ན། མེ་མ་བྱུང་བར་ནན་ཏན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བརྩོན་པ་ལྟར། དགེ་བ་མཐར་མ་ཕྱིན་བར་དུ་བར་མ་དོར་མི་འདོར་བར་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་བརྟན་པའི་གང་ཟག་ལ་བང་མཛོད་དང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཅོལ་བར་བྱས་ནས། དེས་རང་དབང་དུ་བླང་ཆོག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རང་དོན་དུ་སྲིད་པས་མི་ལེན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་མ་རྫོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རྫས་ཀྱི་ 2-181a ཚོགས་རྟ་གླང་སོགས་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་སྣང་བར་སྤྲུལ་ཀྱང་འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྒྲུབ་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། དཔེ་ཇི་ལྟར་དོན་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 總結 གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དུས་རྟག་ཏུ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཚད་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སྦྱོར་བ་ཚོགས་གཉིས་སམ་རང་དང་གཞན་གཉིས་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་རིམ་གྱིས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་གིས་ས་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐ
【現代漢語翻譯】 就像那些通過轉換獲利的商人一樣，菩薩依靠自己所擁有的慾望享受，通過佈施之物來成就五種慾望的功德和圓滿享受，並將一切都給予眾生，為他們成就利益和安樂，這就是修持佈施。就像那些漂染工匠努力清洗衣物，並反覆用顏料浸染一樣，菩薩清凈自身的身語意之業，去除不善的十種行為，並努力修持十善業，這就是持戒。就像年輕力壯的兒子，即使犯下各種未被禁止的輕微過錯，父親也不會生氣，反而生起慈愛之心一樣，菩薩以忍辱之心，對於被愚癡所控制而犯下各種過錯的眾生，不僅不報復，不生氣，反而增長慈悲之心。就像爲了取火而摩擦木頭的人，在火未出現之前，不間斷地努力一樣，菩薩在善行未達到究竟之前，不放棄，以極大的精進心恒常修持。就像將所有的倉庫和用具都委託給值得信任的人，即使他可以隨意取用，但一點也不會爲了自己的利益而拿取一樣，菩薩即使在沒有圓滿修持增上心學（戒定慧三學中的定學）之前，努力圓滿修持，也不會品嚐禪定的滋味。就像魔術師通過魔術咒語和物質的集合，變幻出馬、牛等各種事物，但知道這只是魔術的顯現，並非真實存在一樣，菩薩在修持波羅蜜多時，以完全瞭解一切事物自性的智慧，證悟二諦雙運。 如是，以上用比喻來說明的，就是菩薩想要如何通過比喻來成就意義。 總結：如上所述，菩薩恒常以廣大的精進力修持無量的波羅蜜多，努力成熟雙運（福德資糧和智慧資糧）或自他二利，從資糧道開始，逐漸去除煩惱障和所知障，以無分別的殊勝智慧，在三輪體空中達到十地菩薩的究竟，這就是證得無上菩提。
【English Translation】 Just like merchants who profit by converting goods, Bodhisattvas rely on their own desired enjoyments, achieving the merits and complete enjoyment of the five desires through the offering of gifts, and giving everything to all sentient beings, accomplishing benefit and happiness for them; this is the practice of generosity. Just as dyers diligently wash clothes and repeatedly dye them with colors, Bodhisattvas purify their own actions of body, speech, and mind, eliminating the ten non-virtuous actions, and diligently practice the ten virtuous actions; this is discipline. Just as a young, strong son, even if he commits various minor faults that are not forbidden, the father does not become angry but generates love, Bodhisattvas, with patience, even if sentient beings, under the control of ignorance, commit various faults, not only do they not retaliate or become angry, but they increase their compassion. Just as one who seeks fire rubs wood, continuously striving without interruption until the fire appears, Bodhisattvas, until virtue is perfected, do not abandon their efforts, constantly striving with great diligence. Just as entrusting all treasures and possessions to a trustworthy person, who, although free to take them, does not take even a little for his own benefit, Bodhisattvas, even while striving to perfect the training of higher mind (the samadhi aspect of the three trainings of ethics, samadhi, and wisdom), do not taste the flavor of meditative absorption until they have fully accomplished it. Just as magicians, through magical mantras and collections of substances, manifest various objects such as horses and cattle, but know that these are merely magical appearances and not truly established, Bodhisattvas, while practicing the perfections, realize the union of the two truths with the wisdom that fully knows the nature of all knowable things. Thus, the above explanations using analogies illustrate how Bodhisattvas intend to accomplish meaning through examples. In summary: As described above, Bodhisattvas constantly practice the immeasurable perfections with great diligence, striving to mature the two accumulations (merit and wisdom) or the benefit of self and others. Starting from the path of accumulation, they gradually eliminate the obscurations of afflictions and knowledge, and with the supreme wisdom of non-discrimination in the three spheres, they achieve the ultimate state of the ten Bhumis, which is the attainment of unsurpassed Bodhi.
ོབ་པར་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說彼等增上竅訣品 དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་བསྟན་ཡིན་པས་དེ་འཆད་པ་ལ། གདམས་ངག་ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་ཚུལ། གདམས་ངག་དེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། དེ་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ། གདམས་ངག་གི་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པ་བཞི་ལས། 如何證得竅訣方便 དང་པོ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་ 2-181b མེད་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་དང་པོར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་མོས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཞིའི་ཆུ་རྣམས་འབབ་པ་ཡིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་མཐར་འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི་རྒྱལ་སྲས་གཟོད་ནས་ཏེ་བསྐལ་པ་དུ་མའི་སྔོན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་དོན་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་སེམས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པའི་ལས་སུ་རུང་བའི་དགེ་བ་དེས། སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །དེས་དེ་ལྟར་སྔར་ཚོགས་རྫོགས་པས་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་འཛིན་ཞེས་པ་ཅི་ལྟ་བུར་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཚད་མེད་པ་ནོད་ཅིང་དེའི་ཚིག་དོན་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་དུ་འཛིན་ནུས་པའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ན་ཏིང་འཛིན་དེ་ཐོབ་པ་ཡོད་ལ། འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་སུ་ཐོབ་པར་བཤད། 2-182a དེ་ལྟར་ཐོབ་ནས་ཏིང་འཛིན་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་ནི། བཤེས་གཉེན་གྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི། ཞི་གནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའམ་ཡངས་པ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་གདམས་ངག་ཚད་མེད་པ་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། ། 如理作意彼竅訣 གཉིས་པ་གདམས་ངག་གི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། བསམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བས
【現代漢語翻譯】 是故說彼等增上竅訣品。 《大乘經莊嚴論》中，第十四品，修習品，如是解說。
接著，爲了闡述能使修習變得卓越的因，即竅訣和隨後的指示，分為四部分：如何獲得竅訣的方法；如理作意該竅訣；從中生起道次第；以及宣說竅訣的殊勝利益。 如何證得竅訣方便 首先，在信行地上，通過無數劫積聚資糧，必定能證得超世間的第一地。對於大乘道的信心，會越來越增長，就像四方之水匯入大海一樣，通過福德和智慧資糧所攝持的善法，能圓滿自相續的功德，並進入無垢的殊勝地。如前所說，積聚資糧的菩薩，從最初，即無數劫之前，相續已經清凈，戒律也完全清凈。通過聽聞許多深廣的大乘法，如實了知其義，以及遠離五蓋的堪能善法，能與加行道之修習相結合。因此，由於先前圓滿了資糧，所以有證悟第一地智慧的福分。在那時，將獲得法流三摩地。何為法流三摩地？即安住於此三摩地中，能從無數佛陀那裡獲得無量正法的竅訣，並且能持續不斷地憶持其詞句和意義。如是，利根者能在廣大資糧道中獲得此三摩地，也有人說在最勝法位時獲得。 一旦獲得，此三摩地的功德將越來越增長。如是安住於法流三摩地，爲了從最勝的善知識——諸佛世尊那裡獲得殊勝智慧，即能證得第一地的智慧，爲了獲得寂止的極度廣大或寬廣，以及勝觀的極度廣大智慧，將能獲得無量竅訣，即與無數十萬經藏的意義相應的廣大竅訣。 如理作意彼竅訣 第二，如理作意竅訣之義，分為以思惟作意和以...
【English Translation】 Therefore, it is said to be the chapter on the supreme essential instructions. In the 'Ornament of the Great Vehicle Sutras,' the fourteenth chapter, the chapter on practice, is thus explained.
Next, in order to explain the cause that makes practice excellent, which is the essential instruction and the subsequent instructions, it is divided into four parts: how to obtain the essential instruction; how to properly contemplate that essential instruction; how to progress on the path from it; and stating the great benefits of the essential instruction. How to Attain the Means of Essential Instructions Firstly, on the ground of conduct through faith, by accumulating merit for countless eons, one will definitely attain the first supramundane ground. Faith in the path of the Great Vehicle will increase more and more, just as the waters of the four directions flow into the great ocean. Through the virtuous qualities gathered by the accumulation of merit and wisdom, one's own qualities will be perfectly completed, and one will enter the flawless supreme ground. As previously stated, the bodhisattva who has accumulated merit, from the very beginning, that is, from countless eons ago, has a completely purified continuum and completely pure discipline. By hearing many profound and vast Great Vehicle teachings, truly understanding their meaning, and through virtuous deeds that are free from the five obscurations and are workable, one will be well connected to the practice of the path of application. Therefore, because one has previously perfected the accumulation of merit, one has the fortune to realize the wisdom of the first ground. At that time, one will attain the samadhi of the continuous flow of Dharma. What is the samadhi of the continuous flow of Dharma? It is that by abiding in this samadhi, one can receive countless essential instructions of the sacred Dharma from countless Buddhas, and one can continuously remember their words and meanings. Thus, those with sharp faculties can attain this samadhi in the great accumulation path, and some say that it is attained at the time of the supreme Dharma. Once attained, the qualities of this samadhi will increase more and more. Thus, abiding in the samadhi of the continuous flow of Dharma, in order to obtain the supreme wisdom from the supreme spiritual friends, the Buddhas, the Blessed Ones, that is, the wisdom that enables one to attain the first ground, in order to obtain the extremely vast or expansive quiescence and the extremely vast wisdom of insight, one will be able to obtain countless essential instructions, that is, vast essential instructions that correspond to the meaning of countless hundreds of thousands of sutras. Properly Contemplating the Essential Instructions Secondly, properly contemplating the meaning of the essential instructions is divided into contemplating with thought and with...
ྒོམ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ནས་དང་པོར་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། གདམས་ངག་རྙེད་པ་དེ་ནས་དང་པོར་རམ་ཐོག་མར་སྡོམ་བརྩོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡི་ནི། མདོ་ཡི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས། མི་གཉིས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པའམ། ཡོད་མེད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡི། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་མིང་ཙམ་ལ་སེམས་བཞག་སྟེ། མདོ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་སེམས་འཇོག་གོ་འདི་ནི་རྩ་བའི་སེམས་སོ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་དེ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ། མདོ་དེ་དང་དེའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཞེས་པ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་སོགས་ནས། མཇུག་ཡོངས་སུ་ 2-182b རྫོགས་པའི་བར་དུ་ཚིག་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་སྟེ་མདོ་འདི་ལ་ལེའུ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད། ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་ཙམ་དང་། ཡི་གེའི་གྲངས་འདི་ཙམ་ཡོད་ཅེས་དཔྱད་པའོ། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱད་པའམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་ནང་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ། དེའི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད། ཅེས་པ། མདོ་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཞེས་འབྲུ་མནན་པའང་མི་འགྲིག་པ་མེད་ལ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་ནང་རང་རིགས་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་འབྲུ་མནན་དགོས་འདུག །དོན་དུ་མདོ་སྡེ་དེའི་ཚིག་དཔྱད་པའི་འོག་ཏུ། ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། དོན་དེ་རྣམས་བགྲང་བ་དང་། འཇལ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ཕུང་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་བཅས་བཅུ་གཅིག་དང་། ཚོར་བ་ལ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་དོན་རྣམས་གྲངས་སུ་བགྲངས་ཏེ་བརྟགས་པའོ། །འཇལ་བ་ནི་གྲངས་དེ་ལས་ལྷག་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས། ཉུང་བར་སྐུར་བ་མི་འདེབས་པར་གྲངས་ངེས་པར་བཅད་དེ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་གཞལ་ཞིང་བསམ་པའོ། །རྟོག་པ་ནི། གྲངས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཆོས་དེར་གཟུགས་སོགས་དེ་དང་དེར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཚད་མའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ 2-183a སྔ་མ་གསུམ་གྱི་དོན་དེ་དག་གི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །མདོར་ན་དོན་རྣམས་རྣམ་གྲངས་དུ་ཡོད་ཀྱི་གྲངས་ལ་བསམས་ནས་གྲངས་མ་ནོར་བར་བརྩིས། མང་ཉུང་དུ་སླར་གྱུར་པར་དེ
【現代漢語翻譯】 修習時，有兩種作意方式。第一種，由『彼后初』等七個偈頌闡述：獲得教誡后，首先或最初，精進持戒的菩薩，對於經部等十二分教法，不執著於二取，即不執著于有無二元對立的真如實相之義，而是清晰地揭示出來。僅僅將心專注于《十地經》、《楞伽經》、《月燈經》等經的名字上，僅僅停留在『這部經的名字是這個』的念頭上，這就是根本心。然後，精進持戒者次第地，對經文的詞句進行詳細的辨析和研究。從『如是我聞』開始，直到結尾圓滿結束，對所有詞句進行詳細的區分，研究這部經有多少品、多少頌、多少字。這被稱為隨念或隨行心。在各自的內容中，如理地分析其含義。例如，在各個經部中，即使強調字面意義也沒有不妥之處。但根據洛扎瓦·確吉堅的解釋，必須強調『在各自的內容中，如理地』。實際上，在分析經文的詞句之後，要理解『這個詞的含義是這個』，並且對所表達的意義進行思考，對錶達的文字進行思考。對這些意義進行計數、衡量、思考和分別。首先，例如五蘊、十八界、十二處等的數量；色蘊有十個處和一個法界的一部分，即無表色共十一個；從眼觸生受直到意觸生受，有六個受蘊等等。總之，是對意義進行計數和考察。衡量是指不誇大其數量，也不貶低其數量，而是確定其數量，並分別衡量和思考其特徵。思考是指對於已經確定的數量，例如將色等安立於此處的理由，要以量論的理智進行思考和研究。分別是指對前面三種意義的自相和共相進行分別。總之，是對意義的數量進行思考，準確無誤地計算數量，並且不使其增減變化。 修習時，有兩種作意方式。第一種，由『彼后初』等七個偈頌闡述：獲得訣竅后，首先或最初，精進持戒的菩薩，對於經部等十二分教法，不執著於二取，即不執著于有無二元對立的真如實相之義，而是清晰地揭示出來。僅僅將心專注于《十地經》（Dashabhumika Sutra）、《楞伽經》（Lankavatara Sutra）、《月燈經》等經的名字上，僅僅停留在『這部經的名字是這個』的念頭上，這就是根本心。然後，精進持戒者次第地，對經文的詞句進行詳細的辨析和研究。從『如是我聞』開始，直到結尾圓滿結束，對所有詞句進行詳細的區分，研究這部經有多少品、多少頌、多少字。這被稱為隨念或隨行心。在各自的內容中，如理地分析其含義。例如，在各個經部中，即使強調字面意義也沒有不妥之處。但根據洛扎瓦·確吉堅的解釋，必須強調『在各自的內容中，如理地』。實際上，在分析經文的詞句之後，要理解『這個詞的含義是這個』，並且對所表達的意義進行思考，對錶達的文字進行思考。對這些意義進行計數、衡量、思考和分別。首先，例如五蘊、十八界、十二處等的數量；色蘊有十個處和一個法界的一部分，即無表色共十一個；從眼觸生受直到意觸生受，有六個受蘊等等。總之，是對意義進行計數和考察。衡量是指不誇大其數量，也不貶低其數量，而是確定其數量，並分別衡量和思考其特徵。思考是指對於已經確定的數量，例如將色等安立於此處的理由，要以量論的理智進行思考和研究。分別是指對前面三種意義的自相和共相進行分別。總之，是對意義的數量進行思考，準確無誤地計算數量，並且不使其增減變化。
【English Translation】 During meditation, there are two types of mental engagement. The first is explained by the seven verses beginning with 'Then, first,' etc.: After obtaining the instructions, the diligent Bodhisattva who strives in discipline, first or initially, does not cling to the duality of grasping and being grasped regarding the meaning of the true nature of reality, which is free from the duality of existence and non-existence, but clearly reveals it in the Sutra section and the twelve branches of the scriptures. Merely focusing the mind on the names of Sutras such as the Dashabhumika Sutra (《十地經》), the Lankavatara Sutra (《楞伽經》), and the Chandrapradipa Sutra (《月燈經》), and merely dwelling on the thought 'The name of this Sutra is this,' is the fundamental mind. Then, the diligent one who strives in discipline gradually analyzes and examines the words and phrases of the Sutra in detail. Starting from 'Thus I have heard' and continuing until the complete end, thoroughly distinguishing all the words and examining how many chapters, verses, and letters this Sutra contains. This is called the subsequent mind or the following mind. Within each of the contents, properly analyze its meaning. For example, in each Sutra section, there is nothing wrong with emphasizing the literal meaning. However, according to Lodrö Tenpa's commentary, it is necessary to emphasize 'properly within each of the contents.' In reality, after analyzing the words and phrases of the Sutra, one should understand 'The meaning of this word is this,' and contemplate the expressed meaning and the expressing words. Count, measure, contemplate, and distinguish these meanings. First, for example, the number of the five aggregates, eighteen elements, and twelve sources; the form aggregate has ten sources and a part of the Dharma element, which is the non-revealing form, totaling eleven; from the feeling arising from eye contact to the feeling arising from mind contact, there are six feeling aggregates, and so on. In short, it is counting and examining the meanings. Measuring means not exaggerating the number, nor diminishing it, but determining the number precisely and separately measuring and contemplating its characteristics. Contemplation means, for the determined number, contemplating and examining with valid reasoning the reasons for establishing form, etc., in that particular place. Distinction means separately distinguishing the self-characteristics and general characteristics of the meanings of the previous three. In short, it is thinking about the number of meanings, accurately calculating the number without error, and not allowing it to increase or decrease. During meditation, there are two types of mental engagement. The first is explained by the seven verses beginning with 'Then, first,' etc.: After obtaining the instructions, the diligent Bodhisattva who strives in discipline, first or initially, does not cling to the duality of grasping and being grasped regarding the meaning of the true nature of reality, which is free from the duality of existence and non-existence, but clearly reveals it in the Sutra section and the twelve branches of the scriptures. Merely focusing the mind on the names of Sutras such as the Dashabhumika Sutra, the Lankavatara Sutra, and the Chandrapradipa Sutra, and merely dwelling on the thought 'The name of this Sutra is this,' is the fundamental mind. Then, the diligent one who strives in discipline gradually analyzes and examines the words and phrases of the Sutra in detail. Starting from 'Thus I have heard' and continuing until the complete end, thoroughly distinguishing all the words and examining how many chapters, verses, and letters this Sutra contains. This is called the subsequent mind or the following mind. Within each of the contents, properly analyze its meaning. For example, in each Sutra section, there is nothing wrong with emphasizing the literal meaning. However, according to Lodrö Tenpa's commentary, it is necessary to emphasize 'properly within each of the contents.' In reality, after analyzing the words and phrases of the Sutra, one should understand 'The meaning of this word is this,' and contemplate the expressed meaning and the expressing words. Count, measure, contemplate, and distinguish these meanings. First, for example, the number of the five aggregates, eighteen elements, and twelve sources; the form aggregate has ten sources and a part of the Dharma element, which is the non-revealing form, totaling eleven; from the feeling arising from eye contact to the feeling arising from mind contact, there are six feeling aggregates, and so on. In short, it is counting and examining the meanings. Measuring means not exaggerating the number, nor diminishing it, but determining the number precisely and separately measuring and contemplating its characteristics. Contemplation means, for the determined number, contemplating and examining with valid reasoning the reasons for establishing form, etc., in that particular place. Distinction means separately distinguishing the self-characteristics and general characteristics of the meanings of the previous three. In short, it is thinking about the number of meanings, accurately calculating the number without error, and not allowing it to increase or decrease.
་ལྟར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་གྲངས་དེ་དག་གི་དོན་རེ་རེ་བཞིན་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པ་འབྲུ་རེ་རེ་སིལ་བུ་བས་དོན་སྟོན་པ་མེད་ལ། ཡི་གེ་དུ་མ་འདུས་ནས་མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་ཚིག་དང་ཚིག་མང་པོ་འདུས་པ་ངག་གི་རྒྱུན་གཞུང་དུ་གྲུབ་པས་དོན་སྟོན་པ་ཡོད་པས། ཡི་གེ་ལ་དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་པ་གཉིས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་བཟུང་ནས། ཞེས་པ་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། དོན་གྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་རྣམ་དབྱེ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ནོར་བར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི། ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་བཞི་པོ་དེས་མདོ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རགས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ཅིང་ངེས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ། ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེས་པ། མདོ་སྡེ་འདི་ཡི་དབུ་ནས་ཞབས་ཀྱི་བར་གྱི་བསྟན་དོན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ན་ཡང་བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་གནད་བསྡུ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས་ས་བཅུའི་རྣམ་བཞག་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ས་བཅུ་བཤད་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་ས་བཅུ་པའི་མིང་གི་ 2-183b དོན་དེ་ཙམ་ལ་འདུས་སོ་སྙམ་དུ་རྩ་བའི་སེམས་ལ་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྡུ་བའི་སེམས་ཏེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཀྱང་། ལ་ལ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན། ལ་ལ་གོ་རིམ། ལ་ལ་འབྲས་བུ། ལ་ལ་སྤང་བྱ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བྱ་དགོས་ཀྱང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ད་ལྟ་རང་གི་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནད་ལ་མདོ་འགག་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོ་ཡིས་བསྟན་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཡི་དོན། ས་བཅུ་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་རང་གིས་མངོན་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ནི་བདག་གིས་དོན་འདི་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རེ་བ་དྲག་པོས་སྨོན་པ་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མདོ་སོགས་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཅུ་གཅིག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་དོན། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྟེ། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མིང་དོན་བསྲེས་ཏེ་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཡིན་ལ་དེས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟ
【現代漢語翻譯】 如同以理智分析確定的原因，從而辨別那些數字各自的自相和共相的特徵。 能表達的文字，如阿等，每個字母單獨無法表達意義，但多個字母組合成詞，詞組合成句子，多個句子組合成連貫的語言文字，從而表達意義。因此，對於文字，要考察其有無意義，這被稱為『分別的意識』。 『那些意義被確定后』，是指詞義的特徵、意義的數量等，以及它們的分類和特徵的標誌，通過智慧毫不混淆地確定下來，這就是『確定的意識』。 這四種意識不僅能理解經文等佛法的粗略詞句和意義，還能非常細緻和確定地進行分析，然後是『對佛法完全歸納』，意思是將這部經從頭到尾的教義內容歸納為一個整體，知道大概就是這樣，或者將所有經文的意義歸納起來，也知道教義的精髓就是這樣，抓住要點。 例如，《十地經》（Dashabhumika Sutra）中廣泛闡述了十地的分類，所有這些都包含在十地闡述的範疇內，因此認為十地經的名稱的意義就包含在這些內容中，將其歸納到根本的意識中，這就是『對一個佛法意義完全歸納』，即歸納的意識。簡而言之，雖然經文有廣大的闡述，但有些是道的功德，有些是次第，有些是果，有些是應斷除的等等，雖然需要了解所有這些，但要將現在自己要修持的意義精髓歸納起來，這就是瑜伽的關鍵，是經文的要點歸納。 這樣，當對經文所闡述的意義不再有疑惑時，『經文中所說的那樣』，比如十地，是爲了自己能夠證悟，然後瑜伽士會強烈地期望並祈願『我一定要證得這個意義』，這就是祈願的意識。 這樣，通過六種意識，如理作意經文等聖法的意義的方式有十一種，即通過作意之語等四句偈頌所表達的意義。 『作意之語』，是指意識的分別，即意識通過將名稱和意義混合，知道這個意義是這樣的，這就是有分別的意識，通過它，要持續不斷地尋求、考察和分析聖法的詞句和意義，這就是尋思。
【English Translation】 Like analyzing the determined reasons with logic, thereby distinguishing the characteristics of self-nature and common nature of each of those numbers. The letters that can express, such as 'A', each letter alone cannot express meaning, but multiple letters combine into words, words combine into sentences, and multiple sentences combine into a coherent language text, thereby expressing meaning. Therefore, for letters, it is necessary to examine whether they have meaning or not, which is called 'discriminating consciousness'. 'After those meanings are determined', it refers to the characteristics of word meanings, the number of meanings, etc., as well as the marks of their classification and characteristics, which are determined without confusion through wisdom, this is 'determining consciousness'. These four types of consciousness can not only understand the rough words and meanings of scriptures and other Buddhist teachings, but also analyze them very carefully and definitively, and then 'completely summarize the Dharma', which means summarizing the doctrinal content of this scripture from beginning to end into a whole, knowing that it is roughly like this, or summarizing the meanings of all scriptures, also knowing that the essence of the teachings is like this, grasping the key points. For example, the 'Ten Bhumi Sutra' (Dashabhumika Sutra) extensively elaborates on the classification of the ten bhumis, all of which are included in the category of the ten bhumi explanations, so it is thought that the meaning of the name of the Ten Bhumi Sutra is contained in these contents, and it is summarized into the fundamental consciousness, which is 'completely summarizing the meaning of one Dharma', that is, summarizing consciousness. In short, although the scriptures have extensive explanations, some are the merits of the path, some are the order, some are the fruit, some are what should be abandoned, etc. Although it is necessary to understand all of these, the essence of the meaning that one should practice now is summarized, which is the key to yoga, the summary of the key points of the scriptures. In this way, when there is no longer any doubt about the meaning elucidated by the scriptures, 'as stated in the scriptures', such as the ten bhumis, it is for oneself to attain enlightenment, and then the yogi will strongly expect and pray 'I must attain this meaning', which is the consciousness of aspiration. In this way, through the six types of consciousness, there are eleven ways to properly attend to the meaning of the holy Dharma such as scriptures, that is, the meaning expressed by the four verses such as the words of attention. 'Words of attention' refers to the discrimination of consciousness, that is, the consciousness knows that this meaning is like this by mixing the name and meaning, which is the consciousness with discrimination, through which one must continuously seek, examine, and analyze the words and meanings of the holy Dharma, which is contemplation.
ོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བར་གྱི་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བསམ་ 2-184a གཏན་གཉིས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ན་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་རྟོག་དཔྱོད་བཅས་པའི་ཡིད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུམ་ནི་བློའི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །སེམས་དྲུག་གི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་དང་ནི་ཚིག་ལ་འཛིན་པའང་སྡུད་དོ། །མིང་ཙམ་དུ་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་བསྟན་དོན་མཐའ་དག་སྡོམས་དང་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དང་ཚིག་མང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་དོན་དུ་འདུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ནི་མདོ་སྡེ་དེའི་དོན་རྣམས་བགྲང་འཇལ་སོགས་བཞི་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་མིང་དོན་དེ་གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་མ་འབྲེལ་བའི་དུས་ན། ཞི་གནས་ཀྱིས་མིང་དང་ཚིག་ལ་དམིགས་ལྷག་མཐོང་གིས་དོན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚེ་ན་མིང་དང་དོན་སོ་སོར་མི་དམིགས་ཀྱི། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མགོ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ཏེ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞི་གནས་ཡིད་བྱེད་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡིད་བྱེད་དང་། ཟུང་འབྲེལ་ཡིད་བྱེད་འདི་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་ 2-184b ངོས་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །ཡང་དམིགས་པས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ནི་མཚན་མ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་གྱི་མཚན་མ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་གསུངས་པ། སེམས་འཕྲོ་ཞིང་རྒོད་པར་གྱུར་ན་གཡེང་བ་དང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་བསམས་ནས་ཕྱིར་མི་འཕྲོ་པར་སེམས་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པར་གྱུར་ན་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། སངས་རྒྱས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞུམ་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒོད་པ་ན་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལྷག་མཐོང་གིས་སེལ་མི་ནུས་པས་ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །རྨུགས་པ་དང་ཞུམ་པ་དང་གཉིད་ནི་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ལྷག
【現代漢語翻譯】 具有尋伺的初禪近分定（指未完全進入初禪的狀態）以及獲得初禪正行的心。無尋但有伺的中間禪，指的是初禪正行的特殊狀態和獲得二禪的心，應當分別進行觀察。當獲得三禪和四禪的正行時，因為沒有尋伺，所以意念活動無法用尋伺來表達，在三摩地中融為一體，也可以通過這種方式來考察，具有尋伺的作意等這三者是智慧本質上的三種區分。在六種心中，也包括對法名和詞句的執著。『僅以名相，總攝彼經所有義，』意思是說，般若波羅蜜多所闡述的眾多意義和詞句，例如十萬頌般若波羅蜜多等等，都包含在『般若波羅蜜多』這個名稱的意義之中，像這樣的對名相的執著，應當理解為是止觀的道路。觀的道路，應當理解為是對該經的意義進行計數、衡量等四種方式的辨析。止觀雙運的道路，應當理解為是對名相和意義二者的總合。在止觀未雙運之時，止專注于名相和詞句，觀專注于意義。當止觀雙運之時，不分別執著于名相和意義，而是將二者合二為一，止觀平等地結合在一起進行專注。止的作意、觀的作意和雙運的作意，這三者是從道的角度上的三種區分。此外，從所緣境上區分的三種是三種相：止的相、勝解的相和舍的相。當心散亂和掉舉時，應當思維散亂和輪迴的過患，使心不再外散，而是安住于內心，這是止的相作意。當心昏沉和萎靡時，應當作觀的相作意。思維佛陀和三摩地的功德，或者諸法的自相和共相，通過作意使心從萎靡中振奮起來，必須加以讚揚。當掉舉時，因為與觀隨順，觀不能調伏，所以要作止的作意。昏沉、萎靡和睡眠與止隨順，所以要作觀的作意。 初禪近分定（指未完全進入初禪的狀態）：first dhyana upacara (preparatory stage of the first dhyana)；初禪正行：first dhyana proper；中間禪：intermediate dhyana；三摩地：samadhi (concentration)；止觀：shamatha-vipashyana (calm abiding and insight meditation)；止觀雙運：yuganaddha (union of shamatha and vipashyana)；三種相：three aspects；止的相：aspect of shamatha；勝解的相：aspect of adhimoksha (conviction)；舍的相：aspect of upeksha (equanimity)
【English Translation】 The mind that possesses both investigation and analysis, along with the proximity to the first dhyana (meditative absorption), without being incapable, and the mind that has attained the actual state of the first dhyana. The intermediate dhyana, which is without investigation but with analysis, refers to the special state of the actual first dhyana and the mind that has attained the second dhyana, and should be examined separately. When the actual state of the third and fourth dhyanas is attained, because there is no investigation or analysis, the mental activity cannot be expressed by investigation and analysis, and it is unified in samadhi (concentration), and can also be examined in this way. These three, such as mental activity with investigation and analysis, are three distinctions in the essence of wisdom. Among the six minds, it also includes grasping onto the mere names of the Dharma and grasping onto words. 'Merely with names, summarize all the meanings of that sutra,' which means that the many meanings and words expounded by the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), such as the hundred thousand verse Prajnaparamita, are contained in the meaning of the name 'Prajnaparamita.' Such grasping onto names should be understood as the path of calm abiding. The path of insight should be understood as analyzing the meanings of that sutra in four ways, such as counting and measuring. The path of the union of calm abiding and insight should be understood as the combination of name and meaning. When calm abiding and insight are not united, calm abiding focuses on names and words, and insight focuses on meaning. When calm abiding and insight are united, there is no separate focus on names and meanings, but the two are combined into one, and calm abiding and insight are equally united to focus on the object. The mental activity of calm abiding, the mental activity of insight, and the mental activity of union are three distinctions from the perspective of the path. Furthermore, the three distinctions based on the object are the three aspects: the aspect of calm abiding, the aspect of conviction, and the aspect of equanimity. When the mind is scattered and agitated, one should contemplate the faults of scattering and samsara (cyclic existence), so that the mind does not wander outward, but abides within, which is the mental activity of the aspect of calm abiding. When the mind is dull and depressed, one should engage in the mental activity of the aspect of insight. By contemplating the qualities of the Buddha and samadhi, or the self-characteristics and general characteristics of phenomena, the mind is uplifted from depression and must be praised. When there is agitation, because it is in accordance with insight, insight cannot subdue it, so one should engage in the mental activity of calm abiding. Dullness, depression, and sleep are in accordance with calm abiding, so one should engage in the mental activity of insight.
་མཐོང་གིས་བསལ་དགོས་པས། ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་གཟུང་སྟེ། རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་མཉམ་པར་གྱུར་ན་དེ་གའི་དང་དུ་མི་གཡོ་བར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་བྱེད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གུས་སྦྱོར་གྱི་ཡིད་བྱེད་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་ཡིད་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་ཡིད་བྱེད་སྔ་མ་དེ་རྣམས་ལ། དུས་རེས་འགའ་ཙམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་བྱེད་རྣམས་ལ་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བྱ་སྟེ་ལམ་དེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གདམས་ 2-185a ངག་གི་དོན་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས་ཞེས་སོགས། རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཡོངས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་གྱིས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ནང་དུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་སྐད་གཅིག་མི་སྡོད་པར་གློག་དང་ང་དང་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟར་དགག་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་རིམ་པར་བརྟུལ་ཏེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ནི་རང་གི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ནས་བཞག་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཞག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མི་སྡོད་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཡོ་ན། སྔ་མའི་དམིགས་པ་དེའི་རྒྱུན་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་མི་བྱ་བར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱང་ཅི་ནུས་སུ་བཞག་གོ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཞག་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་དུ་གནས་མི་ནུས་པར་གཞན་དུ་གཡེང་བར་གྱུར་ན།བདག་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་ངོ་སྙམ་དུ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། སྔར་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སླར་ནི་སེམས་བླན་ཏེ་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་གོམས་པས་རྒྱུན་བསྐྱངས་པས་ཅུང་ཟད་རེ་རྒྱུན་གནས་སུ་བཏུབ་ན། བློ་ལྡན་དེས་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། སེམས་ནི་ནང་དུ་ཡིད་ཀྱི་དམིགས་པ་སྔ་མ་ལ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སེམས་སྔར་བས་ཅུང་ཟད་གནས་སུ་བཏུབ་པ་ན་སེམས་ནང་དུ་གནས་པ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་རང་གིས་མཐོང་བའི་ 2-185b ཕྱིར། བདག་གིས་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བས་རང་གི་སེམས་གདུལ་ལོ། །ཞེས་པ། རྣམ་གཡེང་གི་རྟོག་པས་སེམས་མ་དུལ་བ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བས་དུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཅི་རིགས་སུ་བཞག་ཀྱང་། སྔོན་རྣམ་གཡེང་གོམས་པའི་
【現代漢語翻譯】 因此，必須通過觀（梵文：Vipaśyanā，毗缽舍那）來消除昏沉。由於昏沉之心是觀的特徵，所以要高度重視它。同樣，掉舉（散亂）是止（梵文：Śamatha，奢摩他）的特徵，所以要平息它。如果既沒有昏沉也沒有掉舉，達到平等的狀態，那麼就在那個狀態中保持不動，通過對舍（梵文：Upekṣā，優畢叉）的特徵進行意念，保持舍的狀態。像這樣修習的一切，都必須通過恭敬的意念和恒常的意念這兩種方式不間斷地進行。對於前面提到的那些意念，不要只是偶爾為之，而是要始終如一地進行意念，並且要對這些意念感到歡喜和恭敬，將它們應用於修行道路。 第二，通過修習口訣的含義來進行意念的方法。『將心專注于所緣』等等，直到『始終如一地守護因』為止，都說明了這一點。僅僅依靠思惟的智慧，無法顯現道路的功德，因此必須一心一意地修習。而且，最初沒有將欲界的心平等地安住下來，它片刻不停留，像閃電、狂風和雲朵一樣搖動，像海浪一樣難以阻擋的念頭。通過九住心的方式逐漸調伏，將心如實地安住在內，修習禪定的方法是：將自己的心一心一意地專注于任何一個所緣上，安住下來。即使這樣安住，心也不會停留片刻，而是會轉向其他地方。不要從之前的所緣上散亂，要通過正念儘可能地保持相續。如果即使這樣安住，也無法長時間保持相續，而是轉向其他地方，那麼就要迅速意識到『我正在向其他地方散亂』，然後將心重新收回到之前的所緣上，安住下來。像這樣反覆練習，逐漸能夠保持相續。有智慧的人要非常努力，越來越向上，將心收回到內在，專注於之前的所緣上，這叫做『近住』。之後，當心比之前稍微能夠安住時，爲了自己能夠看到心安住的功德，心想『如果我能獲得心安住的禪定該多好啊』，對禪定感到歡喜並努力追求，從而調伏自己的心。也就是說，沒有被散亂念頭調伏的心，通過對禪定的歡喜而被調伏。像這樣對禪定感到歡喜並努力追求，即使心儘可能地安住在所緣上，但由於之前散亂的習氣
【English Translation】 Therefore, dullness must be eliminated by insight (Vipaśyanā). Since the mind of dullness is a characteristic of insight, it should be highly valued. Similarly, agitation (distraction) is a characteristic of calm abiding (Śamatha), so it should be pacified. If there is neither dullness nor agitation, and a state of equality is reached, then in that state, remain unmoving, and through contemplating the characteristic of equanimity (Upekṣā), remain in a state of equanimity. All of this practice must be carried out continuously through the two types of mindfulness: respectful mindfulness and constant mindfulness. For the aforementioned mindfulness, do not engage in them only occasionally, but contemplate them consistently, and be joyful and respectful towards these mindfulness, applying them to the path. Secondly, the method of contemplating the meaning of the instructions through the door of meditation. 'Focus the mind on the object' and so on, up to 'constantly guard the cause,' all indicate this. Merely relying on the wisdom of thought cannot manifest the qualities of the path, so one must practice with single-pointed concentration. Moreover, initially, without having settled the mind of the desire realm equally, it does not stay for a moment, but moves like lightning, wind, and clouds, and thoughts that are difficult to stop like ocean waves. The method of gradually taming them through the nine stages of abiding the mind, and truly settling the mind within, to accomplish samadhi, is: focusing one's own mind single-pointedly on any object, and abiding there. Even if abiding in this way, the mind does not stay for a moment, but turns to other places. Do not be distracted from the continuity of the previous object, but through mindfulness, maintain the continuity as much as possible. If even abiding in this way, it is not possible to maintain the continuity for a long time, but turns to other places, then quickly realize 'I am being distracted to other places,' and then bring the mind back to the previous object and abide there. By practicing in this way repeatedly, one gradually becomes able to maintain the continuity. The wise person should strive very diligently, increasingly upwards, to gather the mind inward, focusing on the previous object of the mind, which is called 'close abiding.' Then, when the mind is slightly more able to abide than before, in order to see for oneself the qualities of the mind abiding, thinking 'How wonderful it would be if I could attain the samadhi of mind abiding,' be joyful in samadhi and strive for it, thereby taming one's own mind. That is to say, the mind that has not been tamed by distracting thoughts is tamed by joy in samadhi. In this way, being joyful in samadhi and striving for it, even if the mind abides as much as possible on the object, due to the previous habit of distraction
ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་གྱུར་ན། རྣམ་གཡེང་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདིའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འབད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་དྲུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འབད་པས་སེམས་སྔར་བས་ཆེས་བཟང་ཙམ་དུ་གནས་ན་ཡང་། སྐབས་འགར་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱིངས་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ལངས་པའང་སྔ་མ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གི་དབང་དུ་སོང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པས་སྐྱོན་ཆེ་ལ། མ་སོང་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པས་ཅི་ནས་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་འདི་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པའམ་གཉེན་པོར་བསྟན་པའམ་ཡང་ན་ཅི་མི་སྙམ་པས་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱི་ནི་སེམས་ལ་རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་ 2-186a འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གནས་པ་བརྒྱད་པ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཐོབ་སྟེ། རྩོལ་བ་བརྟེན་བཞིན་དུ་བསྒྲིམས་ན་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་མི་ནུས་པར་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པའི་སེམས་གནས་དེ་ཡི་ངང་དུ་གོམས་པ་རྒྱུན་བསྲིངས་བར་བྱས་པ་ལས་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སེམས་ངང་གིས་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་ནས་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་དགུའི་ཐ་མ་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུན་པར་འདོད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་པོ་ནི། མདོ་ལས། འཇོག་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའམ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདུ་མི་བྱེད་པར་ངང་གིས་གནས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དེ་ནས་དེའི་ངང་དུ་གོམས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་ཐོབ་སྟེ། ལུས་ཡངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་རྣམ་པས་དགེ་བ་བསྒོམ་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། སེམས་གསལ་དྭངས་རྙོག་མེད་དགའ་བས་ཁྱབ་པའི་ཉམས་དང་བཅས་ཏེ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ལས་སུ་རུང་བ་ཤིན་སྦྱང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཐོབ་ནས། གྲིབ་མ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྲབ་ཅིང་དྭངས་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས། བསམ་གཏན་དང་པོ་འཐོབ་བྱེད་ཞ
【現代漢語翻譯】 如果心被強力地分散，這種散亂就像盜賊一樣會奪走禪定，造成極大的危害。因此，認識到散亂的過患，我們不應受其支配，而應努力修持作為一切功德之根本的禪定。爲了達到這個目的，要平息因散亂而對禪定產生的不悅，這被稱為第六個住心——『平息』。 即使通過努力，心比以前稍微安定了一些，但有時貪婪、不悅等情緒以及昏沉、掉舉等近分的煩惱生起。如果像以前一樣被這些煩惱所控制，就無法成就禪定，這是很大的過失。如果不被控制，就能成就作為神通等殊勝功德之基礎的禪定。因此，要下定決心不讓這些惡念進入心中，通過分別觀察貪婪等煩惱，或者運用對治法，或者不予理睬來平息它們，這被稱為『近平息』。 此後，對於精進修持者來說，通過努力而使心與作意相結合的第八個住心，會因串習的力量而自然生起。在保持努力的同時，如果能專注，其他分別念就無法中斷，這就是『有功用行』。通過持續不斷地串習『有功用行』，不需要費力就能使心自然地安住于所緣境，並且自然成就，從而獲得『無功用行』，這是第九個住心的最後一個，也被稱為與禪定相應的『一心』。 關於九種住心的方法，經中說：『安置、正安置、攝安置、近安置、調伏、寂靜、近寂靜、一境性、入定或等持。』 從獲得無須努力就能自然安住的心開始，如果能持續串習，瑜伽士的身心就會變得非常調柔，從而獲得身心的輕安。身體會感到寬敞和極度的舒適，從而能夠輕鬆地修持善法；內心清明、無染、充滿喜悅，並伴隨著體驗，從而能夠輕鬆地專注于善的所緣境，獲得微小和中等的輕安。之後，獲得像影子一樣非常輕微和清澈的廣大輕安，從而能夠獲得初禪。
【English Translation】 If the mind is forcefully distracted, this distraction, like a thief, will steal samadhi (定，concentration), causing great harm. Therefore, recognizing the faults of distraction, we should not be dominated by it, but strive to cultivate samadhi, which is the root of all virtues. To achieve this, pacifying the displeasure towards samadhi caused by distraction is called the sixth stage of abiding the mind—'Pacifying'. Even if the mind becomes slightly more stable than before through effort, sometimes emotions such as greed and displeasure, as well as near afflictions such as dullness and agitation, arise. If one is controlled by these afflictions as before, samadhi cannot be achieved, which is a great fault. If one is not controlled, samadhi, which is the basis for extraordinary virtues such as clairvoyance, can be achieved. Therefore, one must resolve not to let these evil thoughts enter the mind, and pacify greed and other afflictions by examining them separately, or by applying antidotes, or by ignoring them, which is called 'Near Pacifying'. Thereafter, for a diligent practitioner, the eighth stage of abiding the mind, where the mind is combined with effort and attention, will arise naturally due to the power of habituation. While maintaining effort, if one can focus, other distractions will not be able to interrupt, which is called 'With Effort'. By continuously habituating 'With Effort', the mind will naturally abide in the object of focus without the need for exertion, and will naturally be accomplished, thereby obtaining 'Without Effort', which is the last of the nine stages of abiding the mind, also known as 'One-pointedness' corresponding to samadhi. Regarding the methods of the nine stages of abiding the mind, the sutra says: 'Placing, Correctly Placing, Gathering, Nearly Placing, Taming, Pacifying, Nearly Pacifying, One-pointedness, Entering Samadhi or Equanimity.' Starting from obtaining a mind that naturally abides without effort, if one can continuously habituate, the body and mind of the yogi will become very pliable, thereby obtaining physical and mental pliancy. The body will feel spacious and extremely comfortable, thereby being able to easily cultivate virtuous deeds; the mind will be clear, unblemished, and filled with joy, accompanied by experience, thereby being able to easily focus on virtuous objects, obtaining small and medium pliancy. Afterwards, obtaining vast pliancy that is very slight and clear like a shadow, thereby being able to obtain the first dhyana (禪那，meditative absorption).
ི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ 2-186b བྱའོ། །ཡིད་བྱེད་དེ་ཡིས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་རིམ་པར་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་འཕེལ་བར་བྱས་ནས། འཕེལ་བ་དེ་ཉིད་ས་འོག་མ་ལས་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞིའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་ཚུལ་བཤད་ནས་འདི་ནས་མར་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞིའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་དེ་རང་སའི་ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བས་མ་དག་པ་སྦྱངས་ནས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ན། ལས་སུ་རུང་བ་དག་པའི་བསམ་གཏན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་པ། གྲངས་མེད་གསུམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་སོ། །ཞིང་དམ་ 2-187a པ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཚད་མེད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སེམས་ནི་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཇུག་ནུས་སོ། །དེས་ན་བྱང་སེམས་དེ་དག་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ས་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ཕན་ཡོན་ལྔ་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ནི། ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེ་རུང་གི་སྣོད་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡི་ལུས་ལ་གནས་ངན་ལེན་དུ་གྱུར་པ་མ་བསྡམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོངས་པ་སོགས་དང་ལུས་ལྕི་ཞིང་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་པོའོ། །ལུས་དང་སེམས་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གཉིས་པའོ།
【現代漢語翻譯】 應知，此乃具有粗細相之作意。通過此作意，逐漸捨棄欲界煩惱的大、中、小，從而增長禪定。此增長超越下地，瑜伽行者由此獲得初禪的真實住處。同樣，應知通過由上往上的具有粗細相之作意，可以修持到四禪的真實住處。以上講述了修習禪定的方法，從現在開始闡述獲得禪定的功德。獲得四禪的真實住處后，若希求神通，則應修習已獲得的禪定真實住處，凈化自地煩惱——貪慾、邪見和懷疑的重 अंश （梵文：aṃśa，梵文羅馬擬音：amsha，漢語字面意思：部分），使其成為堪能之最。從堪能清凈的禪定中，通過現證所獲得的五種神通，瑜伽行者爲了供養無量諸佛和聽聞正法，會前往十方世界。以這種方式，他可以在無量劫中供養和侍奉無量諸佛。此處所說的『無量劫』，並非指如『三大阿僧祇劫』之類的意義，而是指超越計數的無量劫，這是因為心的力量和獲得禪定的力量所致。由於對十方清凈剎土的諸佛進行了無量的侍奉，因此，具有清凈意樂的瑜伽行者的心將成為堪能之最，能夠隨心所欲地運作。因此，菩薩在獲得初地之前，將獲得五種成為獲得初地之徵兆的利益。哪五種呢？心成為堪能，這會成為超越聲聞和獨覺的初地智慧的無上可生之器。因此，這位菩薩的身體中，由未被調伏的心所導致的如猴子般跳躍等不適，以及身體沉重和不適等無法用於善法的一切，都會在每一瞬間消失。凈化存在於阿賴耶識中身心不調柔的串習，這是第一種功德。身體和心將永遠充滿極度的調柔，這是第二種功德。
【English Translation】 It should be known that this is a mental activity with aspects of grossness and subtlety. Through this mental activity, the desire realm's afflictions, great, medium, and small, are gradually abandoned, thereby increasing samadhi. This increase surpasses the lower grounds, and the yogi thereby attains the actual dwelling place of the first dhyana. Similarly, it should be known that through mental activity with aspects of grossness and subtlety from above, one can practice up to the actual dwelling place of the fourth dhyana. The above describes the method of practicing samadhi, and from here on, the merits of attaining samadhi are explained. After attaining the actual dwelling place of the four dhyanas, if one seeks abhijna (supernormal knowledges), one should practice the actual dwelling place of the dhyana that has been attained, purify the heavy aṃśa (藏文：ཆ་，梵文：अंश，梵文羅馬擬音：aṃśa，漢語字面意思：part) of afflictions of one's own ground—desire, views, and doubt—making it the most workable. From the workable and pure dhyana, through the actualization of the five abhijna such as magical powers obtained, the yogi goes to the realms of the ten directions in order to make offerings to immeasurable Buddhas and to listen to the sacred Dharma. In this way, he has made offerings and served immeasurable Buddhas for immeasurable kalpas. The 'immeasurable kalpas' mentioned here do not refer to meanings such as 'three countless eons', but rather to immeasurable kalpas beyond counting, due to the power of the mind and the power of attaining samadhi. Because of the immeasurable service to the Buddhas of the pure lands in the ten directions, the mind of the yogi with pure intention will become the most workable, able to operate as desired. Therefore, before a Bodhisattva attains the first bhumi (ground), he will obtain five benefits that become signs of attaining the ground. What are the five? The mind becomes workable, which will become the supreme vessel capable of generating the unsurpassed wisdom of the first bhumi, surpassing that of Shravakas and Pratyekabuddhas. Therefore, in the body of this Bodhisattva, the discomfort caused by the untamed mind, such as jumping like a monkey, and all that cannot be used for virtue, such as heaviness and discomfort of the body, will disappear in every moment. Purifying the habitual tendencies of unworkability of body and mind existing in the alaya (store consciousness), this is the first merit. The body and mind will always be filled with extreme pliancy, which is the second merit.
།དེ་གཉིས་ནི་ཁྲུས་མཁན་གྱིས་རས་སོགས་ཁྲུས་རྩིའི་ཆུས་འདག་སྦྱོང་བྱེད་པ་བཞིན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆུས་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྦྱང་བ་དང་། ལུས་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཤེས་ཁ་ཅིག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཡང་དག་པ་ 2-187b འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པ་ཡི་མཚན་མ་དངོས་སུ་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་མི་འབྱུང་བ་སོགས་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ལུས་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པ་སོགས་དང་ས་བཅུ་པ་ལས་ས་བཅུ་ཐོབ་པར་རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་མ་རྣམས་ནི་ཆེད་དུ་མ་བརྟགས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་ལས་བྱུང་བའི་རྟགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་གི་རྟོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་མཉམ་རྗེས་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ། དུས་རྟག་ཏུ་ཡང་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་གི་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། འདི་ནི་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀའི་ཆའོ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཟད་པ་དང་། ལུས་ཤིན་སྦྱང་གི་བདེ་བས་ཁྱབ་པ་དང་། སེམས་ཤིན་སྦྱང་གི་བདེ་བས་ཁྱབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བགྲངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བ་ལྔ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔར་བཤད། ཆོས་སྐུ་རྫོགས་པ་དང་རྣམ་དག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས། འདིར་ནི་ཐེག་བསྡུས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ལྔ་གོང་ལྟར་བཤད་དོ། །གདམས་ངག་གི་ལེའུའི་མགོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། 修道方便 གསུམ་པ་དེ་ལས་ལམ་ 2-188a བགྲོད་ཚུལ། དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། ཞེས་པ་ནས་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནས་ཚོགས་ལམ་དུ་ཞི་ལྷག་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པས། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཀུན་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་བ་ནི་དྲོད་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཇེ་ཆེར་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀུན་དུ་རྩོམ་པ་ནི
【現代漢語翻譯】 這兩種情況就像清潔工用布等物在洗滌液中清洗污垢一樣，通過寂止之水來凈化身體的不良行為，並使身心充滿輕安的喜悅。不像有些人只瞭解部分聖典，而是能夠持續不斷地領悟所有神聖佛法的意義，這是第三種利益。真正獲得聖者果位的標誌，例如身體上不生蟲，夢中清洗身體，佛陀授記等等，以及《十地經》中所說的獲得十地的夢兆，這些未經刻意追求的證悟徵兆也會自然顯現，這是第四種利益。這兩種情況都是從勝觀中產生的徵兆。同樣，爲了圓滿究竟的證悟——法身，並徹底凈化兩種障礙（煩惱障和所知障），有智慧的人在一切時處，無論禪定還是禪定后，都會持續不斷地修持能帶來究竟斷證功德的因，這是第五種利益。這包含了寂止和勝觀兩者的部分。在《智穩論》中，身心惡業止息，身體充滿輕安的喜悅，以及內心充滿輕安的喜悅，這三者被分別列出，加上佛法之光永不間斷，以及見到真實的證悟徵兆，合為五種利益。經中說，修持能獲得法身圓滿和清凈的因，就是修持能獲得一切功德之因。這裡，按照《攝大乘論》中所說，如上解釋了五種利益。從『教授品』的開頭到這裡所講的五種功德，說明了發菩提心者安住于隨信行地時，如何獲得相應的法和功德。 修道方便 第三，從那裡開始的修行方式。從『從那以後變成那樣』到『獲得無上果位』之間所講的內容，說明了在資糧道上獲得殊勝的寂止和勝觀后，菩薩一心專注于禪定，除了內心的言語或分別念之外，完全不認為外境獨立於心而存在，這是獲得暖相的時候。爲了使所獲得的佛法之光更加增長，菩薩會精進不懈地努力。
【English Translation】 These two are like a cleaner using cloth etc. to cleanse dirt with washing water, purifying the unsuitable actions of the body with the water of quiescence, and filling the body and mind with the bliss of pliancy. Unlike some who know some holy scriptures and not others, one will realize the meaning of all holy Dharmas without any interruption at all times, this is the third benefit. The signs of truly attaining the noble ground, such as no worms appearing on the body, bathing the body in dreams, prophecies by the Buddhas, etc., and the dream signs of attaining the ten grounds as mentioned in the Ten Bhumi Sutra, such signs of attainment that are not deliberately sought are also clearly seen, this is the fourth benefit. These two are signs arising from higher seeing (vipassanā). Similarly, in order to perfect the ultimate realization, the Dharmakāya, and to purify the two obscurations (klesha and jneya), the intelligent one, in all aspects of both meditative and post-meditative states, always cultivates the cause for such ultimate abandonment and realization, this is the fifth benefit. This includes both quiescence and higher seeing. In the commentary Blo brtan, the exhaustion of the negative states of body and mind, the body being filled with the bliss of pliancy, and the mind being filled with the bliss of pliancy are enumerated separately, and the uninterrupted appearance of Dharma and the seeing of the true reasons are explained as five benefits. It is said that cultivating the cause for perfecting the Dharmakāya and attaining purity is cultivating the cause for attaining all aspects. Here, as explained in the Compendium of Vehicles, the five benefits are explained as above. From the beginning of the chapter on instructions up to the explanation of the five qualities, this explains how a Bodhisattva abiding in the stage of conduct through faith obtains the Dharma and qualities accordingly. Methods of Practice Third, the way to progress on the path from there. From 'Having become like that' to 'attaining the unsurpassed state' indicates that after attaining special quiescence and insight on the path of accumulation, the Bodhisattva, having become like that, single-pointedly abides in samadhi, and does not see external objects as being separate from the mind, except for mental expressions or conceptualizations, this is the time of obtaining the warmth sign. In order to greatly increase the appearance of Dharma that has been obtained, the Bodhisattva constantly exerts steadfast effort.
་སྣང་བ་མཆེད་པའམ་རྒྱས་པ་རྩེ་མོའི་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བར་གྱུར་ནས་ནི། ཕྱིའི་ཡུལ་སོགས་རང་མཚན་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྨི་ལམ་ངོ་ཤེས་པའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་རང་མཚན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དོན་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤངས་ནས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་སེམས་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་ཡི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལྷག་མར་ལུས་ཏེ་མ་སྤངས་པ་ནི། བཟོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ 2-188b ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སུའོ། །དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་དེ་གཉིས་ཚུལ་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་རྟོགས་ནས་མཐོང་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་རེག་པས་ཆོས་མཆོག་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ཡི་མཇུག་ཐོགས་སུ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མཆོག་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནི། དྲོ་བར་འགྱུར་སོགས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཆོག་དེའི་རྗེས་ཐོག་དེ་མ་ཐག་པར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཚུལ་གསུངས་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པ་དེས་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་རང་རྣམས་ལས་འཕགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སྤངས་པས་ན་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་མདོ་ལས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་སྤངས་པས་རྡུལ་མེད་པ་དང་། མཐོང་སྤངས་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་བཟོད་པ་ནི་རྡུལ་མེད་པ་སྟེ་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ 2-189a ལམ་ཡིན་པས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་སྤྱན་ནམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དེ་བྱང་སེམས་འདིའི་ཀུན་གཞི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་འཕགས་
【現代漢語翻譯】 顯現或增長達到頂峰的時刻。像這樣精進努力，對法的顯現會大大增長，從而脫離外境等自相的顯現，安住于唯心。如何安住于唯心呢？從那以後，顯現為實有的色等一切，就像在夢中認識到夢境時的顯現一樣，所有這些都僅僅是自己心的顯現，而沒有外境自相，會非常清楚地顯現。那時，對於色等外境的執著，會捨棄並不再顯現。之後，瑜伽士心中僅存『有心』的執著分別念或散亂，尚未捨棄，這是安忍進入唯一真如的 2-188b 三摩地之時。那時，如果沒有所取，哪裡會有能取的心呢？像這樣迅速地認識到二者是相似的，並迅速地證得見道和無間道的三摩地，不會拖延太久，這是證得最勝法的無間道三摩地之時。什麼是『無間』呢？像這樣，在認識到沒有所取的安忍之後，立即捨棄能取的散亂，並且緊接著進入初地，因此最勝法被稱為『無間』。剛剛所說的這些次第，要知道是暖等四加行道。關於證得最勝法之後立即獲得見道的方式，是這樣說的：從那以後，獲得最勝法的菩薩，會獲得超越世間的智慧，勝過聲聞緣覺的無上智慧，因為見到三輪體空而遠離所斷煩惱，所以是無垢的；因為捨棄了能取和所取二者，所以是遠離二取的。經中說，獲得此果位為『於法得法眼，離塵離垢』，捨棄能取所取故無塵，遠離見斷所斷故離垢。或者，安忍是無塵，是煩惱障和所知障的對治道和無間道；智慧是解脫道，所以是無垢的。『於法』是指如實見到諸法法性的真如之眼或智慧之眼。像這樣，生起無分別智慧，是此菩薩的阿賴耶識轉依，也就是證得聖果。
【English Translation】 The time when appearances flourish or increase to their peak. Thus, by exerting diligence, the appearances of Dharma will greatly increase, and one will become separated from the appearances of external objects and so forth, which are characterized by their own intrinsic nature, and will abide in mind-only. How does one abide in mind-only? From then on, all that appears as real, such as forms, will be like the appearances at the time of recognizing a dream as a dream. All of that will appear very clearly as merely appearances of one's own mind, without any external objects characterized by their own intrinsic nature. At that time, the distraction of grasping at external objects such as forms will be abandoned and will no longer appear. After that, the only thing remaining for the yogi, which has not been abandoned, is the conceptual thought or distraction in the form of grasping at the thought 'there is mind'. This is the time of the samadhi when endurance has entered one aspect of suchness itself. 2-188b At that time, if there is no object to be grasped, how could there be a mind that grasps at it? Quickly realizing that these two are similar in nature, and quickly attaining the samadhi of the path of seeing and the uninterrupted path, without delay, this is the time of the immediately subsequent samadhi of the supreme Dharma. What is meant by 'immediately subsequent'? Like this, immediately after the endurance of realizing that there is no object to be grasped, one also abandons the distraction of grasping, and immediately after that, one enters the first ground. Therefore, the supreme Dharma is called 'immediately subsequent'. These teachings that have just been explained in order should be understood as the four paths of joining, such as warmth. Regarding how the path of seeing is attained immediately after attaining the supreme Dharma, it is said: From then on, the Bodhisattva who has attained the supreme Dharma attains the wisdom that transcends the world, the unsurpassed wisdom that is superior to the Hearers and Solitary Realizers. Because of seeing the three spheres as non-conceptual, one is separated from the afflictions to be abandoned, and therefore is without defilement. Because of abandoning the grasped and the grasper, one has attained freedom from the two graspers. In the sutra, it is said that attaining this is 'in the Dharma, one obtains the Dharma eye, free from dust and free from defilement', without dust because of abandoning the grasped and the grasper, and free from defilement because of being separated from what is to be seen and abandoned. Or, endurance is without dust, being the antidote to the obscurations of afflictions and knowledge, and the uninterrupted path; wisdom is the path of liberation, so it is without defilement. 'In the Dharma' means the eye or wisdom eye that sees the suchness of the Dharma, the thusness, as it is. Thus, the arising of non-conceptual wisdom is the transformation of the basis of this Bodhisattva's alaya-vijnana, that is, the attainment of the noble fruit.
པའི་ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོ་དེ་དུས་ཅི་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐོབ་ཅེ་ན། ད་ལྟར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་ནས་ཕྱིན་ཆད་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ས་ཐོབ་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་ས་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། དུས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་རང་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པའི་སེམས་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རྟོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྨོངས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བྱར་མཉམ་པ་དང་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལས་ཉོན་གྱི་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བའི་དོན་བྱ་བར་མཉམ་པ་དང་། རང་ཉིད་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་འགོག་བདེན་ཐོབ་པས་རང་ལ་ 2-189b ཕན་བཏགས་ཀྱང་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་འགོག་ལམ་ལ་བཀོད་པས་ཕན་བཏགས་པའང་རང་དོན་དང་འདྲེ་བར་སེམས་ཅན་དེས་ལན་ལ་མི་རེ་བར་མཉམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་དེ་ལྟར་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱལ་སྲས་གཞན་དང་སྤངས་རྟོགས་མཉམ་པའམ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བཤད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ནི་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་འདུས་བྱས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ།སེམས་སེམས་བྱུང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཙམ་དུ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་སྟེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་མཐོང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་གཞན་དང་སེམས་ཙམ་དུའང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་དག་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་པ་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། སེམས་ཙམ་ལས་ཆོས་གཞན་མེད་ཀྱང་ 2-190a སེམས་དེ་ཉིད་ཆོས
【現代漢語翻譯】 第一個地（藏文：ས་ནི་དང་པོ་，含義：菩薩十地中的初地，又稱極喜地）被認為是第一個階段。那麼，要多久才能證得初地呢？現在，完全轉變並安住于初地，這意味著在資糧道（藏文：མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་，含義：通過信解和修行積累資糧的階段）中，菩薩經歷了無數劫的無量修行，從而證得聖地。此後，輪迴的過患將永遠不會再發生，因此變得非常清凈。證得初地的功德的特點是：法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་，含義：一切法的本性）對於凡夫的法和聖者的法等一切法都是無差別的，證得初地時，能夠現量證悟這種平等性。此時，總是對一切眾生生起與自己毫無差別的平等心或相似心。因此，證悟五種平等性是：證悟眾生無我平等；對於因愚癡而遭受痛苦的一切眾生，視其痛苦為應斷除的平等；對於斷除這些眾生的業和煩惱的生起之源，視其為應做之事的平等；自己入道並獲得滅諦（藏文：འགོག་བདེན་，含義：苦滅之真理）而利益自己，但不期待回報，同樣，引導其他眾生入滅道而利益他們，也視其為與自己利益無別，不期待眾生的回報，菩薩如此心懷平等；以及證得聖地的菩薩與其他菩薩在斷證方面是平等或相同的。 如上講述了利益他眾的方式，接下來是智慧證悟的特點：證得初地的菩薩，將欲界和色界的五蘊（藏文：ཕུང་པོ་ལྔ་，含義：構成個體存在的五種要素，即色、受、想、行、識）以及無色界的四蘊等三界的一切有為法，都視為眾生相續中非真實的遍計所執（藏文：ཀུན་དུ་རྟོག་པ་，含義：虛妄分別），僅僅是心和心所（藏文：སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་，含義：與心識相關的心理活動）。除了心和心所之外，沒有其他的法存在，僅僅是心而已。通過後得清凈的世間智慧（藏文：རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་，含義：證悟之後獲得的智慧）來證見。正如《十地經》（藏文：མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་）中所說：『諸位菩薩，此三界唯是心。』以何種智慧證見呢？以無分別智慧（藏文：རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་，含義：超越概念和分別的智慧）證見，這種智慧極其清凈，以無二取（藏文：གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་，含義：能取和所取二者不成立）的方式證見。在入定無分別智慧中，不執著我、他，甚至不執著心，如同虛空般清凈，沒有能取和所取。然而，通過如此證悟的后得智慧，雖然心之外沒有其他法，但心本身也是法。
【English Translation】 The first ground (Skt: Prthivi, meaning: the first of the ten Bhumis of a Bodhisattva, also known as Pramudita) is considered the first stage. How long does it take to attain the first ground? Now, to be completely transformed and abide in the first ground means that in the Adhimukti-carya-bhumi (meaning: the stage of accumulating merit through faith and practice), the Bodhisattva has practiced immeasurable practices for countless eons, thereby attaining the noble ground. Thereafter, the faults of samsara will never occur again, and therefore it becomes extremely pure. The characteristics of the merits of attaining the ground are: the Dharmadhatu (meaning: the essence of all phenomena) is equal without difference for all dharmas, such as the dharmas of ordinary beings and the dharmas of noble ones. Upon attaining the ground, one directly realizes this equality. At this time, one always generates a mind of equality or similarity towards all sentient beings, without any difference from oneself. Therefore, the realization of the five equalities is: the realization of the equality of no-self in sentient beings; the equality of regarding the suffering of all sentient beings who experience suffering due to ignorance as something to be abandoned; the equality of regarding the task of abandoning the origin of karma and afflictions of those sentient beings as something to be done; just as one enters the path and attains cessation (Skt: Nirodha-satya, meaning: the truth of the cessation of suffering) and benefits oneself without expecting a return, similarly, guiding other sentient beings to the path of cessation and benefiting them is also regarded as inseparable from one's own benefit, without expecting a return from sentient beings. The Bodhisattva thus maintains equanimity; and the Bodhisattva who has attained the noble ground is equal or the same as other Bodhisattvas in terms of abandonment and realization. Having explained the manner of engaging in benefiting others, next are the characteristics of wisdom realization: the Bodhisattva who has attained the first ground sees all conditioned phenomena of the three realms, such as the five aggregates (Skt: Panca-skandha, meaning: the five elements that constitute individual existence, namely form, feeling, perception, mental formations, and consciousness) of the desire and form realms, and the four aggregates of the formless realm, as merely the unreal parikalpita (meaning: imputed nature) in the minds of sentient beings, merely mind and mental factors. Apart from mind and mental factors, there are no other dharmas; it is merely mind. This is seen through the subsequent attainment of pure worldly wisdom. As it is said in the Dasabhumika Sutra: 'O Bodhisattvas, these three realms are only mind.' With what kind of wisdom is it seen? It is seen with non-conceptual wisdom, which is extremely pure and sees the meaning of non-duality of subject and object. In meditative non-conceptual wisdom, one does not fixate on self, other, or even mind; it is pure like the face of the sky, without subject and object. However, through the subsequent wisdom of such realization, although there are no other dharmas apart from mind, mind itself is also a dharma.
་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་མཐོང་བའོ། །བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་ན། མཐོང་བས་སྤང་བྱ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བ་དེས་ན་དེ་ཡི་ཚེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཞེས་སུ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་དེས་སྟོང་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཀུན་བརྟགས་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ལྟར་རྗེས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་ཀྱང་།སྣང་གཞི་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས་མཐོང་ལམ་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་ནས། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞི་འམ་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་མངོན་པ་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དུ་འགགས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ། གང་གིས་འགོག་ན་ལམ་གྱི་བདེན་པས། གང་འགགས་ན་རྣམ་པར་ 2-190b རྟོག་པ་རྣམས་འགགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཞི་འམ་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དག་གོ། ཡང་དག་མིན་རྟོག་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྨོན་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པར་དམིགས་སོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི། རྟག་ཏུ་སྟེ་འབྲལ་མི་ཤེས་པར་བཟོད་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཟག་མེད་གྱི་ལམ་དང་པོར་ཐོབ་པ་དེའི་དུས་སུ་སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་དྲན་ཉེ་སྤོང་བཞི་སོགས་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་དག་པ་དང་། སླར་བསྒོམ་བྱའི་ལམ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་པ་དེའི་ངོ་མཚར་བའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ། གང་ཞིག་བློ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདུས་བྱས་ཙམ་སོགས་ཚིགས
【現代漢語翻譯】 以多種形式顯現，如夢境和幻覺般被看到。菩薩獲得見道，由於親眼見到無所取和無所執的自性完全成立，因此從見道所斷之物中解脫，故而此時必定稱之為獲得見道。此外，獲得見道者被稱為知曉三種空性，即后得清凈的世間智慧或辨別所知之智慧，知曉遍計所執如繩上的蛇般無有實體的空性；同樣，知曉依他起如孩童執著的相狀般雖不存在，但作為顯現之基礎的依他起之相狀存在的空性；以及知曉圓成實從一開始就遠離能取所取二者，因此是自性空性，故而見道者被稱為知曉空性。如是，在三種等持中，宣說了空性等持之後，無相等持的基礎或所緣是，對於從色蘊到涅槃之間的諸法，對其各自的相狀進行分別念，完全止息這些分別唸的真諦，如《阿毗達磨集論》中也說：『滅諦的相狀，於何處滅，即是真如；以何滅，即以道諦；何者滅，即是分別念滅。』如是宣說。無愿等持的基礎或所緣，是不真實的遍計所執，是不清凈的依他起。此不真實之念是煩惱障和所知障之種子的所依，是生老等種種痛苦之因，因此並非是值得希求之處，而是作為所緣。諸佛之子以菩提之分相順應，如三十七道品等所有菩提道的諸法，恒常不斷地與具有十六剎那忍智自性的見道一同獲得，即在首次獲得出世間無漏道之時，先前在勝解行位所修的四念住等所有修持都完全成熟清凈，並且獲得顯現未來所修之上道的所有能力。讚歎初地菩薩的殊勝功德：以智慧行於輪迴，僅是聚合等等。 以多種形式顯現，如夢境和幻覺般被看到。證悟見道的菩薩，因親見無取無舍的自性圓滿成立，故從見道所斷中解脫，因此時必稱其為證悟見道。此外，證悟見道者被稱為通達三種空性，即后得清凈的世間智慧或辨別所知之智慧，通達周遍計度如繩上之蛇般無有實體的空性；同樣，通達依他起如孩童執著之相般雖不存在，卻作為顯現之基礎的依他起之相存在的空性；以及通達圓成實本自遠離能取所取二者，故為自性空性，因此證悟見道者被稱為通達空性。如是，於三種等持中，宣說了空性等持后，無相等持之基礎或所緣為，對於從色蘊至涅槃間之諸法，對其各自之相狀進行分別念，完全止息這些分別唸的真諦，如《阿毗達磨集論》中亦云：『滅諦之相，於何處滅，即是真如；以何滅，即以道諦；何者滅，即是分別念滅。』如是宣說。無愿等持之基礎或所緣，是不真實的周遍計度，是不清凈的依他起。此不真實之念，是煩惱障和所知障之種子的所依，是生老等種種痛苦之因，故非值得希求之處，而是作為所緣。諸佛之子以菩提之分相順應，如三十七道品等所有菩提道之諸法，恒常不斷地與具有十六剎那忍智自性的見道一同獲得，即于首次證悟出世間無漏道之時，先前于勝解行位所修之四念住等所有修持皆完全成熟清凈，且獲得顯現未來所修之上道的所有能力。讚歎初地菩薩之殊勝功德：以智慧行於輪迴，僅是聚合等等。
【English Translation】 Appearing in various forms, seen like dreams and illusions. Bodhisattvas who attain the Path of Seeing, because they directly see the fully established nature of non-grasping and non-apprehending, are liberated from what is to be abandoned by seeing. Therefore, at that time, it is definitely said that they have attained the Path of Seeing. Furthermore, those who have attained the Path of Seeing are said to know the three emptinesses. That is, with the post-attainment pure worldly wisdom or the wisdom that distinguishes objects of knowledge, they know the emptiness of the completely imputed, which is like a snake on a rope, without any reality. Similarly, they know the emptiness of the dependent arising, which, although it does not exist as children conceive of its characteristics, exists as the characteristic of dependent arising, the basis of appearance. And they know the emptiness of the perfectly established, which is empty of inherent existence because it is from the very beginning free from the duality of grasper and grasped. Therefore, those on the Path of Seeing are said to know emptiness. Thus, having explained the samadhi of emptiness among the three samadhis, the basis or object of the signless samadhi is the truth of cessation, which is the complete cessation of the discriminations of the characteristics of the phenomena from form to nirvana. As it is said in the Compendium of Abhidharma: 'The characteristic of the truth of cessation, where it ceases, is Suchness; by what it ceases, by the truth of the path; what ceases, the discriminations cease.' Thus it is explained. The basis or object of the wishless samadhi is the unreal completely imputed, the impure dependent arising. This unreal thought is the basis for the seeds of the afflictive and cognitive obscurations, and is the cause of various sufferings such as birth and aging. Therefore, it is not a place to be desired, but is taken as an object. Those sons of the Victorious Ones who are in accordance with the aspects of enlightenment, such as the thirty-seven dharmas of the path of enlightenment, including the four mindfulnesses, etc., always, inseparably, attain together with the Path of Seeing, which is the nature of the sixteen moments of forbearance and knowledge. That is, at the time of first attaining the supramundane uncontaminated path, all the practices of the four mindfulnesses, etc., that were previously cultivated in the stage of aspiration and conduct, are completely matured and purified, and they gain all the abilities to manifest the higher paths to be cultivated in the future. Praising the wondrous qualities of the first bhumi: 'Those who with wisdom go to samsara, merely aggregates, etc.'
་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་བློ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་སོགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཞན་དབང་གིས་འདུས་བྱས་པ་ཙམ་དུ་རིག་ནས། མྱོང་བ་ 2-191a པོའི་བདག་མེད་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས། དོན་མེད་པ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དོན་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པར་ཡང་། འགྲོ་བ་གཞན་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་སྣང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་བདག་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བ་རྣམས་བདག་གིར་བཟུང་སྟེ་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ལ། ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ན། རང་ཉིད་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། བུ་ན་བའི་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཁུར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ནི་ས་ཐོབ་ནས་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་པས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པ་ལྔ་ནི། འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་སོགས་གྲགས་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། འཁོར་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་འདས་པའོ། ། 2-191b རང་ལ་རང་གིས་ཕན་པ་བྱས་ཀྱང་བདག་ལ་ལན་དུ་རེ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ལན་དུ་རེ་བ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་གྲོལ་བ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོག་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དག་གིས། དེ་ཡི་སེམས་མཐོང་སྤངས་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ལ་གཞན་དོན་དུ་དམ་བཅའི་ཁུར་གྱི་འཆིང་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་མཉམ་པས་མི་ཟད་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་དམ་བཅའི་ཁུར་མི་འདོར་བས་ཡུན་ཡང་མཐའ་མི་རྙེད་པས་རིང་པོར་བཅིངས་པར་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ནས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་སྐྱེས་ནས
【現代漢語翻譯】 通過五個部分進行闡述：如果有人以智慧的力量，認識到所有眾生皆空，無我，但由於無明的緣故，行等依賴於因緣而生，僅僅是由他力所造作；認識到體驗者的無我也僅僅是業和煩惱的力量所成熟的三種苦的自性增長；完全捨棄對無意義的、虛幻自性的我的執著；那麼，證得自他平等的大我之見，利益無量眾生的大義的菩薩，即使沒有我執，也會視他人為我，即使自己已經親證了無我，但對於那些沒有如此領悟的眾生，由於自身顯現的迷惑，如同有我一樣，感受著各種痛苦，菩薩會將他們視為自己，爲了消除如夢幻般的痛苦，直至未來際永不放棄努力。因此，即使自己已經從有漏法中解脫，沒有痛苦，也會因其他眾生的痛苦而感到極度痛苦，如同喪子的母親一般，因為他承擔了消除無量眾生痛苦的重任。自己證得果位，遠離五種怖畏，即使承擔他人的痛苦也不會感到厭倦。五種怖畏是：缺乏生計的怖畏，缺乏名聲的怖畏，眷屬邪行的怖畏，墮入惡道的怖畏，以及死亡的怖畏。 如同自己幫助自己，卻不期待回報一樣，菩薩也會成辦所有其他眾生的利益，而不期待回報。證得殊勝解脫的大乘見解，以第一地的清凈智慧，他的心從見惑和修惑中解脫，爲了利益他人，以誓願的重擔束縛自己，與無量眾生同等，永不窮盡，直至未來際永不放棄誓願的重擔，因此束縛的時間也無法衡量，非常長久。即使從未見過所有眾生的痛苦止息，但只要痛苦存在，就會全心全意地致力於消除他們的痛苦，因此才會轉生於輪迴之中。
【English Translation】 It is explained through five sections: If someone, with the power of wisdom, recognizes that all beings are empty and without self, but due to ignorance, actions and so on arise dependently on conditions, merely created by other power; recognizes that the selflessness of the experiencer is merely the growth of the nature of the three sufferings matured by the power of karma and afflictions; completely abandons the attachment to the meaningless, illusory self; then, the Bodhisattva who attains the great meaning of benefiting limitless beings with the great view of self-other equality, even without self-attachment, will regard others as self, even though he himself has directly realized selflessness, but for those beings who have not realized this, due to the delusion of their own appearances, they experience various sufferings as if they have a self, the Bodhisattva will regard them as himself, and in order to eliminate such dream-like sufferings, he will never give up his efforts until the end of future. Therefore, even if he himself has been liberated from the defiled dharmas and has no suffering, he will be extremely pained by the suffering of other beings, like a mother who has lost her child, because he has taken on the responsibility of eliminating the suffering of limitless beings. Having attained the ground and being free from the five fears, he will not be weary even if he takes on the suffering of others. The five fears are: the fear of lack of livelihood, the fear of lack of fame, the fear of the retinue's misconduct, the fear of falling into the lower realms, and the fear of death. Just as one helps oneself without expecting a return, the Bodhisattva also accomplishes all the benefits of other beings without expecting a return. Having attained the supreme liberation, the great vehicle's view, with the pure wisdom of the first ground, his mind is liberated from the afflictions of view and cultivation, and in order to benefit others, he binds himself with the burden of vows, equal to limitless beings, never exhausted, and never giving up the burden of vows until the end of future, therefore the time of binding is also immeasurable, very long. Even if he has never seen the suffering of all beings cease, as long as suffering exists, he will wholeheartedly dedicate himself to eliminating their suffering, and therefore he will be born in samsara.
་རང་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན། གཞན་ཕར་ཕྱིན་ལ་འགོད་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཀྱི། ཚེ་གཅིག་ལ་བྱུང་བའི་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དང་དུ་བླངས་ནས། ཁུར་བའམ་བཀུར་མི་ནུས་ཏེ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བཟོད་པའི་མཐུ་མེད་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་གནས་པ་སྲིད་དུ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་བསྡོམས་པ་དངོས་སུ་ཁུར་མི་ནུས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམ་དུའང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ 2-192a ནི་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་རང་གི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལེན་མ་དགོས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་དུ་ལེན་པར་བཟོད་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་རྐང་གི་ཁོང་ནས་དགའ་བ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའམ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ལོག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་དག་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་དང་མཚུངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བ་དེ་ལྟའང་མིན་ཏེ། རང་གིས་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །སྒོམ་ལམ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་པ། དེ་ནས་དེ་ནི་ལྷག་མ་ཡི་སོགས་ནས་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ནས་བྱང་སེམས་དེ་ནི་ལྷག་མ་ཡི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པས་འདི་ལ་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པས་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གཞན་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ནི་ས་བཅུའི་ 2-192b མཚན་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་ཡི་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། བསྒོམ་པ་ཡི་ལམ་ནི་ཚར་ཕྱིན་པའམ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བཅུའི་མཐར་ཐུག་པ་ནས་སྒོམ་ལམ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ལ། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཐོགས་ས
【現代漢語翻譯】 努力于自身的波羅蜜多（Paramita，到彼岸），使他人安住于波羅蜜多之事業，實乃極其稀有。何以故？世間之人，莫說無量劫，即於一生中所生之自身痛苦，亦不能忍受、荷擔或恭敬。自身之苦尚且無力忍受，何況能荷擔世間所有眾生之苦？剎那之間，亦不作如是念。菩薩眾 則不然，不需為己受苦，然為眾生故，能忍受無量之苦。是故，佛子（Buddha-putra）們對於無量眾生，從內心深處生起歡喜與慈愛，為彼等精進或行持，他人以邪行等相加亦不生厭倦，此於世間實乃稀有。為令眾生獲得與我等同之平等心，故不覺稀有，如自為己謀，不覺稀有也。如是宣說。 禪定道與究竟道之開示。從『彼乃餘者』至『獲得無上果位』之間，即是開示。獲得初地（Bhumi，位階）之後，菩薩從二地至十地之九地，乃是禪定道。因此，為修習此道，需修習俱生智（Jnana，智慧）與后得智（Prsthalabdha-jnana，后得智）二者，以凈除煩惱障（Klesavarana，煩惱障）與所知障（Jneyavarana，所知障）。 此中，俱生智乃是清凈佛陀之十力（Dasabala，十力）、四無畏（catu-vaisaradyani，四無畏）等功德，使自身完全成熟。另一智慧，即后得智，如實安立十地之體性與功德等一切義理，以此使眾生完全成熟，即示現證悟菩提（Bodhi，覺悟），並以向眾生說法之方式度化之。 如是，以二無數劫圓滿，禪定道即告完成或究竟。十地之終點即是禪定道之終點。從二地至七地之間，稱為有功用行之禪定，於此期間需經歷一無數劫。
【English Translation】 To strive for one's own Paramita (Perfection, 到彼岸) and to establish others in the activities of Paramita is truly wondrous. Why? Worldly beings, needless to say countless lifetimes, even the suffering that arises in one's own life, they cannot endure, bear, or respect. If they do not have the power to endure their own suffering, how much less can they bear all the suffering of other beings in the world? They do not even think of it for a moment. Bodhisattvas, on the other hand, are the opposite. They do not need to take on suffering for their own sake, but for the sake of sentient beings, they have the power to endure immeasurable suffering. Therefore, the joy and love that the sons of the Buddhas (Buddha-putra) have from the depths of their hearts for limitless sentient beings, and the diligence or effort they make for them, and the fact that they do not become discouraged by others' wrongdoings, etc., is truly wondrous in this world. It is not so wondrous because sentient beings attain a mind of equality with oneself, just as one does not find it wondrous to work for one's own benefit. Thus it is said. The teaching of the path of meditation and the path of completion. From 'That is the remainder' to 'attaining the unsurpassed state' is the teaching. After attaining the first Bhumi (stage, 位階), the Bodhisattva from the second to the tenth Bhumi, these nine are the path of meditation. Therefore, in order to cultivate this, one needs to cultivate both the Samadhi (concentration, 俱生智) and the subsequent wisdom (Prsthalabdha-jnana, 后得智), in order to purify the afflictive obscurations (Klesavarana, 煩惱障) and the cognitive obscurations (Jneyavarana, 所知障). Moreover, this non-conceptual wisdom purifies the qualities of the Buddhas, such as the ten powers (Dasabala, 十力) and the four fearlessnesses (catu-vaisaradyani, 四無畏), thereby fully maturing oneself. The other wisdom, attained subsequently, fully matures sentient beings by establishing the nature and qualities of the ten Bhumis, and by showing the attainment of enlightenment (Bodhi, 覺悟) and teaching the Dharma to sentient beings. Thus, by completing two countless eons, the path of meditation is completed or perfected. The end of the ten Bhumis is the end of the path of meditation. From the second to the seventh Bhumi, it is called meditation with effort, and during this time, one countless eon is required.
ོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ་དེའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་ཐོགས་སོ། །སྒོམ་པ་ཡི་ལམ་གྱི་ཐ་མ་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ནས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་མི་ཤིགས་པ་ཐོབ་ནས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡང་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བྲལ་བའི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཐར་ཐུག་པ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པ་སྤངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ས་བཅུ་གཅིག་པ་མི་སློབ་པའི་ས་གང་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་དུ། ཕན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-193a རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོའམ་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བོ། ། 說竅訣功德利益 བཞི་པ་གདམས་ངག་རྗེས་བསྟན་གྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི། གདམས་ངག་གི་ལེའུ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་པ་དང་རྒྱུད་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བར་དཀའ་བའི་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལས་ཐོས་པ་མཉམ་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཉམ་པ་མེད་པའི་གདམས་ངག་ཚུལ་བཞིན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་དྭངས་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དུས་རྟག་པར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚིམས་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་ཆེ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་གདམས་ངག་འདོམས་པར་མཛད་ཅིང་། དཔེར་ན་འདམ་དང་ཆུར་བྱིངས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒལ་མ་ནུས་པ་དག་ཚན་པོ་ཆེ་གཞན་གྱིས་དེའི་སྐྲའམ་ཅོ་ཏོ་ནས་གཟུང་སྟེ་སྐམ་སར་བདེ་བླག་ཏུ་འདྲེན་པ་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་གདམས་ངག་བསྟན་པ་དེས། གང་ཟག་དེ་འཁོར་བའི་ 2-193b ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་སྟུག་པོ་ནས་ཐུགས་རྗེའི་ཚན་ནམ་ཤུགས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། སྤང་བྱ་སྤང་བ་དང་འཐོབ་བྱ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་གནོད་ཀྱི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་གསར་དུ་སྟོན་པ་ནི།
【現代漢語翻譯】 從第八地到第十地之間，稱為『無功用行』的禪修，需要經歷一個無數劫的時間。當菩薩安住于禪修道之終點——第十地時，十方諸佛以大光明為之灌頂，授以法王之位。依此，菩薩獲得如金剛般的等持，此等持不會被能取所取二元對立的分別念所摧毀。同時，菩薩連微細的能取所取二元對立習氣也從根拔除，從而達到究竟的境界，遠離了二障及其習氣。此境界清凈無垢，超越了所有障礙，是第十一地——無學地。安住於此地的菩薩，爲了利益一切眾生，盡虛空界際，不斷地成就各種事業。 此乃偉大的事業，或稱之為對眾生至上的大悲，以及對一切所知事物，于同一時間無礙證知的偉大證悟。具備此三大特質，便能獲得無上的果位。 （說竅訣功德利益） 第四，闡述竅訣隨行之殊勝功德。如竅訣之章所說，積累資糧以及對於根器不凈的眾生來說，很難見到寂滅的佛陀，但通過聽聞無與倫比的大乘佛法竅訣，所產生的清凈力量，能使菩薩的心續時時感到滿足。那麼，竅訣及其隨行如何成為偉大的意義呢？因為通過竅訣，必定能毫不費力地獲得偉大的菩提，所以沒有比這更重要的了。對於安住于如此殊勝的法門等持者，如來會時時顯現並親自給予竅訣指導。例如，如同陷在泥潭和水中，無法依靠自身力量脫困的人，被強有力的人抓住頭髮或髮髻，輕鬆地帶到乾燥的陸地上一樣。如來的加持和竅訣的教導，能將眾生從輪迴的稠密荊棘中，以慈悲的力量牽引出來，安置於無上菩提之境。 竅訣和隨行之間的區別在於：竅訣是新穎地揭示斷除應斷之物和獲得應得之物的殊勝口訣。
【English Translation】 From the eighth to the tenth Bhumi (grounds), it is called meditating without manifest effort, and it takes one countless eon to traverse that. When the Bodhisattva attains the state of abiding on the tenth Bhumi, which is the end of the path of meditation, all the Buddhas of the ten directions empower him as the regent of the King of Dharma with great rays of light. Relying on that, he obtains the Vajra-like Samadhi (concentration), which cannot be destroyed by the conceptual thought of apprehending signs. Also, by uprooting the subtle habitual tendencies of dualistic appearance of grasper and grasped, he attains the ultimate state of being separated from the two obscurations together with their habitual tendencies. The great abandonment, free from the stains of all obscurations, and the eleventh Bhumi, the ground of no more learning, where he abides, for as long as the realm of space exists for the sake of benefiting all sentient beings, he performs various deeds. This is the great activity, or the great compassion that is supreme for sentient beings, and the great realization of knowing all aspects of knowable objects manifestly and without obscuration at the same time. By possessing these three great qualities, one attains the unsurpassed state. (Explanation of the Benefits of the Key Instructions) Fourth, stating the great qualities of the benefits of following the key instructions. As it is said in the chapter on key instructions, for sentient beings who accumulate merit and whose minds are impure, it is very difficult to see the Buddha (Thubpa). However, by hearing the unequaled key instructions of the Great Vehicle Dharma, the Bodhisattva whose mind-stream is always satisfied by the power of the purity that arises from hearing them properly, how does the key instruction and its following become a great meaning? Because through it, one will definitely attain great Bodhi (enlightenment) effortlessly, so there is nothing greater than that. For those who abide in such a Samadhi (concentration) of the Dharma gate, the Tathagatas (Buddhas) always manifestly give key instructions. For example, just as those who are submerged in mud and water and cannot cross over by their own power are easily led to dry land by another strong person who grabs them by their hair or topknot, similarly, the blessing and teaching of key instructions of the Tathagatas (Buddhas) draws that person from the dense thicket of the faults of Samsara (cyclic existence) with the power of compassion and places them in the state of unsurpassed Bodhi (enlightenment). The distinction between key instruction and following is that the key instruction is the special secret instruction that newly reveals the means to abandon what is to be abandoned and to attain what is to be attained.
གདམས་ངག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པས་དོན་དུ་འགྱུར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གདམས་ངག་ཐོབ་ཟིན་ལ་ཡང་ཡང་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཞིབ་པར་སླར་ཡང་རྗེས་སུ་འདོམས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་བྱ་བའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ལེགས་སོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ་བསྔགས་པའི་སྒོ་ནས་གཟེངས་བསྟོད་པར་མཛད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་རལ་དུ་གྱུར་ཏེ་ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས་སྨོད་པར་མཛད་པ་དང་། སེམས་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མཆོག་གི་སེམས་ཅན་མོས་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྐྱོན་གང་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་བརྟེན་པས་ 2-194a བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡི། བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་གདམས་ངག་ནོད་པའི་སྐབས་འདི་ན་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་དང་། དེ་དག་གི་བར་ཆད་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྤངས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པས་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས་ནི་ས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་རབ་ཏུ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ལམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བསལ་བའི་མཐུ་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་ཤར་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལམ་མེའོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཉི་མས་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་སྒྲིབ་པའི་བུ་ག་རྣམས་སྣང་བར་མི་ནུས་ཀྱང་འདིས་ཆོས་བསྟན་པས་གང་གི་མི་ཤེས་པའི་མུན་
【現代漢語翻譯】 這是口訣。而且，佛陀的教法是瞭解被調伏者的根器、能力和想法，並根據這些來施教，因此必定會產生效果。後續的教法是：對於已經獲得口訣的人，爲了讓他們反覆確定，所以再次詳細地教導其含義。因此，諸佛總是通過讚歎的方式來鼓勵菩薩們，即讚揚他們的功德說：『善哉，善哉，善男子！』並讓他們正確地修習增上戒律，包括戒除惡行、積累善法、利益眾生。對於那些戒律破損、行為不正的人，則指出其過失並加以呵斥。對於安住于不動的心的增上定學，以及對於分辨諸法的增上慧學，那些樂於修習的殊勝眾生，應該避免與禪定和智慧相違背的過失，並且依靠與之相應的功德，從而使善逝的教法中的寂止和勝觀瑜伽得以弘揚和發展。諸佛在傳授口訣時，會如實地教導什麼是障礙之法，什麼是順應之法，並指出『這個和這個』。因此，通過如實地教導增上戒律、增上定學和增上慧學的體性，以及它們的障礙和與之相應的法，菩薩能夠進入三學，斷除不相應的方面，修習相應的法，從而獲得廣大的寂止和勝觀瑜伽，證得菩薩地，並通過智慧的證悟，徹底清凈煩惱障，並以無分別的自性，成為通達三輪的所知障的對治，以超世間的殊勝菩提道，壓倒包括聲聞和獨覺在內的一切世間，並獲得徹底消除煩惱障和所知障的黑暗的力量，就像偉大的太陽升起一樣，照亮眾生。就像世間的太陽無法照亮被其他事物遮蔽的孔隙一樣，但通過佛陀的教法，可以驅散眾生無知的黑暗。 這是竅訣。而且，佛陀的教法是瞭解被調伏者的根器、能力和想法，並根據這些來施教，因此必定會產生效果。後續的教法是：對於已經獲得竅訣的人，爲了讓他們反覆確定，所以再次詳細地教導其含義。因此，諸佛總是通過讚歎的方式來鼓勵菩薩們，即讚揚他們的功德說：『善哉，善哉，善男子！』並讓他們正確地修習增上戒律，包括戒除惡行、積累善法、利益眾生。對於那些戒律破損、行為不正的人，則指出其過失並加以呵斥。對於安住于不動的心的增上定學，以及對於分辨諸法的增上慧學，那些樂於修習的殊勝眾生，應該避免與禪定和智慧相違背的過失，並且依靠與之相應的功德，從而使善逝的教法中的寂止和勝觀瑜伽得以弘揚和發展。諸佛在傳授竅訣時，會如實地教導什麼是障礙之法，什麼是順應之法，並指出『這個和這個』。因此，通過如實地教導增上戒律、增上定學和增上慧學的體性，以及它們的障礙和與之相應的法，菩薩能夠進入三學，斷除不相應的方面，修習相應的法，從而獲得廣大的寂止和勝觀瑜伽，證得菩薩地，並通過智慧的證悟，徹底清凈煩惱障，並以無分別的自性，成為通達三輪的所知障的對治，以超世間的殊勝菩提道，壓倒包括聲聞和獨覺在內的一切世間，並獲得徹底消除煩惱障和所知障的黑暗的力量，就像偉大的太陽升起一樣，照亮眾生。就像世間的太陽無法照亮被其他事物遮蔽的孔隙一樣，但通過佛陀的教法，可以驅散眾生無知的黑暗。
【English Translation】 This is the pith instruction. Moreover, the Buddha's teachings are effective because they understand the faculties, abilities, and thoughts of those to be tamed, and teach in accordance with them. The subsequent teaching is: for those who have already received the pith instruction, its meaning is taught again in detail so that they may repeatedly confirm it. Therefore, the Buddhas always encourage Bodhisattvas by praising their qualities, saying, 'Well done, well done, son of noble family!' and encourage them to correctly practice the higher training in morality, which includes abstaining from misdeeds, accumulating virtues, and benefiting sentient beings. For those whose morality is broken and whose behavior is incorrect, they point out their faults and rebuke them. For those noble beings who are inclined to practice the higher training in concentration, which is to abide in an unwavering mind, and the higher training in wisdom, which is to discern all phenomena, they should avoid the faults that are contrary to meditation and wisdom, and rely on the qualities that are in accordance with them, so that the yoga of tranquility and insight in the teachings of the Sugata may be expanded and developed. The Buddhas, when imparting the pith instructions, teach truthfully what are the obstructing factors and what are the conducive factors, pointing out 'this and this.' Therefore, by truthfully teaching the nature of the higher training in morality, concentration, and wisdom, as well as their obstacles and the factors that are in accordance with them, the Bodhisattva is able to enter the three trainings, abandon the unfavorable aspects, and practice the favorable factors, thereby obtaining vast tranquility and insight yoga, attaining the Bodhisattva grounds, and through the realization of wisdom, completely purify the afflictive obscurations, and with the nature of non-discrimination, become the antidote to the obscurations of knowledge that understands the three spheres, and with the supreme path of enlightenment that transcends the world, overwhelm all the worlds, including the Shravakas and Pratyekabuddhas, and obtain the power to completely dispel the darkness of the two obscurations, just as the great sun rises, illuminating beings. Just as the worldly sun cannot illuminate the gaps obscured by other objects, but through the Buddha's teachings, it can dispel the darkness of ignorance of beings. This is the key instruction. Moreover, the Buddha's teachings are effective because they understand the faculties, abilities, and thoughts of those to be tamed, and teach in accordance with them. The subsequent teaching is: for those who have already received the key instruction, its meaning is taught again in detail so that they may repeatedly confirm it. Therefore, the Buddhas always encourage Bodhisattvas by praising their qualities, saying, 'Well done, well done, son of noble family!' and encourage them to correctly practice the higher training in morality, which includes abstaining from misdeeds, accumulating virtues, and benefiting sentient beings. For those whose morality is broken and whose behavior is incorrect, they point out their faults and rebuke them. For those noble beings who are inclined to practice the higher training in concentration, which is to abide in an unwavering mind, and the higher training in wisdom, which is to discern all phenomena, they should avoid the faults that are contrary to meditation and wisdom, and rely on the qualities that are in accordance with them, so that the yoga of tranquility and insight in the teachings of the Sugata may be expanded and developed. The Buddhas, when imparting the key instructions, teach truthfully what are the obstructing factors and what are the conducive factors, pointing out 'this and this.' Therefore, by truthfully teaching the nature of the higher training in morality, concentration, and wisdom, as well as their obstacles and the factors that are in accordance with them, the Bodhisattva is able to enter the three trainings, abandon the unfavorable aspects, and practice the favorable factors, thereby obtaining vast tranquility and insight yoga, attaining the Bodhisattva grounds, and through the realization of wisdom, completely purify the afflictive obscurations, and with the nature of non-discrimination, become the antidote to the obscurations of knowledge that understands the three spheres, and with the supreme path of enlightenment that transcends the world, overwhelm all the worlds, including the Shravakas and Pratyekabuddhas, and obtain the power to completely dispel the darkness of the two obscurations, just as the great sun rises, illuminating beings. Just as the worldly sun cannot illuminate the gaps obscured by other objects, but through the Buddha's teachings, it can dispel the darkness of ignorance of beings.
པ་སེལ་ནུས་པས་སྔོན་མེད་པའི་ཉི་མ་ཆེན་པོའམ་ཕྱོགས་ 2-194b བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་སྣང་བའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་ཤར་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ལྷང་ངེ་ལྷམ་མེར་སྣང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆུ་ཀླུང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་གང་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་གང་ཞིང་། ཐུབ་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་ཐོབ་ནས་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 說菩提道品本質 བར་སྡོམ་ནི། མོས་པ་མང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཆོས་འཚོལ་བ་དང་བཤད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་པའི། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་ལྔ་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ། ཐོག་མར་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་དེས་བསྟན་བྱའི་དོན་བཙལ་བ་དང་། ཆོས་རྙེད་ནས་གཞན་ལ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནོད་དེ་འཕགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལེའུ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ 2-195a དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་མདོ་ཆིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འདིར་བར་སྡོམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། 菩提道品本質本 གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་ལ། གང་གིས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་དང་། ཐབས་དེས་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་ཀྱི་ལེའུ། མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་གསུམ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ས་ཡི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ལེའུ་བཅས་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། 彼所攝持具方便品 དང་པོ་ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུ་འདི་ལ་ཐབས་ཀྱིས་གཟུང་བྱའི་ལས་དང་། ཟིན་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་གཉིས། ཇི་ལྟར་ནགས་ཚལ་དང་དང་ནི་ལུས་ཅན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། རི་བོ་རྣམས་དང་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྟན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རི་དང་ནགས་ཚལ་ཆུ་བོ་སོགས་དང་། གཡོ་བ་ནང་བཅུད་ཀྱི་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས་ལ་བརྟེན་པ། དེ་བཞིན་དུ
【現代漢語翻譯】 如同能消除一切黑暗，從前所未有的巨大太陽，或者照亮十方世界的所有巨大太陽升起一般，使世界清晰明亮地顯現。像這樣，通過不斷積累福德和智慧二資糧，如同河流注滿大海一般，使自己的相續完全充滿。這位偉大的菩薩，從圓滿正等覺的佛陀那裡，恒時獲得廣大的教言，他具有殊勝的勝觀，獲得極其廣大和寬廣的心的禪定，從初地到佛地之間，無量功德將超越大海。 《大乘經莊嚴論》中，關於教言和隨教的章節，即第十五品之釋義完畢。 總結偈：信解增上及，求法與說法，如是修及正，教言隨教義。 如頌中所說，第五種成就之義，即宣說菩提分法之自性。首先，生起廣大的信解，尋求深廣經典的詞句及其所詮釋的意義；獲得佛法后，為他人宣說；領受佛法的意義並修行；接受能使修行殊勝的因——教言和隨教，從而進入聖者之地的途徑。因此，這五品是與菩提分法相應的法門，是與波羅蜜多、供養承事無量和菩提品等章節的總綱。 因此，在此處將總結偈集中放在一起。 菩提道品本質本 第二，關於菩提分法的真實自性，包括：以何者所攝持的具方便品；以方便所攝持的波羅蜜多和攝事品；供養承事無量品；菩提分品三種；以及依於此的功德品；對此進行行為、地之階段和究竟的分類的章節，共六種。 彼所攝持具方便品 首先，關於具方便品，分為兩種：以方便所應攝持的事業，以及能攝持的方便三種。例如，森林、有情眾生、山脈和河流等，在任何時候都是以大地為依託，如同穩固的外在山脈、森林、河流等，以及變動不居的內在有情都依賴於大地一般。
【English Translation】 Just as a great sun that can dispel all darkness, an unprecedented great sun, or all the great suns that illuminate the ten directions of the world, rise, making the world appear clear and bright. In this way, by constantly accumulating the merits of the two accumulations, just as rivers fill the ocean, one's own mindstream is completely filled. This great Bodhisattva, who constantly receives vast instructions from the fully enlightened Buddha, possesses excellent insight, attains an extremely vast and expansive samadhi of mind, and from the first bhumi to the Buddha bhumi, immeasurable qualities will cross beyond the ocean. In the Ornament for the Mahayana Sutras, the chapter on instructions and following instructions, that is, the explanation of the fifteenth chapter, is complete. Summary verse: Increased faith and diligence, seeking the Dharma and teaching it, likewise practice and correct, are the meanings of instructions and following instructions. As stated in the verse, the fifth meaning of accomplishment is the explanation of the nature of the aspects conducive to enlightenment. First, generate great faith and diligence, seek the words of the profound and vast scriptures and the meanings they explain; after obtaining the Dharma, teach it to others; take the meaning of the Dharma to heart and practice it; accept the cause that makes practice excellent—instructions and following instructions—thereby entering the path to the noble grounds. Therefore, these five chapters are Dharma methods corresponding to the aspects conducive to enlightenment, and are the general outline of chapters such as the Paramitas, Offering and Service Immeasurable, and the Aspects of Enlightenment. Therefore, the summary verse is placed together in one place here. The Essence of the Aspects Conducive to Enlightenment Second, regarding the true nature of the aspects conducive to enlightenment, it includes: the Chapter on Possessing Means, which is what is encompassed by what; the Chapter on the Paramitas and the Chapter on the Objects of Attraction, which are encompassed by means; the Chapter on Offering and Service Immeasurable; the three Aspects Conducive to Enlightenment; and the Chapter on the Qualities that rely on these; and the chapters that classify these according to conduct, the stages of the grounds, and the ultimate result, totaling six. The Chapter on Possessing Means, which is what is encompassed by what First, regarding the Chapter on Possessing Means, it is divided into two parts: the activities to be encompassed by means, and the three types of means that can encompass them. For example, forests, sentient beings, mountains, and rivers, at all times, rely on the great earth, just as the stable external mountains, forests, rivers, and so on, and the impermanent internal sentient beings all rely on the earth.
་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་། དུས་ཀུན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སོགས་མདོར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་མ་བརྟེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པས། དགེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ 2-195b ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའི་ལས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་སོགས་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དང་། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་མང་པོས་ཚར་ཕྱིན་པ་སྟེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལས་རྣམས་དག་གིས་འཁོར་བ་འདི་ན་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། །རིགས་ཀྱི་དབང་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གོམས་པའི་རྒྱུས་ནམ་ཡང་ཞུམ་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་བུད་ཤིང་བསྣན་པའི་མེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཚོགས་ལ་སྒོ་གསུམ་ངང་གིས་འཇུག་ཅིང་ངོམས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་སྐྱོ་བ་ལས་བསླང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག །དུག་མི་ཟད་པ་དང་མཚོན་དང་། གནམ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོག་ལྕེ་འབབ་པ་དང་། དགྲ་ཡི་དཔུང་ལས་རང་གི་ལུས་བཟློག་སྟེ་དེ་དག་དང་མི་འཕྲད་པར་བྱོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཐེག་དམན་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་རྣམས་གང་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པའི་འབྲས་བུའི་ཆེད་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དོར་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་དེ་ 2-196a ཉིད་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མ་རྫོགས་པས་ལམ་དམན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འགལ་བས་དེར་ཞུགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གཡང་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཅན་དགེ་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་། དེའི་ལས་སྦྱིན་སོགས་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མིན་ཞིང་། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྦྱིན་སོགས་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་མི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པའ
【現代漢語翻譯】 此外，諸位菩薩的身體、語言和意念這三種行為，無論何時，都離不開佈施等行為，以及三十七道品等菩提方面的法，總而言之，一切善法都必須依賴身語意的行為，沒有絲毫是不依賴的。因此，可以說一切善法的所依就是身語意的行為。 第二部分，通過每一頌詩分別闡述了不退轉、捨棄下劣道之作意以及無分別智。極其難以做到的事情，如佈施身體和受用，成辦有情眾生的利益，以及忍受邪說等，這些行為的本質是多種多樣且無量的。而且，這些都需要經歷漫長的劫數才能完成，也就是必須在三大阿僧祇劫中修持，因此，那些具有長期精進的大盔甲的諸位佛子們，他們的身語意行為不會讓他們對輪迴感到厭倦。由於種姓的力量和對善法的串習，他們永遠不會感到沮喪和退縮，反而像新增了木柴的火焰一樣，身語意三門會自然而然地進入福德和智慧的善法之聚中，並且永不滿足。這表明了從沮喪中奮起的方法。 正如那些想要保護自己的人，會躲避毒藥、武器、雷電和敵人的軍隊，避免與它們相遇一樣，諸位佛子們也會避免小乘，也就是聲聞乘和獨覺乘這兩種。他們的身語意行為會遠離小乘，因為他們的身語意行為都不會爲了小乘的果位而努力。為什麼呢？因為小乘過於注重自利，從而捨棄了對眾生的慈悲，並且由於沒有圓滿通達所知之實相的智慧，所以小乘道與大菩提道相違背，進入小乘道對於大乘行者來說是懸崖峭壁。諸位菩薩們因為恒時以通達二無我的智慧來了解所知之實相，所以對任何法都不會分別，也就是說，不會執著于能作者（有業之人）和所作（佈施等），也不會執著于所作之事（佈施等）的修行，對於這三種（能作者、所作、行為）都不會執著於它們的相狀，也就是不執著三輪體空。
【English Translation】 Furthermore, the body, speech, and mind actions of the wise Bodhisattvas, at all times, rely on generosity and the thirty-seven factors of enlightenment, and in short, all virtuous dharmas depend on the actions of the three doors, with absolutely nothing independent of them. Therefore, it is said that the basis of all virtuous dharmas is the actions of the three doors. Secondly, each verse demonstrates non-discouragement, abandoning the mindset of inferior paths, and non-conceptual wisdom. Actions that are extremely difficult to perform, such as giving away the body and possessions, accomplishing the benefit of sentient beings, and enduring wrong views, are of immeasurable variety. Moreover, these must be completed over many eons, specifically three countless eons, thus the sons of the Victorious Ones, who are endowed with the great armor of continuous diligence, will not become disillusioned with this samsara through the actions of their body, speech, and mind. Due to the power of their lineage and their familiarity with virtuous dharmas, they never become discouraged or disheartened. Instead, like a fire fueled by wood, the three doors naturally enter into the accumulation of merit and wisdom, never becoming satiated. This shows how to rise from discouragement. Just as people who wish to benefit themselves avoid poison, weapons, lightning, and enemy armies, and flee to avoid encountering them, so too do the sons of the Victorious Ones turn away from the lesser vehicle, the two vehicles of Hearers and Solitary Realizers. The nature of their body, speech, and mind actions is to turn away from the lesser vehicle, because none of the actions of the three doors are engaged for the sake of the fruits of the lesser vehicle. Why? Because the lesser vehicle strongly emphasizes self-interest, thus abandoning compassion for sentient beings, and because their knowledge of the reality of phenomena is incomplete, the lesser path contradicts the great path of enlightenment, and entering it is a precipice for those on the great vehicle. Bodhisattvas, because they always know the reality of phenomena through the wisdom of realizing the two selflessnesses, do not conceptualize any dharma. That is, they do not conceptualize the agent who performs virtuous deeds, nor the deeds themselves such as generosity, nor do they regard the performance of the deeds of generosity as a characteristic of those three, but rather do not fixate on the three spheres.
ི་ཤེས་རབ་ངང་གིས་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལོག་སྒྲུབ་དང་དུས་ཡུན་རིང་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོ་བའང་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སྲིད་ཞིར་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་མཚན་མ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་རང་མཚན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་ཞིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚན་མར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པས་མ་བསླད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ཕྱིར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཐབས་མཁས་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། སྦྱིན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཐབས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡང་དག་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན། སྒོ་གསུམ་ནས་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་གང་དང་གང་བྱས་པ་ 2-196b ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་བོ། །སྦྱིན་སོགས་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་དེས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ལྟ་ཅི་ཉན་རང་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །ཐབས་ལྡན་གྱི་ལེའུའི་དོན་མན་ངག་གིས་བསྡུས་ནས། རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་པས། དགེབའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་འདིར་འདུ་སྟེ། སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་པ། དངོས་གཞི་དམིགས་མེད་དམ་པ། རྗེས་བསྔོ་བ་དམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དང་ལྡན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པ་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་གསུམ་གའི་དོན་འདུས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་གནད་འདིས་ཟིན་པར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 彼方便所攝六度與四攝事品 གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་དང་བསྡུ་དངོས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བཤད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུམ་ལས། 己圓滿佛功德說六度 དང་པོ་ལ་སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ 2-197a གཉིས་དང་པོ། 2-197b གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ
【現代漢語翻譯】 這是因為通過智慧自然而然地熟悉了（空性）。如果具備了這種無分別智慧，那麼對於眾生的痛苦、邪惡的行為以及漫長的時間等，永遠不會感到厭倦。在證悟平等性的基礎上，對於輪迴和涅槃的缺點和優點，以及自我和他人的固有觀念，這些世俗的念頭永遠不會產生。由於善根沒有被執著于相的愚癡所玷污，因此爲了獲得完全的清凈，這種無分別智慧是大乘道中無數善巧方便中最主要和最殊勝的。因此，菩提心之所以能夠通過佈施等所有道之法，是因為它正確地把握了無分別智慧這一方便。因此，從身、語、意三門所做的任何佈施等善行，都會變得完全清凈，並超越無量無邊的功德，最終證得佛果。使佈施等無量、廣大、深奧和清凈的，是無分別智慧，即般若波羅蜜多。因此，被它所攝持的佈施等才能獲得超越世間的波羅蜜多的名稱。更不用說世間人了，即使是聲聞和緣覺也沒有這樣的功德。通過竅訣總結了具有方便的章節的意義。嘉瓦·隆欽巴（རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་པ，Gyalwa Longchenpa）說：『如果所有的善根都被三殊勝所攝持，那麼它就會變成大乘道。』這裡包含了：加行發心殊勝，正行無緣殊勝，結行迴向殊勝。如果具備這三者，就不會對大乘道感到厭倦，會捨棄小乘道的作意，並且會被無分別智慧所攝持。總而言之，菩薩的身、語、意三門所做的一切佈施等善行，如果被這個要點所攝持，就會變成大乘道。大乘經莊嚴論中的第十六品，即具有方便的業之品，已經解釋完畢。 彼方便所攝六度與四攝事品 第二品是關於六波羅蜜多（ཕར་ཕྱིན་དྲུག，phar phyin drug，六度）和四攝事（བསྡུ་དངོས་བཞི，bsdu dngos bzhi，四攝）的，這一品講述了圓滿自身佛陀功德的六波羅蜜多，以及成熟其他眾生的四攝事，並對這兩者進行了總結。 己圓滿佛功德說六度 首先通過偈頌進行概括性的介紹，然後詳細地解釋其含義。分為兩個部分，這是第一部分。 爲了成就這兩個目標，宣說了六波羅蜜多：通過佈施，在輪迴中能夠獲得圓滿的受用；通過持戒，能夠轉生到天界。
【English Translation】 This is because of becoming naturally familiar with wisdom. If one possesses such non-conceptual wisdom, then one will never be discouraged by the suffering of sentient beings, their evil deeds, and the long duration of time. Based on realizing equality, the notions of faults and virtues in samsara and nirvana, as well as the inherent ideas of self and others, which are characteristic of worldly beings, will never arise. Since the roots of virtue are not tainted by the ignorance of clinging to characteristics, in order to attain complete purity, this non-conceptual wisdom is the most important and supreme among the countless skillful means of the Mahayana path. Therefore, the reason why Bodhicitta is able to accomplish all the Dharma of the path, such as generosity, is because it correctly grasps the skillful means of non-conceptual wisdom. Therefore, whatever virtuous deeds, such as generosity, are done through the three doors of body, speech, and mind, all become completely pure and transcend immeasurable and boundless qualities, ultimately attaining Buddhahood. What makes generosity and other practices immeasurable, vast, profound, and pure is non-conceptual wisdom, the Prajnaparamita. Therefore, generosity and other practices that are embraced by it receive the name of transcendent Paramita. Not to mention worldly beings, even Shravakas and Pratyekabuddhas do not have such qualities. The meaning of the chapter on having skillful means is summarized by key instructions. Gyalwa Longchenpa said: 'If all the roots of virtue are embraced by the three supremes, then it will become the Mahayana path.' This includes: the supreme preliminary motivation of generating Bodhicitta, the supreme main practice of non-objectification, and the supreme concluding dedication. If one possesses these three, one will not be discouraged on the Mahayana path, one will abandon the attention of the Hinayana path, and one will be embraced by non-conceptual wisdom. In short, all the virtuous paths of generosity and other practices of the Bodhisattva's three doors of body, speech, and mind, if embraced by this key point, will become the Mahayana path itself. The sixteenth chapter of the Ornament of the Mahayana Sutras, the chapter on actions with skillful means, is now explained. The Chapter on the Six Perfections and Four Means of Gathering, Embraced by Those Means The second chapter is about the Six Paramitas and the Four Means of Gathering. This chapter explains the Six Paramitas that perfect one's own qualities of Buddhahood, and the Four Means of Gathering that ripen other sentient beings, and summarizes these two. Saying the Six Perfections to Complete the Buddha's Qualities First, a summary is given through verses, and then its meaning is explained in detail. This is the first part. In order to accomplish these two goals, the Six Paramitas are taught: through generosity, one can obtain perfect enjoyment in the cycles of samsara; through discipline, one can be reborn in the heavens.
་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཟོད་པས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྩོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བཞི་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་རང་རྒྱུད་དུལ་བས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་གནོན་པས་དེ་ཡི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་སྤྱི་དང་བདེན་པ་བཞི་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ངེས་པར་ལེགས་པའོ། །དེས་ན་དེ་དྲུག་ལས་མང་མི་དགོས་ཤིང་ཉུང་ན་མི་འདུ་བས་གྲངས་དྲུག་ཏུ་བཞག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དྲུག་ཏུ་བཞག་སྟེ། དང་པོ་རང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ། གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བས་ཕན་བཏགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པ་མི་ལེན་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ལན་མི་ལྡོན་པར་བཟོད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོར་དངོས་སུ་གཞན་དོན་དང་། གྲོལ་བའི་གནས་བསམ་གཏན་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །གཞིར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ 2-198a དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབས་པས་སོ། །དེ་གསུམ་ནི་རང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་དོན་འགྲུབ་བྱེད་གསུམ་དང་རང་དོན་འགྲུབ་བྱེད་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་བཞག་གོ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་ལ་མི་ལྟ་བར་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་སྟེ། སྦྱིན་པས་དབུལ་པོ་རྣམས་ལ་གང་འདོད་པ་བྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མི་ཕོངས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། བཟོད་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་རང་ལ་འཚེ་བ་ལ་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ལྐོག་གྱུར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་འདུན་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་དོན་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་འབད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་མོད་གཞན་དོན་ལ་འབད་པས་གནས་སྐབས་སུའང་རང་དོན་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་རང་
【現代漢語翻譯】 擁有圓滿的人身，以忍辱成就圓滿眷屬，以精進成就事業的究竟，這四者是增上生。以禪定調伏自心，恒常壓制煩惱，不為煩惱所控制。以智慧了知取捨之處，包括共同之處、四聖諦、波羅蜜多的相違品和對治品，從而毫不顛倒地進入輪迴和涅槃的諸般事業，這必定是最好的。因此，這六者不可或缺，少了則不足，故立為六數。 同樣，爲了成辦自他二利，也立為六。首先，就自利而言，當菩薩精勤于利益眾生時，以佈施利益他人，以持戒不殺生、不偷盜等不損害他人，即使他人加害，也能以忍辱不報復，從而助益他人，這是主要直接的利他。解脫之境即是禪定，如心安住時必定能證見真實義。而能使解脫的則是智慧。所謂『所依』，這二者的基礎是精進，因為發起精進才能使心安住，併成就勝觀。這三者是圓滿一切的自利之行。如此，成辦他利的三者和成辦自利的三者，共立為六。 此外，菩薩們不顧自利，主要行持利他之事，故通過六波羅蜜多來成辦他利：以佈施將所需之物施予貧困者，從而使眾生不乏資用；以持戒不損害眾生；以忍辱對眾生加害不起嗔心而安忍；以精進不厭倦于利他事業；以禪定通過神通了知隱秘之事，並示現神變，使眾生心生歡喜；以智慧善說正法。因此，成辦他利即是成辦最殊勝的自利。若僅精勤于自利，則難以獲得大菩提，而努力利他，則暫時也能自然成辦自利，最終亦能成就。
【English Translation】 Having a perfect human body, accomplishing a perfect retinue through patience, and achieving the ultimate of actions through diligence—these four are higher states. Subduing one's own mind through meditation, constantly suppressing afflictions, and not being controlled by them. Knowing what to accept and reject through wisdom, including common aspects, the Four Noble Truths, conflicting factors and antidotes of the Pāramitās (perfections), thereby entering the activities of Saṃsāra (cyclic existence) and Nirvāṇa (liberation) without any inversion—this is certainly the best. Therefore, these six are indispensable; less is insufficient, so the number is established as six. Similarly, for the sake of accomplishing both self and other's benefit, it is also established as six. First, with regard to self-benefit, when a Bodhisattva (enlightenment being) diligently strives for the benefit of sentient beings, benefiting others through generosity, not harming others through moral discipline by not killing or stealing, and even when harmed by others, benefiting them by not retaliating with patience—this is primarily and directly benefiting others. The state of liberation is meditation, such as when the mind abides in equanimity, one is certain to see the true meaning. And what makes liberation itself is wisdom. The 'basis' means that the foundation of these two is diligence, because by initiating diligence, the mind can abide in equanimity and Vipassanā (insight) can be accomplished. These three are the practice of complete self-benefit. Thus, the three that accomplish the benefit of others and the three that accomplish self-benefit are established as six. Furthermore, Bodhisattvas do not look to their own benefit but mainly engage in benefiting others, so they accomplish the benefit of others through the six Pāramitās: by giving what is desired to the poor through generosity, thereby ensuring that sentient beings do not lack resources; by not harming sentient beings through moral discipline; by not being angry and being patient when other sentient beings harm oneself through patience; by not being discouraged by the work of benefiting others through diligence; by knowing hidden things through clairvoyance through meditation and showing miracles, making sentient beings happy and joyful; and by speaking the sacred Dharma (teachings) well through wisdom. Therefore, accomplishing the benefit of others is accomplishing the most supreme self-benefit. If one only diligently strives for self-benefit, it is difficult to attain great Bodhi (enlightenment), but by striving to benefit others, one's own benefit is naturally accomplished temporarily, and ultimately one can also achieve it.
ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཐེག་ 2-198b ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་དེར་འདུ་ཚུལ་གྱི་གྲངས་ངེས་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་སྟེ་མ་ཆགས་ཞིང་གཞན་ལ་མི་གཏོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གུས་པས་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱིས་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱོ་ཞིང་བརྩོན་པ་ཚད་མེད་པར་འཇུག་གོ། ཡང་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བཟོད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྡུས་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་འདིར་ཟད་དེ་དེ་ལ་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །བཞི་པ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ལམ་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ་གང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །འདོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་ནས་ 2-199a སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྡོམ་པའི་ལམ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཏེ། དེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལས་ཀྱིས་གཡེང་བའི་བྱ་བ་མང་པོ་ལས་མི་འཇུག་པར་སྡོམ་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ལམ་ནི་བཟོད་པའོ། །དགེ་བའི་ཚོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ལམ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཐ་མ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་གཞན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་སྦྱོང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་གཙོ་བོར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་མགོ་མནན་ཏེ་འཇིལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། ཤེས་རབ་སྒྲིབ་གཉིས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་དག །བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། རྒྱལ་བའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་མཛད་དེ། གང་ཞེ་ན་དང་པོ་སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་པ་གསུམ་ནི་ལྷག
【現代漢語翻譯】 爲了獲得無上的菩提，通過六度可以自然成就自他二利。第三，關於大乘菩薩的一切行持如何歸納於六度，其數量是確定的：對於五妙欲的享受，無論是外在還是內在的事物，都不執著，不貪戀，對於任何不施捨的東西都沒有吝嗇，這是佈施；以極大的恭敬守護戒律，不被細微的過失所染污；對於眾生的損害和苦行都不厭倦，這是忍辱和精進。通過忍辱，能夠忍受眾生的一切傷害和各種苦行；通過精進，對於利益眾生的事業和長時間的艱苦努力都不厭倦，並且無限地投入。或者說，對於積累福德和智慧二資糧不厭倦，這是忍辱和精進。因為忍辱能夠捨棄不利的因素，而精進能夠投入于有利的因素。通過禪定，能夠獲得專注一境的殊勝瑜伽；通過智慧，能夠不分別任何相狀，這是止和觀。如果將大乘的一切意義歸納起來，都包含在這六度之中，沒有不包含在其中的。第四，從增上三學的角度來說，對於五妙欲的對境不執著的道是佈施，即完全施捨一切。想要獲得妙欲的對境， 爲了調伏散亂的心，不同於之前的道是持戒波羅蜜多，因為它能夠阻止沉溺於世間事務的散亂行為。對於眾生的邪行和各種損害都不捨棄的道是忍辱。使善法之聚不斷增長的道是精進，最後，禪定和智慧是清凈障礙的其他道，禪定主要清凈煩惱障，智慧主要清凈所知障。或者說，禪定是壓制兩種障礙使之沉寂的道，智慧是從根源上拔除兩種障礙的道。如是宣說的六種道，如果從三學的角度來理解，那麼就像剛才所說的六度一樣，是如實宣說的。哪六種呢？首先，佈施、持戒、忍辱這三種是增上
【English Translation】 In order to attain the unsurpassed Bodhi (enlightenment), the two benefits (for oneself and others) are spontaneously accomplished through the six pāramitās (perfections). Thirdly, regarding how all the practices of a Mahāyāna (Great Vehicle) Bodhisattva (enlightenment being) are included within these six pāramitās, the enumeration is definite: Not being attached to the enjoyment of the five desirable qualities, whether external or internal objects, and not being miserly with anything that is not given away, is generosity (dāna). Veneration for the precepts of moral discipline, not being stained by even the slightest misdeed, and not being discouraged by harm from sentient beings and the practice of austerities, are patience (kṣānti) and diligence (vīrya). Through patience, one can endure all harm from sentient beings and various kinds of austerities. Through diligence, one is not discouraged by the work of benefiting sentient beings and all endeavors that are extremely difficult for a long time, and one engages in limitless effort. Alternatively, not being discouraged by accumulating the two accumulations of merit and wisdom is patience and diligence, because patience abandons unfavorable factors, while diligence engages in favorable ones. Through meditation (dhyāna), one attains the supreme yoga of single-pointed concentration, and through wisdom (prajñā), one does not conceptually elaborate on any characteristics; these two are śamatha (calm abiding) and vipaśyanā (insight). If one summarizes all the meanings of the Great Vehicle, they are exhausted in these six pāramitās; there is nothing that is not included in them. Fourthly, from the perspective of the three higher trainings, the path of non-attachment to the objects of the five desirable qualities is generosity, which is to completely give away everything. Wanting to obtain the objects of desirable qualities, The path of restraining the mind from wandering is the pāramitā of moral discipline, which is different from the previous one, because it prevents engaging in many activities that distract one with worldly affairs. The path of not abandoning sentient beings even when they act wrongly and cause various kinds of harm is patience. The path of increasing the accumulation of virtue is diligence, and finally, meditation and wisdom are other paths for purifying obscurations, with meditation primarily purifying afflictive obscurations (kleśāvaraṇa) and wisdom primarily purifying cognitive obscurations (jñeyāvaraṇa). Alternatively, meditation is the path of suppressing and pacifying the two obscurations, while wisdom is the path of uprooting the two obscurations from their source. Thus, these six paths that have been explained, if understood from the perspective of the three trainings, are explained as they truly are, just like the six pāramitās of the Victorious Ones that were just mentioned. Which six? First, generosity, moral discipline, and patience are the higher
་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ།མ་ཆགས་པ་སྦྱིན་པའི་ལམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ནི་སྡོམ་པའི་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དོ། །གྲོགས་ནི་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ལམ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལྡན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་སྲུང་ནུས་སོ། །ཐ་མ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉིད་དོ། །གཅིག་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཏོགས་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་ལྔ་ 2-199b པོ་དེ་དག་གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ཕར་ཕྱིན་དེ་དག་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེར་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གྲངས་ངེས་པར་བཞག་པའོ། ། 六度定義 གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། རེ་རེ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་སྦྱིན་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ཉམས་པ་སྟེ་སེར་སྣ་མེད་པ་ནི་ཀུན་སློང་། གྲོགས་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཏོང་བ་པོ་དང་སྦྱིན་བྱའི་རྫས་དང་ལེན་པ་པོ་ཡི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་ཚུལ་ལེན་པ་པོའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེའི་བྱེད་ལས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་བཞིན་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པས། སྲུང་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་སྦྱོར་མེད་པས་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ 2-200a གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཟོད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཉམས་པ་དང་། བཟོད་བྱེད་བཟོད་པ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་གནོད་ལེན་མ་བྱས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཀོད་པས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད
【現代漢語翻譯】 持戒的學處，不執著是佈施的途徑，其自性是戒律的禁戒之道。朋友是不捨棄眾生的忍辱之道，具備這三者就能正確地守護戒律。最後以禪定和智慧二者來闡述兩種學處，禪定是增上心學，智慧是增上慧學。一個精進也屬於三種學處，因為五度需要以恭敬和恒常的精進來成辦，因此對於五度來說，精進就屬於三種學處中的任何一種。這樣就確定了六度的數量。 六度定義 第二，六度的體性。佈施等六度各自以一個偈頌來闡述，每一個都具有四種體性。什麼是四種體性呢？佈施是不共品的慳吝衰減，沒有慳吝是意樂。朋友是具有不分別三輪的智慧，因爲了悟到人無我和法無我。佈施的方式是不執著佈施者、佈施的物品和接受者。佈施的行為是使接受者的一切願望都圓滿。佈施的作用是通過佈施來攝受，使眾生各自成熟于聲聞、緣覺和菩薩道，最終將他們安置於這三種果位上。這樣就是佈施的四種體性。同樣，戒律的不共品是毀犯戒律，朋友是具有不分別的智慧，不執著守護者、戒律和成辦戒律的行為，通過守護戒律而不損害其他眾生，從而使他們的願望都圓滿。通過戒律使其他眾生歡喜而被攝受，然後將他們安置於戒律中，從而使他們成熟於三乘。忍辱的不共品是憤怒衰減，忍辱的對境是忍受者、忍辱和忍辱的行為三輪不分別的智慧，不以怨報怨，從而使他人的一切願望都圓滿。通過忍辱安置於三乘，從而使眾生得以成熟。
【English Translation】 The training in discipline; non-attachment is the path of giving, and its essence is the path of discipline itself. A friend is the path of patience, not abandoning sentient beings; possessing these three, one can correctly guard discipline. Finally, the two trainings are taught through meditation and wisdom; meditation is the higher training in mind, and wisdom is the higher training in wisdom itself. One, diligence, also belongs to all three trainings, because the five perfections must be accomplished with respectful and constant diligence, so for those five perfections, diligence belongs to whichever of the three trainings it is. Thus, the number of the six perfections is definitively established. Definitions of the Six Perfections Secondly, the characteristics of the perfections. Each of the six, such as giving, is taught with a single verse, and each has four characteristics. What are the four? Giving is the decline of its opposite, miserliness; the absence of miserliness is the intention. A friend is possessing non-discrimination of the three spheres, because of realizing the selflessness of persons and phenomena. The manner of giving is not fixating on the giver, the object of giving, and the receiver. The action of giving is completely fulfilling all the desires of the receiver. The function of giving is to gather sentient beings through giving, maturing them in the paths of the Hearers, Solitary Realizers, and Great Vehicle, ultimately placing them in these three fruits. Thus are the four characteristics of giving. Similarly, the opposite of discipline is the decline of immoral conduct; a friend is possessing non-discriminating wisdom, not fixating on the guardian, the discipline, and the action of accomplishing it, and through guarding discipline, not harming other sentient beings, thereby fulfilling all their desires. Through discipline, other sentient beings are pleased and gathered, then placed in discipline, thereby maturing them in the three vehicles. The opposite of patience is the decline of anger; the object of patience is the wisdom of non-discrimination of the three spheres of the one who endures, patience, and the action of patience, not retaliating harm, thereby fulfilling all the desires of others. Through patience, being placed in the three vehicles, sentient beings are matured.
་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་ཉམས་པ་དང་། བརྩོན་པ་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས། དེ་བསྒྲུབ་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ཡོད་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་སོགས་དེ་ཡི་དོན་བྱས་པས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་ཉམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་པོ་དང་། བསྒོམ་བྱ་བསམ་གཏན། བསམ་གཏན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ 2-200b བདག་ལྟ་སོགས་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་གསུམ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 六度次第 གསུམ་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་གོ་རིམ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་ཏེ། དང་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་ན་ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་མི་ནུས་ཀྱི་མ་ཆགས་ན་ནུས་པས་དང་པོར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། །ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་གིས་གཤེ་བ་སོགས་བཟོད་མི་ནུས་ལ། ངན་སྤྱོད་བསྡམས་པ་དག་གི་ནུས་པས་བཟོད་པའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྦྱིན་པའི་རྗེས་སུ་བཤད་དོ། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མི་བཟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མི་ནུས་ལ། བཟོད་པ་ཅན་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཟོད་པ་བསྟན་ནོ། །དགེ་བ་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ན་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་འགྲུབ་ནུས་པས་བཟོད་པའི་འོག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བཤད་དོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསམ་གཏན་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བདེན་དོན་མཐོང་ 2-201a བའི་ཤེས་རབ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཤེས་རབ་བཤད་དེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཕྱི་མ་ལས་སྔ་མ་དག་དམན་པ་དང་སྔ་མ་ལས་ཕ
【現代漢語翻譯】 三種精進：精進的違品是懈怠衰退，具有對施者、施物和施捨三者不作分別的智慧，以及幫助眾生所作之事等，成辦其利益，從而圓滿一切願望，並通過精進使眾生在三乘中成熟，因此有三種。 三種禪定：禪定的違品是散亂衰退，具有對修行者、所修禪定和禪定修行之行為三者不作分別的智慧，並通過神通和超感覺圓滿眾生的願望，並通過禪定使眾產生熟，因此有三種。 三種智慧：智慧的違品是邪見等不道德的智慧衰退，具有對士夫和智慧之成就三者不作分別的智慧，並通過斷除疑惑等方式圓滿他人的一切願望，並使眾生通過三乘而成熟，因此有三種。 六度次第 第三，六波羅蜜（Paramita，到達彼岸）的次第有三種原因：第一，是前前依賴於後後產生的次第。如果貪執各種享樂，就無法捨棄家庭而受持戒律；如果不貪執，就能做到。因此，首先不貪執享樂的佈施是戒律之因，故先說佈施。對於惡劣行為者的辱罵等無法忍受，而調伏惡行者則能忍受，因此戒律是忍辱之因，故在佈施之後說戒律。如果不能忍受寒熱飢渴等任何損害，就無法發起精進；而能忍受者則能發起精進。因此，在戒律之後宣說忍辱。如果恒常精進于善法，就能成就心平等住的禪定，因此在忍辱之後說精進。如果具有心平等住的禪定，就能生起如實了知聖諦的智慧，因此在精進之後說禪定。如此，禪定是因，而證悟真諦的智慧是果，因此在一切最後說智慧。這些是按照因果關係產生的次第宣說的。 此外，後後比前前殊勝，前前比後後低劣，這也是一種次第。
【English Translation】 Three kinds of diligence: The opposite of diligence is laziness and decline. It possesses the wisdom of not distinguishing between the giver, the gift, and the act of giving, and it helps beings in their actions, fulfilling all desires by accomplishing their benefit, and maturing beings in the three vehicles through diligence. Therefore, there are three kinds. Three kinds of meditation: The opposite of meditation is distraction and decline. It possesses the wisdom of not distinguishing between the meditator, the object of meditation, and the act of meditating, and it fulfills the desires of beings through supernatural powers and extrasensory perception, and matures beings through meditation. Therefore, there are three kinds. Three kinds of wisdom: The opposite of wisdom is immoral wisdom such as wrong views and decline. It possesses the wisdom of not distinguishing between the individual and the accomplishment of wisdom, and it fulfills all the desires of others by cutting off doubts, and matures beings through the three vehicles. Therefore, there are three kinds. The Order of the Six Perfections Third, the order of the six Paramitas (Paramita, to reach the other shore) has three reasons: First, it is the order in which the later arises dependent on the former. If one is attached to various enjoyments, one cannot renounce the household and take vows; if one is not attached, one can. Therefore, first, giving without attachment to enjoyments is said to be the cause of discipline. One cannot endure the insults of evil-doers, but one can endure by subduing evil deeds. Therefore, discipline is said to follow giving as the cause of patience. If one cannot endure any harm such as heat, cold, hunger, or thirst, one cannot initiate diligence; but one who can endure initiates diligence. Therefore, patience is taught after discipline. If one is constantly diligent in virtue, one can achieve the meditation of equanimity. Therefore, diligence is spoken of after patience. If one possesses the meditation of equanimity, wisdom arises that truly knows the noble truths. Therefore, meditation is spoken of after diligence. Thus, meditation is the cause, and the wisdom that sees the truth is the result. Therefore, wisdom is spoken of at the end of all. These are spoken of according to the order in which they arise as cause and effect. Furthermore, the later is superior to the former, and the former is inferior to the later. This is also a kind of order.
ྱི་མ་དག་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དམན་པ་སྔར་བརྗོད་ལ་མཆོག་ཕྱིས་བརྗོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དག་ཡོད་ཀྱང་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དེ་བས་དཀོན་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དམན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་སྤྱོད་བསྡམས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་དེ་བས་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། བཟོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དགེ་ཆོས་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དེ་བས་དཀའ་བ་དང་། བརྩོན་པ་ཅི་རིགས་དང་ལྡན་ཀྱང་སེམས་ཏིང་འཛིན་གྱིས་དུལ་བ་དེ་བས་དཀོན་པ་དང་། སེམས་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་བས་དཀའ་ཞིང་དཀོན་ལ། གང་སླ་བ་དེ་ཉོན་མོངས་ཆེ་ཞིང་། དཀའ་བ་དེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉོན་མོངས་ཆུང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། གང་རགས་པ་རྣམས་དང་པོར་བསྟན་ཅིང་ཕྲ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རགས་པ་རྣམས་འཇུག་སླ་ཞིང་སྤྱད་སླ་ལ་ཕྲ་བ་རྣམས་རགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་སོགས་ནས་བྲན་དང་གདོལ་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་འཇུག་ནུས་པས་ཤེས་སླ་ཞིང་རགས་པ་བྱ་སླ་བའོ། །དེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེ་བས་བཟོད་པ་ནས་ཤེས་ 2-201b རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱད་སླ་ཞིང་འཇིག་སླ་བས་རགས་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྲ་བའི་རྣམ་བཞག་གི་སྒོ་ནས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། 六度個別定詞 བཞི་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཱ་ནའི་སྒྲ་ལས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཱ་དབུལ་བ་དང་ན་འདོར་བའི་དོན་གྱིས། དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་པས་ལེན་པ་པོ་ཚེ་འདིའི་དབུལ་བ་འདོར་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕོངས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པས་དབུལ་བ་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐད་དོད་ཤཱི་ལ་ཞེས་པའི་ཤཱི་བསིལ་བ་དང་། ལ་ཐོབ་པའམ་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་པས། བསིལ་བ་ཐོབ་ཅེས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་ཚེ་འདིར་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚ་གདུང་མེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་དང་།མཐར་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བའི་བསིལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ལ་ཀྵཱནྟི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀྵཱན་ནི་ཟད་པ་དང་ཏི་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྲོ་བ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །དང་གི་ཚིག་རྣམས་སྡུད་སྒྲ་ཡིན་པ་གོ་སླ་བས་འདིར་འབྲུ་མ
【現代漢語翻譯】 因為後面的功德比前面的殊勝，所以先說低劣的，后說殊勝的：世間有佈施的人，但能守護身語意三門惡行的人更少，所以佈施是低劣的，持戒是殊勝的。同樣，即使能守護惡行，但忍受他人損害更加困難；即使能忍受，但恒常精進于善法更加困難；即使具備各種精進，但以禪定調伏自心更加稀有；即使成就了有色禪定，但證悟空性的智慧更加困難和稀有。容易做到的，煩惱就大；困難的，相對於前者，煩惱就小，功德就大。因此，從佈施到智慧，次第是這樣安排的。又是由於粗和細的原因：先說粗大的，后說細微的。粗大的容易進入和實行，細微的相對於粗大的則相反。佈施，從國王和大臣等，乃至奴僕和賤民，都能各自參與，容易理解，粗大容易實行。因此，持戒，以及從忍辱到智慧，越來越細微，所以後面的比前面的本體更細微，從佈施到智慧，容易實行和容易理解的是粗大的，反之則是細微的，通過粗細的分類，次第是這樣安排的。 四、六度各自的定義：為什麼稱為佈施？佈施是從梵語Dāna（梵文天城體：दान，梵文羅馬擬音：dāna，漢語字面意思：佈施）一詞而來，Dā（梵文天城體：दा，梵文羅馬擬音：dā，漢語字面意思：給予）有給予和捨棄的意思。使貧窮被捨棄稱為佈施，因為以財物佈施，接受者捨棄了今生的貧窮，給予者在來世獲得不會貧窮的財富，所以能捨棄貧窮。同樣，持戒的梵語是Śīla（梵文天城體：शील，梵文羅馬擬音：śīla，漢語字面意思：戒），Śī（梵文天城體：शी，梵文羅馬擬音：śī，漢語字面意思：涼爽）是涼爽，la（梵文天城體：ल，梵文羅馬擬音：la，漢語字面意思：獲得）是獲得或接受的意思。獲得涼爽，意思是，如果具有戒律，今生就不會有因貪戀世間而引起的國王懲罰等各種罪過的熱惱，來世也不會墮入惡道，能獲得人天安樂，最終獲得涅槃的清涼。忍辱稱為Kṣānti（梵文天城體：क्षान्ति，梵文羅馬擬音：kṣānti，漢語字面意思：忍耐），Kṣā（梵文天城體：क्षा，梵文羅馬擬音：kṣā，漢語字面意思：耗盡）是耗盡，ti（梵文天城體：ति，梵文羅馬擬音：ti，漢語字面意思：做）是做的意思，使自己內心的嗔恨耗盡稱為忍辱。『和』字等詞是 جمع 的意思，很容易理解，所以這裡不解釋。
【English Translation】 Because the latter merits are superior to the former, the inferior is mentioned first, and the superior is mentioned later: In the world, there are those who give alms, but those who can guard the three doors of body, speech, and mind from evil deeds are even fewer. Therefore, almsgiving is inferior, and keeping precepts is superior. Similarly, even if one can guard against evil deeds, it is more difficult to endure harm from others; even if one can endure, it is more difficult to constantly strive in virtuous practices; even if one possesses various kinds of diligence, it is rarer to tame one's mind with samadhi; even if one achieves samadhi with form, it is more difficult and rare to see the wisdom of true reality. What is easy to do has great afflictions; what is difficult, compared to the former, has fewer afflictions and greater merits. Therefore, the order from generosity to wisdom is arranged in this way. Also, it is due to the coarse and the subtle: the coarse are shown first, and the subtle are shown later. The coarse are easy to enter and practice, while the subtle are the opposite compared to the coarse. Generosity, from kings and ministers, to servants and outcasts, can all participate in various ways. It is easy to understand and coarse, easy to practice. Therefore, keeping precepts, and from patience to wisdom, become increasingly subtle. Therefore, the latter is more subtle in nature than the former. From generosity to wisdom, what is easy to practice and easy to understand is coarse, and the opposite is subtle. Through the classification of coarse and subtle, the order is arranged in this way. Four, the individual definitions of the six perfections: Why is it called generosity? Generosity comes from the Sanskrit word Dāna (दान, dāna, giving). Dā (दा, dā, giving) means giving and abandoning. Making poverty abandoned is called generosity, because by giving wealth, the receiver abandons the poverty of this life, and the giver obtains wealth in future lives that will not be impoverished, so poverty can be abandoned. Similarly, the Sanskrit word for discipline is Śīla (शील, śīla, discipline). Śī (शी, śī, cool) means coolness, and la (ल, la, obtaining) means obtaining or receiving. Obtaining coolness means that if one has discipline, in this life there will be no heat of various sins such as the king's punishment caused by attachment to the world, and in the future life one will not fall into evil destinies, but will obtain the happiness of gods and humans, and ultimately obtain the coolness of nirvana. Patience is called Kṣānti (क्षान्ति, kṣānti, patience). Kṣā (क्षा, kṣā, exhaust) means exhaustion, and ti (ति, ti, do) means doing. Making the anger in one's own mind exhausted is called patience. Words like 'and' are جمع meaning, which is easy to understand, so it is not explained here.
་མནན་ཏེ་སྐབས་གཞན་དུའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བཱིརྱ་ཞེས་པ་བཱི་ནི་མཆོག་གམ་དམ་པའི་དོན་དང་། རྱ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་དམ་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་མཆོག་སྦྱོར་ 2-202a ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ནི་དྷྱ་ན་ཞེས་པ་ཡ་བཏགས་ར་དང་མཚུངས་པར་དྷ་ར་ན་ཞེས་པ་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་འཛིན་ན་ཡིད་དམིགས་པ་ལ་ནང་དུ་འཛིན་ཅིང་ཕྱིར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པ་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་པྲཛྙཱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལ་པྲ་ནི་ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་སྒྲ་སྟེ་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་པར་མ་ཨརྠ་ཞེས་པ་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་པྲ་ཡིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། པྲ་ནི་དོན་དམ་པ་ཛྙཱ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །འཆད་ཚུལ་འདི་དག་སྒྲའི་ཁམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་བསྣན་པའི་འཆད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་བོད་སྐད་དུ་ཐད་སོར་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་དག་ལའང་ངེས་ཚིག་འཆད་ཚུལ་དེ་ལྟར་བུ་ཐོབ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 如何修持六度 ལྔ་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསྒོམ་པའམ་གོམས་པར་བྱ་ཚུལ་ནི། དངོས་པོ་ལ་གནས་པའམ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་ནི། ཐབས་དག་པ་བརྟེན་ཏེ་སྒོམ་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ལྔར་བརྗོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ 2-202b ཞེས་བྱ་བ་དོན་ནམ་རྫས་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པའོ། །དང་པོ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་གཞན་གྱི་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མིན་ཡང་གཏོང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་ཅིང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་སྔོན་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་ལ་གོམས་པས་ཚེ་གཞན་དུ་དེ་ལ་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་མཐུས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་བློ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏ
【現代漢語翻譯】 因此，在其他情況下也應如此理解。精進（藏文：བརྩོན་འགྲུས，梵文天城體：वीर्य，梵文羅馬擬音：vīrya，漢語字面意思：勇猛）一詞中，「བཱི」表示至高或神聖之意，「རྱ」表示結合。因為它與超越世俗的神聖善行相結合，所以也被稱為至高結合。 禪定（藏文：བསམ་གཏན，梵文天城體：ध्यान，梵文羅馬擬音：dhyāna，漢語字面意思：禪那）與帶有「ཡ」的「ར་」相似，即「དྷ་ར་ན་」，意為執持。那麼執持什麼呢？就是將心專注于目標，向內執持而不向外散亂，這就是禪定。 智慧（藏文：ཤེས་རབ，梵文天城體：प्रज्ञा，梵文羅馬擬音：prajñā，漢語字面意思：般若）一詞中，「པྲ」是加強語氣的詞綴，表示卓越之意。如果將「པར་མ་ཨརྠ་」（梵文天城體：परमार्थ，梵文羅馬擬音：paramārtha，漢語字面意思：勝義）這個詞縮寫為「པྲ」，那麼「པྲ」就是勝義，「ཛྙཱ」是知曉，因此爲了知曉勝義而宣說。 這些解釋方法是基於梵語詞彙的字母縮略和增補，以及非共同意義的用法。至於那些廣為人知的梵語詞彙如何直接翻譯成藏語，例如佈施等，也應瞭解其詞源解釋方法。 如何修持六度 第五，如何修持六度波羅蜜？通過一個偈頌『修持一切』來闡述。如何從佈施波羅蜜開始，直到智慧波羅蜜，進行修持呢？修持或熟悉這六種波羅蜜的方法是：安住於事物而修持，同樣地，安住于作意而修持，安住于意樂而修持，安住于清凈方便而修持，以及安住于自在而修持，共有五種方式。 這五種方式是什麼呢？『事物』一詞也可用於意義或物質等方面。安住于佈施等波羅蜜的事物而修持，有四種方式：安住于因，安住于果報，安住于愿，以及安住于個別觀察的力量。 第一，安住于因，即菩薩種姓的力量，無論生於何處，即使不被他人驅使，也樂於行持佈施等六度波羅蜜，並依此修持任何一種波羅蜜。 第二，由於先前熟悉波羅蜜的修持，因此在來世自然獲得與之相應的身體。 第三，無論生於何處，都能發願不貪著身體和受用，而行佈施等六度波羅蜜，憑藉所發之愿的力量來修持波羅蜜。 第四，通過智慧，對事物進行個別觀察。
【English Translation】 Therefore, it should be understood in the same way in other instances as well. Diligence (Tibetan: བརྩོན་འགྲུས, Sanskrit Devanagari: वीर्य, Sanskrit Romanization: vīrya, literal Chinese meaning: vigor) is a word where 'བཱི' means supreme or sacred, and 'རྱ' means to combine. Because it combines with the sacred virtue that transcends the world, it is also called the supreme combination. Meditation (Tibetan: བསམ་གཏན, Sanskrit Devanagari: ध्यान, Sanskrit Romanization: dhyāna, literal Chinese meaning: contemplation) is similar to 'དྷ་ར་ན་' with a 'ཡ' attached to 'ར་', which means to hold. So what is held? It is holding the mind inwardly on the object of focus and not letting it wander outward, this is meditation. Wisdom (Tibetan: ཤེས་རབ, Sanskrit Devanagari: प्रज्ञा, Sanskrit Romanization: prajñā, literal Chinese meaning: prajna) is a word where 'པྲ' is a prefix that intensifies the meaning, indicating excellence. If the word 'པར་མ་ཨརྠ་' (Sanskrit Devanagari: परमार्थ, Sanskrit Romanization: paramārtha, literal Chinese meaning: ultimate meaning) is abbreviated to 'པྲ', then 'པྲ' is the ultimate meaning, and 'ཛྙཱ' is knowing, therefore it is explained for the sake of knowing the ultimate meaning. These methods of explanation are based on the abbreviation and addition of letters in Sanskrit vocabulary, and the use of non-common meanings. As for how those well-known Sanskrit words are directly translated into Tibetan, such as generosity, etc., one should also understand their etymological explanation methods. How to Practice the Six Perfections Fifth, how should the perfections be cultivated? It is taught in one verse, 'Cultivate all'. How should one cultivate from generosity to wisdom? The method of cultivating or familiarizing oneself with all six perfections, one by one, is: to cultivate by abiding in an object, similarly, to cultivate by relying on attention, to cultivate by relying on intention, to cultivate by relying on pure means, and to cultivate by relying on empowerment, which are stated as five categories. What are these? 'Object' can also refer to meaning or substance. Abiding in the object of generosity and cultivating has four aspects: abiding in the cause, abiding in the result, abiding in aspiration, and abiding in the power of individual analysis. First, abiding in the cause, the power of the Bodhisattva lineage, wherever one is born, even if not compelled by others, one delights in practicing and cultivating the six perfections, and relies on this to accomplish any of the perfections. Second, having been accustomed to cultivating the perfections in the past, in another life one naturally obtains a body that engages in them. Third, wherever one is born, one makes aspirations to practice the six perfections without attachment to body and possessions, and by the power of these aspirations, one accomplishes the perfections. Fourth, through intelligence and wisdom, one individually analyzes things.
ེ་ལོངས་སྤྱོད་ནི་མི་བརྟན་པ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡིད་བྱེད་བཞི་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཁམས་བརྟས་པར་འགྱུར་རོ། །རོ་མྱོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བདག་གིས་སྔོན་སྦྱིན་པ་སོགས་བསྒྲུབས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ཞིང་སྔོན་བྱས་པ་དྲན་ནས་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། 2-203a རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རང་དང་གཞན་དག་མ་འོངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པར་ཤོག་ཅིག་སྙམ་དུ་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པར་དགའ་བའོ། །གསུམ་པ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོག་མི་ཤེས་པའམ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཕན་པའི་བསམ་པ། མ་གོས་པའི་བསམ་པ། དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་མཚོན་ན། དངོས་པོ་གཏོང་བ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཕན་བཏགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་པུ་དེ་ལ་གཏོང་བར་བྱས་ཀྱང་བདག་གིས་འདི་ལ་འདི་སྙེད་ཅིག་བྱིན་པས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །ལུས་གཏོང་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། དུས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་བཏང་ཡང་ལུས་འདི་སྙེད་ཅིག་བྱིན་པས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ལ་བློ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དུས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ཏུ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ 2-203b བཏང་བར་བྱས་ཀྱང་། བདག་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་སྙེད་ཅིག་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་བཏང་བས་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པར་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པའོ། །བཞི་པ་སེམས་ཅན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་བ་དང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་བ
【現代漢語翻譯】 認識到財富的無常和無意義，從而投入佈施等波羅蜜多的修行，瞭解它們的功德並如法修持。第二，依靠作意進行禪修，有四種作意：信解作意，即對宣說六波羅蜜多的《大乘經》中所述內容深信不疑，從而增長波羅蜜多的體性。體驗作意，即回顧自己過去所做的佈施等善行，視其為功德，憶念並感到歡喜。隨喜作意，即對於十方世界中修行佈施等波羅蜜多的人們，如同自己修行一般感到歡喜和隨喜。歡喜作意，即希望自己和他人無論未來生於何處，都能修持波羅蜜多，並對此感到歡喜。 第三，依靠發心進行修持，有六種發心：不知足或不滿足的發心、廣大的發心、歡喜的發心、利益的發心、無染的發心和善的發心。首先，以佈施為例，不知足又分為四種：對於施捨財物不知足，即爲了利益和成熟一個眾生，即使將恒河沙數世界的七寶充滿並施捨給這個眾生，也不生起『我已經給了他這麼多，足夠了』的想法。對於施捨身體不知足，即爲了一個眾生，在每個剎那都施捨相當於恒河沙數的身體，也不生起『我已經給了這麼多身體，足夠了』的想法，要訓練這種不知足的心。對於時間不知足，即爲了一個眾生，如此施捨身體和財富，即使在恒河沙數劫中，一剎那也不間斷地 施捨，也不生起『我已經內外施捨了這麼多財物，經歷了這麼多劫，足夠了』的想法，要生起不知足的心。第四，對於眾生不知足，即如此將充滿恒河沙數世界的七寶、以及那麼多的身體，在那麼多的劫中施捨給一個眾生，也不...
【English Translation】 Recognizing the impermanence and meaninglessness of wealth, one engages in giving and other pāramitās (perfections), understanding their qualities and practicing them accordingly. Second, relying on attention to cultivate meditation, there are four types of attention: aspirational attention, which means having unwavering faith in the teachings of the Mahāyāna sūtras that expound the six pāramitās, thereby increasing the nature of the pāramitās. Experiencing attention, which means regarding one's past acts of giving and other virtues as meritorious, remembering them, and feeling joy. Rejoicing attention, which means rejoicing and taking delight in those who practice giving and other pāramitās in the ten directions of the world, as if one were doing it oneself. Joyful attention, which means wishing that oneself and others, wherever they may be born in the future, may practice the pāramitās, and feeling joy in this. Third, relying on intention to cultivate, there are six types of intention: the intention of insatiability or non-contentment, the intention of vastness, the intention of joy, the intention of benefit, the intention of non-attachment, and the intention of virtue. First, taking giving as an example, non-contentment is further divided into four types: non-contentment with giving material possessions, which means that for the sake of benefiting and maturing one sentient being, even if one were to fill worlds as numerous as the sands of the Ganges with the seven precious substances and give them to that one sentient being, one would not think, 'I have given this much, it is enough.' Non-contentment with giving one's body, which means that for the sake of one sentient being, even if one were to give bodies as numerous as the sands of the Ganges in every instant, one would not think, 'I have given this many bodies, it is enough,' one should train in this mind of non-contentment. Non-contentment with time, which means that even if one were to give one's body and possessions in such a way for the sake of one sentient being, without interruption for even a moment in kalpas (aeons) as numerous as the sands of the Ganges, one would not think, 'I have given this much external and internal wealth for this many kalpas, it is enough,' but rather generate a mind of non-contentment. Fourth, non-contentment with sentient beings, which means that having given in such a way, filling worlds as numerous as the sands of the Ganges with the seven precious substances, and so many bodies, for so many kalpas to one sentient being, one would not...
ླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཀོད་དེ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་གཉིས་དང་གསུམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་དེ་ལྟར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དེ་བརྟག་པ་མཐར་གཟུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པར་བྱས་ཀྱང་ད་ནི་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ལྟ་བུའི་ངོམས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་བློ་སྦྱངས་ནས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་སོགས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་དུས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་རྣམས་བདག་གི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བའི་བསམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཕན་བཏགས་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་མིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲིན་དུ་བརྩི་ཞིང་དགའ་བའོ། །བཞི་པ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ 2-204a ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ལ་བདག་གིས་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། ཕན་བཏགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱེད་དེ། ཕན་བཏགས་ཡུལ་གྱི་སེམས་ཅན་མེད་ན་བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ལ་ཕན་བཏགས་པས་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེས་བདག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་བཏགས་སོ་ཞེས་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་ཕན་བཏགས་ཀྱང་། དེའི་ལན་དུ་རེ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །དྲུག་པ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་རང་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་མི་འདོད་ཀྱིས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ལ་སྦྱང་བ་ནི། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་རབ་ཏུ་གང་བ། མེའི་གཉེན་པོ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཕོངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ། བདག་གི་ལུས་གཅིག་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཙམ་མིན་པར་ལུས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་མཉམ་པས། དུས་བསྐལ་ 2-204b པ་ཚད་ཡོད་བརྒྱ་དང་སྟོང་སོགས་བགྲང་རུང་མིན་པར་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་
【現代漢語翻譯】 就像將眾生安置於無上菩提並使其成熟一樣，從兩個或三個眾生直到所有眾生的盡頭，都這樣將他們安置於無上菩提，如果以徹底考察的權威來行事，即使所有眾生都成佛了，也不生起『現在足夠了』的想法，只是生起不知滿足的想法，並修習知足少欲之心。第二，廣大的發心是，不只是在一瞬間做這樣的佈施等善行，而是希望直到菩提道場之間，永不間斷地行持。第三，歡喜的發心是，對於那些通過佈施等善行所攝受而成熟的眾生，生起『這些人是我的無上菩提之友』的歡喜心，不是以使這些作為利益對象的眾生生起歡喜的方式，而是對這些眾生非常珍視和歡喜。第四，饒益的發心是，菩薩以這樣的方式饒益眾生，不認為『我饒益了眾生』，而是認為『這些作為利益對象的眾生饒益了我』。如果缺少作為利益對象的眾生，我就無法圓滿無上菩提的資糧，因為饒益了他們，我才獲得無上菩提，所以他們對我饒益甚大。第五，無染的發心是，菩薩以佈施等善行如此饒益他人，卻不期待回報，也不期待天界的果報，而是爲了眾生的利益而如此行事，不執著于自身利益。第六，善妙的發心是，菩薩如此行持廣大的佈施等善行，不希望獨自享受其果報，而是將此善根迴向給所有眾生，愿他們獲得無上菩提的果位。就像這六種佈施的發心一樣，從持戒到智慧也應如此修習。如果三千大千世界充滿火焰，並且總是缺少水的滅火等令人舒適的用具，在這樣的地方，不僅僅是我一個身體感受痛苦，而是像恒河沙數般的身體，時間不是可以計算的成百上千劫，而是像恒河沙數般的劫數。
【English Translation】 Just as one places beings in unsurpassed enlightenment and ripens them, similarly, from two or three beings up to the end of all beings, one places them in unsurpassed enlightenment. If one acts with the authority of thorough examination, even if all beings become Buddhas, one does not think, 'Now it is enough.' One merely generates a thought of insatiability and cultivates a mind that does not know satisfaction. Second, the vast mind is the thought of wishing to continuously perform such generosity and other virtues without interruption until one abides at the heart of enlightenment, not just for a moment. Third, the joyful mind is the generation of joy, thinking, 'These beings who have been ripened by generosity and other virtues are my friends for attaining unsurpassed enlightenment.' It is not in a way that causes joy to arise in those beings who are the objects of benefit, but rather cherishing and rejoicing in those beings. Fourth, the beneficial mind is that a Bodhisattva, having benefited beings in such a way, does not think, 'I have benefited beings,' but rather thinks, 'These beings who are the objects of benefit have benefited me.' If there were no beings who are the objects of benefit, I would not be able to perfect the accumulation for unsurpassed enlightenment. Because I have benefited them, I have attained unsurpassed enlightenment, therefore they have greatly benefited me. Fifth, the undefiled mind is that even though a Bodhisattva benefits others in such a way through generosity and other virtues, they do not hope for a return or for the fruition of heavenly realms. They act in such a way for the sake of beings and are not attached to their own benefit. Sixth, the virtuous mind is that a Bodhisattva, having performed such vast generosity and other virtues, does not wish to experience the result alone, but dedicates that root of virtue to all beings, wishing them to attain the fruit of unsurpassed enlightenment. Just like these six minds of generosity, one should cultivate from discipline to wisdom in the same way. If the great trichiliocosm were filled with fire, and there was always a lack of comfortable implements such as water to extinguish the fire, in such a place, not only would I experience the suffering of one body, but with bodies equal to the sands of the Ganges, for a time not countable in hundreds and thousands of eons, but for eons equal to the sands of the Ganges.
མཉམ་པའི་ཚེའི་ཚད་དུ། སྤྱོད་ལམ་སྣ་གཅིག་གིས་མ་ཡིན་གྱི། འགྲོ་འདུག་ཉལ་འཆག་གི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་སྤྱོད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒྲུབ་པ་ནས་མཐར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱང་། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྫོགས་པས་ཆོག་གོ་སྙམ་དུ་མི་བསམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དེ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་སྦྱར་ཏེ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་གོང་དང་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་གང་དང་གང་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ་འདིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་དབང་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་སྐུ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་གཉིས། གཉིས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། གསུམ་པ་གསུང་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པའོ། ། 說六度類別 དྲུག་པ་ 2-205a ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་ནང་གི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། མདོར་བསྡུས་ཏེ་དབྱེ་བ་བྱས་ན་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ལ་ཡང་། རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རེ་དྲུག་རེ་ཡོད་པས་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་ཚིགས་བཅད་གཉིས་རེས་བསྟན་པ་ནི། དོན་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རབ་དབྱེ་ལ། སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་དང་།ཕན་འདོགས་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ཞིང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དོན་ནམ་དངོས་པོ་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུའམ་གནས་ནི་མ་ཆགས་པ་སོགས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སེམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་འབྲས་བུ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། བྱེད་ལས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་རང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྡན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་པ་དང་ཐ་མི་དད་དུ་ལྡན་པར་ནི། དབྱེ་བ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ནོར་བར་འཆད་པ་ཆོ
【現代漢語翻譯】 在平等的時間尺度上，並非只通過一種行為方式，而是通過行走、站立、坐臥四種行為方式，從成就一剎那的戒律，最終證得無上菩提的圓滿戒律之蘊。但不要認為僅僅戒律之蘊圓滿就足夠了。對於智慧也應如此運用，不滿足，並且如前所述，在廣大的方面是共同的。第四，依靠方便而修持：無論修持何種波羅蜜多，都從不執著於三輪（施者、受者、所施物）的層面，雖然方便可以分為三種，但實際上是被無分別的智慧所完全掌握的。因此，它能成就和凈化所有的作意和一切佛法，所以稱為方便。第五，依靠自在力：在獲得清凈三地的自在時，無勤任運地修持波羅蜜多。依靠它，最終在佛的果位上，獲得圓滿的色身、語和意，爲了利益眾生，任運地行持六波羅蜜多。其中，色身、行為和教導三方面的自在，前者是法身和報身，後者是化身，第三是語自在地宣說佛法。 宣說六度的類別 六、宣說六波羅蜜多的類別：波羅蜜多內部有無數的分類，但簡而言之，每一種波羅蜜多都有六種，即自性等六種。因此，每一種波羅蜜多都用兩個偈頌來闡述，即用十二個偈頌來闡述：『行施捨諸物』等。關於佈施波羅蜜多的分類，佈施的自性或本體是，對於功德田、饒益田和痛苦田，施捨內外之物。因或基礎是依靠不執著等三種善根。果是獲得圓滿的身體和受用。作用是利益他人，以及自己來世獲得巨大的受用，從而攝受自他。通過財物和佛法的佈施，圓滿福德和智慧二資糧。具備的特點是，佈施與不吝嗇無有差別。分類是毫不混淆地講解經文的詞句和意義。
【English Translation】 On the scale of equal time, it is not just through one mode of conduct, but through the four modes of conduct—walking, standing, sitting, and lying down—that one accomplishes the discipline of a single instant, ultimately perfecting the accumulation of discipline that leads to unsurpassed enlightenment. However, one should not think that merely perfecting the accumulation of discipline is sufficient. Wisdom should also be applied in the same way, without satisfaction, and as previously mentioned, it is common in the vast aspects. Fourth, meditating by relying on skillful means: Whatever Pāramitā is practiced, it is without fixation on the three spheres (giver, receiver, and gift). Although skillful means are explained in three ways, in essence, they are completely grasped by non-conceptual wisdom. Therefore, it accomplishes and purifies all mental activities and all the Buddha's teachings, hence it is called skillful means. Fifth, relying on the power of mastery: When one has obtained mastery in the three pure realms, one effortlessly and spontaneously practices the Pāramitās. Relying on this, one ultimately attains the fully endowed body, speech, and mind at the state of Buddhahood, and spontaneously engages in the six Pāramitās for the benefit of sentient beings. Among these, the first of the three masteries—body, conduct, and teaching—are the Dharmakāya and Sambhogakāya, the second is the Nirmāṇakāya, and the third is the mastery of teaching the Dharma through speech. Explanation of the Categories of the Six Perfections Sixth, explaining the categories of the six Pāramitās: Although there are countless internal divisions of the Pāramitās, to put it briefly, each Pāramitā has six aspects, such as nature. Therefore, each Pāramitā is explained by two verses, that is, by twelve verses: 'Giving away things' and so on. Regarding the classification of the Pāramitā of generosity, the nature or essence of generosity is to give away internal and external things to the fields of merit, the fields of benefit, and the fields of suffering. The cause or basis is relying on the three roots of virtue, such as non-attachment. The result is obtaining a perfect body and enjoyment. The function is to benefit others, and to obtain great enjoyment in one's own future life, thereby embracing both oneself and others. Through the giving of material goods and the Dharma, one perfects the accumulations of merit and wisdom. The characteristic is that generosity is inseparable from non-stinginess. The classification is to explain the words and meanings of the scriptures without confusion.
ས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་རྐུན་པོ་མེ་ཆུའི་འཇིགས་པ་སོགས་ལས་བསྐྱབས་པ་མི་འཇིགས་པ་གཏོང་བའམ་སྦྱིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྦྱིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་མཁས་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ 2-205b སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་གོས་སོགས་ལུང་བཞིན་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་དམ་པས་མ་སྨད་པའོ། །གསུམ་པ་སྨད་འཚོང་དང་ཤན་པ་ཆང་འཚོང་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་མིན་པའི་གནས་ལྔར་འཇུག་པ་སྤངས་པའོ། །བཞི་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྔ་པ་ཉེས་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པར་བྱེད་པའོ། །དྲུག་པ་བསླབ་བཞི་མཐའ་དག་ལ་རྫོགས་པར་སློབ་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཞི་བ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ཟིན་པའོ། །འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་འགྱོད་པ་མེད་པར་མཐོང་ཆོས་བདེ་བ་རེག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་ས་ཆེན་པོ་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ཤ་འཁོན་གཉེར་བ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་གསུམ་མོ། །ལྡན་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའམ་དབྱེ་བ་ནི་གསོལ་ཞིང་ཞུ་བའི་ལས་ 2-206a ཀྱིས་མཁན་སློབ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནོད་པ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པས་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་གནོད་པས་མི་མཇེད་པའམ་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་གཞན་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ཕ
【現代漢語翻譯】 佈施有三種：土地的佈施，內外財物的佈施（有相佈施），以及從國王、盜賊、火災、水災等恐懼中解救出來的無畏佈施。 通達佈施的體性、因緣等，智者菩薩們會如實地修持。 戒律的體性是具足六支：安住于戒律，具足法，具足行境，以別解脫戒律約束，對微小的罪過也感到恐懼，如理受持學處並學習。 第一是如理守護戒律。 第二是具足如法使用法衣等，不為聖者所呵責。 第三是斷除進入娼妓、屠夫、酒館等不如法的五種行境。 第四是就決定出離的戒律而言。 第五是不為微小的罪過所染污。 第六是圓滿地學習一切學處。 因是具有寂靜和出離的意樂。 果是獲得善趣，以及心中沒有後悔，從現法安樂的角度生起心安住的等持，成辦佈施。 作用如同大地是所有莊稼的所依一樣，成為一切善法的基礎和所依，平息煩惱的痛苦，以及今生沒有罪過和怨恨等恐懼，來世沒有三惡道的恐懼。 具有的功德是安住于身語意三門善業的福德資糧。 進入或分類是：通過祈請和請求的作法，從親教師和軌範師處獲得別解脫戒是假立的戒律，禪定和無漏的戒律二者是法爾獲得的戒律，如是具有所依的補特伽羅安住于戒律者才有，其他人沒有。 通達如是戒律后，智者會如實地修持。 安忍的體性是成為對有情損害不生嗔恨的安忍，對痛苦無所謂的安忍，以及對甚深法的意義不恐懼的安忍這三種自性。 因是對有情生起悲憫而不因損害生嗔恨或忿怒，以及安住于戒律和依止聽聞之法的緣故，其餘兩種安忍也會產生。 果是
【English Translation】 There are three types of giving: the giving of land, the giving of inner and outer objects (tangible giving), and the giving of fearlessness, which is rescuing from the fear of kings, thieves, fire, water, and so on. Having fully understood the nature and causes of giving, wise Bodhisattvas will practice it correctly. The nature of ethics is to possess six branches: abiding in ethics, possessing Dharma, possessing conduct, being restrained by the vows of individual liberation, fearing even the slightest faults, and taking up the foundations of learning and studying them correctly. The first is to protect ethics correctly. The second is to possess the proper use of Dharma garments and so on, without being blamed by the noble ones. The third is to abandon entering the five improper places of conduct, such as prostitutes, butchers, and taverns. The fourth is in terms of the ethics of definite renunciation. The fifth is to avoid being defiled by even the slightest faults. The sixth is to fully study all the trainings. The cause is having the intention of peace and renunciation. The result is to attain good rebirths, and to achieve Samadhi where the mind abides without regret, experiencing bliss in this very life, and to accomplish giving. The function is like the earth being the support for all crops, becoming the basis and support for all virtuous Dharmas, pacifying the suffering of afflictions, and having no fear of faults and grudges in this life, and no fear of the three lower realms in future lives. The possession is the accumulation of merit from abiding in the virtuous deeds of the three doors (body, speech, and mind). Entering or classifying is: obtaining the vows of individual liberation from the preceptor and instructor through the act of requesting and beseeching is the imputed ethics, and the two ethics of meditation and non-outflow are the naturally obtained ethics. Such ethics exist only for those who abide in vows, and not for others. Having fully understood such ethics, the wise will practice them correctly. The nature of patience is to become the nature of three types of patience: patience that does not resent harm from sentient beings, patience that does not care about suffering, and patience that does not fear the meaning of profound Dharma. The cause is not resenting or becoming angry due to harm because of compassion for sentient beings, and because of abiding in ethics and relying on the Dharma that is heard, the other two types of patience will arise. The result is
ན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ། འཐབ་རྩོད་མེད་པས་འཁོན་མི་མེད་པ་དང་། མཛའ་བོ་མང་བས་དབྱེན་མི་མང་བ་དང་། མཐོང་ཆོས་ལ་ལུས་སེམས་བདེ་བ་དང་། དགའ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དང་། ཤི་འཕོས་ནས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕན་ཡོན་ལྔའོ། །བཟོད་པ་དེ་ནི་རང་བདེ་བར་གནས་པ་དང་གཞན་ལ་ཟུག་རྔུ་མི་འབྱིན་པས་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་བྱེད་ལས་སོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པ་དེ་ལ་སྔར་ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །བཟོད་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ 2-206b ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བ་དང་། རྒྱུ་དགེ་ཆོས་ལ་མོས་ཤིང་དད་པ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་དྲན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་ལ་ནི་དབྱེ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་ཕྱེས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པའི་སྒོ་ནས་གསུམ། ངོ་བོས་ཕྱེས་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས། སྦྱོར་བས་ཕྱེས་ན་གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནམ། ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་གཞན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སྒོ་ལྔའི་འཁོར་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་བྱུང་བརྩོན་འགྲུས་ལྔ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ལུས་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བའི་བདེ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བའི་ 2-207a ཁམས་གོང་མ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ལྷ་དང་ཚངས་པ་འཕགས་པའི་གནས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་བྱེད་དོ། །ལྷའི་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིའོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་གནས་པའོ། །ལྡན་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སེམས་ཀ
【現代漢語翻譯】 五種利益是如實宣說的：沒有爭鬥，所以沒有仇恨；朋友眾多，所以爭端不多；在可見的今生，身心安樂；歡喜地死去；死後轉生到善趣。這就是五種利益。忍耐，能讓自己安樂，不給他人帶來痛苦，因此能成辦自他二利，這就是它的作用。在所有苦行中，最主要和最圓滿的功德就是忍耐的意義。之前在本體的章節中講到的忍耐，被認為是三種分類。通達了這樣的忍耐，智者會如實地修行。 精進的本體是對善法生起歡喜，對善法的因生起信心和慾望，依靠想要修行的意願，以及憶念果報等，使一切功德越來越增長。它的作用是作為煩惱的對治，並具有不執著等清凈的功德。精進的分類有七種：從所緣境上分，有對三學的精進，分為三種；從本體上分，有身精進和心精進兩種；從加行上分，有恭敬加行和恒常加行兩種，共七種。或者，從名相上分，增上戒學是身精進，在五根的境界中產生的隨心所生精進有五種，增上心學和增上慧學在意根的境界中產生的兩種是心精進，總共也是七種。通達了這樣的精進，智者會如實地修行。 禪定的本體是心不向外散亂，安住于內，專注於一境。它的因是不忘失所緣境的憶念，以及不斷修習的精進。它的果是身心輕安的快樂，以及遠離欲界痛苦，轉生到上界色界的快樂。它的作用是自在地獲得神通等殊勝的智慧，以及自在地安住于天和梵天、聖者的境界。天人的境界是四禪和四無色定。梵天的境界是四無量心。三解脫門等是聖者的境界。它所具有的功德是具有白法之首的功德，也就是心的功德。
【English Translation】 The five benefits are truly explained: without strife, there is no hatred; with many friends, there are few disputes; in this visible life, body and mind are at ease; one dies joyfully; and after death, one is reborn in a good realm. These are the five benefits. Patience brings happiness to oneself and does not inflict pain on others, thus accomplishing the benefit of both self and others; this is its function. Among all austerities, the most important and complete virtue is the meaning of patience. Patience, as explained in the previous section on essence, is considered to have three divisions. Having fully understood such patience, the wise will practice it correctly. The essence of diligence is to rejoice in virtuous dharmas, to have faith and desire in the causes of virtuous dharmas, to rely on the intention to practice, and to increase all virtues more and more, such as remembering the results. Its function is to act as an antidote to afflictions and to possess pure virtues such as non-attachment. There are seven divisions of diligence: divided by object, there are three types of diligence in the three trainings; divided by essence, there are two types of diligence, physical and mental; divided by application, there are two types of diligence, respectful application and constant application, making seven in total. Alternatively, divided by nomenclature, the training in higher morality is physical diligence, and the five mental events that arise in the realm of the five senses are the five diligences; the training in higher mind and the training in higher wisdom, which arise in the realm of mental consciousness, are the two mental diligences, making seven in total. Having fully understood such diligence, the wise will practice it correctly. The essence of meditation is that the mind does not wander outward but abides inward, focused on a single object. Its cause is the mindfulness that does not forget the object of focus, and the diligence of continuous practice. Its result is the bliss of physical and mental pliancy, and the happiness of being born in the higher realm of the Form Realm, free from the suffering of the Desire Realm. Its function is to freely attain extraordinary wisdom such as miraculous powers, and to freely abide in the realms of gods and Brahma, and the state of the noble ones. The realm of the gods is the four dhyanas and the four formless absorptions. The realm of Brahma is the four immeasurables. The three doors of liberation and so on are the state of the noble ones. The virtue it possesses is the virtue of being the chief of white dharmas, which is the virtue of the mind.
ྱི་དབང་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པ་ཅན་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞིའི་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་ཅིང་དེ་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གིས་དབྱེ་ན། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་བཅས། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་མེད་པ་གསུམ་སྟེ་དོན་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཡན་ལག་གིས་ཕྱེས་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། གསུམ་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། བཞི་པ་ཡན་ཆད་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་ 2-207b ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རེ་ཞིག་གཞིལ་བར་བྱེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་བྱེད། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོང་དང་ཞིང་རྨོ་སོགས་འཚོ་ཚིས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲོག་གནས་སྐབས་སུ་འཚོ་བ་ཙམ་བྱེད་མོད་ཀྱང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྲོག་མི་འཆད་པར་མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟག་པའི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཚོ་བ་དམ་པ་དང་གཞན་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པས་དགེ་བའི་འཚོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་རྣམས་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གཙོ་བོའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞིའི་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཤེས་རབ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་དབྱེ་བ་ནི། སྐབས་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཆུང་ངུའི་ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ 2-208a པ་ཆེན་པོ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། ། 六度攝諸善法 བདུན་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐ
【現代漢語翻譯】 由於獲得自在，它成為成就殊勝功德、解脫以及解脫智慧的基礎。基礎的進入，只有那些修習禪定的人才有，其他人沒有。它有三種分類：以對治支分來區分，有具伺察與尋思、無尋思具伺察、以及尋思與伺察皆無三種，意義如前所述。以功德支分來區分，從第二禪開始具有喜，第三禪具有樂，第四禪以上具有舍，共有三種。 完全瞭解這樣的禪定之後，智者應如實修習。智慧的自性，是對所有如所有性（ji lta ji snyed，梵文：yathāvad yathāsaṃkhyam）的所知，如實地、徹底地、正確地辨別。如此證悟真諦的智慧之因，依賴於三摩地（ting nge 'dzin，梵文：samādhi，專注），其果能從一切煩惱中解脫出來。世間智慧暫時能壓制煩惱，出世間的聲聞和獨覺的智慧能斷除煩惱的隨眠，證悟二無我的大乘智慧能斷除二障的隨眠。作用是，世間的商業和耕作等維持生計的智慧，雖然暫時能維持生命，但與此不同的是，深刻而廣大的佛法之生計，能使善根的生命不中斷，最終成就大菩提（byang chub chen po，梵文：mahābodhi，大覺悟）的常恒果位，因此智慧的生計是殊勝的，並且善於為他人宣說，從而成就善的生計。具有的功德是，智慧是成為一切法之殊勝容器的般若波羅蜜多（shes rab kyi pha rol tu phyin pa，梵文：prajñāpāramitā，智慧到彼岸）的功德，如經中所說：『般若波羅蜜多是波羅蜜多中最殊勝的、最主要的、最特別的。』基礎的進入，是具有智慧者才有的特點，其他人沒有。智慧的進入之分類是：此處以智慧的主要作用來劃分，有世間智慧，即從法之殊勝位以下；出世間智慧，即小乘的聲聞和獨覺的智慧；以及出世間大乘，即聖菩薩的智慧，共有三種。完全瞭解這樣的智慧之後，智者應如實修習。 第七品 白法品
【English Translation】 Through gaining mastery, it becomes the basis for accomplishing extraordinary qualities, liberation, and the wisdom of liberation. The entry of the basis exists only for those who cultivate meditative concentration, not for others. It has three divisions: divided by the limbs of antidote, there are three types: with both investigation and analysis, without investigation but with analysis, and without both investigation and analysis, the meaning of which has been explained above. Divided by the limbs of qualities, from the second dhyana (bsam gtan，梵文：dhyāna，禪定) onwards, it possesses joy; the third possesses bliss; and the fourth and above possess equanimity; thus, there are three types. Having fully understood such meditative concentration, the wise should practice it correctly. The nature of wisdom is to thoroughly and correctly distinguish all knowable objects of suchness (ji lta ji snyed, yathāvad yathāsaṃkhyam) without distortion. The cause of such wisdom that sees the truth relies on samadhi (ting nge 'dzin，梵文：samādhi，專注), and its result is to liberate from all afflictions. Worldly wisdom temporarily suppresses afflictions. The wisdom of the Hearers and Solitary Realizers of the transcendent world eliminates the predispositions of afflictive obscurations. The wisdom of the Great Vehicle, which realizes the two selflessnesses, eliminates the predispositions of the two obscurations. The function is that worldly wisdom, such as commerce and farming, which knows how to make a living, only sustains life temporarily. However, what is distinct from that is that the profound and vast livelihood of the Dharma does not interrupt the life of the roots of virtue, and ultimately accomplishes the permanent state of great enlightenment (byang chub chen po，梵文：mahābodhi，大覺悟). Therefore, the livelihood of wisdom is supreme, and by explaining it well to others, one accomplishes the livelihood of virtue. The possession is that wisdom is the quality of the Perfection of Wisdom (shes rab kyi pha rol tu phyin pa，梵文：prajñāpāramitā，智慧到彼岸), which is the supreme vessel for all phenomena, as it is said in the Sutras: 'The Perfection of Wisdom is the most supreme, the most principal, and the most distinguished of the perfections.' The entry of the basis is a characteristic that only those with wisdom possess, not others. The divisions of the entry into that wisdom are: here, taking the main function of wisdom as the basis, there are worldly wisdom, from the supreme Dharma downwards; transcendent wisdom, the wisdom of the Hearers and Solitary Realizers of the Lesser Vehicle; and transcendent wisdom of the Great Vehicle, the wisdom of the noble Bodhisattvas; thus, there are three types. Having fully understood such wisdom, the wise should practice it correctly. The Seventh Chapter: The Chapter on White Dharmas
མས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་བསྡུ་བ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཕྱོགས་དགེ་བསྡུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བཞག་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཟོད་བརྩོན་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ལས། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དགེ་བའམ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་། སོ་ཐར་དང་། བསམ་གཏན། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས། སོ་ཐར་གྱི་ལུས་ངག་གི་སྤོང་བ་བདུན་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པས་སོ། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ 2-208b དཀར་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་དངོས་སུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་ལ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་འདུ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་ཡིན་པས་སོ། །བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་གཉིས་ནི། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་གཏོགས་ལ། ཞི་ལྷག་སྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་བཟོད་བརྩོན་ཡོད་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། ། 斷六度違緣 བརྒྱད་པ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ནི། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེར་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདུན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ནས་གཏོང་མི་ཕོད་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།དེ་སྤང་བས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །སློང་བ་འོང་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྦྱིན་པར་དུས་བརྒྱངས་ཏེ་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པ་སྤངས་པས། ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་འདི་ཙམ་བཏང་བས་ཆོག་ཅེའམ། གང་ཟག་འདི་ཙམ་ལ་སྦྱིན་ཞེས་སམ། ཕྱོགས་འདིར་སྦྱིན་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་སྦྱིན་ཞེས་ཕྱོགས་ལྷུང་རིས་ཆད་ལྟ་བུས་ཆོག་འཛིན་མེད་པར། དངོས་པོ་དང་ཡུལ་དུས་གང་ཟག་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་བྱེད་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་ 2-209a པ་བྱིན་པའི་ལན་ལ་རེ་བས་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱི
【現代漢語翻譯】 將一切法歸納於六度之中：以『一切白法』等一頌來闡述，即地等以及佈施等菩薩行，所有善法都包含在六度之中。如何理解呢？一切白法，簡而言之，可歸納為三種：未入定的散亂狀態所攝之善，入定之心所攝之善，以及既入定又未入定，二者兼具，如忍辱和精進等。從這三個方面來說，未入定的善或一切白法，可由佈施和持戒這前二度完全涵蓋。佈施是通過身體的施捨，本質上是未入定的狀態。而持戒，包括別解脫戒、禪定戒和無漏戒三種。其中，別解脫戒的身語七支的捨棄是未入定的，因為它不是由心所攝持。禪定和智慧二者涵蓋了入定的白法。禪定本身就是入定的自性，禪定戒和無漏戒也包含在其中。智慧方面，聞思之慧屬於未入定，而修慧則屬於入定，因為它是勝觀。忍辱和精進二者，在行持未入定的佈施和持戒時存在，因此屬於未入定。而在修習止觀時，也有忍辱和精進，因此屬於入定。所以，這二者涵蓋了所有這些方面。 斷除六度的違緣：第八，斷除與波羅蜜多相違背的因素，每一度都用一個偈頌來表示。菩薩的佈施，要遠離七種相違背的因素。哪七種呢？一是貪戀財物，不捨得佈施，這是相違背的，要斷除這種貪戀。二是當乞求者來時，不立即佈施，而是拖延時間，推遲佈施，要斷除這種拖延。三是不應有『佈施這麼多就夠了』，或者『只佈施給這些人』，或者『只在這個地方、這個時間佈施』等偏頗的想法，要斷除這種侷限性，不執著于佈施的物品、地點、時間和對象。四是不應期待佈施的回報，不應有貪戀之心。
【English Translation】 Summarizing all Dharmas within the Six Perfections: It is taught with one verse such as 'All white dharmas,' that is, all dharmas such as earth and the perfections, Bodhisattva practices, all virtuous dharmas are included within the six perfections. How so? All white dharmas, in short, can be summarized into three categories: the virtue gathered by the state of distraction, which is not in equipoise; the virtue gathered by the mind in equipoise; and that which is both in equipoise and not in equipoise, which should be understood as both, such as patience and diligence. From these three aspects, the virtue of non-equipoise or all white dharmas is fully encompassed by the first two perfections, generosity and discipline. Generosity, being the act of giving through the body, is essentially a state of non-equipoise. Discipline, including the three vows of individual liberation, concentration, and non-contamination, the seven abandonments of body and speech in individual liberation are non-equipoise, as they are not gathered by the mind. Concentration and wisdom gather the white dharmas of equipoise. Concentration is directly the nature of equipoise, and within it, the vows of concentration and non-contamination are also included. In terms of wisdom, the wisdom of hearing and thinking is included within non-equipoise, while the wisdom of meditation is included within equipoise, as it is higher seeing. Patience and diligence, when engaging in non-equipoise generosity and discipline, are present and thus belong to non-equipoise. However, when cultivating calm abiding and insight, patience and diligence are also present, thus belonging to equipoise. Therefore, these two encompass all those aspects. Cutting off the adverse conditions of the Six Perfections: Eighth, cutting off the factors that contradict the pāramitās, each perfection is indicated by a single verse. The generosity of a Bodhisattva is free from seven adverse factors. What are these seven? First, attachment to the objects of enjoyment, being unable to give them away, is an adverse factor, and by abandoning this, one is not attached to enjoyment. Second, when a beggar comes, not giving immediately but delaying and postponing, abandoning this attachment to postponement. Third, not being content with thoughts like 'This much giving is enough,' or 'I will only give to these people,' or 'I will only give in this place at this time,' but being without partiality or discrimination, not clinging to contentment, and acting without partiality towards objects, places, times, and people. Fourth, not being attached to expecting a return for the generosity given.
ན་པ་བྱིན་པས་མ་འོངས་པ་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྣམ་སྨིན་འདོད་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་ཆགས་པའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་སྟེ། སེར་སྣས་བསླད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །ཡིད་བྱེད་དང་རྣམ་རྟོག་གི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་བྱེད་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། འཆལ་ཚུལ་ལ་མ་ཆགས། ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས། ཕྱོགས་རེའི་ཆོག་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་མེད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞན་གནོད་མ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ལན་དུ་རེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་དངོས་ཞེན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་རྒྱུད་འཁྲུགས་ནས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བཟོད་པ་ཉི་ཚེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། འདི་ལ་བཟོད་པར་བྱས་ན་ཚུར་རང་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་བསྒོམས་ན་མ་འོངས་པར་གཟུགས་བྱད་བཟང་ཞིང་འཁོར་མང་པོར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་གི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཡིད་བྱེད་ 2-209b དང་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོ་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དགེ་ཕྱོགས་ལ་མྱུར་དུ་མི་འཇུག་པར་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཉི་ཚེ་བས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པས་དེས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པར་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་འགྲུབ་པ་སོགས་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོའི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། ནམ་ཞིག་བསྒོམ་སྙམ་དུ་ཕྱི་བཤོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་ནད་མེད་པ་དང་ཁམས་གོང་མར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་གཡེང་གི་བག་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ནི། ར
【現代漢語翻譯】 菩薩的佈施是不執著于未來因佈施而獲得的巨大福報，不執著于與吝嗇和貪戀相關的潛在習氣，而是毫不吝嗇地施捨。不執著于散亂的作意和分別念，即捨棄將佈施等善根迴向給聲聞和緣覺菩提的作意，以及執著三輪的分別念。同樣，菩薩的戒律是不執著于破戒，不拖延持戒，不執著于片面的滿足，也不執著于以持戒而不損害他人等作為回報的期望，不執著于有漏的果報，不執著于煩惱的潛在習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪實有的分別念。 菩薩的忍辱是不執著于因嗔恨而擾亂自心並傷害他人，不拖延忍耐，不執著于僅僅滿足於少許的忍耐，也不執著于認為忍耐之後會得到回報，不執著于修忍辱會在未來獲得美好的外貌和眾多的眷屬等果報，不執著于與嗔恨相關的潛在習氣，不執著于作意和分別唸的散亂。 菩薩的精進是不執著于懈怠的顯現，不拖延進入善行，不執著于僅僅滿足於少許的精進，也不執著于爲了利益他人而精進會給自己帶來回報，不執著于未來成就一切事業等果報，不執著于與懈怠相關的潛在習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪的分別念。 菩薩的禪定是不執著于散亂的顯現，不拖延禪修，不執著于僅僅滿足於少許的禪定，也不執著于通過禪定利益他人會給自己帶來回報，不執著于身體健康和轉生到更高境界等果報，不執著于與散亂相關的潛在習氣，不執著于低劣道上的作意和執著三輪的分別念。 菩薩的智慧是
【English Translation】 The generosity of a Bodhisattva is to not be attached to the great fruition of enjoyment in the future due to generosity, not to be attached to the latent tendencies of miserliness and attachment, which are contrary, but to give without any taint of miserliness. Not being attached to the distraction of attention and conceptualization means abandoning the attention of dedicating generosity and so forth to the enlightenment of Hearers and Solitary Realizers, and the conceptualization of focusing on the three spheres. Similarly, the ethics of a Bodhisattva are to not be attached to immoral conduct, not to procrastinate, not to be attached to holding onto a partial satisfaction, and also not to be attached to hoping for a return for not harming others through ethics, etc. Not being attached to contaminated fruition, not being attached to the latent tendencies of afflictions, not being attached to attention on inferior paths and conceptualization of truly existing three spheres. The patience of a Bodhisattva is to not be attached to harming others by being disturbed by anger, not to procrastinate in not being patient immediately, not to be attached to holding onto being satisfied with just a little bit of patience, and also not to be attached to benefiting oneself in return for being patient with this. Not being attached to the fruition of thinking that if one meditates on patience, one will have a good appearance and many attendants in the future, not being attached to the latent tendencies of anger, which are contrary, and not being attached to the distraction of attention and conceptualization. The diligence of a Bodhisattva is to not be attached to the manifestation of laziness, which is contrary, not to procrastinate in not quickly engaging in virtue, not to be attached to holding onto being satisfied with just a little bit of diligence, and also not to be attached to a return of benefiting oneself through diligence for the sake of others. Not being attached to the fruition of accomplishing all the ends of actions in the future, etc., not being attached to the latent tendencies of laziness, which are contrary, and not being attached to attention on inferior paths and conceptualizing the three spheres. The concentration of a Bodhisattva is to not be attached to the manifestation of distraction, which is contrary, not to procrastinate in thinking when to meditate, not to be attached to holding onto being satisfied with just a little bit of concentration, and also not to be attached to a return for benefiting others through concentration. Not being attached to the fruition of being free from illness in the body and being born in higher realms, not being attached to the latent tendencies of distraction, which are contrary, and not being attached to the distraction of attention on inferior paths and conceptualizing the three spheres. The wisdom of a Bodhisattva is
ྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་མངོན་གྱུར་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཀུར་སྟིས་བསྟེན་པ་དང་ཐོས་བསམ་སོགས་ལ་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། བདག་ 2-210a གིས་ཆོས་བཤད་པ་ན་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བས་ལན་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཤེས་རབ་སྦྱངས་ན་མ་འོངས་པ་ན་མཁས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་རྣམ་སྨིན་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དམན་པའི་མྱང་འདས་སུ་བསྔོ་བ་དང་འཁོར་གསུམ་དངོས་ཞེན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གི་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། ། 說六度功德 དགུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སློང་དང་འཕྲད་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཉེར་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་དོན་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སློང་བ་པོ་དང་འཕྲད་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་ན་དངོས་པོ་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །གཏོང་བ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཁོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས། གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དེའི་ལན་ཀྱང་མི་རེ་ལ་ཕྱི་མར་སྦྱིན་པ་དེའི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་འོང་འདོད་པའི་འབྲས་བུའང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རང་རང་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་ 2-210b འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་ཟད་པ་དང་། ཉན་རང་ལྟར་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་ཟད་པ་མིན་པར། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་མི་ཟད་པར་བཞག་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དུས་རྟག་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སོགས་ལ་མེད་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་མངོན་པར་མི་འདོད་ལ་མཐོ་རིས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ར
【現代漢語翻譯】 不執著于諸如斷見等邪慧的顯現，不執著于以恭敬承侍善知識和推遲聞思等，不執著于以少許智慧為滿足，也不執著于自己講法時希望他人幫助自己，不執著于期待回報，如果學習智慧，將來會成為智者，不執著于期待異熟果報，不執著于邪慧的習氣，不執著于迴向于低劣的涅槃，不執著於三輪實執的分別念散亂。
講述六度功德 第九，宣說波羅蜜多的功德，以二十三頌（偈）宣說佛子們遇到乞者等。其中，首先宣說六波羅蜜多各自具有廣大、無雜染、具意義和不盡的四種功德：佛子菩薩們如果遇到乞討者，即使捨棄自己的生命，更何況其他財物呢！這種佈施也不是偶爾為之，而是直到輪迴的盡頭都恒常佈施，這是佈施廣大的功德。以慈悲心發起，僅僅爲了利益他人而佈施，不期待他人回報，也不追求來世佈施的異熟果報，這是無雜染。以佈施攝持，將一切眾生安置於各自意樂的菩提（聲聞菩提，獨覺菩提，無上菩提）之中，這是具意義。佈施以三輪體空之智慧攝持，不像世間人那樣成熟輪迴的果報而窮盡，也不像聲聞、獨覺那樣獲得涅槃而窮盡，而是獲得不住于輪迴和涅槃兩邊的偉大涅槃，在世間直到後世的盡頭也不會窮盡，這是不盡的功德。佛子們具足防護惡行、攝集善法和勤奮利他本性的三種戒律，沒有不圓滿的時候，直到獲得大菩提之間都如理受持，這是聲聞等所沒有的廣大的功德。不希求戒律的果報——善趣，即使獲得了善趣，也不生起對善趣安樂的貪執，這是無雜染的功德。以戒律將一切眾生安置於三種菩提之中，這是具意義的功德。戒律以三輪體空的智慧攝持
【English Translation】 Not being attached to the manifestation of distorted wisdom such as the view of annihilation, not being attached to honoring and serving spiritual friends and postponing listening, thinking, etc., not being attached to being satisfied with just a little wisdom, and not being attached to hoping that others will help oneself when teaching the Dharma, not being attached to expecting rewards, if one studies wisdom, thinking that one will become wise in the future, not being attached to expecting the results of maturation, not being attached to the habits of distorted wisdom, not dedicating to inferior Nirvana, and not being attached to the distraction of conceptual thoughts of the three wheels of substantiality.
Explaining the Merits of the Six Perfections Ninth, explaining the merits of the Pāramitās (perfections), explained by twenty-three verses such as when the sons of the Buddhas meet beggars, etc. Among them, first, explaining that each of the six perfections possesses four qualities of being vast, without impurity, meaningful, and inexhaustible: If the Bodhisattvas, the sons of the Buddhas, meet beggars, what need is there to mention other possessions when they even give up their own lives! This giving is not just occasional, but constant until the end of Samsara (cyclic existence), which is the merit of great generosity. Giving is motivated by compassion and solely for the benefit of others, so one does not expect anything in return, nor does one seek the desirable fruits of the maturation of that giving in the future, which is without impurity. By gathering together that giving, one places all beings in the three Bodhis (Śrāvakabodhi, Pratyekabodhi, Anuttarā-samyak-saṃbodhi) according to their own desires, which is meaningful. That giving is completely grasped by the wisdom of the three wheels being non-objective, so it does not exhaust after the fruits of Samsara ripen like worldly people, nor does it exhaust after attaining Nirvana like Śrāvakas and Pratyekabuddhas, but attains the great Nirvana that does not abide in the extremes of Samsara and Nirvana, and is placed inexhaustibly in the world until the end of future lives, which is the merit of being inexhaustible. The sons of the Buddhas possess the three kinds of morality—abstaining from misconduct, gathering virtuous Dharmas, and diligently benefiting others—without any incompleteness, and they uphold them correctly until they attain great Bodhi, which is the vast merit that Śrāvakas and others do not have. One does not desire the result of morality—higher realms—and even if one attains higher realms, one does not generate attachment to the happiness of those realms, which is the merit of being without impurity. By that morality, one places all beings in the three Bodhis, which is the merit of being meaningful. Morality is grasped by the wisdom of the three wheels being non-objective.
ྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་གཏེར་དུ་བཞག་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསམ་བཞིན་འཛིན་ཅིང་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་མི་ཡི་གནོད་པ་ཀུན་བཟོད་པས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རང་གིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མིན་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་མ་ནུས་པས་མིན་ཞིང་ 2-211a སེམས་ཅན་དེ་ལ་འཇིགས་པས་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་སོ། །ཚུལ་རང་ལ་ཕན་པར་ལྟ་བས་མ་ཡིན་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བཟོད་པ་བླ་ན་མེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའོ། །བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བསམ་པ་གོ་ཆ་དང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་འཕགས་ཤིང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པས་ཉན་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་འཕགས་ཤིང་། ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཚད་དཔག་པར་དཀའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས་དཔེ་མེད་པ་བརྩམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་གཞོམ་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་བཞི་སོགས་དང་རྣམ་ཐར་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱིས་གནས་ཤིང་དེ་ཡི་རོ་མི་མྱོང་བར་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་པ་ 2-211b འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་དོན་ཆེ་བའོ། །བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག་པ་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ
【現代漢語翻譯】 由於完全被無分別智所掌握，在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是無盡的功德。諸位佛子極其難行，爲了使一切眾產生熟，並使自己圓滿佛法，有意識地在輪迴中長期受生，對於寒熱飢渴等痛苦毫不在意。同樣，對於人所造成的各種損害都能忍受，這是廣大的功德。 修習忍辱，並非爲了自己追求天界的安樂，也不是因為具有神通而無法對他人進行報復，也不是因為害怕眾生而忍受，而是因為遠離五種恐懼。不以忍辱為自己帶來利益，所以是無雜染的功德。以無上的忍辱將一切眾生安置於三種菩提中，這是意義重大的功德。忍辱被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是無盡的功德。 諸位佛子以發心如鎧甲和隨行之加行所具有的精進，由於不與煩惱混雜，所以勝過世間的精進。由於證悟二無我，併成辦自他二利，所以勝過聲聞和獨覺的精進。由於是難以衡量其方向和時間的精進，所以是無與倫比的，這是廣大的功德。通過精進摧毀自己和他人的煩惱之聚，從而獲得殊勝的菩提，這是無雜染的功德。以精進將一切眾生安置於三種菩提中，這是意義重大的功德。精進被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是無盡的功德。 諸位佛子具有勇猛行等極其眾多的等持，並且成辦四禪等和解脫、滅盡、勝伏等一切形態，這是廣大的功德。安住于殊勝的禪定之樂，卻不享受其滋味，而是以慈悲心依于下劣的欲界受生，這是無雜染的功德。以禪定將一切眾生安置於三種菩提中，這是意義重大的功德。禪定被智慧完全掌握，所以在世間成為永不枯竭的寶藏，這就是無盡的功德。 諸位佛子如實了知真如實相，以及所應知的一切事物，這是廣大功德。
【English Translation】 Because it is completely grasped by non-conceptual wisdom, it is placed as an inexhaustible treasure in the world, which is the inexhaustible merit. The sons of the Victorious Ones find it extremely difficult to consciously take birth in samsara for a long time in order to ripen all sentient beings and to perfect the Buddha's Dharma themselves, and they do not care about the suffering of heat, cold, hunger, and thirst. Similarly, they can endure all the harms of human beings, which is a vast merit. Practicing patience is not for the sake of seeking the happiness of the heavens for oneself, nor is it because one has the power of clairvoyance and cannot retaliate against others, nor is it because one is afraid of sentient beings, but because one is free from the five fears. It is not for the sake of seeing benefit for oneself, so it is without contamination. Placing all beings in the three bodhi through unsurpassed patience is a great merit. Patience is completely grasped by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, which is the inexhaustible merit. The sons of the Victorious Ones, with the diligence that is the nature of armor-like thought and subsequent application, surpass worldly diligence because they are not mixed with afflictions. Because they realize the two selflessnesses and accomplish the two benefits of themselves and others, they surpass the diligence of hearers and solitary realizers. Because it is a diligence that is difficult to measure in terms of direction and time, it is unparalleled, which is a vast merit. By destroying the aggregates of afflictions of oneself and others, one attains supreme bodhi, which is a merit without contamination. Placing all beings in the three bodhi through diligence is a merit of great significance. Diligence is completely grasped by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, which is the inexhaustible merit. The sons of the Victorious Ones possess extremely many samadhis such as heroic conduct, and accomplish all aspects of the four dhyanas and so on, and liberation, cessation, subjugation, and so on, which is a vast merit. Abiding in the excellent bliss of meditation, but not tasting its flavor, but relying on the lower desire realm to take birth out of compassion, is a merit without contamination. Placing all beings in the three bodhi through meditation is a merit of great significance. Meditation is completely grasped by wisdom, so it is placed as an inexhaustible treasure in the world, which is the inexhaustible merit. The sons of the Victorious Ones know the thusness as it is, and all that is to be known, in every way, which is a vast merit.
་ལའང་བློ་ཡི་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེད་ན་འཁོར་བར་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་སྲིད་བཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ཁྱབ་པས་མི་ཟད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། དོན་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་བཞི་ 2-212a ལས། དང་པོ་སློང་བ་མཐོང་རྫོགས་སོགས་ནས། ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་མཚུངས་པ་མེད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་ནི། སློང་བ་པོ་དེས་གཏོང་བ་པོ་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང་། མཐོང་ནས་རང་གིས་འདོད་པ་བཞིན་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དགའ་བ་དང་གཏོང་བ་པོ་མ་མཐོང་བ་དང་སྦྱིན་པ་མ་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགའ་བ་དང་། གཏོང་ལྡན་མཐོང་བ་དང་དེས་རང་ལ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ལྡན་པས་ནི། སློང་པ་པོ་མཐོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་ན་དགའ་བ་དང་དེ་གཉིས་བྲལ་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་སློང་བ་མཐོང་བ་དང་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྨོན་པ་དེ་གསུམ་སློང་བ་པོའི་དགའ་བ་སོགས་ལས་ལྷག་པར་ལྡན་པས། སློང་བ་པོའི་དེ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། སློང་བ་པོས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་བས་དགའ་བ་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློང་བ་པོ་མཐོང་བས་དགའ་བ་དང་། སློང་བ་པོས་སྦྱིན་པ་ཐོབ་ནས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགའ་བ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་གཏོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགའ་བ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྙིང་བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། རང་གི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆུང་མ་དག་ 2-212b རྟག་ཏུ་བཏང་བ་ལ་མི་དགའ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་བྱང་ཆ
【現代漢語翻譯】 如果對於輪迴也不生起強烈的貪戀，那又何必說輪迴呢？因為輪迴和涅槃的一切顯現都如虛幻的假象，並且證悟到勝義諦中的平等性。這是無雜染的功德。同樣的，以智慧引導一切眾生安立於三種菩提，這是意義重大的功德。因為智慧不住于有寂二邊的邊際，所以自性與大悲無二無別，恒常攝受一切有情，因此在世間永不窮盡，此為周遍而不竭盡的功德。如是，廣大、無雜染、意義重大、不竭盡，這四種功德應知是佈施等一切法的功德。 再次，宣說通過六度波羅蜜多的清凈功德而顯得卓越和殊勝的方式，以及通過讚歎佈施來展示的方式，還有分別解說精進的功德，共有四部分。 從第一部分『見到乞者圓滿』到『如日之光芒無與倫比』之間，展示了佈施的讚歎。首先，佈施的讚歎是：當乞討者見到佈施者時感到高興，見到后按照自己的意願圓滿佈施時感到高興，在沒有見到佈施者和佈施沒有圓滿時感到不高興，見到佈施者並使自己獲得佈施的願望完全實現時，心中總是渴望如此。同樣，佈施者菩薩因為對眾生懷有慈悲，所以見到乞討者並圓滿佈施時感到高興，如果兩者分離則感到不高興，見到乞討者並能圓滿佈施時心生渴望。這三種情況比乞討者的喜悅等更為強烈。因此，佈施者菩薩的三種喜悅總是勝過乞討者的喜悅等。乞討者見到佈施者行佈施而感到高興，菩薩見到乞討者時的喜悅遠勝於此；乞討者獲得佈施後心愿圓滿的喜悅，菩薩對乞討者圓滿佈施的喜悅更為殊勝。因此，菩薩的佈施是清凈且卓越的。 持戒清凈的功德是：以慈悲之心對待眾生，對於恒常施捨自己的生命、受用和妻女等，沒有絲毫的不悅，反而感到非常高興，這是菩薩的行為。
【English Translation】 If one does not generate strong attachment to samsara, then what need is there to speak of samsara? Because all appearances of samsara and nirvana are like illusory appearances, and because one realizes equality in the ultimate truth. This is the quality of being without contamination. Likewise, guiding all beings to be established in the three bodhisattvas through wisdom is a quality of great significance. Because wisdom does not abide in the extremes of existence and non-existence, its nature is inseparable from great compassion, constantly embracing all sentient beings, and therefore it is never exhausted in the world, which is the quality of being pervasive and inexhaustible. Thus, vastness, being without contamination, great significance, and inexhaustibility, these four qualities should be known as the qualities of generosity and all other practices. Again, there are four parts: explaining how the perfection of the six paramitas excels and is supreme due to its pure qualities, showing it through the praise of generosity, and specifically explaining the qualities of diligence. The praise of generosity is shown from the first part, 'Seeing the beggar is complete,' to 'Like the rays of the sun, it is unparalleled.' First, the praise of generosity is: when a beggar sees a giver, he is happy; after seeing him, he is happy when the giving is completed according to his wishes; he is unhappy when he does not see the giver and the giving is not complete; and he always wishes in his heart to see the giver and to completely fulfill his desire to give to him. Similarly, because the bodhisattva is compassionate towards sentient beings, he is happy when he sees the beggar and the giving is complete, and he is unhappy when the two are separated; he desires to see the beggar and to complete the giving to him. These three situations are more intense than the beggar's joy, etc. Therefore, the bodhisattva's three joys always surpass the beggar's joy, etc. The beggar is happy to see the giver giving, but the bodhisattva's joy in seeing the beggar is far greater than this; the beggar's joy in fulfilling his wish after receiving the giving is surpassed by the bodhisattva's joy in completing the giving to him. Therefore, the bodhisattva's giving is pure and excellent. The merit of pure morality is: treating sentient beings with compassion, without the slightest displeasure in constantly giving away one's own life, possessions, wives, etc., but rather being very happy, this is the conduct of a bodhisattva.
ུབ་སེམས་དཔའ་དེས། རང་གི་དོན་དུ་གཞན་གྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དེ་སྤོང་བ་ཇི་ལྟར་སྲུང་བར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལའང་མི་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་སྙོམས་ཤིང་། འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང་། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རང་ལ་བདོག་པ་ཀུན་སྟེར་བ་དེ་ཡིས་གཞན་ལ་བསླུ་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། མི་བདེན་པ་ལོག་པའི་ཚིག་རྫུན་ནི་ཇི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། རྫུན་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བའམ། ཡང་ན་ཉེ་དུ་སོགས་འགའ་ཞིག་བྱམས་པས་དེའི་ཆེད་དུའམ། དགྲ་སོགས་གཅིག་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་རྫུན་སྨྲ་ལ། ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་དང་རྐུན་པོ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པས་རྫུན་སྨྲ་བ་དང་། ཡང་ན་རང་གི་ཆུང་མ་དང་ནོར་སོགས་བྲལ་བར་དོགས་ནས་མི་བདེན་པ་སྨྲ་ནའང་། རྒྱུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྫུན་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙོམས་པར་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་དེ་ལ་དེ་མི་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་འདུལ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ 2-213a བརྩོན་པ་ཡིན་པས། གོང་གི་རིམ་པ་བཞིན་ངག་གི་ཉེས་པ་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བའི་སེམས་མི་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པས་ཚིག་རྩུབ་མོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་ངག་འཁྱལ་བ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏང་བ་དང་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པ་དེ་ནི་ཡིད་གྱི་ཉོན་མོངས་པ། བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཀུན་ཇི་ལྟ་བུར་ན་དང་དུ་ལེན་རིགས་ཏེ་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་གཞན་ལ་གཏོང་བས་གཞན་གྱི་བདོག་པ་ལ་བརྣབ་སེམས་མི་རིགས་པ་སོགས་སུ་རིམ་པར་སྦྱར་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གང་གི་ཚེ། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུ་བཟོད་པ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གནོད་བྱེད་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བར་ཕན་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་དང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་མི་བཟོད་པའི་ཡུལ་གང་ལ་བཟོད་པར་བྱ་དཀ
【現代漢語翻譯】 那位菩薩，如何會爲了自己的緣故而殺害其他生命、偷盜不予之物、以及行不正淫呢？因此，他具備了清凈的身律儀，斷絕了身體的三種不善行。殊勝的菩薩甚至不顧惜自己的身體和生命，對眾生懷有平等之心，遠離五種怖畏，不懼怕國王的懲罰等，並且由於對一切有情眾生懷有慈悲之心，將自己的一切都佈施出去，這樣的人怎麼會爲了欺騙和損害他人而說虛妄不實之語呢？說謊是爲了自己的身體和生命，或者因為慈愛親友等而說謊，或者因為對敵人等懷有不平等之心而說謊，或者因為害怕國王和盜賊等而說謊，或者因為擔心失去自己的妻子和財產等而說不真實的話。但菩薩沒有這些原因，所以不可能說謊。同樣，他慈愛地希望平等利益一切眾生，並且因為他人遭受痛苦而感到極度恐懼，不希望這種痛苦發生在他人身上，並且一心一意地致力於調伏眾生的煩惱。 因此，如前所述，他遠離了口語的過失，不會因為喜愛或不喜愛的平等心而說離間語，不會因為希望他人痛苦而說粗惡語，也不會說增長煩惱的綺語。他完全遠離了這三種口語的過失。他佈施一切所有，對他人懷有偉大的慈悲心，並且精通緣起之法，這樣的人怎麼會接受內心的煩惱呢？貪婪、嗔恨和邪見等，都是由貪、嗔、癡三毒所生。他將自己的一切都佈施給他人，因此不應該貪婪他人的財物等，應該依次類推理解。清凈的忍辱是，當慈愛的菩薩受到他人傷害時，或者爲了利益他人而自己承受痛苦時，他會想：『這是菩提之因，是圓滿忍辱的方法。』他不會產生對傷害者和痛苦的厭惡感，而是生起利益和安樂的喜悅感。這樣的菩薩會對什麼不忍受呢？
【English Translation】 How could that Bodhisattva, for his own sake, kill other beings, steal what is not given, or engage in improper sexual conduct? Therefore, he possesses pure bodily discipline, abstaining from the three unwholesome actions of the body. The noble Bodhisattva does not even care for his own body and life, has equanimity towards sentient beings, is free from the five fears, and is not afraid of the king's punishment, etc. And because he has compassion for all living beings, he gives away all that he owns. How could such a person tell false lies to deceive and harm others? Lying is done for one's own body and life, or out of love for relatives, etc., or out of unequal mind towards enemies, etc., or out of fear of kings and thieves, etc., or out of fear of losing one's wife and property, etc. But the Bodhisattva does not have these reasons, so it is impossible for him to lie. Similarly, he lovingly wishes to equally benefit all sentient beings, and because he is extremely afraid of the suffering of others, he does not want this suffering to happen to others, and he is single-mindedly devoted to subduing the afflictions of sentient beings. Therefore, as mentioned above, he is far from the faults of speech, and will not speak divisive words because of equal mind of liking or disliking, will not speak harsh words because of wanting others to suffer, and will not speak idle chatter that increases afflictions. He is completely far from these three faults of speech. He gives away all possessions, has great compassion for others, and is well-versed in the law of dependent origination. How could such a person accept the afflictions of the mind? Greed, hatred, and wrong views, etc., are all born from the three poisons of greed, hatred, and ignorance. He gives away all that he owns to others, so he should not be greedy for the possessions of others, etc., and should understand in order. Pure patience is when the loving Bodhisattva is harmed by others, or when he himself endures suffering for the benefit of others, he thinks: 'This is the cause of Bodhi, the method of perfecting patience.' He does not generate aversion to the harmer and suffering, but generates joy in the benefit and happiness. What would such a Bodhisattva not endure?
འ་བ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་ན་དཔེར་ན་ཉ་ཆུ་ལ་འཇུག་པ་དང་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྒྲ་ཅན་མེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ 2-213b གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། བདག་གིས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་དམིགས་ནས། བདག་བས་ཆེས་ལྷག་པར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རྟག་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་གཞན་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རླབས་པོ་ཆེ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་མིན་ལ། བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བློས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་གཞན་འཇིག་རྟེན་དང་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་བགྱི་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་ལྟོས་ན་བདེ་བ་ཆུང་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉན་རང་གི་བསམ་གཏན་ཟག་པ་མེད་པས་རང་རྒྱུད་འབའ་ཞིག་ཚིམ་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ལ་སིམ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་བདག་གཅིག་པུ་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཞི་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉན་རང་གི་བསམ་གཏན་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཉན་རང་གིས་ཤེས་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པས་རྨོངས་པ་ 2-214a དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མང་བ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྲིད་ཞིར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་སྤོང་བས་མ་རྨོངས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མཚན་མོ་སྣང་བ་མེད་པར་དངོས་པོ་ལ་ལག་པས་ནོམ་ཞིང་ཉུག་སྟེ་བཙལ་བ་དང་འདྲ་བར་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བ་ཙམ་མོ། །ཉན་རང་གི་ཤེས་རབ་ནི། ཁེབས་ཀྱི་ནང་གི་སྒྲོན་མ
【現代漢語翻譯】 什麼應該被忍受呢？因為沒有不忍受的觀念，例如魚進入水中，野獸，擁有火的清凈之聲者，進入火中，沒有什麼不能忍受的。精進的完全清凈是：菩薩們遠離對他人的他人之想，證悟自他平等性；自己證悟了自他平等性的意義，卻以未如此證悟的其他眾生為對象，比自己更愛護其他眾生，爲了眾生的利益而行持無數的苦行，懷著大慈悲心，爲了他人的利益而行持偉大的精進，這並非小小的苦行。以珍愛他人勝過自己的心，爲了他人的利益而行持苦行，這是其他世間和聲聞、獨覺們極難做到的。 禪定的完全清凈是：世間、聲聞和獨覺三者的禪定，與菩薩的禪定相比，是小小的安樂，即世間有漏的安樂，以及聲聞、獨覺的禪定，因為無漏，僅僅使自己的相續滿足，而不使他人浸潤。世間的人們由於執著於我，而希求輪迴的安樂；聲聞、獨覺們僅僅希求自己涅槃的安樂；世間的人們執著于輪迴；聲聞、獨覺們執著于寂靜；世間禪定的安樂終將衰敗；聲聞、獨覺的禪定終將進入無餘涅槃；世間的人們沒有斷除兩種障礙；聲聞、獨覺們沒有斷除所知障，因此被認為是愚昧的。而菩薩的禪定則與之相反，即大乘的禪定具有廣大而眾多的無量安樂，投入於他人利益，以無分別的智慧不執著于輪迴和寂靜，生生世世出現而不會衰敗，即使在無餘涅槃的境界中也不會窮盡，斷除兩種障礙而不會愚昧的六種差別。 智慧的完全清凈的功德是：例如，世間人的聞思修的智慧，就像在夜晚沒有光明的情況下，用手摸索著尋找事物一樣，沒有現量了知無常和痛苦等事物的真相，僅僅是通過比量來衡量。聲聞、獨覺的智慧，就像在遮蓋物裡面的燈一樣。
【English Translation】 What should be endured? Because there is no concept of non-endurance, just as fish enter water, and wild animals, those with the pure sound of fire, enter fire, there is nothing that cannot be endured. The complete purification of diligence is: Bodhisattvas, free from the perception of others as 'other,' realize the equality of self and others; even though they themselves realize the meaning of the equality of self and others, they focus on other sentient beings who have not realized it in this way, cherishing other sentient beings even more than themselves, and with great compassion, engage in immeasurable hardships for the sake of sentient beings. Engaging in such great diligence for the benefit of others is no small hardship. Cherishing others more than oneself, and engaging in hardships for the sake of others, is extremely difficult for other worldly beings, Shravakas, and Pratyekabuddhas to do. The complete purification of Samadhi (meditative concentration) is: the Samadhi of worldly beings, Shravakas, and Pratyekabuddhas, compared to the Samadhi of Bodhisattvas, is a small happiness, namely the contaminated happiness of worldly beings, and the Samadhi of Shravakas and Pratyekabuddhas, because it is uncontaminated, only satisfies their own mind-stream and does not permeate others. Worldly beings, due to their attachment to self, desire the happiness of Samsara; Shravakas and Pratyekabuddhas only desire the happiness of Nirvana for themselves; worldly beings are attached to Samsara; Shravakas and Pratyekabuddhas are attached to peace; the happiness of worldly Samadhi will eventually decline; the Samadhi of Shravakas and Pratyekabuddhas will eventually be exhausted in the realm of no remainder; worldly beings have not abandoned both obscurations; Shravakas and Pratyekabuddhas have not abandoned the obscuration of knowledge, and are therefore considered ignorant. The Samadhi of Bodhisattvas, however, is the opposite of this, namely the Great Vehicle's Samadhi has vast and numerous immeasurable happiness, is engaged in the benefit of others, with non-discriminating wisdom, is not attached to Samsara and peace, appears in all lifetimes and does not decline, and even in the realm of no remainder, it is not exhausted, and has the six distinctions of abandoning both obscurations and not being ignorant. The merit of the complete purification of wisdom is: for example, the wisdom of worldly beings through hearing, thinking, and meditating is like groping and searching for objects in the dark without light, not directly knowing the suchness of things such as impermanence and suffering, but only measuring through inference. The wisdom of Shravakas and Pratyekabuddhas is like a lamp inside a covering.
ེ་འདྲ་སྟེ། སྒྲོམ་མམ་ཁང་བུའམ་ཕུག་ཏུ་མར་མེ་བཞག་ན་དེའི་ནང་ཙམ་ཞིག་གསལ་བ་བཞིན་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཤེས་རབ་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གསུམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་ནི་ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བདག་མེད་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ཉོན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པས། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྦྱིན་པ་སོགས་མཆོག་ཏུ་ 2-214b གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྦྱིན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཡང་མཆོག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི། རྟེན་མཆོག་དང་། གཞི་འམ་དངོས་པོ་མཆོག་དང་། རྒྱུ་མཚན་མཆོག་དང་། ཡོངས་བསྔོ་མཆོག་དང་། རྒྱུ་མཆོག་དང་། ཡེ་ཤེས་མཆོག་དང་། ཞིང་མཆོག་དང་། གནས་པ་མཆོག་གོ། དེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དམ་པ་དང་། མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་པོ་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །སྦྱིན་པ་བྱ་རྒྱུའི་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་པས་ཟས་གོས་སོགས་ཟང་ཟིང་གི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སྦྱིན་པ། ཚེ་འདིའི་གནོད་པ་ལ་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་བཏང་བར་དཀའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་སོགས་གཏོང་བ་དང་། ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྐྱབས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ཚད་མེད་པ་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀུན་སློང་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལྟར་འདོད་པའི་དད་པས་མ་ཡིན་ཏེ་གཙོ་ཆེར་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེས་གཏོང་བ་དང་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མཆོག་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཀྱི་ཆེད་དང་། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་དང་། རྒྱུ་ནི་ཚེ་རབས་ 2-215a སྔར་མར་མ་ཆགས་པ་སོགས་དགེ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པའོ། །འདི་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ས་བོན་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནམ་ཀུན་སློང་སྙིང་རྗེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཆུ
【現代漢語翻譯】 例如，如果在框架、房間或洞穴中放置燈，那麼只有那個地方會被照亮。同樣，僅僅理解自己相續中的五蘊沒有補特伽羅的我，並以此來消除煩惱的智慧也是如此。同樣，第三種智慧，即具有慈悲心的菩薩的智慧，就像陽光一樣照亮一切方向，是無與倫比的。因為它完全理解了兩種無我（人無我和法無我），並且毫不混淆地瞭解了所有清凈和不清凈的法。因此，它能斷除兩種障礙（煩惱障和所知障），證悟兩種真諦（勝義諦和世俗諦）。 第二，佈施等殊勝的功德，由六個偈頌『佈施是所依和基礎』等來闡述。佈施等六度中的每一個都具有八種殊勝，因此是殊勝的。這八種殊勝是：所依殊勝、基礎或事物殊勝、理由殊勝、迴向殊勝、因殊勝、智慧殊勝、田殊勝和安住殊勝。由於具備這八種殊勝，所以是到彼岸、殊勝和具有殊勝功德的。 其中，佈施的所依殊勝是指佈施者不是像異生和聲聞緣覺那樣，而是菩薩。佈施的基礎或事物殊勝是指，與聲聞僅僅佈施食物、衣服等物質，以及佈施聲聞乘的法，或者僅僅是救護今生的怖畏的佈施不同，菩薩佈施極其難以捨棄的廣大受用，佈施頭和肢體等，以及佈施大乘法，主要是爲了安置於超越輪迴和寂滅邊際的大菩提的無量佈施。理由是動機，不像聲聞那樣以貪求的信心，而是主要因為見到眾生的痛苦而以慈悲心佈施。迴向殊勝是指，不為天人的安樂果報，也不為聲聞緣覺的菩提而回向，而是爲了所有眾生的利益，爲了獲得無上圓滿菩提而回向。因殊勝是指，往昔生世沒有執著等，以善根三事所攝持的佈施，由於對佈施的波羅蜜多串習的習氣存在於阿賴耶識中，無論生於何處，都會連續不斷地進入佈施的波羅蜜多。這就像是近取因的種子，而理由或動機慈悲心就像是俱生助緣的水。
【English Translation】 For example, if a lamp is placed in a frame, room, or cave, only that place will be illuminated. Similarly, the wisdom that merely understands that there is no pudgala (person) self in one's own skandhas (aggregates) and eliminates afflictions is like that. Likewise, the third wisdom, the wisdom of a compassionate Bodhisattva, is incomparable because it illuminates all directions like the rays of the sun. Because it fully understands the two kinds of selflessness (jil ta wa bdag med gnyis - two kinds of selflessness: selflessness of person and selflessness of phenomena) and knows all the pure and impure dharmas (phenomena) without confusion. Therefore, it abandons the two obscurations (afflictive obscurations and cognitive obscurations) and realizes the two truths (ultimate truth and conventional truth). Second, the supreme qualities of generosity and so on are explained by six verses, 'Generosity is the support and the basis,' and so on. Each of the six paramitas (perfections) of generosity and so on has eight kinds of excellence, and is therefore supreme. The eight kinds of excellence are: supreme support, supreme basis or object, supreme reason, supreme dedication, supreme cause, supreme wisdom, supreme field, and supreme abiding. Because it possesses these eight excellences, it is paramita (gone to the other shore), noble, and endowed with supreme qualities. Among these, the supreme support of generosity refers to the giver being a Bodhisattva, not an ordinary being or a shravaka (hearer) or pratyekabuddha (solitary realizer). The supreme basis or object of generosity refers to the fact that, unlike the shravakas who only give material things such as food and clothing, and give the shravaka vehicle's dharma, or merely give protection from the fears of this life, the Bodhisattva gives vast enjoyments that are extremely difficult to give away, gives heads and limbs, and gives the Mahayana dharma, mainly to establish beings in the great bodhi (enlightenment) that transcends the limits of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation). The reason is the motivation, not like the shravakas with desirous faith, but mainly because of seeing the suffering of sentient beings and giving with compassion. The supreme dedication is that one does not dedicate the fruit of generosity for the sake of the happiness of gods and humans, nor for the bodhi of shravakas and pratyekabuddhas, but dedicates it for the benefit of all sentient beings, in order to attain unsurpassed, perfect bodhi. The supreme cause is that in past lives, there was no attachment, etc., and the habit of being accustomed to generosity, which is possessed by the three roots of virtue, exists in the alaya-vijnana (store consciousness), so that wherever one is born, one continuously enters the paramita of generosity. This is like the seed of the proximate cause, and the reason or motivation, compassion, is like the accompanying condition of water.
་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་སྦྱིན་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའོ། །ཞིང་ནི་ལྔ་ཏེ། བྲམ་ཟེ་དང་ཚོང་པ་སོགས་རང་ལ་ནོར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་སློང་བའི་ཞིང་དང་། ནད་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཞིང་། བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་དང་བྲལ་བ་མགོན་མེད་པའི་ཞིང་། ཟང་ཟིང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཞེས་བཤད་ལ། ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱེད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་། ལྷག་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་ཞིང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་སོགས་ལའང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་དམན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་སྦྱིན་ཡུལ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། མི་ཕྱུག་པོ་མང་པོར་སྦྱིན་པ་བས་དབུལ་པོ་དང་། དབུལ་པོ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་དང་། དེ་ལས་ཡི་དྭགས་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། དེ་ལས་འཇུར་གེགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་ལ་སྦྱིན་པ་ཕན་ཡོན་ཆེས་ཆེ་ 2-215b བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ནི་ཅི་ཙམ་མཐོ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཕན་ཡོན་ཆེ་སྟེ། གང་ཟག་ཕལ་པ་ཚད་མེད་པ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཞིང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རང་དོན་ལས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཅན་ལ་ལྷག་པར་སྟེར་བ་ནི་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དག་དང་། གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་པའི་གནས་ནི་གང་ལ་གནས་ནས་གཏོང་བའི་གནས་ཏེ། འདི་ལ་མོས་པ་དང་གནས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་གསུམ་ནི། གོང་དུ་ཆོས་འཚོལ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་དེ་གསུམ་དང་འདྲ་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ནི་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་ནི་སྔར་གྱི་སྦྱིན་པ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་རོ་མྱང་བ། གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། རང་གཞན་གྱི་མ་འོངས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སྐུ་གསུམ་བརྙེས་ནས་གཞན་དོན་དུ་དབང་འབྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་སྦྱིན་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ
【現代漢語翻譯】 就像大地等是朋友一樣。以不執著三輪（施者、受者、施物）的無分別智慧所攝持的，是殊勝佈施之輪。田地有五種：婆羅門和商人等，自己稍微有些財產卻去乞討的，是乞討之田；病人等受苦的，是痛苦之田；缺乏食物和衣物等，無依無靠的，是無依之田；爲了獲得財物而造罪，行邪淫的，是邪行之田；具有戒律和智慧等功德的，是功德之田。聲聞和世間人的行為方式主要重視功德之田，但菩薩們由於慈悲心的驅使，主要重視痛苦之田，爲了消除痛苦，特別是爲了阻止痛苦的根源而佈施，對於功德之田等也根據情況進行佈施。痛苦之田是：越是貧困、痛苦越大，就越是殊勝的佈施對象。相比于佈施給許多富人，佈施給窮人更好；相比于佈施給窮人，佈施給非常貧困的人更好；相比于佈施給他們，佈施給餓鬼更好；相比于佈施給餓鬼，佈施給障礙鬼的利益更大，就像這樣。功德之田是：越是高尚，利益就越大。相比于無數的普通人，佈施給具有戒律的人更好；從聲聞、緣覺到菩薩、佛陀，田地的功德越來越殊勝，就像這樣。因此，菩薩們以利他為主，對於具有痛苦因果的佈施田，給予更多的佈施，這是從田地的角度來說最為殊勝的特點。從處所的角度來說，處所是指安住於何處而行佈施的處所，這裡有三種安住方式：信解而安住、安住和作意而安住、以及安住于禪定。這三種與前面尋求佛法時的三種相同，信解和作意是指對於宣說波羅蜜多的大乘佛法，同樣地深信不疑。作意是指佈施等，認為之前的佈施是很好的，並品嚐其中的滋味，隨喜他人的佈施，對自他的未來佈施感到歡喜。禪定是指通過獲得虛空藏等禪定的自在，從而進行佈施，並在成佛之後獲得三身的自在，從而利益他人。像這樣，通過所依等八種方式，菩薩的佈施比世間人和聲聞緣覺的佈施更為殊勝。同樣，戒律…… Like the earth and so on are friends. The supreme generosity is possessed by the wisdom of non-conceptualization, which does not fixate on the three circles (giver, receiver, and gift). There are five fields: Brahmins and merchants, etc., who beg even though they have some wealth, are the field of begging; the sick and others who suffer are the field of suffering; those who lack food and clothing, etc., and are without protectors are the field of the unprotected; those who commit sins for the sake of gain and engage in wrong conduct are the field of wrong conduct; those who possess qualities such as discipline and wisdom are said to be the field of qualities. Although Hearers and worldly people mainly value the field of qualities, Bodhisattvas, driven by compassion, mainly value the field of suffering, and give in order to eliminate suffering, especially to avert the cause of suffering, and also give to the field of qualities, etc., as appropriate. The field of suffering is: the more impoverished and the greater the suffering, the more excellent the object of giving. Giving to the poor is better than giving to many rich people; giving to the very destitute is better than giving to the poor; giving to pretas is better than giving to them; giving to obstacle-causing pretas is of even greater benefit. The field of qualities is: the higher it is, the greater the benefit. Giving to someone who possesses discipline is better than giving to countless ordinary people; the field becomes more and more excellent from Hearers and Solitary Realizers to Bodhisattvas and Buddhas. Thus, Bodhisattvas, who prioritize the benefit of others over their own, give more to the field of suffering with its causes and results, which is the most excellent characteristic from the perspective of the field. From the perspective of the place, the place is where one abides and gives. There are three ways of abiding here: abiding with faith and understanding, abiding and focusing the mind, and abiding in samadhi. These three are the same as the three mentioned earlier in the context of seeking the Dharma. Faith and understanding mean having unwavering faith in the Mahayana Dharma that teaches the paramitas. Focusing the mind means savoring the taste of generosity, thinking that previous generosity was good, rejoicing in the generosity of others, and being delighted in the future generosity of oneself and others. Samadhi means giving through the power of mastering samadhis such as the Akashagarbha, and after attaining the three bodies at the stage of Buddhahood, benefiting others through that power. In this way, through the eight aspects of the basis and so on, the generosity of Bodhisattvas is considered superior to that of worldly people and Hearers and Solitary Realizers. Similarly, discipline...
【English Translation】 Like the earth and so on are friends. The supreme generosity is possessed by the wisdom of non-conceptualization, which does not fixate on the three circles (giver, receiver, and gift). There are five fields: Brahmins and merchants, etc., who beg even though they have some wealth, are the field of begging; the sick and others who suffer are the field of suffering; those who lack food and clothing, etc., and are without protectors are the field of the unprotected; those who commit sins for the sake of gain and engage in wrong conduct are the field of wrong conduct; those who possess qualities such as discipline and wisdom are said to be the field of qualities. Although Hearers and worldly people mainly value the field of qualities, Bodhisattvas, driven by compassion, mainly value the field of suffering, and give in order to eliminate suffering, especially to avert the cause of suffering, and also give to the field of qualities, etc., as appropriate. The field of suffering is: the more impoverished and the greater the suffering, the more excellent the object of giving. Giving to the poor is better than giving to many rich people; giving to the very destitute is better than giving to the poor; giving to pretas is better than giving to them; giving to obstacle-causing pretas is of even greater benefit. The field of qualities is: the higher it is, the greater the benefit. Giving to someone who possesses discipline is better than giving to countless ordinary people; the field becomes more and more excellent from Hearers and Solitary Realizers to Bodhisattvas and Buddhas. Thus, Bodhisattvas, who prioritize the benefit of others over their own, give more to the field of suffering with its causes and results, which is the most excellent characteristic from the perspective of the field. From the perspective of the place, the place is where one abides and gives. There are three ways of abiding here: abiding with faith and understanding, abiding and focusing the mind, and abiding in samadhi. These three are the same as the three mentioned earlier in the context of seeking the Dharma. Faith and understanding mean having unwavering faith in the Mahayana Dharma that teaches the paramitas. Focusing the mind means savoring the taste of generosity, thinking that previous generosity was good, rejoicing in the generosity of others, and being delighted in the future generosity of oneself and others. Samadhi means giving through the power of mastering samadhis such as the Akashagarbha, and after attaining the three bodies at the stage of Buddhahood, benefiting others through that power. In this way, through the eight aspects of the basis and so on, the generosity of Bodhisattvas is considered superior to that of worldly people and Hearers and Solitary Realizers. Similarly, discipline...
་ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་པོ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་དང་། ཞིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་དེར་འགོད་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་ལ་བཀོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དྲུག་ལ་ 2-216a ཁྱད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྲུང་བ་དང་། གཞི་ནི་དངོས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་གསུམ་དང་ནི། རྒྱུ་མཚན་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྒྱུ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་ཚུལ་ཁྲིམས་གོམས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཟིན་པ་དང་ཞིང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་འགོད་པ་དག་དང་། གནས་གསུམ་པོ་མོས་པ་དང་ཡིད་བྱེད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའོ། །བཟོད་པའི་གཞི་ནི་གནོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཞན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་། བཟོད་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞི་ནི། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བསམ་གཏན་གྱི་གཞི། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ 2-216b ཏུ་འདོད། །ཤེས་རབ་ཀྱི་གཞི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་མོ། །ཤེས་རབ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཞི་འམ་དངོས་པོའི་ནང་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དམན་འབྲིང་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བདེ་བའི་སླད་དུ་བདག་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས། བདག་ཉིད་ལ་བསྐལ་པ་མང་པོའི་བར་དུ་བྲེལ་བ་དང་ཕོངས་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གན
【現代漢語翻譯】 從戒律到智慧，要了解各個事物的區別；專注于大乘佛法，並將他人安置於此才是殊勝的，安置於聲聞和獨覺則不然。除了這兩種情況，其餘六種應被視為沒有差別。戒律的所依是菩提心，基礎是菩薩的罪行防護、善法積聚和利益眾生三者，原因是慈悲眾生和迴向無上菩提，因是前世對戒律的串習，以及被不分別的智慧所攝持，以及專注于大乘佛法並將眾生安置於此的凈土，以及通過信解、作意和禪定的方式守護戒律。忍辱的基礎是忍受損害、對痛苦無所顧忌的忍耐、以及對佛法堅定信心的忍耐。其他方面如前所述，要了解忍辱的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。精進的基礎是盔甲精進、加行精進和利益眾生的精進。精進的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。禪定的基礎是現法樂住的禪定、獲得神通的禪定和利益眾生的禪定。禪定的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。智慧的基礎是瞭解世俗諦的智慧、瞭解勝義諦的智慧和成就利益眾生的智慧。智慧的所依、基礎、原因、迴向、因、智慧、凈土和處所都是殊勝的。以上所述。在基礎或事物之中，最為殊勝的是通過下、中、上的方式來了解其殊勝之處。第三，佈施的功德。菩薩的佈施，通過七個偈頌來闡述。菩薩的佈施，如果爲了一個眾生的安樂，捨棄自己的一切財產，即使自己遭受無數劫的勞累和貧困之苦。
【English Translation】 From discipline to wisdom, one should understand the distinctions of each object; focusing on the Mahayana Dharma and placing others therein is supreme, while placing them in the Sravaka and Pratyekabuddha paths is not the same. Except for these two cases, the other six should be understood as having no difference. The support of discipline is Bodhicitta (the mind of enlightenment), the basis is the bodhisattva's protection from misdeeds, the accumulation of virtuous dharmas, and the three aspects of benefiting sentient beings, the reason is compassion for sentient beings and dedication to unsurpassed Bodhi (enlightenment), the cause is the habituation to discipline in previous lives, and being seized by non-discriminating wisdom, and the pure lands that focus on the Mahayana Dharma and place sentient beings therein, and guarding discipline through faith, attention, and samadhi (meditative concentration). The basis of patience is the patience to endure harm, the patience to be indifferent to suffering, and the patience to firmly believe in the Dharma. Other aspects are as previously stated, one should understand that the support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of patience are all supreme. The basis of diligence is armor-like diligence, application diligence, and diligence to benefit sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of diligence are all supreme. The basis of meditation is the meditation of dwelling in bliss in this life, the meditation of attaining supernormal powers, and the meditation of benefiting sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of meditation are all supreme. The basis of wisdom is the wisdom of understanding conventional truth, the wisdom of understanding ultimate truth, and the wisdom of accomplishing the benefit of sentient beings. The support, basis, reason, dedication, cause, wisdom, pure land, and place of wisdom are all supreme. As stated above. Among the bases or objects, the most supreme is to understand its supremacy through the ways of inferior, middling, and superior. Third, the merits of generosity. The generosity of a Bodhisattva is explained through seven verses. The generosity of a Bodhisattva, if for the sake of the happiness of one sentient being, one gives up all of one's possessions, even if one suffers the hardships of countless kalpas (eons) of toil and poverty.
ོད་པ་བྱེད་ཀྱང་སེམས་མི་དགའ་བ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་བཏང་བས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡུན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་གང་ཕངས་པ་དང་གང་གཅེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པས་བཙལ་ཞིང་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་འཆང་བར་བྱེད་ཀྱང་། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་གཅེས་པ་དང་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕར་གཏོང་བར་བྱེད་ཀྱི་རང་གིས་འཆང་བར་མི་མཛད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ 2-217a ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ནོར་འདོད་ནས་འཚོལ་ཞིང་གསོག་པར་བྱེད་དེ། ལུས་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སུ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་མཛད་དོ། །གང་ཚེ་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ཉིད་གཏོང་ཡང་ཡིད་སྡུག་མི་བསྔལ་བ་དེ་ཡི་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་ན་བཏང་སླ་བ་རྫས་ངན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་གཏོང་ཞིང་མི་སྐྱོ་བ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་འདི་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་མི་སྐྱོ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ལུས་བཏང་བ་དེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་འཕགས་པ་དེ་ཡི་ཡང་ནི་བླ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་སེམས་འདི་ནི་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་ཀྱི་ནམ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་གཏོང་བས། དེ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྦྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པས་དགའ་བར་གྱུར་པ་དང་དེ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་མཐོང་ནས་བྱང་སེམས་རང་ཉིད་དེ་ལ་དགའ་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་སློང་མོ་བ་དག་གིས་བྱང་སེམས་དེ་ལས་བསླང་བར་བྱ་བ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ཞིང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-217b བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་རང་ལ་བདོག་དགུ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་གནས་སྐབས་དེ་ན་རང་ལ་ནོར་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། བདག་གི་ནོར་རྣམས་སྦྱིན་པའི་གཏེར་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ནོར་དང་ལྡན་པར་སེམས་པར་ཇི་ལྟ་བར། སློང་བ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་དེའ
【現代漢語翻譯】 即使這樣做，心中也不會不悅，反而會非常高興。更不用說，如果通過佈施財物和佛法，能利益和安樂眾多眾生，並且自己也能長久地獲得利益和安樂，那該有多麼高興啊！這完全是出於對眾生的慈悲之心。有情眾生對於自己所吝惜和珍愛的事物，爲了什麼而渴望財富，並通過積攢和珍藏來守護它們呢？然而，堅定的菩薩們卻將自己珍愛和吝惜的事物施捨給有情眾生，自己卻不佔有，這就是不執著的功德。 世人爲了身體和生命而追求和積攢財富，而堅定的菩薩們卻成百上千次地施捨自己的身體。當他們捨棄自己的身體和生命時，心中沒有痛苦和悲傷，在這種情況下，與身體相比，更容易捨棄像破爛外物一樣的外在事物，更不用說施捨時不會感到後悔了，這就是不後悔的功德。像這樣，對於施捨身體和生命不感到後悔，反而非常高興，這是這位菩薩超越世間所有人行為的功德。菩薩因為施捨身體而感到極度歡喜，這甚至超越了聲聞和緣覺聖者，因為聲聞和緣覺聖者沒有菩薩那樣的喜悅。這位菩薩因為喜歡這樣的佈施，所以佈施不會中斷，不僅不會感到厭倦，反而對此感到非常高興。正如這位有智慧的人，通過施捨身體和一切受用，看到那些追求這些東西的人們因獲得這樣的佈施而感到高興，並從中受益，菩薩自己也像他們一樣高興。因此，乞討者們從菩薩那裡獲得他們想要的一切，不會不高興，因為菩薩們就是這樣慈愛著那些眾生。 具有大智慧的菩薩，通過施捨自己所擁有的一切，即使在某個時刻自己變得一無所有，也會認為自己已經把自己的財富變成了佈施的寶藏，從而覺得自己仍然是富有的。乞討者從菩薩那裡獲得廣大的受用，變得圓滿，這都是因為菩薩的恩德。
【English Translation】 Even if they do so, they will not be unhappy, but will be very happy. Needless to say, if by giving away Dharma and material possessions, many sentient beings are benefited and made happy, and they themselves are also benefited and made happy for a long time, how much more pleased they would be! This is entirely due to the power of compassion for sentient beings. Sentient beings, for what do they desire wealth, for what do they seek and cherish what they are reluctant to part with and cherish? However, steadfast Bodhisattvas give away what they cherish and are reluctant to part with to sentient beings, but they do not hold on to it themselves, which is the virtue of non-attachment. People desire and accumulate wealth for the sake of their body and life, but steadfast Bodhisattvas give away their bodies hundreds of times. When they give away their own body and life, their minds are not sad or distressed. In such a case, compared to the body, it is easier to give away external objects like worthless things, let alone not regretting giving them away. This is the virtue of non-regret. Thus, not regretting giving away body and life, but being very happy, is the virtue of this Bodhisattva that transcends the behavior of all worldly people. The Bodhisattva is supremely happy because of giving away the body, which is even superior to the Shravakas and Pratyekabuddhas, because the Shravakas and Pratyekabuddhas do not have such joy as the Bodhisattva. This Bodhisattva is happy with such giving, so giving is continuous and never ceases, and not only is there no weariness, but there is supreme joy in it. Just as this wise person, by giving away body and all enjoyments, sees that those who seek these things are happy and benefited by receiving such giving, and the Bodhisattva himself is as happy as they are. Therefore, beggars who receive whatever they desire from the Bodhisattva will not be unhappy, because the Bodhisattvas are so loving to those beings. The Bodhisattva with great wisdom, by giving away all that he possesses, even if at that moment he becomes without possessions, thinks that he has made his wealth into a treasure of giving, and thus feels that he is still wealthy. The beggar who receives great enjoyments from the Bodhisattva becomes perfect, all because of the Bodhisattva's kindness.
ི་བསམ་པ་དེ་ལྟར་བདག་ནོར་དང་ལྡན་པར་མི་སེམས་ཏེ་ད་དུང་ནོར་ལ་སེར་སྣ་དང་བཅས་ཏེ་འཇུངས་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེས་ཆེར་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་གུས་ཤིང་བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་རློམ་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཟང་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གང་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རང་རང་གིས་འདོད་པ་བཞིན་ཚིམས་པར་བྱས་པ་ཡི་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བདག་གི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་དང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་རང་ལ་དེས་ཕན་ཆེན་འདོགས་པར་སེམས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ནམ་དེ་དང་འདྲ་བར་སློང་མོ་བ་དག་གིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་མང་པོ་བས་ཆེ་བ་ཐོབ་ནས་ནི། སྦྱིན་པ་པོ་ལ་འདིས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་དྲིན་དུ་མི་བརྩིའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཁའི་འབྲས་བུ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་ཆེན་པོ་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་དོགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་རང་གིས་ཅི་འདོད་དུ་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བར། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེར་དགོས་པ་མེད་པར་རང་གིས་བླངས་ནས་ནི། འདི་ལ་མི་སྦྱིན་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ 2-218a སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་དོགས་པ་དང་བྲལ་བར་རང་ཉམས་ཇི་དགའ་བར་སྤྱད་པར་བྱེད་པ་ལ་དགྱེས་ཤིང་། ནོར་རྫས་འཆང་ན་མི་དགྱེས་པར་བཏང་བས་དགའ་བ་དང་ལྡན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་ཅན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་བུ་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདིས་མཚོན་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་བསྒྲུབ་པའང་འདི་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་དོན་དུ་གཙོ་བོར་རྩོམ་པ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་གཙོ་དང་དེའི་རྒྱུ་སོགས་ཚིགས་གཅིག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལས་གཙོ་བོའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ནི། དང་པོ། བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་ནི། མཆོག་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་
【現代漢語翻譯】 即使他這樣想，也不會認為自己擁有財富，仍然吝嗇財富，處於吝嗇的狀態。這是持有佈施的巨大果實的功德。智者如何恭敬地、圓滿地思考，以不傲慢的善佈施如法地，滿足那些尋求身體和享受的人們各自的願望，對於那些眾生，這位菩薩認為這是自己圓滿波羅蜜多和獲得無上菩提的助緣，就像自己受到他們的巨大幫助一樣。同樣地，或者像那樣，乞丐們獲得了比許多財富更大的利益，也不會因為獲得的緣故而感激佈施者，認為『這個人給了我這個』。就像許多人從道路旁的具有殊勝果實的大樹上，無憂無懼地隨意享用樹上的果實一樣。眾生們從菩薩那裡，不需要廣泛的財富，自己取用后，認為『沒有人不給這個人佈施』，自己無所畏懼地隨意使用，對此感到高興。擁有財富時不高興，佈施時感到高興，擁有用之不竭的享受，這樣的人除了菩薩之外，沒有其他人了。後面的這兩段偈頌是決定的功德。就像以慈悲為懷為他人佈施的方式的差別來表示，修持戒律等其他波羅蜜多也與此相同，以大慈悲心主要為他人著想，就能明白這個道理。 第四，詳細解釋精進波羅蜜多的功德，分為總說和廣說兩部分。第一部分，主要和它的原因等，用一個偈頌概括：精進是所有波羅蜜多中最主要的，以及它的原因，精進的業的分類，相的分類，所依的分類，以及四種障礙的對治的分類，如是如來已經開示了要完全瞭解精進。第二部分是廣說：第一，在所有功德善法中，精進是最殊勝的。第二，闡述它的原因：為什麼殊勝呢？因為依靠精進，
【English Translation】 Even if he thinks that way, he does not consider himself to possess wealth, but still is stingy with wealth, remaining in a state of miserliness. This is the merit of holding the great fruit of generosity. How does the wise one respectfully and completely think, with a good generosity that is without arrogance, properly satisfying those who seek whatever body and enjoyment they desire, for those sentient beings, this Bodhisattva thinks that this has become a helper for the completion of my pāramitā and the attainment of unsurpassed bodhi, just as if he himself is greatly helped by them. Similarly, or like that, the beggars obtain something greater than many riches, and do not regard the giver as kind because of the cause of obtaining, thinking, 'This person gave me this.' Just as many people, from a great tree with excellent fruits on the side of the road, fearlessly enjoy the fruits of that tree as they wish. Sentient beings, from whatever wealth of the Bodhisattva is vast, without needing it, having taken it themselves, think, 'There is no one who does not give to this person,' and they happily use it as they please, without fear. He is not happy when holding wealth, but is happy when giving it away, possessing inexhaustible enjoyment, there is no one like that other than the Bodhisattva. These last two verses are the qualities of certainty. Just as the difference in the way of giving with compassion for the sake of others indicates, the practice of other pāramitās such as discipline is also the same as this, mainly thinking of others with great compassion, one will understand this meaning. Fourth, explaining in detail the merits of the Perfection of Diligence, divided into two parts: summary and detailed explanation. The first part, the main thing and its causes, etc., is summarized in one verse: Diligence is the most excellent of all the perfections, as well as its causes, the classification of diligence by action, the classification by aspect, the classification by basis, and the classification of the antidotes to the four kinds of obstacles, thus the Tathāgatas have taught that diligence should be fully understood. The second part is the detailed explanation: First, among all meritorious and virtuous dharmas, diligence is the most excellent. Second, stating its reason: Why is it excellent? Because relying on diligence,
ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་སམ་དགེ་བའི་ཚོགས་གང་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། ཚོགས་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཡོད་ཀྱང་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས་ཏེ་དེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་ 2-218b པས་དེ་དག་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་མ་རྩོམ་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བྱེད་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་མཆོག་འགྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནད་ཞི་བ་དང་དབུལ་བ་སེལ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་བརྩོན་པས་ཚེ་འདི་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་། ཞི་ལྷག་ལ་བརྩོན་པས་ཚེ་འདིར་མཐོང་ཆོས་སུ་བསམ་གཏན་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་ཡིད་འོང་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཐོབ་བོ། །བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ཁམས་འོག་མ་འདོད་ཁམས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་པ་གཏན་དུ་བ་མིན་པས་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཡི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བདེན་པ་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་བསྒོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལས་འདས་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་ཞི་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ 2-219a སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐར་པའི་དབང་སྟེ་ཐར་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྟོབས་ལྔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པར་བརྩོན་འགྲུས་གཞན་དང་། ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྩོལ་བ་ཡང་དག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་ཉན་ར
【現代漢語翻譯】 如果爲了獲得那些功德，不精進，就得不到任何白法或善法。功德的大小取決於精進的程度，因為精進才能獲得它們。如果認為禪定和智慧能夠摧毀煩惱，難道它們不是最殊勝的嗎？雖然是這樣，但如果不是通過精進努力，它們也不會產生。因此，從精進是所有善法之因的角度來看，它是最殊勝的。第三，從作用的差別來看：僅僅通過發起精進，就能成就當下安樂的境界。即使是世俗之人，也能通過努力尋求息滅疾病、消除貧困等方法，從而在今生看到其果報。同樣，通過精進修習止觀，也能在今生獲得禪定和勝觀的功德。通過精進，今生和來世都能成就世間和出世間的一切功德。通過行持世間十善的精進，就能獲得在輪迴中享受如意欲妙的天人果報。僅僅通過發起修習禪定的精進，就能獲得生於四禪和四無色定的境界，因為地獄（欲界）的煩惱是不究竟的，是會退轉的。通過修習四諦和緣起的精進，就能超越有身見，獲得聲聞和獨覺的涅槃解脫。僅僅通過發起修習大乘佛法的精進，就能證得無上圓滿的佛果。第三，從種類的差別來看：此外，具有四正勤的精進，能夠息滅已生之惡，防止未生之惡，從而消除罪過；能夠生起未生之善，增長已生之善，這樣的精進是積聚資糧之道。具有五根的精進是解脫之主，是主宰解脫的精進。五力的精進是捨棄違品之精進。在圓滿菩提之時，完全投入于真如實相的精進。在八正道中，正精進是轉舍一切染污之因。行持六度波羅蜜的精進，是獲得佛果之大義的精進。 If one does not exert effort to acquire those collections [of merit], one will not obtain any white dharma or virtuous collections. The size of the collections depends on the degree of effort, as it is through effort that they are obtained. If one asks whether meditation and wisdom are not supreme because they destroy afflictions, the answer is yes, they are. However, even these do not arise without exerting effort. Therefore, from the perspective that effort is the cause of all virtuous dharmas, it is supreme. Third, regarding the distinctions of function: By initiating effort, one achieves the supreme state of dwelling in comfort in the present life. Even ordinary worldly people, by striving through methods such as pacifying illness and alleviating poverty, see the fruits of their efforts in this life. Similarly, by striving in tranquility and insight, one obtains the qualities of meditation and higher vision as visible dharmas in this life. Through effort, one accomplishes all qualities, both worldly and transcendent, in this life and the next. The effort of engaging in the ten worldly virtues obtains the desired happiness of gods and humans who enjoy existence. By initiating effort in the samadhi of absorption and form, one obtains rebirth in the realms of the four meditations and the four formless realms, as the afflictions of the lower realm (the desire realm) are not permanent and are subject to change. By meditating on the four truths and the meaning of dependent origination, one transcends the view of the aggregates and obtains the liberation of the nirvana of hearers and solitary realizers. By initiating effort in the dharmas of the Great Vehicle, one becomes perfectly enlightened in supreme enlightenment. Third, regarding the distinctions of types: Furthermore, the effort endowed with the four perfect abandonments, which pacifies arisen non-virtue and prevents unarisen non-virtue, thus diminishing faults, and the effort that generates unarisen virtue and increases arisen virtue, is the path of accumulation. The effort endowed with the five faculties is the power of liberation, the effort that empowers liberation. The effort of the five powers is the effort to abandon opposing factors. At the time of perfect enlightenment, it is the effort of fully engaging in suchness itself. In the context of the eight noble paths, right effort, the noble path, is the cause of completely transforming the state, and the effort of striving in the practice of the perfections is the effort of the great purpose of attaining Buddhahood.
【English Translation】 If one does not exert effort to acquire those collections [of merit], one will not obtain any white dharma or virtuous collections. The size of the collections depends on the degree of effort, as it is through effort that they are obtained. If one asks whether meditation and wisdom are not supreme because they destroy afflictions, the answer is yes, they are. However, even these do not arise without exerting effort. Therefore, from the perspective that effort is the cause of all virtuous dharmas, it is supreme. Third, regarding the distinctions of function: By initiating effort, one achieves the supreme state of dwelling in comfort in the present life. Even ordinary worldly people, by striving through methods such as pacifying illness and alleviating poverty, see the fruits of their efforts in this life. Similarly, by striving in tranquility and insight, one obtains the qualities of meditation and higher vision as visible dharmas in this life. Through effort, one accomplishes all qualities, both worldly and transcendent, in this life and the next. The effort of engaging in the ten worldly virtues obtains the desired happiness of gods and humans who enjoy existence. By initiating effort in the samadhi of absorption and form, one obtains rebirth in the realms of the four meditations and the four formless realms, as the afflictions of the lower realm (the desire realm) are not permanent and are subject to change. By meditating on the four truths and the meaning of dependent origination, one transcends the view of the aggregates and obtains the liberation of the nirvana of hearers and solitary realizers. By initiating effort in the dharmas of the Great Vehicle, one becomes perfectly enlightened in supreme enlightenment. Third, regarding the distinctions of types: Furthermore, the effort endowed with the four perfect abandonments, which pacifies arisen non-virtue and prevents unarisen non-virtue, thus diminishing faults, and the effort that generates unarisen virtue and increases arisen virtue, is the path of accumulation. The effort endowed with the five faculties is the power of liberation, the effort that empowers liberation. The effort of the five powers is the effort to abandon opposing factors. At the time of perfect enlightenment, it is the effort of fully engaging in suchness itself. In the context of the eight noble paths, right effort, the noble path, is the cause of completely transforming the state, and the effort of striving in the practice of the perfections is the effort of the great purpose of attaining Buddhahood.
ང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ངེས་ཚིག་གཞན་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐོག་མར་བསམ་པ་དགེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གུས་སྦྱོར་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དེ་ནས་དམ་བཅས་པ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་དང་། ལམ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཞུམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འགོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་བརྩོན་པ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། རིམ་པ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བློ་ཤེས་རབ་ཞན་པ་དང་ 2-219b འབྲིང་དང་། རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡང་གཞན་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཉིས་ནི་རང་དོན་ཙམ་ལ་ཞུགས་པས་དོན་ཆུང་བ་དང་། ཕྱི་མ་རང་གཞན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་ཞུགས་པས་དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འདོད་དོ། །དྲུག་པ་བར་ཆད་བཞིའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་པའི་བར་ཆད་དང་། ཉོན་མོངས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། སྐྱོ་བས་བར་ཆད་བྱེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པའི་བར་ཆད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བསྟན་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕམ་པ་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པ་མེད་དེ་དེའི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱེ་བས་ཕམ་པ་མེད་དེ། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པས་ཕམ་པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 六度彼此貫通 བཅུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གཅིག་གི་ནང་དུའང་གཞན་རྣམས་འདུས་པས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་སོགས་རང་རང་གི་ལྡོག་པ་ནས་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཚང་པས་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལའང་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གང་ན་སྦྱིན་སོགས་ 2-220a ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡོད་ན་དེ་ན་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་དེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་
【現代漢語翻譯】 我認為，由於精進遠勝於其他，因此將其定義為具有『偉大目標』的特點。此外，最初發起善念的精進是恭敬的精進；然後，如誓言般如理如實地行持善法的精進是恆常的精進，這是從本質上區分的兩種精進。還有，不因成就廣大道路和果實而氣餒的精進；不被不利因素所阻礙的精進；以及對於對治品不知足的精進。所有這些不同種類的精進，諸佛都已詳細闡述。 第四，從所依的角度來區分，依據三乘（梵文：त्रियान，羅馬轉寫：triyāna，字面意思：三種交通工具）道上的精進，取決於聲聞（梵文：śrāvaka，羅馬轉寫：śrāvaka，字面意思：聽者）、獨覺（梵文：pratyekabuddha，羅馬轉寫：pratyekabuddha，字面意思：獨自覺悟者）和菩薩（梵文：bodhisattva，羅馬轉寫：bodhisattva，字面意思：覺有情）的根器，由於他們依次具有薄弱、中等和廣大的發心和智慧，因此，精進也分為下、中、上三種，這也是從所依的角度來區分的。這三者中的前兩種只關注自身利益，因此目標較小；而後者則致力於實現自他二利，因此被認為是具有偉大目標的精進。 第六，從對治四種障礙的角度來區分，精進被證明可以克服四種障礙，即財物受損的障礙、煩惱障礙、懈怠障礙以及從已獲得的功德中退失的障礙。具有精進之人不會被財物所擊敗，因為他會努力積累財物的因；具有精進之人不會被煩惱所擊敗，因為他會生起煩惱的對治品；具有精進之人不會因佈施等行為而感到厭倦，因為他具有不知足的精進；具有精進之人不會從已獲得的任何功德中退失，因為他能以精進的力量成就直至佛果的境界。 十、諸波羅蜜多（梵文：paramita，羅馬轉寫：pāramitā，字面意思：到彼岸）彼此貫通： 由於每一種波羅蜜多都包含其他波羅蜜多，因此它們是相互決定的。這一點由一個偈頌來闡述：『相互包含故』等等。佈施等各自的特點雖然不同，但由於在本質上，每一種都圓滿具足其他所有波羅蜜多的含義，因此它們是相互包含的；並且，每一種波羅蜜多都可以分為六種；並且，就法性而言，無論哪裡存在佈施等任何一種波羅蜜多，那裡也必然以適當的方式存在其他所有波羅蜜多；並且，佈施等是其他波羅蜜多的原因或理由。基於這四種理由
【English Translation】 I believe that because diligence surpasses others, it is defined as having the characteristic of 'great purpose.' Furthermore, the diligence of initially generating virtuous thoughts is respectful diligence; then, the diligence of properly and truly practicing virtue as vowed is constant diligence, which is the two types distinguished by nature. Also, diligence that does not become discouraged in accomplishing the vast path and fruit; diligence that is not overcome by adverse factors; and diligence that is not satisfied with antidotes. All these different kinds of diligence have been thoroughly explained by the Buddhas. Fourth, distinguishing from the perspective of the basis, diligence on the path of the Three Vehicles (Sanskrit: Triyāna, Romanization: triyāna, literal meaning: three vehicles) depends on the individuals of the Hearers (Sanskrit: śrāvaka, Romanization: śrāvaka, literal meaning: listener), Solitary Realizers (Sanskrit: pratyekabuddha, Romanization: pratyekabuddha, literal meaning: solitary buddha) and Bodhisattvas (Sanskrit: bodhisattva, Romanization: bodhisattva, literal meaning: awakened being), because they successively possess weak, medium, and vast aspiration and wisdom. Therefore, the distinctions of inferior, medium, and superior diligence are also from the perspective of the basis. The first two of these three only engage in their own benefit, so their goals are small; while the latter engages in accomplishing both their own and others' benefit, so it is considered diligence with a great purpose. Sixth, distinguishing from the perspective of the antidotes to the four obstacles, it is shown that diligence overcomes the four obstacles: the obstacle of diminished resources, the obstacle of afflictions, the obstacle of discouragement, and the obstacle of falling away from attained qualities. One with diligence is not defeated by resources, because they strive to accumulate the cause of resources; one with diligence is not defeated by afflictions, because they generate the antidote to afflictions; one with diligence is not defeated by discouragement in the practice of generosity, etc., because they possess diligence that is not satisfied; one with diligence is not defeated by any attained qualities, because they accomplish the strength of diligence up to the state of Buddhahood. Ten, the perfections (Sanskrit: pāramitā, Romanization: pāramitā, literal meaning: to the other shore) are interconnected: Because each perfection includes the others, they are mutually determined. This is shown by a single verse: 'Because they mutually include,' etc. Although the individual characteristics of generosity, etc., are different, because in essence each one fully possesses the meaning of all the other perfections, they are mutually included; and each perfection can be divided into six; and in terms of Dharma nature, wherever any one of the perfections such as generosity exists, all the others necessarily exist there in an appropriate manner; and generosity, etc., are the cause or reason for the other perfections. Based on these four reasons
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ཉིད་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚང་ལ། སྦྱིན་པའི་ཚེ་ལོག་སྒྲུབ་བཟོད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བར་བཟོད་པ་བཟོད་པའི་ཆ་ཡིན་ཞིང་། གཏོང་བ་ལ་མོས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡེང་བའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན། སྦྱིན་པ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སོགས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། དེས་བསྡུས་ནས་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཏེ་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་ཀུན་ལའང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་འདུ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་དོན་དུ་སྲུང་བར་དོན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཕྱིར་ངང་གིས་གཞན་གནོད་ལ་བཟོད་པའང་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་དེ་བརྩོན་ 2-220b པའི་བརྩོན་འགྲུས་ངང་གིས་ཚང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཆ་དང་། ལྟུང་དང་ལྟུང་མིན་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །བཟོད་པ་ཉིད་གཞན་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་བཟོད་པའི་སྦྱིན་པའང་ཚང་ལ། བཟོད་པ་ཉིད་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གཙོ་བོའི་དགེ་བ་སྡུད་པའང་ཡིན། བཟོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་སྤྱོད་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པར་ཡང་གཞན་ཀུན་འདུ་ལ། སེམས་མི་འཁྲུགས་པར་རྩེ་གཅིག་གནས་པའི་ཆ་ནས་བསམ་གཏན་ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་དང་བཟོད་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་པས་ཀུན་གྱི་ཆ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དུ་གཞན་ཀུན་འདུ་ལ། བསམ་གཏན་གྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆ་ནས་སྦྱིན་པ། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། རྣམ་གཡེང་གིས་མི་འཕྲོག་པའི་བཟོད་པ། བསམ་གཏན་ལ་གུས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་བརྩོན་འགྲུས། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞིའི་དཔྱོད་པ
【現代漢語翻譯】 六波羅蜜（ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་）必須在各個方面相互瞭解。那麼，它們之間是如何相互包含的呢？ 佈施（སྦྱིན་པ་）也包括捨棄吝嗇，接受佈施本身，以及具備為眾生利益行事的戒律（ཚུལ་ཁྲིམས་）。佈施時，容忍錯誤的追求和享受的放棄是忍辱（བཟོད་པ་）的一部分。樂於施捨並恒常精進是精進（བརྩོན་འགྲུས་）。心專注一境，不為相違背的散亂所左右是禪定（བསམ་གཏན）。瞭解佈施清凈與不清凈等佈施之法的特質是智慧（ཤེས་རབ་）。獲得虛空藏三摩地（ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་）後進行佈施是禪定，由此包含的法佈施是智慧。 此外，菩薩（བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ）的佈施波羅蜜（སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་）被無分別智（མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་）所攝持，因此具有證悟真如的智慧，對於其餘的波羅蜜也應如是理解。戒律也包含在積累善法（དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་）之中，因為戒律能成辦一切。爲了他人的利益而守護戒律，實際上也是佈施。因為具有戒律，自然能夠忍受他人的傷害。具有戒律本身就自然具備了精進。專注于戒律本身是禪定的一部分。瞭解墮罪與非墮罪等戒律的分類是智慧。不執著于戒律的三輪體空（འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་）是證悟實相的智慧。 忍辱本身是爲了他人的利益而行事，通過忍辱來利益他人，也包含了對捨棄的忍耐的佈施。忍辱本身也是對嗔怒惡行的防護，以及積累苦行的主要功德。忍辱中的精進就是精進。在修行波羅蜜時，承受痛苦也包含了其他一切。心不散亂，安住於一境是禪定的一部分，對法生起定解，以及瞭解修習忍辱的方式，從證悟無自性的角度來說也是智慧。 精進與其他一切法相應，因此具備一切法的特性。在修習禪定的行為中，其他一切法都包含在禪定之中。通過禪定來利益他人是佈施。獲得禪定的防護是戒律。不被散亂所奪是忍辱。恭敬禪定並恒常修習是精進。四神足（རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི）的思擇
【English Translation】 The six pāramitās (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་) must be understood to be mutually definitive in all aspects. How do they encompass each other? Generosity (སྦྱིན་པ་) also includes abandoning miserliness, accepting generosity itself, and possessing the discipline (ཚུལ་ཁྲིམས་) to act for the benefit of sentient beings. In the act of giving, tolerating wrong pursuits and enduring the renunciation of enjoyment is part of patience (བཟོད་པ་). Being fond of giving and constantly diligent is diligence (བརྩོན་འགྲུས་). Focusing the mind one-pointedly and not being swayed by opposing distractions is meditation (བསམ་གཏན). Comprehending the characteristics of generosity, such as pure and impure giving, is wisdom (ཤེས་རབ་). Giving after attaining the Samādhi of the Treasury of Space (ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་) is meditation, and the Dharma giving encompassed by it is wisdom. Furthermore, the generosity pāramitā (སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་) of a Bodhisattva (བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ) is seized by non-conceptual wisdom (མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་), thus possessing the wisdom that realizes suchness. The same should be understood for all the remaining pāramitās. Discipline also gathers all the pāramitās within the accumulation of virtue (དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་), as it accomplishes all of them. Protecting discipline for the sake of others is also, in effect, generosity. Because one possesses discipline, one naturally endures harm from others. Possessing discipline itself naturally includes diligence. Focusing one-pointedly on discipline itself is part of meditation. Understanding the distinctions of discipline, such as transgressions and non-transgressions, is wisdom. Not fixating on the three spheres of discipline (འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་) is the wisdom that realizes suchness. Patience itself is acting for the benefit of others, benefiting others through patience, and also includes the generosity of enduring giving. Patience itself is also the prevention of the misdeeds of anger and the accumulation of the main merit of asceticism. Diligence in patience is diligence. When practicing the pāramitās, enduring suffering also includes all others. Remaining one-pointedly without mental disturbance is part of meditation, having certainty about the Dharma, knowing how to meditate on patience, and from the aspect of realizing selflessness, it is also wisdom. Diligence engages in conjunction with all others, thus possessing the characteristics of all. In the meditation that accomplishes the activity of meditation, all others are included in meditation. Benefiting others through meditation is generosity. Obtaining the protection of meditation is discipline. Not being robbed by distraction is patience. Respecting meditation and constantly applying oneself is diligence. The contemplation of the four legs of miraculous power (རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞི)
་ཤེས་རབ་དང་། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ 2-221a ཐམས་ཅད་འདུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་བརྩོན་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དེ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་བོ། །རབ་དབྱེ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་སོགས་རེ་རེ་ལའང་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་སོ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་གོང་དུ་ཆོས་འཚོལ་སྐབས་སུའང་བཤད་པ་བཞིན། རང་ཕྱིན་དྲུག་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་དྲུག་སྦྱིན་པ། སེར་སྣ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དྲུག་བྲལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས། སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་བཟོད་པ་དྲུག་བཟོད་པ། སྤྲོ་བ་དྲུག་བརྩོན་འགྲུས། དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བ་དྲུག་བསམ་གཏན། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་དྲུག་ཤེས་རབ་བོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པའི་གཏོང་སེམས་སྣ་གཅིག་ལ་ཡང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བ། གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་པ། སྤྲོ་བ་མི་གཡེང་བ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡོད་པས་དྲུག་པོ་འབྲལ་མེད་དུ་ཚང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་གཞན་ལའང་གཞན་དོན་དུ་གཏོང་བའི་སེམས་དཔའ་སོགས་ཀུན་ཚང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་རྗོད་བྱེད་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་ཀུན་བསྡུས་ཚུལ་དུ་འཆད་པའང་སྣང་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུ་ཚུལ། འབྱུང་གྱུར་གཟུགས་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་ཚང་བ་ལྟར། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་གང་རུང་གཅིག་ཡོད་ན་གཞན་ཀུན་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱང་ཚང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་ཐམས་ཅད་ 2-221b རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ཤིང་རྣམས་བྱེ་བ་སྟོང་སོགས། གྲིབ་མའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རོ་མཉམ་དུ་འབྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ནུས་ཤིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བཟོད་ནུས་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་དེས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ལ། མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེར་མ་ཟད་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཕར་ཕྱིན་གང་རུང་གཅིག་ལ་ཞུགས་ན་ཡང་། དེས་གཞན་ཀུན་འགྲུབ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ངེས་ཀྱི་མི་ཕན་པ་སྣ་གཅིག་མེད་དོ། ། 說度眾四攝持 གཉིས་པ་བསྡུ་དངོས་བཞི་བཤད་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ལྔ་ལས་དང་པོ། ངོ་བོ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡི་བསྡུ་བ་ནི་སྔར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་གཞན་དུ་མེད་དོ། །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པ
【現代漢語翻譯】 智慧，以及所有各種各樣的智慧，都如前所述。智慧包含在精通方便的智慧之中，所有的波羅蜜多（Paramita，到彼岸）都包含在內。通過智慧之門，可以實現佈施、持戒、忍辱、精進、禪定，沒有智慧則無法成就。細分來說，佈施的佈施等每一個都可以分為六種，因此會變成三十六種，就像之前在尋求佛法時所說的那樣。安住於六度，並將他人安置於此，是為佈施六度；遠離慳吝等六種不相順之法，是為持戒；忍受六種艱難的行持，是為忍辱；生起六種歡喜，是為精進；心不散亂于其他所緣，是為禪定；不執著於三輪體空（施者、受者、所施物）的觀念，是為智慧。或者，即使是佈施的單一舍心，也具備斷除不相順之法、修持對治之法、生起歡喜、不散亂、具有辨別之分，因此六者不可分離地具足。持戒等其他波羅蜜多，也同樣具足為利他而捨棄的菩薩等一切功德。『爲了法性』，意思是說，宣說波羅蜜多的言語，以佛經之法涵蓋了所有作為所詮釋對象的波羅蜜多；而所詮釋的波羅蜜多，則涵蓋了作為能詮釋對象的大乘佛經。還有一種解釋是，以世俗諦的法性來涵蓋的方式，就像一個色蘊包含地、水、火、風四大元素一樣，六度中的任何一度存在，也必然包含其他各度的部分，這是法性。而從勝義諦的角度來說，當被無分別的智慧所攝持時，所有的波羅蜜多都與具足一切殊勝的空性成為一體，因此被法性所涵蓋。如《功德寶藏論》中所說，例如贍部洲的樹木有千百萬種，它們的樹蔭都與般若波羅蜜多（Prajnaparamita，智慧到彼岸）的滋味相同。 『因為因緣』，意思是說，如果不執著于受用，就能守護戒律；如果具足戒律，就能忍受他人的損害；如果具足忍辱，就能發起精進；通過精進，就能使心平等安住；如果心能平等安住，就能如實地見到真相。不僅如此，即使進入佈施等任何一種波羅蜜多，也必定有助於成就其他一切波羅蜜多，沒有絲毫無益之處。 宣說四攝法 第二，宣說四攝法。從五個方面來說，首先，本體是佈施，這與之前所說的佈施波羅蜜多相同，沒有其他差別。六度
【English Translation】 Wisdom, and all the various kinds of wisdom, are as previously described. Wisdom is contained within the wisdom that is skilled in means, and all the Paramitas (perfections) are included within it. Through the gateway of wisdom, one accomplishes generosity, discipline, patience, diligence, meditation; without it, it cannot be achieved. To differentiate further, each of the perfections of generosity, etc., can be divided into six, thus becoming thirty-six, as explained earlier when discussing the search for Dharma. Abiding in the six perfections and placing others in them is the generosity of the six perfections; abstaining from the six discordant factors such as miserliness is discipline; enduring the six difficult practices is patience; generating the six kinds of joy is diligence; not being distracted from the object of focus is meditation; and not conceptualizing the three circles (giver, receiver, and gift) is wisdom. Alternatively, even a single thought of giving in generosity possesses the qualities of abandoning discordant factors, applying antidotes, generating joy, not being distracted, and having the aspect of discernment; thus, the six are inseparably complete. Other perfections such as discipline also fully possess the bodhisattva's mind of giving for the sake of others. 『For the sake of the nature of phenomena』 means that the words expressing the Paramitas, the scriptures, encompass all the Paramitas as objects to be expressed; and the Paramitas, as objects to be expressed, encompass all the Mahayana scriptures as expressing subjects. There is also an explanation that the way to encompass is through the nature of conventional truth, just as a single aggregate of form contains the four elements of earth, water, fire, and wind. If any one of the six perfections is present, it is the nature of phenomena that it also contains aspects of all the others. And from the perspective of ultimate truth, when seized by non-conceptual wisdom, all the other perfections become one taste in the emptiness that possesses all supreme aspects, thus being encompassed by the nature of phenomena. As stated in the 『Collection of Precious Qualities,』 for example, the trees of Jambudvipa (the continent where we live) number in the billions, and their shade is of the same taste as the Prajnaparamita (perfection of wisdom). 『Because of the reason』 means that if one is not attached to enjoyment, one can maintain discipline; if one possesses discipline, one can endure harm from others; if one possesses patience, one will exert diligence; and through diligence, one will stabilize the mind. If the mind is stabilized, one will see reality as it is. Moreover, even if one engages in any one of the perfections, such as generosity, it will definitely benefit the accomplishment of all the others; there is not a single aspect that is not beneficial. Explanation of the Four Means of Gathering Disciples Second, explaining the four means of gathering disciples. From five aspects, first, the essence is generosity, which is the same as the previously explained perfection of generosity; there is no other difference. The six perfections
ོ་དེ་ཡི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་འཆད་ཅིང་སྟོན་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་སུ་ལེན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བཀོད་པ་ནི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང་། བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ 2-222a སྙན་སྨྲ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་དངོས་ཕྱི་མ་གསུམ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་ལ་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་སེལ་བས་ལུས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ནི། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའམ་ལོག་ཤེས་སམ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་བསལ་ནས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་མ་ནོར་བར་ཡིད་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དོན་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ལ་སྤྱོད་ན་གཞན་དེ་ལ་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་ཆོས་དེ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་དུ་བསྡུས་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་མང་མི་དགོས་ལ་ཉུང་ན་མི་འདུ་བས་སོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཕན་བཏགས་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡིད་དགའ་ནས་དེའི་ངག་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་སྟེ། གཉིས་པ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིས་ནི་ཕར་ཕྱིན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དོན་སྤྱོད་པ་ཡིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སྒྲུབ་ཏུ་ 2-222b བཅུག་པ་སྟེ། བཞི་པ་དོན་མཐུན་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྤྱོད་ཅིང་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་བསྡུ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་སུ་བསྡུས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས་དང་པོ། ཟང་ཟིང་གི་བསྡུ་བ་དང་ནི། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ཡིས། སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི། ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་ཏུ་ཕྱེས་ནས་བསྡུ་བའི་
【現代漢語翻譯】 以如實宣講和展示其自性和共相，是善語；如此引導眾生修持和實踐六度，是利行；使其他眾生實踐的彼岸度，自己也隨之修持和實踐，被認為是同事。因此，通過這宣講、接受、引導和自身隨行這三者，揭示了善語等後三種攝事。 第二，數量的確定：第一種攝事——佈施，是消除他人寒熱、饑渴等，從而有益於身體的方法；善語是消除對彼岸度特徵的不瞭解、錯誤理解或疑惑，從而使人毫不錯誤地憶持彼岸度的方法；利行是引導人們進入修持彼岸度的方法；同樣，同事是使人們反復隨行彼岸度的方法。因為說法者自己如果實踐佛法，那麼被引導者也會努力地實踐佛法。因此，應知將被調伏的眾生聚集並使其成熟的方法是四種攝事，不多不少，少了則無法聚集。 第三，四攝的作用：第一種攝事使眾生轉變為佛法的容器，因為通過物質的佈施而受益的眾生，會對菩薩心生歡喜，成為聽從其教導的容器，這就是攝事；第二種善語使人信奉與彼岸度完全相符的佛法；第三種利行是使他人實踐彼岸度的意義；第四種同事是使人們反復實踐彼岸度，並淨化一切垢染。 第四，四攝的分類：分為兩種分類和三種分類。第一種：物質的攝受和佛法的攝受。佛法的攝受有以所緣的法等三種方式。佈施是物質的攝受，其他三種是佛法的攝受。因此，通過兩種攝受的方式，將佛法的攝受分為三種，進行攝受。
【English Translation】 To explain and demonstrate to others the specific and general characteristics of it as they are, is 'pleasant speech'; to induce sentient beings to practice and accomplish the six perfections in this way is 'beneficial conduct'; and to have the very perfection that one has caused other sentient beings to accomplish, be followed and accomplished by oneself, is considered 'accordance with the meaning'. Thus, through these three—demonstrating, accepting, inducing, and following oneself—the latter three objects of collection, such as pleasant speech, are shown. Second, the determination of number: The first object of collection, giving, is a means of benefiting the body by eliminating others' heat, cold, hunger, thirst, and so on; pleasant speech is a means of eliminating ignorance, wrong knowledge, or doubt about the characteristics of the perfections, and thus enabling one to keep the perfections in mind without error; beneficial conduct is a means of engaging in the practice of the perfections; and similarly, conduct in accordance with the meaning is a means of repeatedly following the perfections. Because if the Dharma speaker himself practices the Dharma, then those who are guided will also diligently practice the Dharma. Therefore, it should be known that the means of gathering and maturing the sentient beings to be tamed are the four objects of collection, no more and no less, for if there are fewer, they will not be gathered. Third, the function of the four objects of collection: The first object of collection causes sentient beings to become vessels for the Dharma, for those sentient beings who have been benefited by material giving become pleased with that Bodhisattva and become vessels for listening to his words, which is the object of collection; the second, pleasant speech, causes one to have faith in the Dharma that is perfectly in accordance with the perfections; the third, beneficial conduct, causes others to accomplish the meaning of the perfections; and the fourth, accordance with the meaning, causes one to repeatedly practice the perfections and purify all defilements. Fourth, the distinction of the four collections: There are two distinctions, a distinction into two and a distinction into three. The first: material collection and Dharma collection. The Dharma collection has three aspects, such as the Dharma that is the object of focus. Giving is material collection, and the other three are Dharma collection. Thus, through the two types of collection, the Dharma collection is divided into three for the purpose of collection.
དངོས་པོ་བཞིར་འདོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་དོན་སྤྱོད་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ནི་དོན་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི་བསྡུ་བ་དམན་པ་སྟེ་གཞན་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་བསྡུ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལས་དབང་པོ་མཆོག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དམན་པའི་ཕྱིར་འབྲིང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་དངོས་བཞི་ནི། མཆོག་གི་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་ 2-223a པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བཀོད་པ་དེ་གསུམ་དམན་འབྲིང་མཆོག་གི་བསྡུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བསྡུ་བ་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་དངོས་བཞིས་སེམས་ཅན་བསྡུས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉུང་ཤས་ཞིག་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་སོགས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྡུ་དངོས་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་། ཉུང་ཤས་ཙམ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པ་དང་།ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་ཤིང་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཅིག་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་བསྡུ་དངོས་བཞིའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། འཁོར་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟེན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་ཐབས་བཟང་པོ་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །དེ་ཕྱིར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ 2-223b མ་འོངས་པ་ན་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་དག་ད་ལྟར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་ཡིས་སྡུད་པ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན། བསྡུ་དངོས་བཞི་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ས
【現代漢語翻譯】 有四種事物被認為是攝事（bsdu dngos，the four means of gathering disciples）。關於法的集合，有三種法：以法為目標的集合、實踐的法和完全清凈的法。第一種是具有六波羅蜜多的經部等法，因此應以悅耳的言辭來宣講。實踐的法應通過實踐來體驗。完全清凈的法是通過符合正理的方式，避免吝嗇等與波羅蜜多相違背的染污而進行實踐。第二種分為三種：從分類的角度來看，聲聞的四攝事是低劣的集合，因為他們不為他人謀利；緣覺的集合比聲聞優越，但比菩薩低劣，因此是中等的集合；菩薩的四攝事被稱為殊勝的集合，因為他們致力於自身和他人的利益。 菩薩將眾生安置於聲聞、緣覺、菩薩的乘中，這三種也成為低、中、高的集合。此外，從攝受者的角度來劃分，安住于勝解行地的菩薩們通過四攝事來攝受和成熟眾生，但只有少數眾生能成熟，大多數則毫無意義，因為他們沒有見到法的真如，也不瞭解眾生的心念等。從初地到七地的菩薩們通過四攝事使眾生完全成熟，雖然大多數能成熟，但也有少數不能成熟。安住於八地、九地、十地的菩薩們通過四攝事來攝受和成熟眾生，所有這些都能成熟，沒有一個會浪費，因此應知他們的一切行為都有意義。第五，四攝事的利益，有兩句偈頌：具有聚集眷屬能力的菩薩們，如果能正確地依賴這種方法，就能成辦一切眾生的所有利益，諸佛讚歎說，沒有其他更好的方法了。 因此，過去的諸佛和菩薩們過去攝受眾生，未來也將攝受眾生，現在正在攝受眾生的所有這些，都是通過四攝事來攝受的。因此，這四攝事能使一切眾生...
【English Translation】 There are four things considered as the means of gathering disciples (bsdu dngos, the four means of gathering disciples). Regarding the collection of Dharma, there are three types of Dharma: the collection aimed at Dharma, the Dharma of practice, and the completely pure Dharma. The first is the Dharma of sutras, etc., which possess the six pāramitās, and therefore should be explained with pleasing words. The Dharma of practice should be experienced through practice. The completely pure Dharma is practiced by avoiding stinginess and other defilements that contradict the pāramitās, through means that are in accordance with reason. The second is divided into three: From the perspective of classification, the four means of gathering disciples of the Śrāvakas are inferior collections because they do not work for the benefit of others; the collection of the Pratyekabuddhas is superior to the Śrāvakas but inferior to the Bodhisattvas, thus it is a medium collection; the four means of gathering disciples of the Bodhisattvas are called the supreme collection because they are dedicated to the benefit of themselves and others. When Bodhisattvas place beings in the vehicles of Śrāvakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas, these three also become inferior, medium, and supreme collections. Furthermore, dividing from the perspective of the gatherer, the Bodhisattvas who abide on the ground of adhimukticaryābhūmi (勝解行地) also gather and mature sentient beings through the four means of gathering disciples, but only a few beings can mature, and most become meaningless because they have not seen the suchness of Dharma and do not understand the thoughts of sentient beings, etc. The Bodhisattvas from the first bhūmi to the seventh bhūmi cause sentient beings to fully mature through the four means of gathering disciples; although most can mature, there are also a few who cannot mature. The Bodhisattvas who abide on the eighth, ninth, and tenth bhūmis gather and mature sentient beings through the four means of gathering disciples, and all of these can mature, with none being wasted, so it should be known that all their actions are meaningful. Fifth, the benefits of the four means of gathering disciples are in two verses: Bodhisattvas who have the ability to gather retinues, if they rely correctly on this method, will accomplish all the benefits of all sentient beings, and the Buddhas praise that there is no other better method. Therefore, the Buddhas and Bodhisattvas of the past gathered sentient beings in the past, and will gather sentient beings in the future, and all those who are gathering sentient beings now are gathering through the four means of gathering disciples. Therefore, these four means of gathering disciples can make all sentient beings...
ྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། 彼二品竟義 གསུམ་པ་ལེའུའི་མཇུག་སྡུད་པ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པའི་བློ་ཡིས་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་རྣམས་ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེ་སྡང་གིས་རྒྱུད་མི་འཁྲུགས་པ་སྡོམ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བདག་ཉིད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ནང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཆོས་དང་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཀྱི་ཚོགས་སྡུད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྡུ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 供·依·無量品 གསུམ་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ལ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ། ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་བཞི་ལས་ 供養佛陀 དང་པོ་ལ་མཆོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་རབ་དང་སེམས་དང་ལྡན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་སློང་རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། དགོས་པ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ 2-224a ལ་མཆོད་པའི་རྫས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་དང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བཀུར་སྟི་དང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱང་བསྡུ་སྟེ། མདོར་ན་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་དུས་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་བཞུགས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་རི་མོ་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་མིན་པར་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་ཕྲད་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་མཆོད་པ་པོ་བདག་དང་། མཆོད་པའི་རྫས་གསུམ་པོ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མངོན་སུམ་བྱས་ནས་མཆོད་པ་ཚད་མེད་པས་དུས་རྟག་ཏུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ནས་
【現代漢語翻譯】 是使之成熟的唯一途徑。 彼二品竟義 第三，章節的總結。像這樣，始終以不執著于享樂的心來行佈施；以寂靜的戒律來平息由貪執等原因產生的不善業；以忍辱來約束，不讓嗔恨擾亂自心；具備精進波羅蜜多；內心不向外散亂，安住于內在的禪定；以智慧不分別有，即內在的五蘊，外在的色等法，以及二者的相狀。這樣的菩薩成熟之後，以四攝事來攝受和成熟眾生。大乘經莊嚴論中，關於波羅蜜多和四攝事的第十七品已經解釋完畢。 供·依·無量品 第三，無量供養和依止的章節，包括供養佛陀，依止善知識，修習四無量心，以及對這些內容的總結，共四個部分。 供養佛陀 第一部分，通過七個偈頌（'具有殊勝心'等）來展示供養的自性：以極為清凈的發心，爲了圓滿二資糧，對佛陀（佛田）以法衣、缽、傘、幢、鮮花等供養品（這裡也包括恭敬和聽法等），總之，以各種各樣的供養品來供養。如何供養呢？如果佛陀的化身顯現在世間，就直接供養佛陀；如果佛陀不住世，就以意念觀想如來，並在佛像、畫像、佛塔等前進行供養。這就是顯現供養和非顯現供養兩種方式。通過佛陀出現在世間並進行供養和令佛歡喜的方式，愿我和眾生都變得有意義。並且，不執著于佛陀、供養者（我和我等眾生）以及供養品這三者之相，這就是圓滿的佛陀供養。顯現十方諸佛，以無量供養，爲了我和一切眾生圓滿二資糧，愿我能恒時供養。並且，在勝義諦中，不執著于供養的三輪。
【English Translation】 That is definitely the only way to make it ripen. The meaning of these two chapters is complete. Third, the conclusion of the chapter. Like this, always engaging in generosity with a mind unattached to enjoyment; pacifying the non-virtuous actions arising from attachment and other causes with the discipline of peace; restraining from anger disturbing the mind through the gate of patience; possessing the perfection of diligence; with the mind not wandering outward, abiding in inner samadhi; with wisdom, not discriminating the characteristics of existence, that is, the inner five aggregates, the outer phenomena such as form, and both of them. When such a Bodhisattva has matured, he gathers and ripens the assembly of sentient beings with the four objects of gathering. The seventeenth chapter on the perfections and the objects of gathering from the Ornament of the Great Vehicle Sutras is thus explained. Offering, Reliance, and Immeasurable Qualities Third, this chapter on immeasurable offering and reliance includes offering to the Buddha, relying on spiritual friends, cultivating the four immeasurables, and a summary of these contents, in four parts. Offering to the Buddha The first part, through seven verses ('Having an excellent mind' etc.) shows the nature of offering: With an extremely pure intention, in order to perfect the two accumulations, to the Buddhas (field of merit) with offerings such as Dharma robes, begging bowls, umbrellas, banners, flowers, etc. (this also includes respect and listening to the Dharma), in short, with various kinds of offerings. How to offer? If the emanation body of the supreme Buddha appears in the world, then offer directly to the Buddha; if the Buddha does not reside in the world, then visualize the Tathagatas in the mind and make offerings in front of statues, paintings, stupas, etc. These are the two ways of offering: manifest and non-manifest. Through the way of the Buddha appearing in the world and making offerings and pleasing the Buddha, may I and all sentient beings become meaningful. Furthermore, not clinging to the characteristics of the three aspects of offering: the Buddha, the offerer (myself and other beings), and the offerings, this is the complete offering to the Buddha. Manifesting the Buddhas of the ten directions, with immeasurable offerings, in order for myself and all sentient beings to perfect the two accumulations, may I always make offerings. And, in ultimate truth, not clinging to the three wheels of offering.
མཆོད་ན་མཆོད་པ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་ལ་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ 2-224b སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའི་མཆོད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སོགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་བཤད་དེ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའི་མཆོད་པར་དམིགས་ཏེ་ཕུལ་བའོ། །ཡང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཆོས་གོས་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། རྫས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཡང་གཞན་དེ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་སོ། །སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་མོས་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བར་དགུ་སྟེ། དང་པོ་མོས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་དང་བ་བསྐྱེད་དེ་བདག་པོས་མ་བཟུང་བ་དང་བཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཕུལ་བར་མོས་པ་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར། མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཡི་དོན་ལ་མོས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཡིན་ལ། བསམ་པ་ནི། རོ་མྱོང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་དགུ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་སྔོན་མཆོད་པ་བྱས་པ་དྲན་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཆོད་པ་ལེགས་ 2-225a སྙམ་དུ་རོ་མྱང་བྱ་དང་། གཞན་གྱི་མཆོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། རང་གཞན་གཉིས་ཀས་མ་འོངས་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་དང་། མཆོད་ཡུལ་དང་དུས་ཉི་ཚེ་བ་མིན་པ་ཚད་མེད་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་བྱེད་འདོད་པ་དུས་ཆད་པ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པ་དང་མཆོད་པས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་ཤིང་དགའ་བ་དང་། མཆོད་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བཏགས་པར་འདོད་པ་དང་ཆགས་པ་ང་རྒྱལ་སོགས་མེད་ཅིང་ཟག་བཅས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། མཆོད་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བསྔོ་བ་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །གསུམ་པ་དབང་འབྱོར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པ་སྟེ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའོ། །སྨོ
【現代漢語翻譯】 供養如果如法圓滿，就叫做『供養』。供養的分類中，使無量眾產生熟是供養諸佛的一種方式，利益眾生是令如來歡喜的最殊勝供養。也就是在眾生的相續中生起供養諸佛的想法，並使之從事供養等事業，主要宣說使之成熟的佛法，並將此供養迴向于令如來歡喜。此外，從物質方面來說，供養包括以法衣、鮮花等各種物品進行供養；從不依賴物質而從心意方面來說，供養又分為其他兩種。心意供養如果細分，從信解直到真如共有九種。第一種是信解，即心中緣念諸佛，生起歡喜心，對於有主或無主的世間和出世間一切供養，都信解為已經供養，這雖然也是心意供養，但在此處，將信解、意樂和自在三種分開來說。第一種，信解是對如來宣說供養之法的《大乘經》的意義生起信解，這也是心意供養。意樂是指品嚐、隨喜、歡悅、不知足、廣大、喜樂、饒益、無煩惱和善意樂九種。這些也都是心意供養。也就是憶念自己以前所作的供養，品嚐現在所作供養的喜悅，隨喜他人所作的供養，對於自己和他人將來所作的供養感到歡悅，不滿足於供養的物品、供養的對境和時間，因為它們是無量的，希望供養持續不斷，直到坐在菩提樹下，沒有時間限制，這是廣大的意樂；對於以供養使之成熟的眾生心懷慈愛和喜悅；希望以供養利益一切眾生；沒有貪執和傲慢等，不希求有漏的果報，這是無煩惱；將此供養迴向於一切眾生獲得無上菩提的果位，這是善意樂。第三種自在，是指依靠虛空藏三摩地等來供養如來，這也是從心意方面進行的供養。 祈願。
【English Translation】 Offering, when performed correctly and completely, is called 'offering'. Among the classifications of offerings, maturing limitless sentient beings is one way of offering to the Buddhas, and benefiting sentient beings is the supreme offering that pleases the Tathagatas. That is, generating the thought of offering to the Buddhas in the minds of sentient beings, and engaging them in activities such as making offerings, mainly expounding the Dharma that matures them, and dedicating this offering to pleasing the Tathagatas. Furthermore, from the aspect of material, offering includes offering various objects such as Dharma robes and flowers; from the aspect of mind, without relying on material, offering is divided into two other types. If mental offering is further divided, there are nine types from faith to suchness. The first is faith, which is to focus on the Buddhas in the mind, generate joy, and have faith that all offerings, whether owned or unowned, worldly or transcendental, have been offered. Although this is also a mental offering, here, faith, intention, and mastery are spoken of separately. The first, faith, is to generate faith in the meaning of the Mahayana Sutra that teaches the Dharma of offering to the Tathagatas, which is also a mental offering. Intention refers to nine types: savoring, rejoicing, delighting, being insatiable, vast, joyful, benefiting, being without afflictions, and virtuous intention. These are also mental offerings. That is, remembering the offerings one has made in the past, savoring the joy of the offerings one is making now, rejoicing in the offerings made by others, feeling delighted about the offerings that oneself and others will make in the future, not being satisfied with the objects of offering, the objects of offering, and the time, because they are limitless, hoping that the offering will continue uninterrupted until sitting under the Bodhi tree, without time limit, this is the vast intention; cherishing loving-kindness and joy for all sentient beings who are to be matured by the offering; wishing to benefit all sentient beings with the offering; being without attachment and pride, etc., and not desiring the fruits of contaminated actions, this is being without afflictions; dedicating this offering to all sentient beings attaining the fruit of unsurpassed Bodhi, this is virtuous intention. The third type, mastery, refers to offering to the Tathagatas by relying on the Samadhi of the Treasury of Space, etc., which is also an offering made from the aspect of mind. Aspiration.
ན་པ་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོད་པ་ཚད་མེད་པས་མཆོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་ཚ་གྲང་བཀྲེས་ 2-225b སྐོམ་ངལ་དུབ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དག་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཞི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་གཏོད་དེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་མཐར་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དགུའོ། །ཡང་མཆོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ནི་མཆོད་པའི་ཞིང་གི་དམ་པར་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མཆོད་པའི་རྣམ་སྨིན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྟེན་ནམ་གཞི་ནི་མཆོད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། མཆོད་པའི་དངོས་པོ་རྫས་དང་སེམས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་སངས་ 2-226a རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་ཕྲད་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ནི་མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་བྱབ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་དག་དང་། གནས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་ནས་མཆོད་པ། སེམས་ལ་གནས་ནས་མཆོད་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་གནས་སུ་བཤད། འོ་ན་དངོས་པོ་དང་གནས་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། སེམས་ལ་གནས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་སྙམ། དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་པོ་འདིས་གོང
【現代漢語翻譯】 此外，從發起無上菩提心開始，無論轉生到何處，都要利益自己和他人，並且發願以無量供養來供養如來，這也是從心意上進行供養。這也被稱為『依賴』。以慈悲心 желая消除眾生的痛苦，也能供養如來。爲了自己和眾生的成熟，忍受寒熱、飢渴、疲勞等痛苦，也是對如來的供養。正確地實踐六度也是供養佛陀。如理作意，專注于無常、痛苦、空性、無我的意義，並分析事物，也是供養佛陀。獲得初地后，通達事物的法性，生起現量證悟二無我的正確見解，也是供養佛陀。聲聞乘從煩惱障中解脫，也是聲聞乘對佛陀的供養。菩薩們次第圓滿地和度，最終通過捨棄二障的真如而獲得無上菩提，這也是對佛陀的供養。如此，心意供養還有其他九種。 此外，供養的意義有八種分類：原因是圓滿一切功德的佛陀是被視為最殊勝的供養對境的歡喜信；供養的異熟是圓滿二資糧並回向以獲得無上菩提；所依或基礎是供養的對境——諸佛；供養的物品是物質和心意的各種供養；原因是發願與佛陀相遇並進行供養；智慧是不執著于供養的三輪；爲了使無量眾產生熟而進行供養，因此眾生是福田；處所的供養是安住於物質進行供養，安住於心意進行供養，這兩者都被稱為處所。如果有人認為物質和處所之間有什麼區別，那麼安住於心意的意樂等，也暗示了具有這種意樂的人，因此存在區別。通過這八種分類，可以理解上述內容。
【English Translation】 Furthermore, from the arising of the unsurpassed Bodhicitta (enlightenment mind), no matter where one is reborn, one should benefit oneself and others, and also make aspirations to offer immeasurable offerings to the Tathagatas (Buddhas), this is also offering from the mind. This is also called 'relying'. By having compassion, wishing to eliminate the suffering of sentient beings, one also makes offerings to the Tathagatas. For the sake of the maturation of oneself and sentient beings, enduring suffering such as heat and cold, hunger and thirst, fatigue, etc., is also an offering to the Tathagatas. Correctly practicing the six paramitas (perfections) is also offering to the Buddhas. Rightly applying the mind, focusing on the meaning of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, and analyzing phenomena, is also offering to the Buddhas. After attaining the first bhumi (ground), understanding the nature of phenomena, and generating the correct view of directly realizing the two selflessnesses, is also offering to the Buddhas. The Shravakas (listeners) being liberated from the afflictive obscurations is also the Shravakas' offering to the Buddhas. The Bodhisattvas gradually accomplishing the bhumis and paramitas, and ultimately attaining unsurpassed Bodhi (enlightenment) through the Suchness (Tathata) of abandoning the two obscurations, is also offering to the Buddhas. Thus, there are nine other categories of mental offerings. Furthermore, there are eight classifications of the meaning of offering: The reason is that the Buddha, who is the ultimate of all qualities, is the joyful faith that is regarded as the most supreme object of offering; the result of offering is the complete dedication to perfect the two accumulations and attain unsurpassed Bodhi; the support or basis is the object of offering—the Buddhas; the objects of offering are various material and mental offerings; the reason is making aspirations to meet the Buddhas and make offerings; wisdom is the non-attachment to the three circles of offering; offering is done for the sake of maturing limitless sentient beings, therefore sentient beings are the field of merit; the offering of place is offering while abiding in material objects, and offering while abiding in the mind, both of which are called places. If one thinks there is a difference between material objects and places, then the person who possesses such things as mental intention abiding in the mind is also implicitly indicated, so there is a difference. Through these eight classifications, the above can be understood.
་གི་ཚིགས་བཅད་བཞི་པོའི་དོན་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་ལ། སྔོན་མཆོད་པ་བྱས་པ་རྒྱུ་དང་ད་ལྟར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་དང་། ད་ལྟ་མཆོད་པ་རྒྱུ། མ་འོངས་པར་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པ་དུས་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ཡན་ལག་འབུལ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་སོགས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པའམ་ནང་གི་མཆོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། རང་གི་རྫས་ཆོས་གོས་སོགས་མཆོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་མཆོད་པའམ་ཕྱིའི་མཆོད་པ་དག་དང་། རྙེད་པ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་མལ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། བསུ་ཞིང་ལྡང་བ་དང་བསྟོད་པ་བྱེད་པ་སོགས་བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་མཆོད་པ་ཆུང་ངུའམ་རགས་པ་ཉིད་ 2-226b དང་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོའམ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྒྲུབ་པ་དེ་ལའང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆུང་བའམ་དམན་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོད་པ་ཆེན་པོའམ་གྱ་ནོམ་པ་དེ་གཉིས་སོ། །ཚིག་རྐང་འདི་ཚིག་རྐང་སྔ་མའི་དོན་དང་སྦྱར་བ་ལས་སྒེར་དུ་བཤད་པ་མེད་པའང་སྣང་། མཆོད་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་ཟིན་པའི་མཆོད་པ་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་མཆོད་པའོ། །དེ་གཉིས་ལ་མཆོད་པ་ཐ་མ་དང་མཆོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་དང་ཞེས་སྦྱོར་བས་མཆོད་པ་ལའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་གཞན་ཕྱིས་ཞིག་ན་མཆོད་པ་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་རིང་བའི་མཆོད་པ་དང་། དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེའམ་དྲན་པ་ན་མཆོད་པར་སྦྱོར་བ་ནི། ཉེ་བའི་མཆོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འགྲོ་བ་ཆད་ནས་མཆོད་པ་ཚེ་རབས་གཉིས་སམ་མང་པོས་བར་དུ་མཆོད་པ་ཆད་ནས་ཕྱིས་མཆོད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཆོད་པ་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ནས་མཆོད་པ་སྟེ་ཉེ་རིང་གཉིས་དང་། སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་མཆོད་པར་སྨོན་པ་དང་། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་མཆོད་པར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉེ་རིང་གཉིས་པོ་དེར་འདོད་དོ། །མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དམིགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས། དགེབའི་བར་དགུ་ལ་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ 2-227a མཆོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ནས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ར
【現代漢語翻譯】 總而言之，這四句偈頌的含義都完全體現在這八種供養之中。此外，供養的分類包括：先前所作的供養是因，現在所作的供養是果；現在所作的供養是因，未來所作的供養是果。由於因果相符的緣故，如此將因果關係安立為三時的供養。此外，將自己的身體和肢體奉獻，聽聞佛法和思維佛法等是自我的供養或內在的供養；讓其他人進行供養，以及用自己的財物如法衣等進行供養是為他人的供養或外在的供養；用獲得的法衣、食物、臥具等進行供養，以及頂禮、合掌、迎接、起立和讚頌等恭敬的供養，這兩種是微小的供養或粗略的供養。通過聽聞、思維、修習殊勝佛法的方式進行供養，是偉大的供養或精細的供養，如是分為兩種。而修習也分為兩種：修習小乘是微小的供養或低劣的供養，修習大乘是偉大的供養或殊勝的供養。這一句偈頌似乎與前一句偈頌的含義相連，沒有單獨的解釋。 以不執著三輪（施者，受者，施物）的智慧所攝持的無我慢的供養，以及以不分別的智慧所攝持的無我慢的供養。對於這兩種供養，也分別使用下等和殊勝的名稱。『結合』，即以結合而進行的供養也分為兩種：在其他時間或之後進行供養是遙遠的供養，在同一時間或憶念時進行供養是近處的供養。同樣，以『行』而進行的供養也分為兩種：中斷了『行』之後再進行供養，即在兩世或多世之後中斷供養，之後再進行供養；以及沒有中斷的供養，即無論轉生到何處，都立即進行供養，分為近和遠兩種。通過發願的方式，發願今生進行供養，以及發願生生世世進行供養，也同樣被認為是近和遠兩種。殊勝供養的特點是：以對大乘佛法的信心為目標，以品嚐法味為意樂，隨喜之後安住於九種善行之中，並通過獲得虛空藏等三摩地而自在地進行供養，以及完全掌握不分別三輪的方法，並從第八地開始獲得無分別的智慧。
【English Translation】 In short, the meanings of these four verses are fully demonstrated in these eight types of offerings. Furthermore, the classifications of offerings include: the offerings made previously are the cause, and the offerings made now are the result; the offerings made now are the cause, and the offerings made in the future are the result. Due to the conformity of cause and effect, the causal relationship is established as offerings of the three times. In addition, offering one's own body and limbs, listening to the Dharma and contemplating the Dharma, etc., are self-offerings or inner offerings; causing others to make offerings, and using one's own possessions such as Dharma robes to make offerings are offerings to others or outer offerings; offering with obtained Dharma robes, food, bedding, etc., and the respectful offerings of prostration, joining palms, welcoming, standing up, and praising, etc., these two are small offerings or coarse offerings. Offering through the means of listening, thinking, and practicing the excellent Dharma is a great offering or a subtle offering, thus divided into two types. And practice is also divided into two types: practicing the Hinayana is a small offering or an inferior offering, practicing the Mahayana is a great offering or a supreme offering. This verse seems to be connected to the meaning of the previous verse and does not have a separate explanation. Offerings that are not grasped by the wisdom of non-attachment to the three circles (giver, receiver, and object), and offerings without arrogance that are grasped by non-discriminating wisdom. For these two types of offerings, the terms inferior and supreme are also used respectively. 'Combination', that is, offerings made through combination are also divided into two types: offering at another time or later is a distant offering, and offering at the same time or when remembering is a near offering. Similarly, offerings made through 'going' are also divided into two types: offering after interrupting 'going', that is, interrupting the offering for two or more lifetimes, and then making the offering; and offering without interruption, that is, immediately making the offering wherever one is reborn, divided into near and far. Through the means of aspiration, aspiring to make offerings in this life, and aspiring to make offerings in all lifetimes, are also considered as the two types of near and far. The characteristics of supreme offerings are: aiming at faith in the Mahayana Dharma, with the intention of savoring the taste of Dharma, rejoicing and abiding in the nine kinds of virtues, and freely making offerings by obtaining samadhis such as the Treasury of Space, and fully mastering the method of non-discrimination of the three circles, and obtaining non-discriminating wisdom from the eighth bhumi onwards.
ྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་པ་དེར་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོད་པ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་མཆོད་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止善知識 གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ། དེ་ཡི་དབྱེ་བ། མཆོག་གི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ། རྟེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། གཞི་འམ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུས་བརྟེན་པ་དང་ནི། བསྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཞིང་སྣོད་བཅུད་དག་པར་བྱ་བ་དག་དང་། ཅི་ལ་གནས་ནས་བརྟེན་པའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་བརྒྱད་དོ། །དང་པོ་རྟེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པས་རྒྱུད་བསྡམས་པས་དབང་པོ་དུལ་བ། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་གཡེང་ཞི་ཞིང་། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཞིག་བསྟེན་པ་པོ་རང་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མང་ 2-227b ཐོས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བསྟེན་ན་དགེ་བའི་སྐྱེད་འདོན་གྱི་རང་དང་མཉམ་པ་དང་། དམན་པ་བསྟེན་ཀྱང་དགོས་པ་ཆུང་ངོ་། །བཤེས་གཉེན་དེ་ཡང་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་བརྩོན་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པས་ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རྟོགས་པའི་ཆོས་བདེན་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྟོགས་པ་དང་། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་འབྲེལ་ཞིང་གསལ་པོར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ། གདུལ་བྱ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མི་མོས་པ་དང་། ལེགས་པར་མི་སྟོན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་སྟོན་པ་ལས་རྒྱུན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་མི་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་ནས་བསྟེན་པའི་གཞི་ཇི་ལྟ་བུས་བསྟན་པར་བྱ་ན་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསུ་སྐྱེལ་དང་སྟན་ལས་ལྡང་བ་དང་། འཛུམ་པའི་བཞིན་གྱིས་དགའ་བའི་མིག་གིས་བལྟ་བ་སོགས་ལུས་ཀྱི་བཀུར་སྟི་དང་། བསྟོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཅི་གསུངས་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང་། བྱམས་ཤིང་གུས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པ་སོགས་ངག་གིས་བཀུར་སྟི་དང་། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དང་ཞིང་དང་པ་བྱེད་པ་སྟེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་བཀུར་སྟིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྟན་པའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་མལ་ཆ་
【現代漢語翻譯】 由於不費力氣自然成就，當時一位菩薩所做的供養，所有入地的菩薩也以融入一體的方式做了同樣的供養。因此，這些菩薩與一切融為一體，勝過世間聲聞緣覺等所做的供養。 依止善知識 第二，關於依止善知識，分為：依止善知識的方式、善知識的分類、以及殊勝的特點三個方面。首先是第一個方面，分為總說和廣說兩部分。首先，依止善知識包括八個方面：所依的善知識的特徵、以何種基礎或事物來依止、依止的理由、爲了什麼而回向、成就善知識的因、從善知識那裡精通智慧、清凈田地器情、以及從安住於何處來依止的處所之門。 首先，所依的善知識是：以增上戒律的學處調伏自相續，從而調伏諸根；以增上等持的學處平息煩惱和散亂；以增上智慧的學處平息煩惱和分別念。如果所依止的善知識在戒律和聞思等方面勝過自己，那麼他是能增長善根的善知識；如果所依止的善知識與自己相等或不如自己，那麼就沒有太大的必要。 善知識還應具備以下特點：精勤于為他人講經說法等事業；廣聞正法，精通教理；徹底通達四諦、緣起、性空等真實義，並具有證悟；善於以清晰明瞭的語言文字闡述佛法；對所調伏的弟子充滿慈愛；並且不懈怠於講經說法，不敷衍了事，不吝嗇于傳授佛法。應當依止這樣的善知識。 第二，如果找到了善知識，應當如何依止呢？應當通過身語意三門來恭敬承侍：身體方面，頂禮、迎送、起身相迎、面帶微笑、以歡喜的眼神注視等；語言方面，讚歎、隨順教誨、言語慈愛恭敬等；意方面，內心虔誠歡喜。通過這三門的恭敬來好好地承侍善知識。所謂的供養是供養法衣和臥具等。
【English Translation】 Because it is effortlessly and spontaneously accomplished, when one Bodhisattva made an offering, all the Bodhisattvas who had entered the ground also made the same offering in a way that merged into one. Therefore, these Bodhisattvas are integrated with everything and are superior to the offerings made by Shravakas and Pratyekabuddhas in the world. Relying on a Virtuous Spiritual Friend Secondly, regarding relying on a virtuous spiritual friend, it is divided into three aspects: the way to rely on a spiritual friend, the classification of spiritual friends, and the explanation of the special characteristics of the supreme. First, the first aspect is divided into a summary and a detailed explanation. First, relying on a spiritual friend includes eight aspects: the characteristics of the virtuous spiritual friend to rely on, what kind of basis or thing to rely on, the reasons for relying on, what to dedicate it to, the cause of accomplishing a virtuous spiritual friend, being proficient in wisdom from him, purifying the field and its contents, and the door of the place from which to rely on, based on where to abide. First, the virtuous spiritual friend to rely on is: one who has tamed his mind-stream with the training of higher discipline, thereby taming the senses; one who has pacified afflictions and distractions with the training of higher concentration; and one who has pacified afflictions and conceptual thoughts with the training of higher wisdom. If the virtuous spiritual friend one relies on surpasses oneself in discipline and learning, then he is a virtuous source of growth; if the virtuous spiritual friend one relies on is equal to or inferior to oneself, then there is not much need. The spiritual friend should also possess the following qualities: diligence in teaching the Dharma to others; rich in scriptural knowledge through extensive hearing of the holy Dharma; thoroughly understanding the suchness of the Four Noble Truths, dependent origination, emptiness, etc., and having realization; being skilled in speaking the Dharma through clear and distinct words and letters; being the embodiment of loving-kindness towards the disciples to be tamed; and abandoning discouragement from teaching the Dharma, not being perfunctory, and not being stingy in teaching the Dharma. One should rely on such a spiritual friend. Secondly, if one has found a virtuous spiritual friend, how should one rely on him? One should show respect and service through the three doors of body, speech, and mind: in terms of body, prostrating, welcoming, standing up to greet, smiling, looking with joyful eyes, etc.; in terms of speech, praising, speaking in accordance with his teachings, speaking with loving and respectful words, etc.; in terms of mind, being sincere and joyful. One should serve the spiritual friend well through these three doors of respect. The offerings are offerings of Dharma robes and bedding, etc.
ལ་སོགས་པ་རྫས་གང་མཁོ་བ་ཕུལ་ཏེ་བསྟེན་པ་དག་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ནི། ལུས་བཀྲུ་བ་དང་མཉེ་བ་སོགས་གཡོག་བྱེད་པ་དང་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ 2-228a ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོས་བསྟེན་ཚུལ་ལོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་བཞིན་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ནང་གི་དངོས་པོས་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དེ་རྟེན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་མ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལ་དད་པས་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ལྡན་སློབ་མ་དེས་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ནི། བརྙེས་པ་དང་ཆོས་རྐུ་བའི་བསམ་པ་དང་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ངན་པ་སྤངས་ཏེ།ཆོས་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་བཞག་པ་དང་། དུས་དུས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པར་བྱ་བ་ནི་བཤེས་གཉེན་དེས་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། ཟས་ཟ་བ་སོགས་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཚེ་ན་འགྲོ་བར་མི་བྱ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དུས་དུས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཉན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ལུས་སེམས་དུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གུས་ཤིང་འདུད་པས་བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའམ་བགྲོད་པར་བྱའི། མ་གུས་པ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡོངས་བསྔོ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དེ་དོན་གང་གི་ཕྱིར་བསྔོ་བའམ། གང་གི་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དགེ་ 2-228b བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། མཁས་པའམ་གྲགས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་འདི་ལ་བསྟེན་ན་རང་ཡང་མཁས་པ་དང་གྲགས་པར་གྱུར་ནས་གཞན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་དང་རྙེད་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའམ་དེའི་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ལ་འདོད་པ་མེད་པར། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དེ། བདག་གིས་འདི་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བློའི་འཕེན་པ་དེས་དོན་དེའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐུགས་མགུ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། བློའི་ངང་ཚུལ་བརྟན་པ་སློབ་མ་བཟང་པོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་དེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་
【現代漢語翻譯】 供養各種所需的物品，進行侍奉。服侍的方式包括：沐浴、按摩等各種服侍，以及盡一切可能完成應做之事，這就是通過外在物質來侍奉善知識的方式。 善知識傳授佛法時，要如理聽聞、思維、修習，通過對佛法的如實修行來侍奉善知識，這被稱為通過內在修行來侍奉。像這樣通過外在和內在的方式來侍奉善知識，被稱為根本。 第三，理由或特徵是瞭解理由。以虔誠之心依止善知識，同樣，聰慧的弟子對於所聽聞的佛法，應斷除輕蔑、盜法之心以及尋釁滋事的惡念，樹立全面瞭解佛法的意願。應當時常前往善知識處聽聞佛法。在善知識禪修、用餐等不合時宜的時候，不應前去；在適當時機，應當時常前往聽聞佛法。此時，應以身心調柔的威儀，恭敬頂禮地前往善知識處，絕不能以不恭敬和傲慢的姿態前往。 第四，迴向是：侍奉善知識是爲了什麼目的而回向，或者爲了什麼而發願呢？像這樣侍奉善知識，如果認為依止了博學或有名望的人，自己也會變得博學有名望，從而得到他人的尊敬和供養，併爲了這個目的而侍奉善知識，這是不可取的。而應爲了從內心深處修習善知識所傳授的三學之法，爲了這個目的而侍奉善知識。我依止善知識，通過聽聞佛法和禪修，證得聖道，證悟法性真諦，以這樣的願力，爲了這個目的而回向。 第五，原因是：令善知識歡喜是弘揚佛法並使佛法具有意義的原因。心性堅定的優秀弟子，如實修持善知識所傳授的佛法，以此能真正令善知識心生歡喜。 第六，智慧
【English Translation】 Offering whatever materials are needed and attending to them. Serving includes: bathing, massaging, and all kinds of services, and accomplishing all the tasks that are appropriate. This is how to attend through external objects. When the virtuous friend teaches the Dharma, one should listen, contemplate, and meditate accordingly, and attend to the friend through practicing the Dharma as taught. This is called attending through internal objects. Attending to the friend through both external and internal objects is called the foundation. Third, the reason or characteristic is knowing the reason. Just as one attends to the virtuous friend with faith, so too, the intelligent disciple, regarding the Dharma to be listened to, should abandon thoughts of contempt, stealing the Dharma, and seeking faults, and establish the intention to fully understand the Dharma itself. One should go to the virtuous friend from time to time to listen to the Dharma. One should not go when the virtuous friend is meditating or eating, etc., when it is not appropriate; one should go and listen to the Dharma at appropriate times. At that time, one should go to or approach the virtuous friend with respectful prostrations and a disciplined demeanor of body and mind, never with disrespect or arrogance. Fourth, dedication is: For what purpose does one dedicate the merit of attending to the virtuous friend, or for what does one aspire? If one thinks that by relying on a learned or famous person, one will also become learned and famous, and thus receive respect and offerings from others, and dedicates oneself to that purpose, that is not desirable. Rather, one should attend to the virtuous friend in order to practice the three trainings as taught by the virtuous friend from the depths of one's heart. 'By relying on this, may I attain the path of the noble ones through listening to the Dharma and meditating, and may I realize the meaning of the Dharma itself.' With such aspiration, one dedicates oneself to that purpose. Fifth, the cause is: Pleasing the virtuous friend is the cause of teaching the Dharma and making the teachings meaningful. A good disciple with a stable mind, who practices and accomplishes the Dharma as taught by the virtuous friend, truly pleases the mind of that virtuous friend. Sixth, wisdom
ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་རང་གི་བློས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། རང་གི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཅིང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་ 2-229a པོ་འཐོབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །བདུན་པ་ཞིང་དག་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི། ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་གནས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་མའམ་ཕུ་ནུ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ནོར་དེ་སོ་སོར་བགོས་པའི་ཚེ་སོ་སོ་རང་གི་སྐལ་བ་ང་ལ་འདི་མཁོ་ཞེས་ཆེད་དུ་ལེན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་རབ་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཡི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་ངོར་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་བསྟེན་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ནི། བློ་དང་ལྡན་པ་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་དང་། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་རྒྱུ་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ 2-229b རྣམས་སུ་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་གསུམ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། དེ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟེན་པ་ནི་ནང་གི་བསྟེན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི་ཕྱི་ཡི་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་སྒྲ་ལ་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་རགས་པའམ་རྩིང་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ལ་སེམས་ཕྱི་ར
【現代漢語翻譯】 通過依止善知識聽聞佛法，就能精通聲聞、緣覺、菩薩三乘，憑藉自己的智慧，對三乘的證悟都源於依止善知識而獲得的智慧。像這樣精通三乘之後，菩薩們不會修習聲聞、緣覺的乘，自己的乘是大乘，爲了成辦自他二利，並獲得圓滿菩提的果位而努力。第七，清凈佛土，是爲了依止善知識，爲了使內在有情完全清凈，通過聽法等方式使無量有情得以成熟；爲了使外在器世界完全清凈，爲了使佛土具備珍寶的地面、如意樹、甘露之河流等圓滿的功德，爲了完全凈化清凈的佛土而依止善知識聽聞佛法。第八，所依之處是指心所安住的地方。比如父母或兄弟姐妹等共同的財產，在分割時，各自都會說『我需要這個』而特意選取。同樣，菩薩爲了具備享用殊勝佛法的功德而應依止善知識，而不是爲了享受世俗的財物。有些被財物所束縛的菩薩，不以佛法為主，而爲了財物去聽法，這與上述情況不同，這是從所依之處的角度來說的。第二，依止的方式的差別是：具有智慧的人依止善知識，有因和果的差別。前世依止善知識是因，今生依止是果；今生依止是因，未來世依止是果。像這樣，過去、現在、未來依止善知識有三種。依止善知識后，按照他的教誨和指示去修持，獲得法門的等持，並隨之修行，或者與他的證悟相符，這樣依止善知識、佛和菩薩是內在的依止。通過獲得善知識等方式來依止是外在的依止。僅僅通過聽聞從善知識那裡聽到的佛法之聲音來依止是粗略的依止，因為心向外馳散於其他聲音。 2-229a 2-229b
【English Translation】 By relying on a virtuous spiritual friend and hearing the Dharma, one becomes skilled in the three vehicles of the Shravakas (Hearers), Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), and Bodhisattvas. Through one's own intelligence, the realization of the three vehicles is attained through the wisdom gained by relying on a virtuous spiritual friend. Having become skilled in the three vehicles in this way, Bodhisattvas do not practice the vehicle of the Shravakas and Pratyekabuddhas. Their own vehicle is the Mahayana (Great Vehicle), striving to accomplish the benefit of both oneself and others, and to attain the fruit of complete enlightenment. Seventh, purifying the Buddha-field is to rely on a virtuous spiritual friend in order to completely purify the inner sentient beings, to fully ripen limitless sentient beings through listening to the Dharma, etc., and to completely purify the outer container world. It is to rely on a spiritual friend and listen to the Dharma in order to fully purify a pure Buddha-field that possesses the complete qualities of a precious ground, wish-fulfilling trees, and a continuous flow of nectar rivers, etc. Eighth, the place of abiding is where the mind abides. For example, when dividing the common property of parents or siblings, each person specifically chooses what they need, saying, 'I need this.' Similarly, a Bodhisattva should rely on a virtuous spiritual friend in order to possess the qualities of enjoying the share of the sacred Dharma, and not for enjoying worldly possessions. Some Bodhisattvas who are attached to possessions do not prioritize the Dharma, but listen to the Dharma for the sake of possessions. This is different from the above situation, and this is from the perspective of the place of abiding. Second, the distinction of how to rely is that a person with intelligence relies on a virtuous spiritual friend, and there is a distinction between cause and effect. Relying on a virtuous spiritual friend in a previous life is the cause, and relying in this life is the effect. Relying in this life is the cause, and relying in future lives is the effect. In this way, there are three ways of relying on a virtuous spiritual friend in the past, present, and future. After relying on a virtuous spiritual friend, one practices according to their teachings and instructions, attains the Samadhi (meditative absorption) of the Dharma, and follows them, or one's realization is in accordance with their realization. Relying on a virtuous spiritual friend, Buddha, and Bodhisattva in this way is the inner reliance. Relying through obtaining a virtuous spiritual friend, etc., is the outer reliance. Relying merely through listening to the sound of the Dharma heard from a virtuous spiritual friend is a coarse reliance, because the mind wanders outward to other sounds. 2-229a 2-229b
ོལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱུང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྲ་བའམ་ཞིབ་པ་སྟེ། དོན་ལ་ནང་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལ་བདག་གིས་བཀུར་སྟི་སོགས་ཀྱིས་བསྙན་ཏོ་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དམན་པའོ། །བདག་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཆོག་གོ། བློ་ལྡན་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་དང་། སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་ཏེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདིའི་འགྲོ་བས་བསྟེན་པ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚེ་རབས་དུ་མས་འགྲོ་བས་བར་ཆོད་ནས་གཟོད་བསྟེན་པ་རིང་བའོ། ། 2-230a སྦྱོར་བས་ནི་ཚེ་འདི་ལའང་དུས་གཞན་ཕྱིས་ཞིག་ན་བསྟེན་པའམ་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་དེ་མ་ཐག་པར་བསྟན་པ་མིན་པར་ཚེ་རབས་དུ་མས་བར་ཆོད་ནས་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ཐག་རིང་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །སྨོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བསྟེན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་བསྟེན་པ་ཐག་ཉེ་ལ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་བསྟེན་པར་སྨོན་པ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །འདི་གསུམ་རྟེན་དང་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་དང་བསམ་པས་སྨོན་པ་ཤུགས་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་བསྟེན་པ་མཆོག་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་མཆོག་བསྟེན་པ་ལ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བསྟེན་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་ཕུལ་ཏེ་བསྟེན་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཀུན་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ལྔ་པོ་འདིའི་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ན་ཡང་བསྟེན་པ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། ། 修四無量心 གསུམ་པ་ཚད་མེད་བཞི་ལ། ཚད་མེད་བཞི་བཤད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། 2-230b 說四無量心 དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚངས་པ་ཡི་གནས་པ་བྱམས་སྙ
【現代漢語翻譯】 因為漂泊之故。伴隨思惟和觀修生起之心的瑜伽是微細的，因為實際上是向內思考的緣故。此外，對於此，以我執和貪著來對待恭敬等，是伴隨我慢的低劣行為。不執著于自身和依止善知識的三種行為的相狀，是具有無我慢之心的依止善知識，是殊勝的。具有智慧者通過依止善知識的途徑，從近和遠兩種方式結合，以及通過發願的方式結合，共有六種依止善知識的差別。 那六種差別是什麼呢？以今生的行為來依止是近的。以多次轉世的行為間隔后才依止是遠的。 以結合的方式，今生在其他時間依止，或者在其他轉世中並非立即依止，而是經過多次轉世間隔后才依止，這種結合是遠的；今生立即依止，或者在來世立即依止，這種結合是近的。發願也是如此。今生髮愿依止並依止是近的，來世發願依止是遠的。這三種，依靠、結合、實踐和以意念發願，只是強烈程度的差別而已。 第三種，殊勝的依止是：以自己的心依止殊勝的善知識，通過對大乘佛法的信奉來依止，以及如前所述的九種思惟方式結合起來理解，以及通過獲得自在，即獲得禪定自在的方式來依止，例如以虛空藏禪定供養無量受用而依止，以及通過總持，即不忘失詞句和意義等方式來依止。完全掌握不分別的方便，以及八地以上的菩薩融入一體，所有行為都融入一個意義之中，這五種方式中的任何一種，都比其他的依止更為殊勝。 修四無量心 第三，關於四無量心，分為四無量心的解說和慈悲心的特別解說兩部分。 說四無量心 第一部分，從本體、所緣、分類、果、相違品和功德六個方面進行闡述。首先，菩薩的四無量心具有四種特徵，即菩薩穩固相續中的梵天之住，慈、悲
【English Translation】 Because of wandering. The yoga of mind arising from thought and meditation is subtle, because it actually thinks inward. Furthermore, regarding this, treating reverence and so on with ego and attachment is inferior with arrogance. Not clinging to the characteristics of the three actions of oneself and relying on a spiritual friend is relying on a spiritual friend with a selfless mind, which is supreme. The wise one, through the path of relying on a spiritual friend, combines the near and far ways, and through the path of aspiration, combines these two, so there are six distinctions of relying on a spiritual friend. What are these six? Relying on this life's activities is near. Relying after being interrupted by many lifetimes is far. In terms of combination, relying in this life at another time later, or not relying immediately in another lifetime, but relying after being interrupted by many lifetimes, this combination is far; relying immediately in this life, or relying immediately in the next lifetime, this combination is near. Aspiration is also the same. Aspiring to rely and relying in this life is near, aspiring to rely in the next life is far. These three, reliance, combination, practice, and aspiration with intention, are only differences in the intensity of strength. The third, the supreme reliance, is: relying on the supreme spiritual friend with one's own mind, relying through faith in the Mahayana Dharma, and understanding by combining the nine ways of thinking as mentioned earlier, and relying through obtaining freedom, that is, obtaining freedom in samadhi, such as relying by offering immeasurable enjoyment with the Samantabhadra samadhi, and relying through dharani, that is, not forgetting words and meanings, and so on. Completely mastering the means of non-discrimination, and bodhisattvas from the eighth bhumi onwards merge into one, and all actions merge into one meaning, any of these five ways is more supreme than other reliance. Cultivating the Four Immeasurables Third, regarding the four immeasurables, it is divided into an explanation of the four immeasurables and a special explanation of compassion. Explaining the Four Immeasurables The first part is explained from six aspects: essence, object, classification, fruit, opposing factors, and qualities. First, the four immeasurables of a Bodhisattva have four characteristics, that is, the abode of Brahma in the stable continuum of a Bodhisattva, loving-kindness, compassion
ིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར་བྱམས་སོགས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་མང་བ་དང་། ཆགས་སྡང་གིས་སེམས་མི་སྙོམས་པ་བཞི་སྤངས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱེད་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སེམས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་དང་པོ། བྱམས་པ་སྒོམ་པ་པོ་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན། བསྒོམ་བྱ་བྱམས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་པ་སྟེ། སོ་སྐྱེ་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་དམིགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉན་རང་གི་བྱམས་པ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དུ་མའི་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་བྱམས་པར་འབྱུང་བའོ། །བྱང་སེམས་ས་ལ་ཞུགས་ 2-231a པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རང་སྣང་འཁྲུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ངོ་བོ་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་དམིགས་པ་མེད་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་ནི། སོ་སྐྱེ་དང་མུ་སྟེགས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཐུན་མོང་ངོ་། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་སོགས་ནི། ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་བཞིའི་ཐུན་མོང་ངོ་། །མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། བདག་མེད་གཉིས་མངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བྱམས་སོགས་བཞིའི་དམིགས་པ་ 2-231b ནི། བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས
【現代漢語翻譯】 四無量心，即慈、悲、喜、舍，依次是：慈心遠離與自身相違的害心；悲心遠離惱害；喜心遠離不悅；舍心遠離貪嗔導致的心不平等。具有不分別友人的智慧，以及專注于眾生、法和無所緣的三種境界。其作用是不捨棄眾生，並使之成熟。此為四無量心的四種特徵。其中，慈心通過捨棄害心而希望與安樂相遇，這是第一點。慈心修習者、所緣境眾生、所修習的慈心，這三者不執著，這是第二點。專注於三種所緣是第三個特點。凡夫和外道之慈心，緣于執著有『我』和眾生的眾生；聲聞和緣覺之慈心，雖不執著『我』和眾生，但緣於五蘊聚合、無常和痛苦自性的眾多法；登地菩薩和佛陀之慈心，于勝義中不執著眾生和法，雖本體為空性，卻因自顯的迷惑而體驗如幻的痛苦，了悟眾生本性為空性，從而在無所緣中利益無量眾生。因此，僅緣于眾生的四無量心，是凡夫、外道、聲聞、緣覺、菩薩和佛陀五者的共同之處。緣於法的慈心等，是聲聞、緣覺、菩薩和佛陀四者的共同之處。無所緣的慈心，是不共于聲聞、緣覺，唯有佛陀和菩薩具有，這是《瑜伽師地論》中所說。 《無盡意經》中說：最初發心的菩薩之慈心緣于眾生，因為尚未現證二無我；從初地到七地之間的菩薩之慈心緣於法，因為現證清凈的法界；八地以上獲得無生法忍的菩薩之慈心無所緣，因為在無分別中不費力氣地生起慈心。如是宣說。 第二，慈心等四者的所緣：堅定的菩薩之慈心等四者的所緣，是希望獲得安樂的眾生。
【English Translation】 The four immeasurables, namely loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, are, in order: loving-kindness abandoning harmful intent, which is contrary to oneself; compassion abandoning harm; joy abandoning displeasure; and equanimity abandoning the imbalance of mind caused by attachment and aversion. It possesses the wisdom of not discriminating friends, and engages in the three realms of focusing on sentient beings, phenomena, and the absence of focus. Its function is not to abandon sentient beings and to bring them to maturity. These are the four characteristics of the four immeasurables. Among them, loving-kindness hopes to encounter happiness by abandoning harmful intent, which is the first point. The practitioner of loving-kindness, the object of focus sentient beings, and the loving-kindness to be practiced, these three are not fixated upon, which is the second point. Focusing on the three objects is the third characteristic. The loving-kindness of ordinary beings and non-Buddhists focuses on sentient beings, clinging to the existence of 'self' and sentient beings; the loving-kindness of Hearers and Solitary Realizers, although not clinging to 'self' and sentient beings, focuses on the mere multitude of aggregates, impermanent and suffering in nature; the loving-kindness of Bodhisattvas on the bhumis and Buddhas does not fixate on sentient beings and phenomena in ultimate truth, although being empty in essence, they experience illusory suffering due to self-appearing delusion, realizing the nature of sentient beings to be emptiness, thereby benefiting countless sentient beings without fixation. Therefore, the four immeasurables that focus solely on sentient beings are common to the five: ordinary beings, non-Buddhists, Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas. Loving-kindness, etc., that focus on phenomena are common to the four: Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas. Loving-kindness without focus is uncommon to Hearers and Solitary Realizers, only possessed by Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the Yogacarabhumi-sastra. The Akshayamati Sutra states: The loving-kindness of Bodhisattvas who initially generate bodhicitta focuses on sentient beings because they have not yet directly realized the two selflessnesses; the loving-kindness of Bodhisattvas engaged in practice from the first to the seventh bhumi focuses on phenomena because they directly focus on the pure realm of phenomena; the loving-kindness of Bodhisattvas who have attained forbearance of non-arising phenomena from the eighth bhumi onwards is without focus because loving-kindness arises effortlessly in non-discrimination. Thus it is taught. Second, the objects of focus of the four loving-kindnesses, etc.: The object of focus of the four loving-kindnesses, etc., of steadfast Bodhisattvas is sentient beings who desire to obtain happiness.
་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་དེ་དག་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་འཕྲད་པ་དང་། མཛའ་བ་སོགས་དང་ཕྲད་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་དགྲ་སོགས་གང་འཕྲད་ནས་ཞེ་སྡང་ལྡང་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་དེ་དག་ལ་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཆགས་སྡང་མེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཅན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་གང་དང་གང་ལ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པས་ནི། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལ་དམིགས་ནས་དམིགས་ཡུལ་དེ་དག་འདུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་སོ། །དམིགས་བྱེད་ཀྱི་བྱམས་པས་ནི། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་བཞི་དང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་སོགས་དེ་ལ་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་ 2-232a ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བདག་དང་ཆོས་སུ་དམིགས་པའམ་ཕྱི་དང་ནང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པས་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་ས་བོན་བརྟས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འབད་རྩོལ་དང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་སོགས་སུ་བཞག་པ་དང་། བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་གཉིས་ནི་བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པའི་བྱམས་པར་བཞག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ནས་དམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་མདུད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཆད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱམས་སོགས་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་བཞི་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ནི། བྱམས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ཕྱིས་ཉམས་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་ཆ་ཅན་ནི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ
【現代漢語翻譯】 慈愛（藏文：བྱམས་པ་，byams pa）的相是希望眾生獲得安樂，而悲憫（藏文：སྙིང་རྗེ་，snying rje）的相是緣于被痛苦折磨的眾生，希望他們脫離痛苦。喜（藏文：དགའ་བ་，dga' ba）的相是緣于擁有安樂的眾生，希望他們不離安樂。舍（藏文：བཏང་སྙོམས་，btang snyoms）的相是緣于與安樂的感受相遇，以及與友善等相遇后產生貪戀，或者與痛苦的感受和敵人等相遇后產生嗔恨的有煩惱的眾生，希望對他們不生貪嗔，而是以無貪嗔的舍心對待。這些說明了它們各自緣于哪一類眾生。 緣於法的慈愛，是緣于宣說這四種無量（藏文：ཚད་མེད་པ་བཞི་，tshad med pa bzhi po）的真實論典——大乘經藏（藏文：ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་，theg pa chen po'i mdo sde），並將這些所緣境視為僅僅是行法的體性。緣于所緣的慈愛，是緣於四種眾生和（大乘法）大乘之法的真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་，de bzhin nyid），即空性（藏文：སྟོང་པ་，stong pa），遠離能取和所取二者，從而深入其中。無所緣的慈愛等，對此有四種意義上的區分：緣于眾生和諸法的真如，因此稱為無所緣的慈愛，因為它不緣于自我和法，也不緣于外和內。在第八地（藏文：ས་བརྒྱད་པ་，sa brgyad pa）獲得不生法忍（藏文：མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་，mi skye ba'i chos la bzod pa）時，由於分別念和勤作（藏文：རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་，rnam rtog dang 'bad rtsol）趨於寂滅，四無量的種子得到滋養，最終圓滿，無需勤作和分別就能自然成就，因此成為極其清凈的狀態，所以安立為無所緣的慈愛等。慈愛的身體行為和語言行為，雖然是從慈愛的同類因中產生，但由於屬於色蘊（藏文：གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་，gzugs kyi phung po），因此對它們沒有分別念，所以安立為無所緣的慈愛。由於貪慾、嗔恨等煩惱已經止息，因此聖者（藏文：འཕགས་པ་，'phags pa）的慈愛被稱為無所緣，因為煩惱被稱為心的所緣，是對境特別執著和緊抓不放。如經中所說：『斷除了心的結縛，因此所緣也斷滅』。像這樣沒有所緣，所以慈愛等是無所緣的。通過這四個理由，慈愛是無所緣的。 第三，分類：這四種慈愛等，有後來會衰退或減少的部分，稱為動搖（藏文：གཡོ་བ་，g.yo ba）。
【English Translation】 'Loving-kindness (Tibetan: བྱམས་པ་, byams pa) has the aspect of wishing sentient beings to encounter happiness, while compassion (Tibetan: སྙིང་རྗེ་, snying rje) focuses on those afflicted by suffering, wishing them to be free from suffering. Joy (Tibetan: དགའ་བ་, dga' ba) has the aspect of focusing on sentient beings who possess happiness, wishing them not to be separated from happiness. Equanimity (Tibetan: བཏང་སྙོམས་, btang snyoms) has the aspect of focusing on sentient beings who encounter pleasant feelings and, upon encountering friendliness, etc., develop attachment, or who, upon encountering painful feelings and enemies, etc., give rise to hatred, wishing not to generate attachment or hatred towards them, but to remain indifferent without attachment or hatred. These indicate which category of sentient beings they each focus on.' 'Loving-kindness focused on the Dharma (Tibetan: ཆོས་, chos) focuses on the authentic treatises that teach these four immeasurables (Tibetan: ཚད་མེད་པ་བཞི་, tshad med pa bzhi po)—the Mahāyāna Sūtras (Tibetan: ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་, theg pa chen po'i mdo sde)—and regards these objects of focus as merely the nature of conditioned phenomena. Loving-kindness that focuses on the object focuses on the suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་, de bzhin nyid) of the four sentient beings and the Great Vehicle Dharma, which is emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་, stong pa), devoid of both grasper and grasped, thereby entering deeply into it. Non-referential loving-kindness, etc., has four distinctions in meaning: because it focuses on the suchness of sentient beings and phenomena, it is called non-referential loving-kindness, as it does not focus on self and Dharma, nor on outer and inner. When one attains forbearance towards the unoriginated Dharma (Tibetan: མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་, mi skye ba'i chos la bzod pa) on the eighth bhūmi (Tibetan: ས་བརྒྱད་པ་, sa brgyad pa), conceptual thought and effort (Tibetan: རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་, rnam rtog dang 'bad rtsol) subside, the seeds of the four immeasurables are nurtured, and ultimately perfected, spontaneously accomplishing without effort or conceptualization, thereby becoming exceedingly pure, and thus are established as non-referential loving-kindness, etc. The bodily and verbal actions of loving-kindness, although arising from the homogenous cause of loving-kindness, are part of the form aggregate (Tibetan: གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་, gzugs kyi phung po), and therefore there is no conceptualization towards them, so they are established as non-referential loving-kindness. Because afflictions such as desire and hatred are exhausted, the loving-kindness of the noble ones (Tibetan: འཕགས་པ་, 'phags pa) is called non-referential, because afflictions are called the mind's object, which is particularly fixated and tightly grasped. As the sūtra says: 『Having abandoned the knots of the mind, the object is cut off.』 Thus, because there is no such object, loving-kindness, etc., is non-referential. Through these four reasons, loving-kindness is non-referential.' 'Third, the classification: These four, loving-kindness, etc., have a part that will later deteriorate or diminish, which is called wavering (Tibetan: གཡོ་བ་, g.yo ba).'
་དང་། གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ 2-232b ཅན་ནི་མི་གཡོ་བ་སྟེ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཚད་མེད་བཞིའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ཀྱང་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་ཆགས་པས་རོ་མྱང་ཤིང་དེས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མི་འཚོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་ཆོག་འཛིན་བྱེད་པ་མིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་བཞི་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་ནི་མི་གཡོ་བ་དང་། རོ་མྱང་བ་དང་ཆོག་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་གནས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་རིས་གསུམ་སྟེ། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་བའམ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་ཆེན་གསུམ་ཡོད་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པར་འོད་ཆུང་སོགས་གསུམ། བསམ་གཏན་གསུམ་པར་དགེ་ཆུང་སོགས་གསུམ། བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྤྲིན་མེད་འོད་སོགས་གསུམ་དང་། མི་ཆེ་བ་སོགས་གནས་གཙང་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས། ཚངས་རིས་ཀྱི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུ་། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ལྡན་གྱི་དེ་བཞི་འབྲིང་དང་། ཚངས་ཆེན་གྱི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ལ་ཚད་མེད་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ལས་ཆུང་ངུ་ 2-233a དང་འབྲིང་གཉིས་ཀ་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ཞིང་། ཆེན་པོ་དང་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །ཡང་དམན་པའི་ས་པ་ཞེས་པ་ས་འོག་མ་འོག་མ་དམན་པ་དང་། གོང་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མེད་ལྷག་པ་སྟེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་པའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་དམན་ཞིང་ཆུང་ལ། ས་དང་པོ་པའི་ལྷག་ཅིང་ཆེ་བ་དང་། ས་དང་པོ་པའི་དེ་དག་དམན་ལ་ས་གཉིས་པའི་དེ་བཞི་ལྷག་པའི་ཚུལ་གྱི་ས་དང་ས་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེ་ཆུང་དུ་བཞག་པའོ། །བསམ་པ་དམན་དང་ཞེས་པ་གཞན་དོན་མི་བྱེད་པས་ཉན་རང་གི་ཚད་མེད་བཞི་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཉམ་བཞག་མིན་པ་དང་། མཉམ་བཞག་གི་ཡང་ཆུང་དང་འབྲིང་གཉིས་དང་། དམན་པའི་ས་འོག་མ་འོག་མ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་པའི་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམན་པས་ཆུང་ལ། དེ་ལས་གཞན་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་ཀྱི་ཆེན་པོ་དང་། དམན་པའི་ས་མིན་པ་གོང་མ་གོང་མ་དང་། བསམ་པ་དམན་མིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་དག་པའི་ས་གསུམ་ན་རྣམ་རྟོག་གི་འབད་རྩོལ་མི་མངའ་བས་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ཚད་མེད་བཞི་ཉིད་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ
【現代漢語翻譯】 此外，不動的狀態是指不會衰退的狀態。即使獲得了四無量心的禪定，但由於執著於該禪定，以品嚐禪味為滿足，不尋求更高的功德，這是與煩惱相關的。不品嚐禪味且不以滿足為足，這被稱為無煩惱的無量心。因此，通過這四種區分，菩薩們的四無量心是完全安住于不動、遠離品嚐禪味和滿足的執著。動搖和與煩惱相關的兩種情況並非如此。此外，對於無量心的區分，不屬於等持自性的欲界心所依的四無量心是小的。色界和無色界被稱為等持。其中，初禪有三種層次：梵眾天、梵輔天或梵前眷屬、大梵天。二禪有少光天等三種。三禪有少樂天等三種。四禪有無雲天等三種，以及無煩天等五凈居天，共八種。其中，梵眾天的四無量心是小的，梵輔天的四無量心是中等的，大梵天的四無量心是大的。因此，在等持地中，無量心被分為小、中、大三種。小的和中等的都被歸為小的，大的則被分為大的和這兩種。 此外，所謂的下劣地是指越來越低的下層地，上層地的無量心是殊勝的。修習勝解行地的四無量心是下劣且小的，初地的四無量心是殊勝且大的。初地的四無量心是下劣的，二地的四無量心是殊勝的，這種以地為參照來區分大小的方式。所謂的心低下是指不為他人利益著想，因此聲聞和緣覺的四無量心是小的。從初地到七地之間，由於有分別唸的努力和伴隨的慢心，所以是小的。因此，凡是不屬於等持，以及屬於等持的小和中兩種，還有下劣的下層地，以及心低下的人，和伴隨慢心的人，這些都是因為下劣而小的。與此相反，等持狀態下的大，以及不屬於下劣地的上層地，以及心不低下的菩薩和如來，以及八地等清凈的三地，因為沒有分別唸的努力，所以沒有慢心，這些人的四無量心是殊勝或大的，應該這樣理解。
【English Translation】 Furthermore, the state of being unmoving refers to a state that does not deteriorate. Even if one attains the samadhi of the four immeasurables, but due to attachment to that samadhi, being content with savoring the taste of the samadhi, and not seeking higher qualities, this is associated with afflictions. Not savoring the taste of samadhi and not being content is called the immeasurable without afflictions. Therefore, through these four distinctions, the four immeasurables of the Bodhisattvas are fully abiding in being unmoving, being free from attachment to savoring the taste of samadhi and being content. The two situations of being wavering and being associated with afflictions are not the case. Furthermore, regarding the distinctions of the immeasurables, the four immeasurables that rely on the mind of the desire realm, which do not belong to the nature of equanimity, are small. The form realm and formless realm are called equanimity. Among them, the first dhyana has three levels: Brahma Assembly, Brahma Retinue or Brahma Attendants, and Great Brahma. The second dhyana has Minor Light and so on, three types. The third dhyana has Minor Virtue and so on, three types. The fourth dhyana has Cloudless and so on, three types, as well as the five Pure Abodes such as Non-affliction, totaling eight types. Among them, the four immeasurables of the Brahma Assembly are small, the four immeasurables of the Brahma Retinue are medium, and the four immeasurables of the Great Brahma are large. Therefore, in the ground of equanimity, the immeasurables are divided into three types: small, medium, and large. The small and medium are both categorized as small, and the large is divided into large and these two. Furthermore, the so-called inferior ground refers to the lower and lower grounds, and the immeasurables of the higher ground are superior. Practicing the four immeasurables of the ground of adhimukti-carya (ground of aspirational conduct) is inferior and small, and the four immeasurables of the first ground are superior and large. The four immeasurables of the first ground are inferior, and the four immeasurables of the second ground are superior, this is the way of distinguishing size by referring to the ground. The so-called inferior mind refers to not thinking of the benefit of others, therefore the four immeasurables of the Shravakas and Pratyekabuddhas are small. From the first ground to the seventh ground, because there is the effort of conceptual thought and the accompanying pride, it is small. Therefore, whatever does not belong to equanimity, and the small and medium types that belong to equanimity, as well as the inferior lower ground, and the person with an inferior mind, and the person accompanied by pride, these are small because of inferiority. In contrast, the large in the state of equanimity, and the upper ground that does not belong to the inferior ground, and the Bodhisattvas and Tathagatas who do not have an inferior mind, and the three pure grounds such as the eighth ground, because there is no effort of conceptual thought, therefore there is no pride, the four immeasurables of these people are superior or large, it should be understood in this way.
ར་བྱའོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། བྱམས་སོགས་ཚངས་པའི་གནས་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ 2-233b ཤིན་ཏུ་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དེས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་སེམས་རྣམས་སེམས་ཅན་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པ་དང་། ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་རིམ་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུའམ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་འདིར་གོམས་པས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་ཚངས་གནས་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚངས་གནས་བཞི་པོ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་སོགས་བཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ཚངས་གནས་གོམས་པ་ཚད་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ནི། གནོད་སེམས་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱམས་སོགས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་པར་རང་གར་གནས་པའམ་བག་ཟོན་བྱས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། གནོད་སེམས་སོགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་མི་བཟད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་བྱམས་སོགས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚངས་གནས་གོམས་ཤིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་འབྲས་བུའི་ཞར་ལ་བསྟན་པ་ལྟར་བྱས་ན་དེའི་ས་བཅད་ཀྱི་ཁོངས་དང་། ལོགས་སུ་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་གོམས་པའི་རྟགས་ལྔ་པར་བྱས་ཏེ་ 2-234a ས་བཅད་བདུན་དུ་བྱའོ། །ལྔ་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བཞི་དང་མི་ལྡན་པའི་ཉེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་མ་འཕྲད་ན་སྙམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་བསད་པ་དང་བརྡེག་པ་སོགས་གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པ་ནི་བྱམས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ལུས་ཀྱིས་བརྡུང་བརྡེག་སོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ལ་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་མི་མོས་མི་དགའ་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དགྲ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ན་གནོད་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མཛའ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ལྡན་ན། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ས
【現代漢語翻譯】 第五，結果：一般來說，修習四無量心的結果是轉生到色界。然而，那些具有智慧的菩薩們，由於慈愛等梵住的緣故而恒常安住，他們的心非常堪能，並且具有不可思議的禪定，因此，爲了眾生的利益，他們會轉生到任何他們想要的地方，這是異熟果。菩薩們通過修習無量心，圓滿了福德和智慧的資糧，這是增上果或自在果。那些具有四無量心的菩薩們，對於尚未進入佛法的眾生，會引導他們進入佛法；對於已經進入佛法的眾生，會次第引導他們向上提升，這是通過精進的力量所產生的丈夫義利果或丈夫作用果。由於今生的串習，在來世的每一次轉生中，都不會與梵住分離，這是等流果。遠離與四梵住不相順的四種煩惱，如害心等，這是離系果。梵住修習達到極致的標誌是：對治害心等的慈愛等，無需刻意修習，自然而然地安住，或者即使沒有防備，當產生害心等煩惱的惡劣因緣現前時，慈愛等也不會退失，這就是梵住修習純熟且遠離不相順品的標誌和特徵。如果將此作為結果的附帶說明，則屬於該科判的範疇；如果單獨列出，則作為修習無量心的第五個標誌，從而形成七個科判。 第五，宣說不相順品：菩薩不具備四無量心的過患是：希望眾生無法獲得安樂，因此讓他們遭受痛苦，心中想著殺害、毆打等有害行為，這是慈愛的相違品；身體上進行毆打等各種傷害行為，這是希望眾生脫離痛苦的悲心的相違品；看到眾生擁有安樂，心生嫉妒，對他們不悅，這是喜的相違品；看到感受痛苦的眾生或仇敵等，就生起害心；看到感受安樂的眾生或親友等，就生起貪慾，這些都是舍的相違品。像這樣，如果具有四無量心的相違品，那麼身心就會遭受痛苦。
【English Translation】 Fourth, the result: In general, the result of cultivating the four immeasurables is to be born in the Form Realm. However, those wise Bodhisattvas, who constantly abide by the Brahmaviharas such as loving-kindness, and whose minds are very workable and endowed with inconceivable samadhi, constantly desire to benefit sentient beings and are born in whatever realm they wish, which is the result of maturation. Bodhisattvas, through the cultivation of the immeasurables, perfect the accumulation of merit and wisdom, which is the result of empowerment or mastery. Bodhisattvas who possess the four immeasurables lead sentient beings who have not entered the teachings into the teachings, and those who have entered also gradually mature from higher to higher, which is the result of the prowess of a man through diligence or the result of a man's actions. Due to familiarity in this life, in all future rebirths, one will not be separated from the Brahmaviharas, which is the result of affinity. Being separated from the four unfavorable aspects of the Brahmaviharas, such as harmful thoughts, is the result of separation. The sign that the Brahmaviharas have become accustomed to the limit is that the antidotes to harmful thoughts, such as loving-kindness, abide naturally without having to be deliberately cultivated, or even without being cautious. Even when unpleasant conditions that cause harmful thoughts arise, loving-kindness does not diminish, which is a sign and characteristic that the Brahmaviharas have become accustomed and separated from unfavorable aspects. If this is shown as an incidental explanation of the result, it belongs to the scope of that section; if it is separated, it will be the fifth sign of becoming accustomed to the immeasurables, thus making seven sections. Fifth, explaining the unfavorable aspects: The fault of a Bodhisattva not possessing the four immeasurables is that if sentient beings do not meet with happiness, one thinks of harming them by connecting them to suffering, and thinking of doing harm such as killing and beating is the unfavorable aspect of loving-kindness. Physically beating and harming in various ways is the unfavorable aspect of compassion, which desires to be separated from suffering. Seeing sentient beings endowed with happiness, one is not pleased with them due to jealousy, which is the unfavorable aspect of joy. Seeing sentient beings who are suffering or enemies, one generates harmful thoughts, and seeing those who are experiencing happiness or friends, one possesses desire and attachment, which is the unfavorable aspect of equanimity. Thus, if one possesses the unfavorable aspects of the four immeasurables, one will experience suffering that harms the body and mind.
ྣ་ཚོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་འབྱུང་ཞེ་ན་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་སྡིག་པ་བྱས་པས་བདག་ཉིད་ཚེ་འདི་ལ་བསད་པ་བཅིངས་པ་སོགས་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམྱལ་བ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་མ་སོགས་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་ཉམས་ 2-234b པར་འགྱུར་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་འཇོམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་ལམ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་བོར་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྡིག་ཅན་གྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་ངན་སོང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པས་བདག་ནི་བརླག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ལ་གདུང་བ་དང་བཅས་པའམ་འགྱོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་མཉམ་ཤིང་ཞུམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་ལ་སྔོན་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་འདི་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཅི་ཡང་འབུལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བརྙེས་ཤིང་མཆོད་པའི་གནས་སུ་མི་འཇོག་པས་ཆོས་གོས་དང་བཟའ་བཏུང་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྙེད་པས་དམན་ཞིང་། སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པས་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ལ་སྣོད་ཅིང་ཕྱིན་ཆད་སྲུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ཀྱང་དགེ་སློང་འདི་ནི་དགེ་སློང་དུ་མི་རུང་བ་དགེ་སྤྱོད་གི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ། བོང་བུ་ལྟར་སྤྱོད་པ། ཤི་བའི་རོ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་འདུལ་བ་སོགས་ལས་རྣམ་པ་དུ་མར་སྨད་པ་མཛད་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་ཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཚངས་པར་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། འདི་དང་ལྷན་གཅིག་གནས་སུ་མི་རུང་ཞེས་ཚིག་གིས་སྨ་འབེབས་ཤིང་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། སྐྲོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ 2-235a ཞེས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་མི་སྙན་པ་སྒྲོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པ་དེ་ནི་ཚེ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ཁོམས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྔར་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚད་མེད་བཞི་སོགས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སླར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་མི་ནུས་པས་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་འགྱོད་པ་དང་གདུང་བ་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཐོབ
【現代漢語翻譯】 將觸及到破戒的諸多過患。如果問：『如何產生諸多過患呢？』答：由於嗔恚、惱害等煩惱，造作殺生等罪業，導致自身今生遭受殺害、囚禁等痛苦；來世墮入地獄等處，被痛苦摧殘。這些煩惱通過損害他人的生命、受用、妻室等方式摧毀眾生，如此行事之人，會從已受持的清凈戒律中退失，從而也摧毀了戒律。如此這般，破戒之人會這樣想：『我已失去了被聖者讚歎、能往生善趣的道路，而步入了惡人所指引的惡趣之路，我真是自取滅亡啊！』心中充滿悲痛或懊悔，內心沮喪而消沉。此外，破戒之人，即使是以前的施主，也會認為此人作惡，不應供養，因此不再供養任何東西。同樣，其他人也會輕視他，不把他當作應供養之處，從而在衣食等資具方面變得匱乏。以前持戒時，尚有天神等護衛，如今破戒，天神不再守護。同樣，導師也會呵斥這樣的比丘，認為他不堪為比丘，從善行之法中退失，行為如驢，如同死屍一般，並在律藏等經典中多次加以斥責。破戒之人，自然會受到梵行者的指責和爭論，認為不應與此人共住，並以言語責罵，甚至加以懲罰、驅逐等。某人破戒，做了如此這般的惡事，這樣的惡名會四處傳播。破戒之人，不僅今生遭受諸多痛苦，來世還會墮入地獄等無暇之處。此外，還會從先前已獲得的聞法、戒律、四無量心等功德中退失，尚未獲得的功德也無法獲得，從而因未得而退失，內心充滿懊悔和無法忍受的巨大痛苦。
【English Translation】 One will encounter many faults of breaking the precepts. If asked, 'How do many faults arise?' The answer is: Due to afflictions such as anger and harm, one commits sins such as killing, leading to suffering such as being killed and imprisoned in this life; in future lives, one will be born in hells and other places, and be destroyed by suffering. These afflictions destroy sentient beings by harming the lives, possessions, wives, etc. of others. Those who act in this way will fall away from the pure precepts they have taken, thereby destroying the precepts as well. In this way, one who has broken the precepts will think: 'I have lost the path praised by the noble ones, the path to be born in higher realms, and have entered the path to evil realms shown by evil people. I am truly ruined!' One's heart is filled with sorrow or regret, and one's mind is depressed and dejected. Furthermore, even former patrons will think that this person is doing evil and should not be offered to, so they will no longer offer anything. Similarly, others will despise him and not regard him as a worthy object of offerings, so he will become deficient in the necessities of robes, food, and drink. When he was previously virtuous, he was protected by gods and others, but now that he has broken his vows, the gods will no longer protect him. Similarly, the Teacher will also rebuke such a monk, considering him unworthy of being a monk, having fallen away from the Dharma of good conduct, behaving like a donkey, like a dead corpse, and will repeatedly rebuke him in the Vinaya and other scriptures. One who has broken the precepts will naturally be criticized and argued with by those who practice pure conduct, who will say that it is not right to live with this person, and will verbally abuse him, even punishing and expelling him. The bad reputation that so-and-so has broken the precepts and done such-and-such evil deeds will spread everywhere. One who has broken the precepts will not only suffer much in this life, but will also be born in hells and other unfavorable places in future lives. Furthermore, one will also fall away from the learning, precepts, four immeasurables, and other qualities that one had previously attained, and one will not be able to attain the qualities that one has not yet attained, thus falling away from what has not been attained, and one's heart will be filled with regret and unbearable great suffering.
་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་གཉེན་པོ་བྱམས་སོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དྲུག་པ་ཡོན་ཏན་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་པ་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྟེ་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་བཞིའི་སེམས་པ་ཡིས་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་ལ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡི། བུ་གཅིག་པུ་སྡུག་ཅིང་ཕོངས་ 2-235b པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། 悲心各別說 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་རྣམ་གྲངས་དགུ་ལས། 悲心所緣境 དང་པོ་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འདོད་ཁམས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་འབར་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཚིམ་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་དེ་ཡི་དགྲ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡི་དབང་དུ་སོང་ནས་དགེ་བ་བྱེད་པ་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་བ་སྐྱེའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཚོར་བ་མི་བཟོད་པ་མྱོང་བ་དང་། མཐོ་རིས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་དང་རྐུན་པོ་སོགས་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། གང་དག་ཐར་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པ་རིགས་ཆད་པའི་གང་ཟག་རྣམས། སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ 2-236a སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཙམ་ལ་ཐར་པ་དང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རོ་མྱང་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཟས
【現代漢語翻譯】 འདི་དག་ནི་གཉེན་པོ་བྱམས་སོགས་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སོ། །——這些都是由於不具備慈愛等對治法，導致不和諧的煩惱增長的過患。 དྲུག་པ་ཡོན་ཏན་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་པ་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ།——第六個是功德：正如剛才所說的這些過患，對於那些如理安住于慈愛等四無量心的人來說，永遠不會發生。 ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་།——具有四無量心的人，以智慧的力量，不會被貪慾等煩惱所染污，因此不是煩惱者。 སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྟེ་འཁོར་བ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།——以慈悲心爲了其他眾生的利益，不會完全捨棄輪迴，而是于輪迴中受生，成熟眾生。 ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་བཞིའི་སེམས་པ་ཡིས་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་ལ་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས།——正如佛子們對於一切眾生，以慈愛等四無量心給予利益安樂，這種行為是所有普通眾生都不具備的，即使是父母。 ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡི། བུ་གཅིག་པུ་སྡུག་ཅིང་ཕོངས་པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །——對於具有功德的，唯一的受苦受窮的孩子，也無法生起菩薩那樣的慈愛之心。 悲心各別說——悲心各別說 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་རྣམ་གྲངས་དགུ་ལས།——第二，詳細解釋悲心的九個方面： 悲心所緣境——悲心所緣境 དང་པོ་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ།——第一，悲心的所緣境有十種： འདོད་ཁམས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་འབར་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཚིམ་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །——對於欲界眾生，對五種欲妙貪慾熾盛者，菩薩們會想：『唉！這些眾生，永不滿足，被貪慾之火熾燃，失去了自主。』從而生起強烈的悲心。 དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་དེ་ཡི་དགྲ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡི་དབང་དུ་སོང་ནས་དགེ་བ་བྱེད་པ་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་བ་སྐྱེའོ། །——同樣，對於那些開始行善，卻被其敵人——魔所阻礙，從而放棄行善的人，也會生起悲心。 ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ཚོར་བ་མི་བཟོད་པ་མྱོང་བ་དང་། མཐོ་རིས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །——對於那些生於三惡道，感受難以忍受的痛苦，以及即使生於天界，也被生老病死等痛苦所壓迫的眾生，會生起強烈的悲心。 སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ཤན་པ་དང་རྔོན་པ་དང་རྐུན་པོ་སོགས་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་།——對於那些造作痛苦之因——身語意的惡行，如殺生等，卻不知道其果報是地獄等痛苦，被無知的黑暗所矇蔽的屠夫、獵人、盜賊等造惡眾生，會生起悲心。 གང་དག་ཐར་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པ་རིགས་ཆད་པའི་གང་ཟག་རྣམས། སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །——對於那些根本不相信解脫之道，斷了善根的人，由於無盡的輪迴漂泊，總是走在艱難的道路上，會對他們生起悲心。 བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །——對於那些處於佛法之外的，具有我與我所等各種邪見的牢固束縛的外道，會生起悲心。 བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཙམ་ལ་ཐར་པ་དང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རོ་མྱང་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཟས——對於那些僅僅認為無色界的禪定就是解脫和安樂，並沉溺於其中的人，就像...
【English Translation】 These are all the faults of the growth of conflicting afflictions due to the lack of antidotes such as loving-kindness. The sixth is the benefit: All the faults just mentioned will never occur to those who properly abide in the four immeasurables such as loving-kindness. Those who possess the four immeasurables, by the power of wisdom, are not stained by afflictions such as attachment, and therefore are not afflicted. However, out of compassion, they do not completely abandon samsara for the sake of other sentient beings, but take birth in samsara and ripen sentient beings. Just as the sons of the Buddhas benefit and bring happiness to all sentient beings with the mind of the four immeasurables such as loving-kindness, this does not occur to all ordinary sentient beings, not even to parents. They are not able to generate such loving-kindness as that of a Bodhisattva even for their only child who is virtuous but suffering and impoverished. Separate Explanation of Compassion Second, of the nine aspects of the detailed explanation of compassion: The Object of Compassion First, the object of compassion is tenfold: Bodhisattvas, focusing on those in the desire realm who are intensely burning with desire for the five desirable qualities, will feel great compassion, saying, 'Alas! These sentient beings are insatiable and are uncontrollably consumed by the fire of desire.' Similarly, compassion also arises for those who have embarked on virtuous deeds but have been interrupted by the enemy, the devil, and have given up performing virtuous deeds. Great compassion arises when focusing on sentient beings who are born in the three lower realms and experience unbearable feelings, and those who, even in higher realms, are oppressed by suffering such as birth, aging, sickness, and death. Compassion arises for sentient beings who engage in the causes of suffering, such as misconduct of body, speech, and mind, like killing, and who are obscured by the darkness of not knowing that the suffering of hell and other realms will arise as a result. This includes butchers, hunters, thieves, and other sentient beings who commit evil. Compassion arises for those individuals who never direct their minds toward liberation, those who have severed their lineage, because they wander in samsara without end and are always engaged on a difficult path. Compassion arises for non-Buddhists who are outside of this teaching and who are truly bound by various wrong views such as the view of self and what belongs to self. Those who identify mere absorption in formless concentration as liberation and bliss, and savor and cling to it, are like...
་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་དེར་བདེ་ཡང་མཐར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །མུ་སྟེགས་པ་དག་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་མེད་ལྔས་གདུང་བ་དང་བྲག་ཁ་ནས་ལྕེབས་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལམ་དུ་མཐོང་ནས་ཐར་པ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དག་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་གོལ་བ་དམན་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལམ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་སྟོབས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། 悲心緣于有情果報 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྡེག་བཙོག་སོགས་ཀྱི་ 2-236b འཚེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུན་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཐག་མི་རིང་སྟེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། 具慧悲心 གསུམ་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་དང་ནང་གསེས་སུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཆོས་དེ་དག་སྟོང་བ་དང་བདག་མེད
【現代漢語翻譯】 如同迷戀混有劇毒的美食，雖然暫時感到快樂，但最終必然衰敗，無法脫離輪迴。對於這樣的眾生，生起慈悲之心。外道爲了獲得解脫，用五火焚燒自身，或從懸崖跳下等，將顛倒的戒律和苦行視為正道，以此尋求解脫，這完全迷失了正確的道路，因此對他們生起極大的慈悲心。那些根性不定的聲聞和菩薩，進入聲聞和獨覺的道，雖然進入了解脫道，但卻偏離了自利利他的大乘道，對於這些沉溺於下劣道的人，生起慈悲心。還有那些進入大乘道，卻因順緣不具足，或被違緣所困，無法如法修持，力量弱小的眾生，生起慈悲心。如此這般，依靠十種對境而生起的慈悲心，也有十種不同的分類。 悲心緣于有情果報 第二，以慈悲心觀照眾生，能獲得什麼果報呢？ 具有慈悲心的人，斷除對眾生的打罵等傷害，這是遠離之果。 積聚作為無上菩提之種子的二資糧，這是所有者之果。 使其他眾生遠離痛苦，獲得安樂，並且爲了他們，自己承受寒熱勞累等各種痛苦，這是丈夫所作之果。 具有慈悲心的人，能夠隨心所欲地轉生到任何地方，這就像隨心所欲地造作原因一樣，是異熟之果。 因為前世串習慈悲心，所以在來世慈悲心也會增長，並且持續不斷地生起，這就是慈悲心的自性或本體的施捨，是恒常隨順之果。 依靠這五種慈悲之法，諸位佛子們，獲得無上菩提的日子不會遙遠，而是會迅速獲得。 具慧悲心 第三，具有智慧的慈悲心的作用是： 具有大慈悲心的菩薩，以殊勝智慧的力量，了知三界輪迴中的一切內外之法，都是無常、痛苦的，並且通過細分，了知無數種痛苦的自性，以及這些法是空性和無我的。
【English Translation】 Like being attached to delicious food mixed with deadly poison, although it feels good temporarily, it will eventually lead to ruin. Since it cannot escape samsara, compassion arises for such sentient beings. Those non-Buddhists who burn themselves with five fires for the sake of liberation, or jump off cliffs, etc., seeing distorted precepts and asceticism as the path, and seeking liberation in this way, have completely lost the correct path, so great compassion arises for them. Those Shravakas and Bodhisattvas with uncertain dispositions, who enter the path of Shravakas and Pratyekabuddhas, although they have entered the path of liberation, deviate from the Great Vehicle path of self-benefit and benefiting others. Compassion arises for those who are deeply immersed in the inferior path. Furthermore, compassion arises for those sentient beings who have entered the Great Vehicle path but cannot practice properly due to the lack of favorable conditions or being seized by adverse conditions, and who are weak. The fruit of compassion arising from sentient beings Second, what fruit is obtained by focusing compassion on sentient beings? Those who possess compassion abandon harming sentient beings through beatings and abuse, etc., which is the fruit of separation. Accumulating the two accumulations that are the seeds of supreme enlightenment is the fruit of ownership. Creating happiness for other sentient beings by freeing them from suffering, and for their sake, willingly enduring various sufferings such as heat, cold, fatigue, etc., is the fruit of the actions of a great person. Those who possess compassion will be born wherever they wish, which is like creating the cause as one wishes, and is the fruit of maturation. Because of the habituation of compassion in previous lives, compassion will also increase in future lives and arise continuously, which is the nature or essence of compassion itself, and is the fruit of constant accordance. Relying on these five dharmas of compassion, the sons of the Victorious Ones will not be far from attaining unsurpassed enlightenment, but will quickly attain it. Compassion with Wisdom Third, the function of compassion with wisdom is: Bodhisattvas with great compassion, with the power of supreme wisdom, know that all internal and external dharmas belonging to the three realms of samsara are impermanent and suffering, and by subdividing them, they know the nature of countless sufferings, and that these dharmas are emptiness and selflessness.
་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་ 2-237a སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བ་ཡི། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་དང་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་དང་འགོག་པ་དང་བཅས་བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཞིང་ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་བསལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེས་སེམས་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། 悲心支分 བཞི་པ་སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་ནི། སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་འཕྱན་པའི་ཚུལ་དང་དེ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་དང་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲ་ཡང་། ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱང་བའི་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞིའོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་བཞིའོ། ། 說大悲心殊勝 ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་དངོས་ 2-237b དང་། དེའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡང་། བདེ་ཚོར་དང་ལྡན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཅི་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པར་གཟིགས་ནས། ཇི་ལྟར་མནར་མེད་པའི་སེམས
【現代漢語翻譯】 通過對境的觀察而生起智慧，因此不會因輪迴的痛苦而沮喪，並且以慈悲心行利他之事。因為以智慧了知輪迴的自性本空，所以不會被輪迴的過患，如生老病死等痛苦，以及貪慾和嗔恨等煩惱所嚴重損害。對於世間一切眾生的三種痛苦，視如己受。以這種慈愛之心，以及知曉斷除痛苦之方法，即知曉痛苦之因是集諦，並因此修習其對治道和滅諦，從而如實地理解和領悟。因此，不會對他人的痛苦漠不關心，而是心懷慈悲和憐憫。然而，因為知曉消除痛苦的方法，所以不會因痛苦而感到沮喪。 悲心支分 第四，慈悲的分類：具有慈悲之自性的菩薩的慈愛，從自性上說，由於種姓的力量而具有慈悲的自性；以及慈悲的功德和沒有慈悲的過患；眾生無自主地漂泊於三種痛苦之中，並且他們曾無數次地成為自己的親友；雖然所有眾生都希求安樂而不 желают 痛苦，但他們的願望和行為卻顛倒錯亂等等，這些都是修習慈悲之心的各種方式，經過各自的觀察，以及對慈悲的先前串習，並且具備了與慈悲相違背的損害心和惱害等消失的清凈慈悲，共有四種。最後一種是獲得對任何事物都不生貪戀和嗔恨的離貪慈悲。因此，有自性慈悲、觀察慈悲、修習慈悲和獲得離貪慈悲四種。 說大悲心殊勝 第五，宣說大悲心的殊勝之處，分為正文和以比喻顯示其偉大之處兩部分。首先，如果沒有平等慈悲，就不是大悲心。如同凡夫、聲聞、緣覺的慈悲一樣會發生變化。如何變化呢？對於顯現痛苦的眾生生起慈悲，但對於具有安樂感受和舍受的眾生則不生起慈悲，因為不會衰退，所以不是大悲心。菩薩們無論體驗到有漏的樂受、苦受或舍受，都視其未脫離三種痛苦。如同地獄的眾生一樣。
【English Translation】 Having realized through the observation of objects, one will not be discouraged by the suffering of samsara (འཁོར་བ།, cycle of existence), and will act for the benefit of others with compassion. Because one knows with wisdom that the nature of samsara is empty, one will not be severely harmed by the faults of samsara, such as the suffering of birth, old age, sickness, and death, as well as afflictions such as attachment and hatred. One views the three sufferings of all beings in the world as one's own. With this loving-kindness, and knowing the method of eliminating suffering, that is, knowing that the cause of suffering is the origin (ཀུན་འབྱུང་།, the origin of suffering), and therefore practicing its antidote, the path (ལམ།, the path to liberation) and cessation (འགོག་པ།, cessation of suffering), one understands and comprehends as it is. Therefore, one does not remain indifferent to the suffering of others, but is compassionate and sympathetic. However, because one knows the method of eliminating suffering, one will not be discouraged by suffering. Divisions of Compassion Fourth, the classification of compassion: The loving-kindness of a Bodhisattva who possesses the nature of compassion, from the nature itself, due to the power of lineage, becomes the nature of compassion; as well as the merits of compassion and the faults of not having compassion; sentient beings helplessly wander in the three sufferings, and they have become one's own relatives and friends countless times; although all beings desire happiness and do not desire suffering, their desires and actions are reversed, etc. These are the various ways of training the mind in compassion, after individual observation, as well as having the previous habituation of compassion, and possessing the pure compassion in which the opposing harmful mind and harm, etc., have disappeared, there are four types. The last one is obtaining the compassion free from attachment, in which attachment and hatred do not arise towards anything. Therefore, there are four types: natural compassion, observational compassion, meditative compassion, and obtaining freedom from attachment. Explaining the Excellence of Great Compassion Fifth, explaining the excellence of great compassion, divided into two parts: the main text and showing its greatness with metaphors. First, if there is no equal compassion, it is not great compassion. It changes like the compassion of ordinary beings, Hearers (ཉན་ཐོས།, Shravakas), and Solitary Buddhas (རང་སངས་རྒྱས།, Pratyekabuddhas). How does it change? Compassion arises for sentient beings who manifest suffering, but compassion does not arise for those who have the feeling of happiness and equanimity, because it does not diminish, so it is not great compassion. Bodhisattvas, no matter what kind of contaminated feeling they experience, whether it is pleasure, pain, or equanimity, see that they have not escaped the three sufferings. Just like the beings in hell.
་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ལྟར། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བར་འགའ་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པས་རྟག་པ་མིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་རྟག་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རང་དོན་དང་འདྲེས་ནས་མཛའ་བཤེས་སོགས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་གཞན་ 2-238a དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཁྱད་མེད་པ་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མཛའ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་དང་། དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་དང་འཚེ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་མིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-238b དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྙིང་
【現代漢語翻譯】 如同對貧困者生起慈悲一樣，對直至有頂的所有眾生也同樣生起平等慈悲，因此稱為平等性大悲。有些時候生起慈悲，有些時候不生起，如同凡夫的慈悲；聲聞和獨覺雖然也有對眾生的慈悲，但在無餘依涅槃時會窮盡斷絕，不是恒常的，因此不稱為大悲。菩薩的慈悲在有學道位的一切階段持續不斷地生起，即使進入無餘依涅槃的境界，也永不窮盡，是恒常的慈悲，因此是大悲。 不以承擔利他重任的增上意樂為基礎的慈悲，如同世間人與自利之心混合，對親友等執為己有而生起慈悲，僅僅是對自己有幫助的人產生慈悲；聲聞和獨覺因為證悟了自他平等性，沒有承擔利他重任的想法，因此他們的慈悲不稱為大悲。菩薩從獲得初地開始，現證自他平等性的法性，從意樂上來說，自利和他利沒有差別，具有承擔利他重任的增上意樂，這樣的慈悲才是大悲。 僅僅看到眾生受苦而生起憐憫之心，但缺乏實際救護他們脫離痛苦的行動，這不是大悲。如同聲聞和獨覺，雖然對一切受苦的眾生都有慈悲，但並不實際去救護他們脫離痛苦。菩薩們直至輪迴的盡頭都在為眾生謀求利益和安樂，因此他們具有大悲。 對眾生有友愛之情，但並非在任何情況下都是如此，有時會產生嗔恨；對敵人懷有嗔恨，沒有脫離煩惱；聲聞和獨覺聖者雖然沒有實際的嗔恨，但沒有斷除嗔恨的微細習氣，因此他們的慈悲不稱為大悲。菩薩的慈悲，其相違品是嗔恨和損害，以及對貪慾的潛在習氣都已斷除，因此是大悲。雖然有慈悲，但不執著于慈悲的三輪（施者、受者、施物）之相，這不是大悲。與無分別智相應，才是慈悲。
【English Translation】 Just as compassion arises for the poor, similarly, equal compassion arises for all sentient beings up to the peak of existence, hence it is called the Great Compassion of Equality. Sometimes compassion arises, and sometimes it does not, like the compassion of ordinary beings; although Hearers and Solitary Realizers also have compassion for sentient beings, it is exhausted and cut off at the time of nirvana without remainder, and is not constant, therefore it is not called Great Compassion. The compassion of Bodhisattvas arises continuously in all stages of the path of learning, and even when entering the realm of nirvana without remainder, it never diminishes, it is constant compassion, therefore it is Great Compassion. Compassion that is not based on the superior intention of taking on the burden of benefiting others, like worldly people mixing it with self-interest, having compassion for friends and relatives whom they hold dear, and only having compassion for those who benefit them; Hearers and Solitary Realizers, because they realize the equality of self and others, do not have the thought of taking on the burden of benefiting others, therefore their compassion is not called Great Compassion. Bodhisattvas, from the moment they attain the first ground, directly realize the nature of reality of the equality of self and others, and from the perspective of intention, there is no difference between benefiting themselves and benefiting others, they possess the superior intention of taking on the burden of benefiting others, such compassion is Great Compassion. Merely seeing sentient beings suffering and having a feeling of pity, but lacking the actual action of saving them from suffering, this is not Great Compassion. Just like Hearers and Solitary Realizers, although they have compassion for all suffering sentient beings, they do not actually work to save them from suffering. Bodhisattvas work to bring benefit and happiness to sentient beings until the end of samsara, therefore they possess Great Compassion. Having affection for sentient beings, but not in all circumstances, sometimes hatred arises; harboring hatred for enemies, not being free from afflictions; although Hearers and Solitary Realizers do not have actual hatred, they have not abandoned the subtle habitual tendencies of hatred, therefore their compassion is not called Great Compassion. The compassion of Bodhisattvas, its opposing factors are hatred and harm, and the latent tendencies of attachment have been abandoned, therefore it is Great Compassion. Although there is compassion, not fixating on the characteristics of the three spheres of compassion (giver, receiver, and gift), this is not Great Compassion. Being endowed with non-conceptual wisdom, that is compassion.
རྗེ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྐད་དོད་གཅིག་ལ་ཞེ་ས་སྦྱར་མ་སྦྱར་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་མིན་པ་དང་། རྟག་པ་མིན་པ་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཤད་པ་གང་དེ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དྲུག་པོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པ་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ།དཔེ་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དཔེ་ཅན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབས་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི། དེ་ལས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་དང་གནས་ 2-239a ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་པ་དང་། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་མ་ལྔ་པོའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དཱ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དབུགས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ག་ཡའི་རིའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་མ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང
【現代漢語翻譯】 至尊上師！雖然有人認為這是指八地菩薩以上完全成熟的無分別智狀態，但即使將其應用於所有聖者菩薩，也沒有不妥之處。如此這般，菩薩的偉大慈悲達到圓滿，無緣大悲自然成就，在佛陀的境界中被稱為佛陀的大悲。慈悲和悲憫在詞義上是相同的，只是敬語的使用與否的區別，但之所以強調『偉大』的差別，正如剛才所說的那樣理解即可。因此，剛才所說的六種非平等、非恒常等特點，並非偉大的慈悲，而是與這六種特點相反的特質，才是偉大的慈悲。正如剛才所說，不具備偉大慈愛的人，不能被稱為具有偉大慈悲的菩薩。 第二，用比喻來展示偉大慈悲的殊勝之處，即『慈悲與忍辱』等五頌。譬如，一棵好樹有根、干、枝、葉、花、果六個部分；同樣，偉大慈悲也具有六個方面：希望從痛苦中拯救一切眾生的偉大慈悲；由此而來的，為利益他人而承受各種艱難困苦的忍辱；爲了利益眾生而顯現各種方便方法的意樂；發願生生世世爲了利益眾生，獲得圓滿的身體、受用、眷屬和處所；憑藉願力的加持，無論轉生何處，都能利益自他的多次轉生；通過這些，使眾生得以成熟。首先，偉大的慈悲就像後面五者的根一樣，是菩薩一切功德的根本。如《不退轉法輪經》中說：『善男子，比如出入息是人的命根之前導；同樣，爲了圓滿大乘，菩薩的偉大慈悲是先導。』《聖伽耶山經》中說：『菩薩菩提心的根本是偉大的慈悲，所緣是眾生。』正如這些經文所說。最後，使眾產生熟就像樹上圓滿成熟的果實一樣。
【English Translation】 O Great Lord! Although some consider this to be the state of fully matured non-conceptual wisdom from the eighth Bhumi (level of a Bodhisattva) onwards, it is not inappropriate to apply it to all noble Bodhisattvas in general. Thus, the great compassion of a Bodhisattva, when perfected, spontaneously accomplishes the unconditioned great compassion, which is called the great compassion of the Buddha in the realm of the Buddha. 'Snying rje' (compassion) and 'thugs rje' (compassion - honorific) are the same in meaning, differing only in the use of honorifics, but the distinction of 'great' should be understood as explained just now. Therefore, the six aspects of non-equality, non-permanence, etc., mentioned earlier, are not great compassion; rather, the characteristics that are the opposite of these six are great compassion. As just explained, one who does not possess great love is not called a Bodhisattva with great compassion. Secondly, the greatness of great compassion is shown through examples, such as the five verses beginning with 'Compassion and patience.' For example, just as a good tree has six parts: root, trunk, branches, leaves, flowers, and fruit; similarly, great compassion also has six aspects: the great compassion that desires to protect all sentient beings from suffering; the patience to endure various hardships for the sake of others; the intention to manifest various methods for the benefit of sentient beings; the aspiration to be born in all lifetimes with a perfect body, resources, retinue, and place to benefit sentient beings; taking many births where one benefits oneself and others wherever one is born due to the power of aspiration; and through this, maturing sentient beings. First, great compassion is like the root of the latter five, preceding as the root of all the qualities of a Bodhisattva. As stated in the Sutra of Inexhaustible Intelligence: 'O son of Sharadvati, just as exhaling and inhaling precede the life force of a person, so too, for the sake of perfectly accomplishing the Great Vehicle, the great compassion of a Bodhisattva precedes.' And as stated in the Noble Gaya Mountain Sutra: 'The root of a Bodhisattva's Bodhicitta (mind of enlightenment) is great compassion, and the object is sentient beings.' Just as these sutras state. Finally, maturing sentient beings is like the perfect ripening of the finest fruit from a tree.
་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་འབྱུང་ལ། བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ལ་སེམས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །ཐབས་སེམས་པའི་ཡལ་ག་ལས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྨོན་ 2-239b ལམ་གྱི་ལོ་མ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་རྩ་བ་མེད་ན་གཞན་རྣམས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་རྩ་བ་མེད་ན་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བློས་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་དུ་སོགས་གང་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ཡང་འབད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འབད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་སྤྱད་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལྡན་དེས་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟོད་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་བསམ་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྡིག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཀར་པོ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ 2-240a ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། ཚུལ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ན་འཇི
【現代漢語翻譯】 他說道：『這位具足功德者是慈悲的參天大樹。』因此，依靠偉大的慈悲作為根本，爲了利益眾生，能夠忍受種種痛苦的樹幹便會生起。依靠忍耐的樹幹，如同樹枝般，將生起從痛苦中解救眾生的方便之心。僅僅依靠方便之心的樹枝，無法利益無量無邊的眾生，因此，如同樹葉般，將發起在一切生世中逐漸受持無量眾生的生世之祈願。從祈願的樹葉中，如同花朵般，將生起爲了利益眾生而隨心所欲地轉生的願望。從轉生的花朵中，將生起使眾生完全成熟的果實。因此，他被讚譽爲如同美好的樹木一般。 爲了詳細闡述這一點，首先以不具備根本則其他都會消失的方式進行說明：正如樹木沒有根，就不會有從樹幹到果實的一切一樣，如果沒有像根本一樣的偉大慈悲，那麼爲了眾生的利益而勇於承擔苦行，就不會變成能夠忍受。因為世俗之人也只會爲了自己所愛之人（如親友等）而努力，不會爲了他人而努力。聲聞和獨覺也同樣不會爲了眾生的利益而行苦行。菩薩們由於偉大慈悲的力量，永遠不會放棄爲了眾生的利益而行苦行。如果這位有智慧的人不能忍受他人受苦，那麼就不會想到『應該這樣或那樣地利益眾生』，即使有方法，自己也無法做到，因此也不會去思考。 如果這位心懷與利益眾生之事相悖之念的人，不能發起爲了利益眾生而轉生於清凈的、不與罪惡混雜的、不被自利之心所染污的清凈之地的祈願。因為菩薩的祈願是爲了利益眾生，所以才會如此在輪迴中受生。這與世俗之人爲了獲得天界的安樂而行善不同，也與聲聞和獨覺放棄在輪迴中受生不同。如果由於祈願的力量，沒有在世間獲得利益眾生的良好轉生，那麼就不會使眾生完全成熟。或者，如果...
【English Translation】 He said, 'This virtuous one is a great tree of compassion.' Therefore, relying on great compassion as the root, the trunk of enduring various sufferings for the benefit of sentient beings will arise. Relying on the trunk of patience, like branches, the mind of skillful means to liberate sentient beings from suffering will arise. Since the branch of the mind of skillful means alone cannot benefit limitless sentient beings, like leaves, the aspiration to gradually take birth among immeasurable sentient beings in all lifetimes will arise. From the leaves of aspiration, like flowers, the desire to be born as one wishes for the benefit of sentient beings will arise. From the flowers of birth, the fruit of completely maturing sentient beings will arise. Therefore, he is praised as being like a good tree. To explain this in detail, first, it is shown in the way that if there is no root, the others will disappear: Just as if a tree has no root, there will be nothing from the trunk to the fruit, if there is no great compassion like the root, then enduring hardship for the sake of sentient beings will not become tolerable. Because worldly people only strive for those they love (such as relatives), and do not strive for others. Similarly, Hearers and Solitary Realizers do not practice austerities for the benefit of sentient beings. Bodhisattvas, by the power of great compassion, never abandon practicing austerities for the benefit of sentient beings. If that intelligent one cannot bear the suffering of others, then he will not even think, 'I should do this or that to benefit sentient beings.' Even if there are methods, he cannot accomplish them himself, so he will not even think about them. If that person whose mind is separated from the thought of benefiting sentient beings does not make aspirations to be born in a pure place that is not mixed with sin and is not defiled by thoughts of self-interest, in order to benefit sentient beings. Because the aspiration of a Bodhisattva is to benefit sentient beings, that is why they take birth in samsara in this way. This is different from worldly people doing good deeds with the intention of obtaining the happiness of heaven, and it is different from Hearers and Solitary Realizers abandoning birth in samsara. If, by the power of aspiration, one does not obtain a good birth to benefit sentient beings in this world, then one will not be able to fully mature sentient beings. Or, if...
ག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། ཡང་ན་ཉན་རང་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན། སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ནས། འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྔ་པོ་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །རྩ་བ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཆུས་བརླན་ན་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལས་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་རྒྱ་ཆེན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། རྩ་བ་སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བའམ་ཆུས་འཆུ་བ་སྟེ་ཆུས་བརླན་པ་ལ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཏེ་འཆུ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ལས་འཆུ་བ་ཞེས་པ་ཤིང་གི་རྩ་བའི་རྩད་ཕྲ་མོ་དག་གིས་སའི་ཆུ་འཐུང་བས་ཤིང་རྒྱས་པས་རྐང་པས་འཐུང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་རྩ་བའི་ཡང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་བཤད་པའང་སྣང་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་རང་ལ་བཤད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་དོན་ཡིན་ལ། 2-240b བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཤུགས་ཀྱིས་ཚང་བ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཉིད་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་རྩ་བ་གཞན་བྱམས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་པར། རྩ་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་བྱམས་པ་ནི་ཆུས་འཆུ་བའམ་ཆུས་བརླན་པ་ལྟ་བུར་འགྲེལ་བས་བཤད་པ་ལྟར་གོ་བ་བླངས་ན་ལེགས་འདྲ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །ཞེས་རྩ་བར་ཡོད་པ་དང་འགྲེལ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པས། འཆུ་བ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་རྩད་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འཐུང་བའམ་འཆུ་བའམ་རྩ་བ་ལ་ཆུས་འགྱེད་པའམ་བླུགས་པ་ལ་ཆུས་འཆུ་བའམ་བརླན་པའི་དོན་གྱིས་བྱེད་ཚིག་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུས་འཆུ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་བརླན་པར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཡུལ་དེ་དག་བདེ་བ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་དེའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་བུ་སྡུག་གུ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟ་བུ་ན་བ་ལ་ཕ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དེ་ནད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར། སྨན་སོགས་ཐབས་འདི་ནི་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཅན་དེ་ནི་ 2-241a ག
【現代漢語翻譯】 就像那些依賴於業力成熟而獲得生命的人一樣，無法使眾產生熟，或者像聲聞和獨覺一樣，因為生命的連續性中斷而無法利益眾生。如果缺乏像根本一樣的大悲心，那麼像樹幹一樣的忍耐，直到像果實一樣使眾產生熟，這五者是不可能產生的。如果有了根本，其他的也會隨之而來，就像樹木的根部被水滋潤，根部穩固而生長，然後從樹幹到果實都會廣闊生長一樣。根本是慈悲之水，或者說是被水浸潤，在《智慧穩固釋》中說，浸潤就是慈愛。有些註釋中說，浸潤就像樹根的細小根鬚吸收土壤中的水分，使樹木生長，被稱為用腳喝水一樣，被解釋為像根的根一樣。雖然也是如此，但那是屬於根本身的範疇，這裡所說的根本慈悲才是這裡的重點。 因為慈愛和慈悲在本質上是相同的，如果有一個，另一個也會自然具備。不要認為慈悲本身不是根本，而將慈愛視為另一個根本。而是應該將慈愛視為幫助根本增長的因素，就像用水浸潤一樣來理解，這樣似乎更好。因為『慈悲之水就是慈愛』，根本中就存在，註釋中也是如此解釋的。所以，浸潤是指根鬚吸收水分，或者用水澆灌根部，或者將水傾注到根部，用浸潤或滋潤的意思來表達動詞的形式。因此，爲了使慈悲的根本增長，像用水浸潤一樣就是慈愛。因為慈愛之心像水一樣，如果滋潤了慈悲的根本，慈悲就會增長。當關注受苦的眾生，產生希望他們脫離痛苦的慈悲心時，就會希望他們擁有安樂，希望為他們成就利益和安樂，從而像對待非常珍愛的孩子一樣看待眾生。就像父母對生病的孩子感到痛苦，爲了讓他脫離疾病獲得安樂而努力，不會產生辛苦的痛苦感，而是認為這種方法對孩子有益，從而樂於為之付出一樣。菩薩對眾生懷有慈愛之心，就會這樣。
【English Translation】 Just as those who rely on the maturation of karma to obtain life are unable to mature sentient beings, or like Shravakas and Pratyekabuddhas, they cannot benefit sentient beings because the continuity of life is interrupted. If there is no great compassion like a root, then the five, from patience like a trunk to maturing sentient beings like a fruit, are impossible to arise. If there is a root, the others will follow, just as when the root of a tree is moistened by water, the root becomes stable and grows, and then from the trunk to the fruit, it will grow extensively. The root is the water of compassion, or being moistened by water, which is said in the 'Steadfast Intelligence Commentary' that moistening is loving-kindness. Some commentaries say that moistening is like the fine roots of a tree absorbing water from the soil, causing the tree to grow, which is known as drinking with the feet, and is explained as being like the root of the root. Although it is also like that, that belongs to the category of the root itself, and the root of compassion itself is what is being discussed here. Because loving-kindness and compassion are the same in nature, if one is present, the other will naturally be complete. Do not think that compassion itself is not the root, and identify loving-kindness as another root. Rather, it should be understood that loving-kindness is a factor that helps the root grow, just like moistening with water, which seems better. Because 'the water of compassion is loving-kindness,' it exists in the root, and the commentary also explains it in the same way. Therefore, moistening refers to the roots absorbing water, or watering the roots, or pouring water into the roots, using the meaning of moistening or wetting to express the verb form. Therefore, in order to make the root of compassion grow, like moistening with water is loving-kindness. Because the mind of loving-kindness is like water, if it moistens the root of compassion, compassion will grow. When focusing on suffering sentient beings, generating the compassion that wishes them to be free from suffering, one will wish them to have happiness, wishing to accomplish benefit and happiness for them, thereby seeing sentient beings as very precious children. Just as parents feel pain for a sick child, and strive to find ways for them to be free from illness and obtain happiness, without generating the feeling of hardship and suffering, but thinking that this method is beneficial for the child, and thus feeling happy to devote themselves to it. A Bodhisattva with loving-kindness towards sentient beings will be like this.
ཞན་དོན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་འདིའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདེ་བ་ཡི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པ་ཡིས། དེས་ཅི་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས། གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་བདག་མེད་གཉིས་དང་མངོན་ཤེས་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་དོན་སེམས་དཔའི་ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དུ་མ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པར་ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པར་བཏབ་པས། སྨོན་པའི་ལོ་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་རྙིང་པ་རྣམས་འདོར་བ་དང་སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལོ་མ་གསར་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལེན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་འབྲས་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་མངོན་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་བླང་བའི་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་མེ་འབྲས་དེ་གཉིས་དོན་ཡོད་པའམ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་བྱ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེར་ལེན་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ས་ཆུ་སོགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་ 2-241b འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་དབང་གིས་འགྲུབ་བོ། ། 讚頌悲心功德 དྲུག་པ་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་རིགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་བཟོད་དཀའོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དོན་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་འདི་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའམ་
【現代漢語翻譯】 此外，對於體驗身心痛苦，如果懷著為他人利益著想的慈悲心，認為這是爲了他人而承受，那麼這並非痛苦，而是應當欣然接受的殊勝之舉，從而獲得快樂的認知。這樣，對於任何事物都能忍受的寬廣而茂盛的忍耐之樹就會生長起來。像這樣，由於忍耐之樹寬廣茂盛地生長，如理作意以無我二諦、神通、色身等二諦所涵蓋的無量無數的利他方便之門，從而使利他菩薩的廣大枝葉得以繁茂。並且，由於這個原因，爲了眾生的利益，不間斷地行持利益和安樂的廣大願力，在無數劫中不斷積累。捨棄先前狹小陳舊的願力之葉，不斷採納比先前更加廣大的新的願力之葉，從而成就出生和成熟他人的果實之因。爲了成就這兩種願力，顯現出出生的花朵，並且要知道，以這些受生之所依，能夠使無量眾生完全成熟的果實，即這兩種果實是有意義的或將會出現。就像樹木一樣，依靠自身的近取因，以及土地、水等俱生助緣，從而產生花朵和果實。同樣，菩薩的出生和使他人成熟，是依靠菩薩自身願力的力量，以及所化眾生的力量而成就的。 讚頌悲心功德 第六，讚頌悲心的功德，分為總的闡述和難以理解的分別解釋兩個方面。首先，偉大的功德產生：偉大的悲心是最終果位，是產生佛陀果位功德，如十力和四無畏等無量功德的根源。因此，誰不會對眾生生起悲心呢？應該生起悲心。如果認為對眾生生起悲心，自己也會因為他們的痛苦而難以忍受，那麼並非如此。因為，爲了這些眾生的利益，即使是痛苦也是可以接受的。像這樣，這些菩薩爲了眾生的利益，由於悲心的力量，即使是痛苦也不同於其他的痛苦，而是由慈愛所生起的。
【English Translation】 Furthermore, even when experiencing the suffering of body and mind, if one has the loving-kindness of wanting to benefit others, thinking that this is for the sake of others, then this is not suffering, but the supreme thing to be accepted with joy, thereby gaining the perception of happiness. In this way, the vast and flourishing tree of patience, which can endure anything, will grow. Thus, because the tree of patience grows vast and wide, by properly contemplating the immeasurable and countless methods of benefiting others, encompassed by the two truths of selflessness, clairvoyance, and form, etc., the vast branches of the altruistic Bodhisattva will flourish in various ways. And, for that reason, for the sake of sentient beings, the great stream of aspirations that continuously brings benefit and happiness is planted without interruption for countless lifetimes. Abandoning the old, small, and narrow leaves of aspiration, and constantly taking on new leaves of aspiration that grow ever larger than before, thus accomplishing the cause of birth and ripening others. In order to accomplish these two kinds of aspiration, the flowers of birth manifest, and one should know that the fruits, which are the means by which limitless sentient beings are completely ripened, are meaningful or will arise. Just as trees produce flowers and fruits by relying on their own immediate causes and the cooperative conditions of earth, water, etc., likewise, the birth of a Bodhisattva and the ripening of others are accomplished by the power of the Bodhisattva's own aspirations and by the power of both the field and sentient beings. Praising the Merit of Compassion Sixth, praising the merit of compassion is divided into two aspects: a general explanation and a specific explanation of what is difficult to understand. First, the arising of great merit: Great compassion is the ultimate result, the nature of the source of immeasurable qualities of the Buddha's ground, such as the ten powers and four fearlessnesses. Therefore, who would not generate compassion for sentient beings? One should generate compassion. If one thinks that if one generates compassion for sentient beings, one will also be unbearable because of their suffering, it is not so. For, for the sake of these sentient beings, even suffering is acceptable. Like this, these Bodhisattvas, for the sake of sentient beings, due to the power of compassion, even suffering is not like other suffering, but is generated by love.
སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འཛད་ཅིང་། ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་ཉན་རང་ 2-242a ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ལའང་ཡིད་ནི་མི་ཆགས་ཤིང་མི་གནས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་མས་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་གང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་སོགས་ལ་ཆགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་བྱམས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དྲག་ཏུ་རྡོལ་བའམ་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ལ་འཕྱན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐར་པར་འདྲེན་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ 2-242b ཆེས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་རང་སངས་རྒྱས་པའམ་རང་གིས་རྟོགས་པའི། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་ལས་ཀྱང་འདས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གང་དུ་གཞན་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས
【現代漢語翻譯】 因為從痛苦中，所有的痛苦逐漸消失，並且產生超越聲聞、緣覺等一切世間的無量安樂。第二，關於不執著的功德，如果有人認為生起慈悲心會對眾生產生執著，從而變成束縛，那不是這樣的。因為慈悲心完全佔據內心的慈愛菩薩們，不像聲聞、緣覺那樣，即使對於寂滅痛苦的涅槃也不執著、不住留，更何況像世間人一樣執著於世間有漏的安樂和自己的身體、性命呢？因此，他們對輪迴和涅槃的任何事物都不執著。第三，關於殊勝的功德，世間母親對孩子的慈愛等等，那樣的慈愛並非沒有過失，也不是超世間的。因為他們對孩子等產生執著，爲了他們的利益而造作罪業，並且對與他們不合的人產生嗔恨等煩惱，所以並非完全沒有過失。而且，由於他們具有對法和補特伽羅的實執的愚癡，所以不是超世間的。具有智慧的菩薩們由於對眾生的慈愛而產生的慈愛，是沒有過失且超世間的。如何沒有過失呢？因為他們爲了將漂泊在痛苦三苦的波濤洶涌的輪迴大海中，以及依賴於不瞭解四聖諦的黑暗中的世間人，引導到解脫，而展示偉大的方便，所以菩薩的慈悲和慈愛怎麼會沒有過失呢？這是最值得信賴的無過失之處。如何是超世間的呢？因為即使是具有敏銳根器、證悟了滅盡不生智慧的獨覺阿羅漢，也沒有那樣的慈愛，更何況其他的聲聞和世間人呢？那樣的慈愛怎麼會不是超世間的呢？它超越了聲聞、緣覺，更不用說超越世間人了。第二，關於在何處為利他而受苦也能產生快樂的詳細解釋，菩薩通過無有痛苦等方式來闡述。菩薩們安住于……
【English Translation】 Because from suffering, all sufferings gradually cease, and immeasurable happiness arises that transcends all worlds, including Shravakas (hearers) and Pratyekabuddhas (solitary realizers). Second, regarding the merit of non-attachment, if one thinks that generating compassion will lead to attachment to sentient beings, thus becoming a bondage, that is not the case. Because compassionate Bodhisattvas, whose minds are completely filled with compassion, unlike Shravakas and Pratyekabuddhas, do not cling to or dwell even in Nirvana, which is the pacification of suffering, what need to mention their attachment to worldly contaminated pleasures and their own bodies and lives like ordinary people? Therefore, they are not attached to anything in Samsara and Nirvana. Third, regarding the superior merit, the love of a mother for her child in the world is not without fault and is not transcendental. Because they become attached to their children and commit sins for their sake, and they generate anger towards those who disagree with them, etc., they are not completely without fault. Moreover, because they possess the ignorance of clinging to the self of phenomena and persons, they are not transcendental. The love that arises from the compassion of wise Bodhisattvas for sentient beings is faultless and transcendental. How is it faultless? Because they display great means to lead worldly beings who are adrift in the turbulent ocean of Samsara, with its waves of the three sufferings, and who rely on the darkness of not understanding the Four Noble Truths, to liberation, how could the compassion and love of Bodhisattvas be without fault? It is the most trustworthy faultlessness. How is it transcendental? Because even a Pratyekabuddha Arhat, who has sharp faculties and has realized the wisdom of cessation and non-arising, does not have such love, what need to mention other Shravakas and worldly people? How could such love not be transcendental? It transcends Shravakas and Pratyekabuddhas, not to mention worldly people. Second, regarding the detailed explanation of how suffering for the benefit of others also produces happiness, Bodhisattvas explain through the absence of suffering, etc. Bodhisattvas abide in...
་སྐབས་དེར་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་ཞེས་སམ་ཡང་ན་འགྲེལ་བ་ལྟར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། བརྩེ་བས་གཞན་གྱིས་དོན་དུ་རང་གི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་སྐྲག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་བཟོད་དཀའ་ལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་བསལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཅན་བྱས་པ་ལོག་པར་གཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱང་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟུང་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་གནས་སྐབས་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ 2-243a ཚོགས་མྱོང་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་མང་པས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་ན་རང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནམ་ཡང་ག་ལ་ཐར་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡོད་དེ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པར་སྙིང་རྗེ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་སྟོན་དགོས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རེག་ནས་ཞེས་པའི་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་རེག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་མེད་པས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ཕུལ་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལྟར་བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་ལྷ་ 2-243b དང་མི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་དོན་བྱས་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཡང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཤེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་ས
【現代漢語翻譯】 當時即使自己沒有痛苦，或者如解釋所說，爲了消除他人的痛苦，因為慈悲而使自己的心為他人受苦，這並不值得恐懼。這是因為，心胸狹窄的人如果仔細思考眾生的痛苦，會感到非常恐懼和難以忍受。由於眾生數量無限，痛苦也無限，他們會想：『誰能消除這些痛苦呢？』並且，施捨頭和肢體，以及對眾生所做之事進行錯誤的補償，這些錯誤的修行也難以忍受。如果在輪迴中受生，就必須經歷生老病死，並且在那個階段也要體驗各種痛苦。許多眾生充滿痛苦，如果將他們的痛苦視為自己的負擔，他們會想：『我何時才能從痛苦中解脫呢？』因此，不要灰心喪氣。為什麼呢？因為對於因慈悲而產生的痛苦，正如剛才所說的那樣，最初在勝解行地時，總是會產生恐懼。這是因為他們沒有獲得自他平等的心，也沒有理解輪迴及其所有痛苦的空性。因此，對於具有菩薩種性的人來說，一開始不應只強調輪迴的痛苦和厭離心，而應主要展示慈悲和如幻的法，以及讚歎佛和菩薩的功德，正如經中所說的那樣。 『觸及』是指在聖者初地時，觸及並證悟法界的普遍性，從而獲得自他平等的心。由於慈悲的力量，爲了救度其他眾生的痛苦，即使是親自承受地獄的痛苦，那也成爲了救度他人的行為。因此，對於菩薩來說，那個因就是巨大的快樂。這種快樂是世間天人、人類和聲聞緣覺所沒有的，因此它成爲了所有快樂中最殊勝和卓越的。因此，由慈悲產生的痛苦會勝過天人等世間的所有快樂。而那些只為自己利益而努力的聲聞緣覺阿羅漢，他們沒有這種快樂，這難道不是一件非常奇妙的事情嗎？雖然從獲得聖地開始就不再畏懼輪迴的痛苦，但是，如果從勝解行地的角度只思考輪迴的自性，就會知道痛苦是巨大的。然而，由於種姓的力量……
【English Translation】 At that time, even if one does not have suffering oneself, or as the commentary says, in order to eliminate the suffering of others, the suffering that one's mind undergoes for the sake of others due to compassion is not something to be feared. This is because those of small intellect, if they contemplate the suffering of sentient beings in detail, will feel extremely frightened and unbearable. Since the number of sentient beings is limitless, and their suffering is also limitless, they will think, 'Who can eliminate these sufferings?' Furthermore, giving away one's head and limbs, and wrongly compensating for what has been done to sentient beings, these wrong practices are also unbearable. If one takes birth in samsara, one must experience birth, aging, sickness, and death, and even in that state, one must experience various kinds of suffering. Since many sentient beings are full of suffering, if one takes their suffering as one's own burden, they will think, 'When will I ever be liberated from suffering?' Therefore, one should not be discouraged. Why? Because for the suffering that arises from compassion for sentient beings, as just explained, initially in the stage of aspiring practice, there is always the arising of fear. This is because one has not attained the mind of equality between oneself and others, and one has not understood the emptiness of samsara and all its sufferings. Therefore, for those with the lineage of Bodhisattvas, one should not primarily show only the suffering and aversion of samsara at the beginning, but should mainly show compassion and illusion-like Dharma, and praise the qualities of Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the Sutras. 'Touching' refers to touching and realizing the characteristic of the Dharmadhatu's pervasiveness upon reaching the first Bhumi of the noble ones, thereby attaining the mind of equality between oneself and others. Due to the power of compassion, even taking on the suffering of hell directly in order to save the suffering of other sentient beings, that itself becomes an act of saving others. Therefore, for a Bodhisattva, that very cause becomes a great bliss. Such bliss is not possessed by worldly gods, humans, Sravakas, and Pratyekabuddhas, and therefore it becomes the most supreme and excellent of all bliss. Thus, the suffering generated by compassion will overpower all the worldly bliss of gods, humans, and so on. And what could be more wondrous than the fact that Sravakas and Pratyekabuddhas Arhats, who only strive for their own benefit, do not possess such bliss? Although one no longer fears the suffering of samsara from the time one attains the Bhumis, if one only contemplates the nature of samsara from the perspective of the stage of aspiring practice, one will know that the suffering is great. However, due to the power of lineage...
ྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བསམས་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟའི་བར་རང་གཞན་ཀུན་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་མྱོང་། རེས་བདེ་བའང་ཅི་རིགས་མྱོང་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཕན་གནོད་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མ་འོངས་པའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མི་འཛད་མོད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གསར་དུ་འབྱུང་བའང་དེ་སྙེད་དུ་མི་འཛད་པས། དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་གོ་ཆའི་ 2-244a སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལེན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བྱིན་པ་ཡིས། དངོས་པོ་རང་གིས་མི་འཆང་བར། ཕར་གཏོང་བའམ་བྱིན་པ་ན་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་སྦྱིན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལ་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་བཏང་བའི་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མི་ནུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ 2-244b པ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁ
【現代漢語翻譯】 憑藉威力（tob），以及發願（smon lam）等的威力，菩薩（byang chub sems dpa'，菩提薩埵）即使在凡夫（so skye）的階段，也能思及輪迴（'khor ba）的起始與終結等不可思議之處，並銘記於心。從無始以來，至今，自己和他人都在此世間經歷了各種各樣的痛苦（sdug bsngal）。雖然也經歷過各種各樣的快樂，但如今已毫無益處。即使未來的終結遙遙無期，眾生（sems can）的界限也不會窮盡。同樣，新的佛（sangs rgyas）和菩薩的出現也不會窮盡。因此，時間的盡頭、虛空的盡頭、眾生的盡頭和痛苦的盡頭，都是不可思議的。然而，因為它們本性空無，如幻如化，所以，對於眾生界在十方無盡的範圍，我也將效仿過去、現在、未來三世的諸佛和菩薩，修習菩薩的廣大行，發誓要行持菩薩的偉大事業。如此發起盔甲般的發心（go cha'i sems bskyed），並向諸佛菩薩祈禱成就此事，並將一切善根（dge ba'i rtsa ba）完全迴向於此，那麼，就不會從大乘（theg pa chen po）道中退轉，並將迅速從恐懼中解脫。 堅定的菩薩以慈愛之心給予佈施，不求果報（rnam smin），僅僅爲了利益他人而施捨。不執著于自己的財物，而是施捨或給予他人，如此一來，完成利益他人的佈施行為所帶來的快樂，遠勝于享受三界（khams gsum）的快樂。菩薩心中因佈施而生起的喜悅，是三界安樂所無法比擬的。因此，菩薩們爲了利益他人而承受痛苦，但實際上他們的內心並沒有痛苦，反而因為佈施身體和受用等而生起快樂，這種快樂是世俗的快樂所無法比擬的。因此，菩薩們如何會有接受輪迴痛苦的痛苦呢？應當了知，他們在任何情況下都沒有痛苦。爲了眾生的利益，以慈悲心不捨棄痛苦的本性——輪迴本身，這些慈悲者爲了利益其他眾生，為何要承受他們的痛苦呢？
【English Translation】 Through the power (tob) of strength and aspirations (smon lam), even in the state of an ordinary being (so skye), a Bodhisattva (byang chub sems dpa', meaning 'enlightenment being') can contemplate the inconceivable nature of the beginning and end of samsara ('khor ba, meaning 'cyclic existence') and internalize it. From beginningless time until now, oneself and others have experienced various sufferings (sdug bsngal) in this world. Although various pleasures have also been experienced, they are now of no benefit. Even though the ultimate end of the future is limitless, the realm of sentient beings (sems can) will not be exhausted. Similarly, the emergence of new Buddhas (sangs rgyas) and Bodhisattvas will not be exhausted. Therefore, the end of time, the end of space, the end of sentient beings, and the end of suffering are all inconceivable. However, because they are empty of inherent existence, like illusions, in the limitless expanse of sentient beings throughout the directions and times, I will also follow the example of the Buddhas and Bodhisattvas of the three times, cultivate the vast conduct of a Bodhisattva, and vow to engage in the great deeds of a Bodhisattva. Having thus generated armor-like bodhicitta (go cha'i sems bskyed), and prayed to the Buddhas and Bodhisattvas for the accomplishment of this, and having completely dedicated all roots of virtue (dge ba'i rtsa ba) for this purpose, one will not turn back from the path of the Great Vehicle (theg pa chen po) and will quickly be relieved of fear. A steadfast Bodhisattva gives with love, without expecting results (rnam smin), giving only for the benefit of others. Without clinging to one's own possessions, but giving or bestowing them, the happiness that arises from completing the act of giving that benefits others is far greater than the happiness that arises from enjoying the pleasures of the three realms (khams gsum). The joy that arises in the mind of a Bodhisattva from giving cannot be compared to even a hundred or a thousand parts of the happiness of the three realms. Therefore, although Bodhisattvas appear to suffer for the sake of others, in reality their minds are without suffering. Moreover, because of the joy that arises from giving away their bodies and possessions, which cannot be described by any worldly happiness, how can Bodhisattvas have the suffering of accepting the suffering of samsara? It should be known that they are without suffering in every way. If, for the sake of sentient beings, out of compassion, they do not abandon samsara itself, which is the nature of suffering, why would these compassionate ones take on their suffering for the benefit of other sentient beings?
ས་ལེན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་དུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་ཞེས་པ་འོག་གི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་འདི་གསུམ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡར་སྦྱར་ཏེ་བརྩེ་བའི་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་འཕེལ་བ་གསུམ་ནི། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་གསུམ་འཕེལ་བ་ནི། བསམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལོ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བསམ་པ་བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཏེ། དཔེར་ན་མས་བུ་ལ་ཟས་ནོར་སྦྱིན་པའི་ཚེ་བྱམས་པའི་དབང་གིས་མ་དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ 2-245a འཕེལ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དེ་ཡི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་སྦྱིན་པར་འདོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཀྱང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་དེའི་རེ་བ་སྐོང་ནུས་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བདེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་དུ་བླངས་བས་རང་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། དཔེར་ན་མི་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་ལ་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་འདི་ལྟར་ལེ་ལོ་མ་བྱེད་པར་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བས་ཆེན་པོ་རྒྱ
【現代漢語翻譯】 不會變成懶惰，而是承擔他人的一切痛苦。具有慈愛的菩薩的佈施，無論是慈悲的佈施，還是享用，下面的『增長』一詞是結尾的說明，因此這三者各自向上結合，做了慈愛的佈施，慈悲就會增長，佈施會增長，享用會增長，這三種增長的原因是：由於慈悲的力量而行佈施，生生世世慈悲越來越增長；由於慈悲的力量，生生世世佈施不斷絕，越來越增長；由於佈施的力量，生生世世享用越來越增長。由此，三種安樂的果報也會增長：心中想著消除眾生的痛苦，從慈悲出發，生起要讓眾生安樂的慈愛之心，因此在行佈施時，菩薩心中會生起從慈愛而來的安樂，例如母親給孩子食物和財物時，由於慈愛，母親心中會生起喜悅一樣。然後，由於佈施而攝受眾生，由此產生的安樂也會增長：看到佈施對眾生有利益，菩薩的內心會增長特殊的安樂，並且由於佈施的力量，菩薩們會變得富有，能夠利益眾生。因此，由此產生的安樂會在菩薩們心中增長，如果沒有享用，即使想佈施也無法滿足他人的期望，但因為擁有享用，看到能夠滿足他們的期望，就會增長特殊的喜悅。因此，菩薩們利益他人越多，那份利益就變成他們的喜樂，所以承擔消除他人的痛苦，自己也會變得安樂，因此即使捨棄身體和享用，也不是痛苦，而是顯現為安樂。這些菩薩們行佈施的方式，就像一個懶惰的人，被一位偉大的朋友教導說：『你不要這樣懶惰，要這樣做』一樣。菩薩們以慈悲心行佈施時，會以各種各樣的方式，以慈悲心行廣大的佈施。
【English Translation】 It will not turn into laziness, but will take on all the sufferings of others. The generosity of a Bodhisattva who possesses loving-kindness, whether it is the generosity of compassion or enjoyment, the word 'increase' below is the explanation of the end, so these three are combined upwards respectively, and having made the generosity of loving-kindness, compassion will increase, generosity will increase, and enjoyment will increase. These three causes of increase are: because of the power of compassion, giving alms, life after life compassion increases more and more; because of the power of compassion, life after life generosity is continuous and increases more and more; because of the power of generosity, life after life enjoyment increases more and more. From this, the three fruits of happiness also increase: thinking of eliminating the suffering of sentient beings, from compassion, the mind of loving-kindness arises to make sentient beings happy, therefore when giving alms, the Bodhisattva will have the happiness arising from loving-kindness in his heart, just as when a mother gives food and wealth to her child, because of loving-kindness, the mother's heart will arise with joy. Then, because of the generosity of embracing sentient beings, the happiness generated from this will also increase: seeing that generosity benefits sentient beings, the Bodhisattva's mind will increase special happiness, and because of the power of generosity, Bodhisattvas will become wealthy and able to benefit sentient beings. Therefore, the happiness generated from this will increase in the hearts of Bodhisattvas, if there is no enjoyment, even if one wants to give alms, one cannot fulfill the expectations of others, but because one has enjoyment, seeing that one can fulfill their expectations, special joy will increase. Therefore, the more Bodhisattvas benefit others, the more that benefit becomes their joy, so taking on the elimination of the suffering of others, one will also become happy, so even if one gives up body and enjoyment, it is not suffering, but appears as happiness. The way these Bodhisattvas practice generosity is like a lazy person being taught by a great friend: 'Don't be so lazy, do this.' When Bodhisattvas give alms with compassion, they will give great alms with compassion in various ways.
ས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་རྣམ་སྨིན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་ལེན་པ་པོ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པའི་བདེ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཡང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བར་བྱ་བ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ 2-245b དྲང་བར་བྱ་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་རིམ་པར་བཀྲི་བའམ་འཁྲིད་པར་བྱ་ཞེས། སེམས་ཅན་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ། །སེམས་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་བདེ་བར་མཐོང་ན་མི་དགའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་དགའ་བར་འགྱུར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་རང་ཉིད་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་གཅེས་པ་ཤིན་ཏུ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་རང་གིས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ཉིད་བདེ་བར་བྱས་པའི་བདེ་བ་དེས་བདག་རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མས་བུ་ལ་སྨན་བཙལ་ཏེ་བྱིན་ནས་བུ་ནད་ལས་གྲོལ་ཏེ་བདེ་བ་ན་མ་དེ་ཉིད་སེམས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲི་མེད་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་ནད་ཀྱང་དེ་སྲིད་དུ་མི་འཚོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་མ་ཆགས་པ་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་དེས། དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྦྱིན་པ་གང་དང་གང་བྱ་བ་ལ། འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བསླབ་བྱ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་དངོས་པོ་འདི་དང་འདི་དག་རང་གིས་འཆང་བའི་བདེ་བ་མི་འདོད་པ་དང་། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས་ཞེས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུས་སྦྱིན་པ་ 2-246a སློབ་མ་ལྟ་བུ་ལ་འདོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། དོན་འདྲ་ལ་གོ་བདེ་བས་འདི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཆོག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བདེ་བར་བྱས་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་རང་འབའ་ཞིག་ལ་ཐོབ་པར་རེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་མི་འདོད་པར་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གཞན་བདེ་བས་རང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གཞན་ལ་གཏོང་བ
【現代漢語翻譯】 應如是行佈施，並使佈施的果報也如此增長。以佈施使眾生得以成熟，接受佈施者心滿意足，佈施者也因佈施圓滿而感到快樂，從而使自他二者皆得安樂。應引導其他眾生行持積累福德與智慧之資糧，並逐步引導他們趨向無上菩提之果位。這就像是勸勉和教導那些習慣於佈施的眾生一樣。對於那些心懷嫉妒的眾生，看到他人快樂則不悅，看到他人痛苦則歡喜。然而，菩提心則與之相反，以慈悲心視他人之苦為己苦。若不消除痛苦之人的痛苦，不令其獲得安樂，自己又怎能安樂呢？這就像慈母看到自己心愛的孩子被疾病折磨一樣。因此，以慈愛之心，自己先為其他眾生創造安樂，以他們獲得安樂的喜悅來使自己也感到安樂。就像母親為孩子尋藥並餵食，孩子脫離病痛獲得安樂，母親的心也隨之安樂一樣。正如無垢稱菩薩所說：『乃至一切眾生的疾病未癒，我的疾病亦不會痊癒。』以上是對『不執著』的詳細解釋。具有慈悲心的菩薩們，以慈悲為導師，如同導師一般，時時教導應如何行持佈施，如同教導一般，告誡他們不要貪戀自己所擁有的安樂，而應以自己的受用使他人獲得安樂。這裡雖然將慈悲比作導師，將佈施比作學生，以導師教導學生的方式來解釋，但意思相同，爲了便於理解，這樣解釋也是可以的。如果以自己的受用使他人獲得安樂，卻期望其果報只屬於自己，那麼這樣的佈施就不是菩薩的行為。菩薩不認為自利與利他有何不同，他們視他人之苦為己苦，他人之樂為己樂。因此，佈施受用所產生的果報，也應迴向給一切眾生，愿他們因此而獲得安樂。
【English Translation】 One should practice giving in this way, and also cause the ripening of its karmic results to increase in this way. Through giving, sentient beings are fully matured, and the recipients also have the happiness of being greatly satisfied, and the givers also have happiness because of the completion of giving, so that both oneself and others are made happy, and other sentient beings are always directed to accumulate the collections of merit and wisdom, and are gradually led to the state of unsurpassed enlightenment. It is like urging and speaking extensively to those who are accustomed to the force of giving to sentient beings. Sentient beings who are jealous are unhappy when they see others happy, and happy when they see others suffering, but Bodhisattvas are the opposite of that. With compassion, they consider the suffering of others as their own suffering. If they do not remove the suffering of those who suffer and do not create happiness, how can they be happy themselves? It is like a mother whose beloved child is severely afflicted by illness. Therefore, with love, one creates happiness for other sentient beings, and the happiness of making them happy makes oneself happy. It is like a mother searching for medicine for her child and giving it to them, and when the child is freed from illness and is happy, the mother herself is happy. Similarly, the Bodhisattva Immaculate Fame also said, 'As long as the diseases of all sentient beings are not healed, my diseases will not be healed.' The detailed explanation of not being attached, which was mentioned above, is that compassionate Bodhisattvas, with compassion as their teacher, are like a teacher who always shows what to do with one's giving, saying, 'Do this and that.' They teach and instruct, saying that they do not desire the happiness of possessing these things themselves, and they instruct and show others to be happy with their enjoyments. In this case, although the commentary explains it as compassion being like a teacher instructing a student of giving, the meaning is the same, and it is seen that it is permissible to explain it in this way for easy understanding. If one makes others happy with one's enjoyments, but hopes that the result will be obtained only by oneself, then such giving is not the nature of a Bodhisattva. Bodhisattvas do not consider their own benefit and the benefit of others as different, but consider the suffering of others as their own suffering, and their own happiness arises from the happiness of others. Therefore, the result of giving enjoyments should also ripen for sentient beings and become happy.
་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ན་གཞན་ལ་མི་སྨིན་པ་ཞིག་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་མིན་པས་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་དེ་བདག་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའང་འདོད་པ་མིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བས་བདག་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི། རང་གཅེས་འཛིན་དུག་དང་འདྲ་བར་སྤངས་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་འདོམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་ན། གཞན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་དང་དེས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་འདོམས་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ 2-246b གཞན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་འཕྲད་པ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟར་བདག་གི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་རང་ཉིད་ཉམས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་མི་སྤྱོད་པར། གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟོས་ལ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གཞན་ལ་གཏོང་གི་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ན། ཚེ་ཕྱི་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེ་འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་ན་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ནི་སྦྱིན་པ་མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ལན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་མིན་པ་འདྲ་ལ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ལན་ལ་བལྟས་པ་ནི། གཞན་ལ་སྙིང་རྗེས་བདག་གི་ཆའམ་འོས་མ་ཡིན་པས། སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ 2-247a འབྲ
【現代漢語翻譯】 是這樣的。如果它沒有成熟到其他人身上，由於我和眾生的利益並非不同，因此我也不希望果實的安樂降臨到我自己身上。因為那些眾生獲得安樂，我也會變得安樂，因此我像拋棄毒藥般拋棄自愛執，極其珍愛他人的菩薩們的足跡。我佈施時會囑咐說：『愿佈施的果實連同佈施一起給予眾生。』因此，如果佈施你爲了我獲得享用等利益而有所作為，那麼就讓它在其他眾生身上結出豐碩的果實吧，這樣就等同於幫助了我。』以慈悲之心教導佈施，將佈施連同果實一起給予他人。如此，佈施的果實也從內心深處給予其他眾生，佈施者菩薩即使不貪圖自身利益，也能獲得極大的享用和美好的事物，這是因果緣起的自然規律。即使如此，我也不貪圖有漏的享樂，而是希望通過享用財富，生生世世都能行持利益眾生的佈施。我總是以慈愛之心將自己的所有奉獻給他人，而不是爲了自己享樂。看啊，因此你應該知道我並不追求佈施的果報。如果你只將享用的物品給予他人，而不給予佈施的果報，那麼你就不會成為來世不執著於一切享用之物，並且對佈施感到極度歡喜的菩薩。因為如果今生哪怕只有一瞬間對佈施沒有興趣，或者有不願佈施的想法，那就不是以慈悲心爲了他人而歡喜佈施了。佈施你似乎並非不給予未佈施之物的果報，並且帶有期待回報的心理。如此，期待佈施果報的回報，並非以慈悲心給予他人我的那份或應得之物。佈施你因為不期待回報，所以你... 是這樣的。如果它沒有成熟到其他人身上，由於我和眾生的利益並非不同，因此我也不希望果實的安樂降臨到我自己身上。因為那些眾生獲得安樂，我也會變得安樂，因此我像拋棄毒藥般拋棄自愛執，極其珍愛他人的菩薩們的足跡。我佈施時會囑咐說：『愿佈施的果實連同佈施一起給予眾生。』因此，如果佈施你爲了我獲得享用等利益而有所作為，那麼就讓它在其他眾生身上結出豐碩的果實吧，這樣就等同於幫助了我。』以慈悲之心教導佈施，將佈施連同果實一起給予他人。如此，佈施的果實也從內心深處給予其他眾生，佈施者菩薩即使不貪圖自身利益，也能獲得極大的享用和美好的事物，這是因果緣起的自然規律。即使如此，我也不貪圖有漏的享樂，而是希望通過享用財富，生生世世都能行持利益眾生的佈施。我總是以慈愛之心將自己的所有奉獻給他人，而不是爲了自己享樂。看啊，因此你應該知道我並不追求佈施的果報。如果你只將享用的物品給予他人，而不給予佈施的果報，那麼你就不會成為來世不執著於一切享用之物，並且對佈施感到極度歡喜的菩薩。因為如果今生哪怕只有一瞬間對佈施沒有興趣，或者有不願佈施的想法，那就不是以慈悲心爲了他人而歡喜佈施了。佈施你似乎並非不給予未佈施之物的果報，並且帶有期待回報的心理。如此，期待佈施果報的回報，並非以慈悲心給予他人我的那份或應得之物。佈施你因為不期待回報，所以你...
【English Translation】 It is like this. If it does not mature to others, since the benefit of myself and sentient beings are not different, I do not wish the happiness of the fruit to come to myself. Because those sentient beings gain happiness, I will also become happy. Therefore, I abandon self-cherishing like abandoning poison, and follow the footsteps of the Bodhisattvas who cherish others greatly. When I give, I instruct: 'May the fruit of giving, together with the giving, be given to sentient beings.' Therefore, if giving, you do something for me to gain enjoyment and other benefits, then let it bear abundant fruit in those other sentient beings, which is equivalent to helping me.' With compassion, I teach giving, and give the giving together with the fruit to others. Thus, the fruit of giving is also given from the depths of my heart to other sentient beings. Even if the giver, the Bodhisattva, does not covet his own benefit, he can still obtain great enjoyment and good things, which is the natural law of cause and effect. Even so, I do not covet the happiness of contaminated enjoyment, but rather hope that through enjoying wealth, I can engage in the giving that benefits sentient beings life after life. I always dedicate all my possessions to others with love, rather than for my own enjoyment. Look, therefore you should know that I do not seek the reward of giving. If you only give the objects of enjoyment to others, but do not give the reward of giving, then you will not become a Bodhisattva who is not attached to all the objects of enjoyment in the next life, and who is extremely happy with giving. Because if in this life, even for a moment, there is no interest in giving, or there is a thought of not wanting to give, then it is not rejoicing in giving for the sake of others with compassion. Giving, you seem to not give the reward of what has not been given, and you have a mentality of expecting a return. Thus, expecting a return for the reward of giving is not giving my share or what is due to others with compassion. Giving, you, because you do not expect a return, therefore you... It is like this. If it does not mature to others, since the benefit of myself and sentient beings are not different, I do not wish the happiness of the fruit to come to myself. Because those sentient beings gain happiness, I will also become happy. Therefore, I abandon self-cherishing like abandoning poison, and follow the footsteps of the Bodhisattvas who cherish others greatly. When I give, I instruct: 'May the fruit of giving, together with the giving, be given to sentient beings.' Therefore, if giving, you do something for me to gain enjoyment and other benefits, then let it bear abundant fruit in those other sentient beings, which is equivalent to helping me.' With compassion, I teach giving, and give the giving together with the fruit to others. Thus, the fruit of giving is also given from the depths of my heart to other sentient beings. Even if the giver, the Bodhisattva, does not covet his own benefit, he can still obtain great enjoyment and good things, which is the natural law of cause and effect. Even so, I do not covet the happiness of contaminated enjoyment, but rather hope that through enjoying wealth, I can engage in the giving that benefits sentient beings life after life. I always dedicate all my possessions to others with love, rather than for my own enjoyment. Look, therefore you should know that I do not seek the reward of giving. If you only give the objects of enjoyment to others, but do not give the reward of giving, then you will not become a Bodhisattva who is not attached to all the objects of enjoyment in the next life, and who is extremely happy with giving. Because if in this life, even for a moment, there is no interest in giving, or there is a thought of not wanting to give, then it is not rejoicing in giving for the sake of others with compassion. Giving, you seem to not give the reward of what has not been given, and you have a mentality of expecting a return. Thus, expecting a return for the reward of giving is not giving my share or what is due to others with compassion. Giving, you, because you do not expect a return, therefore you...
ས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བདག་གིར་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སྨྲས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དོན་དུ་མ་ཆགས་པར་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྔགས་པ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ཕྲོགས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་བསད་ནས་དེའི་ཤ་སྦྱིན་པ་དང་། སློང་བ་པོ་ལ་བརྙས་ཤིང་བཀྲེས་པ་ལྟོགས་པ་སོགས་ཚིག་གིས་སྨད་ནས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་སྦྱིན་པའོ། །དག་པའི་གནས་སམ་གཞི་སྦྱིན་པ་ནི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་དག་ཅིང་གཙང་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱས་པས་སྦྱིན་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་རང་གི་འཁོར་གྱི་འགྲོ་བ་བུ་སྨད་དང་བྲན་གཡོག་སོགས་ལ་གནོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བཏང་ནས་དེ་དག་གི་སྐལ་པ་མི་བཞག་པའམ། ཆུང་མ་དང་བུ་སོགས་གཞན་ལ་གཏོང་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་དང་མི་འགལ་བའམ་མཐར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་གཏོང་གི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་ 2-247b བསྔལ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་སོགས་མ་རུང་བ་ལ་འཁོར་སྦྱིན་པ་སོགས་མདོར་ན་རང་ལ་དབང་བའི་འཁོར་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པའོ། །འཚོལ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་གིས་ཆེད་དུ་མ་སློང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་ཀྱི་སྦྱིན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་འཚོལ་བའམ། འདི་ལ་སྦྱིན་འདི་ལ་མི་སྦྱིན་ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདམ་ནས་འཚོལ་ཞིང་མི་སྦྱིན་པར། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྙོམས་པར་སྦྱིན་པའོ། །གོས་པ་མེད་པའམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་དག་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས། ཐམས་ཅད་གཏོང་བའམ་མཐའ་དག་པ་གཏོང་བ་སོགས་དགུ་སྟེ། མཐའ་དག་གཏོང་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་གཏོང་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པའོ། །རྒྱས་པར་རམ་རྒྱ་ཆེ་བར་གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཏོང་
【現代漢語翻譯】 『甚至成熟的果報也不據爲己有，而是完全佈施給他人。』這是以慈悲佈施的方式，教導我們對身體、受用和一切善根，不為自己執著，完全佈施給他人。這是修習菩提心的方法。 以慈悲佈施的功德要義，概括讚頌：『菩薩以慈愛』等三頌。諸佛之子以慈悲心行佈施，有六種方式：無過失，即不損害他人而行佈施。例如，不從他人處搶奪來佈施，不殺害眾生而佈施其肉，不辱罵乞討者，不以飢餓等言語責罵，使其內心痛苦而佈施等，即不損害其他眾生，如法行善。 清凈處或清凈之基的佈施，即不佈施未經觀察的物品，如毒藥和武器等不凈之物，而是經過觀察后，佈施清凈之物。利益他人的佈施，即通過佈施來攝受他人，使其行善，從而使佈施對像在來世獲得人天果報的安樂。並且，佈施不會損害自己的眷屬，如子女和僕人等，不會剝奪他們的份額。即使將妻子和子女等佈施給他人，也不會違揹他們的意願，或者最終不會讓他們遭受巨大的痛苦，而是知道他們不會非常痛苦才佈施。如果讓他們非常痛苦，或者將眷屬佈施給夜叉羅剎等惡人，總之，不損害自己所擁有的眷屬，即是連同守護一起佈施。 不尋覓而佈施，即知道眾生貧困，即使他們沒有特意乞討，也爲了利益他們而從自己手中佈施，不四處尋找佈施對象，或者不選擇佈施對象，認為『佈施給這個人，不佈施給那個人』，不挑選福田而佈施，而是沒有偏袒地平等佈施。無染著或無執著的佈施，即不期待回報和異熟果報而佈施。這是從清凈過失的角度來闡述的。另外，從功德的角度，有全部佈施或徹底佈施等九種。徹底佈施，即內外之物，沒有絲毫保留地全部佈施。 廣大布施，即不佈施微小和少量的東西，而是佈施眾多而廣大的東西。
【English Translation】 『Even the ripened results, I do not claim as my own, but completely give them away to others.』 This is teaching, in the manner of compassionate giving, that one should not be attached to one's body, possessions, and all roots of virtue for one's own sake, but completely give them away to others. This is how to train the mind. Summarizing the meaning of the virtues of compassionate giving in praise: 『The Bodhisattvas with love』 and so on, three verses. The sons of the Victorious Ones give with loving-kindness in six ways: Without fault, which is giving without harming others. For example, not robbing from others to give, not killing sentient beings to give their flesh, not insulting beggars, not scolding with words like hunger, causing suffering in their minds, and then giving, etc., which is not harming other sentient beings and giving properly. Giving in a pure place or on a pure basis is not giving unexamined objects, such as impure objects like poison and weapons, but examining them and giving pure and clean objects. Giving that benefits is that by giving, one gathers and connects to virtue, so that the object of giving, those sentient beings, in future lives, will lead to the happiness of the fruits of higher realms and liberation. And, giving does not harm one's retinue, such as sons and daughters and servants, and does not abandon all of their shares, or even if one gives away one's wife and children to others, it does not contradict their minds, or in the end, it is known that they will not become greatly miserable, and then one gives. If they are very miserable, or if one gives one's retinue to unworthy beings such as yakshas and rakshasas, in short, not harming the retinue that one has power over is giving with protection. Giving without seeking is knowing that sentient beings are impoverished, and even if they do not specifically ask, giving from one's own hand for their benefit, not seeking other places to give, or not choosing the place to give, saying, 『I will give to this one, I will not give to that one,』 not choosing the field of merit and giving, but giving equally without partiality. Giving without attachment is giving without expecting return or ripening. This is shown from the aspect of purifying faults. Also, from the aspect of virtue, there are nine things, such as giving everything or giving completely. Giving completely is not having anything that one does not give, whether it is external or internal objects. Giving extensively is not giving small or few things, but giving many and extensive things.
བའོ། །གཙོ་བོ་གཏོང་བ་ནི། དངོས་པོ་ཉམས་པ་དང་རུལ་བ་དང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བ་མི་གཏོང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དངོས་པོ་བཟང་པོ་གྱ་ནོམ་པ་གཏོང་བ་དང་། རྟག་པར་གཏོང་བ་ནི། དུས་རེས་འགའ་གཏོང་རེས་འགའ་མི་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པར། དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དགའ་བར་གཏོང་བ་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་མེད་པར་སློང་བ་པོ་སུ་ལ་ཡང་གཏོང་མི་གཏོང་མེད་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གཏོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་གཏོང་བ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པས་གཏོང་བ་དང་། དག་པ་ 2-248a གཏོང་བ་ནི་གོང་དུ་དག་པའི་གཞི་སྦྱིན་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་དངོས་པོ་དག་པ་གཏོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་གཏོང་བ་ནི། སྦྱིན་པ་བྱས་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྔོ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དགེ་བ་བསྔོ་བའི་གཏོང་བ་ནི། གོང་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའམ་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའི་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིན་ཅན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། རང་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་ཅན་དག་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིས་དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡུལ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཏོང་བ་པོ་དགའ་བ་ལྟར་དགའ་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། སྤྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བའི་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་མཆིལ་མའི་ 2-248b ཐལ་བ་འདྲ། །བྱིན་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི་གླིང་ཐོབ་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། 說生起悲心因 བདུན་པ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སེར་སྣའི་དབང་གིས་སེམས་རྒྱུད་བཀྲེན་ཅིང་འཇུངས་པར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཟད་གཏོང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སེར་སྣའི་སྐྱོན་དང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་རུངས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོ
【現代漢語翻譯】 主要施捨是：不施捨破損、腐爛和不能使用的物品，而是施捨顏色、形狀和氣味都完美，且是優質和豐富的物品。恒常施捨是：不是有時施捨有時不施捨，而是時時不斷地施捨。歡喜施捨是：不懷慳吝之心，無論向誰乞討，都無有不捨，而是帶著歡喜心施捨。無雜染施捨是：不期待回報和異熟果報而施捨。清凈施捨與前面所說的清凈之基——佈施意義相同，即施捨清凈的物品。迴向菩提施捨是：做了佈施后，不為獲得天界的安樂和聲聞、獨覺的寂滅而回向，而是爲了所有眾生獲得無上菩提而回向，從而趨向無上菩提。善根迴向的施捨與前面所說的利益有情的佈施意義相同，即以佈施來攝受眾生，使他們趨向或安住于善法。 如此行佈施后產生安樂的方式是：如同對佈施本身感到歡喜的安樂，以及利益他人所產生的歡喜安樂，還有圓滿菩提資糧所帶來的歡喜安樂。以這三種安樂而感到滿足，具有慈悲心的菩薩，因為完全施捨自己的所有，所以會感到非常歡喜。像這樣，那些擁有各種享用的人，即使享用那些受用，也不會像菩薩那樣感到歡喜。這裡所說的享用者，是指菩薩佈施的對象，即那些獲得所需之物的人，他們無法像施捨者那樣感到歡喜。一般來說，即使是享受圓滿天界受用的人們，也從未體驗過像菩薩佈施所帶來的喜悅。如《功德寶藏論》中所說：『四洲裝飾如唾沫，施後生喜得洲否。』 第七，宣說生起悲心的因：對那些不修持六度波羅蜜多的眾生生起悲心，因為他們受慳吝的控制，心相續變得貧乏和吝嗇，以至於無法施捨少許。因此，以慈悲心宣說慳吝的過患和佈施的功德，從而使他們安住于佈施之法。對於那些具有惡劣秉性、兇殘暴戾、殺生等行為的人…
【English Translation】 The main giving is: not giving damaged, rotten, and unusable items, but giving items with perfect color, shape, and smell, and which are of high quality and abundant. Constant giving is: not sometimes giving and sometimes not giving, but giving constantly and continuously. Joyful giving is: without a miserly mind, without refusing anyone who begs, but giving with joy. Uncontaminated giving is: giving without expecting reward or retribution. Pure giving is the same as the previously mentioned pure basis - giving, that is, giving pure items. Dedicating to Bodhi giving is: after giving, not dedicating to obtaining the happiness of the heavenly realms or the liberation of the Shravakas and Pratyekabuddhas, but dedicating to all sentient beings attaining unsurpassed Bodhi, thereby striving towards unsurpassed Bodhi. Dedicating virtuous roots giving is the same as the previously mentioned benefiting beings giving, that is, gathering sentient beings through giving and causing them to strive towards or abide in virtue. The way happiness arises from giving in this way is: like the happiness of rejoicing in giving itself, and the happiness of benefiting others, and the happiness of perfecting the accumulations of Bodhi. Satisfied with these three kinds of happiness, the Bodhisattva with compassion becomes very happy by completely giving away all his possessions. Like this, those who have all kinds of enjoyments, even if they enjoy those enjoyments, will not be as happy as the Bodhisattva. The enjoyers mentioned here refer to the objects of the Bodhisattva's giving, that is, those who receive what they need, they cannot be as happy as the giver. In general, even those who enjoy the perfect enjoyments of the heavenly realms have never experienced the joy of the Bodhisattva's giving. As it is said in 'The Collection of Precious Qualities': 'Adorning the four continents is like spittle dust, giving and rejoicing, whether or not one obtains the continents.' Seventh, explaining the cause of arising compassion: compassion arises for those sentient beings who do not practice the six paramitas, because they are controlled by miserliness, their mind streams become impoverished and stingy, so that they cannot give even a little. Therefore, with compassion, one proclaims the faults of miserliness and the merits of giving, thereby causing them to abide in the Dharma of giving. For those who have bad character, are cruel and violent, and commit killing, etc...
གས་སྡིག་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་ནས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཞེ་སྡང་གི་སྐྱོན་དང་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བཟོད་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ལས་ལ་དགའ་བའི་ལེ་ལོའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇོག་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས་རྟག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་བདག་དང་གཙང་བ་དང་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་བས་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249a སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་རྐྱེན་ནི་ཁམས་གསུམ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚེ་རབས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུ་བྱེད་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་གང་ཅི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་རྒྱུ་ཞེས་པ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་འགྲེལ་པས་བཤད་ཅིང་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞིང་། བག་ཉལ་དེ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བའང་དེའོ། །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ན་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའོ། ། 菩薩殊勝平等悲心 བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249b སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་མཉམ་པར
【現代漢語翻譯】 以慈愛之心，向那些沉溺於罪惡行為的人們講授戒律，使他們安住于戒律之中；對於那些內心充滿憤怒的人們，以慈愛之心講授嗔恚的過患和忍辱的功德，使他們安住于忍辱之中；對於那些貪戀世俗事務，因懈怠而不修善業的放逸之人，以慈愛之心講授精進之法，使他們遠離懈怠，安住于精進之中；對於那些沉溺於五欲，心 постоянно散亂的人們，以慈悲之心講授禪定之法，使他們安住于禪定之中；對於那些將不清凈的蘊執著為常、樂、我、凈，顛倒錯亂之人，以慈悲之心揭示顛倒知見的過患，使他們安住于正確的智慧之中。 此外，菩薩生起慈悲心的因緣有四種：所緣之因是三界所有不清凈的生命，都被變易之苦所遍及，所有痛苦的感受都被苦苦所遍及，所有舍受都被行苦所遍及，因此，無論什麼感受都無法脫離痛苦，緣於此而生起慈悲心。彼因是指安住在快樂、痛苦、舍受三種感受中的習氣，論典中對此有所闡釋，這是習氣的自性，是舍受。在未斷除這些習氣之前，快樂和痛苦會反覆出現，行苦的細微之苦也是如此。或者說，將具有快樂和痛苦感受的不清凈的蘊稱為行苦之因也可以，總之，緣于具有三種痛苦的眾生，菩薩便會生起慈悲心。 在前世已經串習慈悲心，在阿賴耶識中積累了慈悲的習氣，這是慈悲的俱生之因。從善知識那裡聽聞殊勝的佛法，這是增上之因。前一個慈悲心的自性產生后一個慈悲心，這是等無間緣。如此，菩薩便從俱生之因等三種因緣中生起慈悲心。 菩薩殊勝平等悲心 第八，菩薩的慈悲心是殊勝平等的。菩薩的慈悲心是平等的。
【English Translation】 With loving-kindness, he teaches the Dharma of discipline to those who engage in sinful deeds, establishing them in discipline; to those whose minds are disturbed by anger, he teaches the faults of hatred and the virtues of patience with loving-kindness, establishing them in patience; to those who are fond of mundane affairs and, due to laziness, do not perform virtuous deeds, he teaches the Dharma of diligence with loving-kindness, causing them to abandon laziness and establishing them in diligence; to those who are always mentally distracted, having fallen under the influence of the objects of the five desirable qualities, he teaches the Dharma of meditation with compassion, establishing them in meditation; and to those who cling to the impure aggregates as permanent, self, pure, and pleasurable, with perverted views, he reveals the faults of wrong knowledge with compassion, establishing them in correct wisdom. Furthermore, there are four conditions for the arising of compassion in a Bodhisattva: the objective condition is that all the impure lives in the three realms are pervaded by the suffering of change, all painful feelings are pervaded by the suffering of suffering, and all neutral feelings are pervaded by the suffering of conditioning, so that no matter what feeling it is, it cannot escape suffering, and compassion arises in relation to this. The causal condition is the habituation of the three feelings of happiness, suffering, and neutrality, which is explained in the commentaries, and this is the nature of habituation, which is neutral feeling. Until these habituations are abandoned, happiness and suffering will repeatedly arise, and the subtle suffering of the suffering of conditioning is also the same. Alternatively, it can be said that the impure aggregates with feelings of happiness and suffering are the cause of the suffering of conditioning; in short, compassion arises in a Bodhisattva in relation to sentient beings who possess the three sufferings. Having cultivated compassion in previous lives and accumulated the habituation of compassion in the Alaya consciousness is the co-emergent cause of compassion. Hearing the supreme Dharma from a virtuous spiritual friend is the dominant cause. The nature of the previous mind of compassion gives rise to the subsequent mind, which is the immediate condition. Thus, the compassion of a Bodhisattva arises from three conditions, including the co-emergent cause. The Superior and Equal Compassion of a Bodhisattva Eighth, the compassion of a Bodhisattva is superior in its equality. The compassion of a Bodhisattva is equal.
་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དགྲ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བར་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ཅིང་བར་མ་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡི་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་མཉམ་པས་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་སྒྲུབ་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལའང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་འབད་རྩོལ་དང་མཚན་མའི་གཡོ་བ་དག་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པས་དེ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། 殊勝悲心 དགུ་པ་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ 2-250a པ་ནི། སྤྱིར་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བྱམས་སོགས་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་འདི་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་བསྒོམ་པ་དེ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཆེར་མོས་ཤིང་དད་པར་བྱས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འབྱོར་བའམ། ཁྱད་པར་དུ་འང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་སུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་སོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བས་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་དང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་སོགས་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་བདག་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པ་ག
【現代漢語翻譯】 應當知曉，世間之人，對於親友眷屬生起慈悲，對於敵人則生起嗔恨而非慈悲，對於非親非故之人也不生起慈悲；聲聞和獨覺對於受苦之人雖生慈悲，但不能普遍平等地生起慈悲。因此，他們的慈悲是不平等的。而菩薩的慈悲，如前所述，對於具有三種痛苦的眾生，從有頂天到無間地獄，沒有分別地生起平等的大慈悲。 因此，對於一切眾生懷有這樣的心念，因為懷有平等的心念，所以慈悲也是平等的。救護受苦眾生，如救護地獄等處的眾生一樣，乃至救護有頂天的眾生，因為救護一切眾生，所以救護也是平等的，慈悲也是平等的。對於任何一類眾生，都沒有貪戀和嗔恨，因為遠離貪嗔，所以慈悲也是平等的。對於自身、眾生和慈悲這三者，都不執著于相，通達一切皆是空性，同一體性，所以慈悲也是平等的。不執著於三輪的智慧，從第八地開始，無需勤作，自然而然地清凈一切努力和相的動搖，因為在那之前已經獲得了完全的清凈，所以慈悲也變得平等清凈。 殊勝悲心 第九，殊勝的慈悲。一般來說，修習慈等四無量心，色界的諸天和聲聞、獨覺也有。但菩薩修習四無量心，成為殊勝之理是：菩薩以自己的心修習慈等，由於往昔生生世世修習慈等的習氣，使得今生和來世越來越殊勝，因此這樣的修習比其他人更為殊勝。對於具有四無量心的經典，非常喜愛和信奉。具有如前所述的九種殊勝的心念。並且能夠自在地入定，特別是在第八地等，無需勤作，慈等自然成就，因此是自在的。菩薩修習慈等四無量心，修習者自身、所緣的眾生以及所修習的四無量心，都不以相來分別，而是以無分別的智慧來攝持。從獲得第八地開始，安住於該地的菩薩的行為是任運自成。
【English Translation】 It should be known that worldly people have compassion for their relatives and friends, but they generate hatred instead of compassion for their enemies, and they do not generate compassion for those who are neither relatives nor enemies. The Hearers and Solitary Realizers generate compassion for those who are suffering, but they do not generate compassion equally and universally. Therefore, their compassion is not equal. However, the compassion of a Bodhisattva, as mentioned above, is great compassion that arises equally without distinction for sentient beings who possess the three kinds of suffering, from the peak of existence to the Avici hell. Therefore, because they contemplate all sentient beings with such a mind, and because they contemplate with an equal mind, their compassion is equal. They liberate suffering sentient beings, just as they liberate sentient beings in hell and other realms, and even liberate sentient beings up to the peak of existence. Because they liberate all sentient beings, their liberation is equal, and their compassion is equal. They have no attachment or hatred towards any class of sentient beings. Because they are free from attachment and hatred, their compassion is equal. They do not fixate on the characteristics of themselves, sentient beings, and compassion, but understand that all are empty and of one taste. Therefore, their compassion is equal. Because they obtain the wisdom that does not fixate on the three spheres from the eighth ground onwards, and because they purify the efforts and the movements of characteristics, their compassion becomes equal and pure because they have obtained complete purity before that. The Supreme Compassion Ninth, the supreme compassion. Generally, the gods of the Form Realm and the Hearers and Solitary Realizers also have the practice of the four immeasurables, such as loving-kindness. However, the way in which the Bodhisattva's practice of the four immeasurables becomes supreme is as follows: Bodhisattvas cultivate loving-kindness and so on with their own minds. Due to the habitual tendencies of cultivating loving-kindness and so on in previous lives, their cultivation becomes more and more excellent in this life and future lives. Therefore, such cultivation is more excellent than others. They greatly admire and have faith in the sutras that possess the four immeasurables. They possess the nine special thoughts mentioned above. Furthermore, they have mastery over meditative absorption, and especially on the eighth ground and so on, loving-kindness and so on arise spontaneously without effort, so it is mastery itself. The Bodhisattva's cultivation of the four immeasurables is seized by the non-conceptual wisdom that does not discriminate the characteristics of the cultivator, the object of cultivation (sentient beings), and the four immeasurables to be cultivated. Starting from obtaining the eighth ground, the actions of a Bodhisattva who abides on that ground are spontaneous.
ཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 供·依·無量品竟義 བཞི་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ 2-250b དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆོས་གོས་དང་ན་བཟའ་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་དང་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་སོགས་དང་། བཀའ་བཞིན་གུས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་པ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནམ་མམ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་གཙུག་ལག་གི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ན་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡི་སྒོ་ནས། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བཤེས་གཉེན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བདག་གི་དོན་དང་། ཚད་མེད་བཞིས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་གྲུབ་བོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། སྤྱིར་གང་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-251a མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 菩提道品品 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་འདི་ནི་བསྒོམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ། རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ལས། 修行因 དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་མི་སྐྱོ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསླབ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོས་པ་དང་། རྟོན་པ་དང་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་བཤད་པ་ལ། 知慚 དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། །ཞེས་པ་ནས།
【現代漢語翻譯】 因此，它們融合且緊密相連，故而是最殊勝的。 供養·依止·無量品 終義 第四品，供養和依止無量品的總結：如前所述，對於具有不可思議功德的諸佛世尊，生起極度清凈的信心，以衣物、鮮花、香等物品供養，行頂禮、讚頌、繞佛等，並以恭敬之心遵照佛陀的教誨，以極大的敬意進行供養。而且，這種供養不是偶爾為之，而是持續不斷地進行，從而爲了自己和他人，能夠獲得世間和出世間的一切成就。同樣，如前所述的善知識的功德，以及經論中提到的其他善知識的功德，如果依止具有這些功德的善知識，就能獲得無量功德。通過依止能利益今生和來世的善知識，也能獲得一切成就。通過慈、悲、喜、舍四無量心，利益一切眾生，也能獲得一切成就。註釋中說，供養和依止主要成就自利，四無量心主要成就利他。一般來說，任何一種行為都能同時成就二利。 《大乘經莊嚴論》中，供養、依止和無量品，第十八品，的解釋完畢。 菩提道品 第四品，菩提道品，主要講的是禪修，因此分為三個部分：原因、本體和特殊作用的支分。 修行之因 第一部分是：如所承諾的那樣，安住于戒律，通過聞思修來積累資糧。通過知慚、穩固和不懈怠這三個方面，不違背所學。通過了解教義和世間，進行聽聞。通過信賴和四種正確的認知方式，具備清凈的思所生慧，努力積累兩種資糧。下面依次講解這些內容。 知慚 首先是知慚：『知慚捨棄不合之事』，從這句開始。
【English Translation】 Therefore, they are supreme because they are blended and closely connected. The End of the Chapter on Offering, Reliance, and Immeasurability The fourth chapter, the conclusion of the chapter on immeasurable offerings and reliance: As explained before, towards the Buddhas, the Bhagavad-ones, who possess inconceivable qualities, one generates a mind of great faith and purity. One makes offerings of substances such as robes, garments, flowers, and incense; one performs prostrations, praises, recitations, circumambulations, and so on; and one worships with great reverence, including respectful practice according to the teachings. Moreover, this offering is not just occasional, but constant, so that one can attain all worldly and transworldly accomplishments for the benefit of oneself and others. Similarly, the qualities of a virtuous friend as mentioned above, and other qualities of a virtuous friend as taught in the sutras and treatises, if one relies on a virtuous friend who possesses such qualities, one will attain many immeasurable qualities. By constantly relying on a friend who benefits this life and all future lives, one will also attain all accomplishments. By benefiting all beings through the four immeasurables of loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, one will also attain all accomplishments. It is said in the commentary that offering and reliance mainly accomplish self-benefit, and the four immeasurables mainly accomplish the benefit of others. In general, any action can accomplish both benefits simultaneously. The explanation of the eighteenth chapter, the chapter on offering, reliance, and immeasurability, from the Ornament for the Mahayana Sutras, is complete. The Chapter on the Limbs Conducive to Enlightenment The fourth chapter, the chapter on the limbs conducive to enlightenment, mainly teaches meditation, and therefore it is divided into three parts: the cause, the essence, and the limbs that perform a special function. The Cause of Practice The first part is: As promised, abiding in discipline, accumulating merit through hearing, thinking, and meditating. Through the three aspects of conscientiousness, steadfastness, and non-discouragement, one does not transgress what has been learned. Through understanding the teachings and the world, one engages in listening. Through reliance and the four correct ways of knowing, one possesses pure wisdom born from contemplation, and strives to accumulate the two accumulations. These will be explained in order. Knowing Shame First is knowing shame: 'Knowing shame abandons what is inappropriate,' starting from this sentence.
གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལའང་ནང་གསེས་སུ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་། ངོ་ཚ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། ངོ་ཚ་བ་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་།ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་བཅས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་ངོ་ཚ་ 2-251b ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཏང་ནས་ཉན་རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ན་འདི་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཞེས་ངོ་ཚ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་ངོ་ཚ་བའོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པས་བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆེས་དམན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་བརྟན་པའི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་རྣམས་ནི་རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་ལས། རང་གི་བུ་ལའང་མ་ཆགས་པའི། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ངན། ། 2-252a སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པའི། །སྐལ་བཟང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དཔལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་རྣམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། མི་བཟད་པའི་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་དག་རིགས་ངན་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེར
【現代漢語翻譯】 此段由'唯一性即是主導'之間的十六個偈頌所闡述，又可細分為八個方面：知慚之特質，於何處知慚，知慚之分類，無慚之過患，知慚之利益，對知慚者之讚頌，具慚愧之表徵，以及對最勝慚愧之闡釋。首先，知慚與有愧，是指捨棄與其不相符的無慚與無愧，轉變為知慚與有愧之自性。 其中，對自身而言為知慚，對他人而言為有愧。菩薩若捨棄自身所學之大乘道，而效仿聲聞緣覺之行，則會因'此非我菩薩之行'而感到羞愧，並因'其他菩薩亦將因此而呵責'而感到慚愧。此二者之自性與不分別之智慧相伴隨，即是對自身、其他眾生以及慚愧之法三者之相狀皆不執著。執著則為小乘道，若入此道則會感到羞愧。即使聲聞緣覺之乘中無有煩惱之過患，然因其僅為自身利益而行，故其發心、智慧、修行、果報皆遠遜於大乘。菩薩若以此為目標而行，則會感到羞愧。菩薩之慚愧能令眾生得以成熟。如此之慚愧是堅定的，是菩薩所具有的。聲聞緣覺則不然，他們捨棄了本應救護的親眷眾生，獨自尋求寂靜安樂。若與菩薩相比，則如經中所言：'於己子亦不執著之，聲聞之輩實為劣。利益一切有情者，殊勝金剛手是吉祥。'他們是少慚愧者。 於何處知慚？于佈施等六波羅蜜多之違品——慳吝等在自相續中增長，而對治品佈施等衰減之時，菩薩會生起難以忍受之羞愧。世間高種姓之人若行卑賤之事會感到羞愧，菩薩對慳吝等生起的羞愧更甚於此。
【English Translation】 This section, explained by sixteen verses between 'singleness is the master,' is further divided into eight aspects: the characteristic of knowing shame, where to feel shame, the classification of shame, the faults of being shameless, the benefits of shame, praise for those who possess shame, the signs of having shame and modesty, and the explanation of supreme modesty. First, knowing shame and being modest means abandoning their opposites, being shameless and immodest, and transforming into the nature of knowing shame and being modest. Among them, knowing shame is in relation to oneself, and being modest is in relation to others. If a Bodhisattva abandons the teachings of the Great Vehicle, which is their own practice, and instead learns the practices of Hearers and Solitary Realizers, they will feel shame because 'this is not the way of a Bodhisattva,' and they will feel modesty because 'other Bodhisattvas will also criticize me.' The nature and companions of these two are inseparable from non-discriminating wisdom, which means not fixating on the characteristics of oneself, other sentient beings, and the three aspects of shame and modesty. Fixation is the path of the Lesser Vehicle, and entering it is shameful. Although there are no faults of afflictions in the Hearer and Solitary Realizer Vehicle, because they only pursue their own benefit, their intention, wisdom, practice, result, and everything else are far inferior to the Great Vehicle. Bodhisattvas feel shame in engaging in that path. The function of shame and modesty in Bodhisattvas is to mature sentient beings. Such shame and modesty are steadfast and belong to Bodhisattvas. Hearers and Solitary Realizers abandon sentient beings who should be their relatives and only seek peace for themselves. Compared to Bodhisattvas, as stated in the scriptures: 'Those who are not attached even to their own children, the Hearers are of poor fortune. The glorious Vajrapani who brings happiness to all sentient beings is of good fortune.' Therefore, they have less shame and modesty. Where does one feel shame? When the opposites of the six perfections, such as generosity, like stinginess, increase in one's mind, and the antidotes, like generosity, decrease, Bodhisattvas experience unbearable shame. In the world, great and noble families feel shame when they engage in base actions. The shame that Bodhisattvas feel towards stinginess is even greater than that.
་སྣ་སོགས་འཕེལ་བ་ངོ་ཚ་ཞིང་སྦྱིན་པ་སོགས་འགྲིབ་པའང་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་ཅིང་མི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མི་སྡོམ་ཞིང་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་ཆུང་ངུའམ་དམན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ལ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་དང་པོ་ 2-252b སོགས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་རང་རང་གི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་ངུ་དང་། གོང་མ་རྣམས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོར་བཞག་གོ། བསམ་པ་དམན་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ངར་བཅས་ཞེས་པ་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་ཚ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་། དེའི་ཡང་ཆེན་པོ་དང་། ས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གོང་མ་དག་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་པའི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ངར་འཛིན་མེད་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེན་པོའམ་ལྷག་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བློ་ལྡན་གང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ཡི་དབང་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་རང་ལ་འདི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་སོགས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་འགྱོད་ཅིང་ 2-253a གདུང་བ་སྐྱེས་པས་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པས་དམན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར
【現代漢語翻譯】 此外，對於善法增長（如信心、精進等）感到羞愧，對於惡法增長（如貪婪等）感到高興，對於佈施等善行減少也感到非常羞愧，這就是所謂的對增長和減少感到羞愧。同樣，對於修行和不修行感到羞愧是指，對於那些堅定的菩薩來說，對於六波羅蜜多在自身相續中熟練和依賴感到懈怠而不修行，以及對於生起貪慾、嗔恨等煩惱，不守護六根之門，沉溺於五欲的境界，這些行為比不修行更令人感到羞愧。 第三，關於優劣的區分：不屬於等持自性的欲界有漏的羞愧和慚愧是微小或低劣的。同樣，對於屬於等持的色界和無色界，也存在微小、中等和巨大三種羞愧和慚愧，其中微小和中等可以歸為微小。從勝解行地和初地開始，越往後的地，相對於各自前面的地來說，就越微小；而前面的地相對於後面的地來說，就越巨大。認為發心低劣的聲聞和緣覺，僅僅爲了自己的利益而修行，因此是微小的。從初地到七地之間，由於存在『具有我執』，即具有努力的相狀的我慢，因此，他們的羞愧被稱為低劣或微小，這是從相對的角度來說的。除此之外，更加殊勝或巨大，即屬於等持之地的羞愧，以及更加巨大的羞愧，相對於後面的地來說，前面的地更加巨大。大乘的羞愧和慚愧，以及八地等三地，由於沒有我執，無分別智慧自然成就，因此，他們的羞愧和慚愧是無需努力自然成就的，所以被稱為巨大或殊勝。 第四，關於無羞愧和無慚愧的過患：有智慧的人，如果無羞愧和無慚愧，就會不如理地進入歧途，從而生起貪婪等煩惱並接受它們；由於憤怒的驅使，會參與殺生等不善行，從而使自己失去戒律，對自己和來世造成傷害，對其他眾生造成傷害；同樣，會因為懈怠和放逸等原因，放棄行善和利益眾生的事業；通過增長我慢的過失，會摧毀眾生和自己相續中的戒律；由於這些原因，自己會感到後悔和痛苦，從而失去安樂；其他人也會認為自己沒有功德，從而得不到尊重和供養。
【English Translation】 Furthermore, it is shameful to rejoice in the increase of negative qualities (such as greed), and it is very shameful to decrease in virtuous qualities (such as generosity). This is called being ashamed of increase and decrease. Similarly, being ashamed of practicing or not practicing refers to the fact that for steadfast Bodhisattvas, it is shameful to be lazy and not practice the six paramitas, which are familiar and relied upon in their own minds. It is also shameful to indulge in the arising of afflictions such as desire and hatred, not guarding the doors of the six senses, and engaging in the objects of the five desires, which is even more shameful than not practicing. Third, regarding the distinction between superior and inferior: The shame and embarrassment of the desire realm with outflows, which does not belong to the nature of meditative equipoise, is small or inferior. Similarly, for the form and formless realms that belong to meditative equipoise, there are also three types of shame and embarrassment: small, medium, and large. The small and medium can be classified as small. From the stage of aspiring conduct and the first bhumi onwards, each subsequent stage is smaller relative to its preceding stage, while the preceding stages are larger relative to the subsequent stages. Those who think with inferior minds, such as Shravakas and Pratyekabuddhas, only practice for their own benefit, so they are small. From the first to the seventh bhumi, because they possess 'self-grasping,' that is, pride with the appearance of effort, their shame is called inferior or small, which is from a relative perspective. Other than that, it is more superior or greater, that is, the shame of the meditative equipoise stage, and even greater shame. Relative to the lower stages, the preceding stages are greater. The shame and embarrassment of the Mahayana, and the eighth bhumi and the other three, because there is no self-grasping, and non-conceptual wisdom is naturally accomplished, their shame and embarrassment are naturally accomplished without effort, so they are called great or superior. Fourth, regarding the faults of shamelessness and lack of embarrassment: A wise person, if without shame and embarrassment, will enter the wrong path improperly, thereby generating and accepting afflictions such as greed; driven by anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby causing themselves to lose their vows, harming themselves and future lives, and harming other beings; similarly, they will abandon the work of doing good and benefiting beings due to laziness and carelessness; through the faults of increasing pride, they will destroy the vows in the minds of beings and themselves; due to these reasons, they will feel regret and pain, thereby losing happiness; others will also see them as lacking merit, thereby receiving less respect and offerings.
་ལ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེས་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་མིན་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་དང་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་དགོངས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་མཛད་དོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེ་གེ་མོས་འདི་ལྟར་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ཐོབ་བོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ངན་སོང་སོགས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་དཀར་པོ་ཐོབ་ཟིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཟིན་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ 2-253b རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་བྲལ་བ་བྲལ་འབྲས་དང་། གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་དེས་ནི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་རྒྱུ་བཟང་ཞིང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལེགས་པའི་གོས་བཟང་པོ་གྱོན་ཡང་ནི། སེམས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གོས་ཀྱིས་དགབ་པར་མི་ནུས་ལ། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཅན་ནི། ཕྱི་ནས་གོས་སོགས་ཀྱིས་དགབ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་ལ་སོགས་པས་གོས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས། འཇ
【現代漢語翻譯】 再者，無慚無愧的因由使得對教法具有信心的修行者，以及護持白凈之法的僧團，甚至連佛陀都不特別關注，因此只能置之不理。佛子們會譴責說：『某某人做了如此不合理的事情！』世間人也會因此在今生聽到不好的名聲。來世將會墮落到惡趣等沒有閑暇之處，因此，對於已經獲得的白凈之法會退失，對於尚未獲得的善法，也會退失。所以，他們的身體會處於痛苦之中，內心也會被不安所佔據，無法平靜。第五，慚愧的利益：佛子們具有慚愧之心，所以上述的過患都不會發生。賢者會恒常轉生到天界和人間，這是異熟果。具有智慧的人，因為慚愧，能夠迅速圓滿無上圓滿菩提的資糧，這是增上果。佛子具有慚愧之心，在成熟眾生方面，不會感到厭倦，這是士夫果。他們會恒常遠離不順品的無慚無愧，這是離系果。並且不會與對治品的慚愧分離，這是等流果。因此，佛子具有慚愧之心，就能獲得這些利益。 第六，對具有慚愧者的讚歎：愚笨的凡夫俗子，即使沐浴身體，穿著質地優良、顏色和形狀美好的漂亮衣服，也因為內心沒有慚愧，本性充滿貪慾等過患的污垢，無法被衣服遮蓋。而具有慚愧之心的佛子，即使沒有外在的衣物遮蓋，其本性也遠離過患的污垢。這表明，在安住于禪定的瑜伽士，慚愧能夠對治煩惱的生起。佛子們具有慚愧之心，就像虛空沒有云彩和污垢遮蔽一樣，在進入城市等場合時，也因為慚愧的本性，能夠調伏他人。
【English Translation】 Furthermore, due to shamelessness and lack of embarrassment, practitioners who have faith in the teachings, as well as the Sangha (community) that upholds the white, virtuous Dharma, are not particularly regarded by even the Buddha, and are therefore left to their own devices. The sons of the Buddhas will condemn, saying, 'So-and-so has done such an unreasonable thing!' Even worldly people will hear unpleasant things said about them in this very life. In future lives, they will fall into states of misery and other places where there is no leisure. Therefore, they will degenerate from the white Dharma they have already attained, and they will also degenerate from newly attaining what they have not yet attained. Therefore, their bodies will remain in suffering, and their minds will be seized by unease and will not be able to remain calm. Fifth, the benefits of shame and embarrassment: These faults just mentioned will never occur to the sons of the Buddhas who possess shame and embarrassment. The wise ones are always born in the realms of gods and humans, which is the fruition of maturation. Those with intelligence, through shame and embarrassment, quickly perfect the accumulations for unsurpassed, perfect enlightenment, which is the dominant result. The sons of the Buddhas who possess shame and embarrassment never tire of maturing sentient beings, which is the result of being a person. They are always separated from the opposing factors of shamelessness and lack of embarrassment, which is the result of separation. And they will not be separated from the antidote of shame and embarrassment, which is the result in accordance with the cause. Thus, the sons of the Buddhas who possess shame and embarrassment will obtain these benefits. Sixth, praise for those who possess shame and embarrassment: Foolish ordinary people, even if they bathe their bodies and wear fine clothes of good quality, color, and shape, cannot cover up the stains of faults such as attachment because their minds are devoid of shame and embarrassment. But the sons of the Buddhas who possess the garment of knowing shame and embarrassment are naturally free from the stains of faults, even if they are not covered by external garments. This shows that shame and embarrassment act as an antidote to the arising of afflictions when one is abiding in meditative equipoise. The sons of the Buddhas who are endowed with knowing shame and embarrassment are like the sky, which is not covered by clouds and dirt. When they go to towns and other places, they are able to tame others by their very nature of shame and embarrassment.
ིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ 2-254a གང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གང་གི་ཡང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་ལྟར་བྱམས་ཤིང་ཕངས་པ་མཛད་པ་དེ་དག་གིས། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡལ་བར་དོར་ན་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བ་ནི་དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟ་བ་དང་། རྐང་ཐང་གི་ཚོགས་བཞིས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྲུང་བ་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ཚོགས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །བདུན་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་བཞི་སྟེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་བཟོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀུན་དང་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་འཇུག་ 2-254b པ་ཡི་མཚན་མ་བཞི་པོ་དེ་ནི། གང་སྣང་ཡང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དེ་གཉིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ངོ་ཚའོ་སྙམ་པ་ལས། གཞན་གྱིས་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་རང་ལ་རང་གིས་ཁྲེལ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཅེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་བཤད་ལྟར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བའམ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་ངོ་ཚ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དག་ས་པའི་བྱང་སེམས་བྱ་བ་དེ་ལ་དོན་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止 གཉ
【現代漢語翻譯】 不會被八種世俗法所染污。當聚集在與自己見解和行為相符的善友菩薩們之中時，任何以慚愧和羞恥的莊嚴來裝飾自己的人，其行為都是一致且非常美好的，沒有任何珍寶等裝飾品可以與之媲美。菩薩們因羞於捨棄利益他人，像母親一樣慈愛地成熟著所化眾生。他們像對待自己的孩子一樣慈愛和憐憫一切眾生。如果他們不救護眾生而捨棄他們，那將是可恥的。慚愧和羞恥就像軍隊中的騎兵、象兵、車兵和步兵四種力量守護著王權和國土一樣。菩薩們在輪迴中為利益眾生而行事時，會以各種方式保護自己免受貪慾等一切過患之敵的侵害。因為慚愧和羞恥能阻止他們陷入煩惱的過患之中。第七，具有慚愧和羞恥的標誌有四種：從意樂方面來說，對於佈施、持戒等任何功德方面的事情，都樂於接受和忍耐；對於無慚、無愧以及貪嗔等一切煩惱和任何過患方面的事情，都不樂於接受；從行為方面來說，不陷入一切過患，而進入一切功德之中。 這四種特徵，無論顯現什麼，都是具有慚愧和羞恥的人相續中，由慚愧和羞恥所產生的標誌。第八，這二者最為殊勝：以自己的心來修習慚愧和羞恥，如果別人知道這些過失，我會感到羞恥。與其這樣想，不如無論別人是否知道，自己做了錯事，自己對自己感到羞恥，修習這種羞恥感才是最殊勝的，經論中是這樣說的。修習羞恥感，也要從五個方面來認識其殊勝之處：對宣說慚愧和羞恥的大乘佛法生起信心；意樂如前所說有九種；獲得禪定的心自在；或者從八地菩薩開始，無需努力就能自然成就；在自、他、羞恥之法這三輪中不起分別；清凈剎土的菩薩所作所為與此意義相同，因此是最主要的或最殊勝的。
【English Translation】 One will not be stained by the eight worldly concerns. When gathered among the bodhisattvas who are virtuous friends in accordance with one's own view and conduct, whoever is adorned with the ornaments of shame and embarrassment, their conduct is consistent and extremely beautiful, unmatched by any precious jewels or other ornaments. Bodhisattvas, ashamed to abandon the benefit of others, ripen sentient beings with love like a mother. They cherish and pity all sentient beings as if they were their own children. If they do not protect sentient beings and abandon them, it would be a cause for shame. Shame and embarrassment are like the four forces of an army—cavalry, elephants, chariots, and infantry—protecting the kingdom and land. When bodhisattvas act for the benefit of sentient beings in samsara, they protect themselves in every way from the host of enemies of all faults such as desire. Because shame and embarrassment prevent them from falling into the faults of afflictions. Seventh, the signs of having shame and embarrassment are four: From the aspect of intention, one is willing to accept and endure anything in the direction of merit, such as generosity and discipline; one is unwilling to accept shamelessness, lack of embarrassment, and all afflictions such as attachment and aversion, and anything in the direction of faults; from the aspect of action, one does not fall into all faults, but enters into all merits. These four characteristics, whatever appears, are the signs produced by shame and embarrassment in the continuum of a person who has shame and embarrassment. Eighth, these two are the most excellent: Cultivating shame and embarrassment with one's own mind—if others know these faults, I will feel ashamed. Rather than thinking like this, it is better to cultivate the shame of oneself for one's own wrongdoings, whether others know it or not. Cultivating this sense of shame is the most excellent, as it is said in the scriptures. Cultivating embarrassment should also be recognized as excellent in five ways: Having faith in the Mahayana Dharma that teaches shame and embarrassment; the intention is as previously stated with nine aspects; obtaining mastery over the mind of samadhi; or from the eighth bhumi onwards, accomplishing spontaneously without effort; not discriminating in the three spheres of self, other, and the Dharma of shame; the actions of bodhisattvas in pure lands are the same in meaning, therefore it is the most important or most excellent.
ིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ 2-255a སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་ 2-255b སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི། སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར
【現代漢語翻譯】 ིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །（穩固的意義，簡略地顯示，詳細地解說有兩個方面。第一，菩薩的勇氣穩固，菩薩比其他世間的人和聲聞緣覺的眾生，在體性、分類和不變異方面更為殊勝。） གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་（第二，詳細解釋這三個特點的意義。第一，穩固的體性是：精進、禪定和智慧這三者依次） སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །（是不灰心的勇氣、不為他物所動而能忍耐、正確地瞭解那個意義並且不改變，因此認為是穩固。因為這三種法能使菩薩們在修道時無所畏懼地進入。） འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །（會產生什麼樣的恐懼呢？沒有精進的人會產生『我無法完成菩薩的行持』的灰心恐懼；沒有禪定的人會因為無法一心專注而產生分別念動搖的恐懼；沒有智慧的人因為不知道菩薩的行持是什麼，愚昧無知，對於要做的事情不知所措而產生恐懼。） ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས།（灰心等這三者，因為菩薩對於要修持的事物不能自主，所以會產生『我無法完成』的恐懼。因此，這三種恐懼的對治法——精進、禪定、智慧，哪一種是自性或自然形成的原本三者，不會被相違品所奪走，因此要知道具有穩固之名。） སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །（各自恒常且不需要努力，自然成就精進、自然成就禪定和智慧，因為具有原本或恒常的，所以沒有灰心等三者，極其穩固就是穩固的體性。） ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་（對於最初的業者來說，） སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །（如果因為心的本性不灰心而能夠投入到事情中，那麼要知道，僅僅依靠這一點，就可以安立為原本精進之名。） གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི།（第二，穩固的分類，第一種是八種。自性穩固是指由於種姓的力量，通過精進、禪定、智慧三者的界限，對於菩薩的行持沒有灰心等恐懼。） སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར།（願力穩固是指：發起了無上菩提心之後，爲了獲得大菩提和完全救度一切眾生，發願不退轉、不變異，無論生於何處都不會改變。）
【English Translation】 Brief explanation of steadfastness, with two detailed explanations. First, the steadfast courage of a Bodhisattva: A Bodhisattva is superior to all other worldly beings and assemblies of Hearers and Solitary Realizers in terms of characteristics, distinctions, and immutability. Second, a detailed explanation of the meaning of these three distinctions. First, the characteristic of steadfastness: Diligence, Samadhi (concentration), and Prajna (wisdom) are, in order, the courage of not being discouraged, the ability to endure without being moved by others, and the correct understanding of that meaning without changing from it, hence it is considered steadfast. Because these three dharmas enable Bodhisattvas to engage fearlessly in the practice of the path. What kind of fears arise? Those without diligence will have the fear of discouragement, thinking, 'I cannot accomplish the practices of a Bodhisattva.' Those without Samadhi will have the fear of mental agitation due to the inability to maintain single-pointed concentration. Those without Prajna, being ignorant of the nature of Bodhisattva practices, will be at a loss as to how to act, thus giving rise to fear. Due to these three—discouragement, etc.—Bodhisattvas lack autonomy over what needs to be accomplished, leading to the fear of thinking, 'I cannot accomplish it.' Therefore, the antidotes to these three fears are diligence, Samadhi, and Prajna, which are the three original qualities that are inherently or naturally present. Because they are not stolen by opposing forces, they are known as 'steadfast.' Being eternally separate and without needing effort, diligence is spontaneously accomplished, Samadhi and Prajna are spontaneously accomplished. Because there is an original or eternal presence, without discouragement, etc., being supremely steadfast is the characteristic of steadfastness. Even for beginners, if there arises the ability to engage in activities because the nature of the mind is not discouraged, then it should be understood that, relying on just that, the name 'original diligence' is applied. Second, the first division of steadfastness is eightfold. Steadfastness by nature is when, due to the power of lineage, through the elements of diligence, Samadhi, and Prajna, there is no fear of discouragement, etc., in the conduct of a Bodhisattva. Steadfastness by aspiration is when, having generated the mind for unsurpassed Bodhi, one makes the aspiration to never turn back or change from attaining great Bodhi and completely liberating all sentient beings, so that wherever one is born, one will not change.
་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་དང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཇེ་བས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་པ་བདག་གི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ལྟ་བའམ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ 2-256a སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་མོས་པ་བརྟན་པའོ། །མཐུ་ལ་བརྟན་པ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཞུམ་པར་མོས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདོ་བས་སུས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟན་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དང་། སླར་ཡང་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་། གཞན་དོན་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟན་པ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པས་གོས་པ་མེ༷ད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་བརྟན་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། གཞན་བརྟན་ 2-256b པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པའི་ཤུགས་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླབས་དག་གིས་རི་རབ་གཡོ་མི་ནུས་པ་ལྟར་དཔེ་དེ་གསུམ་དང་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་ངན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཐོས་པས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་མི་གཡོས་སོ། ། 無
【現代漢語翻譯】 並且變得穩固。所有菩薩從發起到成佛之間的無量願望，其根本在於最初發起菩提心。依靠這最初的菩提心願，所有願望得以產生，並且之後的願望會越來越穩固。『無有執著』是指不依賴於自我，對於成就自身利益，不顧惜身體和生命，無有執著和恐懼。而『穩固於利他』是指眾生即使做出各種錯誤的舉動，也不會因此感到厭倦而保持穩固。所謂『深奧』是指穩固於真如之義，對於本初無生滅的深奧空性之義，不恐懼且保持堅定的信仰。所謂『力量穩固』是指對於成就神通、力量和無畏等廣大功德，不退縮並保持堅定的信仰。對於那些煩惱極其強烈、難以調伏的眾生，不輕易放棄，而是以各種方法長期調伏，這是在使眾生完全成熟方面保持穩固。對於諸佛的法身、報身和化身這三身不可思議的功德，立志要親自成就，並且永不退轉，這是在殊勝菩提方面保持穩固。以上闡述了八種穩固的形態。此外，還有三種穩固的分類：爲了無上菩提而修持的各種無量苦行，是為『穩固於苦行』。以慈悲心不捨棄輪迴，並且完全接受在各種輪迴中轉生，是為『穩固於隨愿往生』。在輪迴中轉生之時，不被輪迴的過患和煩惱所染污，是為『穩固於無有煩惱』。因此，菩薩在穩固的相續中產生的穩固，與世間以及聲聞、緣覺的穩固不同，被認為是其他具有穩固者中的 श्रेष्ठ。第三，關於不可動搖：正如蝴蝶和飛鳥無法撼動須彌山，正如雄鷹的翅膀和大海的波濤無法動搖須彌山一樣，將這三個比喻依次對應，穩固的菩薩們不會被不善的惡友、各種痛苦以及聽到深奧的空性無我之法所動搖。
【English Translation】 And it becomes stable. The root of all the immeasurable aspirations of Bodhisattvas, from the initial arising to the attainment of Buddhahood, lies in the initial generation of Bodhicitta (enlightenment mind). Relying on this initial aspiration for Bodhicitta, all aspirations arise, and subsequent aspirations become increasingly stable. 'Without attachment' refers to not depending on oneself; in order to achieve one's own benefit, one does not spare body and life, and is without attachment and fear. And 'stable in benefiting others' means that even if sentient beings make various wrong actions, one will not be tired of it and remain stable. The so-called 'profound' refers to being stable in the meaning of Suchness (Tathata), without fear and maintaining firm faith in the profound meaning of emptiness, which is originally without arising or ceasing. The so-called 'stable in power' refers to not retreating and maintaining firm faith in achieving vast merits such as supernatural powers, strength, and fearlessness. For those sentient beings whose afflictions are extremely strong and difficult to subdue, one does not easily give up, but subdues them for a long time with various methods, which is to remain stable in fully maturing sentient beings. Regarding the inconceivable merits of the Dharmakaya (Dharma body), Sambhogakaya (Enjoyment body), and Nirmanakaya (Emanation body) of the Buddhas, one resolves to personally achieve them and never retreats, which is to remain stable in the supreme Bodhi. The above describes the eight forms of stability. In addition, there are three categories of stability: practicing various immeasurable austerities for the sake of unsurpassed Bodhi is 'stable in asceticism.' With compassion, not abandoning Samsara (cyclic existence), and fully accepting rebirth in various Samsaric realms is 'stable in volitional rebirth.' When being reborn in Samsara, one is not defiled by the faults and afflictions of Samsara, which is 'stable in being without afflictions.' Therefore, the stability that arises in the stable continuum of a Bodhisattva is different from the stability of worldly beings, Sravakas (listeners), and Pratyekabuddhas (solitary realizers), and is considered the best among others who possess stability. Third, regarding immovability: Just as butterflies and birds cannot shake Mount Sumeru, just as the wings of eagles and the waves of the ocean cannot shake Mount Sumeru, corresponding these three metaphors in order, stable Bodhisattvas will not be disturbed or moved by unwholesome evil friends, various sufferings, and hearing the profound teachings of emptiness and no-self.
憂 གསུམ་པ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་ནི། གཞན་ཉན་རང་གི་མི་སྐྱོ་བ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གཞི་འམ་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་མི་སྐྱོ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་ནི། ཆོས་ཐོས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱིན་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྩོམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོའམ་ཡུལ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའམ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱོ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་སྐྱོ་བའི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་ 2-257a པ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་མི་སྐྱོ་བ་དབྱེ་བ་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་མ་ཐོབ་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྐྱོ་བའང་འབྱུང་བས་མི་སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ས་བདུན་དུ་སྐྱོ་བ་གཏན་མི་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། ། 通達論典 བཞི་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ཡང་ཟེར་རོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ནང་རིག་པ་དང་། ཏརྐ་འམ་རྟོག་གེའི་རིག་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའང་དེའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོ་ཡི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་ལྔ་པོ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ལས་ལེགས་པར་ཉན་ཅིང་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གཞན་ལའང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཤེས་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། རིག་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཁྱད་ 2-257b པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་
【現代漢語翻譯】 三、不疲厭，菩薩的不疲厭，與聲聞緣覺的不疲厭不同，是無與倫比的。對什麼不疲厭呢？對三個基礎或事物不疲厭：聽聞善知識所說殊勝之法而不滿足，即對聽聞正法不疲厭，或對全面尋求正法不疲厭。于無數劫中，如鉆木取火般精進廣大，即對精進的事物不疲厭。為利益眾生而承受各種痛苦，即對痛苦的事物沒有疲厭。這些闡述了不疲厭的事物或對境。不疲厭的因或生起之處或所依是：依賴於前面所說的知慚有愧和堅定二者，從而生起不疲厭。不疲厭的體性或自性是：對菩提具有強烈的希求。 因此，以該因來區分不疲厭：有智慧者們的不疲厭，在道的不同階段有所不同，因為在尚未獲得自他平等之心時，有時會產生疲厭，因此不疲厭並不圓滿。在第七地時，疲厭永遠不會產生，因此是圓滿的。在清凈的三地中，無需努力，任運成就，是極其圓滿的。因此，可以認為有三種區分。 通達論典 四、通達論典，菩薩堅定的通達論典，指的是通達五明，也稱為精通學術。五明如前所述，即內明、因明（或稱為 तर्क， तर्क，tarka，推理論證之明），也就是量論，即關於因或論證的學問。還有聲明（或稱為 व्याकरण，vyākaraṇa，व्याकरण，語法之明）、工巧明和醫方明。這五者從善知識、上師、智者處善加聽聞，通過思考其意義而獲得定解，並且也為他人宣說，因為一切所知都包含在五明之中。菩薩們精通一切所知，因為他們希求一切智智，因此才投入于通達論典。僅僅通達五明，世間人和聲聞緣覺也能做到，但是，通過六種基礎等方式，菩薩們通達五明的論典，具有特殊的殊勝之處。 那是什麼呢？首先，基礎或事物就是五明本身，而聲聞們...
【English Translation】 Third, non-weariness, the Bodhisattva's non-weariness is different from that of the Shravakas and Pratyekabuddhas, it is unparalleled. What is not weary of? Not weary of three bases or things: not being satisfied with hearing the supreme Dharma from a virtuous friend, that is, not being weary of hearing the Dharma, or not being weary of fully seeking the Dharma. In countless kalpas, like producing fire from rubbing wood, exerting great diligence, that is, not being weary of the object of diligence. Not being weary of enduring various sufferings for the sake of sentient beings, that is, not being weary of the object of suffering. These explain the objects or realms of non-weariness. The cause or source or basis of non-weariness is: relying on the shame and steadfastness mentioned above, thereby arising non-weariness. The nature or essence of non-weariness is: having a strong desire for great Bodhi. Therefore, distinguishing non-weariness by that cause: the non-weariness of the wise ones differs in the stages of the path, because when the mind of equality between oneself and others has not yet been obtained, weariness sometimes arises, so non-weariness is not complete. In the seventh bhumi, weariness never arises, so it is complete. In the three pure bhumis, without effort, spontaneously accomplished, it is extremely complete. Therefore, it can be considered that there are three distinctions. Understanding the Treatises Fourth, understanding the treatises, the Bodhisattva's steadfast understanding of the treatises refers to understanding the five sciences, which is also called mastering academics. The five sciences, as mentioned before, are the inner science, the science of reasoning (or तर्क, tarka, the science of logic), which is epistemology, that is, the study of cause or argument. There are also grammar (or व्याकरण, vyākaraṇa, the science of grammar), the science of crafts, and the science of medicine. These five are well listened to from virtuous friends, teachers, and wise people, and by thinking about their meaning, certainty is obtained, and they are also taught to others, because all knowable things are contained in the five sciences. Bodhisattvas are proficient in all that is knowable, because they desire omniscient wisdom, therefore they engage in understanding the treatises. Merely understanding the five sciences can be done by worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas, but through six bases and other methods, the Bodhisattvas' understanding of the treatises of the five sciences has special superiority. What is that? First, the basis or thing is the five sciences themselves, while the Shravakas...
ཐར་པའི་དོན་དུ་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་མི་བྱེད་ན་རིག་གནས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་སློབ་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་གི་རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཚུལ་དང་། ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བསྣན་ལ་སོགས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཟུར་མ་ཆག་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དེ་ཡང་མངོན་རྗེས་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། རིང་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བཟོའི་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ 2-258a ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་སམ་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་ཉིད། ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་འམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའང་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་། བྱེད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཙམ་གྱི་ནང་རིག་པ་ཤེས་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད། གཞན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལའང་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སོགས་གཞན་བཞིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
【現代漢語翻譯】 如果僅僅爲了獲得解脫，就只重視內學中對人無我的理解，而不重視所有大乘經典的教義，更不用說其他學科了。菩薩們爲了獲得一切智智（sarvākārajñāna），並利益無量眾生，會學習和教授所有廣博的知識體系。對於內學，他們精通三乘的道路，以及語言表達的本質、條件、分類和組合方式。他們精通語法，能夠毫不費力地運用詞語，用優美的語言表達意義，避免語音上的錯誤，使人理解。他們通過現量（pratyakṣa）、比量（anumāna）和聖言量（āgama）來證實這些意義，駁斥不符合正量（pramāṇa）的觀點，確立符合正量的觀點，從而毫不動搖地理解真諦。通過醫學，他們平息眾生的所有疾病，平衡身體的元素，並尋求長壽的方法。他們親自實踐各種有益於眾生的工藝，利益他人，並將這些方法傳授給他人。 總而言之，爲了實現自他二利，菩薩首先要學習五明（pañcavidyāsthāna）的論著或學術著作，不忘所學，熟練背誦，用心思考其含義，正確理解其內容，並通過區分善說和惡說來如實地教導他人，這是從基礎或事物本身的角度來看的殊勝之處。第二，所作之事是爲了自利而進行聽聞等修學，而菩薩所作之事是爲了利益他人，因此更為殊勝。第三，從事業來看，僅僅精通聲聞乘經典的內學，只能成就自利的事業。而菩薩精通內學三乘，自己進入大乘，並將大乘教義傳授給具有大乘根器的人，也將相應的教義傳授給具有聲聞乘和獨覺乘根器的人。同樣，通過因明等其他四明，他們利益他人，並將這些論著傳授給他人，因此顯得尤為殊勝。
【English Translation】 If one only focuses on the understanding of the absence of a self of a person (pudgala-nairātmya) in inner science for the sake of liberation, and does not highly value the teachings of all the Great Vehicle (Mahāyāna) scriptures, what need is there to mention other sciences? Bodhisattvas, seeking the wisdom of omniscience (sarvākārajñāna) and working to benefit limitless sentient beings, learn and teach all aspects of vast knowledge. Regarding inner science, they are proficient in the paths of the three vehicles (triyāna), and the nature, conditions, classifications, and combinations of expressive words and terms. They are skilled in grammar, effortlessly using words, expressing meanings with excellent language, avoiding phonetic errors, and enabling understanding. They confirm these meanings through direct perception (pratyakṣa), inference (anumāna), and scriptural authority (āgama), refuting views that do not accord with valid cognition (pramāṇa), and establishing those that do, thereby generating unwavering certainty in the truth. Through medicine, they pacify all diseases of living beings, balance the elements of the body, and seek methods for longevity. They personally practice various crafts that benefit sentient beings, benefiting others, and thoroughly teach these methods to others. In short, for the sake of accomplishing both self and other benefit, a Bodhisattva first studies the treatises or academic works of the five sciences (pañcavidyāsthāna), remembers what they have learned without forgetting, becomes accustomed to reciting the words, contemplates their meanings, and by understanding the meaning without error, teaches others in accordance with the principles by distinguishing between good and bad explanations. This is the excellence from the perspective of the basis or the thing itself. Secondly, the purpose is that the learning of the Hearers and Solitary Realizers is primarily for the sake of self, while the Bodhisattva's actions are for the sake of others, and therefore are superior. Thirdly, in terms of activity, knowing only the inner science of the Hearer's scriptures allows one to accomplish the work of self-benefit. However, the Bodhisattva, having become skilled in the three vehicles of inner science, enters the Great Vehicle themselves, and teaches it to those who have the potential for the Great Vehicle, and also teaches the corresponding vehicle to those who have the potential for the Hearer and Solitary Realizer vehicles. Similarly, through logic and the other four sciences, they benefit others and teach these treatises to others, and therefore are particularly excellent.
སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་ཞིག་མཉན་ 2-258b ནས་དེ་ཡི་ཚིག་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་བཟོ་དང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བྱང་བ་དང་བརྟག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་དང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཐོབ་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ལྔ་རིག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་མཐུས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དེ་གནས་གང་གིས་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་སྒོས་བསྡུས་ཏེ། གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ 2-259a རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྔར་ཚེ་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་གནས་ལྔ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡའ་སྤྲོད་སོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་། གཙོ་བོ་ནང་རིག་པ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་དུ་མི་ནུབ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། ། 通達世間 ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི། བརྟན་པ་བ
{ "translations": [ "索！特相是聲聞乘內明方面，聽聞少量論典，如宣說補特伽羅無我等，並執持其詞句等。菩薩乘則以三種乘所攝的內明，以及聲明、因明、工巧明、醫方明等無量論典，無有厭足地聽聞、執持、通達、研究、領悟，因此以五種特相而超勝。聲聞乘通達論典，則五蘊有餘盡滅；菩薩乘通達五明論典，則於五蘊無餘之界亦不窮盡，因此以果超勝。以正等成就而超勝，即聲聞乘通達論典不能獲得一切相智，而菩薩精通五明，以迴向一切智之威力，能正等成就通達一切所知之相的智慧之果。菩薩通達五明論典，以何所攝？ विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別）以三摩地和陀羅尼 विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（梵文，梵文天城體，viśeṣa，差別） विशेष（
ྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་ངག་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལུས་ 2-259b ངག་གི་ཚུལ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལའང་ཡོད་ལ། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགགས་པ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོག་དམན་བར་མའི་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་གུས་ཤིང་དགའ་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་པས་གཞན་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་གི་ཚིག་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་སོགས་དྲང་ཞིང་འཇེབས་པ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ངག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གང་ 2-260a གིས་ནུབ་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནུབ་པའམ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱིས་བདེན་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགག་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་འགག་པའི་གནས་འགོག་བདེན་དང་། གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ས
【現代漢語翻譯】 菩薩的世間智，即瞭解身體的規範、語言的規範，以及通過清凈的心瞭解四聖諦，這與其他的世間人、聲聞和獨覺不同，因為菩薩超越了其他的世間人、聲聞和獨覺。如果其他人認為，瞭解世間的言語，僅僅是使身體和語言的行為與世間一致，這在普通的世間人中也有；瞭解四聖諦，聲聞和獨覺也有，那麼菩薩的世間智如何能顯得卓越呢？因為他們不能像菩薩那樣成熟其他的眾生，所以差別非常大。世間智有三種：瞭解世間的言語、瞭解世間的生起、瞭解世間的止滅。瞭解世間的言語，又包括瞭解與世間一致的身體的言語和語言的言語兩種規範。那是什麼呢？堅定的菩薩們，對於身體的規範，無論是上等、下等還是中等的人，都不會有憤怒或皺眉的表情，而是以微笑的面容使人歡喜，表現出恭敬和喜悅的樣子，從而使他人感到滿意。語言方面，不說令人不悅的話，而是說柔和、悅耳的話，例如『您來得好嗎？』等等，以正直、和藹、坦誠的語言與人交流。這二者的必要性是：通過使身體的行為與他人的心意相符，使眾生能夠成為理解真理的容器；通過語言宣講正法，從而能夠修持正法。因此，需要了解身體和語言的這種規範。通過心意，瞭解這些世間從何而來，又因何而止滅，這就是了解世間的意義。因為，通過集諦和苦諦，世間的器和有情總是生起的。因為作為原因的集諦成立了作為結果的苦諦，所以稱為世間。通過滅諦和道諦，世間會止滅。因為通過道諦斷除了集諦，作為結果的、具有苦諦自性的世間就會止滅。因此，止滅的處所是滅諦，止滅的方法是道諦。因此，像這樣瞭解就叫做世間智。 世間智有三種：瞭解世間的言語、瞭解世間的生起、瞭解世間的止滅。瞭解世間的言語，又包括瞭解與世間一致的身體的言語和語言的言語兩種規範。那是什麼呢？堅定的菩薩們，對於身體的規範，無論是上等、下等還是中等的人，都不會有憤怒或皺眉的表情，而是以微笑的面容使人歡喜，表現出恭敬和喜悅的樣子，從而使他人感到滿意。語言方面，不說令人不悅的話，而是說柔和、悅耳的話，例如『您來得好嗎？』等等，以正直、和藹、坦誠的語言與人交流。這二者的必要性是：通過使身體的行為與他人的心意相符，使眾生能夠成為理解真理的容器；通過語言宣講正法，從而能夠修持正法。因此，需要了解身體和語言的這種規範。通過心意，瞭解這些世間從何而來，又因何而止滅，這就是了解世間的意義。因為，通過集諦和苦諦，世間的器和有情總是生起的。因為作為原因的集諦成立了作為結果的苦諦，所以稱為世間。通過滅諦和道諦，世間會止滅。因為通過道諦斷除了集諦，作為結果的、具有苦諦自性的世間就會止滅。因此，止滅的處所是滅諦，止滅的方法是道諦。因此，像這樣瞭解就叫做世間智。
【English Translation】 The worldly wisdom of Bodhisattvas, which is understanding the norms of body, the norms of speech, and understanding the Four Noble Truths through a pure mind, is different from other worldly people, Shravakas, and Pratyekabuddhas, because Bodhisattvas surpass other worldly people, Shravakas, and Pratyekabuddhas. If others think that understanding worldly language, merely making the actions of body and speech consistent with the world, is also present in ordinary worldly people; and understanding the Four Noble Truths is also present in Shravakas and Pratyekabuddhas, then how can the worldly wisdom of Bodhisattvas appear excellent? Because they cannot mature other beings like Bodhisattvas, the difference is very great. Worldly wisdom has three aspects: understanding worldly language, understanding the arising of the world, and understanding the cessation of the world. Understanding worldly language also includes understanding the norms of bodily language and the language of speech that are consistent with the world. What are they? Steadfast Bodhisattvas, regarding the norms of the body, whether for superior, inferior, or intermediate people, will not have expressions of anger or frowning, but will delight people with a smiling face, showing respect and joy, thereby satisfying others. In terms of language, they do not speak unpleasant words, but speak softly and pleasantly, such as 'Have you come well?' etc., communicating with people in an upright, amiable, and honest manner. The necessity of these two is: by making the actions of the body conform to the minds of others, to make beings suitable vessels for understanding the truth; and by proclaiming the Dharma through language, to be able to practice the Dharma. Therefore, it is necessary to understand such norms of body and language. Through the mind, understanding where these worlds come from and why they cease, this is understanding the meaning of the world. Because, through the Samudaya Satya (Truth of Origin) and the Dukkha Satya (Truth of Suffering), the world of containers and beings is always arising. Because the Samudaya Satya, as the cause, establishes the Dukkha Satya as the result, it is called the world. Through the Nirodha Satya (Truth of Cessation) and the Marga Satya (Truth of the Path), the world will cease. Because by abandoning the Samudaya Satya through the Marga Satya, the world, which has the nature of the Dukkha Satya as the result, will cease. Therefore, the place of cessation is the Nirodha Satya, and the method of cessation is the Marga Satya. Therefore, understanding in this way is called worldly wisdom. Worldly wisdom has three aspects: understanding worldly language, understanding the arising of the world, and understanding the cessation of the world. Understanding worldly language also includes understanding the norms of bodily language and the language of speech that are consistent with the world. What are they? Steadfast Bodhisattvas, regarding the norms of the body, whether for superior, inferior, or intermediate people, will not have expressions of anger or frowning, but will delight people with a smiling face, showing respect and joy, thereby satisfying others. In terms of language, they do not speak unpleasant words, but speak softly and pleasantly, such as 'Have you come well?' etc., communicating with people in an upright, amiable, and honest manner. The necessity of these two is: by making the actions of the body conform to the minds of others, to make beings suitable vessels for understanding the truth; and by proclaiming the Dharma through language, to be able to practice the Dharma. Therefore, it is necessary to understand such norms of body and language. Through the mind, understanding where these worlds come from and why they cease, this is understanding the meaning of the world. Because, through the Samudaya Satya (Truth of Origin) and the Dukkha Satya (Truth of Suffering), the world of containers and beings is always arising. Because the Samudaya Satya, as the cause, establishes the Dukkha Satya as the result, it is called the world. Through the Nirodha Satya (Truth of Cessation) and the Marga Satya (Truth of the Path), the world will cease. Because by abandoning the Samudaya Satya through the Marga Satya, the world, which has the nature of the Dukkha Satya as the result, will cease. Therefore, the place of cessation is the Nirodha Satya, and the method of cessation is the Marga Satya. Therefore, understanding in this way is called worldly wisdom.
ྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དང་། ནུབ་པ་ཤེས་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ཤེས་པ་དང་། བདེན་རྣམ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་སྡུག་ཀུན་ཞི་བ་དང་། འགོག་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རང་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ 2-260b གནས་རིས་དང་ཚེ་ཚད་བདེ་སྡུག་དར་རྒུད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་སྐབས་འདིར་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དག་གང་གིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ལམ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ངག་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། འདི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་རུང་ངོ་། ། 通達四依 དྲུག་པ་རྟོན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་སོ་སོའི་ངག་ཙམ་ལ་མི་རྟོན་པ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོངས་པ་ཅན་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེར་མི་གཟུང་བར་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི། 2-261a དོན་དེ་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ངེས་པའི་དོན་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་ལྡན་པ་ལ་རྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དག་དྲང་དོན་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང
【現代漢語翻譯】 因此，瞭解世間生起的非清凈他性，瞭解世間滅亡的清凈他性，以及瞭解具有十六種真實相的解脫三門，也即是瞭解了三種體性。爲了從這四種真諦中獲得苦、集、滅，以及道，有智慧的菩薩們將這四種真諦與自身和他人結合起來，這就是了解世間的作用。因為有智慧的菩薩們瞭解世間的名言真諦，以及瞭解勝義四諦的真諦，所以被稱爲了解世間。世間界具有三種痛苦，其處所、壽命、苦樂、興衰等等如何，以及與世間相符的身語名言，此處所顯示的世間的各種行為方式，以及瞭解世間從何而生的原因——集諦，這是瞭解世間的世俗諦。瞭解道和滅是瞭解勝義諦，通過這兩種真諦，就能瞭解整個世間。有些人認為，瞭解四諦是瞭解世間的體性，而身語的世間知識是由自己的世間知識所引發的，因此將原因的名稱賦予結果，或者將產生他人世間知識的原因賦予結果的名稱。但因為這是瞭解世間的場合，所以瞭解身語的名言也可以被認為是瞭解世間的體性。 通達四依 第六，瞭解四依，爲了避免依賴個人，以及將經文的字面意義執為實有等過失，所以宣說了四依。如世尊所說：『應依於法，不依於人』，即是依於法，不依於人。對於經文，如『父母是應殺者』等，不應按字面意義理解，而應依于意義，不依于文字。 對於意義，有不了義和了義兩種，應依于具有究竟決斷作用的了義。例如，所說的人和蘊等法存在是不了義，而其自性不存在是了義。如來所說的甚深經典等。
【English Translation】 Therefore, understanding the impure other-powered nature of the arising of the world, understanding the pure other-powered nature of the cessation of the world, and understanding the three doors of liberation, which are the nature of the sixteen aspects of truth, is also understanding all three natures. In order to attain suffering, origin, cessation, and path from these four truths, wise Bodhisattvas combine these four truths with themselves and others, which is the function of understanding the world. Because wise Bodhisattvas understand the conventional truth of the world and the truth of understanding the four ultimate truths, they are known as understanding the world. The realm of the world has three kinds of suffering, its places, lifespans, happiness and suffering, rise and fall, etc., and the verbal expressions of body and speech that are in accordance with the world. The various ways of the world shown here, and understanding the cause of the world's origin—the origin of suffering—is understanding the conventional truth of the world. Understanding the path and cessation is understanding the ultimate truth. Through these two truths, one can understand the entire world. Some people think that understanding the four truths is the nature of understanding the world, and the worldly knowledge of body and speech is caused by one's own worldly knowledge, so the name of the cause is given to the result, or the name of the result is given to the cause of generating worldly knowledge in others. But since this is the occasion for understanding the world, understanding the verbal expressions of body and speech can also be considered the nature of understanding the world. Understanding the Four Reliances Sixth, understanding the four reliances. In order to avoid the faults of relying on individuals and clinging to the literal meaning of the scriptures, the four reliances are taught. As the Bhagavan Buddha said: 'Rely on the Dharma, not on the person,' that is, rely on the Dharma, not on the person. Regarding the scriptures, such as 'parents are to be killed,' etc., one should not understand them literally, but should rely on the meaning, not on the words. Regarding the meaning, there are two types: provisional meaning and definitive meaning. One should rely on the definitive meaning, which has the ultimate decisive function. For example, the statement that persons and aggregates exist is of provisional meaning, while their non-existence as self-nature is of definitive meaning. Such as the profound sutras spoken by the Tathagata, etc.
་། དེ་ཡི་དགོངས་པ་འབྱེད་པ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་དང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་ཡང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོན་པར། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའོ། །ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། འབྲས་ 2-261b བུ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང་། དོན་དམ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོར་ཕུང་དང་། གཟུགས་མེད་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་དང་། སྲིད་རྩེ་བའི་རྣམ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་སོ། །རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རང་གི་ཞེ་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྤོང་བའམ་སྨོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་དང་པོ་དང་། ཕ་དང་མ་བསད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྤངས་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། དེ་བཞིན་དགྲ་བཅོམ་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ
【現代漢語翻譯】 爲了理解它的含義，如同རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་（彌勒菩薩的化身）和རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་（佛陀授記的龍樹）和ཐོགས་མེད་（無著）等偉大的論師們所闡述的那樣，不要依賴於表面的意義，而要依賴於究竟的意義。不要依賴於那些僅僅停留在概念層面，成為八識對象，帶有能取所取二元對立的究竟意義的經文的表面意義，而要依賴於那些超越能取所取，無法言說，需要各自通過內在覺悟才能理解的，獲得無分別智慧的體驗。這就是不依賴於意識，而依賴於智慧。 此外，《無盡慧經》中說：『執著於人與法皆有自性，是依賴於人；認識到人與法皆無自性，是依賴於法性。』同樣，言辭是世俗的法，意義是超越世俗的法。或者說，世俗的法都是言辭或法，究竟的法都是意義。同樣，如果一部經闡述了進入道路的方法，那就是不了義的經；如果一部經闡述了進入果位的方法，那就是了義的經。或者說，闡述世俗諦的是不了義的經，闡述勝義諦的是了義的經。 什麼是識呢？欲界眾生的識依賴於色蘊，同樣，色界眾生的識依賴於受蘊，無色界下三層的識依賴於想蘊，有頂天的識依賴於行蘊。因此，識存在於色等四蘊之中，並與之緊密相連，這就是識。認識到存在於四蘊中的這些識都是空性，並且不執著于識本身，這就是智慧。 宣說四依的必要性在於：有些人隨自己的意願，認為『這不是佛陀的教言，也不是真正的法』，從而捨棄或誹謗佛陀親口宣說的正法，爲了避免這種情況，所以宣說第一依。爲了避免像殺父殺母等行為那樣執著于字面意義，所以宣說第二依。佛陀曾說：『如果一個人出現在世間，就會利益和安樂整個世間，這個人就是如來。』因為不理解佛陀從表面意義上所說的這些話，所以認為人是實有的。
【English Translation】 To understand its meaning, as explained by great charioteers such as rGyal tshab byams pa (Maitreya's representative), rGyal bas lung bstan pa kLu sgrub (Nāgārjuna, prophesied by the Buddha), and Thogs med (Asaṅga), do not rely on the provisional meaning, but rely on the definitive meaning. Do not rely on the superficial meaning of definitive sutras that remain only at the conceptual level, becoming objects of the eight consciousnesses, with dualistic appearances of grasper and grasped, but rely on the experience of obtaining non-conceptual wisdom, which transcends grasper and grasped, is inexpressible, and must be understood individually through inner realization. This is not relying on consciousness, but relying on wisdom. Furthermore, the Inexhaustible Intelligence Sutra states: 'To cling to the inherent existence of both person and phenomena is to rely on the person; to realize the absence of inherent existence in both is to rely on the nature of phenomena.' Similarly, words are worldly dharmas, and meanings are dharmas that transcend the world. Or, all conventional dharmas are words or dharmas, and all ultimate dharmas are meanings. Likewise, a sutra that teaches entering the path is a sutra of provisional meaning, and a sutra that teaches entering the result is a sutra of definitive meaning. Or, teaching conventional truth is a sutra of provisional meaning, and teaching ultimate truth is a sutra of definitive meaning. What is consciousness? The consciousness of beings in the desire realm relies on the form aggregate; similarly, the consciousness of beings in the form realm relies on the feeling aggregate; the consciousness of the lower three formless realms relies on the perception aggregate; and the consciousness of the peak of existence relies on the formation aggregate. Thus, consciousness abides and closely associates with the four aggregates, such as form, and this is consciousness. Knowing that these consciousnesses abiding in the four aggregates are all emptiness, and not clinging to consciousness itself, is said to be wisdom. The necessity of teaching the four reliances is that some people, according to their own desires, think, 'This is not the Buddha's teaching, nor is it the true Dharma,' thereby abandoning or slandering the true Dharma spoken by the Buddha himself. To avoid this, the first reliance is taught. To avoid clinging to the literal meaning, as in acts like killing one's father or mother, the second reliance is taught. The Buddha said, 'If one person appears in the world, it will benefit and bring happiness to the entire world; this person is the Tathagata.' Because they do not understand that the Buddha spoke these words from a conventional point of view, they believe that the person exists substantially.
་ཞེས་ལོག་པར་གྱུར་ 2-262a པ་ལྟ་བུ་དྲང་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བཟུང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་། ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་འཐོབ་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོན་པ་བཞི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོན་པ་བཞིའི་བྱེད་ལས་སམ་ཡོན་ཏན་ནི། རྟོན་པ་དང་པོ་དང་ལྡན་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པས་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གསུམ་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཞི་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། 說四無礙解 བདུན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལའང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ། མ་རིག་པ་ལ་ཡང་མིང་གཞན་གཏི་མུག་དང་རྨོངས་པ་དང་མི་ 2-262b ཤེས་པ་དང་། མུན་པ་དང་མུན་ནག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། སྣང་བ་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ། མིང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་ནི། མིང་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་རིག་པ་དང་། མིང་དེ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་གི་སྐད་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག་ཚིག་དེ་ལ་དོན་གྱི་འཇུག་པ་གསལ་ཕྱིར་ཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་ཐེབས་པ་དང་། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཤད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞི་པོ་ཉན་རང
【現代漢語翻譯】 第三，爲了避免將顛倒的觀點，如『是顛倒』，視為正確的觀點；第四，雖然甚深無二之義是各自自證智慧的境界，不可言說，但爲了避免執著于被各種習氣所染污的識的境界，而執著于可言說之物，故說四依。 如是，在此分別宣說四依之時，是爲了顯示遮止顛倒的四依。 四依的作用或功德是：具有第一依，則不會從信奉經教之法中退失；同樣，具有第二依，則不會從辨析詞義中退失；具有第三依，則不會從正義經以外的其他了義經中，如實聽聞善知識的教導中退失；具有第四依，則菩薩們永遠不會從超越分別之境、不可言說的智慧中退失。 說四無礙解 第七，顯示四種各別正知。法各別正知是：有善與非善、有漏與無漏等諸多法的類別，並且同一種法也有多種名稱。例如，無明也有愚癡、矇昧、無知、黑暗和昏暗等名稱；智慧也有智慧、般若、明智、聰慧和光明等名稱。了知名稱和法的類別，以及這些名稱的含義，如自相和共相，沒有顛倒，是為義各別正知。這些名稱不僅僅是一種語言，而是各個地方的固定用語，如天、龍、人、乾闥婆、非天等的語言，由字母組成詞語，詞語組成句子，爲了清晰表達句子的含義，如實了知助詞的用法，是為詞各別正知。辯才各別正知是：對於所提問的一切，都能無礙地回答；能夠駁倒一切論敵；從一個法的意義出發，即使講述到劫末也不會窮盡，獲得這樣的智慧。
【English Translation】 Third, to prevent taking inverted views, such as 'it is inverted,' as correct views; fourth, although the profound non-duality is the realm of individual self-awareness wisdom, which is inexpressible, it is to prevent clinging to the realm of consciousness defiled by various habitual tendencies, and clinging to what is expressible, hence the Four Reliances. Thus, in this context of separately explaining the Four Reliances, it is to show the prevention of the inverted Four Reliances. The function or merit of the Four Reliances is: having the first reliance, one will not degenerate from faith in the teachings of the scriptures; similarly, having the second, one will not degenerate from analyzing the meaning of words; having the third, one will not degenerate from hearing the teachings of virtuous friends as they are taught in the definitive meaning sutras other than the provisional meaning sutras; having the fourth, Bodhisattvas will never degenerate from the wisdom that transcends the realm of conceptualization and is inexpressible. Explanation of the Four Unimpeded Understandings Seventh, showing the Fourfold Individual Correct Knowledge. Individual correct knowledge of Dharma is: there are many categories of Dharma such as good and non-good, contaminated and uncontaminated, and even one Dharma has many names. For example, ignorance also has other names such as delusion, ignorance, unknowing, darkness, and obscurity; wisdom also has names such as wisdom, prajna, intelligence, intellect, and light. Knowing the categories of names and Dharmas, and the meaning of these names, such as their own characteristics and general characteristics, without inversion, is individual correct knowledge of meaning. These names are not just one language, but the fixed terms of various places, such as the languages of gods, nagas, humans, gandharvas, asuras, etc., composed of letters to form words, and words to form sentences. To clearly express the meaning of the sentences, truly knowing the usage of auxiliary words is individual correct knowledge of terms. Individual correct knowledge of eloquence is: being able to answer everything that is asked without obstruction; being able to refute all opponents; starting from the meaning of one Dharma, even if explained until the end of the kalpa, it will not be exhausted, obtaining such wisdom.
་དང་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིའི་གྲངས་ངེས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན། གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ 2-263a ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག་གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཤེས་པ་ཡི་རང་བཞིན་སྤོབས་པ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་སམ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་ན། ཆོས་གང་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་ཞེས་སུ་བཤད། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་གང་གིས་བརྡ་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་དེ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་མིང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པས་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དྲིས་ཤིང་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩད་པ་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་རུ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་ལྔ་དང་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དེའི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞི་པོ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་ངེས་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། པྲ་ཏི་སཾ་བིདྱ་ཞེས་པ་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ལ་བྱའོ། །སཾ་ནི་ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། 2-263b བི་ཏ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་དང་དོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་གོ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་རིག་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་མཐའ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། ། 累積二資糧 བརྒྱད་པ་ཚོགས་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ནི་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི
【現代漢語翻譯】 是無可比擬的。這一偈頌揭示了四無礙解的特徵。關於這四者的數量確定，由包含『教法』等的兩句偈頌說明：當菩薩向他人宣講佛法時，所要宣講的內容和宣講者是：如此，法和義是所要宣講的，而宣講者唯有決定性的詞語和智慧的自性辯才。其中，法是通過名稱來指示的，並解釋其含義是『這個和這個』。或者，按照《智增慧釋大疏》的說法，簡要地宣講的法是各個別義的正確定位，隨後詳細解釋的是各個別法的正確理解。通過各個別義的正確定位，可以獲得對法和義的全面理解，因為通過各種地方的語言，可以理解名稱和含義。通過辯才，可以詢問論敵的意圖，並回答關於是否合理的辯論，因此四無礙解的數量是確定的，而不是像五或三那樣。原因是，在等持中，所有法都以平等性來各自理解，然後通過從等持中獲得的智慧，可以完全理解這四者。或者，這兩句偈頌被解釋為四無礙解的定義：『Pratisaṃvidyā』，『Prati』意為各個，即各自理解不分別的智慧。『Saṃ』意為正確或平等性，即如實性。『Vida』意為知識，即通過顯現不分別智慧后獲得的清凈世間智慧，向他人宣講法和義等，使他們理解和明白。四無礙解的作用是：因為能夠斷除對蘊、處、界等廣大和空性等深奧含義的一切疑惑，所以被稱為各個別義的正確定位。 積累二資糧：菩薩的資糧，即福德資糧和智慧資糧，是聲聞和緣覺無法比擬的，如《寶積經》所說：『菩薩的智慧資糧遍及十方』。
【English Translation】 are incomparable. This single verse reveals the characteristics of the fourfold perfect knowledge. The definite number of these four is indicated by two verses including 'teaching': When a Bodhisattva diligently teaches the Dharma to others, what is to be taught and who is teaching are: Thus, Dharma and meaning are what are to be taught, and the teacher is only the definitive word and the self-nature of wisdom, eloquence. Among them, Dharma is indicated by name, and its meaning is explained as 'this and this'. Or, according to the Great Commentary of Lobrtan, the Dharma that is briefly taught is the correct understanding of each individual meaning, and the detailed explanation that follows is the correct understanding of each individual Dharma. Through the correct understanding of each individual meaning, one can obtain a comprehensive understanding of both Dharma and meaning, because through the language of each place, one can comprehend both name and meaning. Through eloquence, one can inquire about the intentions of opponents and answer debates about whether something is reasonable or not, so the number of fourfold perfect knowledge is definite, not like five or three. The reason is that in Samadhi, all Dharmas are understood equally by oneself, and then through the wisdom obtained from that Samadhi, these four are fully understood. Alternatively, these two verses are explained as the definition of the fourfold perfect knowledge: 'Pratisaṃvidyā', 'Prati' means each, that is, the wisdom of understanding oneself without discrimination. 'Saṃ' means correct or equality, that is, suchness. 'Vida' means knowledge, that is, after manifesting non-discriminating wisdom, the pure worldly wisdom obtained teaches Dharma and meaning to others, making them understand and comprehend. The function of the fourfold perfect knowledge is: because it can cut off all doubts about the characteristics of the vast meanings such as aggregates, elements, and sources, and the profound meanings such as emptiness, it is called the correct understanding of each individual meaning. Accumulating the Two Accumulations: The accumulations of Bodhisattvas, namely the accumulation of merit and the accumulation of wisdom, are incomparable to those of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, as stated in the Ratnakūṭa Sūtra: 'The accumulation of wisdom of Bodhisattvas pervades the ten directions.'
་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བའི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་གཉིས་པོ་དེའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚེ་ན། གཅིག་གིས་ཞེས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ 2-264a འཁོར་བར་གནས་པ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་གོ། ཚོགས་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྡུས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞིང་རྨོ་དང་ཚོང་སོགས་བྱ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསོད་ནམས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྔ་ཆར་ 2-264b ཡང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཀུན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན
【現代漢語翻譯】 應如虛空般看待。（佛陀開示：）聲聞乘的智慧之聚，應視如芥子中被蟲蛀蝕的虛空範圍。菩薩的福德之聚，應視如四方大海之水。聲聞乘的福德之聚，應視如牛蹄跡中的水。如是宣說。以這二種資糧之力，菩薩們在輪迴中受生時，『一』指福德資糧，使他們在輪迴中顯現殊勝，獲得帝釋天、梵天、轉輪聖王等圓滿的財富。『另一』指智慧資糧， 即使安住于輪迴中，也不會被輪迴的過患、業和煩惱所染污而進入輪迴。何為二種資糧？二種資糧涵蓋六度，六度也涵蓋這二者。佈施能帶來圓滿的受用，持戒能獲得天人和人身的圓滿，這二者屬於福德資糧。最後的般若波羅蜜多是智慧資糧，因為其能證悟一切法皆為空性，且不被煩惱所染污。其他的忍辱、精進、禪定三者則屬於福德和智慧二者：對於損害毫不在意，安忍痛苦的忍辱二者屬於福德資糧，而對於佛法獲得定解的忍辱則歸於智慧資糧。精進方面，幫助其他眾生耕作、經商等的精進屬於福德，而依止善知識，聽聞正法、思維、修持等的精進則歸於智慧資糧。禪定方面，以世間的禪定和無漏的禪定參與利益眾生的事業屬於福德資糧，而依靠禪定修持無分別的等持則歸於智慧資糧。佈施等前五度 全部都是爲了獲得一切智智的緣故而回向，如果被不執著三輪的智慧所攝持，則一切都將轉變為智慧資糧。此外，懺悔罪業，隨喜福德，請轉法輪也屬於福德資糧。
【English Translation】 It should be viewed as like the sky. (The Buddha taught:) The accumulation of wisdom of the Shravakas should be viewed as the extent of the sky within a mustard seed eaten by worms. The accumulation of merit of the Bodhisattvas should be viewed as the water of the oceans in the four directions. The accumulation of merit of the Shravakas should be viewed as the water in a cow's hoofprint. Thus it was said. By the power of these two accumulations, when Bodhisattvas take birth in Samsara, 'one' refers to the accumulation of merit, which causes them to manifest excellently in Samsara, obtaining the complete wealth of Indra, Brahma, Chakravartin, etc. 'The other' refers to the accumulation of wisdom, even when abiding in Samsara, they enter Samsara without being stained by the faults of Samsara, karma, and afflictions. What are the two accumulations? The two accumulations encompass the six Paramitas, and the six Paramitas also encompass these two. Generosity brings complete enjoyment, and discipline obtains the complete support of gods and humans; these two are the accumulation of merit. The final Prajna Paramita is the accumulation of wisdom, because it realizes that all Dharmas are empty and is not stained by afflictions. The others, patience, diligence, and meditation, belong to both merit and wisdom: not caring about harm and enduring suffering, these two aspects of patience belong to the accumulation of merit, while patience that gains certainty about the Dharma is included in the accumulation of wisdom. Regarding diligence, diligence in helping other beings with farming, business, etc., belongs to merit, while diligence in relying on virtuous friends, listening to the Dharma, contemplating, and practicing, etc., is included in the accumulation of wisdom. Regarding meditation, engaging in activities that benefit sentient beings through worldly meditation and uncontaminated meditation is the accumulation of merit, while cultivating non-conceptual Samadhi based on meditation is included in the accumulation of wisdom. The first five, generosity, etc., are all dedicated to the attainment of omniscient wisdom, and if they are grasped by the wisdom that does not fixate on the three spheres, then everything will transform into the accumulation of wisdom. Furthermore, confessing sins, rejoicing in merit, and requesting the turning of the wheel of Dharma also belong to the accumulation of merit.
་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་བཤེས་བསྟེན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཉན་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དུས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སཾ་བྷཱ་ར་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ས་རང་རྟའི་སྒྲ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞེས་དང་། བྷ་ནི་བྷ་བེ་ན་ཞེས་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་དང་། ར་ནི་ཨཱ་ཧ་ར་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་ཚོགས་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་ལས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མཚན་ 2-265a མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དོན་ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བདུན་པ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 修或道之本性 གཉིས་པ་བསྒོམ་པའམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། རྒྱས་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བསྡུས་ཏེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། 修四思念住 དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་བསྟན་པའི་དང་པོ། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས་ཉན་རང་གི་བསྒོམ་པ་དང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དག་དང་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་
【現代漢語翻譯】 佈施、持戒和禪修這三種善行，都屬於福德資糧。通過何種因緣能夠證悟智慧？親近善知識，與之交往並恭敬承侍，聽聞佛法等，都歸屬於智慧資糧。資糧的詞義是，通過持續不斷地修習，一次又一次地行持善法。梵文詞語『Sambhāra』中，『Sam』（藏文：སཾ，梵文天城體：सम्，梵文羅馬擬音：sam，漢語字面意思：完全）是『sa rang rta』的聲音，表示持續不斷；『Bha』（藏文：བྷ，梵文天城體：भ，梵文羅馬擬音：bha，漢語字面意思：有）是『bhabena』，表示修習；『Ra』（藏文：ར，梵文天城體：र，梵文羅馬擬音：ra，漢語字面意思：樂）是『āhāra』，表示完全地行持。因此，通過一次又一次地修習佈施等六度波羅蜜的善行，能夠成就佛陀的三身，這被稱為資糧。菩薩堅固的兩種資糧，其作用是成辦自他一切利益。 資糧的分類是，從凡夫位開始，直到世間最勝位之間，積累符合各自意樂和行為的資糧，是爲了進入初地並獲得初地；積累二地到六地之間的資糧，是爲了進入七地無相地並獲得七地。當獲得七地時，對於經部等各種佛法，不會將不同的意義放在心上，也不會進行分別，因此稱為無相地。七地菩薩的福德資糧和智慧資糧，是爲了在八地和九地自然而然地成就兩種資糧；在八地和九地積累兩種資糧，是爲了獲得諸佛以法王的身份進行灌頂的十地；在十地積累兩種資糧，是爲了獲得最終的佛陀果位。因此，堅固的菩薩們會如此行持福德資糧和智慧資糧。 第二，關於修習或道的本性，廣而言之，是三十七道品；簡而言之，是止觀二者。 首先，關於三十七道品分為七個部分，第一部分是：具慧的菩薩修習四念住，即身念住、受念住、心念住和法念住。這十四種修習方式與聲聞和緣覺的修習方式不同，因此菩薩修習的四念住超越了聲聞和緣覺。這十四種方式是什麼呢？是所依的差別，對治的差別，以及行持的差別。
【English Translation】 Generosity, discipline, and meditative concentration, these three virtuous activities, all belong to the accumulation of merit. Through what causes and conditions can wisdom be realized? Relying on a virtuous spiritual friend, associating with and respectfully serving them, listening to the Dharma, etc., are all included in the accumulation of wisdom. The meaning of 'accumulation' is to continuously cultivate and repeatedly perform virtuous deeds. In the Sanskrit word 'Sambhāra,' 'Sam' means continuously, 'Bha' means cultivation, and 'Ra' means completely accomplishing. Therefore, by repeatedly cultivating the virtues of the six perfections such as generosity, one can accomplish the three bodies of the Buddha, which is called accumulation. The function of a Bodhisattva's stable two accumulations is to accomplish all the benefits of oneself and others. The classification of accumulations is that from the time of ordinary beings up to the supreme worldly state, accumulating the accumulations of the grounds of aspiration and practice is for entering the first ground and obtaining it; accumulating the accumulations from the second to the sixth grounds is for entering the seventh ground, the signless ground, and obtaining it. When the seventh ground is obtained, one does not focus on or conceptualize the various teachings of the sutras, etc., as having different meanings, hence it is called the signless ground. The merit and wisdom accumulations of the seventh ground Bodhisattva are for naturally accomplishing the two accumulations on the eighth and ninth grounds; accumulating the two accumulations on the eighth and ninth grounds is for obtaining the tenth ground, where the Buddhas empower one as the Dharma king; accumulating the two accumulations on the tenth ground is for obtaining the ultimate Buddha ground. Therefore, steadfast Bodhisattvas cultivate the accumulations of merit and wisdom in this way. Second, regarding meditation or the nature of the path, broadly speaking, it is the thirty-seven factors of enlightenment; concisely, it is the two, tranquility and insight. First, regarding the thirty-seven factors of enlightenment divided into seven parts, the first part is: A wise Bodhisattva cultivates the four mindfulnesses, namely mindfulness of body, mindfulness of feeling, mindfulness of mind, and mindfulness of phenomena. These fourteen ways of cultivation are different from the cultivation of Shravakas and Pratyekabuddhas, therefore the Bodhisattva's cultivation of the four mindfulnesses surpasses that of Shravakas and Pratyekabuddhas. What are these fourteen ways? They are the difference in the basis, the difference in the antidote, and the difference in the way of practice.
པ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཞེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འོག་མ་ཀུན་ལ་དོན་གྱིས་ 2-265b ཤེས་པར་བྱས་ནས། དམིགས་པ་དང་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པས་རྣམ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཚད་ཀྱི་རྣམ་པའམ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པའང་སྔ་མ་ལས་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉན་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞི། གཙང་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས། གཙང་མི་གཙང་། བདེ་མི་བདེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སོགས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དེས་རིམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ 2-266a པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཁྱད་འཕགས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དྲན་ཉེ་བཞི་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་གཉེན་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤང་གཉེན་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱ
【現代漢語翻譯】 『通過形態的殊勝』，通過『殊勝』一詞，下文所有內容都應理解為具有殊勝的含義。 即通過所緣、作意和獲得，在以形態進行禪修方面，存在殊勝之處。同樣，隨順、隨行、遍知、生起形態的殊勝，以及程度形態或偉大形態的殊勝，以及最勝形態的殊勝，同樣，禪修和獲得果位或真實成就的形態的殊勝，也與前者不同，即通過這十四種方式存在殊勝。 這些的含義是什麼呢？所依是聲聞乘行者修習四念住，聲聞乘的三藏是聲聞修心的所依。菩薩乘行者修習四念住，則是依靠大乘三藏的聞思修，因此通過所依的形態而殊勝。同樣，對治的形態是，聲聞乘行者觀修身體不凈、感受是痛苦、心識無常、諸法無我這四種，作為對治清凈等四種顛倒的對治法。而菩薩乘行者則對身體等四法，都證悟諸法無我，因此觀修遠離清凈與不清凈、安樂與不安樂等一切相的真如。 如是，通過了知身體等四者的自性為空性，從而次第進入苦、集、滅、道四聖諦，如《辨中邊論》所說。進入的殊勝是，聲聞乘行者爲了自己進入四諦而修習四念住，菩薩乘行者爲了自己和他人都能進入而修習，因此具有殊勝之處。所緣的差別是，聲聞乘行者主要緣于自己的身等進行修習，而菩薩乘行者則緣于自己和一切眾生的身等進行修習，因此具有殊勝之處。作意的差別是，聲聞乘行者以身體不凈等作為作意，具有對治相的形態。菩薩乘行者不執著于所斷和對治之相，以此作意而具有殊勝之處。獲得的差別是，聲聞乘行者爲了使身體不凈和感受痛苦等遠離而修習，其果位也只是獲得斷滅蘊聚。菩薩乘行者既希望遠離，又不希望不遠離。 （藏文：པ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་།），殊勝形態之『殊勝』。 （藏文：དམིགས་པ་དང་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པས་རྣམ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །），通過所緣、作意和獲得，在以形態進行禪修方面，存在殊勝之處。 （藏文：རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉན་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །），所依是聲聞乘行者修習四念住，聲聞乘的三藏是聲聞修心的所依。菩薩乘行者修習四念住，則是依靠大乘三藏的聞思修，因此通過所依的形態而殊勝。 （藏文：གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞི། གཙང་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས། གཙང་མི་གཙང་། བདེ་མི་བདེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །），對治的形態是，聲聞乘行者觀修身體不凈、感受是痛苦、心識無常、諸法無我這四種，作為對治清凈等四種顛倒的對治法。而菩薩乘行者則對身體等四法，都證悟諸法無我，因此觀修遠離清凈與不清凈、安樂與不安樂等一切相的真如。 （藏文：འཇུག་པ་ཁྱད་འཕགས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དྲན་ཉེ་བཞི་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །），進入的殊勝是，聲聞乘行者爲了自己進入四諦而修習四念住，菩薩乘行者爲了自己和他人都能進入而修習，因此具有殊勝之處。 （藏文：དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །），所緣的差別是，聲聞乘行者主要緣于自己的身等進行修習，而菩薩乘行者則緣于自己和一切眾生的身等進行修習，因此具有殊勝之處。 （藏文：ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་གཉེན་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤང་གཉེན་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །），作意的差別是，聲聞乘行者以身體不凈等作為作意，具有對治相的形態。菩薩乘行者不執著于所斷和對治之相，以此作意而具有殊勝之處。 （藏文：ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར།），獲得的差別是，聲聞乘行者爲了使身體不凈和感受痛苦等遠離而修習，其果位也只是獲得斷滅蘊聚。菩薩乘行者既希望遠離，又不希望不遠離。
【English Translation】 'The distinction through the aspect of form', the term 'distinction' implies that all subsequent content should be understood as having a distinguished meaning. That is, through the object of focus, attention, and attainment, there is distinction in meditating through form. Similarly, the distinction of conformity, following, complete knowledge, the distinction of the aspect of arising, and the distinction of the aspect of measure or greatness, and the distinction of the aspect of supreme, similarly, the distinction of the aspect of meditation and attainment of fruit or true accomplishment, is also different from the former, that is, distinguished through these fourteen ways. What are the meanings of these? The basis is that the Shravakas (Hearers) meditate on the four mindfulnesses, the three pitakas (baskets) of the Shravaka vehicle are the basis for the Shravakas' mind training. The Bodhisattvas meditate on the four mindfulnesses, relying on the hearing, thinking, and meditating of the Mahayana (Great Vehicle) pitakas, therefore it is distinguished through the aspect of the basis. Similarly, the aspect of the antidote is that the Shravakas meditate on the four aspects: the body is impure, feeling is suffering, mind is impermanent, and all phenomena are without self, as antidotes to the four inversions such as purity. The Bodhisattvas realize the selflessness of phenomena in all four aspects of the body, etc., therefore they meditate on suchness, which is free from all characteristics such as purity and impurity, happiness and unhappiness. Thus, by knowing the nature of the four aspects of the body, etc., to be emptiness, one gradually enters the Four Noble Truths of suffering, origin, cessation, and path, as stated in the 'Distinguishing the Middle from the Extremes'. The distinction of entering is that the Shravakas meditate on the four mindfulnesses in order to enter the Four Truths themselves, while the Bodhisattvas meditate in order to enter both themselves and others, thus it is distinguished. The difference in the object of focus is that the Shravakas mainly focus on their own body, etc., and meditate, while the Bodhisattvas focus on the body, etc., of themselves and all sentient beings and meditate, thus it is distinguished. The difference in attention is that the Shravakas' attention to the impurity of the body, etc., has the aspect of the antidote's characteristics. The Bodhisattvas' attention does not focus on the characteristics of what is to be abandoned and the antidote, thus it is distinguished. The difference in attainment is that the Shravakas meditate in order to separate from the impurity of the body and the suffering of feeling, etc., and the result is only the attainment of the cessation of the aggregates. The Bodhisattvas desire both to separate from and not to separate from them.
ིར་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པས་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་ལ། མ་དག་པ་ལས་ཉོན་གྱིས་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ 2-266b ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ། །ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལེན་ཅིང་སྲུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལས། རྡེག་པ་ལ་སླར་མི་བརྡེག་པ་སོགས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པས་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་རྐྱང་པ་ཙམ་བསྒོམ་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཡང་བསྒོམ་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལ་རང་གནས་ནས། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་སོ་སོའི་བློ་དང་མཐུན་པར་དེ་དག་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་ཚུལ་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ 2-267a ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལྟར་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་བྱུང་བ་དང་། དེ་དྭངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་གྱི་དབང་ལས་གློ་བུར་སྣང་བ་སྣང་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ལུས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ
【現代漢語翻譯】 由於身體等並非真實存在，而是無自性的，因此在修習不執著于分離與不分離時，證得果位之際，便與完全清凈的佛陀三身不分離。而未清凈者，則因煩惱而與身體等分離，因此證得果位時便有所不同。隨順的差別是，菩薩修習四念住與六波羅蜜多相隨順。雖然身體等四者顯現如幻，但了悟其無自性，因此對身體、受用以及內外一切事物不執著，這便與佈施相隨順。由於不執著于身體和受用，因此能清凈地受持和守護戒律。從清凈的戒律中，安住于不反擊打罵等具備四種沙門之法的忍辱之中。通過安住于忍辱，精進修持波羅蜜多，並且對於利益眾生之事毫無厭倦。安住于精進，便能修習不散亂的禪定。依靠禪定，便能證悟通達一切法之共相與自相的勝觀智慧。因此，這與六波羅蜜多相隨順，而聲聞乘行者僅僅修習菩提分法，無法像這樣長期地習慣於六波羅蜜多。隨入的差別是，僅僅對身體等修習四念住，世間人和聲聞、緣覺乘行者也會修習，但菩薩的修習更為殊勝，因為菩薩安住于自身境界，同時也能根據世間人和聲聞、緣覺乘行者的根器，為他們開示相應的四念住修習方法，因此具備隨順一切所化眾生的特點。圓滿了知的差別是，菩薩了知身體如幻象般顯現，但並非真實存在；感受如夢中體驗苦樂，但其中沒有任何真實的自性；心的本性是圓滿成就的光明，如同虛空一般；一切雜染和清凈之法都是暫時的，如同烏雲和霧氣在空中出現，然後消散一樣，並非心的本性，而是因緣所生的暫時的顯現，如同幻象一般。因此，菩薩對身體等的自性具有圓滿的了知，這是非常殊勝的。出生的差別是，聲聞乘行者修習四念住是爲了阻止在輪迴中轉生，而菩薩……
【English Translation】 Since the body and so on are not real, but without self-nature, when practicing non-attachment to separation and non-separation, at the time of attaining the result, one is inseparable from the completely pure Trikaya (three bodies of Buddha). Those who are not pure are separated from the body and so on by afflictions, so there is a difference when attaining the result. The difference of conformity is that Bodhisattvas practicing the four mindfulnesses are in accordance with the six paramitas. Although the four, such as the body, appear like illusions, they realize that they are without self-nature. Therefore, they are not attached to the body, enjoyment, and all external and internal things, which is in accordance with giving. Because they are not attached to the body and enjoyment, they purely take and protect the precepts. From pure precepts, they abide in patience with the four qualities of a renunciate, such as not retaliating when struck. By abiding in patience, they diligently practice the paramitas and are tireless in benefiting sentient beings. By abiding in diligence, they cultivate samadhi (meditative concentration) without mental wandering. Relying on samadhi, they cultivate prajna (wisdom) of vipassana (insight), realizing the general and specific characteristics of all dharmas. Therefore, this is in accordance with the six paramitas, while the Shravakas (listeners) only practice the limbs of enlightenment and cannot become accustomed to the six paramitas for a long time. The difference of following is that merely practicing the four mindfulnesses on the body and so on is also practiced by worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas (solitary realizers), but the practice of Bodhisattvas is more excellent because Bodhisattvas abide in their own state and can also teach the corresponding methods of practicing mindfulness to worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas according to their capacities. Therefore, they have the characteristic of following all those to be tamed. The difference of complete knowledge is that Bodhisattvas know that the body appears like an illusion, but it is not real; feelings are like experiencing pleasure and pain in a dream, but there is no real self-nature in them; the nature of the mind is perfectly accomplished luminosity, like space; all defiled and purified dharmas are temporary, like clouds and fog appearing in the sky and then dissipating, not the nature of the mind, but temporary appearances arising from conditions, like illusions. Therefore, Bodhisattvas have complete knowledge of the self-nature of the body and so on, which is very excellent. The difference of birth is that Shravakas practice the four mindfulnesses to prevent rebirth in samsara, while Bodhisattvas...
ས་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་དམན་པ་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ཡང་ཞུམ་པ་དང་རྒུད་པ་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ཚད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ཡང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཡུན་ཐུང་ངུར་བསྒོམ་པ་དག ། 2-267b འཕགས་པའི་ས་མ་ཐོབ་པས་སྒོམ་པ་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་བྱང་སེམས་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམས་ན་གཞན་དག་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བསྒོམས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་བདུན་པ་ལས་དང་པོར་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དགུ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་ལ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་ཉེ་བསྒོམས་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པས་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས་ 2-268a ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 修四正斷 གཉིས་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་ལུས་ཅན་གཞན་ཉན་རང་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པས་སོ། །ཡང་དག་སྤོ
【現代漢語翻譯】 即使因為業和煩惱的控制而不會轉生到輪迴中，菩薩爲了利益眾生，也會有意識地示現為帝釋天（Śakra，因陀羅，天神之王）、梵天（Brahmā，創造之神）、轉輪王（cakravartin，統治世界的理想君主）等，擁有圓滿的身體和受用，從而利益他人，但不會生起煩惱和執著。即使示現轉生為低劣的普通眾生或旁生等，也不會感到沮喪或衰退，而是以不帶煩惱的狀態受生，這就是殊勝之處。成為偉大的殊勝之處在於，菩薩們具有敏銳的自性根器，並且憶念正念的修習也是爲了自己和他人的利益，以及爲了修習人無我和法無我的行相。因此，在凡夫位時，即使短暫地修習也是有益的。 即使尚未獲得聖位，他們的修習也遠勝于聲聞和獨覺的憶念正念修習，是偉大的。以最勝之相而殊勝在於，獲得八地菩薩之後，憶念正念四念住的修習就圓滿了，無需努力就能自然成就。此時，菩薩以與他人混合或接近混合的狀態進行修習，這是最殊勝的。如果一位八地菩薩修習四念住，那麼其他地位較低的菩薩也相當於在修習；如果其他人修習，那麼自己也相當於在修習，因此從這個角度來說，稱為混合或接近混合，因為他們的意趣是統一的。或者，經論中說，從七地菩薩首次獲得八地菩薩的剎那稱為『混合』，從第二個剎那開始，直到未進入九地菩薩之前，稱為『接近混合』。修習的殊勝之處在於，菩薩修習四念住時，始終以不捨棄一切眾生的大悲心，以及證悟二無我的大智慧所攝持，因此遠勝于聲聞和獨覺的憶念正念修習。圓滿成就果位的殊勝之處在於，聲聞和獨覺修習四念住，可以獲得預流果等四種果位，而菩薩修習四念住，可以獲得十地菩薩的果位，並且獲得圓滿佛陀的果位，因此是殊勝的。 修習四正斷 第二，修習四正斷，通過五個偈頌來闡述。堅定不移的菩薩們的四正斷與其他的聲聞和獨覺不同，因為他們是爲了利益一切眾生而修習，並且所修習的對境——四念住也具有殊勝之處。正斷是：
【English Translation】 Even though they do not take birth in samsara due to the power of karma and afflictions, Bodhisattvas, for the sake of sentient beings, consciously manifest as Śakra (king of the gods), Brahmā (creator god), cakravartin (ideal universal ruler), etc., possessing perfect bodies and enjoyments, thereby benefiting others. They do not generate afflictions or attachments. Even if they manifest birth as inferior ordinary beings or animals, they do not feel discouraged or degraded, but take birth in a state without afflictions. This is the distinction. The greatness lies in the fact that Bodhisattvas have sharp innate faculties, and their practice of mindfulness is also for the benefit of themselves and others, and for practicing the aspects of selflessness of persons and selflessness of phenomena. Therefore, even short periods of practice during the ordinary stage are beneficial. Even though their practice is small because they have not yet attained the noble grounds, it is superior to the mindfulness practice of Śrāvakas and Pratyekabuddhas and is great. The distinction through the supreme aspect is that after attaining the eighth ground, the practice of the four mindfulnesses is perfected, and it is spontaneously accomplished without effort. At this time, the Bodhisattva practices in a manner that is mixed or nearly mixed with others, which is supreme. If one eighth-ground Bodhisattva practices the four mindfulnesses, then other Bodhisattvas of lower grounds also practice. If others practice, then oneself also practices. Therefore, from this perspective, it is called mixed or nearly mixed, because their intentions are unified. Alternatively, the commentaries state that the first moment of attaining the eighth ground from the seventh ground is called 'mixed,' and from the second moment until not entering the ninth ground, it is called 'nearly mixed.' The distinction in practice is that when Bodhisattvas practice the four mindfulnesses, they are always sustained by great compassion that does not abandon all sentient beings, and by great wisdom that realizes the two selflessnesses. Therefore, it is superior to the mindfulness practice of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. The distinction in perfectly accomplishing the result is that Śrāvakas and Pratyekabuddhas, by practicing the four mindfulnesses, attain the four fruits such as stream-enterer, while Bodhisattvas, by practicing the four mindfulnesses, attain the ten grounds and the fruit of Buddhahood, thus it is superior. Practicing the Four Right Exertions Second, the practice of the four right exertions is explained through five verses. The four right exertions of steadfast Bodhisattvas are unlike those of other Śrāvakas and Pratyekabuddhas, because they practice for the benefit of all sentient beings, and the objects of practice—the four mindfulnesses—also possess distinctions. The right exertions are:
ང་བ་བཞི་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤང་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་གང་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ། རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཉེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནས། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་འཐོབ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ཡང་དག་སྤོང་བའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ 2-268b འདིར་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་བཟུང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས་མི་གོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་རྨུགས་དང་། རྒོད་འགྱོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་དོར་བ་ཡི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་ས་བདུན་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་དགུ་པར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆོད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་སྤོང་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་སྟེ་དག་པའི་ས་གསུམ་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་བ་ཐོབ་
【現代漢語翻譯】 四正勤是：未生之惡不善法不生，已生之惡不善法斷除，未生之善法生起，已生之善法增長。 若問以何為對治修習四正勤？答：以正念住的不順品過患為對治而修習。菩薩的正念住，之前已講過以所依等十四種行相，爲了斷除這些不順品的過患。所依是大乘之法，聽聞、思維、修習這些的違品，即不聽聞、不思維、不修習大乘之法，這就是過患。 同樣，要知道對治的違品，從聲聞、緣覺的凈、樂、常、我的相狀，直到不能獲得十地和佛地，都是正行的違品過患。這是對四正勤的意義作了簡略的開示。 四正勤的詳細分類是：菩薩們爲了利益眾生，在此輪迴中，獲得梵天、帝釋天、轉輪王等的身體，享受圓滿的受用時，爲了不被貪慾等煩惱所控制和染污，而修習四正勤。同樣，爲了捨棄貪慾、嗔恚、睡眠、掉舉後悔、懷疑這五蓋而修習。爲了捨棄不作意大乘之義，而作意小乘和聲聞、緣覺的果位。爲了從勝解行地進入初地等聖位，而捨棄成為障礙的諸法。爲了斷除安住於二地到六地之間，成為獲得七地無相住的障礙的過患而修習。爲了斷除成為獲得八地授記的障礙的過患而修習四正勤。爲了斷除在九地獲得四無礙解，從而能為眾生說法，使之成熟的障礙。爲了斷除在十地獲得如來授記為補處的障礙，而修習四正勤。在八地、九地、十地這三個清凈地，爲了獲得清凈佛土……
【English Translation】 The four right exertions are: to prevent the arising of unarisen evil and unwholesome dharmas, to abandon arisen evil and unwholesome dharmas, to generate unarisen wholesome dharmas, and to increase arisen wholesome dharmas. If asked, what is cultivated as the antidote to the four right exertions? The answer is: they are cultivated as the antidote to the faults that are contrary to mindfulness. The mindfulness of a Bodhisattva, as explained earlier with the fourteen aspects such as the support, is for the sake of abandoning the faults that are contrary to these. The support is the Dharma of the Great Vehicle; the contrary to hearing, thinking, and meditating on these is not hearing, not thinking, and not meditating on the Dharma of the Great Vehicle, and this is a fault. Similarly, one should know that the contrary to the antidote, from the aspects of purity, pleasure, permanence, and self of the Hearers and Solitary Realizers, up to not attaining the ten grounds and the Buddha ground, are all faults contrary to the right conduct. This is a brief explanation of the meaning of the four right exertions. The detailed classification of the four right exertions is: Bodhisattvas, for the sake of benefiting sentient beings, in this samsara, when obtaining the bodies of Brahma, Indra, Chakravartin, etc., and enjoying perfect enjoyment, in order not to be controlled and defiled by afflictions such as desire, cultivate the four right exertions. Similarly, they cultivate in order to abandon the five obscurations of desire, malice, sleepiness, agitation and regret, and doubt. They cultivate in order to abandon not attending to the meaning of the Great Vehicle, but attending to the fruits of the Small Vehicle and Hearers and Solitary Realizers. In order to enter the holy grounds such as the first ground from the ground of aspiration, they abandon the dharmas that become obstacles. They cultivate in order to abandon the faults that reside between the second and sixth grounds, which become obstacles to obtaining the seventh ground of no-sign abiding. They cultivate the four right exertions in order to abandon the faults that become obstacles to obtaining the prophecy in the eighth ground. In order to abandon the obstacles to obtaining the ability to teach the Dharma to sentient beings and ripen them by obtaining the four analytical knowledges in the ninth ground. They cultivate the four right exertions in order to abandon the obstacles to obtaining the empowerment as regent by the Tathagatas in the tenth ground. In the three pure grounds of the eighth, ninth, and tenth grounds, in order to obtain the purification of the Buddha fields...
པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ 2-269a བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། དང་པོ་འདུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞིའོ། །ལྷག་མ་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྤངས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བར་འདུན་པའི་མོས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི། འབད་པ་འམ་རྩོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་རེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པའམ། རེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒོད་པ་དང་གཡེང་བ་བྱུང་བའམ། རེས་དེ་གཉིས་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་གང་དང་གང་བྱུང་བ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱས་ནས། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་ 2-269b མ་གསུམ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་གསུམ་འདུ་བྱེད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་ན་དེའི་ངང་དུ་མི་བསྒུལ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་པའམ་གཉིད་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཞུམ་པ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། །ནམ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་འཕྲོས་ནས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་རྒོད་པའི་སེམས་གཞིལ་བར་བྱས་ཏེ་ནང་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱའི་གཉེན་པོ་གཞན་འདུ་བྱེད་པར་མི་བ
【現代漢語翻譯】 爲了斷除障礙，修習四正斷；爲了最終獲得十一地（Bhumi，土地，境界）的佛陀果位，爲了斷除成為獲得果位之違品的障礙，修習四正斷。具有智慧的菩薩從勝解行地到十地末尾之間，爲了對治道的違品，如是修習四正斷。如何修習之理？如經中所說，『生起欲樂，精進，發起勤奮，攝持其心，如理安住』，按照這五個詞語所說的方式修習。首先，欲樂是精進的基礎；其餘四者是精進的自性。也就是，對於未生之不善法，令其不生；對於已生之不善法，令其斷除；對於未生之善法，令其生起；對於已生之善法，令其增長。依靠希求的意樂，修習奢摩他（Śamatha，止，寂止）和毗缽舍那（Vipaśyanā，觀，勝觀）的瑜伽，就是精進或努力。如是修習止觀之時，有時出現與奢摩他相順的過患，即沉沒和昏沉；有時出現與毗缽舍那相順的過患，即掉舉和散亂；有時則無有二者，安住于平靜。因此，以正念和正知覺察到所出現的任何情況后，如理作意于止的相、策勵的相和舍的相，這被稱為與三種相一起修習，即以三種相和四種作意修習，這就是『發起勤奮』的含義。通過三種相來攝持其心，無有沉沒和掉舉而安住于平靜，於此狀態中不搖動地如理安住。如果內心沉沒或陷入睡眠和昏沉，則應作意如來（Tathāgata，如來）和菩薩（Bodhisattva，菩薩）的功德，或作意三摩地（Samādhi，三昧，等持）的功德等策勵之相，從而從沉沒中提振起來。何時內心緣于欲妙或外境而掉舉和散亂，則應思維輪迴的過患和散亂的過失，從而平息掉舉之心，作意于內在的止之相，從而平息內心緣于外境的散亂。如是內心遠離沉沒和掉舉之後，則應作意于舍之相，從而於此狀態中安住于舍，不再作意其他的對治。
【English Translation】 To abandon the obscurations that obstruct, one cultivates the four right abandonments; to ultimately attain the state of Buddhahood, the eleventh Bhumi (Bhumi, land, realm), and to abandon the obscurations that become obstacles to attaining that state, one cultivates the four right abandonments. Wise Bodhisattvas, from the stage of aspiration and conduct up to the end of the tenth Bhumi, cultivate these four right abandonments as antidotes to the obstacles on the path. How does one cultivate them? As stated in the sutra, 'Generate aspiration, exert effort, initiate diligence, hold the mind, and rightly abide,' one cultivates according to these five terms. First, aspiration is the basis of diligence; the remaining four are the nature of diligence. That is, with regard to unwholesome dharmas that have not arisen, one aspires that they not arise; with regard to unwholesome dharmas that have arisen, one aspires to abandon them; with regard to wholesome dharmas that have not arisen, one aspires to generate them; and with regard to wholesome dharmas that have arisen, one aspires to increase them. Relying on the aspiration of wanting to, one cultivates the yoga of Śamatha (Śamatha, calming, tranquil abiding) and Vipaśyanā (Vipaśyanā, insight, special insight), which is effort or exertion. When cultivating Śamatha and Vipaśyanā in this way, sometimes the fault associated with Śamatha, namely laxity and drowsiness, arises; sometimes the fault associated with Vipaśyanā, namely excitement and distraction, arises; and sometimes neither of these occurs, and one abides in a natural state. Therefore, having recognized with mindfulness and awareness whatever arises, one attends appropriately to the aspect of calming, the aspect of encouragement, and the aspect of equanimity. This is called cultivating with the three aspects, that is, cultivating with the three aspects and the four activities, which is the meaning of 'initiating diligence.' Holding the mind through the three aspects, and abiding in a natural state without laxity or excitement, one should rightly abide in that state without wavering. If the mind becomes lax or falls into sleepiness and drowsiness, one should attend to the qualities of the Tathāgata (Tathāgata, Thus-Gone One) and Bodhisattvas (Bodhisattva, enlightenment being), or attend to the qualities of Samādhi (Samādhi, concentration, meditative absorption), etc., which is attending to the aspect of encouragement, thereby lifting oneself from laxity. When the mind wanders and becomes excited due to the qualities of desire or external objects, one should contemplate the faults of samsara and the shortcomings of distraction, thereby subduing the excited mind, and attend to the aspect of inner calming, thereby pacifying the mind's wandering to external objects. Having thus separated the mind from laxity and excitement, one should then attend to the aspect of equanimity, thereby abiding in equanimity in that state, without engaging in other antidotes.
ྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མས་རྒོད་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའམ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མས། ཞུམ་ཞིང་བྱིང་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མས་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཚན་མ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་གསུམ་ནི་སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་འདྲ་བས་ཡང་ཡང་སེམས་བཟུང་བས་ལས་སུ་རུང་ནས་རྩོལ་ 2-270a བ་མེད་པར་ངང་གིས་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་ཚིག་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཞན་སྣང་ཡང་སྐབས་འདི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 說四神足 གསུམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། བརྟེན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་དག་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཞི་ཡིས་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་གོམས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་ 2-270b པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པ་དང་བརྩོན་པ་དང་སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་བཞི་ནི་ངོ་བོས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ལ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་གུས་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བཞི་ལ་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ས
【現代漢語翻譯】 也就是說，像這樣通過三種相來攝持心：通過止的相來攝持散亂，通過讚揚或勝觀的相來攝持昏沉和掉舉，通過舍的相來攝持遠離昏沉和散亂的心。精進是對三種相的精進，三種相是攝持心的方法，通過這樣的方法反覆攝持心，使其變得堪能，無需努力就能自然安住，這就是如實安立，如同果實一般。 這五句經文還有其他解釋方法，但這裡按照《智穩疏》的解釋。 像這樣，在五種情況下的所有正斷，都是爲了斷除各自不相符的方面而採取的對治。 說四神足 第三，宣說四神足。依靠的菩薩們的神足的體性，是具有勝過聲聞和獨覺的功德。有四種，即欲神足（Chanda-riddhi-pāda），精進神足（Vīrya-riddhi-pāda），心神足（Citta-riddhi-pāda）和觀神足（Mīmāṃsā-riddhi-pāda）。具有這四種，就能自在地在虛空中行走等，所以這樣說。 同樣是爲了自己和他人有情眾生，成就世間和出世間的一切利益而生起，因此勝過聲聞和獨覺的四神足。 安立神足：通過所依、差別、方便和現證四者，有智慧的菩薩們的神足被完全安立。所依是依靠禪定波羅蜜多而生起，通過串習四無量心，使心變得堪能，並依靠獲得清凈的初禪、二禪、三禪和四禪，從而獲得神通。差別和方便有四種，即欲、精進、心和觀四者是本體上的差別。也就是依靠對一切法空性和無我的確信，歡喜並恭敬地發起精進，從而獲得心一境性的等持，這就是欲等持（Chanda-samādhi）。或者通過對四正斷以欲的門徑，以恭敬的加行精進，獲得心一境性。或者通過對四正斷髮起恒常的加行精進
【English Translation】 That is, in this way, holding the mind firmly with the three signs: holding back from agitation with the sign of calm abiding (Śamatha), holding back from dullness and sinking with the sign of praise or higher seeing (Vipaśyanā), and holding the mind in the state of being free from dullness and agitation with the sign of equanimity. Diligence is diligence towards the three signs, and the three signs are the means of holding the mind. By repeatedly holding the mind with such means, it becomes workable, and abiding naturally without effort is truly establishing it, like a fruit. There are other ways to explain these five verses, but here it is explained according to the commentary of Lodro Ten. In this way, in all the right abandonments in the five cases, the antidote is necessarily spoken of as abandoning the opposing aspects of each. Explanation of the Four Miraculous Feet Third, explaining the four miraculous feet. The characteristics of the miraculous feet of the Bodhisattvas who rely on them are that they possess qualities superior to those of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas. There are four aspects: the miraculous foot of aspiration (Chanda-riddhi-pāda), similarly, the miraculous foot of effort (Vīrya-riddhi-pāda), the miraculous foot of mind (Citta-riddhi-pāda), and the miraculous foot of investigation (Mīmāṃsā-riddhi-pāda). Possessing these four, one gains mastery over miracles such as walking in the sky, hence it is said thus. Similarly, for the sake of accomplishing all the benefits of oneself and other sentient beings, both mundane and supramundane, it arises, therefore it is superior to the four miraculous feet of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas. The establishment of the miraculous feet: Through the four—basis, differentiation, means, and manifestation—the miraculous feet of the wise Bodhisattvas are completely established in every way. The basis is that they arise relying on the perfection of meditation (Dhyāna-pāramitā). By familiarizing oneself with the four immeasurables, the mind becomes workable, and by relying on obtaining the pure first Dhyāna, second Dhyāna, third Dhyāna, and fourth Dhyāna, one will attain higher knowledge (Abhijñā). Differentiation and means are fourfold: aspiration, effort, mind, and investigation are the differentiations in essence. That is, relying on the belief in the emptiness and selflessness of all phenomena, rejoicing and respectfully initiating effort, thereby obtaining the Samādhi of one-pointedness of mind, this is the aspiration Samādhi (Chanda-samādhi). Or, through the four right abandonments, with the gateway of aspiration, with respectful application of effort, one obtains one-pointedness of mind. Or, by initiating constant application of effort towards the four right abandonments
ེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་ནི་བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དངོས་སོ། །སེམས་ནི་ཞི་གནས་དངོས་ཏེ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཞི་གནས་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །མདོར་ན་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འདུན་བརྩོན་སེམས་དཔྱོད་བཞི་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐབས་ 2-271a འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྡུས་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། དད་པ་འདུན་པ་རྩོལ་བ་ཤིན་སྦྱངས། དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་སེམས་པ་བཏང་སྙོམས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་དད་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་དད་འདུན་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པས། འདི་གསུམ་ནི་རྩོལ་བར་བསྡུས་ཏེ་དེ་གཅིག་ནི་སྤྲོ་བའི་ཐབས་སམ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐབས་གཉིས་པ་ནི་ཤིན་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་ལས་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལ་མི་ཡེངས་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ནི་ཐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་གཟུགས་ཕྲ་རགས་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་ནམ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་བཞི་པའི་བར་བསྒོམས་པས་ཤའི་སྤྱན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཕྲ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པའོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-271b གཟིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའོ། །ཤའི་མིག་དེ་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་མཐོང་བས་བརྒ
【現代漢語翻譯】 獲得專注一境（Ekamgra-citta）是精進的如意足（rddhi-pada）。簡而言之，對禪定（dhyana）的渴望是因，由此產生的精進是成就的真正方法。心是真正的止（shamatha），依賴於前世修習止的習氣，今生只需少量努力就能獲得專注一境，這就是心的禪定。觀（vipashyana）是勝觀（vipashyana），就像獲得禪定的訣竅一樣，通過智慧的辨別，消除疑惑，從而獲得專注一境。簡而言之，對目標專注一境的禪定，需要渴望、精進、心和觀四者同時具備。 四種方法是：爲了避免禪定無法成就的五種過失，有八種對治（abhisaṃskāra），這裡將它們歸納為成就禪定的四種方法。八種對治是：信（śraddhā）、欲（chanda）、勤（vyāyāma）、輕安（praśrabdhi）、念（smṛti）、正知（samprajanya）、作意（manaskāra）、舍（upekṣā）。也就是說，首先對獲得禪定生起信心，然後爲了成就它而生起慾望，從而產生精進。因此，如果存在精進，那麼一定存在先前的信心和慾望。這三者被歸納為精進，它是令人愉悅的方法或努力。第二種方法是輕安，身體和心變得堪能，從而有助於禪定的成就。念和正知的作用相同，因此被歸納為第三種方法，使目標不散亂。作意和舍是第四種方法，成為分別念和煩惱的對治。 六種現證（abhijñā）是：依賴於如意足而現證所見，即五眼（pañca-cakṣus）。修習如意足的異熟果（vipāka）是，肉眼（māṃsa-cakṣus）能夠看到三千大千世界（trisāhasra-mahāsāhasra-lokadhātu）中所有微細和粗大的事物。如意眼或天眼（divya-cakṣus）是通過修習初禪（prathama-dhyāna）等直到第四禪（caturtha-dhyāna）而獲得的，它比肉眼更殊勝，能夠知道十方三世（daśa-diśa-triyadhva）中各種大小的事物。聖者的智慧之眼（prajñā-cakṣus）是通過無分別智（nirvikalpa-jñāna）來如實地照見法性（dharmatā）或真如（tathatā）。法眼（dharma-cakṣus）是能夠無礙地瞭解所有經（sūtra）等聖教（vacana）的詞句和意義。佛眼（buddha-cakṣus）能夠直接照見包含過去、現在、未來三時所攝的一切所知法（jñeya-dharma）。肉眼能見一逾繕那（yojana），超過這個範圍就看不到了。
【English Translation】 Obtaining one-pointedness of mind (Ekamgra-citta) is the miraculous foot (rddhi-pada) of diligence. In short, the desire for samadhi (dhyana) is the cause, and the diligence that arises from it is the real method of accomplishment. The mind is the real quiescence (shamatha), relying on the imprints of having meditated on quiescence in previous lives, one can obtain one-pointedness of mind with little effort in this life, which is the samadhi of the mind. Investigation (vipashyana) is insight (vipashyana), just as obtaining the secret of samadhi, through the discernment of wisdom, eliminating doubts, thereby obtaining one-pointedness of mind. In short, the samadhi of one-pointedness on the object requires the simultaneous presence of desire, diligence, mind, and investigation. The four methods are: In order to abandon the five faults that prevent the accomplishment of samadhi, there are eight activities (abhisaṃskāra), which are summarized here as four methods for accomplishing samadhi. The eight activities to be abandoned are: faith (śraddhā), desire (chanda), effort (vyāyāma), pliancy (praśrabdhi), mindfulness (smṛti), awareness (samprajanya), attention (manaskāra), and equanimity (upekṣā). That is, first, having faith in obtaining samadhi, then generating desire to accomplish it, thereby generating effort. Therefore, if effort exists, then faith and desire must exist beforehand. These three are summarized as effort, which is the pleasant method or endeavor. The second method is pliancy, the body and mind become workable, thereby benefiting the accomplishment of samadhi. Mindfulness and awareness have the same function, so they are summarized as the third method, preventing distraction from the object. Attention and equanimity are the fourth method, becoming the antidote to conceptualization and afflictions. The six abhijñās are: relying on the miraculous foot to directly realize what is seen, which are the five eyes (pañca-cakṣus). The vipāka of cultivating the miraculous foot is that the flesh eye (māṃsa-cakṣus) can see all subtle and coarse forms in the three-thousandfold great thousand world system (trisāhasra-mahāsāhasra-lokadhātu). The miraculous eye or divine eye (divya-cakṣus) is obtained by cultivating the first dhyana (prathama-dhyāna) and so on up to the fourth dhyana (caturtha-dhyāna), which is more excellent than the flesh eye, and can know various large and small forms in the ten directions and three times (daśa-diśa-triyadhva). The wisdom eye (prajñā-cakṣus) of the noble ones is to see the nature of reality (dharmatā) or suchness (tathatā) as it is with non-conceptual wisdom (nirvikalpa-jñāna). The dharma eye (dharma-cakṣus) is to know the words and meanings of all the scriptures (vacana) such as the sutras (sūtra) without obstruction. The buddha eye (buddha-cakṣus) can directly see all knowable dharmas (jñeya-dharma) included in the three times, past, present and future. The flesh eye can see one yojana, beyond that it cannot see.
ྱ་དང་འཛམ་གླིང་ཙམ་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཤེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །ལྷའི་སྤྱན་ལ་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་བའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ཐོབ་པ་དེས། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྔར་གང་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འདས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་གཟིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་དག་གི་རྒྱུད་ཚོད་རང་དང་མཉམ་པ་དང་དམའ་བ་རྣམས་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བཤད་པའང་འགྲེལ་བར་གསུངས་སོ། །གདམས་ 2-272a ངག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་ཤེས་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བདག་གིས་གདམས་ངག་གི་ལུང་སྟེར་པའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དྲུག་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཅི་བསམས་པ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་འདས་པའི་དུས་ན་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པར་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བདག་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའམ་རོལ་པར་བྱེད་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ཞེས་པ། སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་སྨོན་ 2-272b ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བ
【現代漢語翻譯】 以及遍及閻浮提（Jambudvipa，娑婆世界）乃至三千大千世界所有微細和粗大的事物，佛陀的肉眼能夠看到十方世界所有現在的形色。 天眼也有兩種，一種是業生，一種是修生。第一種是諸天由於自身業力所生，獲得極其清凈的官能，能夠清楚地看到遠處和近處的所有事物。修生則是瑜伽士們通過禪定修行之力，獲得由禪定所生的清凈官能，從而能夠看到眾生死後轉生何處，以及未來將要轉生何處的過去、未來和現在的形色。 法眼能夠看到諸法的自相和共相，以及眾生的根器，包括與自己相同、高於自己和低於自己的眾生。 佛眼能夠無礙地照見一切法。 關於五眼的各種分類，在註釋中都有說明。 教授的證得是指六神通。依靠神足通，自己從如來處領受教授的傳承，並且將教授的傳承給予其他眾生，其原因是依靠禪定而成就六神通。通過神足通，可以無礙地前往諸佛剎土和眾生所居之處；通過天眼，可以見到佛陀的身相和眾生的身體；通過天耳，可以聽聞如來的教誨和眾生的聲音；通過他心通，可以瞭解眾生心中所想；通過宿命通，可以知曉自己和他人過去生於何處；通過生死智，可以知曉未來將要生於何處；通過漏盡通，爲了斷除自己和他人相續中的煩惱，從如來處領受教授的傳承，並且為其他眾生宣說傳承。 安住而嬉戲是指，通過神足通，在如來的眷屬的壇城等處，以各種神通和化身進行嬉戲或享樂。『發願和』是指，發願的證得是，憑藉由願力所生的智慧，按照所發之愿……
【English Translation】 And also all subtle and coarse forms throughout Jambudvipa (娑婆世界) and even the three thousand great thousand worlds. The Buddha's physical eye can see all present forms in the ten directions. There are two types of divine eye: one born from karma and one born from cultivation. The first is that the gods, due to their own karma, obtain extremely pure faculties, enabling them to clearly see all things near and far. The one born from cultivation is that yogis, through the power of meditative cultivation, obtain pure faculties born from meditative states, thereby seeing where beings transmigrate after death and the past, future, and present forms of where they will be born in the future. The Dharma eye can see the self and common characteristics of all dharmas, as well as the faculties of beings, including those equal to, higher than, and lower than oneself. The Buddha's eye sees all dharmas without attachment or obstruction. Various classifications of the five eyes are explained in the commentaries. The attainment of instructions refers to the six superknowledges. Relying on the basis of miraculous legs, one receives the transmission of instructions from the Tathagata and gives the transmission of instructions to other beings. The cause is the accomplishment of the six superknowledges based on meditative concentration. Through the superknowledge of miraculous legs, one can go without obstruction to the Buddha-fields and the abodes of beings; through the divine eye, one can see the bodies of the Buddhas and the bodies of beings; through the divine ear, one can hear the teachings of the Tathagatas and the sounds of beings; through the knowledge of others' minds, one can know what beings are thinking in their minds; through the recollection of past lives, one can know where oneself and others were born in the past; through the knowledge of death and rebirth, one can know where one will be born in the future; and through the superknowledge of the exhaustion of defilements, in order to exhaust the afflictions in the mind-streams of oneself and others, one receives the transmission of instructions from the Tathagata and also teaches the transmission to other beings. Abiding and sporting refers to, through the superknowledge of miraculous legs, sporting or enjoying oneself with various miracles and emanations in the mandala of the Tathagata's retinue, etc. 'Aspiration and' refers to the attainment of aspiration, which is, by the power of the wisdom born from aspiration, according to the aspiration made...
ཞིན་དུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཅི་དགར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་པས་རོལ་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཀྱི་མཐུའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཐོབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་མཐུས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཆར་ཕབ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའམ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལས་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལས་ལ་དབང་བའོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །ས་གསེར་དང་ཆུ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེར་འགྱུར་བ་མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །ས་དང་པོར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་གསུངས་ 2-273a པས་མཚོན་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་དང་འཕུར་བ་དང་འོད་འགྱེད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བའོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་བཞི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ནས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །དབང་བཅུའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་སྟེ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ལས་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དག་པས་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གང་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མ་དཀྲུགས་ཤིང་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས། གང་དང་གང་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པས་མོས
【現代漢語翻譯】 真正地，在天、人等各種生處，隨心所欲地變化，做著各種利益眾生的事業，這就是遊戲神通。如《十地經》所說：『以願力受生的菩薩，他們的身體功德、心力功德、音聲功德等等，難以言說。』獲得自在後，顯現成就，即獲得十種自在。以修習四神足的威力，加持壽命的行，能住留到想要的時間，這就是于壽命自在。 同樣，能隨心所欲地入于無量的大乘禪定，這就是於心自在。能從虛空中降下各種所需的物品，利益眾生，這就是于資具自在。能做各種身語的化現，或者加持業，使之生於其他界和生處，從而前往其他界和生處，這就是于業自在。安住於色界的禪定中，不從禪定退失，爲了利益眾生而生於欲界，這就是于生自在。能使土地變成黃金，水變成甘露等等，隨心所欲地變化，這就是于意樂自在。從初地宣說十三大愿開始，顯現成就無數能圓滿自他利益的大愿，這就是于愿自在。爲了使眾生生起信心，示現火焰、飛行、放光等無量神變和奇蹟，這就是于神變自在。於法、義、決定詞、辯才四種無礙解達到究竟，這就是于智慧自在。以各種名、句、字向眾生開示《經》等一切法，使眾生心滿意足，這就是於法自在。獲得十自在的原因是，前三種自在是從圓滿佈施波羅蜜中獲得的：以無畏佈施獲得壽命自在，以法佈施獲得心自在，以財物佈施獲得資具自在。于業和生自在，是從圓滿持戒波羅蜜中獲得的：身體的業清凈，能化現各種身相；語言的業清凈，能化現各種語相；完全持守戒律，能隨意獲得想往的生處。圓滿忍辱波羅蜜，能不擾亂眾生的心，使眾生心生歡喜，從而能成就他們所希望的一切，這就是于意
【English Translation】 Truly, in various birthplaces such as gods and humans, they transform at will, performing various deeds to benefit sentient beings; this is the play of magical abilities. As stated in the 'Ten Bhumi Sutra': 'Bodhisattvas who take birth through the power of aspiration, their bodily qualities, mental power qualities, sound qualities, and so on, are difficult to express.' Having attained mastery, manifesting accomplishment means attaining the ten powers. Through the power of cultivating the four bases of miraculous power, blessing the activity of life, one can remain as long as desired; this is mastery over life. Similarly, being able to enter immeasurable Mahayana samadhi at will is mastery over mind. Being able to rain down various desired objects from the sky, benefiting sentient beings, is mastery over resources. Being able to perform various bodily and verbal transformations, or blessing actions to be born in other realms and birthplaces, thereby going to other realms and birthplaces, is mastery over action. Abiding in the dhyana of the form realm, without falling from that dhyana, being born in the desire realm to benefit sentient beings is mastery over birth. Being able to transform earth into gold, water into nectar, and so on, transforming as one wishes, is mastery over intention. Starting from the declaration of the thirteen great vows on the first bhumi, manifesting countless great vows that perfectly accomplish the benefit of oneself and others is mastery over vows. In order to generate faith in sentient beings, displaying immeasurable miracles and wonders such as flames, flying, and emitting light is mastery over miracles. Having reached the ultimate perfection in the four kinds of unobstructed knowledge—law, meaning, definitive words, and eloquence—is mastery over wisdom. Teaching all the dharmas such as sutras to sentient beings with various names, phrases, and letters, satisfying their minds, is mastery over dharma. The causes for attaining the ten masteries are that the first three are obtained from the perfection of the dana paramita: through fearlessness dana, one obtains mastery over life; through dharma dana, one obtains mastery over mind; and through material dana, one obtains mastery over resources. Mastery over action and birth is obtained from the perfection of shila paramita: with the purification of bodily actions, one can transform various bodily forms; with the purification of verbal actions, one can transform various verbal forms; and by completely upholding the precepts, one can obtain birth in any desired place. By perfecting kshanti paramita, one does not disturb the minds of sentient beings, making them happy, thereby accomplishing whatever they wish; this is mastery over intention.
་པ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པའི་མཐུས་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་སྟེ་སྔོན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ཕྱིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྨོན་ 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-236a སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ཙམ་ལ་ཐར་པ་དང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་རོ་མྱང་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཟས་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་ནས་ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་དེར་བདེ་ཡང་མཐར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །མུ་སྟེགས་པ་དག་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་མེད་ལྔས་གདུང་བ་དང་བྲག་ཁ་ནས་ལྕེབས་པ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལམ་དུ་མཐོང་ནས་ཐར་པ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་མ་ངེས་པ་དག་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་གོལ་བ་དམ
【現代漢語翻譯】 通過精進波羅蜜多（Paramita of Diligence）的圓滿，獲得對願望的掌控。先前爲了自己和他人而精進，之後爲了自己和他人的利益，無論許下何種願望，都能如願以償。 通過禪定波羅蜜多（Paramita of Dhyana）的圓滿，獲得對心的掌控，從而能夠隨心所欲地施展神通。 對智慧和佛法的掌控，是通過般若波羅蜜多（Prajna Paramita）的圓滿力量來實現的。獲得佛法是爲了修行，即爲了證悟佛法。最終的目標是證得圓滿的功德，如佛陀的十力、四無畏、十八不共法等。 因此，依靠四神足（four legs of magical power），爲了證得六種神通。 第四，解釋五根（Five Roots）：信根、精進根、念根、定根、慧根。其中，『信』是指對業和業果的產生毫不懷疑地相信，即相信其真實存在；對三寶的功德生起極大的歡喜心；以及爲了獲得涅槃、爲了修持聖道，看到自己有能力做到而生起的渴望之信。或者，對四法生起信心：相信業果的存在，即使付出生命也不作惡；對菩薩行生起信心，不希求其他乘；以及對緣起性空、無我、三解脫門之自性甚深的空性生起信心。 對於那些與各種邪見緊密相連的人，生起慈悲心。對於那些僅僅將無色界的禪定境界視為解脫和安樂，並沉溺於其中的人，就像貪吃混有劇毒的美味食物一樣，雖然暫時感到快樂，但最終會墮落，無法脫離輪迴，因此對這樣的眾生生起慈悲心。對於那些爲了獲得解脫而進行五火焚身、跳崖等顛倒的苦行和戒律的外道，他們所尋求的解脫之道已經完全迷失，因此對他們生起極大的慈悲心。對於那些根器不定的聲聞和菩薩，他們進入了聲聞和獨覺的道，雖然進入了解脫之道，但卻偏離了自利利他的大乘之道，因此生起慈悲心。
【English Translation】 By perfecting the Paramita of Diligence, one gains control over aspirations. Having previously strived for the benefit of oneself and others, later, for the sake of oneself and others, whatever aspirations are made will be fulfilled. By perfecting the Paramita of Dhyana, one gains control over the mind, thereby gaining control over whatever miraculous powers one desires. Control over wisdom and Dharma is achieved through the power of the complete perfection of the Prajna Paramita. Obtaining the Dharma is for the sake of practice, that is, to manifestly accomplish the Dharma. The ultimate goal is to accomplish perfect qualities, such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities. Thus, relying on the four legs of magical power, it is for the sake of accomplishing the six types of manifest accomplishments. Fourth, explaining the Five Roots: the root of faith, similarly, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of concentration, and the root of wisdom. Among these, 'faith' is the belief that the arising of actions and their results is unfailing, believing in the truth of their existence; faith that arises from greatly rejoicing in the qualities of the Three Jewels; and faith that arises from seeing that one is capable of achieving Nirvana and practicing the Noble Path, and thus desiring to manifestly achieve it. Or, having faith in the four dharmas: believing in the existence of cause and effect, not committing evil even at the cost of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; and having faith in the profound nature of emptiness, the selflessness of dependent origination, and the three doors of liberation. Compassion arises for those who are closely bound by various wrong views. For those who merely perceive the meditative states of the formless realms as liberation and happiness, and become attached to them, it is like greedily eating delicious food mixed with poison; although temporarily happy, they will eventually decline and not escape samsara, thus compassion arises for such beings. For those non-Buddhists who seek liberation through distorted asceticism and vows, such as tormenting themselves with five fires or jumping off cliffs, the correct path has been utterly lost, thus great compassion arises for them. For those Shravakas and Bodhisattvas whose lineage is uncertain, who have entered the path of Shravakas and Pratyekabuddhas, although they have entered the path of liberation, they have strayed from the Great Vehicle path of accomplishing both self and other benefit, thus compassion arises.
ན་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་ལམ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་སྟོབས་ཆུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་ཡུལ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། ། 悲心緣于有情果報 གཉིས་པ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྡེག་བཙོག་སོགས་ཀྱི་ 2-236b འཚེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་ཚ་གྲང་ངལ་དུབ་སོགས་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ནི་རྒྱུན་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཐག་མི་རིང་སྟེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། 具慧悲心 གསུམ་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེའི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་དང་ནང་གསེས་སུ་ཕྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཆོས་དེ་དག་སྟོང་བ་དང་བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་ 2-237a སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་རབ་ཏུ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་ལྟ་བ་ཡི། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་དང་ནི། སྡུག་བསྔལ་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་དང་འགོག་པ་དང་བཅས་བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 對於那些已經進入正道的人，會生起慈悲心。對於那些進入大乘道，但因順緣不具足、逆緣纏繞而無法如法修持，以及力量弱小的眾生，會生起慈悲心。如此這般，基於十種目標所生起的慈悲心，也會有十種分類。 悲心緣于有情果報 第二，以慈悲心緣于眾生，會獲得什麼果報呢？具有慈悲心的人，對於眾生的打罵等 2-236b 傷害行為完全斷除，這是離系果。成為菩提之種的雙重資糧的積累是士夫果。為其他眾生帶來遠離痛苦的安樂，並且爲了他們自己承受冷熱勞累等各種痛苦，這是丈夫果。具有慈悲心的人，想要投生到哪裡就能投生到哪裡，隨心所欲地創造原因，這是異熟果。由於前世的慈悲串習，來世慈悲心也會增長並持續不斷地生起，這是慈悲的自性或本體的給予，是等流果。依靠如此慈悲的五種功德，佛子們獲得無上菩提指日可待。 具慧悲心 第三，與智慧相結合的慈悲心的作用是：具有大慈悲心的菩薩，以殊勝智慧的力量，了知三界輪迴中的一切內外諸法，都是無常、痛苦的自性，並將其細分為極其繁多的痛苦種類。並且，通達這些法是空性、無我的，因此不會因輪迴的痛苦而厭倦，而是以慈悲心行利他之事。因為以智慧了知輪迴的自性本空，所以不會被輪迴的過患，如生老病死等痛苦，以及貪嗔等煩惱所擾。 2-237a 視一切眾生的痛苦如同自己的痛苦一般，以這種慈愛之心，以及知曉斷除痛苦的方法——痛苦的根源是集諦，並瞭解其對治道和滅諦，從而如實地理解和領悟。
【English Translation】 Compassion arises for those who have entered the right path. Compassion arises for those who have entered the Mahayana path but are unable to practice properly due to incomplete favorable conditions and being seized by adverse conditions, as well as for sentient beings with weak strength. In this way, the compassion that arises based on ten objectives will also have ten categories. The fruit of compassion arises from sentient beings Second, what fruit is obtained by directing compassion towards sentient beings? Those who possess compassion completely abandon harmful actions such as beating and scolding sentient beings, 2-236b This is the separation fruit. Accumulating the two accumulations that become the seed of supreme enlightenment is the lord fruit. Bringing happiness free from suffering to other sentient beings, and enduring various sufferings such as cold, heat, and fatigue for their sake, is the masculine fruit. Those who possess compassion can be born wherever they wish, creating causes as they please, this is the maturation fruit. Due to the habituation of compassion in previous lives, compassion will also increase and arise continuously in future lives, this is the giving of the nature or essence of compassion, it is the continuous fruit. Relying on such five qualities of compassion, the sons of the Buddhas will soon attain unsurpassed enlightenment. Compassion with Wisdom Third, the function of compassion combined with wisdom is: A Bodhisattva with great compassion, with the power of excellent wisdom, knows that all internal and external phenomena belonging to the three realms of samsara are impermanent and of the nature of suffering, and divides them into extremely numerous kinds of suffering. Furthermore, understanding that these dharmas are empty and selfless, they will not be tired of the suffering of samsara, but will perform altruistic deeds with compassion. Because wisdom knows that the nature of samsara is empty, it will not be disturbed by the faults of samsara, such as the suffering of birth, old age, sickness, and death, and afflictions such as attachment and hatred. 2-237a Viewing the suffering of all beings in the world as equal to one's own suffering, with this loving kindness, and knowing the method of eliminating suffering—the root of suffering is the origin, and understanding its antidote, the path and cessation, thereby truly understanding and comprehending.
། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཞིང་ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་བསལ་བའི་ཐབས་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེས་སེམས་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། 悲心支分 བཞི་པ་སྙིང་རྗེའི་དབྱེ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་ནི། སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་འཕྱན་པའི་ཚུལ་དང་དེ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་དང་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲ་ཡང་། ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྦྱང་བའི་ཚུལ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བྱས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞིའོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་བཞིའོ། ། 說大悲心殊勝 ལྔ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་དངོས་ 2-237b དང་། དེའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡང་། བདེ་ཚོར་དང་ལྡན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཅི་མྱོང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་མ་འདས་པར་གཟིགས་ནས། ཇི་ལྟར་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ལྟར། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བར་འགའ་སྙིང་རྗེ་འབྱུང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སོ་སྐྱེའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པས་རྟག་པ་མིན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པའི་རྟག་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡ
【現代漢語翻譯】 不對他人的痛苦漠不關心，而是心懷慈悲和同情，並且因為知道消除痛苦的方法，所以不會因痛苦而感到沮喪。 悲心之支分 第四，慈悲的分類是：具有慈悲之自性的菩薩的慈愛，從自性或種姓的力量轉變為慈悲的自性；慈悲的功德和沒有慈悲的過患；眾生無自主地在三種痛苦中漂泊的方式；以及他們無數次地成為自己的親人和朋友；雖然所有眾生在渴望快樂和不願受苦方面都是一樣的，但他們的意願和實踐卻顛倒了等等，通過分別考察修習慈悲之理，並具備先前對慈悲的串習，以及使不相符的方面，如害心和惱害等衰退，從而獲得清凈的慈悲，共有四種。最後一種是獲得對任何事物都不產生貪戀和嗔恨的離欲慈悲。因此，有自性慈悲、分別考察慈悲、修習慈悲和獲得離欲慈悲四種。 說大悲心殊勝 第五，宣說大悲心的殊勝之處，分為正說和以比喻顯示其偉大之處兩部分。首先，如果沒有平等的慈悲，就不是大悲心，而是像凡夫、聲聞、獨覺的慈悲那樣會改變。如何改變呢？對顯現痛苦之苦的眾生生起慈悲，但對具有安樂感受和舍受的眾生不生起慈悲，因為沒有衰退，所以不是大悲心。菩薩們無論體驗到有漏的安樂、痛苦或舍受，都視其未脫離三種痛苦，就像對無間地獄的眾生生起慈悲一樣，對從有頂到地獄的眾生也同樣平等地生起慈悲，因此稱為平等性的大悲心。有時生起慈悲，有時不生起慈悲，就像凡夫的慈悲那樣。聲聞和獨覺也只是對眾生有慈悲，但在無餘依涅槃時，慈悲會窮盡和斷絕，因此不是常恒的，所以不稱為大悲心。菩薩的慈悲在有學道的各個階段持續不斷地生起，即使進入無餘依涅槃的境界，也永不窮盡，是常恒的慈悲。
【English Translation】 Not being indifferent to the suffering of others, but being compassionate and sympathetic, and because one knows the means of eliminating suffering, one is not saddened by the suffering. Divisions of Compassion Fourth, the divisions of compassion are: the love of a Bodhisattva who possesses the nature of compassion, having transformed into the nature of compassion by the power of nature or lineage; the merits of compassion and the faults of not having compassion; the way in which sentient beings helplessly wander in the three sufferings; and that they have become one's own relatives and friends countless times; although all beings are the same in desiring happiness and not wanting suffering, their intentions and practices are reversed, etc. Through separately examining the ways of cultivating compassion, and possessing prior habituation to compassion, and causing the opposing aspects, such as harmful intent and malice, to decline, one obtains pure compassion, of which there are four types. The last is obtaining desire-free compassion, which does not generate attachment or hatred towards anything. Thus, there are four types: natural compassion, compassion through separate examination, compassion through cultivation, and obtaining desire-free compassion. Explaining the Superiority of Great Compassion Fifth, explaining the superiority of great compassion is divided into two parts: the actual explanation and showing its greatness through metaphors. First, if there is no equal compassion, it is not great compassion, but changes like the compassion of ordinary beings, Hearers, and Solitary Realizers. How does it change? Compassion arises for sentient beings who manifest the suffering of suffering, but compassion does not arise for those who have feelings of pleasure and equanimity, because it does not diminish, so it is not great compassion. Bodhisattvas, no matter what kind of contaminated feelings of pleasure, pain, or equanimity they experience, see that they have not escaped the three sufferings, just as they have compassion for the sentient beings in the Avici hell, they also equally generate compassion for the sentient beings up to the peak of existence, therefore it is called great compassion of equality. Sometimes compassion arises, sometimes it does not, like the compassion of ordinary beings. Hearers and Solitary Realizers also only have compassion for sentient beings, but it is exhausted and cut off at the time of complete nirvana, so it is not permanent, therefore it is not called great compassion. The compassion of Bodhisattvas continuously arises in all stages of the path of learning, and even if they enter the realm of nirvana without remainder, it never diminishes, it is permanent compassion.
ིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རང་དོན་དང་འདྲེས་ནས་མཛའ་བཤེས་སོགས་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། རང་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ལ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་གཞན་ 2-238a དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཁྱད་མེད་པ་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ནས་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མཛའ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་དང་། དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བག་ཆགས་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། སྙིང་རྗེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་དང་འཚེ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པས་མིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-238b དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །འདི་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞེད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ནི་སྐད་དོད་གཅིག་ལ་ཞེ་ས་སྦྱར་མ་སྦྱར་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་མིན་པ་དང་། རྟག་པ་མིན་པ་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་བཤད་པ་གང་དེ་བརྩེ་བ་
【現代漢語翻譯】 因此，它是大悲（Mahākaruṇā）。如果不是以承擔他人利益為己任的殊勝意樂，那麼世間人的慈悲就與自利相混雜，執著于朋友等，僅僅是對幫助自己的人慈悲。聲聞和獨覺（Pratyekabuddha）沒有證悟自他平等之性，因此沒有承擔他人利益的意樂，所以他們的慈悲不能稱為大悲。菩薩（Bodhisattva）在獲得初地（Bhumi）后，現證自他平等之法性，從意樂的角度來說，自利和他利沒有差別，具有承擔他人利益的殊勝意樂的慈悲才是大悲。有些人僅僅因為看到眾生受苦而心生憐憫，但缺乏實際救助他們脫離痛苦的方法，這不是大悲。就像聲聞和獨覺，他們也僅僅是對一切眾生的痛苦感到憐憫，但並不實際去救助他們脫離痛苦一樣。菩薩們直至輪迴的盡頭都在為眾生謀求利益和安樂，因此他們具有大悲。 眾生對親友有慈悲，但並非在任何情況下都是如此，有時也會產生嗔恨；對敵人則懷有嗔恨，因為他們沒有脫離煩惱。聲聞和獨覺的聖者們雖然沒有實際的嗔恨，但由於沒有斷除嗔恨的微細習氣，所以他們的慈悲不能稱為大悲。菩薩們的慈悲，其相違品是嗔恨和損害的習氣，他們遠離貪慾，因此才是大悲。雖然有慈悲，但不執著于慈悲的能作者、所緣境和行為的三輪體空（Tri-maṇḍala），這不是大悲。與不分別的智慧（Nirvikalpa-jñāna）相應才是大悲。雖然有人認為這是指八地（Bhumi）以上完全成熟的不分別的狀態，但即使將其應用於一般的菩薩聖者，也沒有不妥之處。 如是宣說菩薩的大悲，這種究竟圓滿、無所緣的任運成就的大悲，在佛地（Buddha-bhūmi）被稱為佛陀的大悲。慈悲（snying rje）和悲（thugs rje）在藏語中是同一個詞，只是敬語和非敬語的區別，意義相同，但大悲的差別，如前所述，應如是理解。如是宣說了不平等、不恒常等六種相，即是慈愛（brtse ba）。
【English Translation】 Therefore, it is Great Compassion (Mahākaruṇā). If compassion is not based on the superior intention of taking on the burden of others' welfare, then the compassion of worldly people is mixed with self-interest, clinging to friends, etc., and is merely compassion for those who help themselves. Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not realize the equality of self and others, so they do not have the intention of taking on the burden of others' welfare, so their compassion cannot be called Great Compassion. Bodhisattvas, after attaining the first Bhumi, directly realize the Dharma-nature of the equality of self and others, and from the perspective of intention, there is no difference between self-interest and the interest of others, and compassion with the superior intention of taking on the burden of others' welfare is Great Compassion. Some people merely feel compassion upon seeing sentient beings suffering, but lack the means to actually save them from suffering, this is not Great Compassion. Just like Śrāvakas and Pratyekabuddhas, they merely feel compassion for the suffering of all sentient beings, but do not actually save them from suffering. Bodhisattvas work to benefit and bring happiness to sentient beings until the end of Samsara, therefore they possess Great Compassion. Sentient beings have compassion for friends, but not in all circumstances, and sometimes hatred arises; they harbor hatred for enemies, because they have not freed themselves from afflictions. Although the noble Śrāvakas and Pratyekabuddhas do not have actual hatred, they have not abandoned the subtle habitual tendencies of hatred, so their compassion cannot be called Great Compassion. The opposing factor to the compassion of Bodhisattvas is the habitual tendency of hatred and harm, and they are free from attachment, therefore it is Great Compassion. Although there is compassion, if one does not fixate on the three aspects of compassion—the agent, the object, and the action—this is not Great Compassion. Being endowed with non-conceptual wisdom (Nirvikalpa-jñāna) is Great Compassion. Although some believe that this refers to the state of fully matured non-conceptuality from the eighth Bhumi onwards, there is nothing wrong with applying it to ordinary noble Bodhisattvas as well. Thus, the Great Compassion of Bodhisattvas is explained. This ultimately perfect, spontaneously accomplished Great Compassion without any object of focus is called the Great Compassion of the Buddhas in the Buddha-bhūmi. 'Compassion' (snying rje) and 'Great Compassion' (thugs rje) are the same word in Tibetan, differing only in whether it is honorific or not, and the meaning is the same, but the distinction of Great Compassion should be understood as explained just now. Thus, the six aspects of non-equality, non-permanence, etc., that have been explained are loving-kindness (brtse ba).
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་དྲུག་པོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པ་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ།དཔེ་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་ལ་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དཔེ་ཅན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབས་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི། དེ་ལས་གཞན་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་དང་གནས་ 2-239a ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་པ་དང་། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་མ་ལྔ་པོའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དཱ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དབུགས་ཕྱིར་འབུད་པ་དང་རྔུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ག་ཡའི་རིའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་མ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་འབྱུང་ལ། བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཐབས་ལ་སེམས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །ཐབས་སེམས་པའི་ཡལ་ག་ལས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྨོན་ 2-239b ལམ་གྱི་ལོ་མ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་། །སྐྱེ་བའི
【現代漢語翻譯】 若非大悲心，而是具備與其相反的六種特質，那才稱之為大悲心。正如剛才所說，若沒有偉大的慈愛，就不能稱之為具有大悲心的菩薩。 第二，用比喻來展示大悲心的偉大，即'慈悲與忍耐'等五頌。譬如，一棵好樹有根、干、枝、葉、花、果六個部分。同樣，作為比喻的對象，大悲心也具有以下六個方面：希望救度一切眾生脫離痛苦的大悲心；爲了利益他人而忍受各種艱難困苦的忍耐；顯現各種利益眾生的方法的心；發願生生世世爲了利益眾生而獲得圓滿的身體、受用、眷屬和處所；憑藉願力的加持，無論轉生到何處都能利益自己和他人，從而獲得多次的轉生；通過這些轉生來成熟一切眾生。首先，大悲心就像後面五者的根一樣，是菩薩一切功德的根本。如《無盡意經》所說：'善男子，例如出息和入息是人命的根本。同樣，爲了圓滿大乘，菩薩的大悲心是先導。'又如《聖伽耶山經》所說：'菩薩菩提心的根本是大悲心，所緣是眾生。' 最後，成熟眾生就像樹上結滿成熟的果實一樣，這就是大悲心的偉大之處。因此，依靠大悲心之根，才能生起爲了利益眾生而忍受各種痛苦的樹幹；依靠忍耐之樹幹，才能生起思考從痛苦中解脫眾生的方法，如同樹枝；從思考方法的樹枝中，因為僅憑一次轉生無法利益無量眾生，所以發願在一切轉生中逐漸獲得無量眾生的轉生，如同樹葉；從發願的樹葉中，生起爲了利益眾生而隨心所欲轉生的花朵；從轉生之花中，生起成熟眾生的果實。
【English Translation】 It is not great compassion, but possessing the characteristics of the six opposites, that is called great compassion. As just mentioned, without great love, one cannot be called a Bodhisattva with great compassion. Secondly, illustrating the greatness of great compassion with metaphors, namely the five verses beginning with 'compassion and patience'. For example, a good tree has six parts: root, trunk, branch, leaf, flower, and fruit. Similarly, the object of the metaphor, great compassion, also has the following six aspects: great compassion that desires to save all sentient beings from suffering; patience in enduring various hardships for the benefit of others; the mind that manifests various methods for benefiting sentient beings; the aspiration to be born with perfect body, resources, retinue, and place in all lifetimes to benefit sentient beings; through the power of aspiration, to benefit oneself and others wherever one is reborn, thus obtaining multiple rebirths; and through these rebirths, to ripen all sentient beings. First, great compassion is like the root of the latter five, being the root of all the qualities of a Bodhisattva. As stated in the Inexhaustible Intellect Sutra: 'Good son, for example, exhaling and inhaling precede the life force of a person. Similarly, for the perfect accomplishment of the Great Vehicle, the great compassion of the Bodhisattva precedes.' Also, as stated in the Arya Gaya Mountain Sutra: 'The root of the Bodhisattva's Bodhicitta is great compassion, and the object is sentient beings.' Finally, ripening sentient beings is like a tree bearing fully ripened fruits, this is the greatness of the tree of compassion. Therefore, relying on the root of great compassion, the trunk of enduring various sufferings for the benefit of sentient beings arises; relying on the trunk of patience, the thought of liberating sentient beings from suffering arises, like branches; from the branches of thought of methods, because one cannot benefit limitless sentient beings with just one rebirth, one aspires to gradually obtain the rebirths of immeasurable sentient beings in all rebirths, like leaves; from the leaves of aspiration, flowers like rebirths that arise as desired for the benefit of sentient beings arise; from the flowers of rebirth, the fruit of ripening sentient beings arises.
་མེ་ཏོག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་རྩ་བ་མེད་ན་གཞན་རྣམས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་རྩ་བ་མེད་ན་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བློས་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་དུ་སོགས་གང་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་དཀའ་ཡང་འབད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མི་འབད་པ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དཀའ་སྤྱད་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལྡན་དེས་གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟོད་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ཡོད་ཀྱང་རང་གིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་དེ་ལ་བསམ་པ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྡིག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཀར་པོ། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ 2-240a ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྲིད་པ་འདི་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། ཚུལ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་། ཡང་ན་ཉན་རང་ལྟར་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན། སྡོང་པོ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ནས། འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྔ་པོ་དེ་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །རྩ་བ་ཡོད་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཆུས་བརླན་ན་རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལས་སྡོང་པོ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་རྒྱ་ཆེན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། རྩ་བ་སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བའམ་ཆུས་འཆུ་བ་སྟེ་ཆུས་བརླན་པ་ལ་བློ་བར
【現代漢語翻譯】 猶如花朵般，能使眾生完全成熟的果實便會產生，因此它就像一棵美好的樹木一樣受到讚揚。爲了詳細闡述這一點，首先闡述如果根不存在，其他部分就會倒退的方式：正如樹木沒有根，就不會有從樹幹到果實的一切一樣，如果沒有像根一樣的偉大慈悲，就無法忍受爲了眾生的利益而承受苦難。世間人也一樣，只會爲了自己所愛的人（如親友等）而努力，不會為他人努力；聲聞和獨覺也一樣，不會爲了眾生的利益而承受苦行。菩薩們由於偉大慈悲的力量，永遠不會放棄爲了眾生的利益而承受苦難。如果這位有智慧的人無法忍受他人遭受痛苦，就不會想到『應該用這種或那種方法來利益眾生』，即使有方法，自己也無法做到，因此也不會去思考。如果一個人的心智與利益眾生的想法相分離，他就不會祈願獲得清凈的、不與罪惡混雜的、不被自利之心玷污的、能利益眾生的善妙轉生。菩薩的願望是爲了利益眾生而轉生於輪迴之中，而不是像世間人那樣爲了獲得天界的安樂而行善，也不是像聲聞和獨覺那樣捨棄輪迴的轉生。如果由於願望的力量，沒有獲得在世間利益眾生的善妙轉生，那麼就無法使眾生完全成熟。要麼像世間人那樣，由於業力的成熟而獲得轉生，卻無法使眾產生熟；要麼像聲聞和獨覺那樣，斷絕了轉生，因此無法利益眾生。因此，如果沒有根本的偉大慈悲，那麼從像樹幹一樣的忍耐到像果實一樣使眾產生熟，這五者都不可能產生。接下來闡述如果根存在，其他部分也會隨之而來的方式：正如樹木的根被水滋潤，根變得穩固和繁茂，然後從樹幹到果實都會變得廣大和繁茂一樣，如果用慈悲之水滋潤根，那麼智慧就會…… མེ་ཏོག་ལས་（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）
【English Translation】 Like a flower, the fruit that fully ripens all sentient beings will arise, therefore it is praised as being like a good tree. To explain this in detail, first, it is shown how if the root does not exist, the other parts will regress: Just as a tree without roots will not have anything from the trunk to the fruit, if there is no great compassion like a root, one will not be able to endure taking on hardships for the sake of sentient beings. Worldly people are the same, they will only strive for those they love (such as relatives, etc.), and will not strive for others; Hearers and Solitary Realizers are the same, they will not endure asceticism for the sake of sentient beings. Bodhisattvas, due to the power of great compassion, will never abandon enduring hardships for the sake of sentient beings. If this wise person cannot bear the suffering of others, he will not think, 'I should use this or that method to benefit sentient beings,' and even if there is a method, he will not be able to do it himself, so he will not even think about it. If a person's mind is separated from the thought of benefiting sentient beings, he will not pray to obtain a pure, unmixed with evil, undefiled by self-interest, good rebirth that can benefit sentient beings. The Bodhisattva's wish is to be reborn in samsara in order to benefit sentient beings, not like worldly people who do good deeds with the intention of obtaining the happiness of the heavenly realms, nor like Hearers and Solitary Realizers who abandon rebirth in samsara. If, due to the power of aspiration, one does not obtain a good rebirth in this world to benefit sentient beings, then one will not be able to fully ripen sentient beings. Either like worldly people, who obtain rebirth due to the ripening of karma, but are unable to ripen sentient beings; or like Hearers and Solitary Realizers, who cut off rebirth, and therefore cannot benefit sentient beings. Therefore, if there is no fundamental great compassion, then from endurance like a trunk to ripening sentient beings like a fruit, these five are impossible to arise. Next, it is explained how if the root exists, the other parts will also follow: Just as the root of a tree is moistened by water, and the root becomes stable and luxuriant, and then from the trunk to the fruit, everything becomes vast and luxuriant, if the root is moistened by the water of compassion, then wisdom will...
ྟན་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཏེ་འཆུ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །འགྲེལ་བ་ལ་ལས་འཆུ་བ་ཞེས་པ་ཤིང་གི་རྩ་བའི་རྩད་ཕྲ་མོ་དག་གིས་སའི་ཆུ་འཐུང་བས་ཤིང་རྒྱས་པས་རྐང་པས་འཐུང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་རྩ་བའི་ཡང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་བཤད་པའང་སྣང་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་རང་ལ་བཤད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་དོན་ཡིན་ལ། 2-240b བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཡོད་ན་གཅིག་ཤུགས་ཀྱིས་ཚང་བ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཉིད་རྩ་བ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་རྩ་བ་གཞན་བྱམས་པ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་མ་བྱས་པར། རྩ་བ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་བྱམས་པ་ནི་ཆུས་འཆུ་བའམ་ཆུས་བརླན་པ་ལྟ་བུར་འགྲེལ་བས་བཤད་པ་ལྟར་གོ་བ་བླངས་ན་ལེགས་འདྲ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །ཞེས་རྩ་བར་ཡོད་པ་དང་འགྲེལ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པས། འཆུ་བ་ཞེས་པ་རྩ་བའི་རྩད་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་འཐུང་བའམ་འཆུ་བའམ་རྩ་བ་ལ་ཆུས་འགྱེད་པའམ་བླུགས་པ་ལ་ཆུས་འཆུ་བའམ་བརླན་པའི་དོན་གྱིས་བྱེད་ཚིག་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུས་འཆུ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བས་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་བརླན་པར་བྱས་ན་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཡུལ་དེ་དག་བདེ་བ་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་དེའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པའི་བུ་སྡུག་གུ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟ་བུ་ན་བ་ལ་ཕ་མ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དེ་ནད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར། སྨན་སོགས་ཐབས་འདི་ནི་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཅན་དེ་ནི་ 2-241a གཞན་དོན་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པས་འདིའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་དང་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདེ་བ་ཡི་འདུ་ཤེས་རྙེད་པ་ཡིས། དེས་ཅི་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མེད་པའི་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་སྡོང་པོ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས། གཞན་དོན་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་བདག་མེད་གཉིས་དང་མངོན་ཤེས་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཞན་དོན་སེམས་དཔའི་ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ད
【現代漢語翻譯】 在論典中說，『滋潤』是慈愛（Byams pa）。有些論典中將『滋潤』解釋為樹根的細小根鬚吸收土壤中的水分，從而使樹木生長，就像『用腳喝水』一樣，也有些解釋說像是根的更細小的根鬚。雖然那也是一種解釋，但那屬於根本身的範疇，將慈悲（Snying rje）本身解釋為根是符合此處語境的含義。 慈愛和慈悲在性質上是一致的，如果有一個，另一個也會自然具備。因此，不要認為慈悲本身不是根，而將慈愛視為另一個根。而是應該理解為，慈愛就像用水滋潤或濕潤一樣，是根增長的助緣。正如經文所說：『慈悲之水即是慈愛。』論典中也是如此解釋。因此，『滋潤』一詞似乎是指根的根鬚吸收水分，或者滋潤，或者用水澆灌根，或者濕潤的意思，是動詞的用法。因此，爲了使慈悲的根增長，像用水滋潤一樣的是慈愛。因為慈愛之心像水一樣，如果滋潤慈悲的根，慈悲就會增長。當關注受苦的有情時，從想要他們脫離痛苦的慈悲出發，希望他們擁有安樂的慈愛會促使人們去成辦他們的利益和安樂，從而將有情視為非常珍愛的獨子一樣。就像父母因生病的孩子而痛苦，並努力尋找使他脫離疾病獲得安樂的方法，不會產生辛苦勞累的痛苦感，而是認為『這種藥物等方法對這個孩子有益』，從而樂於為他付出一樣。具有慈愛的菩薩 即使在爲了利益他人而體驗身心的痛苦時，也會因為想要利益他人的慈愛而認為『這是爲了他，所以這不是痛苦，而是應該接受的殊勝之事』，從而獲得快樂的感受。因此，他不會有任何無法忍受之事，他的忍耐之樹會變得寬廣而茂盛。像這樣，忍耐之樹變得寬廣而茂盛的原因是，通過如理作意以兩種無我（人無我，法無我）和神通以及包含在二諦（勝義諦，世俗諦）中的色等，以各種各樣不可思議的方式來利益他人的方法，從而使利益他人的菩薩的廣大枝葉
【English Translation】 It is said in the commentaries that 'to moisten' is loving-kindness (Byams pa). In some commentaries, 'to moisten' is explained as the fine rootlets of a tree's roots drinking the water of the soil, thus causing the tree to grow, just as it is known as 'drinking with the feet.' It is also explained as being like the very root of the roots. Although that is also a possible explanation, it belongs to the category of the root itself. Explaining compassion (Snying rje) itself as the root is the meaning in this context. Loving-kindness and compassion are the same in nature; if one is present, the other is naturally complete. Therefore, without considering loving-kindness as another root, rather than compassion itself being the root, it is better to understand it as loving-kindness being like moistening or wetting with water, as an aid to the growth of the root. As the text says: 'The water of compassion is loving-kindness.' The commentaries also explain it in the same way. Therefore, the word 'to moisten' seems to refer to the roots drinking or moistening the water, or pouring or infusing water into the root, or the meaning of wetting, with the verb form being used. Therefore, loving-kindness is like moistening with water in order to make the root of compassion grow. Because the mind of loving-kindness is like water, if it moistens the root of compassion, compassion will grow. When focusing on suffering sentient beings, from the compassion of wanting them to be free from suffering, the loving-kindness of wanting them to have happiness will motivate one to accomplish their benefit and happiness, thus seeing sentient beings as like a very cherished only child. Just as parents suffer because of a sick child and strive to find ways to free him from illness and obtain happiness, without generating the feeling of suffering from hardship, but rather thinking, 'This medicine and other methods are beneficial to this child,' thus giving rise to a feeling of joy in striving for him. A Bodhisattva with loving-kindness Even when experiencing the suffering of body and mind for the sake of others, because of the loving-kindness of wanting to benefit others, he will think, 'This is for him, so this is not suffering, but the best thing to be accepted,' thus gaining a feeling of happiness. Therefore, he will have no intolerance for anything, and his tree of patience will become wide and expansive. In this way, the reason why the tree of patience becomes wide and expansive is that, by properly attending to the various and immeasurable methods of benefiting others, such as the two selflessnesses (selflessness of person, selflessness of phenomena) and clairvoyance, and the dharmas and methods contained in the two truths (ultimate truth, conventional truth), the vast branches of the Bodhisattva who benefits others
ུ་མ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱུ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕན་བདེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པར་ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པར་བཏབ་པས། སྨོན་པའི་ལོ་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་རྙིང་པ་རྣམས་འདོར་བ་དང་སྔ་མ་ལས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལོ་མ་གསར་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལེན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མེ་འབྲས་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་མངོན་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་བླང་བའི་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་མེ་འབྲས་དེ་གཉིས་དོན་ཡོད་པའམ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་བྱ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་ལ་ཡང་རང་གི་ཉེར་ལེན་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ས་ཆུ་སོགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་ 2-241b འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་དང་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་དབང་གིས་འགྲུབ་བོ། ། 讚頌悲心功德 དྲུག་པ་སྙིང་རྗེའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་མི་བྱེད་དེ་བྱེད་རིགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ན་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བས་བཟོད་དཀའོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དོན་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་འདི་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འཛད་ཅིང་། ཉན་རང་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བརྩེ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་ཉན་རང་ 2-242a ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱང་འདས་ལའང་ཡིད་ནི་མི་ཆགས་ཤིང་མི་གནས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།
【現代漢語翻譯】 並且因為這個原因，爲了眾生的利益，不間斷地進行利益和安樂的偉大祈願，無數劫以來從未間斷。因此，捨棄了先前那些小而舊的祈願之葉，並採納了比先前更加廣大的新的祈願之葉，從而成就了出生和成熟他人的果實。爲了成就這兩種促成祈願成就的因素，顯現出出生的花朵，並且憑藉這些受生之所，使無量眾生完全成熟，要知道這兩種果實，即花朵和果實，是有意義的或會發生的。就像樹木依靠自身的近取因和土地、水等共同作用的助緣，從而產生花朵和果實一樣，菩薩的出生和成熟他人，是依靠菩薩自身祈願的力量，以及所化眾生的力量而成就的。 讚頌悲心功德 第六，讚頌悲心的功德，分為總的展示三種功德和詳細解釋難以理解之處兩部分。首先，偉大的功德產生於：偉大的悲心是最終果位，是佛陀果位的十力和四無畏等無量功德的本性。因此，誰不會對眾生生起悲心呢？理應生起悲心。如果認為對眾生生起悲心，自己也會爲了他們的利益而承受難以忍受的痛苦，那並非如此。因為，爲了這些眾生的利益，即使是痛苦也可以忍受。像這些菩薩一樣，爲了眾生的利益，由於悲心的力量，即使是痛苦也不同於其他的痛苦。由於慈悲的力量而生起的痛苦，會逐漸耗盡所有的痛苦，並且會產生超越聲聞、緣覺等一切世間的無量安樂。第二，不執著的功德是：如果生起悲心，是否會因為執著眾生而變成束縛呢？並非如此。因為，悲心完全佔據內心的慈愛菩薩們，對於聲聞、緣覺那樣的寂滅涅槃也不會執著和安住，更何況像世間人那樣執著世間的有漏安樂和自己的身體、生命呢？因此，對於輪迴和涅槃的任何事物都不會執著。
【English Translation】 And because of this reason, for the sake of sentient beings, the great aspiration of benefit and happiness is continuously made, without interruption for countless kalpas. Therefore, abandoning the previous small and old leaves of aspiration, and adopting new leaves of aspiration that are larger than before, thereby accomplishing the fruit of birth and maturing others. In order to accomplish these two factors that contribute to the accomplishment of aspiration, the flowers of birth manifest, and by means of these bases of rebirth, countless sentient beings are completely matured. Know that these two fruits, namely flowers and fruits, are meaningful or will occur. Just as trees rely on their own proximate cause and the cooperative conditions of earth, water, etc., to produce flowers and fruits, the birth of Bodhisattvas and the maturation of others are accomplished by the power of the Bodhisattvas' own aspirations and the power of the beings to be tamed. Praise of the Merit of Compassion Sixth, praising the merit of compassion, divided into two parts: a general presentation of three qualities and a detailed explanation of what is difficult to understand. First, great qualities arise from: great compassion is the ultimate fruit, the nature of the immeasurable qualities of the Buddha's ground, such as the ten powers and four fearlessnesses. Therefore, who would not generate compassion for sentient beings? One should generate compassion. If one thinks that by generating compassion for sentient beings, one will also endure unbearable suffering for their benefit, that is not the case. Because, for the benefit of these sentient beings, even suffering can be endured. Like these Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, due to the power of compassion, even suffering is not like other suffering. The suffering that arises from the power of compassion will gradually exhaust all suffering, and will produce immeasurable happiness that surpasses all worlds, including Shravakas and Pratyekabuddhas. Second, the quality of non-attachment is: if compassion arises, will it become a bondage due to attachment to sentient beings? That is not the case. Because, compassionate Bodhisattvas whose minds are completely occupied by compassion do not cling to or abide in the Nirvana of peace like Shravakas and Pratyekabuddhas, let alone cling to worldly contaminated happiness and their own body and life like worldly people. Therefore, they are not attached to anything in Samsara and Nirvana.
།གསུམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་མས་བུ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་གང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་སོགས་ལ་ཆགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་གཏན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་བྱམས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དྲག་ཏུ་རྡོལ་བའམ་བསྐྱོད་པའི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ལ་འཕྱན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐར་པར་འདྲེན་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ 2-242b ཆེས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་རང་སངས་རྒྱས་པའམ་རང་གིས་རྟོགས་པའི། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉན་རང་ལས་ཀྱང་འདས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་སྨོས་མ་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་གང་དུ་གཞན་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་སྐབས་དེར་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་ཞེས་སམ་ཡང་ན་འགྲེལ་བ་ལྟར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ། བརྩེ་བས་གཞན་གྱིས་དོན་དུ་རང་གི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་སྐྲག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམས་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་བཟོད་དཀའ་ལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་སུ་ཞིག་གིས་བསལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཅན་བྱས་པ་ལོག་པར་གཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱང་བཟོད་དཀའ་བ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟུང་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་གནས་སྐབས་དེར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ 2-243a ཚོ
【現代漢語翻譯】 第三，殊勝功德是：世間母親對孩子的慈愛等等，那樣的慈愛並非沒有過失，也不是超越世間的。因為對孩子等產生貪執，爲了他們的利益而造罪，對與他們不合的人產生嗔恨等，與煩惱混雜，所以並非完全沒有過失。並且因為執著於法與補特伽羅的自性，所以不是超越世間的。具有智慧的菩薩們，由於對眾生的悲憫而產生的慈愛，是沒有過失且超越世間的。如何是沒有過失的呢？對於被痛苦三苦的波濤猛烈衝擊或推動的輪迴大河中漂泊，以及其原因是不瞭解四聖諦的巨大黑暗所籠罩的世間眾生，菩薩的慈悲心懷著將他們從輪迴中解脫出來的偉大方法，怎麼會沒有過失呢？這是對沒有過失的至高確信。 如何是超越世間的呢？在這個世間，即使是具有敏銳根器，證得滅盡不生智慧的獨覺阿羅漢，也沒有那樣的慈愛，更何況是其他的聲聞和世間人呢？那樣的慈愛怎麼會不是超越世間的呢？超越了聲聞和獨覺，更不用說超越世間人了。第二，關於『爲了他人的利益，即使是痛苦也能產生快樂』的詳細解釋是，菩薩通過沒有痛苦等來展示。菩薩們即使在當下沒有痛苦，或者如解釋所說，爲了消除他人的痛苦，因為慈悲，自己的心爲了他人的利益而感到痛苦，也不必為此感到恐懼。因為心胸狹窄的人們，如果仔細思考眾生的痛苦，會感到非常恐懼和難以忍受，而且眾生如量無邊，痛苦也如量無邊，誰能消除這些痛苦呢？並且，施捨頭和肢體，以及被忘恩負義的眾生以怨報德，也難以忍受。如果在輪迴中受生，那麼生老病死，以及當下各種各樣的痛苦
【English Translation】 Thirdly, the excellent qualities are: the love of a mother for her child in the world, etc., that kind of love is not without fault, nor is it transcendent. Because of attachment to children, etc., and committing sins for their sake, and hating those who disagree with them, etc., it is mixed with afflictions, so it is not completely without fault. And because of being attached to the ignorance of the self of phenomena and persons, it is not transcendent. The love that arises from the compassion of wise Bodhisattvas for sentient beings is faultless and transcendent. How is it faultless? For those who are violently tossed or driven in the great river of samsara by the waves of the three sufferings, and whose cause is relying on the great darkness of not knowing the Four Noble Truths, how can the compassion and love of the Bodhisattva, which prepares the great method of leading them to liberation, not be faultless? It is the supreme conviction of being faultless. How is it transcendent? In this world, even the Solitary Buddhas (Pratyekabuddhas) who have sharp faculties and realize the wisdom of cessation and non-arising do not have such love, let alone other Shravakas and worldly people. How can such love not be transcendent? If it transcends the Shravakas and Pratyekabuddhas, it goes without saying that it transcends worldly people. Secondly, the detailed explanation of 'For the sake of others, even suffering can produce happiness' is shown by the Bodhisattva through the absence of suffering, etc. Even if Bodhisattvas do not have suffering at the moment, or as the explanation says, in order to eliminate the suffering of others, because of compassion, their own minds feel pain for the sake of others, there is no need to be afraid of that. Because narrow-minded people, if they think carefully about the suffering of sentient beings, will feel very afraid and unbearable, and as sentient beings are immeasurable, so is suffering immeasurable, who can eliminate these sufferings? And giving away heads and limbs, and being repaid with ingratitude by ungrateful sentient beings, is also unbearable. If one takes birth in samsara, then birth, old age, sickness, and death, and all kinds of sufferings at the moment
གས་མྱོང་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་མང་པས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་ཁུར་དུ་བླངས་ན་རང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནམ་ཡང་ག་ལ་ཐར་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དང་པོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡོད་དེ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་གཙོ་བོར་མི་སྟོན་པར་སྙིང་རྗེ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་སྟོན་དགོས་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རེག་ནས་ཞེས་པའི་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་རེག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པས་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་གཞན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མི་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་མེད་པས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ཕུལ་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་ལྟར་བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་ལྷ་ 2-243b དང་མི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་དོན་བྱས་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཡང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཤེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་བསམས་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟའི་བར་རང་གཞན་ཀུན་སྲིད་པ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་མྱོང་། རེས་བདེ་བའང་ཅི་རིགས་མྱོང་ཡང་ད་ལྟ་དེའི་ཕན་གནོད་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མ་འོངས་པའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མི་འཛད་མོད། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་གསར་དུ་འབྱུང་བའང་དེ་སྙེད་དུ་མི་འཛད་པས། དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མ
【現代漢語翻譯】 必須經歷，如果眾多受苦的有情眾生將他們的痛苦視為自己的負擔，心想何時才能從自己的痛苦中解脫，因此不要灰心。為什麼呢？因為對於因慈悲眾生而感到痛苦的人，正如剛才所說的那樣，最初在勝解行地時，僅僅會產生普遍的恐懼。因為沒有獲得自他平等之心，也沒有領悟輪迴及其一切痛苦的空性。因此，對於具有菩薩種性的人，最初不要只著重講述輪迴的痛苦和厭離，而應主要宣講慈悲和如幻的法，以及讚歎佛和菩薩的功德，正如經中所說的那樣。『觸已』是指，在觸及初地時，當證悟法界普遍執行的特徵時，由於獲得了自他平等之心，即使爲了救護其他有情眾生的痛苦而親自承受地獄的痛苦，那也成爲了救護他人的事業，因此對於菩薩來說，那個因緣本身就變成了巨大的安樂。因為那種安樂是世間天人、人類和聲聞緣覺所沒有的，所以它變成了所有安樂中最殊勝和卓越的。因此，由慈悲所產生的痛苦會勝過天人等世間的一切安樂，而那些只為自己利益著想的聲聞緣覺阿羅漢們，也沒有那樣的安樂，還有什麼比這更令人驚奇的呢？如是，從獲得聖地開始，就不會再畏懼輪迴的痛苦。然而，從勝解行地開始，如果只思維輪迴的自性，雖然知道痛苦巨大，但憑藉種性的力量和願力等，即使菩薩處於凡夫階段，也不會完全領悟輪迴的起始和終結等不可思議之處。因為從無始以來到現在，自己和他人都在此輪迴中經歷了各種各樣的痛苦，也經歷了各種各樣的安樂，但現在這些都沒有任何利益或損害。即使未來的終結是無限的，有情眾生的界限也不會窮盡，新出現的佛和菩薩也不會窮盡。所以，時間的終結、虛空的終結、有情眾生的終結和痛苦的終結等，都是不可思議的。
【English Translation】 One must experience it, and if many suffering sentient beings take their suffering as their own burden, thinking when will they ever be liberated from their own suffering, one should not be discouraged. Why? Because for those who suffer out of compassion for sentient beings, as just mentioned, initially in the stage of aspiring practice, there is only a universal fear. This is because one has not attained the mind of equality between oneself and others, nor has one understood the emptiness of samsara and all its sufferings. Therefore, for those with the lineage of Bodhisattvas, one should not primarily focus on telling only about the sufferings and aversion of samsara, but should mainly teach compassion and illusion-like Dharma, and praise the qualities of Buddhas and Bodhisattvas, as stated in the sutras. 'Having touched' refers to, when touching the first Bhumi, when realizing the characteristic of the Dharma realm pervading everywhere, having attained the mind of equality between oneself and others, even if one personally takes on the suffering of hell to save other sentient beings out of compassion, that itself becomes the cause for saving others, therefore for a Bodhisattva, that very cause turns into great bliss. Because such bliss is not possessed by worldly gods, humans, Shravakas and Pratyekabuddhas, it becomes the most supreme and excellent of all bliss. Therefore, the suffering generated by compassion will overpower all worldly bliss of gods, humans, and so on, and what is more amazing than the fact that even those Shravakas and Pratyekabuddha Arhats who only work for their own benefit do not possess such bliss? Thus, from the attainment of the Bhumis onwards, one will no longer fear the suffering of samsara. However, from the stage of aspiring practice, if one only contemplates the nature of samsara, although one knows that the suffering is great, by the power of lineage and vows, even when a Bodhisattva is in the state of an ordinary being, one will not fully comprehend the inconceivable aspects such as the beginning and end of samsara. Because from beginningless time until now, oneself and others have experienced various kinds of suffering in this existence, and have also experienced various kinds of happiness, but now these have no benefit or harm. Even if the future end is infinite, the realm of sentient beings will not be exhausted, and the newly emerging Buddhas and Bodhisattvas will not be exhausted either. Therefore, the end of time, the end of space, the end of sentient beings, and the end of suffering are all inconceivable.
ི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་གོ་ཆའི་ 2-244a སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པའི་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱུར་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལེན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བྱིན་པ་ཡིས། དངོས་པོ་རང་གིས་མི་འཆང་བར། ཕར་གཏོང་བའམ་བྱིན་པ་ན་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་སྦྱིན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་བརྒྱ་དང་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལ་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་བཏང་བའི་དགའ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མི་ནུས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ 2-244b པ་ཡིན་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པའམ་ཁས་ལེན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་དུ་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་ཞེས་པ་འོག་གི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པས་འདི་གསུམ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡར་སྦྱར་ཏེ་བརྩེ་བའི་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་སྟེ། རྒྱུ་འཕེལ་བ་གསུམ་ནི། སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་སྦྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། སྦ
【現代漢語翻譯】 雖然它無所不在，但它的自性是空性的，如幻如化。因此，我將效仿過去、現在和未來的諸佛和菩薩，修學菩薩行，爲了利益如無邊無際的眾生界，發誓愿之心。 通過發起這種盔甲般的發心，並向諸佛菩薩祈禱以實現它，並將所有善根完全迴向於此，你將不會從大乘道中退轉，並將迅速從恐懼中解脫出來。堅定不移的菩薩以慈愛之心給予佈施，不求果報，僅僅爲了利益他人。當他不執著于任何事物，而是給予或佈施時，他會因完成這種利益他人的佈施行為而感到快樂。這種快樂遠遠勝過享受三界之樂所帶來的快樂。菩薩因佈施而生起的快樂，即使是三界之樂的百倍、千倍也無法比擬。 因此，菩薩們爲了他人的利益而承受痛苦，但實際上他們的內心並沒有痛苦。不僅如此，他們還因佈施身體和受用等而生起無法用世間快樂來衡量的喜悅。因此，菩薩們如何會有接受輪迴痛苦的痛苦呢？要知道，他們在任何情況下都沒有痛苦。如果他們爲了眾生的利益，以慈悲之心不捨棄具有痛苦自性的輪迴本身，那麼這些慈悲者怎麼會不接受或承擔其他眾生的痛苦呢？他們會接受一切眾生的痛苦。 慈愛的菩薩的慈悲佈施，以及受用，下面的『將會增長』這句話是結尾的說明，因此這三者應該分別向上連線，即通過慈悲的佈施，慈悲增長，佈施增長，受用增長。三種增長的原因是：通過慈悲的力量給予佈施，生生世世慈悲越來越增長；通過慈悲的力量，生生世世佈施不斷，越來越增長；
【English Translation】 Although it is pervasive, its nature is emptiness, like an illusion. Therefore, I will follow the past, present, and future Buddhas and Bodhisattvas, practicing the Bodhisattva's conduct, vowing to benefit the boundless realm of sentient beings. By generating this armor-like mind of enlightenment, praying to the Buddhas and Bodhisattvas to accomplish it, and dedicating all roots of virtue entirely to this, you will not regress from the Mahayana path and will quickly be liberated from fear. A steadfast Bodhisattva gives with loving-kindness, without expecting reward, solely for the benefit of others. When he does not cling to anything but gives or bestows, he experiences happiness from completing this act of benefiting others. This happiness far surpasses the happiness derived from enjoying the pleasures of the three realms. The happiness that arises in the Bodhisattva's mind from giving cannot be compared to even a hundred or a thousand parts of the happiness derived from the pleasures of the three realms. Therefore, Bodhisattvas appear to suffer for the sake of others, but in reality, their minds do not experience suffering. Moreover, they generate joy that cannot be measured by any worldly happiness from giving away their body and possessions. Therefore, how can Bodhisattvas have the suffering of accepting the suffering of samsara? Know that they are without suffering in all ways. If they do not abandon samsara itself, which is characterized by suffering, out of compassion for the benefit of sentient beings, how could these compassionate ones not accept or take on the suffering of other sentient beings? They accept all the suffering of sentient beings. The compassionate giving of a loving Bodhisattva, and possessions, the following phrase 'will increase' is a concluding statement, therefore these three should be connected upwards separately, that is, through the giving of compassion, compassion increases, giving increases, and possessions increase. The three causes of increase are: through the power of compassion, giving is given, and compassion increases more and more in all lifetimes; through the power of compassion, giving is continuous in all lifetimes, increasing more and more;
ྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་གསུམ་འཕེལ་བ་ནི། བསམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལོ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བསམ་པ་བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཏེ། དཔེར་ན་མས་བུ་ལ་ཟས་ནོར་སྦྱིན་པའི་ཚེ་བྱམས་པའི་དབང་གིས་མ་དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ 2-245a འཕེལ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དེ་ཡི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་མཐུ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཐུས་བྱས་པའི་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་སྦྱིན་པར་འདོད་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་རེ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཀྱང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་དེའི་རེ་བ་སྐོང་ནུས་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཕེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དགའ་བདེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་དུ་བླངས་བས་རང་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ་བདེ་བར་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚུལ་འདི་ནི། དཔེར་ན་མི་ལེ་ལོ་ཅན་ཞིག་ལ་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་འདི་ལྟར་ལེ་ལོ་མ་བྱེད་པར་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། འདི་ལྟར་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བས་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་རྣམ་སྨིན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་ལེན་པ་པོ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པའི་བདེ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་ཡང་སྦྱིན་པ་རྫོགས་པས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་བདེ་བར་བྱ་བ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ 2-245b དྲང་བར་བྱ་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་རིམ་པར་བཀྲི་བའམ་འཁྲིད་པར་བྱ་ཞེས། སེམས་ཅན་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཤུགས་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ། །སེམས་ཅན་ཕྲག་དོག་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་བདེ་བར་མཐོང་ན་མི་དགའ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་དགའ
【現代漢語翻譯】 以佈施的力量，生生世世的受用都會越來越增長。從那之中，增長三種安樂的果實是：心中想著要消除眾生的痛苦，從那樣的慈悲心中生起要讓眾生安樂的慈愛之心，在行佈施時，菩薩會增長從慈愛之心而生的安樂。例如，母親在給予孩子食物和財物時，因慈愛之故，母親心中會生起喜悅一樣。然後，以那佈施攝受眾生所產生的安樂會增長，即菩薩見到那佈施利益了眾生，菩薩的意續中會增長特殊的安樂。 那佈施的力量所產生的安樂是，因佈施的緣故，菩薩們具有無盡的受用，從而有能力利益眾生。因此，那力量所產生的安樂會在菩薩們心中增長。如果沒有受用，即使想佈施，也無法滿足他人的期望。但因為有受用，見到能滿足他們的期望，就會增長特殊的喜悅。如此，菩薩們利益他人越多，那本身就變成他們的喜悅和安樂。因此，承擔消除他人的痛苦，自己也會變得安樂。所以，即使捨棄身體和受用，也不是痛苦，而是顯現為安樂。 那些菩薩們行佈施的方式，譬如一位懶惰的人，一位偉大的善友教導他說：『你不要這樣懶惰，要這樣做。』一樣。菩薩們以慈悲心行佈施時，要以慈悲心行各種廣大的佈施，並且也要如此增長那佈施的異熟果報和受用。以佈施使眾生完全成熟，接受者也得到內心極度滿足的安樂，給予者也因佈施圓滿而安樂，因此要使自他二者都安樂。並且，要時常引導其他眾生行積聚福德和智慧的資糧，逐漸引導或帶領他們到達無上菩提的果位。』就像勸勉和教導那些習慣於佈施眾生，並且有強烈意願的人們一樣。心懷嫉妒的眾生，見到他人安樂就不高興，見到他人痛苦就高興。
【English Translation】 With the power of generosity, the enjoyment in all lifetimes will increase more and more. From that, the three fruits of increasing happiness are: Thinking of eliminating the suffering of sentient beings, from that compassionate heart arises the loving-kindness to place sentient beings in happiness. When giving, the Bodhisattva increases the happiness arising from loving-kindness. For example, when a mother gives food and wealth to her child, the mother's heart rejoices due to loving-kindness. Then, the happiness generated by that generosity in taking care of sentient beings increases, that is, when the Bodhisattva sees that the generosity benefits sentient beings, a special happiness increases in the Bodhisattva's mindstream. The happiness generated by the power of that generosity is that, because of the generosity, the Bodhisattvas have inexhaustible enjoyment, and thus have the ability to benefit sentient beings. Therefore, the happiness generated by that power will increase in the Bodhisattvas' hearts. If there is no enjoyment, even if one wants to give, one cannot fulfill the expectations of others. But because there is enjoyment, seeing that one can fulfill their expectations, a special joy increases. Thus, the more Bodhisattvas benefit others, the more that itself becomes their joy and happiness. Therefore, taking on the elimination of others' suffering, one's own self becomes happy. So, even if one gives up body and enjoyment, it is not suffering, but appears as happiness. The way those Bodhisattvas practice generosity is like a great virtuous friend teaching a lazy person, 'Do not be lazy like this, do this.' When Bodhisattvas practice generosity with compassion, they should practice various vast generosity with compassion, and also increase the ripening result and enjoyment of that generosity in this way. With generosity, sentient beings are completely matured, the receiver also obtains the happiness of extreme satisfaction, and the giver is also happy because the generosity is complete, therefore, both self and others should be made happy. And, one should always guide other sentient beings to accumulate the accumulations of merit and wisdom, and gradually guide or lead them to the state of unsurpassed enlightenment.' It is like encouraging and teaching those who are accustomed to giving to sentient beings and have a strong desire. Jealous sentient beings are unhappy when they see others happy, and happy when they see others suffering.
་བར་འགྱུར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ནས་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་རང་ཉིད་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་གཅེས་པ་ཤིན་ཏུ་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའི་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་གཞན་སེམས་ཅན་ལ་རང་གིས་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ཉིད་བདེ་བར་བྱས་པའི་བདེ་བ་དེས་བདག་རང་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མས་བུ་ལ་སྨན་བཙལ་ཏེ་བྱིན་ནས་བུ་ནད་ལས་གྲོལ་ཏེ་བདེ་བ་ན་མ་དེ་ཉིད་སེམས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲི་མེད་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གི་ནད་ཀྱང་དེ་སྲིད་དུ་མི་འཚོའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་མ་ཆགས་པ་གསུངས་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་དེས། དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྦྱིན་པ་གང་དང་གང་བྱ་བ་ལ། འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བསླབ་བྱ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ན་དངོས་པོ་འདི་དང་འདི་དག་རང་གིས་འཆང་བའི་བདེ་བ་མི་འདོད་པ་དང་། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས་ཞེས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུས་སྦྱིན་པ་ 2-246a སློབ་མ་ལྟ་བུ་ལ་འདོམས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། དོན་འདྲ་ལ་གོ་བདེ་བས་འདི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་ཆོག་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་བདེ་བར་བྱས་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་རང་འབའ་ཞིག་ལ་ཐོབ་པར་རེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཐ་དད་དུ་མི་འདོད་པར་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་རང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གཞན་བདེ་བས་རང་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ན་གཞན་ལ་མི་སྨིན་པ་ཞིག་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་མིན་པས་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་དེ་བདག་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བའང་འདོད་པ་མིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བས་བདག་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི། རང་གཅེས་འཛིན་དུག་དང་འདྲ་བར་སྤངས་ནས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་འདོམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡོད་ན། གཞན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏ
【現代漢語翻譯】 然而，菩提心卻與之相反，因為慈悲心使他人之苦成為我之苦，因此，若不消除痛苦者的痛苦並帶來快樂，自己又怎能快樂呢？譬如，就像母親對身患重病的愛子一樣。因此，懷有慈愛之心的人，自己給其他眾生帶來快樂，並使他們快樂，這種快樂也會使自己快樂。就像母親為孩子尋藥並餵食，孩子從疾病中解脫而快樂時，母親的心情也同樣快樂。正如無垢稱菩薩所說：『眾生的一切疾病未癒之前，我的疾病也不會痊癒。』以上是對『不執著』的詳細解釋。具有慈悲心的菩薩們，以慈悲心為導師，就像導師一樣，時常教導自己應該如何行佈施，就像教導說：『不要貪戀自己所擁有的事物帶來的快樂，用自己的受用使他人快樂。』在這裡，雖然經文中將慈悲心比作導師，教導佈施如同教導學生，但意思相同，爲了便於理解，這樣解釋也是可以的。如果用自己的受用使他人快樂，卻期望其果報只屬於自己，那麼這種佈施就不是菩薩的行為。因為菩薩不認為自利和他利是不同的，他們視他人之苦為自己之苦，他人之樂為自己之樂，因此，佈施的果報也應該成熟于眾生，使他們獲得快樂。或者，如果果報不能成熟於他人，由於自己和眾生的利益沒有差別，那麼也不希望果報的快樂只屬於自己。因為眾生的快樂就是自己的快樂，所以，菩薩們像拋棄毒藥一樣拋棄自愛，極其珍視他人，追隨菩薩的足跡，告誡自己說：『我所做的佈施，連同佈施的果報，都給予眾生吧！』因此，如果你的佈施是爲了讓我獲得受用等利益，那麼就應該把這些利益給予其他眾生。
【English Translation】 However, Bodhicitta (བྱང་ཆུབ་སེམས་, bodhicitta, awakening mind, the mind of enlightenment) is the opposite of that. Because compassion makes the suffering of others one's own suffering, how can one be happy without relieving the suffering of those who suffer and bringing them happiness? For example, like a mother with a beloved child afflicted by a severe illness. Therefore, those with loving-kindness bring happiness to other sentient beings, and the happiness of making them happy makes oneself happy. It is like a mother seeking medicine for her child, and when the child is freed from illness and happy, the mother's mind is also happy. As the Bodhisattva Drimé Drakpa (དྲི་མེད་གྲགས་པ་, Stainless Fame) said: 'As long as the diseases of all sentient beings are not healed, my own disease will not be healed.' The above is a detailed explanation of 'non-attachment.' Bodhisattvas with compassion, with compassion as their teacher, are like a teacher who constantly instructs themselves on how to practice generosity, teaching, for example, 'Do not desire the happiness of possessing things for oneself, but make others happy with your possessions.' Here, although the scriptures compare compassion to a teacher instructing a student in generosity, the meaning is the same, and it is acceptable to explain it this way for ease of understanding. If one makes others happy with one's possessions but expects the fruit of that to belong only to oneself, then such generosity is not the way of a Bodhisattva. Because Bodhisattvas do not see self-interest and the interest of others as different, they see the suffering of others as their own suffering, and the happiness of others as their own happiness. Therefore, the fruit of generosity should also ripen in sentient beings, bringing them happiness. Or, if the fruit cannot ripen in others, since there is no difference between the benefit of oneself and sentient beings, one does not wish the happiness of the fruit to belong only to oneself. Because the happiness of sentient beings is also one's own happiness, therefore, Bodhisattvas, like abandoning poison, abandon self-cherishing, cherish others greatly, and follow in the footsteps of the Bodhisattvas, admonishing themselves, 'May the generosity I have done, together with the fruit of generosity, be given to sentient beings!' Therefore, if your generosity is to benefit me by providing possessions and so on, then you should give those benefits to those other sentient beings.'
ུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་བྱོས་ཤིག་དང་དེས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་འདོམས་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་བཅས་པ་གཞན་ལ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ 2-246b གཞན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཏང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་འཕྲད་པ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་ཡང་བདག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟར་བདག་གི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་རང་གི་བདོག་པ་ཀུན་རང་ཉིད་ཉམས་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་མི་སྤྱོད་པར། གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟོས་ལ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་གཞན་ལ་གཏོང་གི་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ན། ཚེ་ཕྱི་མའི་ལོངས་སྤྱོད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེ་འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་མེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་ན་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ནི་སྦྱིན་པ་མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ལན་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་མིན་པ་འདྲ་ལ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ལན་ལ་བལྟས་པ་ནི། གཞན་ལ་སྙིང་རྗེས་བདག་གི་ཆའམ་འོས་མ་ཡིན་པས། སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ 2-247a འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བདག་གིར་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སྨྲས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དོན་དུ་མ་ཆགས་པར་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་ལ་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྔགས་པ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ། གཞན་ལས་ཕྲོགས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་བསད་ནས་དེའི་ཤ་སྦྱིན་པ་དང་། སློང་བ་པོ་ལ་བརྙས་ཤིང་
【現代漢語翻譯】 讓它變成果實，這樣它就能幫助我』，以慈悲施捨的方式，將施捨和果實一起給予他人。同樣，施捨的果實也從內心深處給予其他眾生，即使施捨者菩薩不執著于自身利益，擁有豐富的享用，遇到美好的事物，這也是因果緣起的法則。即使這樣，我也不是爲了享受有漏的安樂，而是希望通過這些享用和財富，生生世世都能利益眾生，行佈施。我總是以慈愛之心，不為自己享樂而使用自己的所有，而是完全給予他人，所以要知道我並不追求佈施的果報。如果你只是將享用的事物給予他人，而不捨棄佈施的果報，那麼你就不會成為一個不執著于來世一切享用，並對佈施感到極度歡喜的菩薩。因為即使在今生，如果連一瞬間都不喜歡佈施，心中沒有佈施的意願，那麼就不是以慈悲心爲了他人而歡喜佈施了。佈施啊，你似乎不是因為不給予果報而帶有期待，這樣期待佈施的果報，就不是以慈悲心給予他人我的份額或應得之物。佈施啊，因為你遠離期待果報，所以你也不會將成熟的果實據為己有，而是完全給予他人』，以慈悲對佈施說話的方式，展示了不執著于自身，將身體、受用、善根完全給予他人的修心方法。 以慈悲之心，總結讚歎佈施的功德，有三句偈頌：『菩薩們的慈愛』等。菩薩們的慈愛佈施有六種，無有罪過是指：不損害他人而佈施，比如從他人處搶奪后給予他人，殺害眾生后佈施其肉，以及輕蔑乞討者等。
【English Translation】 'May it become a fruit, so that it may benefit me,' in the manner of giving with compassion, giving both the giving and the fruit to others. Likewise, the fruit of giving is also given from the depths of the heart to other sentient beings, even if the giving Bodhisattva is not attached to his own benefit, having abundant enjoyment, encountering good things, this is the law of cause and effect. Even so, I do not desire the happiness of enjoying contaminated things, but I desire only to be able to benefit sentient beings and engage in giving for lifetimes through these enjoyments and wealth. I always, with love, do not use all my possessions for my own pleasure, but give them entirely to others, so know that I do not seek the fruit of that giving. If you only give the objects of enjoyment to others, and do not give up the fruit of giving, then you will not become a Bodhisattva who is not attached to all the enjoyments of future lives and is extremely delighted in giving. Because even in this life, if you do not like giving even for a moment, and have no intention of giving, then you will not be delighted in giving for the sake of others with compassion. Giving, you seem to be expecting something because you do not give fruit, thus expecting the fruit of giving is not giving my share or what is due to others with compassion. Giving, because you are free from expecting fruit, you also do not claim the ripened fruit as your own, but give it entirely to others,' in the manner of speaking to giving with compassion, showing the method of training the mind in the manner of not being attached to oneself and giving the body, possessions, and all roots of virtue entirely to others. Summarizing and praising the merits of giving with compassion, there are three verses: 'The love of the Bodhisattvas,' etc. The compassionate giving of the Bodhisattvas has six aspects, being without fault means: giving without harming others, such as robbing from others and giving to others, killing sentient beings and giving their flesh, and despising beggars, etc.
བཀྲེས་པ་ལྟོགས་པ་སོགས་ཚིག་གིས་སྨད་ནས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་སོགས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་པར་སྦྱིན་པའོ། །དག་པའི་གནས་སམ་གཞི་སྦྱིན་པ་ནི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་དངོས་པོ་དག་ཅིང་གཙང་མ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱས་པས་སྦྱིན་ཡུལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་འབྲས་བུའི་བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ནི། སྦྱིན་པ་དེས་རང་གི་འཁོར་གྱི་འགྲོ་བ་བུ་སྨད་དང་བྲན་གཡོག་སོགས་ལ་གནོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བཏང་ནས་དེ་དག་གི་སྐལ་པ་མི་བཞག་པའམ། ཆུང་མ་དང་བུ་སོགས་གཞན་ལ་གཏོང་ན་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་དང་མི་འགལ་བའམ་མཐར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་ནས་གཏོང་གི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་ 2-247b བསྔལ་བ་དང་། གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་སོགས་མ་རུང་བ་ལ་འཁོར་སྦྱིན་པ་སོགས་མདོར་ན་རང་ལ་དབང་བའི་འཁོར་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་བཅས་པར་སྦྱིན་པའོ། །འཚོལ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་གིས་ཆེད་དུ་མ་སློང་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་ཀྱི་སྦྱིན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་འཚོལ་བའམ། འདི་ལ་སྦྱིན་འདི་ལ་མི་སྦྱིན་ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདམ་ནས་འཚོལ་ཞིང་མི་སྦྱིན་པར། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྙོམས་པར་སྦྱིན་པའོ། །གོས་པ་མེད་པའམ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་དག་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས། ཐམས་ཅད་གཏོང་བའམ་མཐའ་དག་པ་གཏོང་བ་སོགས་དགུ་སྟེ། མཐའ་དག་གཏོང་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མི་གཏོང་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པའོ། །རྒྱས་པར་རམ་རྒྱ་ཆེ་བར་གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་དང་ཉུང་ངུ་ཙམ་མིན་པར་མང་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཏོང་བའོ། །གཙོ་བོ་གཏོང་བ་ནི། དངོས་པོ་ཉམས་པ་དང་རུལ་བ་དང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བ་མི་གཏོང་གི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དངོས་པོ་བཟང་པོ་གྱ་ནོམ་པ་གཏོང་བ་དང་། རྟག་པར་གཏོང་བ་ནི། དུས་རེས་འགའ་གཏོང་རེས་འགའ་མི་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པར། དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དགའ་བར་གཏོང་བ་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་མེད་པར་སློང་བ་པོ་སུ་ལ་ཡང་གཏོང་མི་གཏོང་མེད་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་ཏེ་གཏོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་གཏོང་བ་ནི་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པས་གཏོང་བ་དང་། དག་པ་ 2-248a གཏོང་བ་ནི་གོང་དུ་དག་པའི་གཞི་སྦྱིན་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་དངོས་པོ་དག་པ་གཏོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་གཏོང་བ་
【現代漢語翻譯】 以諸如飢餓等言辭責罵，在心中產生痛苦，然後佈施等不損害其他眾生，如法妥善地佈施。清凈的處所或基礎佈施，即不佈施未經觀察的物品，如毒藥和武器等不凈之物，而是經過觀察后，佈施清凈乾淨的物品。利益的佈施是，通過佈施來攝受，並將其用於善行，從而使佈施的對象眾生在來世獲得天界和解脫的果位的安樂，並且，通過佈施，捨棄對自己的眷屬，如子女和奴僕等的損害，不留下他們的份額，或者即使將妻子和子女等送給他人，也不違揹他們的心意，或者最終知道他們不會變得非常痛苦而施捨，而不是讓他們非常痛苦，以及將眷屬佈施給夜叉羅剎等不吉祥之物，總之，不損害自己所擁有的眷屬，即伴隨著守護而佈施。不尋找而佈施，即知道眾生貧困，即使他們沒有特意乞討，也爲了利益他們而從自己的手中佈施，不完全尋找其他的佈施處，或者不選擇佈施給這個，不佈施給那個，不選擇福田而尋找，而是沒有偏袒地平等佈施。沒有執著或沒有貪戀的佈施，即不期望回報和異熟而施捨。這是從清凈過失的方面來顯示的。此外，從功德的方面來說，有全部施捨或完全施捨等九種。完全施捨是指內外之物沒有任何不施捨的。廣大或廣闊地施捨，即不是施捨微小和少量的物品，而是施捨眾多而廣闊的物品。主要地施捨，即不施捨破舊和腐爛以及不能使用的物品，而是施捨顏色、形狀和氣味圓滿，以及美好的珍貴物品。恒常地施捨，即不是有時施捨有時不施捨，而是恒常不斷地施捨。歡喜地施捨，即沒有吝嗇之心，無論向誰乞討，都歡喜地施捨。沒有雜染地施捨，即不期望回報和異熟而施捨。清凈地施捨，與上面清凈的基礎佈施意義相同，即施捨清凈的物品。迴向菩提地施捨。
【English Translation】 To scold with words such as hunger, causing suffering in the mind, and then to give alms, etc., without harming other sentient beings, and to give alms properly and well according to the Dharma. To give alms in a pure place or foundation means not to give unexamined objects, such as poison and weapons, which are impure objects, but to examine them and give pure and clean objects. The alms of benefit is that by gathering through almsgiving and applying it to virtuous deeds, the sentient beings who are the object of almsgiving will be led to the happiness of the fruits of heaven and liberation in future lives, and by giving alms, all harm to one's own retinue, such as children and servants, is abandoned, and their share is not left behind, or even if wives and children are given to others, it does not contradict their minds, or in the end, knowing that they will not become very miserable, they are given away, rather than making them very miserable, and giving the retinue to inauspicious beings such as yakshas and rakshasas, in short, not harming the retinue that one owns, that is, giving alms with protection. To give alms without seeking means that knowing that sentient beings are poor, even if they do not specifically beg, one gives from one's own hands for their benefit, without completely seeking other places to give alms, or without choosing to give to this one and not to that one, without choosing the field of merit and seeking, but giving alms equally without partiality. To give alms without attachment or without clinging means to give without expecting reward or fruition. This is shown from the aspect of purifying faults. Furthermore, from the aspect of qualities, there are nine types, such as giving all or giving completely. Giving completely means that there is nothing, internal or external, that is not given away. To give alms extensively or widely means not to give small and meager items, but to give many and extensive items. To give alms primarily means not to give old, rotten, or unusable items, but to give items that are complete in color, shape, and fragrance, and good and precious items. To give alms constantly means not to give sometimes and not to give sometimes, but to give constantly and continuously. To give alms joyfully means to give alms with joy to whoever begs, without stinginess. To give alms without contamination means to give alms without expecting reward or fruition. To give alms purely has the same meaning as giving alms on a pure basis above, that is, giving pure items. To dedicate alms to enlightenment.
ནི། སྦྱིན་པ་བྱས་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བསྔོ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་བས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དགེ་བ་བསྔོ་བའི་གཏོང་བ་ནི། གོང་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བའམ་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའི་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིན་ཅན་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། རང་གི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་ཅན་དག་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཡིས་དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡུལ་འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཏོང་བ་པོ་དགའ་བ་ལྟར་དགའ་མི་ནུས་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། སྤྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བའི་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་པར་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། གླིང་བཞི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་མཆིལ་མའི་ 2-248b ཐལ་བ་འདྲ། །བྱིན་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི་གླིང་ཐོབ་དེ་ལྟར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། 說生起悲心因 བདུན་པ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ་སེར་སྣའི་དབང་གིས་སེམས་རྒྱུད་བཀྲེན་ཅིང་འཇུངས་པར་གྱུར་ནས་ཅུང་ཟད་གཏོང་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སེར་སྣའི་སྐྱོན་དང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ནས་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་རུངས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་སྡིག་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། རྒྱུད་ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་ནས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཞེ་སྡང་གི་སྐྱོན་དང་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བཟོད་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཐ་མལ་གྱི་ལས་ལ་དགའ་བའི་ལེ་ལོའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་བག་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇོག་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས་རྟག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བཞག་པར་མཛད་པ་དང་། ཟག
【現代漢語翻譯】 即是佈施，不為高處的安樂和聲聞、獨覺的寂滅而回向，而是爲了所有眾生的利益，爲了獲得無上菩提而回向，從而趨向于無上菩提。迴向善根的施捨，與前面所說的利益眾生的佈施意義相同，即是以佈施來攝受眾生，使他們趨向或安住于善法。 如此行佈施而生起安樂的方式是：如同因佈施本身而產生的喜樂，因利益他人而產生的歡喜安樂，以及因圓滿菩提資糧而產生的喜樂。具備這三種喜樂，且具有慈悲心的菩薩，因完全施捨自己的所有而感到歡喜，這種情況是那些獲得一切所需之物的人，在享用這些受用時所無法比擬的。這裡所說的『受用者』，是指菩薩佈施的對象，那些獲得所需之物的人，他們無法像佈施者那樣感到歡喜，經論中是這樣解釋的。一般來說，即使是擁有圓滿天界受用的人們，也從未體驗過像菩薩佈施所帶來的喜悅。如《功德寶藏論》中所說：『四洲以善妙莊嚴，如唾沫之灰塵。施後生喜樂，得洲非如是。』 第七，宣說生起悲心的原因：對那些不修持六度波羅蜜多的眾生生起悲心，由於慳吝的控制，心相續變得貧乏且吝嗇，以至於無法施捨任何東西的人，以慈悲心講述慳吝的過患和佈施的功德，從而使他們安住于佈施之法；對於那些秉性惡劣、兇殘暴戾、造作殺生等惡業的人，以慈悲心宣說具足戒律之法，從而使他們安住于戒律；對於那些內心被憤怒所擾亂的人，以慈悲心宣說嗔恨的過患和忍辱的功德之法，從而使他們安住于忍辱；對於那些安於世俗事務，因懈怠而不修善業的放逸者，以慈悲心宣說精進之法，使他們遠離懈怠，從而使他們安住于精進；對於那些被五欲所控制，心 постоянно 散亂的人，以悲心宣說禪定之法，從而使他們安住于禪定；
【English Translation】 It is giving, not dedicating for the happiness of high realms or the nirvana of Hearers and Solitary Realizers, but dedicating for the benefit of all sentient beings, for the sake of attaining unsurpassed Bodhi, thereby inclining towards unsurpassed Bodhi. The giving of dedicating merit is the same in meaning as the giving of benefiting others mentioned above, that is, gathering sentient beings through giving and causing them to incline or abide in virtue. The way happiness arises from giving in this way is: like the happiness of delighting in giving itself, the happiness of joy from benefiting others, and the happiness of joy from perfecting the accumulations of Bodhi. Endowed with these three kinds of happiness and possessing loving-kindness, that Bodhisattva becomes joyful by completely giving away all his possessions. Such a thing is not like those who have obtained all desired enjoyments, who become joyful by closely enjoying those enjoyments. The 'enjoyers' in this context refer to the objects of the Bodhisattva's giving, those who have obtained what they desire. They cannot be as joyful as the giver. This is how it is explained in the commentaries. In general, even those who enjoy the perfect enjoyments of the heavenly realms never experience the joy of giving like that of a Bodhisattva. As it is said in 'The Collection of Precious Qualities': 'The four continents, well adorned, are like ashes of spittle. One becomes joyful by giving, but not so by obtaining the continents.' Seventh, explaining the cause of arising compassion: Compassion arises for those sentient beings who do not practice the six perfections. For those who are controlled by miserliness, whose mind-streams have become impoverished and stingy, to the point that they cannot give anything away, with compassion, one speaks of the faults of miserliness and the virtues of giving, thereby causing them to abide in the Dharma of giving. For those who are of evil disposition, cruel and violent, and who engage in evil deeds such as killing, with compassion, one teaches the Dharma of possessing discipline, thereby causing them to abide in discipline. For those whose minds are disturbed by anger, with compassion, one teaches the Dharma of the faults of anger and the virtues of patience, thereby causing them to abide in patience. For those who are content with mundane affairs, and who, due to laziness, do not engage in virtuous deeds, with compassion, one teaches the Dharma of diligence, causing them to abandon laziness, thereby causing them to abide in diligence. For those who are controlled by the objects of the five desires, and whose minds are constantly distracted, with compassion, one teaches the Dharma of meditation, thereby causing them to abide in meditation.
་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་བདག་དང་གཙང་བ་དང་བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་བས་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249a སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་རྐྱེན་ནི་ཁམས་གསུམ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚེ་རབས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུ་བྱེད་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་གང་ཅི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་རྒྱུ་ཞེས་པ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་འགྲེལ་པས་བཤད་ཅིང་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞིང་། བག་ཉལ་དེ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཡང་ཡང་འབྱུང་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བའང་དེའོ། །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་སོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ན་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའོ། ། 菩薩殊勝平等悲心 བརྒྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 2-249b སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་དགྲ་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བར་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད་ཅིང་བར་མ་རྣམས་ལའང་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡི་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་མཉམ་པས་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 對於由不凈等組成的蘊，執著于常、樂、我、凈，顛倒顯現，以慈悲心指出邪慧之過，從而安立於正慧之中。此外，菩薩生起慈悲的因緣有四：所緣之因是三界有漏的輪迴，一切安樂皆為變易之苦所遍及，一切苦受皆為苦苦所遍及，舍受則為行苦所遍及，因此無論感受何種，皆不離痛苦，緣此而生慈悲。此即所謂『彼因』，即安樂、痛苦、舍受三種感受的習氣，如論中所說，此乃習氣之自性，是舍受。在未斷除此習氣之前，安樂與痛苦會反覆生起，細微的行苦亦是如此。或者說，與安樂、痛苦之感受相應的有漏蘊，其因可稱為行苦。總之，緣于具足三種痛苦之有情，菩薩生起慈悲之心。往昔于輪迴中串習慈悲，于阿賴耶識中積累慈愛之習氣，是為慈悲之因緣。聽聞善知識宣說殊勝之法，生起慈悲，是為增上緣。前前慈悲之心之自性，生起後後慈悲之心，是為等無間緣。如是，菩薩之慈悲，由因緣等三種因緣而生起。 菩薩殊勝平等悲心 第八，菩薩慈悲之殊勝平等性：菩薩之慈悲應被理解為平等。何以故？世間之人，對親友眷屬生慈悲，對怨敵則不生慈悲而生嗔恨，對非親非敵之人亦不生慈悲。聲聞緣覺，僅對受苦者生慈悲，不能普遍平等地生起慈悲。因此，彼等之慈悲不平等。而菩薩之慈悲，如前所述，對具足三種痛苦之有情，從有頂天至無間地獄，無有差別地生起廣大平等之慈悲。因此，如是對待一切有情，因作如是之想，故以平等之想而生平等之慈悲。
【English Translation】 Regarding the aggregates composed of impurity, etc., clinging to permanence, happiness, self, and purity, manifesting perverted appearances, compassionately pointing out the faults of wrong wisdom, thereby establishing them in correct wisdom. Furthermore, there are four causes for the arising of compassion in a Bodhisattva: The objective cause is the three realms of samsara with outflows, where all happiness is pervaded by the suffering of change, all painful feelings are pervaded by the suffering of suffering, and neutral feelings are pervaded by the suffering of conditioning. Therefore, no matter what one feels, it does not escape suffering, and compassion arises from focusing on this. This is called 'that cause,' which is the latent potential of the three feelings of happiness, suffering, and neutrality, as explained in the commentaries. This is the nature of habit, which is neutral feeling. Until this latent potential is abandoned, happiness and suffering will repeatedly arise, and the subtle suffering of conditioning is also this. Alternatively, it can be said that the cause of the aggregates with outflows, accompanied by feelings of happiness and suffering, is the suffering of conditioning. In short, compassion arises in a Bodhisattva by focusing on sentient beings who possess the three sufferings. Having cultivated compassion in previous lives, accumulating the habit of loving-kindness in the alaya consciousness is the cause of compassion. Hearing the Dharma from a virtuous spiritual friend and giving rise to compassion is the dominant condition. The arising of subsequent compassion from the nature of previous compassion is the immediately preceding condition. Thus, the compassion of a Bodhisattva arises from three causes, including the causal condition. The Superior Equality of Compassion of a Bodhisattva Eighth, the superior equality of compassion of a Bodhisattva: The compassion of a Bodhisattva should be understood as equal. How so? Worldly people have compassion for their relatives and friends, but do not have compassion for their enemies, instead harboring hatred, and they also do not have compassion for those in between. Hearers and solitary realizers only have compassion for those who are suffering, and do not equally generate compassion for all. Therefore, their compassion is not equal. But the compassion of a Bodhisattva, as mentioned above, arises equally with great compassion for sentient beings who possess the three sufferings, from the peak of existence to the Avici hell, without any distinction. Therefore, because of thinking in this way towards all sentient beings, compassion is equal due to equal thought.
སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པས་སྒྲུབ་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལའང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ཆར་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་འབད་རྩོལ་དང་མཚན་མའི་གཡོ་བ་དག་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་པས་དེ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་མཉམ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། 殊勝悲心 དགུ་པ་སྙིང་རྗེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ 2-250a པ་ནི། སྤྱིར་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་བྱམས་སོགས་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་འདི་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་བསྒོམ་པ་དེ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཆེར་མོས་ཤིང་དད་པར་བྱས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འབྱོར་བའམ། ཁྱད་པར་དུ་འང་ས་བརྒྱད་པ་སོགས་སུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་བྱམས་སོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བས་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་དང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་སོགས་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་བདག་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དེར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 供·依·無量品竟義 བཞི་པ་མཆོད་བསྟེན་ཚད་མེད་ཀྱི་ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ 2-250b དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་ཤིང་། ཆོས་གོས་དང་ན་བཟའ་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྟོད་པ་བསྒྲགས་པ་དང་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་སོགས་དང་། བཀའ་བཞིན་གུས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པ་དང་། མཆོད་པ་དེ་ཡང་དུས་རེས་འགའ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནམ་མམ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་
【現代漢語翻譯】 如同救度地獄等受苦眾生一樣，直至有頂之間救度一切眾生，因為成辦救度是平等的，所以慈悲也是平等的；對於任何一類眾生都沒有貪戀和憎恨，因為遠離貪慾，所以慈悲是平等的；對於自身、眾生和慈悲這三者，不執著于任何相狀，通達一切皆為空性，體性唯一，所以慈悲是平等的；不執著三輪的智慧，從第八地開始，就能獲得清凈的無勤作和無相的運作，因此，在第八地之前獲得清凈，所以慈悲是平等的。 殊勝悲心 第九、殊勝慈悲：一般來說，修習慈等四無量心，色界諸天和聲聞、緣覺也有。但是，菩薩修習四無量心，成為殊勝之理在於：菩薩以自心修習慈等，往昔生世修習慈等的習氣，使得今生和來世越來越增上，因此這樣的修習勝於其他；對於具足四無量心的經典，深信愛樂；具足上述九種殊勝發心；以及獲得禪定自在，特別是從第八地等開始，無需勤作，慈等自然成就，因此是自在；菩薩修習慈等四無量心，以不分別能修的『我』（藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：我）、所緣的眾生和所修的四無量心的相狀的智慧所攝持；從獲得第八地開始，安住於此地的菩薩，其事業融為一體，緊密相連，因此是殊勝的。 供·依·無量品竟義 第四、供養承侍無量之章的結尾是：如上所示，對於具有不可思議功德的諸佛世尊，生起極大的信心和歡喜心；以法衣、衣服、鮮花和香等物品供養；以及頂禮、讚頌、宣揚和繞佛等；以及以恭敬順從的修行來極大地供養；並且，這樣的供養不是偶爾為之，而是無論何時都持續不斷地供養。
【English Translation】 Just as saving sentient beings suffering in hell and other realms, saving all sentient beings up to the peak of existence, because accomplishing salvation is equal, therefore compassion is also equal; having no attachment or hatred towards any kind of sentient beings, because of being free from desire, therefore compassion is equal; not fixating on the characteristics of oneself, sentient beings, and compassion, understanding that all are empty and of one taste, therefore compassion is equal; the wisdom of not fixating on the three wheels, obtaining pure effortless and signless activity from the eighth ground onwards, therefore obtaining purity before the eighth ground, so compassion becomes equal. Superior Compassion Ninth, Supreme Compassion: Generally, the gods of the form realm and the Shravakas and Pratyekabuddhas also have the practice of the four immeasurables such as loving-kindness. However, the way in which the Bodhisattva's practice of the four immeasurables becomes supreme is that Bodhisattvas cultivate loving-kindness and so on with their own minds. The habits of cultivating loving-kindness and so on in previous lives cause this life and future lives to increase more and more. Therefore, such cultivation is superior to others. They greatly admire and have faith in the sutras that possess the four immeasurables. They have the distinction of possessing the nine distinctions of thought mentioned above. They have mastery over samadhi, or especially from the eighth ground onwards, loving-kindness and so on are spontaneously accomplished without effort, so it is mastery itself. The Bodhisattva's cultivation of the four immeasurables is seized by the wisdom that does not conceptually grasp the characteristics of the cultivator 'I' (Tibetan: བདག，Sanskrit Devanagari: आत्म，Sanskrit Romanization: ātma, literal meaning: I), the object of sentient beings, and the four immeasurables to be cultivated. Starting from obtaining the eighth ground, the Bodhisattvas who dwell on that ground have their activities merged into one and closely intertwined, therefore it is supreme. Concluding Meaning of the Chapter on Offering, Service, and Immeasurability Fourth, the conclusion of the chapter on immeasurable offering and service is: As shown above, one generates great faith and joy in the Buddhas, the Bhagavat, who possess inconceivable qualities; one makes offerings of material things such as Dharma robes, clothing, flowers, and incense; and one prostrates, praises, proclaims, and circumambulates; and one makes great offerings with respectful and obedient practice. Moreover, such offerings are not made only occasionally, but are made constantly at all times.
ལྡན་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་གཙུག་ལག་གི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ན་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡི་སྒོ་ནས། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བཤེས་གཉེན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཀུན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་བསྟེན་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བདག་གི་དོན་དང་། ཚད་མེད་བཞིས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་གྲུབ་བོ་ཞེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། སྤྱིར་གང་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ 2-251a མཆོད་པ་དང་བསྟེན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 菩提道品品 བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ལེའུ་འདི་ནི་བསྒོམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ། རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ལས། 修行因 དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་མི་སྐྱོ་བ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསླབ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོས་པ་དང་། རྟོན་པ་དང་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་བཤད་པ་ལ། 知慚 དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། །ཞེས་པ་ནས། གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལའང་ནང་གསེས་སུ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་དང་། ངོ་ཚ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། ངོ་ཚ་བ་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་།ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་བཅས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་ངོ་ཚ་ 2-251b ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྲེལ
【現代漢語翻譯】 通過具備這些（功德），就能獲得爲了自己和他人利益的世間和出世間的一切成就。同樣，如上所述的善知識的功德，以及經藏和論典中所示現的其他善知識的功德，如果依止具備這些功德的善知識，就能獲得他們無量無邊的功德。通過具備這些功德，以及恒常依止能利益今生和所有生世的善知識，也能獲得一切成就。通過對一切眾生懷有慈愛、悲憫、喜悅、平等舍離的四無量心，利益有情，也能獲得一切成就。經論中解釋說，供養和依止主要爲了自己的利益，而四無量心主要爲了他人的利益，從而成就。一般來說，任何一種方法都能成就二者。出自《大乘經莊嚴論》。 第十八品，供養、依止和四無量心之品，闡釋完畢。 菩提道品 第四品，菩提道品，主要闡述修行，因此分為三個方面：因、體性和殊勝的支分。 修行的因 首先，通過安住于如所承諾的戒律，以及具備聽聞和思維，來展示積累資糧的過程。通過知慚、穩固和不懈怠這三個方面，做到不違越所學。通過了解教義和世間的方式進行聽聞，通過信賴和四種正確的認知方式，具備清凈的思所生慧，努力積累兩種資糧。下面依次進行闡述。 知慚 首先，知慚是指遠離與知慚不符的行為。從『知慚不符之行止』到『唯一即是主』，用十六個偈頌來闡述。其中又分為八個小節：知慚的定義、對何事知慚、知慚的分類、不知慚的過患、知慚的利益、對知慚者的讚歎、具備知慚和羞恥的徵象，以及對最殊勝的羞恥的闡述。首先，知慚和羞恥是指捨棄與此二者相違背的不知慚和無羞恥，轉變為知慚和羞恥的自性。其中，對自身而言是知慚，對他人而言是羞恥。
【English Translation】 By possessing these (qualities), one will attain all accomplishments, both worldly and transcendental, for the benefit of oneself and others. Similarly, the qualities of a spiritual friend as mentioned above, and other qualities of a spiritual friend as shown in the sutras and treatises, if one relies on a spiritual friend who possesses these qualities, one will obtain their immeasurable and boundless merits. By possessing these qualities, and by constantly relying on a spiritual friend who benefits this life and all future lives, one can also attain all accomplishments. By benefiting sentient beings through the four immeasurables of loving-kindness, compassion, joy, and equanimity, which are the nature of cherishing all beings, one can also attain all accomplishments. It is explained in the scriptures that offering and reliance are mainly for one's own benefit, while the four immeasurables are mainly for the benefit of others, thereby achieving accomplishment. Generally speaking, any method can achieve both. From the Ornament for the Mahayana Sutras. Chapter Eighteen, the chapter on offerings, reliance, and the four immeasurables, is now complete. Qualities Conducive to Enlightenment The fourth chapter, Qualities Conducive to Enlightenment, mainly elucidates practice, and therefore is divided into three aspects: the cause, the nature, and the distinguished branches. The Cause of Practice First, by abiding in the precepts as promised, and by possessing listening and contemplation, the process of accumulating merit is demonstrated. Through the three aspects of conscientiousness, steadfastness, and non-discouragement, one ensures not to transgress what has been learned. By listening through understanding the doctrine and the world, and by possessing pure wisdom arising from contemplation through reliance and the four correct modes of cognition, one strives to accumulate the two accumulations. These will be explained in order below. Conscientiousness First, conscientiousness refers to abandoning actions that are inconsistent with conscientiousness. From 'Actions inconsistent with conscientiousness' to 'Uniqueness is the master', it is elucidated with sixteen verses. Among them, it is further divided into eight subsections: the definition of conscientiousness, what one is conscientious about, the classification of conscientiousness, the faults of not being conscientious, the benefits of conscientiousness, praise for those who are conscientious, the signs of possessing conscientiousness and shame, and the elucidation of the most supreme shame. First, conscientiousness and shame refer to abandoning non-conscientiousness and shamelessness, which are contrary to these two, and transforming into the nature of conscientiousness and shame. Among them, conscientiousness is in relation to oneself, and shame is in relation to others.
་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བཏང་ནས་ཉན་རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ན་འདི་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆ་མ་ཡིན་ཞེས་ངོ་ཚ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སྨོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་ངོ་ཚ་བའོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པས་བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆེས་དམན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་དོ། །བྱེད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་བརྟན་པའི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་གྱི། ཉན་རང་རྣམས་ནི་རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བོར་ནས་རང་གཅིག་པུ་ཞི་བདེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་ལས། རང་གི་བུ་ལའང་མ་ཆགས་པའི། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ངན། ། 2-252a སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པའི། །སྐལ་བཟང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དཔལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་རྣམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་གང་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་སོགས་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། མི་བཟད་པའི་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བ་དག་རིགས་ངན་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སེར་སྣ་སོགས་འཕེལ་བ་ངོ་ཚ་ཞིང་སྦྱིན་པ་སོགས་འགྲིབ་པའང་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ནོ་འདི་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་ཚ་བ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རང་རྒྱུད་ལ་གོམས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་བྱེད་ཅིང་མི་སྦྱོར་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྒོ་མི་སྡོམ་ཞིང་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ན
【現代漢語翻譯】 名為『存在』，即菩薩捨棄自身所學之法，大乘道，而修習聲聞、緣覺之行，便會感到羞愧，認為『這不是我菩薩應為之事』，並因其他菩薩的呵責而感到慚愧。這二者的自性，以及不分別的智慧之友所攝持，即不執著於我與他眾生，以及羞愧、慚愧這三種法的相狀。執著，即是小乘道，若入此道，便會感到羞愧。雖然進入聲聞、緣覺之道的行者沒有煩惱的過失，但因只為自身利益而行，故其發心、智慧、修行、果報等一切都遠遜於大乘，因此菩薩會因執著於此道而對其生起羞愧之心。 其作用是，菩薩的羞愧和慚愧能成熟眾生。這樣的羞愧和慚愧是堅定的，是菩薩的特質。而聲聞、緣覺則不然，他們捨棄了本應救護的親眷般的眾生，只為自己尋求寂靜安樂。與菩薩相比，正如經中所說：『於己子亦不執著，聲聞之輩實可憫，利益一切諸有情，金剛手尊乃吉祥。』因此，他們（聲聞、緣覺）的羞愧和慚愧之心是微小的。 於何處感到羞愧呢？對於佈施等六波羅蜜多的違品——慳吝等在自身增長，以及對治品——佈施等減少，菩薩會生起難以忍受的羞愧。世間高種姓之人若行卑賤之行會感到羞愧，菩薩也是如此，對於慳吝等增長感到羞愧，對於佈施等減少也感到非常羞愧，這被稱為對增長和減少感到羞愧。同樣，對於行與不行感到羞愧，即堅定的菩薩們對於在自身串習和依止六波羅蜜多感到懈怠和不行，以及對於生起貪慾、嗔恨等煩惱，以及隨順煩惱，不守護六根之門，耽著於五欲之境感到羞愧。 第三，高下之差別：不屬於等持自性的欲界有漏的羞愧和慚愧……
【English Translation】 It is called 'existing', which means that if a Bodhisattva abandons his own teachings, the path of the Mahayana, and practices the conduct of Sravakas and Pratyekabuddhas, he will feel ashamed, thinking, 'This is not what I, a Bodhisattva, should do,' and feel embarrassed by the reproaches of other Bodhisattvas. The nature of these two, and the wisdom-friend who does not discriminate, is that they do not cling to the characteristics of myself and other sentient beings, and the three dharmas of shame and embarrassment. Attachment is the Hinayana path, and if one enters this path, one will feel ashamed. Although those who enter the path of Sravakas and Pratyekabuddhas do not have the fault of afflictions, because they only act for their own benefit, their motivation, wisdom, practice, fruition, and everything else are far inferior to the Mahayana, so Bodhisattvas feel ashamed of clinging to this path. Its function is that the shame and embarrassment of Bodhisattvas mature sentient beings. Such shame and embarrassment are firm and are the characteristics of Bodhisattvas. Sravakas and Pratyekabuddhas are not like this; they abandon sentient beings who should be protected like relatives and only seek their own peace and happiness. Compared to Bodhisattvas, as it is said in the sutra: 'Not attached even to one's own child, the Sravakas are truly pitiable, benefiting all sentient beings, Vajrapani is auspicious.' Therefore, their (Sravakas and Pratyekabuddhas) shame and embarrassment are small. Where do they feel ashamed? For the opposites of the six Paramitas such as generosity, the increase of miserliness etc. in oneself, and the decrease of the antidotes such as generosity etc., Bodhisattvas will feel unbearable shame. In the world, high-caste people feel ashamed of doing low-caste deeds, and Bodhisattvas are the same. They feel ashamed of the increase of miserliness etc., and they also feel very ashamed of the decrease of generosity etc. This is called being ashamed of increase and decrease. Similarly, being ashamed of doing and not doing means that steadfast Bodhisattvas are lazy and do not practice and rely on the six Paramitas in themselves, and they are also ashamed of the arising of afflictions such as greed and hatred, and of following afflictions, not guarding the doors of the six senses, and indulging in the objects of the five desires. Third, the difference between high and low: The shame and embarrassment of the desire realm with outflows, which does not belong to the nature of Samadhi...
ི་ཆུང་ངུའམ་དམན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ཆུང་ངུར་བསྡུ་ལ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་དང་པོ་ 2-252b སོགས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་རང་རང་གི་གོང་མ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་ངུ་དང་། གོང་མ་རྣམས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོར་བཞག་གོ། བསམ་པ་དམན་པ་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པས་ཆུང་ངུ་དང་། ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ངར་བཅས་ཞེས་པ་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ངོ་ཚ་ནི་དམན་པའམ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ལྷག་པའམ་ཆེན་པོ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ངོ་ཚ་དང་། དེའི་ཡང་ཆེན་པོ་དང་། ས་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གོང་མ་དག་ཆེན་པོ་དང་། ཐེག་ཆེན་པའི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། ས་བརྒྱད་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ངར་འཛིན་མེད་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ནི་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེན་པོའམ་ལྷག་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། བློ་ལྡན་གང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ཡི་དབང་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་མི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་རང་ལ་འདི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡལ་བར་འདོར་བའི་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་སོགས་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་རང་ཉིད་འགྱོད་ཅིང་ 2-253a གདུང་བ་སྐྱེས་པས་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་ནས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པས་དམན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེས་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་མིན་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་དང་ནི། སྟོན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་དགོངས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པར་མཛད་དོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེ་གེ་མོས་འདི་ལྟར་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ཐོབ་བོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ངན་སོང་སོགས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཆོས་དཀར་པོ་ཐོབ་ཟིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། སྔར་མ་ཐོབ་པ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེའི་ལུ
【現代漢語翻譯】 小或劣等，同樣地，將具色和無色界的慚愧分為小、中、大三類，小和中歸為小類。信解行地和初地等下下地，相對於各自的上上地而言是小的；而上地相對於下地而言是大的。小乘聲聞緣覺的慚愧，因為只追求自己的利益，所以是小的；從初地到七地，因為懷有『有勤作』，即帶有努力的相的慢心。因此，他們的慚愧被稱為劣等或小的，這是從相對的角度來說的。除此之外，更殊勝或更大的，是安住于等持地的菩薩的慚愧。而且，相對於下地而言，上地是大的；大乘的慚愧，以及八地等三地沒有我執，任運成就無分別智慧的慚愧，因為是不費力任運成就的，所以被認為是大的或殊勝的。第四，無慚無愧的過患是：有智慧的人，如果無慚無愧，就會不合規矩地進入，從而生起貪等煩惱並接受它們；由於憤怒而殺生等，進入不善業，從而使自己戒律受損，對自己今生來世造成損害；對其他眾生造成損害；同樣地，對於善業和利益眾生的事業，會因懈怠和放逸等而放棄；通過增長我慢的過失等途徑，破壞眾生和自己相續中的戒律；因此，自己會後悔併產生痛苦，從而失去安樂；別人也會認為自己沒有功德，從而在恭敬和利養方面變得低下。無慚無愧的原因，使得對教法具有信心的非人，以及護持白法的僧團，甚至連導師也不會特別關注，而是採取捨棄的態度。勝者的佛子們會譴責說：『某某人正在做不合理的事情。』世間人也會說：『在今生就能聽到不好的名聲。』在來世，會墮入惡趣等無暇之處，因此，自己相續中已經獲得的白法會退失，以前沒有獲得的，現在也無法新獲得。因此，要避免無慚無愧。 Fourthly, the faults of shamelessness and lack of embarrassment: A wise person who is shameless and lacks embarrassment will improperly engage in activities, giving rise to and accepting afflictions such as attachment. Due to the power of anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby damaging their own discipline and harming themselves in this life and the next. They will harm other sentient beings. Similarly, they will abandon virtuous actions and activities that benefit sentient beings due to laziness and carelessness. Through the faults of increasing pride, they will destroy the discipline of sentient beings and their own minds. As a result, they will regret and experience suffering, thus losing happiness. Others will see them as lacking qualities and will receive less respect and gain. The cause of shamelessness and lack of embarrassment will cause those who have faith in the teachings, non-humans, and the community that upholds the white dharma, and even the teacher, to not pay special attention and instead remain indifferent. The sons of the Victorious One who are in accordance with the Dharma will condemn them, saying, 'So-and-so is doing something inappropriate.' Even worldly people will receive the unpleasant reputation of being seen in this life. In future lives, they will be reborn in unfavorable places such as the lower realms, so they will lose the white dharma that they have already attained in their own minds, and they will also lose the opportunity to newly attain what they have not yet attained. Therefore, one should avoid shamelessness and lack of embarrassment.
【English Translation】 Small or inferior, similarly, equally placing the shame and embarrassment of the form and formless realms, dividing them into three categories: small, medium, and large, with small and medium being grouped into the small category. The lower and lower grounds, such as the stage of faith and the first ground, are small in relation to their respective higher grounds; and the higher grounds are large in relation to the lower grounds. The shame and embarrassment of the Hearers and Solitary Realizers of the Lesser Vehicle are small because they only pursue their own benefit; from the first ground to the seventh ground, because they possess 'effortful action,' that is, pride with the characteristic of effort. Therefore, their shame is called inferior or small, which is from a relative perspective. Other than that, more superior or greater is the shame of the Bodhisattvas who abide in the state of equanimity. Moreover, the higher grounds are large in relation to the lower grounds; the shame and embarrassment of the Great Vehicle, and the shame and embarrassment of the eighth ground and the three grounds without self-grasping, spontaneously accomplishing non-conceptual wisdom, are considered large or superior because they are effortlessly and spontaneously accomplished. Fourthly, the faults of shamelessness and lack of embarrassment are: A wise person who is shameless and lacks embarrassment will improperly engage in activities, giving rise to and accepting afflictions such as attachment. Due to the power of anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby damaging their own discipline and harming themselves in this life and the next. They will harm other sentient beings. Similarly, they will abandon virtuous actions and activities that benefit sentient beings due to laziness and carelessness. Through the faults of increasing pride, they will destroy the discipline of sentient beings and their own minds. As a result, they will regret and experience suffering, thus losing happiness. Others will see them as lacking qualities and will receive less respect and gain. The cause of shamelessness and lack of embarrassment will cause those who have faith in the teachings, non-humans, and the community that upholds the white dharma, and even the teacher, to not pay special attention and instead remain indifferent. The sons of the Victorious One who are in accordance with the Dharma will condemn them, saying, 'So-and-so is doing something inappropriate.' Even worldly people will receive the unpleasant reputation of being seen in this life. In future lives, they will be reborn in unfavorable places such as the lower realms, so they will lose the white dharma that they have already attained in their own minds, and they will also lose the opportunity to newly attain what they have not yet attained. Therefore, one should avoid shamelessness and lack of embarrassment. Fourthly, the faults of shamelessness and lack of embarrassment: A wise person who is shameless and lacks embarrassment will improperly engage in activities, giving rise to and accepting afflictions such as attachment. Due to the power of anger, they will engage in non-virtuous actions such as killing, thereby damaging their own discipline and harming themselves in this life and the next. They will harm other sentient beings. Similarly, they will abandon virtuous actions and activities that benefit sentient beings due to laziness and carelessness. Through the faults of increasing pride, they will destroy the discipline of sentient beings and their own minds. As a result, they will regret and experience suffering, thus losing happiness. Others will see them as lacking qualities and will receive less respect and gain. The cause of shamelessness and lack of embarrassment will cause those who have faith in the teachings, non-humans, and the community that upholds the white dharma, and even the teacher, to not pay special attention and instead remain indifferent. The sons of the Victorious One who are in accordance with the Dharma will condemn them, saying, 'So-and-so is doing something inappropriate.' Even worldly people will receive the unpleasant reputation of being seen in this life. In future lives, they will be reborn in unfavorable places such as the lower realms, so they will lose the white dharma that they have already attained in their own minds, and they will also lose the opportunity to newly attain what they have not yet attained. Therefore, one should avoid shamelessness and lack of embarrassment.
ས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱང་མི་བདེ་བས་ཟིན་ནས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་གཏན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ 2-253b རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་བྲལ་བ་བྲལ་འབྲས་དང་། གཉེན་པོ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་དེས་ནི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་རྒྱུ་བཟང་ཞིང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལེགས་པའི་གོས་བཟང་པོ་གྱོན་ཡང་ནི། སེམས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གོས་ཀྱིས་དགབ་པར་མི་ནུས་ལ། རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཅན་ནི། ཕྱི་ནས་གོས་སོགས་ཀྱིས་དགབ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་ལ་སོགས་པས་གོས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཚ་བ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ 2-254a གང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་གང་གི་ཡང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་ལྟར་བྱམས་ཤིང་ཕངས་པ་མཛད་པ་དེ་དག་གིས། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡལ་བར་དོར་ན་ངོ་ཚ
【現代漢語翻譯】 內心痛苦，精神不安，無法平靜。 第五，慚愧的利益：菩薩具有慚愧之心，上述過失皆不會發生。智者常生於天界和人間，具有智慧的成熟果報之人，因慚愧而迅速圓滿無上圓滿菩提之資糧，這是主果。菩薩具有慚愧之心，成熟眾生，不感厭倦，這是士夫果。他總是遠離不慚愧的對立面，這是離系果。與慚愧不分離，這是因果。因此，具有慚愧之心的菩薩能獲得這些利益。 第六，讚歎具有慚愧之心：無知凡夫沐浴身體，穿著質地優良、顏色形狀美好的華麗衣裳，但因內心沒有慚愧，本性沾染貪慾等過失的污垢，無法用衣物遮蓋。而具有慚愧之心的菩薩，即使沒有外在的衣物遮蓋，其本性也遠離過失的污垢。這表明在安住于內在禪定的瑜伽時，慚愧能對治煩惱的生起。菩薩具有慚愧之心，譬如虛空沒有云彩等遮蔽，在進入城鎮等場合時，也不會被世間八法所染污。在與見修行相同的道友菩薩們聚集時，以慚愧莊嚴自身者，其行為一致且非常美好，任何珍寶等莊嚴都無法與之相比。菩薩因慚愧而不會捨棄利他之心，像母親一樣慈愛所化眾生，成熟他們。他們像對待子女一樣慈愛憐憫一切眾生，如果他們不救護眾生而捨棄他們，那將是多麼羞愧啊！
【English Translation】 The mind dwells in suffering, and the heart is seized by unease, unable to find peace. Fifth, the benefits of shame and embarrassment: Bodhisattvas who possess shame and embarrassment will never experience the faults just mentioned. Such wise individuals are always born in the realms of gods and humans. Those with the mature fruit of intelligence, through shame and embarrassment, quickly perfect the accumulation of unsurpassed, complete enlightenment, which is the fruit of mastery. The sons of the Victorious Ones, endowed with shame and embarrassment, never tire of maturing sentient beings, which is the fruit of a person's actions. They are always free from the opposing forces of shamelessness and lack of embarrassment, which is the fruit of separation. They never separate from shame and embarrassment, which is the fruit of a similar cause. Thus, a son of the Victorious Ones who possesses shame and embarrassment will attain these benefits. Sixth, praise for those who possess shame and embarrassment: Ordinary individuals may bathe their bodies and wear fine clothes of good quality, color, and shape, but because their minds lack shame and embarrassment, they are inherently stained with the defilements of attachment and other faults, which cannot be covered by clothing. However, a son of the Victorious Ones who is clothed in the knowledge of shame and embarrassment is inherently free from the defilements of faults, even without external clothing. This shows that during the time of dwelling in yoga with inner equipoise, shame and embarrassment act as an antidote to the arising of afflictions. The sons of the Victorious Ones, having become endowed with the knowledge of shame and embarrassment, are like the sky, which is not covered by clouds or fog. When they go to towns, etc., they are not covered by the eight worldly concerns because of their very nature of shame and embarrassment. Even when gathered among sons of the Victorious Ones who are friends in accordance with their own views and conduct, whoever is adorned with the ornament of shame and embarrassment is harmonious in conduct and exceedingly beautiful, unmatched by any ornament of jewels, etc. Bodhisattvas, out of shame and embarrassment for abandoning the welfare of others, mature sentient beings with love like a mother, cherishing and caring for all sentient beings as if they were their own children. If they do not protect sentient beings and abandon them, how shameful that would be!
་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་དང་ངོ་ཚ་བ་ནི་དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟ་བ་དང་། རྐང་ཐང་གི་ཚོགས་བཞིས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཡུལ་ཕྱོགས་བསྲུང་བ་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ཚོགས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །བདུན་པ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་བཞི་སྟེ། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་བཟོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀུན་དང་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་ཀུན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་འཇུག་ 2-254b པ་ཡི་མཚན་མ་བཞི་པོ་དེ་ནི། གང་སྣང་ཡང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་བྱས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་དེ་གཉིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ངོ་ཚའོ་སྙམ་པ་ལས། གཞན་གྱིས་ཤེས་རུང་མ་ཤེས་རུང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་རང་ལ་རང་གིས་ཁྲེལ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཅེས་འགྲེལ་བར་གསུངས། ཁྲེལ་ཡོད་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་སྟོན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་བཤད་ལྟར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བའམ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདག་དང་གཞན་དང་ངོ་ཚ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དག་ས་པའི་བྱང་སེམས་བྱ་བ་དེ་ལ་དོན་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། 依止 གཉིས་པ་བརྟན་པ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་པ་ནི། བྱང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས། མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ 2-255a སེམས་མ་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར་སྲན་ཐུབ་པ་དང་། དོན་དེར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་བརྟན་པར་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེ
【現代漢語翻譯】 因為這是羞恥和慚愧的處所。羞恥和慚愧就像軍隊中的騎兵、象兵、車兵和步兵四種軍隊守護著王權和國土一樣。菩薩們在輪迴中為利益眾生而行事時，羞恥和慚愧能保護他們免受貪慾等一切罪惡之敵的侵擾。因為羞恥和慚愧能阻止他們陷入煩惱的罪惡之中。第七，具備羞恥和慚愧的標誌有四個：從意念上，對於佈施、持戒等任何功德方面都樂於接受和忍耐；對於無恥、無愧以及貪嗔等任何罪惡方面都不接受；從行為上，不陷入一切罪惡，而進入一切功德。這四個特徵，無論顯現哪個，都是具有羞恥和慚愧的人相續中由羞恥心和慚愧心所產生的標誌。 第八，這二者最為殊勝：以自心修習羞恥和慚愧，如果他人知道這個過失就會感到羞恥，但無論他人是否知道，自己做了錯事，自己對自己感到慚愧，修習這種慚愧心才是最殊勝的。經論中說，修習慚愧心可以通過五種方式來認識其殊勝之處：信樂宣說羞恥和慚愧的大乘佛法；如前所述的九種意念；獲得三摩地的心的自在；從第八地開始，無需努力就能自然成就；在自、他和羞恥的法三個輪轉中不作分別；以及清凈地的菩薩所做之事，與此意義相同，因此是最主要的或最殊勝的。 依止 第二，關於堅定的簡要說明和詳細解釋。首先，菩薩的堅韌心：菩薩超越了世間眾生和聲聞緣覺的一切群體，在性質、區分和不變性上都非常卓越。第二，詳細解釋這三個卓越之處的含義。首先，堅定的性質：精進、三摩地和智慧這三者依次是：不灰心的勇氣，不為其他所動搖的忍耐力，以及正確理解其含義而不改變的堅定。因為這三種法能使菩薩的菩提心...
【English Translation】 Because it is the place of shame and embarrassment. Shame and embarrassment are like the four armies of cavalry, elephants, chariots, and infantry in an army, guarding the kingdom and territory. When Bodhisattvas act for the benefit of sentient beings in samsara, shame and embarrassment protect them from the enemies of all evils such as greed. Because shame and embarrassment prevent them from falling into the evils of afflictions. Seventh, the signs of having shame and embarrassment are four: from the perspective of thought, one is willing to accept and endure any aspect of merit such as generosity and discipline; one does not accept any aspect of evil such as shamelessness, lack of embarrassment, greed, and hatred; from the perspective of action, one does not fall into all evils, but enters into all merits. Whichever of these four characteristics manifests, it is a sign produced by the sense of shame and embarrassment in the continuum of a person who has shame and embarrassment. Eighth, these two are the most supreme: cultivating shame and embarrassment with one's own mind, feeling ashamed if others know of this fault, but whether others know or not, feeling ashamed of oneself for doing wrong, cultivating this sense of shame is the most supreme. It is said in the scriptures that the excellence of cultivating shame can be recognized in five ways: having faith in the Mahayana Dharma that teaches shame and embarrassment; the nine thoughts mentioned above; obtaining the freedom of the mind of Samadhi; from the eighth bhumi onwards, achieving spontaneously without effort; not discriminating in the three wheels of self, others, and the Dharma of shame; and the actions of the Bodhisattvas of the Pure Land, which have the same meaning, are therefore the most important or supreme. Relying on Second, a brief explanation and detailed explanation of steadfastness. First, the steadfastness of the Bodhisattva's mind: The Bodhisattva surpasses all groups of worldly beings and Shravakas and Pratyekabuddhas, and is distinguished by characteristics, distinctions, and immutability. Second, a detailed explanation of the meaning of these three distinctions. First, the nature of steadfastness: diligence, samadhi, and wisdom are, in order: courage that does not lose heart, endurance that does not waver, and steadfastness because one correctly understands the meaning and does not change from it. Because these three dharmas enable the Bodhisattva's Bodhicitta...
མས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་ 2-255b སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི། སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་དང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཇེ་བས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་པ་བདག་གི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ལྟ་བའམ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང་། ཟབ་ཅིང
【現代漢語翻譯】 菩薩們在修行道路上能夠無所畏懼地前進。如果產生畏懼，那是因為不精進的人會想『我無法完成菩薩的行持』而感到沮喪；沒有禪定的人因為無法一心專注而產生妄念紛飛的恐懼；沒有智慧的人因為不瞭解菩薩的行持而感到迷惑，不知所措而產生恐懼。沮喪等這三種情況，是因為菩薩在修行時無法自主，認為自己無法完成而產生恐懼。因此，這三種恐懼的對治方法是精進、禪定和智慧，這三種自性或本性成就的本來功德，不會被違逆的因素所奪走，因此被稱為『穩固』。也就是說，不需要分別執著，不需要努力，精進自然成就，禪定和智慧自然成就，因為具有本來的或恒常的功德，所以沒有沮喪等三種情況，最為穩固，這就是穩固的特徵。即使是初學者，如果內心具有不沮喪的本性，能夠投入到修行中，那麼就可以暫時安立為具有本來的精進。第二，穩固的分類，首先有八種。自性穩固是指由於種姓的力量，具備精進、禪定、智慧三種要素，從而在菩薩的行持中沒有沮喪等恐懼。發願穩固是指發起無上菩提心后，爲了獲得大菩提、救度一切眾生，發願永不退轉、永不改變，無論轉生到何處都不會改變，並且變得穩固。而且，菩薩無量發願直到成佛，其根本在於最初發起菩提心。依靠最初發起菩提心來生起一切發願，並且之後的發願會越來越穩固。『不執著』是指不顧及自身利益，爲了成辦自己的利益，不顧惜身體和生命，沒有執著和恐懼。為他穩固是指眾生做出各種錯誤的舉動，也不會因此感到厭倦，並且保持穩固。深奧且 མས་དཔའ་རྣམས་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་ཞུམ་པའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་རྨོངས་པ་ཡིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་གཏོལ་མེད་པས་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཞུམ་པ་སོགས་དེ་གསུམ་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་མ་འདུས་པས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ཕྱིར་འཇིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་གཤིས་སམ་ངང་གིས་གྲུབ་པའི་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་བརྟན་པའི་མིང་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས། སོ་སོར་རྟག་ཅིང་འབད་མི་དགོས་པར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཉུག་མའམ་རྟག་པ་ཡོད་པས་ཞུམ་སོགས་གསུམ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པ་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལའང་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཞུམ་པ་ཡོད་པས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་འཇོག་གི་སྒོ་ནས་གཉུག་མའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་པར་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བརྩོན་ཏིང་ཤེར་གསུམ་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུམ་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ནི། སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་དང་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་ཇེ་བས་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི་ཞེས་པ་བདག་གི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ལྟ་བའམ་ཆགས་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་དེས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང་། ཟབ་ཅིང
【English Translation】 The Bodhisattvas are able to advance fearlessly on the path of practice. If fear arises, it is because those who are not diligent think, 'I cannot accomplish the conduct of a Bodhisattva,' and become discouraged. Those without Samadhi (定，concentration) experience the fear of mental wandering because they cannot focus their minds. Those without wisdom are confused because they do not know what the conduct of a Bodhisattva is, and they are at a loss as to what to do, thus experiencing fear. Discouragement and the like, these three situations, arise because Bodhisattvas are not autonomous in their practice, and they fear that they cannot accomplish it. Therefore, the antidotes to these three fears are diligence, Samadhi, and wisdom. These three original qualities, which are naturally or inherently accomplished, cannot be taken away by opposing factors, and are therefore known as 'steadfast.' That is, without separate clinging and without effort, diligence is naturally accomplished, and Samadhi and wisdom are naturally accomplished. Because there are original or constant qualities, there are no discouragement and the like, and it is supremely steadfast, which is the characteristic of steadfastness. Even for beginners, if there is a nature of non-discouragement in their minds, and they are able to engage in activities, then it can be temporarily established as having original diligence. Secondly, the first division of steadfastness has eight aspects. Natural steadfastness refers to the absence of discouragement and fear in the conduct of a Bodhisattva due to the power of lineage and the elements of diligence, Samadhi, and wisdom. Aspirational steadfastness refers to making aspirations after generating the mind of unsurpassed Bodhi (菩提，enlightenment), vowing never to turn back or change from attaining great Bodhi and liberating all sentient beings, so that wherever one is born, one will not change and will become steadfast. Moreover, the root of all the immeasurable aspirations of a Bodhisattva that arise until the state of Buddhahood is the initial generation of the mind of Bodhi. Relying on this first generation of the aspiration for Bodhi, all aspirations arise, and the subsequent aspirations become increasingly steadfast. 'Non-attachment' refers to relying on one's own benefit, not caring for body and life in accomplishing one's own benefit, and having no attachment or fear. Steadfastness for others refers to remaining steadfast without becoming weary even when sentient beings engage in various wrongdoings. Profound and
་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཟབ་མོ་ 2-256a སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་ཅིང་མོས་པ་བརྟན་པའོ། །མཐུ་ལ་བརྟན་པ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཞུམ་པར་མོས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདོ་བས་སུས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟན་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བཤད་པ་དང་། སླར་ཡང་བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་། གཞན་དོན་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པར་སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟན་པ་དང་། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཉོ༷ན་མོང༷ས་པས་གོས་པ་མེ༷ད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་བརྟན་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། གཞན་བརྟན་ 2-256b པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། འདབ་ཆགས་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པའི་ཤུགས་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླབས་དག་གིས་རི་རབ་གཡོ་མི་ནུས་པ་ལྟར་དཔེ་དེ་གསུམ་དང་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་ངན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཐོས་པས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་མི་གཡོས་སོ། ། 無憂 གསུམ་པ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་ནི། གཞན་ཉན་རང་གི་མི་སྐྱོ་བ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་མི་སྐྱོ་ཞེ་ན། གཞི་འམ་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་མི་སྐྱོ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་ནི། ཆོས་ཐོས་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱིན་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྩོམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོའམ་ཡུལ་
【現代漢語翻譯】 即是安住于真如之義，對於本初無生滅的甚深空性之義，不恐懼且具足堅定的信仰。安住于威力，即對於成就神通、力量、無畏等廣大功德不退縮，具足堅定的信仰；對於煩惱極其粗重、難以調伏的眾生，不捨棄，而是以各種方法長期調伏，這是安住于成熟有情；對於諸佛的法身、報身、化身三身不可思議的功德，心想『我一定要成就』，並且永不退轉，這是安住于殊勝菩提。如是宣說了八種安住之相。再次，安住的分類有三種：爲了無上菩提而修持的種種無量苦行，是安住于苦行；以利他慈悲之心，永不捨棄輪迴，而是不斷地受生於各種世間，這是安住于隨愿受生；在輪迴中受生之時，不被輪迴的過患和煩惱所染污，這是安住于無煩惱。如是，菩薩的相續中生起的安住，與世間凡夫和聲聞、緣覺的安住不同，被認為是其他安住者中的殊勝者。 第三，不改變：如同蝴蝶和飛鳥的翅膀之力，以及大海的波濤，都無法撼動須彌山一樣，將這三個比喻依次對應：菩薩們不會被不善的惡友、各種痛苦以及聽聞甚深空性無我的教法所動搖。 無憂 第三，不厭倦：菩薩的不厭倦，與聲聞、緣覺的不厭倦不同。對於什麼不厭倦呢？對於三個基礎或事物不厭倦：聽聞善知識所宣講的殊勝佛法而不滿足，這是不厭倦聽聞佛法或不厭倦尋求佛法；在無數劫中，像從燧石中取火一樣，發起廣大的精進，這是不厭倦精進的事物；爲了眾生的利益，甘願承受各種痛苦，這是不厭倦痛苦的事物。這些就是不厭倦的事物或對境。
【English Translation】 It is to abide in the meaning of Suchness, and to have unwavering faith and no fear of the profound emptiness that is without origination or cessation from the beginning. To abide in power is to have unwavering faith in accomplishing vast qualities such as clairvoyance, strength, and fearlessness without shrinking back. To not abandon beings who are extremely afflicted and difficult to tame, but to tame them for a long time with various methods, is to rely on maturing sentient beings. To think, 'I must accomplish the inconceivable qualities of the three bodies of the Buddhas—Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya,' and never turn back from this thought, is to rely on supreme enlightenment. Thus, eight aspects of reliance have been explained. Again, there are three divisions of reliance: To practice various immeasurable austerities for the sake of unsurpassed enlightenment is to rely on austerity. To never abandon samsara with compassion for others, but to continuously take birth in various realms, is to rely on taking birth in samsara according to one's wish. To not be defiled by the faults and afflictions of samsara while taking birth in samsara is to rely on being without afflictions. Thus, the reliance that arises in the continuum of a Bodhisattva is different from the reliance of ordinary worldlings and Shravakas and Pratyekabuddhas, and is considered the supreme among other reliances. Third, unchanging: Just as the power of the wings of butterflies and birds, and the waves of the great ocean, cannot shake Mount Meru, apply these three metaphors in order: steadfast Bodhisattvas are not disturbed or moved by evil friends, various sufferings, or hearing the profound teachings of emptiness and selflessness. Nirvana Third, not wearying: The Bodhisattva's not wearying is different from the not wearying of Shravakas and Pratyekabuddhas. What is not wearied? There are three bases or things that are not wearied: Not being satisfied with hearing the sacred Dharma from a virtuous spiritual friend is not wearying of hearing the Dharma or not wearying of seeking the Dharma. Exerting great diligence for countless eons, like producing fire from a rubbing stick, is not wearying of the object of diligence. Not wearying of enduring various kinds of suffering for the sake of sentient beings is not wearying of the object of suffering. These are the objects or spheres of not wearying.
གསུམ་བསྟན་ཏོ། །མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའམ་འབྱུང་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱོ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་སྐྱོ་བའི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཉིད་གང་ཡིན་ 2-257a པ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་མི་སྐྱོ་བ་དབྱེ་བ་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ་དེ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྣམས་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མོས་སྤྱོད་དུ་བདག་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་མ་ཐོབ་པས་སྐབས་སྐབས་སུ་སྐྱོ་བའང་འབྱུང་བས་མི་སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ས་བདུན་དུ་སྐྱོ་བ་གཏན་མི་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དག་པའི་ས་གསུམ་དུ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། ། 通達論典 བཞི་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་དེ་དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ཡང་ཟེར་རོ། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ནང་རིག་པ་དང་། ཏརྐ་འམ་རྟོག་གེའི་རིག་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པའང་དེའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའམ་སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོ་ཡི་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་ལྔ་པོ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ལས་ལེགས་པར་ཉན་ཅིང་དོན་ལ་བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱས་ནས་གཞན་ལའང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཤེས་བྱའི་གནས་མཐའ་དག་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། རིག་གནས་ལྔ་ཤེས་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཁྱད་ 2-257b པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་དང་པོ་གཞི་འམ་དངོས་པོ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་ཐར་པའི་དོན་དུ་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་གཙོ་བོར་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གིས་བསྟན་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་མི་བྱེད་ན་རིག་གནས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་སློབ་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་གི་རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ཚུལ་དང་། ཡི་གེ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བསྣན་ལ་སོགས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེ
【現代漢語翻譯】 第三，闡述不灰心（Miskyo）。不灰心的原因、來源或基礎是：如前所述，依賴於知恥和堅定這二者，不灰心才會產生。不灰心的本質或自性是：對偉大的菩提具有極其強烈的渴望。區分不灰心的原因是：有智慧的人們的不灰心，對於處於道之階段的人們來說，由於尚未獲得自他平等的菩提心，有時也會產生灰心，因此不灰心並不完全圓滿；在七地時，灰心永遠不會產生，因此是完全圓滿；在三個清凈地時，毫不費力、任運自成，是極其圓滿。因此，不灰心可以分為三種。 通達論典 第四，通達論典是指菩薩堅定的通達論典，也就是指通達五明（Rigpa'i Gnas Nga）。它也被稱為聲明（Tsug Lag Shespa）。五明如前所述，包括內明（Nang Rigpa）、因明（Tarka）或正理明，即量論，也就是原因或論證的學問。還有聲明（Brda Sprodpa）或音韻學、工巧明（Bzo Yi Rigpa）和醫方明（Gso Ba'i Rigpa）這五種。從善知識、堪布和智者那裡認真聽聞，通過思考其意義獲得定解，並且也向他人展示。因為一切所知都包含在五明之中。菩薩們精通一切所知，因為他們渴望獲得一切智智（Thams Cad Mkhyen Pa'i Ye She），因此致力於通達論典。僅僅通達五明，世俗之人以及聲聞、緣覺也有可能做到。但是，通過基礎等六種方式，菩薩們的五明通達論典就顯得尤為殊勝。 這六種方式是什麼呢？第一，基礎或事物本身就是這五明本身。聲聞們爲了自己解脫，主要專注于內明中的一部分，即人無我，不太關注大乘經典所闡述的意義，更不用說其他的明學了。菩薩們追求一切智智，爲了利益無量眾生，對於一切廣大的所知，自己學習並向他人展示。內明包括三乘的道，以及如聲明中所述，表達方式、名相的自性、條件和詞性組合的方式，以及文字的縮寫、分解和新增等等，沒有任何阻礙。
【English Translation】 Third, explaining non-discouragement (Miskyo). The cause, source, or basis of non-discouragement is: as mentioned above, relying on both knowing shame and steadfastness, non-discouragement arises. The essence or nature of non-discouragement is: having an extremely strong aspiration for great Bodhi. The reason for distinguishing non-discouragement is: the non-discouragement of those with wisdom, for those who are in the stages of the path, because they have not yet obtained the Bodhicitta of equality between self and others, sometimes discouragement also arises, therefore non-discouragement is not completely perfect; in the seventh Bhumi, discouragement never arises, therefore it is completely perfect; in the three pure Bhumis, effortlessly and spontaneously, it is extremely perfect. Therefore, it is believed that non-discouragement can be divided into three types. Understanding the Treatises Fourth, understanding the treatises refers to the steadfast understanding of treatises by Bodhisattvas, which means understanding the five sciences (Rigpa'i Gnas Nga). It is also called 'Tsug Lag Shespa'. The five sciences, as mentioned before, include Inner Science (Nang Rigpa), Logic (Tarka) or epistemology, which is the science of valid cognition, that is, the study of causes or arguments. There are also Grammar (Brda Sprodpa) or phonetics, Crafts (Bzo Yi Rigpa), and Medicine (Gso Ba'i Rigpa). Listen carefully to these five from virtuous friends, Khenpos, and wise people, gain certainty by contemplating their meaning, and also show them to others. Because all that is knowable is contained within the five sciences. Bodhisattvas are proficient in all that is knowable because they aspire to attain omniscient wisdom (Thams Cad Mkhyen Pa'i Ye She), therefore they engage in understanding the treatises. Merely understanding the five sciences is also possible for worldly people and Sravakas and Pratyekabuddhas. However, through six aspects such as the basis, the Bodhisattvas' understanding of the five sciences is particularly superior. What are these six aspects? First, the basis or the thing itself is the five sciences themselves. Sravakas, for the sake of their own liberation, mainly focus on a part of Inner Science, namely the selflessness of the person, and do not pay much attention to the meanings taught by all the Mahayana scriptures, let alone other sciences. Bodhisattvas pursue omniscient wisdom, and in order to benefit limitless sentient beings, they themselves study and show to others all aspects of vast knowledge. Inner Science includes the paths of the three vehicles, and as stated in Grammar, the manner of expression, the nature of terms, the manner of combining conditions and inflections, and the abbreviation, decomposition, and addition of letters, etc., without any hindrance.
ད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ཟུར་མ་ཆག་པར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དེ་ཡང་མངོན་རྗེས་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། རིང་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བཟོའི་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ 2-258a ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་སམ་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་ཉིད། ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་འམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའང་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་། བྱེད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཙམ་གྱི་ནང་རིག་པ་ཤེས་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད། གཞན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལའང་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སོགས་གཞན་བཞིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་ཞིག་མཉན་ 2-258b ནས་དེ་ཡི་ཚིག་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་བཟོ་དང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བྱང་བ་དང་བརྟག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་དང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་མི་
【現代漢語翻譯】 此外，精通寫作的人，具備良好的定義性詞語，能夠做到語音準確無誤地表達意義，並且通過現量、比量、聖教量（mngon rjes lung gi tshad ma）三種量來證實其意義。駁斥不符合量的一方，確立符合量的一方，從而產生對意義毫不動搖的定解。醫學則能平息眾生的一切疾病，調和諸元素，並實現長壽的方法。爲了利益有情，自己製作各種工藝技術，利益他人，並將這些方法充分地教導給他人。總之，菩薩爲了成辦自他二利，首先自己要學習五明（rig pa'i gnas lnga）的論典或學術著作，聽聞，聽聞后不忘地記住，習慣於口頭背誦，用心思考其意義，毫不錯誤地理解其含義，通過區分善說和惡說，如實地教導他人，這是從基礎或事物方面來說的殊勝之處。 第二，所為之事，聲聞（nyan rang）等的一切學處，都是爲了以自利為主，而菩薩所為之事，是爲了以利他為主，因此殊勝。事業方面，聲聞僅通過了解聲聞的經典，就能成辦自利的事業，而菩薩精通內明（nang rig pa）三乘，自己進入大乘，也向其他具有大乘根性的人宣說大乘，也向其他具有聲聞、獨覺根性的人宣說相應的乘。同樣，因明（gtan tshigs rig pa）等其他四明也能利益他人，並從事向他人宣說這些論典的事業，因此特別殊勝。體性方面，聲聞的內明只學習一部分，如宣說人無我的論典等少量內容，記住其中的詞句等。而菩薩則要聽聞、記住、精通、思考和理解由三乘所涵蓋的內明，以及聲明（sgra）和因明、工巧明（bzo）和醫方明（gso ba）的無盡論典，並且永不滿足，因此具備五種體性，所以特別殊勝。此外，瞭解聲聞的論典會導致有餘涅槃（phung po lhag med du zad par 'gyur la），而瞭解菩薩的五明論典，即使在有餘涅槃的境界中，也不會...
【English Translation】 Furthermore, those skilled in writing, possessing excellent definitive terms, are able to express meanings accurately without phonetic errors, and establish the meaning in accordance with the three kinds of valid cognition: direct perception, inference, and scriptural authority (mngon rjes lung gi tshad ma). They refute the side that does not conform to valid cognition and establish the side that does, thereby generating an unwavering conviction in the meaning. Medicine pacifies all the diseases of sentient beings, harmonizes the elements, and achieves the means of longevity. To benefit sentient beings, they create various kinds of crafts and technologies themselves, benefit others, and fully teach these methods to others as well. In short, in order to accomplish the two benefits of self and others, a Bodhisattva must first study the treatises or academic texts of the five sciences (rig pa'i gnas lnga), listen, remember without forgetting what they have heard, become accustomed to reciting the words, contemplate their meanings, and understand their meanings without error. By distinguishing between good and bad explanations, they teach others truthfully. This is the excellence from the perspective of the basis or object. Secondly, the purpose of the Hearers (nyan rang) and others' training is primarily for self-benefit, while the purpose of a Bodhisattva's actions is primarily for the benefit of others, and therefore it is superior. In terms of activities, Hearers can accomplish the task of self-benefit by knowing only the Hearer's scriptures, while Bodhisattvas become proficient in the three vehicles of inner science (nang rig pa), enter the Great Vehicle themselves, and also teach it to others who have the potential for the Great Vehicle. They also teach the corresponding vehicle to others who have the potential for the Hearer's or Solitary Realizer's vehicle. Similarly, logic (gtan tshigs rig pa) and the other four sciences also benefit others and engage in the activity of teaching those treatises to others, and are therefore particularly superior. In terms of characteristics, the Hearer's inner science only studies a part, such as the treatises that explain the selflessness of the person, and remembers the words. Bodhisattvas, on the other hand, hear, remember, master, contemplate, and understand the inner science encompassed by the three vehicles, as well as the endless treatises on grammar (sgra), logic, crafts (bzo), and medicine (gso), without ever being satisfied. Therefore, they possess five characteristics and are particularly superior. Furthermore, knowing the Hearer's teachings leads to nirvana with remainder (phung po lhag med du zad par 'gyur la), while knowing the Bodhisattva's teachings of the five sciences, even in the realm of nirvana with remainder, will not...
ཟད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཐོབ་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ལྔ་རིག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་མཐུས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དེ་གནས་གང་གིས་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་སྒོས་བསྡུས་ཏེ། གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ 2-259a རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྔར་ཚེ་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་གནས་ལྔ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡའ་སྤྲོད་སོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་། གཙོ་བོ་ནང་རིག་པ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་དུ་མི་ནུབ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། ། 通達世間 ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་ངག་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལུས་ 2-259b ངག་གི་ཚུལ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལའང་ཡོད་ལ། བདེན་བཞི་ཤེས་པ་ཉན་རང་ལ་ཡང་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔ
【現代漢語翻譯】 由於窮盡一切所知而卓越，以及由於圓滿成就果位而卓越：聲聞（Nyan Thös，聲聞，Śrāvaka，聽聞佛陀教誨而證悟者）們僅僅通過了解論著，無法獲得一切種智（Nam pa Tham Chay Khyen Pa，一切種智，Sarvākārajñatā，對一切事物和現象的全面認知）。而菩薩（Chang Chub Sempa，菩薩，Bodhisattva，為利益眾生而發願成佛者）精通五明（Né Nga Rig Pa，五明，Pañcavidyāsthāna，聲明、工巧明、醫方明、因明、內明），並通過將此功德完全迴向于成就一切種智，從而圓滿成就了遍知一切所知之相的智慧之果。菩薩對五明論著的通達，主要通過什麼來概括呢？主要通過三摩地（Ting Ngé Dzin，三摩地，Samādhi，心專注一境）和陀羅尼（Zung，陀羅尼，Dhāraṇī，總持）來概括。精通五明的人，有些是三摩地的自性，被三摩地所攝持，並與三摩地相關聯；有些是陀羅尼的自性，被陀羅尼所攝持，並與陀羅尼相關聯。因此，從被三摩地和陀羅尼所概括的角度來看，也可以分為兩種。 其中，像勇猛行（Dpa War Dro Wa）等通過獲得三摩地的力量，無論入於何種禪定，都能毫不費力地通達五明論著，從而成熟眾生。而陀羅尼的自性，是指在過去無數世中聽聞的所有五明論著，都能毫不忘記地記住其詞句和意義，從而能夠持有五明所涵蓋的一切聖教法。因此，菩薩通達論著，依靠三摩地，就能以神通變化、言說變化和教誡變化這三種神變來圓滿成熟眾生；通過陀羅尼，就能持有包括聲明等四支在內的一切聖教法，特別是內明（Nang Rig Pa），從而使正法在世間永不衰敗。這二者就是通達論著的作用。 通達世間 第五，通達世間（Jig Ten Shay Pa，世間智，Laukikajñāna）：堅固的菩薩們的世間智，即對身之行爲了解、對語之行爲了解，以及通過意了知四諦（De Zhi，四諦，catvāri āryasatyāni，苦、集、滅、道）——這與其他的世間人、聲聞、緣覺（Nyan Rang，聲緣，Śrāvakapratyekabuddha，聽聞佛法或觀因緣而覺悟者）不同，是無法比擬或等同的。因此，菩薩超越了其他的世間人、聲聞和緣覺。如果其他人認為，瞭解世間的名言術語，以及使身語行為與他人一致，這些普通的世間人也能做到；而瞭解四諦，聲聞和緣覺也能做到，那麼菩薩的世間智如何卓越呢？因為他們（菩薩）用這些來成熟其他的眾生。
【English Translation】 Being superior due to exhausting all knowable objects, and being superior due to perfectly accomplishing the fruit: The Hearers (Nyan Thös, Śrāvaka) do not attain omniscience (Nam pa Tham Chay Khyen Pa, Sarvākārajñatā) merely by knowing the treatises. However, Bodhisattvas (Chang Chub Sempa, Bodhisattva) become skilled in the five sciences (Né Nga Rig Pa, Pañcavidyāsthāna), and through the power of dedicating this entirely to the attainment of omniscience, they perfectly accomplish the fruit of the wisdom that knows all aspects of knowable objects. The Bodhisattva's knowledge of the treatises of the five sciences is mainly summarized by what? It is mainly summarized by Samādhi (Ting Ngé Dzin, Samādhi) and Dhāraṇī (Zung, Dhāraṇī). Some of those skilled in the five sciences are of the nature of Samādhi, are upheld by Samādhi, and are related to Samādhi; others are of the nature of Dhāraṇī, are upheld by Dhāraṇī, and are related to Dhāraṇī. Therefore, from the perspective of being summarized by Samādhi and Dhāraṇī, it can also be divided into two. Among them, those like the Brave Goer (Dpa War Dro Wa) and others, through the power of attaining Samādhi, can effortlessly understand all the treatises of the five sciences, no matter what Samādhi they enter, thereby maturing sentient beings. The nature of Dhāraṇī is that all the teachings of the five sciences heard in countless past lives are remembered without forgetting their words and meanings, thereby enabling the upholding of all the sacred Dharma (Chös) encompassed by the five sciences. Therefore, the Bodhisattva's knowledge of the treatises, relying on Samādhi, can fully mature sentient beings with the three kinds of miracles: miraculous transformations, verbal transformations, and instructive transformations. Through Dhāraṇī, they can uphold all the sacred Dharma, including the four branches such as grammar, and especially Inner Science (Nang Rig Pa), so that the Dharma will never decline in the world. These two are the functions of knowing the treatises. Understanding the World Fifth, understanding the world (Jig Ten Shay Pa, Laukikajñāna): The worldly knowledge of steadfast Bodhisattvas, which is understanding the conduct of body, understanding the conduct of speech, and understanding the Four Noble Truths (De Zhi, catvāri āryasatyāni) through mind, is incomparable or equal to that of other worldly beings, Hearers, and Solitary Realizers (Nyan Rang, Śrāvakapratyekabuddha). Therefore, the Bodhisattva surpasses other worldly beings, Hearers, and Solitary Realizers. If others think that understanding worldly terms and making body and speech behavior consistent with others are things that ordinary worldly people can do, and that understanding the Four Noble Truths is something that Hearers and Solitary Realizers can also do, then how is the Bodhisattva's worldly knowledge superior? Because they (Bodhisattvas) use these to mature other sentient beings.
འི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འགགས་པ་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོག་དམན་བར་མའི་གང་ཟག་སུ་ལ་ཡང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པར་འཛུམ་པའི་མདངས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་གུས་ཤིང་དགའ་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་པས་གཞན་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་གི་ཚིག་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་སོགས་དྲང་ཞིང་འཇེབས་པ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་གྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ངག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལུགས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། གང་ 2-260a གིས་ནུབ་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནུབ་པའམ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱིས་བདེན་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ན། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་འགག་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་འགག་པའི་གནས་འགོག་བདེན་དང་། གང་གིས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མ་དག་པའི་གཞན་དབང་དང་། ནུབ་པ་ཤེས་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ཤེས་པ་དང་། བདེན་རྣམ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་སྡུག་ཀུན་ཞི་བ་དང་། འགོག་ལམ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རང་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་ལས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་བཞི་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་སུ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འཇ
【現代漢語翻譯】 並非如此，它們之間存在著巨大的差異。世間知識有三種：瞭解世間的名相、瞭解世間的生起、瞭解世間的止滅。瞭解世間的名相又包括兩種：瞭解與世間相符的身語名相之方式。那麼，這兩種方式是什麼呢？堅定菩薩們的身行舉止，無論面對高低貴賤之人，都不會有憤怒或皺眉的表情，總是以微笑的面容令人愉悅，表現出恭敬和喜悅，從而使他人感到滿意。言語方面，不說任何令人不快的話語，總是溫和悅耳，坦誠地說『您來得好嗎？』等等，言語正直而令人愉快。這兩種方式的必要性在於：通過使身體的行為與他人的心意相符，使眾生能夠成為理解真理的容器；通過言語宣講神聖的佛法，從而能夠修行神聖的佛法。因此，必須瞭解身語名相的這些方式。用心意瞭解這些世間從何而來，又將如何 2-260a 毀滅，這就是了解世間的意義。這是因為，通過集諦和苦諦，人們總是認為器世間和有情世間會不斷生起。集諦是因，苦諦是果，世間就是這樣被定義的。通過滅諦和道諦，世間將會止滅。當通過道諦斷除了集諦，作為苦諦自性的世間就會止滅。因此，滅諦是止滅的處所，道諦是止滅的方法。因此，這樣的瞭解被稱爲了解世間。瞭解世間的生起，就是了解不清凈的依他起；瞭解世間的止滅，就是了解清凈的依他起；瞭解十六諦的自性，以及三解脫門，也就是了解了三種自性。爲了從這四聖諦中獲得苦的寂滅，以及證得滅諦和道諦，有智慧的菩薩們會將這四聖諦應用於自身和他人，這就是了解世間的事業。因為有智慧的菩薩們瞭解世間的名相之諦，以及勝義諦的四諦，所以他們被稱爲了解世間。具有三種痛苦的世
【English Translation】 It is not like that; there is a vast difference between them. Worldly knowledge is of three types: knowing the terminology of the world, knowing the arising of the world, and knowing the cessation of the world. Knowing the terminology of the world also includes two aspects: knowing the ways of bodily and verbal terminology that are in accordance with the world. What are these two? Steadfast Bodhisattvas, in their bodily conduct, always please others with a smiling countenance, without anger or frowns, regardless of whether they are dealing with people of high, low, or middling status, showing respect and joy, thus satisfying others. In speech, they avoid unpleasant words, speaking gently and pleasantly, asking straightforwardly and agreeably, 'Have you come well?' and so on. The necessity of these two is that by making the bodily conduct in accordance with the minds of others, sentient beings are made suitable vessels for understanding the truth, and by teaching the sacred Dharma through speech, the sacred Dharma is to be practiced. Therefore, one must understand such ways of bodily and verbal terminology. Knowing with the mind from where these worlds arise and how they 2-260a cease is knowing the meaning of the world. This is because, through the truth of the origin (samudaya) and the truth of suffering (duhkha), it is always thought that the vessel and its contents of the world constantly arise. The truth of the origin is the cause, and the truth of suffering is the result, and the world is spoken of in this way. Through the truth of cessation (nirodha) and the truth of the path (marga), the world will cease or be extinguished. When the origin is abandoned through the truth of the path, the world, which is of the nature of the truth of suffering, ceases. Therefore, the truth of cessation is the place where it ceases, and the truth of the path is what causes it to cease. Thus, such knowledge is called knowing the world. Knowing the arising of the world is knowing the impure dependent arising, and knowing the cessation is knowing the pure dependent arising. Knowing the sixteen aspects of the truths and the three doors of liberation is also knowing all three characteristics. In order to obtain the pacification of suffering from these four truths and to attain the truth of cessation and the truth of the path, intelligent Bodhisattvas apply these four truths to themselves and others, which is the activity of knowing the world. For what reason are intelligent Bodhisattvas manifestly called knowers of the world because they know the truth of the terminology of the world and the four truths of ultimate reality? The world with the three sufferings
ིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ 2-260b གནས་རིས་དང་ཚེ་ཚད་བདེ་སྡུག་དར་རྒུད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་སྐབས་འདིར་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་དེ་དག་གང་གིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ལམ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ངག་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། འདི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་རུང་ངོ་། ། 通達四依 དྲུག་པ་རྟོན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་སོ་སོའི་ངག་ཙམ་ལ་མི་རྟོན་པ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོངས་པ་ཅན་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དེར་མི་གཟུང་བར་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ནི། 2-261a དོན་དེ་ལ་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ངེས་པའི་དོན་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་ལྡན་པ་ལ་རྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དག་དྲང་དོན་དང་། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང་། དེ་ཡི་དགོངས་པ་འབྱེད་པ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་དང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ལྟ་བུ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡི་ཡང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟོན་པར། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའོ། །ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ག
【現代漢語翻譯】 世界的安立、壽命、苦樂、興衰等如何？與世界相符的身語行為方式，在此處通過展示，象徵著世界的各種形態。以及產生這些世界的原因——包括所有生起之因，知曉這些是世俗諦。知曉道和滅是勝義諦。通過這二諦，就能知曉一切世界。有些人認為，知曉四諦就是知曉世界的特徵。知曉身語的世界，是因為由知曉自身的世界所引發，所以將因的名稱賦予了果，或者將產生知曉世界之因的名稱賦予了果。雖然如此解釋，但因為這是知曉世界的情況，所以知曉身語的行為方式，也可以認為是知曉世界的特徵。 通達四依 第六，知曉四依：爲了避免依賴個人、執著經文字面意義等過失，所以宣說了四依。如世尊所說：『應依止佛法，不應依止個人。』不依止個人，而依止佛法。對於經文，如『父母是應殺』等，不應按字面意思理解，而應依止其真實含義，不應依止文字。 對於含義，有不了義和了義之分，應依止具有究竟決斷作用的了義。例如，宣說有補特伽羅和蘊等法是不了義，而宣說其自性空是了義。如《甚深解脫經》等，以及解釋其含義的彌勒菩薩，和佛陀授記的龍樹菩薩、無著菩薩等大車論師所說，應依止了義，不應依止不了義。對於了義經的含義，不應依止僅是意識分別的對境，或成為八識對境的能取所取之相，而應依止遠離能取所取、不可言說、各自自證的境界，即獲得不分別的智慧之行境。不依止識，而依止智慧。另外，在《無盡意經》中說：
【English Translation】 How are the establishment, lifespan, happiness, suffering, prosperity, and decline of the world? The ways of body and speech that correspond to the world are shown here, symbolizing the various forms of the world. And the causes that give rise to these worlds—including all the causes of arising—knowing these is the conventional truth (saṃvṛti-satya). Knowing the path and cessation is the ultimate truth (paramārtha-satya). Through these two truths, one can know all the worlds. Some believe that knowing the four noble truths is the characteristic of knowing the world. Knowing the world of body and speech is caused by knowing one's own world, so the name of the cause is given to the effect, or the name of the cause that produces the knowledge of the world is given to the effect. Although this is explained in this way, since this is the case of knowing the world, knowing the ways of body and speech can also be considered as the characteristic of knowing the world. Understanding the Four Reliances Sixth, understanding the four reliances: In order to avoid the faults of relying on individuals, clinging to the literal meaning of scriptures, etc., the four reliances are taught. As the Blessed One said: 'Rely on the Dharma, not on the individual.' Do not rely on the individual, but rely on the Dharma. Regarding the scriptures, such as 'parents are to be killed,' etc., one should not understand them literally, but should rely on their true meaning, not on the words. Regarding the meaning, there are provisional (neyārtha) and definitive (nītārtha) meanings. One should rely on the definitive meaning that has the ultimate decisive function. For example, stating that there are persons and aggregates, etc., is provisional, while stating that they are empty of inherent existence is definitive. As in the profound sūtras such as the Saṃdhinirmocana Sūtra, and as explained by Maitreya, who explains its meaning, and Nāgārjuna and Asaṅga, who were prophesied by the Buddha, one should rely on the definitive meaning and not on the provisional meaning. Regarding the meaning of the definitive sūtras, one should not rely on the aspects of grasping and clinging that are merely objects of conceptual mind or objects of the eight consciousnesses, but should rely on the state of being beyond grasping and clinging, inexpressible, and individually self-aware, that is, the sphere of activity of obtaining non-conceptual wisdom (nirvikalpa-jñāna). Do not rely on consciousness, but rely on wisdom. Furthermore, in the Akṣayamati Sūtra, it says:
ང་ཟག་དང་ཆོས་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དང་། དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚིག་གམ་ཆོས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། འབྲས་ 2-261b བུ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་། ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་དང་། དོན་དམ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་ཁམས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོར་ཕུང་དང་། གཟུགས་མེད་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་དང་། སྲིད་རྩེ་བའི་རྣམ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀུན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་སོ། །རྟོན་པ་བཞི་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རང་གི་ཞེ་འདོད་དང་བསྟུན་ཏེ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྤོང་བའམ་སྨོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་དང་པོ་དང་། ཕ་དང་མ་བསད་པ་སོགས་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་འཛིན་པ་སྤངས་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། དེ་བཞིན་དགྲ་བཅོམ་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཤེས་པར་གང་ཟག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ལོག་པར་གྱུར་ 2-262a པ་ལྟ་བུ་དྲང་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བཟུང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་། ཟབ་མོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་འཐོབ་པ་དག་ཏུ་གྱུར་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་འདིར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོན་པ་བཞི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོན་པ་བཞིའི་བྱེད་ལས་སམ་ཡོན་ཏན་ནི། རྟོན་པ་དང་པོ་དང་ལྡན་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ
【現代漢語翻譯】 依賴於認為補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，梵文：pudgala，英文：person，漢語字面意思：人）和法兩者都具有自性，不如依賴於了悟兩者皆無自性；同樣，言辭是世俗之法，意義是出世間之法；或者說，所有世俗之法都是言辭或法，所有勝義之法都是意義。同樣，宣說進入道之經典是不了義經，宣說進入果之經典是了義經；或者說，宣說世俗諦之經典是不了義經，宣說勝義諦之經典是了義經。 何為識？欲界眾生的識依賴於色蘊，同樣，色界的識依賴於受蘊，無色界下三界的識依賴於想蘊，有頂天的識依賴於行蘊。如此，識安住於色等四處，接近並安住，此為識。了知安住於四蘊之識皆為空性，不執著于識，此為智慧。 宣說四依的必要是：爲了避免有些人隨自己的意願說『這不是佛語，也不是真正的法』，從而捨棄或誹謗如來親口宣說的正法，所以需要第一個依；爲了避免有人像對待殺父殺母等情況一樣執著，所以需要第二個依；佛陀曾說：『若有一人出現於世，則利益安樂一切世間，此人即是如來。』因為不瞭解這是從不了義世俗諦的角度所說，而誤以為補特伽羅實有，爲了糾正這種將不了義視為究竟義的錯誤，所以需要第三個依；雖然甚深無二之義是各自自證智慧的境界，不可言說，但由於受到能取所取習氣的染污，而執著于成為識之境界的言說，爲了糾正這種錯誤，所以需要第四個依。因此，分別宣說四依是爲了破斥顛倒的四依。 四依的作用或功德是：具有第一個依，就不會從信樂佛語之法中退轉。
【English Translation】 Relying on viewing both the person (Skt: pudgala, Eng: person, Lit: one who is full) and the dharma as having inherent existence is not as good as relying on realizing that both are without inherent existence; similarly, words are worldly dharmas, and meanings are transcendental dharmas; or, all conventional dharmas are words or dharmas, and all ultimate dharmas are meanings. Likewise, sutras that teach entering the path are provisional sutras, and sutras that teach entering the fruit are definitive sutras; or, sutras that teach conventional truth are provisional sutras, and sutras that teach ultimate truth are definitive sutras. What is consciousness? The consciousness of sentient beings in the desire realm relies on the form aggregate, similarly, the consciousness of the form realm relies on the feeling aggregate, the consciousness of the lower three formless realms relies on the perception aggregate, and the consciousness of the peak of existence relies on the formation aggregate. Thus, consciousness abides in the four places of form, etc., approaching and abiding, this is consciousness. Knowing that the consciousness abiding in the four aggregates is all emptiness, and not clinging to consciousness itself, this is said to be wisdom. The necessity of teaching the four reliances is: to avoid some people, according to their own desires, saying 'This is not the Buddha's word, nor is it the true dharma,' thereby abandoning or slandering the true dharma spoken by the Tathagata himself, therefore the first reliance is needed; to avoid clinging as in the case of killing one's father and mother, etc., therefore the second reliance is needed; the Buddha said: 'If one person appears in the world, then all the world will benefit and be happy, this person is the Tathagata.' Because of not understanding that this is said from the perspective of provisional conventional truth, and mistakenly thinking that the person is inherently existent, to correct this mistake of taking the provisional as the ultimate meaning, therefore the third reliance is needed; although the profound non-dual meaning is the realm of each self-aware wisdom, which cannot be expressed, but because of being defiled by the habits of grasping and being grasped, clinging to the expression that has become the realm of consciousness, to correct this mistake, therefore the fourth reliance is needed. Thus, separately teaching the four reliances is to refute the inverted four reliances. The function or merit of the four reliances is: having the first reliance, one will not degenerate from faith in the dharma of the Buddha's words.
་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པས་ཚིག་གི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གསུམ་པས་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཞི་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། 說四無礙解 བདུན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལའང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་པ། མ་རིག་པ་ལ་ཡང་མིང་གཞན་གཏི་མུག་དང་རྨོངས་པ་དང་མི་ 2-262b ཤེས་པ་དང་། མུན་པ་དང་མུན་ནག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། སྣང་བ་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ། མིང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་ནི། མིང་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་རིག་པ་དང་། མིང་དེ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་གི་སྐད་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག་ཚིག་དེ་ལ་དོན་གྱི་འཇུག་པ་གསལ་ཕྱིར་ཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང་། རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་ཐེབས་པ་དང་། ཆོས་གཅིག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཤད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞི་པོ་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིའི་གྲངས་ངེས་ནི་བསྟན་པ་ལ་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཚེ་ན། གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ 2-263a ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག་གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གང་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཤེས་པ་ཡི་རང་བཞིན་སྤོབས་པ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ནི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་སམ་བློ་བརྟན་འགྲེལ་ཆེན་ལྟར་ན། ཆོས་
【現代漢語翻譯】 同樣，第二種無礙解不會因辨析詞義而退失；第三種無礙解不會因聽聞其他善知識所說的如實開示，即從需要詮釋的經典（དྲང་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་）轉為意義確定的經典（ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་）而退失；第四種無礙解，證得超越分別唸的對像、不可言說的智慧（ཡེ་ཤེས་）的堅固菩薩們，則永遠不會退失。 宣說四種無礙解 第七，宣說四種各別正智（སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི）：法各別正智（ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་）是指，存在多種多樣的法，如善與非善、有漏與無漏等；並且，即使是同一種法，也有多種不同的名稱，例如，無明（མ་རིག་པ་）也有愚癡（གཏི་མུག་）和矇昧（རྨོངས་པ་）以及不瞭解（མི་ཤེས་པ་）和黑暗（མུན་པ་）和昏暗（མུན་ནག་）等名稱；而智慧（ཡེ་ཤེས་）也有智慧（ཡེ་ཤེས་）和般若（ཤེས་རབ་）和明智（རིག་པ་）和聰慧（བློ་གྲོས་）和光明（སྣང་བ་）等名稱。瞭解名稱和法的各種類別，並且如實、正確地瞭解這些名稱的含義，包括自相和共相，這就是意義各別正智（དོན་སོ་སོར་ཡང་དག་པ་རིག་པ་）。這些名稱不僅僅是某個地方使用的語言，而是要如實、正確地瞭解各個地方的詞語，包括天（ལྷ་）和龍（ཀླུ་）和人（མི་）和乾闥婆（དྲི་ཟ་）和阿修羅（ལྷ་མ་ཡིན་）等不同種類的語言，以及如何將字母組合成詞語，詞語組合成句子，以及爲了清晰表達句子的含義而新增的助詞等。這就是詞語各別正智（ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་）。辯才各別正智（སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་）是指，對於所有被提問的問題都能無礙地回答，能夠駁倒所有的辯論者，並且能夠獲得從一個法的意義出發，即使經過無數劫的時間也無法窮盡的智慧。 因此，爲了如實瞭解這四種各別正智，菩薩的四種各別正智被認為是與聲聞和獨覺不相同的。這一偈頌說明了四種正智的特徵。以下兩句偈頌'宣說'等，確定了這四種正智的數量：當菩薩向他人宣講佛法時，什麼是需要宣講的，以及通過什麼來宣講呢？ 就像這樣，法和義這兩者是需要宣講的內容，而通過詞語的解釋和智慧的自性——辯才這兩者來進行宣講。其中，法是通過名稱來宣講的，並且會解釋其含義是'這個和這個'。或者，按照《大釋論》的說法，法...
【English Translation】 Similarly, the second unhindered understanding will not degenerate from analyzing the meaning of words; the third will not degenerate from hearing the clear teachings from other virtuous spiritual friends, that is, from the sutras that need interpretation (Drang don gyi mdo sde) to the sutras with definite meaning (Nges pa'i don gyi mdo sde); the fourth unhindered understanding, the steadfast Bodhisattvas who have attained wisdom (Yeshes) that transcends the object of conceptualization and is inexpressible, will never degenerate. Explanation of the Four Unimpeded Understandings Seventh, explaining the four individual perfect knowledges (So so yang dag rig pa bzhi): Individual perfect knowledge of Dharma (Chos so so yang dag par rig pa) refers to the existence of various kinds of Dharmas, such as good and non-good, contaminated and uncontaminated, etc.; and even for the same Dharma, there are many different names, for example, ignorance (Marigpa) also has names such as delusion (Tigmug) and bewilderment (Rmongspa) and not understanding (Mishes pa) and darkness (Munpa) and obscurity (Munnag); and wisdom (Yeshes) also has names such as wisdom (Yeshes) and prajna (Sherab) and intelligence (Rigpa) and sagacity (Lodros) and light (Snangba). Knowing the various categories of names and Dharmas, and truly and correctly understanding the meanings of these names, including their self-characteristics and common characteristics, is individual perfect knowledge of meaning (Don so sor yang dag pa rig pa). These names are not just the language used in a certain place, but one must truly and correctly understand the words of each place, including the different kinds of languages of gods (Lha) and nagas (Klu) and humans (Mi) and gandharvas (Dri za) and asuras (Lha mayin), and how to combine letters into words, words into sentences, and the particles added to clearly express the meaning of sentences. This is individual perfect knowledge of words (Nges pa'i tshig so so yang dag par rig pa). Individual perfect knowledge of eloquence (Spobs pa so so yang dag par rig pa) refers to being able to answer all questions asked without hindrance, being able to refute all debaters, and being able to obtain the wisdom that, starting from the meaning of one Dharma, cannot be exhausted even after countless eons. Therefore, in order to truly understand these four individual perfect knowledges, the four individual perfect knowledges of Bodhisattvas are considered to be different from those of Sravakas and Pratyekabuddhas. This verse explains the characteristics of the four perfect knowledges. The following two verses 'Explanation' etc., determine the number of these four perfect knowledges: When a Bodhisattva teaches the Dharma to others, what needs to be taught, and through what is it taught? Just like this, Dharma and meaning are the two things that need to be taught, and they are taught through the explanation of words and the nature of wisdom—eloquence. Among them, Dharma is taught through names, and its meaning is explained as 'this and this'. Or, according to the Great Commentary, Dharma...
གང་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་ཞེས་སུ་བཤད། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་སོ་སོའི་སྐད་གང་གིས་བརྡ་འཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་དེ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་མིང་དང་དོན་གཉིས་ཀ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པས་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དྲིས་ཤིང་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩད་པ་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་རུ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་ལྔ་དང་གསུམ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་དེའི་ཕྱིས་སམ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞི་པོ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིག་རྐང་འདི་གཉིས་ཡང་དག་རིག་བཞིའི་ངེས་ཚིག་ཏུ་བཤད་དེ། པྲ་ཏི་སཾ་བིདྱ་ཞེས་པ་པྲ་ཏི་ནི་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པ་ལ་བྱའོ། །སཾ་ནི་ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། ། 2-263b བི་ཏ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་བྱས་པའི་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་དང་དོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་བསྟན་ནས་གོ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་རིག་བཞིའི་བྱེད་ལས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ཟབ་མོའི་དོན་མཐའ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བརྗོད་དོ། ། 累積二資糧 བརྒྱད་པ་ཚོགས་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ནི་ཉན་རང་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཡུངས་འབྲུ་སྲིན་བུས་ཟོས་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བའི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུར་བལྟའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་གཉིས་པོ་དེའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚེ་ན། གཅིག་གིས་ཞེས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ
【現代漢語翻譯】 簡而言之，'分別正智'是指正確理解各個事物的意義；而詳細解釋說明這些意義，則被稱為正確理解各個'法'。通過'分別正智'，能夠全面瞭解'法'和'義'，因為它能通過各種語言來理解事物，從而掌握其名稱和含義。運用'無礙解'，可以詢問辯論者的意圖，並回應關於合理與否的爭論。因此，'分別正智'並非像數字五或三那樣是固定的四個。原因是，通過在'等持'中將一切法視為平等，並從這種平等狀態中獲得的智慧，可以充分理解包括法在內的這四種智慧。或者，這兩句偈頌可以解釋為四種'正智'的定義。'Pratisaṃvidyā'（藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་，梵文天城體：प्रत्यभिज्ञा，梵文羅馬擬音：pratyabhijñā，漢語字面意思：分別正智）中的'Prati'（藏文：སོ་སོ་，梵文天城體：प्रति，梵文羅馬擬音：prati，漢語字面意思：分別）指的是不分別的智慧，即各自的自證智。'Saṃ'（藏文：ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་，梵文天城體：सम，梵文羅馬擬音：sama，漢語字面意思：正或平等）指的是正確或平等的狀態，即真如。'Vita'（藏文：ཤེས་པ་，梵文天城體：विद，梵文羅馬擬音：vida，漢語字面意思：知）指的是知識，即通過顯現不分別的智慧后獲得的清凈世間智慧，可以向他人展示並理解法和義等。 四種'正智'的作用是：能夠斷除對蘊、界、處等廣大內容以及空性等甚深意義的一切疑惑。因此，被稱為'分別正智'。 第八，二資糧：菩薩的資糧，即福德資糧和智慧資糧，是與聲聞和獨覺所不相同的。《寶積經》中說：'菩薩的智慧資糧，應被視為如同十方虛空；聲聞的智慧資糧，應被視為如同芥子蟲蛀之內的虛空；菩薩的福德資糧，應被視為如同四大海之水；聲聞的福德資糧，應被視為如同牛蹄跡之水。'正是如此。憑藉這兩種資糧的力量，當菩薩們在輪迴中受生時，其中之一，即福德資糧，能使他們在輪迴中獲得卓越的、殊勝的增上生，如帝釋天、梵天、轉輪王的圓滿財富。
【English Translation】 In brief, 'Pratisaṃvidyā' (藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་，梵文天城體：प्रत्यभिज्ञा，梵文羅馬擬音：pratyabhijñā，漢語字面意思：Distinctive Perfect Knowledge) is said to be the correct understanding of the individual meanings of things; and explaining these meanings in detail is called the correct understanding of the individual 'dharmas'. Through 'Pratisaṃvidyā', one can gain a comprehensive understanding of both 'dharma' and 'meaning', because it can understand things through various languages, thereby grasping their names and meanings. By using 'perspicacity', one can inquire about the intentions of debaters and respond to arguments about what is reasonable or not. Therefore, 'Pratisaṃvidyā' is not a fixed set of four, like the numbers five or three. The reason is that by considering all dharmas as equal in 'Samādhi' (藏文：མཉམ་བཞག་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：meditative concentration), and through the wisdom gained from this state of equality, one can fully understand these four wisdoms, including dharma. Alternatively, these two verses can be explained as the definitions of the four 'Perfect Knowledges'. 'Pratisaṃvidyā' (藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་，梵文天城體：प्रत्यभिज्ञा，梵文羅馬擬音：pratyabhijñā，漢語字面意思：Distinctive Perfect Knowledge) where 'Prati' (藏文：སོ་སོ་，梵文天城體：प्रति，梵文羅馬擬音：prati，漢語字面意思：distinctive) refers to non-discriminating wisdom, i.e., each's self-cognizant wisdom. 'Saṃ' (藏文：ཡང་དག་པའམ་མཉམ་པ་ཉིད་，梵文天城體：सम，梵文羅馬擬音：sama，漢語字面意思：perfect or equal) refers to the state of being correct or equal, i.e., suchness. 'Vita' (藏文：ཤེས་པ་，梵文天城體：विद，梵文羅馬擬音：vida，漢語字面意思：knowledge) refers to knowledge, i.e., through the pure worldly wisdom gained after manifesting non-discriminating wisdom, one can show and understand dharma and meaning, etc., to others. The function of the four 'Perfect Knowledges' is that they can cut off all doubts about the characteristics of the vast content of the aggregates, elements, and sense bases, etc., and the profound meanings of emptiness, etc. Therefore, it is called 'Pratisaṃvidyā' (藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་，梵文天城體：प्रत्यभिज्ञा，梵文羅馬擬音：pratyabhijñā，漢語字面意思：Distinctive Perfect Knowledge). Eighth, the Two Accumulations: The accumulations of Bodhisattvas, namely the accumulation of merit and the accumulation of wisdom, are different from those of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. The Ratnakūṭa Sūtra says: 'The wisdom accumulation of Bodhisattvas should be regarded as being like the sky in the ten directions; the wisdom accumulation of Śrāvakas should be regarded as being like the space inside a mustard seed eaten by a worm; the merit accumulation of Bodhisattvas should be regarded as being like the water of the four great oceans; the merit accumulation of Śrāvakas should be regarded as being like the water in a cow's hoofprint.' It is just like that. By the power of these two accumulations, when Bodhisattvas take birth in Saṃsāra, one of them, namely the accumulation of merit, enables them to obtain excellent and superior higher rebirths in Saṃsāra, such as the perfect wealth of Indra, Brahmā, and the Cakravartin.
། །གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ 2-264a འཁོར་བར་གནས་པ་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འཇུག་གོ། ཚོགས་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྡུས་ཤིང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་བསྡུས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཞིང་རྨོ་དང་ཚོང་སོགས་བྱ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསོད་ནམས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྔ་ཆར་ 2-264b ཡང་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཀུན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་བཤེས་བསྟེན་པ་དང་། འགྲོགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཉན་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །ཚོགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་དུས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སཾ་བྷཱ་ར་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ས་རང་རྟའི་སྒྲ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞེས་དང་། བྷ་ནི་བྷ་བེ་ན་ཞེས་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་དང་། ར་ནི་ཨཱ་ཧ་ར་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དགེ་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམ་པས་སང
ས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་ཚོགས་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་ལས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མཚན་ 2-265a མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དོན་ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བདུན་པ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 修或道之本性 གཉིས་པ་བསྒོམ་པའམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། རྒྱས་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བསྡུས་ཏེ་ཞི་ལྷག་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། 修四思念住 དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་བསྟན་པའི་དང་པོ། བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས་ཉན་རང་གི་བསྒོམ་པ་དང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དག་དང་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཞེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་འོག་མ་ཀུན་ལ་དོན་གྱིས་ 2-265b ཤེས་པར་བྱས་ནས། དམིགས་པ་དང་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པས་རྣམ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། ཚད་ཀྱི་རྣམ་པའམ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་དང་། མཆོག་གི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་ཞུགས་པའང་སྔ་མ་ལས་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ་དེ་ལྟར་བཅུ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་ཉན་ཐོས་པ
【現代漢語翻譯】 爲了成就佛陀的色身、報身、法身這三身，需要積聚福德資糧和智慧資糧，這被稱為『ཚོགས』（Tshogs，資糧）。菩薩堅定的兩種資糧是什麼呢？它們的作用是成辦自他一切利益。資糧的分類是：從凡夫位開始，直到世間法頂位之間的意樂和行持所積累的資糧，是爲了進入初地並獲得它；從二地到六地之間積累的資糧，是爲了進入七地無相地並獲得它。當獲得七地時，對於經部等各種法，不會以不同的意義去作意和分別，因此稱為『無相』。七地菩薩的福德和智慧資糧，是爲了在八地和九地自然而然地成就兩種資糧；在八地和九地積累兩種資糧，是爲了獲得佛陀們以法王的身份進行灌頂的十地；在十地積累兩種資糧，是爲了獲得最終的佛陀果位。因此，堅定的菩薩們會如此積聚福德和智慧資糧。 修道之本性 第二，關於修習或道的自性，廣而言之是三十七道品，簡而言之是止觀二者。 修四念住 第一，關於三十七菩提分法分為七個部分來闡述的第一部分：有智慧的菩薩修習身、受、心、法四念住，以十四種方式不同於聲聞和緣覺的修習，因此菩薩修習的四念住超越了聲聞和緣覺。這十四種方式是什麼呢？是所依的差別，對治的差別，以及行入的差別。『差別』一詞在下文中都可以通過文意理解。還有所緣的差別，作意的差別，以及獲得的差別。同樣，隨順的差別，行入的差別，完全了知的差別，生起的差別，量的差別或大的差別，殊勝的差別，以及修習的差別，獲得果或真實成就的差別，這些都與前者不同，因此通過這十四種方式而有所差別。這些方式的意義是什麼呢？所依是指聲聞
【English Translation】 To accomplish the three bodies of the Buddha (Nirmanakaya, Sambhogakaya, Dharmakaya), it is necessary to accumulate merit and wisdom, which is called 'ཚོགས' (Tshogs, Accumulations). What are the two stable accumulations of a Bodhisattva? Their function is to accomplish all benefits for oneself and others. The classification of accumulations is: from the state of an ordinary being up to the peak of worldly dharma, the accumulation of aspirations and practices is for entering and attaining the first Bhumi; the accumulation of accumulations from the second to the sixth Bhumi is for entering and attaining the seventh Bhumi, the signless Bhumi. When the seventh Bhumi is attained, one does not conceptualize or differentiate the various teachings of the Sutras, etc., with different meanings, hence it is called 'signless'. The merit and wisdom accumulations of a seventh Bhumi Bodhisattva are for spontaneously accomplishing the two accumulations in the eighth and ninth Bhumis; accumulating the two accumulations in the eighth and ninth Bhumis is for attaining the tenth Bhumi, which the Buddhas empower as Dharma kings; accumulating the two accumulations in the tenth Bhumi is for attaining the ultimate Buddhahood. Therefore, steadfast Bodhisattvas accumulate merit and wisdom in this way. The Nature of Cultivating or the Path Secondly, regarding the nature of cultivation or the path, broadly speaking, it is the thirty-seven factors of enlightenment; concisely, it is the two, Shamatha and Vipassana (calm abiding and insight). Cultivating the Four Mindfulnesses Firstly, regarding the first part of the thirty-seven factors of enlightenment, which are explained in seven sections: a wise Bodhisattva cultivates the four mindfulnesses of body, feeling, mind, and phenomena, in fourteen ways that are different from the cultivation of Sravakas and Pratyekabuddhas. Therefore, the Bodhisattva's cultivation of the four mindfulnesses surpasses that of Sravakas and Pratyekabuddhas. What are these fourteen ways? They are the difference in the basis, the difference in the antidote, and the difference in entering. The word 'difference' can be understood from the meaning in the following text. There are also the difference in the object, the difference in attention, and the difference in attainment. Similarly, the difference in accordance, the difference in entering, the difference in complete knowledge, the difference in arising, the difference in quantity or great difference, the difference in excellence, as well as the difference in cultivation, and the difference in obtaining the result or true accomplishment, these are different from the previous ones, thus differing through these fourteen ways. What is the meaning of these ways? The basis refers to the Sravakas
་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཉན་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་སྣོད་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བཞི། གཙང་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཞིའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པས། གཙང་མི་གཙང་། བདེ་མི་བདེ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་སོགས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དེས་རིམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་ 2-266a པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཁྱད་འཕགས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་རང་ཉིད་བདེན་བཞི་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དྲན་ཉེ་བཞི་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོགས་གཉེན་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤང་གཉེན་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུས་མི་གཙང་བ་དང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འབྲལ་བ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པས་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀར་མི་དམིགས་པ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དང་མི་འབྲལ་ལ། མ་དག་པ་ལས་ཉོན་གྱིས་ལུས་སོགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པས་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ 2-266b ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ། །ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལེན་ཅིང་སྲུང་
【現代漢語翻譯】 聲聞乘的修行者修習四念住，是爲了聽聞、思維、修習聲聞乘的三藏。而菩薩修習四念住，是因為大乘的聽聞、思維、修習，所以從所依的角度來說，存在差別。 同樣，從對治的角度來說，聲聞乘的修行者觀身不凈、受是苦、心無常、法無我，以此對治認為身體是清凈的、感受是快樂的、心是常恒的、法是有我的四種顛倒。而菩薩則了知身體等四法皆是法無我，因此修習遠離清凈與不清凈、快樂與不快樂等一切相的真如。 像這樣，了知身體等四法的自性是空性，就能依次進入苦、集、滅、道四聖諦，如《辨中邊論》所說。 從入道的殊勝來說，聲聞乘的修行者爲了自己進入四聖諦而修習四念住，而菩薩爲了自己和他人都能入道而修習，因此存在差別。 從所緣的差別來說，聲聞乘的修行者主要緣自己身心的身體等法進行修習，而菩薩則緣自己和一切眾生的身體等法進行修習，因此存在差別。 從作意的差別來說，聲聞乘的修行者以觀身不凈等對治的相狀進行作意。而菩薩則不執著于所斷和對治的相狀，以此作意，因此存在差別。 從獲得的差別來說，聲聞乘的修行者爲了遠離身體的不凈和感受的痛苦等而修習，所獲得的果報也只是斷除蘊聚而已。而菩薩修習既不希求遠離，也不希求不離，因為身體等法自性本空，所以對遠離和不離都不執著，因此在獲得果報時，能獲得完全清凈的佛陀三身，並且不離於三身；從不凈的角度來說，通過煩惱和身體等分離而獲得果報，因此存在差別。 從隨順的差別來說，菩薩修習四念住是隨順六波羅蜜的。了知身體等四法如幻如化，實則自性本空，因此不執著于身體和受用等一切內外之物，從而隨順佈施。因為不執著于身體和受用，所以能清凈地受持和守護戒律。
【English Translation】 The Shravakas (Hearers) cultivate the four mindfulnesses to listen, contemplate, and meditate on the three pitakas (baskets) of the Shravaka vehicle. Bodhisattvas cultivate the four mindfulnesses because of relying on the hearing, contemplation, and meditation of the Mahayana (Great Vehicle), therefore, there is a difference in terms of the basis. Similarly, in terms of the antidote, Shravakas contemplate the impurity of the body, the suffering of feelings, the impermanence of the mind, and the selflessness of all phenomena, as antidotes to the four inversions of perceiving purity, pleasure, permanence, and self. Bodhisattvas, on the other hand, realize the selflessness of phenomena in all four of these dharmas (body, feelings, mind, and phenomena), and therefore, they meditate on the suchness that is free from all characteristics of purity and impurity, pleasure and displeasure, and so on. In this way, knowing the nature of the four (body, feelings, mind, and phenomena) to be empty, one gradually enters the truths of suffering, origin, cessation, and path, as stated in the Madhyantavibhaga (Distinguishing the Middle from the Extremes). The superior entry is that Shravakas cultivate the four mindfulnesses in order to enter the four truths themselves, while Bodhisattvas cultivate them in order to enter both themselves and others, thus there is a difference. The difference in object is that Shravakas mainly focus on the body and so on of their own continuum, while Bodhisattvas focus on the body and so on of themselves and all sentient beings, thus there is a difference. The difference in attention is that Shravakas attend to the impurity of the body and so on, in the form of antidotal characteristics. Bodhisattvas attend without focusing on the characteristics of what is to be abandoned and the antidote, thus there is a difference. The difference in attainment is that Shravakas cultivate in order to be separated from the impurity of the body and the suffering of feelings, and the result they attain is only the cessation of the aggregates. Bodhisattvas do not cultivate for the sake of wanting to be separated from them, nor for the sake of not being separated from them, but because the body and so on are without inherent existence, they do not focus on either separation or non-separation, so when they attain the result, they do not separate from the completely pure three bodies of the Buddha. From the impure perspective, they attain separation from the body and so on through afflictions, thus there is a difference. The difference in conformity is that the Bodhisattva's cultivation of mindfulness is in accordance with the six paramitas (perfections). Realizing that the four (body, feelings, mind, and phenomena) appear like illusions but are without inherent existence, they are not attached to the body and enjoyments, or to any internal or external objects, thus conforming to the giving of generosity. Because they are not attached to the body and enjoyments, they purely take and protect moral discipline.
བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལས། རྡེག་པ་ལ་སླར་མི་བརྡེག་པ་སོགས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པས་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་རྐྱང་པ་ཙམ་བསྒོམ་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཙམ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཡང་བསྒོམ་མོད་ཀྱི་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལ་རང་གནས་ནས། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་སོ་སོའི་བློ་དང་མཐུན་པར་དེ་དག་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་ཚུལ་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གདུལ་བྱ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ 2-267a ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལྟར་མྱོང་ཡང་དེ་ལ་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་སྣ་བྱུང་བ་དང་། དེ་དྭངས་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་ཡིན་པར་རྐྱེན་གྱི་དབང་ལས་གློ་བུར་སྣང་བ་སྣང་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ལུས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པ་སོགས་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་དམན་པ་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་ཡང་ཞུམ་པ་དང་རྒུད་པ་དང་ཉོན་མོངས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །ཚད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ཡང་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སོ་སོའ
【現代漢語翻譯】 此外，安住于具足持戒清凈，不以暴還暴等四種沙門之法的忍辱中。以忍辱為基礎，發起為利益眾生而不疲倦的精進。安住于精進，修習心不散亂的禪定。依靠禪定，修習能證悟一切法之共相與自相的勝觀智慧。因此，與六波羅蜜多相順應，而聲聞眾僅僅修習偏頗的菩提分法，不能長久地習慣於如是的六波羅蜜多。隨行之差別在於，僅僅對身體等安住正念，世間人和聲聞、緣覺也會修習，但菩薩們的修習更為殊勝，從自身所證悟的境界出發，根據世間人和聲聞、緣覺各自的根器，也為他們開示相應的安住正念的修習方式，這就是隨順一切所化之差別。圓滿了知的差別在於，菩薩了知身體如幻象般顯現，實則並非真實存在；感受如夢中經歷苦樂，實則沒有任何實體的自性；心的本性是圓滿成就的自性光明，如同虛空一般；一切雜染和清凈之法都是暫時的，如同虛空中出現雲朵和霧氣，以及雲消霧散一般，並非心的本性，而是因緣所生的暫時顯現，如同幻象一般。因此，對身體等的自性有了圓滿的了知，這是非常殊勝的。生起之差別在於，聲聞的安住正念是爲了阻止在輪迴中生起，而菩薩們雖然不會因貪著輪迴的業和煩惱而生起，但爲了利益眾生，會發愿受生為帝釋天、梵天、轉輪王等，擁有圓滿的身體和受用，從而行持利他之事，但不會生起煩惱和貪著。即使受生為卑劣的眾生或旁生等，也不會沮喪、退步和被煩惱所染污，而是以清凈的意樂受生，這是非常殊勝的。成為大器的差別在於，菩薩們具有敏銳的自性根器，並且安住正念也是爲了自他二利，以及修習人無我和法無我的行相。因此，各自…… Furthermore, they abide in patience, possessing the four qualities of a renunciate, such as not retaliating when struck, and maintaining pure morality. Through patience, they engage in diligence without discouragement in accomplishing the pāramitās (波羅蜜多，paramita，pāramitā，到彼岸) and benefiting sentient beings. By abiding in diligence, they cultivate samādhi (三摩地，samādhi，samādhi，禪定) without mental wandering. Relying on samādhi, they cultivate prajñā (般若，prajna，prajñā，智慧) of higher insight, realizing the general and specific characteristics of all dharmas (法，dharma，dharma，佛法). Thus, they are in accordance with the six pāramitās, while the śrāvakas (聲聞，sravaka，śrāvaka，聲聞) only cultivate one-sided aspects of bodhipakṣa dharmas (菩提分法，bodhipaksa-dharma，bodhipakṣa-dharma，菩提分法) and cannot become accustomed to the six pāramitās for a long time. The difference in following is that merely maintaining mindfulness of the body, etc., is practiced by worldly people and also by śrāvakas and pratyekabuddhas (緣覺，pratyekabuddha，pratyekabuddha，緣覺), but the practice of bodhisattvas (菩薩，bodhisattva，bodhisattva，菩薩) is more excellent. From their own state, they also show worldly people and śrāvakas and pratyekabuddhas how to cultivate mindfulness in accordance with their respective minds, so there is a difference in following all those to be trained. The difference in complete knowledge is that bodhisattvas know that the body appears like an illusion but is not established as such, and that feelings are experienced like experiencing pleasure and pain in a dream, but there is nothing inherently real in them. They realize that the nature of the mind is completely established as naturally luminous, like the sky. All defiled and purified dharmas are sudden, like clouds and fog appearing in the sky and then clearing away. They know that they are not the nature of the mind but appear suddenly due to conditions, like reflections. Therefore, the complete knowledge of the nature of the body, etc., is particularly excellent. The difference in birth is that the śrāvakas' cultivation of mindfulness is to prevent birth in saṃsāra (輪迴，samsara，saṃsāra，輪迴), but bodhisattvas, although they are not born due to the power of karma (業，karma，karma，業) and afflictions that cling to saṃsāra, intentionally take birth as Indra (帝釋天，Indra，Indra，帝釋天), Brahmā (梵天，Brahma，Brahmā，梵天), cakravartin (轉輪王，cakravartin，cakravartin，轉輪王), etc., possessing perfect bodies and enjoyments, in order to benefit sentient beings, but they do not generate afflictions or clinging. Even if they take birth as inferior ordinary beings or animals, etc., they do not become discouraged, degenerate, or afflicted, but take birth with pure intention, which is particularly excellent. The difference in becoming a great vessel is that bodhisattvas have sharp natural faculties, and their cultivation of mindfulness is for the benefit of both themselves and others, and they cultivate the aspects of no-self of persons and dharmas. Therefore, each...
【English Translation】 Furthermore, they abide in patience, possessing the four qualities of a renunciate, such as not retaliating when struck, and maintaining pure morality. Through patience, they engage in diligence without discouragement in accomplishing the pāramitās and benefiting sentient beings. By abiding in diligence, they cultivate samādhi without mental wandering. Relying on samādhi, they cultivate prajñā of higher insight, realizing the general and specific characteristics of all dharmas. Thus, they are in accordance with the six pāramitās, while the śrāvakas only cultivate one-sided aspects of bodhipakṣa dharmas and cannot become accustomed to the six pāramitās for a long time. The difference in following is that merely maintaining mindfulness of the body, etc., is practiced by worldly people and also by śrāvakas and pratyekabuddhas, but the practice of bodhisattvas is more excellent. From their own state, they also show worldly people and śrāvakas and pratyekabuddhas how to cultivate mindfulness in accordance with their respective minds, so there is a difference in following all those to be trained. The difference in complete knowledge is that bodhisattvas know that the body appears like an illusion but is not established as such, and that feelings are experienced like experiencing pleasure and pain in a dream, but there is nothing inherently real in them. They realize that the nature of the mind is completely established as naturally luminous, like the sky. All defiled and purified dharmas are sudden, like clouds and fog appearing in the sky and then clearing away. They know that they are not the nature of the mind but appear suddenly due to conditions, like reflections. Therefore, the complete knowledge of the nature of the body, etc., is particularly excellent. The difference in birth is that the śrāvakas' cultivation of mindfulness is to prevent birth in saṃsāra, but bodhisattvas, although they are not born due to the power of karma and afflictions that cling to saṃsāra, intentionally take birth as Indra, Brahmā, cakravartin, etc., possessing perfect bodies and enjoyments, in order to benefit sentient beings, but they do not generate afflictions or clinging. Even if they take birth as inferior ordinary beings or animals, etc., they do not become discouraged, degenerate, or afflicted, but take birth with pure intention, which is particularly excellent. The difference in becoming a great vessel is that bodhisattvas have sharp natural faculties, and their cultivation of mindfulness is for the benefit of both themselves and others, and they cultivate the aspects of no-self of persons and dharmas. Therefore, each...
ི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཡུན་ཐུང་ངུར་བསྒོམ་པ་དག ། 2-267b འཕགས་པའི་ས་མ་ཐོབ་པས་སྒོམ་པ་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་ཤིང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་གི་རྣམ་པས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་བྱང་སེམས་གཞན་དང་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་རྣམ་པས་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་པའི་བྱང་སེམས་གཅིག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམས་ན་གཞན་དག་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་བསྒོམས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་བདུན་པ་ལས་དང་པོར་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ས་དགུ་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་ལ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ནས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་དྲན་ཉེ་བསྒོམ་པ་ལས་འཕགས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་ཉེ་བསྒོམས་པས་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པས་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པས་ 2-268a ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 修四正斷 གཉིས་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་ལྔས་བསྟན་ཏེ། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་ལུས་ཅན་གཞན་ཉན་རང་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པས་སོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤང་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་གང་གི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ། རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཉེས་པའོ
【現代漢語翻譯】 在凡夫俗子的階段，短暫的禪修就足夠了。 即使尚未證得聖位，禪修的程度可能較小，但它超越了聲聞和獨覺的專注禪修，變得更加偉大。以殊勝的方式脫穎而出，指的是證得八地菩薩之後，圓滿了四念住的修習，無需努力便能自然成就，此時菩薩以與他人融合或接近融合的狀態進行禪修，達到了極致。如果一位八地菩薩修習四念住，其他地位較低的菩薩也同樣在修習；他人修習，我也在修習，因此從這個角度來說，被稱為融合或接近融合，因為在本質上是合一的。或者說，從七地菩薩首次證得八地菩薩的剎那，被稱為融合；從第二個剎那開始，直到未進入九地菩薩之前，被稱為接近融合，經論中是這麼說的。禪修的殊勝之處在於，菩薩修習四念住時，以不捨棄一切眾生的大慈悲心，以及證悟二無我的大智慧所攝持，因此超越了聲聞和獨覺的專注禪修。在圓滿成就果位方面的殊勝之處在於，聲聞和獨覺通過修習四念住，證得預流果等四種果位；而菩薩通過修習四念住，證得十地菩薩的果位，以及證得圓滿佛陀的果位， 因此顯得尤為殊勝。 修四正斷 第二，修習四正斷，通過五個偈頌來闡述。堅定不移的菩薩們的四正斷，與聲聞、獨覺等其他眾生不同，因為他們是爲了所有眾生的利益而修習，並且在修習的對象——四念住上有所不同。四正斷是：未生起的惡不善法，令不生起；已生起的惡不善法，令斷除；未生起的善法，令生起；已生起的善法，令增長。那麼，修習四正斷是爲了對治什麼呢？是爲了對治與四念住相違背的過患。菩薩的四念住，正如之前所說的十四種所依等，是爲了斷除與它們相違背的過患。例如，所依是大乘的聞思修，那麼與此相違背的，不聽聞、不思維、不修習大乘之法，就是過患。
【English Translation】 In the time of ordinary beings, meditating for a short time is sufficient. Even though one has not attained the noble grounds, the meditation may be small, but it surpasses the mindfulness meditation of Hearers and Solitary Realizers, becoming greater. Being distinguished by the supreme aspect refers to having attained the eighth ground and then perfecting the meditation on the four mindfulnesses, spontaneously accomplishing it without effort. At that time, the Bodhisattva meditates in a manner that is merged or nearly merged with others, becoming supreme. If one eighth-ground Bodhisattva meditates on the four mindfulnesses, then others on lower grounds also meditate; if others meditate, then I also meditate, so from that aspect, it is called merged or nearly merged, because it is merged into one essence. Alternatively, the moment of first attaining the eighth ground from the seventh ground is called merged; from the second moment onwards until not entering the ninth ground, it is called nearly merged, as stated in the commentaries. The distinction of meditation is that when a Bodhisattva meditates on the four mindfulnesses, it is superior to the mindfulness meditation of Hearers and Solitary Realizers because it is fully grasped by great compassion that does not abandon sentient beings and great wisdom that realizes both selflessnesses. The distinction of perfectly accomplishing the result is that Hearers and Solitary Realizers attain the four fruits such as Stream-enterer by meditating on mindfulness, while Bodhisattvas attain the ten grounds by meditating on the four mindfulnesses, and it is distinguished by attaining the ground of Buddhahood as the result. Practicing the Four Right Exertions Secondly, meditating on the four right exertions is taught through five verses. The four right exertions of steadfast Bodhisattvas are unmatched by other beings such as Hearers and Solitary Realizers because they meditate for the sake of all sentient beings, and there is a distinction in the object of meditation, which is mindfulness. The four right exertions are: to prevent unwholesome qualities that have not arisen from arising; to abandon unwholesome qualities that have arisen; to generate wholesome qualities that have not arisen; and to increase wholesome qualities that have arisen. What do these four right exertions counteract? They counteract the faults that are contrary to mindfulness. The mindfulness of Bodhisattvas, as explained earlier with the fourteen supports, etc., is for abandoning the faults that are contrary to them. For example, the support is listening, contemplating, and meditating on the Dharma of the Great Vehicle; the fault contrary to that is not listening, not contemplating, and not meditating on the Dharma of the Great Vehicle.
། །དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉན་རང་གི་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་ནས། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་འཐོབ་པ་ཡང་དག་འགྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ཡང་དག་སྤོང་བའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ 2-268b འདིར་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་བཟུང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས་མི་གོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་རྨུགས་དང་། རྒོད་འགྱོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་དོར་བ་ཡི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ནས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ལ་གནས་པའི་ས་བདུན་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་དགུ་པར་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆོད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བཅུ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པ་སྤོང་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་བཅུ་པ་སྟེ་དག་པའི་ས་གསུམ་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་ 2-269a བའི་ཕྱིར་སྤོང་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུའི་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་པོ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་ཚིག་ལྔས་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། དང་པོ
【現代漢語翻譯】 同樣，要知道，對治品（指四正勤）的不利因素，是從具有聲聞和獨覺的清凈、安樂、常恒、自我的相狀，到無法獲得十地和佛地的過失。這就是簡要地說明了如理斷除的意義。如理斷除的詳細分類是：菩薩們爲了利益眾生，在此輪迴中，獲得梵天、帝釋天、轉輪王等的身體，享受圓滿的受用時，爲了不被貪慾等煩惱所控制，不被它們沾染，而修習四正勤。同樣，爲了斷除貪慾、嗔恚、睡眠、掉舉後悔、懷疑這五蓋，而進行修習。爲了斷除不憶念大乘的意義，而憶念小乘和聲聞獨覺的果位。爲了斷除從勝解行地進入初地等聖位時會成為障礙的法。爲了斷除安住於二地到六地之間，獲得七地無相住時會成為障礙的過失，而進行修習。爲了斷除在八地獲得授記時會成為障礙的過失，而修習四正勤。爲了斷除在九地獲得四無礙解，從而能為眾生說法，使他們成熟時會成為障礙的障礙。爲了斷除在十地獲得如來授予灌頂時會成為障礙的障礙，而修習四正勤。在八地、九地、十地這三個清凈地，爲了斷除清凈佛土時會成為障礙的障礙。 爲了最終獲得十一地佛地，爲了斷除成為獲得佛地的不利因素的障礙，而修習四正勤。因此，有智慧的菩薩們，從勝解行地到十地的最後階段，都是這樣修習四正勤，作為對治道之不利因素的對治品。修習的方法是：如經中所說，『生欲、精進、發勤、攝心、正持』，以這五個詞所表示的方式進行修習。首先
【English Translation】 Similarly, it should be known that the unfavorable factors of the antidotes (referring to the Four Right Exertions) range from the aspects of purity, happiness, permanence, and self associated with the Shravakas and Pratyekabuddhas, to the faults that prevent the attainment of the Ten Bhumis and Buddhahood. This is a concise explanation of the meaning of Right Exertion. The detailed classification of Right Exertion is as follows: Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, take bodies such as those of Brahma, Indra, and Chakravartin in this Samsara. When enjoying abundant possessions, they cultivate the Four Right Exertions in order not to be controlled by afflictions such as attachment and not to be tainted by them. Similarly, they cultivate to abandon the five obscurations: desire, malice, sleepiness, restlessness and regret, and doubt. They abandon contemplating the meaning of the Great Vehicle and instead contemplate the fruits of the Lesser Vehicle and the Shravakas and Pratyekabuddhas. They cultivate to abandon the Dharmas that obstruct the entry from the stage of Adhimukticarya (practice based on faith) into the first of the noble Bhumis. They cultivate to abandon the faults that obstruct the attainment of the seventh Bhumi, the state of no-sign, while abiding in the second to sixth Bhumis. They cultivate the Four Right Exertions to abandon the faults that obstruct the obtaining of prediction in the eighth Bhumi. They cultivate to abandon the obscurations that obstruct the attainment of the ability to teach the Dharma to sentient beings and bring them to maturity by obtaining the Fourfold Perfect Knowledge in the ninth Bhumi. They cultivate the Four Right Exertions to abandon the obscurations that obstruct the obtaining of empowerment as regent by the Tathagatas in the tenth Bhumi. In the three pure Bhumis—the eighth, ninth, and tenth—they abandon the obscurations that obstruct the purification of the Buddha-fields. To ultimately attain the eleventh Bhumi, Buddhahood itself, they cultivate the Four Right Exertions to abandon the obscurations that are unfavorable factors for attaining Buddhahood. Therefore, wise Bodhisattvas cultivate the Four Right Exertions in this way, from the stage of Adhimukticarya to the end of the continuum of the Ten Bhumis, as antidotes to the unfavorable factors of the path. The method of cultivation is as follows: As stated in the Sutra, 'Generate desire, strive, exert effort, hold the mind, rightly hold,' they cultivate in the manner indicated by these five terms. First,
་འདུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གཞིའོ། །ལྷག་མ་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྤངས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་སྤེལ་བར་འདུན་པའི་མོས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི། འབད་པ་འམ་རྩོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་རེས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ཞུམ་པ་དང་རྨུགས་པའམ། རེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒོད་པ་དང་གཡེང་བ་བྱུང་བའམ། རེས་དེ་གཉིས་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བས་དེ་དག་གང་དང་གང་བྱུང་བ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱས་ནས། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་ 2-269b མ་གསུམ་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་གསུམ་འདུ་བྱེད་བཞི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་མ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཞིང་། ཞུམ་རྒོད་མེད་པར་རྣལ་དུ་གནས་ན་དེའི་ངང་དུ་མི་བསྒུལ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནང་དུ་ཞུམ་པའམ་གཉིད་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཟེངས་བསྟོད་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཞུམ་པ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། །ནམ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་འཕྲོས་ནས་རྒོད་ཅིང་གཡེངས་པར་གྱུར་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དང་རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་པ་བསམས་ནས་རྒོད་པའི་སེམས་གཞིལ་བར་བྱས་ཏེ་ནང་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཞུམ་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེའི་ངང་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པར་བྱའི་གཉེན་པོ་གཞན་འདུ་བྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མ་གསུམ་གྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མས་རྒོད་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པའམ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མས། ཞུམ་ཞིང་བྱིང་པ་ལས་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མས་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཚན་མ་གསུམ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། མཚན་མ་གསུམ་ནི་སེམས་འཛིན་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་འདྲ་བས་ཡང་ཡང་སེམས་བཟུང་བས་ལས་སུ་རུང་ནས་རྩོལ་ 2-270a བ་མེད་པར་ངང་གིས་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་ཚིག་ལྔ་པོ་དེ་ལ་འཆད་ཚུལ་གཞན་སྣང་ཡང་སྐབས་འདི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེའི་སྐབ
【現代漢語翻譯】 『愿』是『精進』的基礎。其餘四者是『精進』的自性。也就是對於未生起的惡法，不令生起；已生起的惡法，令其斷除；未生起的善法，令其生起；已生起的善法，令其增長。依靠希求的意樂，修習『止』和『觀』的瑜伽，就是努力或勤奮。如此在修習『止觀』的時候，有時會出現與『止』相違的沉沒和昏沉，有時會出現與『觀』相違的掉舉和散亂，有時會沒有這些而安住于平靜。因此，要用『正念』和『正知』覺察到出現了什麼，然後根據情況，憶念『止』的相、『策勵』的相和『舍』的相這三種相，這就是所謂的以三種相或理由來修習。三種相意味著四種作意是精進的開端。通過三種相來專注心，如果心沒有沉掉而安住于平靜，就不要動搖，要如實地安住。如果心向內沉沒，或者昏沉和睡眠，就要憶念如來（Tathāgata）和菩薩（Bodhisattva）的功德，或者三摩地（Samādhi）的功德等，憶念策勵的相，從而從沉沒中提振起來。如果心緣于欲妙或外境而掉舉和散亂，就要思維輪迴的過患和散亂的過失，從而平息掉舉的心，憶念向內的『止』的相，從而平息心緣于外境。如此，當心遠離沉掉時，就要憶念『舍』的相，從而安住于舍的狀態，不要再作意其他的對治。如此，通過三種相來專注心：通過『止』的相來專注，使心遠離掉舉；通過『策勵』或『觀』的相，使心遠離沉沒；通過『舍』的相，使心安住于遠離沉掉的狀態。『精進』就是努力於三種相，三種相是專注心的方法，通過這樣的方法反覆地專注心，就能熟練，從而不費力氣地自然安住，這就是如實安住，也就是結果。雖然對於這五個詞有其他的解釋，但這裡是按照《智者釋》來解釋的。如此，在這五種相的語境下
【English Translation】 『Aspiration』 is the basis of 『diligence』. The remaining four are the nature of 『diligence』. That is, for unarisen unwholesome dharmas, not allowing them to arise; for arisen unwholesome dharmas, causing them to be abandoned; for unarisen wholesome dharmas, causing them to arise; for arisen wholesome dharmas, causing them to increase. Relying on the aspiration of longing, cultivating the yoga of 『shamatha』 (止，梵文：śamatha，梵文羅馬擬音：śamatha，漢語字面意思：止) and 『vipassanā』 (觀，梵文：vipaśyanā，梵文羅馬擬音：vipaśyanā，漢語字面意思：觀), is effort or diligence. Thus, when cultivating 『shamatha-vipassanā』, sometimes there will be sinking and dullness that are contrary to 『shamatha』, sometimes there will be excitement and scattering that are contrary to 『vipassanā』, and sometimes there will be none of these and one will abide in peace. Therefore, one must use 『mindfulness』 and 『awareness』 to perceive what has arisen, and then, according to the situation, remember the three aspects of the aspect of 『shamatha』, the aspect of 『exertion』, and the aspect of 『equanimity』. This is what is called cultivating with the three aspects or reasons. The three aspects mean that the four activities are the beginning of diligence. Through the three aspects, focus the mind, and if the mind abides in peace without sinking or excitement, do not waver, but abide as it is. If the mind sinks inward, or becomes dull and sleepy, then remember the qualities of the Tathāgata (如來) and Bodhisattva (菩薩), or the qualities of Samādhi (三摩地), etc., remember the aspect of exertion, and thereby uplift oneself from sinking. If the mind wanders to the objects of desire or external objects and becomes excited and scattered, then contemplate the faults of samsara (輪迴) and the faults of distraction, thereby pacifying the excited mind, and remember the aspect of inward 『shamatha』, thereby pacifying the mind's wandering to external objects. Thus, when the mind is free from sinking and excitement, then remember the aspect of 『equanimity』, thereby abiding in the state of equanimity, and do not engage in other antidotes. Thus, focus the mind through the three aspects: through the aspect of 『shamatha』, focus the mind, keeping it away from excitement; through the aspect of 『exertion』 or 『vipassanā』, focus the mind, keeping it away from sinking; through the aspect of 『equanimity』, focus the mind on the state of being free from sinking and excitement. 『Diligence』 is to strive for the three aspects, and the three aspects are the method of focusing the mind. By repeatedly focusing the mind through such a method, one can become skilled, and thereby abide naturally without effort, which is abiding as it is, which is the result. Although there are other explanations for these five words, here it is explained according to the 『Commentary on Intelligence』. Thus, in the context of these five aspects
ས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 說四神足 གསུམ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། བརྟེན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ནི་བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་དག་གི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་བཞི་ཡིས་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་གོམས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་ 2-270b པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པ་དང་བརྩོན་པ་དང་སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་བཞི་ནི་ངོ་བོས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོ་ཞིང་གུས་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ལ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་གུས་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་སྤོང་བཞི་ལ་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་ནི་བརྩོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདུན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དངོས་སོ། །སེམས་ནི་ཞི་གནས་དངོས་ཏེ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཞི་གནས་བསྒོམས་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་འབད་པ་ཆུང་ངུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །མདོར་ན་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འདུན་བརྩོན་སེམས་དཔྱོད་བཞི་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས
【現代漢語翻譯】 所謂斷除一切地上的過失，必定是指斷除與此相違背之事的對治法。 三、宣說四神足： 依止菩薩（Bodhisattva，菩提薩埵，覺有情）的神通之足的體性，具有勝過聲聞（Śrāvaka，希RA瓦嘎，聽聞者）和獨覺（Pratyekabuddha，缽喇底耶嘎布達，緣覺）的功德。有四種，即欲神足、精進神足、心神足、觀神足。具有這四種，就能自在地在虛空中行走等，所以這樣說。同樣，爲了成就自己和他人有情眾生的世間和出世間的一切利益，所生的神通之足勝過聲聞和獨覺的四神足。 安立神通之足： 以所依、差別、方便和現證四者，有智慧的菩薩（Bodhisattva，菩提薩埵，覺有情）的神通之足得以全面安立。其中，所依是依靠靜慮（Dhyāna，禪那，禪定）的波羅蜜多（Pāramitā，波羅蜜多，到彼岸），通過修習四無量心（catvāri apramāṇāni，擦都瓦里 阿缽喇嘛尼，四種無量的心）使心堪能，並依靠獲得清凈的初禪、二禪、三禪和四禪，從而獲得神通。差別和方便有四種，即欲、精進、心和觀四者是本體上的差別。其中，依靠對一切法空性和無我（anātman，阿那特曼，非我）的堅信，生起歡喜和恭敬的精進，從而獲得心一境性的等持（Samādhi，三摩地，禪定），這就是欲等持。或者，通過對四正斷（catvāri samyakprahāṇāni，擦都瓦里 薩米雅克 缽喇哈尼，四種正勤）以欲樂之門恭敬地修習精進，從而獲得心一境性。或者，通過對四正斷恒常修習精進，從而獲得心一境性，這就是精進神通之足。總之，對等持的欲樂是因，由此而修習精進是成辦的直接方便。心是止（Śamatha，奢摩他，止）的本體，依靠前世修習止的習氣，今生以微小的努力就能獲得心一境性的安住，這就是心等持。觀是勝觀（Vipaśyanā，毗缽舍那，觀），如同獲得等持的訣竅一樣，通過智慧的辨別，遠離懷疑，從而獲得心一境性。總之，在對所緣境心一境性的等持中，欲、精進、心、觀四者是同等具備的。方便
【English Translation】 That which is definitely stated as the antidote that eliminates all the faults of the ground is that which eliminates the opposite of that. Third, explaining the four miraculous legs: The characteristics of the miraculous legs of the dependent Bodhisattvas (Bodhisattva, Bodhi-sattva, being of enlightenment) are that they possess qualities superior to those of the Hearers (Śrāvaka, SRA-va-ka, one who hears) and Solitary Realizers (Pratyekabuddha, Prat-yek-a-buddha, solitary Buddha). There are four aspects: the miraculous leg of aspiration, and similarly, the miraculous leg of diligence, the miraculous leg of mind, and the miraculous leg of contemplation. Possessing these four, one gains mastery over miracles such as walking in the sky, hence it is said thus. Likewise, for the sake of accomplishing all the worldly and transworldly benefits of oneself and other sentient beings, the miraculous legs that arise are superior to the four miraculous legs of Hearers and Solitary Realizers. Establishing the miraculous legs: Through the four—basis, distinction, means, and manifestation—the miraculous legs of the wise Bodhisattva (Bodhisattva, Bodhi-sattva, being of enlightenment) are fully established in every way. Among these, the basis is that they arise relying on the perfection of meditative concentration (Dhyāna, Dhyana, meditation), through familiarizing oneself with the four immeasurables (catvāri apramāṇāni, cat-va-ri apra-ma-na-ni, four immeasurables), making the mind workable, and relying on obtaining pure first, second, third, and fourth meditative concentrations, one will attain supernormal cognition. The distinctions and means are fourfold: aspiration, diligence, mind, and contemplation are the distinctions in essence. Among these, relying on firm belief in the emptiness and selflessness (anātman, a-nat-man, no self) of all phenomena, generating joyful and respectful diligence, one attains the single-pointed concentration of mind, which is the concentration of aspiration. Alternatively, through respectfully applying diligence to the four right abandonments (catvāri samyakprahāṇāni, cat-va-ri sam-yak-pra-ha-na-ni, four right exertions) with the door of aspiration, one attains single-pointedness of mind. Alternatively, through constantly applying diligence to the four right abandonments, one attains single-pointedness of mind, which is the miraculous leg of diligence. In short, aspiration for concentration is the cause, and from that, applying diligence is the direct means of accomplishment. Mind is the actual abiding in peace (Śamatha, Sha-ma-tha, calm abiding), relying on the imprints of having cultivated abiding in peace in previous lives, in this life, with little effort, one attains the abiding of single-pointedness of mind, which is the concentration of mind. Contemplation is higher seeing (Vipaśyanā, Vi-pash-ya-na, insight), just as one obtains the key instructions of concentration, through the discrimination of wisdom, one is freed from doubt and attains single-pointedness of mind. In short, in the concentration of single-pointedness on the object of focus, the four—aspiration, diligence, mind, and contemplation—are equally complete. Means
་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྐབས་ 2-271a འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྡུས་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། དད་པ་འདུན་པ་རྩོལ་བ་ཤིན་སྦྱངས། དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་སེམས་པ་བཏང་སྙོམས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལ་དད་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདུན་པས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་དད་འདུན་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་ངེས་པས། འདི་གསུམ་ནི་རྩོལ་བར་བསྡུས་ཏེ་དེ་གཅིག་ནི་སྤྲོ་བའི་ཐབས་སམ་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐབས་གཉིས་པ་ནི་ཤིན་སྦྱངས་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཕན་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཤེས་བཞིན་བྱེད་ལས་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཐབས་གསུམ་པ་དམིགས་པ་ལ་མི་ཡེངས་པར་གཏོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ནི་ཐབས་བཞི་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་གཟུགས་ཕྲ་རགས་གང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་ནམ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་བཞི་པའི་བར་བསྒོམས་པས་ཤའི་སྤྱན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ཆེ་ཕྲ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པའོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ 2-271b གཟིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའོ། །ཤའི་མིག་དེ་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་མཐོང་བས་བརྒྱ་དང་འཛམ་གླིང་ཙམ་དང་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཤེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའོ། །ལྷའི་སྤྱན་ལ་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་བའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ས་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ཐོབ་པ་དེས། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྔར་གང་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་། མ་འོ
【現代漢語翻譯】 四種方法是：爲了避免五種禪定無法成就的過患，有八種行為，這些行為在此處被歸納為四種成就禪定的方法。八種避免（過患）的行為是：信仰、意願、努力、輕安、正念、正知、作意、舍。首先，爲了獲得禪定，首先要信仰，然後爲了成就它而產生意願，因為有意願就會產生努力，所以如果存在努力，那麼一定先有信仰和意願。因此，這三者被歸納為努力，這是一種令人愉悅的方法或努力。第二種方法是輕安，身體和心變得堪能，這本質上有助於禪定的成就。正念和正知的行為是相同的，因此被歸納為第三種方法，即不讓目標分散注意力。作意和舍這二者是第四種方法，它們是分別念和煩惱的對治。 六種現證是指依靠神足通而現見。現證是指五眼。修習神足通的異熟果是，肉眼能夠看到三千大千世界中的所有微細和粗大的事物。天眼或天眼通是指通過修習初禪等四禪，比肉眼更殊勝地了知十方三世的一切大小事物。慧眼是指以無分別智照見法性真如。法眼是指無礙地了知經部等所有經文的詞句和意義。佛眼是指如實現見三世所攝的一切所知法。 肉眼能見一逾繕那，乃至能知百逾繕那、瞻部洲，乃至三千大千世界所有粗細之色。佛的肉眼能見十方世界所有現在的色。天眼也有由業而生和由修而生兩種。前者是諸天由自身之業而生，獲得極清凈之根，故能明見遠近諸色。後者是瑜伽士由修習禪定之力，獲得由禪定地之地大所變的極清凈之根，由此能知眾生從何處死後轉生，以及未來將生何處。
【English Translation】 The four methods are: In order to avoid the five faults that prevent the accomplishment of samadhi, there are eight activities, which are summarized here as four methods for accomplishing samadhi. The eight activities of avoidance are: faith, aspiration, effort, pliancy, mindfulness, awareness, attention, and equanimity. First, in order to attain samadhi, one must first have faith, and then generate aspiration to accomplish it, because with aspiration, effort will arise, so if effort exists, then faith and aspiration must precede it. Therefore, these three are summarized as effort, which is a pleasant method or endeavor. The second method is pliancy, where body and mind become workable, which essentially aids in the accomplishment of samadhi. Mindfulness and awareness have the same function, so they are summarized as the third method, which is to not let the object be distracted. Attention and equanimity are the fourth method, and they are the antidote to conceptualization and afflictions. The six abhijñās (direct perceptions) refer to seeing through reliance on the feet of miraculous power (ṛddhipāda). Abhijñā refers to the five eyes. The maturation result of cultivating the feet of miraculous power is that the physical eye can see all subtle and coarse forms in the three-thousand great-thousand world system. The divine eye or clairvoyance is to know all kinds of large and small forms in the ten directions and three times, more superior than the physical eye, by cultivating the first dhyana (concentration) and so on up to the fourth dhyana. The eye of prajñā (wisdom) of the noble ones is to see the suchness of dharmatā (the nature of reality) with non-conceptual wisdom. The Dharma eye is to know the words and meanings of all scriptures such as the sutras without obstruction. The Buddha eye directly sees all knowable dharmas included in the three times, as they are and how many they are. The physical eye can see one yojana, up to knowing the subtle and coarse forms of a hundred yojanas, Jambudvipa, and even the entire three-thousand great-thousand world system. The Buddha's physical eye sees all present forms in the ten directions without exception. The divine eye also has two types: born from karma and born from cultivation. The former is that the gods obtain extremely pure faculties born from their own karma, so they clearly see all forms near and far. The latter is that yogis, through the power of cultivating samadhi, obtain extremely pure faculties transformed from the earth element of the samadhi ground, and thereby know where those sentient beings died and transmigrated from, and where they will be born in the future.
ངས་པ་ན་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འདས་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་གཟིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་དག་གི་རྒྱུད་ཚོད་རང་དང་མཉམ་པ་དང་དམའ་བ་རྣམས་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཐོགས་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བཤད་པའང་འགྲེལ་བར་གསུངས་སོ། །གདམས་ 2-272a ངག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་ཤེས་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བདག་གིས་གདམས་ངག་གི་ལུང་སྟེར་པའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་དྲུག་འགྲུབ་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ཅི་བསམས་པ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གཞན་འདས་པའི་དུས་ན་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པར་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བདག་གཞན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གདམས་ངག་གི་ལུང་ནོད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའམ་རོལ་པར་བྱེད་པ་དང་སྨོན་ལམ་དང་ནི་ཞེས་པ། སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་སྨོན་ 2-272b ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཅི་དགར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་མཛད་པས་རོལ་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་བྱང་སེམས་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཀྱི་མཐུའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དུ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཐོབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་མཐུས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
【現代漢語翻譯】 他以天眼觀察眾生未來將生於何處，以及過去和現在的形態。 以法眼觀察諸法的自相和共相，以及眾生的根器，包括與自己相同或不如自己的眾生。 以佛眼觀察一切法，無有執著和障礙。 關於五眼的各種分類，經文中也有解釋。 獲得竅訣的證悟，即是六神通：依靠神足通，自己從如來處領受竅訣的傳承；以及將自己領受的竅訣傳承給予其他眾生，其原因是依靠禪定而成就六神通。以神變神通，可以無礙地到達諸佛的剎土和眾生的處所；以天眼，可以看見諸佛的身相和眾生的身體；以天耳，可以聽見如來的聲音和眾生的聲音；以他心通，可以知曉眾生心中所想；以宿命通，可以知曉自己和他人過去生於何處；以生死智通，可以知曉未來將生於何處；以漏盡神通，爲了斷除自己和他人相續中的煩惱，從如來處領受竅訣的傳承，併爲其他眾生宣說。 安住于嬉戲中：以神變神通，在如來的眷屬的壇城等處，以各種神變和化身進行嬉戲或享樂。『祈願和』： 成就祈願：依靠從祈願的力量中產生的智慧，隨心所愿地在天人和人類等各種生處顯現，並以各種方式利益眾生。 如《十地經》所說：『以祈願的力量受生的菩薩，他們的身體功德、心力功德和音聲功德等，難以言說。』 成就自在：即獲得十自在，依靠修習四神足通的力量，加持壽命，隨心所愿地住世，此為于壽命自在。同樣，隨心所愿地安住于大乘無量三摩地中。
【English Translation】 He observes with the divine eye the future forms of beings, where they will be born, as well as their past and present forms. With the Dharma eye, he observes the individual and general characteristics of all phenomena, as well as the faculties of beings, including those equal to or inferior to himself. With the Buddha eye, he observes all phenomena without attachment or obstruction. The various classifications of the five eyes are also explained in the scriptures. The attainment of instructions is the six superknowledges: relying on the basis of miraculous power, one receives the transmission of instructions from the Thus-Gone One; and the cause of giving the transmission of instructions to other sentient beings is the accomplishment of the six superknowledges based on meditative concentration. With the superknowledge of miraculous power, one can go without obstruction to the fields of the Buddhas and the abodes of sentient beings; with the divine eye, one sees the bodies of the Buddhas and the bodies of sentient beings; with the divine ear, one hears the voices of the Thus-Gone Ones and the sounds of sentient beings; with the knowledge of others' minds, one knows what sentient beings are thinking; with the recollection of past lives, one knows where oneself and others were born in the past; with the knowledge of death and rebirth, one knows where one will be born in the future; with the superknowledge of the exhaustion of defilements, in order to exhaust the afflictions in one's own and others' minds, one receives the transmission of instructions from the Thus-Gone One and teaches it to other sentient beings. And abiding in delight: With the superknowledge of miraculous power, one delights or revels in various miraculous displays and emanations in the mandala of the Thus-Gone One's retinue, etc. 'Aspiration and': The accomplishment of aspiration: through the power of the wisdom born from aspiration, one manifests as one wishes in the birthplaces of gods and humans, etc., and benefits sentient beings in various ways. As stated in the Sutra of the Ten Bhumis: 'The qualities of the bodies, the qualities of the power of mind, and the qualities of sound of those Bodhisattvas who take birth through the power of aspiration are not easy to express.' The accomplishment of mastery is the attainment of the ten masteries, through the power of cultivating the four bases of miraculous power, one blesses the activity of life and abides as long as one wishes, this is mastery over life. Similarly, one abides as one wishes in immeasurable samadhis of the Great Vehicle.
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཆར་ཕབ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའམ། ཁམས་དང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལས་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལས་ལ་དབང་བའོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །ས་གསེར་དང་ཆུ་བདུད་རྩི་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེར་འགྱུར་བ་མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །ས་དང་པོར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་གསུངས་ 2-273a པས་མཚོན་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབར་བ་དང་འཕུར་བ་དང་འོད་འགྱེད་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བའོ། །ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་བཞི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ནས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །དབང་བཅུའི་རྒྱུ་ནི་དང་པོ་གསུམ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཐོབ་སྟེ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ལས་དང་སྐྱེ་བར་དབང་བ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ལས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་དག་པས་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གང་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་བོ། །བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མ་དཀྲུགས་ཤིང་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པས། གང་དང་གང་དུ་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པས་མོས་པ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པའི་མཐུས་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་སྟེ་སྔོན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ཕྱིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྨོན་ 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒ
【現代漢語翻譯】 完全掌控內心即是心自在。如同從天空中降下各種所需的物品，利益眾生，這就是對資具的自在。能夠示現身語的各種化身，或者加持其他界和眾生的業，使之轉生到其他界，這就是對業的自在。安住於色界的禪定，並且不從禪定中退失，爲了利益眾生而轉生到欲界，這就是對轉生的自在。能夠將土地變為黃金，將水變為甘露等，隨心所欲地轉變，這就是對意願的自在。從初地所宣說的十三大愿為代表，能夠實現無數使自他利益圓滿的大愿，這就是對愿的自在。爲了使眾生生起信心，示現燃燒、飛行、放光等無量神通和神變，這就是對神通的自在。對於法、義、決定詞和無畏四種智慧達到究竟，這就是對智慧的自在。用各種名、句、文字向眾生宣說經部等一切佛法，使眾生心滿意足，這就是對法的自在。獲得這十種自在的原因是，首先，通過圓滿佈施波羅蜜多而獲得前三種自在：通過無畏佈施獲得壽命自在，通過法佈施獲得心自在，通過財物佈施獲得資具自在。對業和轉生的自在，是通過圓滿持戒波羅蜜多而獲得的：身體的業清凈，就能示現身體的各種化身；語言的業清凈，就能示現語言的各種化身；完全清凈戒律，就能隨意獲得轉生。通過圓滿忍辱波羅蜜多，不擾亂眾生的心，並且使眾生心意相合，從而能夠成就任何意願，因此獲得意願自在。通過圓滿精進波羅蜜多的力量，獲得愿自在，因為過去爲了自他利益而精進，所以後來爲了自他利益所發的愿都能如願成就。通過圓滿禪定波羅蜜多，獲得心自在，從而能夠隨意獲得神通自在。智慧和法自在，是通過圓滿般若波羅蜜多的力量而成就的。『獲得法是爲了修行』，意思是獲得法是爲了證悟，最終獲得圓滿的功德，如佛陀的十力、四無畏、十八不共法等。 完全掌控內心即是心自在。 如同從天空中降下各種所需的物品，利益眾生，這就是對資具的自在。 能夠示現身語的各種化身，或者加持其他界和眾生的業，使之轉生到其他界，這就是對業的自在。 安住於色界的禪定，並且不從禪定中退失，爲了利益眾生而轉生到欲界，這就是對轉生的自在。 能夠將土地變為黃金，將水變為甘露等，隨心所欲地轉變，這就是對意願的自在。 從初地所宣說的十三大愿為代表，能夠實現無數使自他利益圓滿的大愿，這就是對愿的自在。 爲了使眾生生起信心，示現燃燒、飛行、放光等無量神通和神變，這就是對神通的自在。 對於法、義、決定詞和無畏四種智慧達到究竟，這就是對智慧的自在。 用各種名、句、文字向眾生宣說經部等一切佛法，使眾生心滿意足，這就是對法的自在。 獲得這十種自在的原因是，首先，通過圓滿佈施波羅蜜多而獲得前三種自在：通過無畏佈施獲得壽命自在，通過法佈施獲得心自在，通過財物佈施獲得資具自在。 對業和轉生的自在，是通過圓滿持戒波羅蜜多而獲得的：身體的業清凈，就能示現身體的各種化身；語言的業清凈，就能示現語言的各種化身；完全清凈戒律，就能隨意獲得轉生。 通過圓滿忍辱波羅蜜多，不擾亂眾生的心，並且使眾生心意相合，從而能夠成就任何意願，因此獲得意願自在。 通過圓滿精進波羅蜜多的力量，獲得愿自在，因為過去爲了自他利益而精進，所以後來爲了自他利益所發的愿都能如願成就。 通過圓滿禪定波羅蜜多，獲得心自在，從而能夠隨意獲得神通自在。 智慧和法自在，是通過圓滿般若波羅蜜多的力量而成就的。 『獲得法是爲了修行』，意思是獲得法是爲了證悟，最終獲得圓滿的功德，如佛陀的十力、四無畏、十八不共法等。
【English Translation】 Complete control over the mind is mental freedom. Like raining down various desired objects from the sky to benefit sentient beings, this is freedom over resources. Being able to manifest various emanations of body and speech, or blessing the karma of other realms and beings, causing them to be reborn in other realms, this is freedom over karma. Abiding in the samadhi of the form realm, and without falling from that samadhi, being reborn in the desire realm to benefit sentient beings, this is freedom over rebirth. Being able to transform earth into gold, water into nectar, etc., according to one's desire, this is freedom over wishes. Starting with the thirteen great vows spoken on the first bhumi (stage of bodhisattva), being able to accomplish countless great vows that perfect the benefit of oneself and others, this is freedom over vows. In order to generate faith in sentient beings, displaying immeasurable miracles and transformations such as burning, flying, and emitting light, this is freedom over miracles. Having reached the ultimate perfection of the four wisdoms of Dharma, meaning, definitive words, and fearlessness, this is freedom over wisdom. Explaining all the Dharma of the sutras, etc., to sentient beings with various names, phrases, and letters, satisfying their minds, this is freedom over Dharma. The causes for obtaining these ten freedoms are as follows: first, the first three freedoms are obtained through the perfection of the paramita (perfection) of generosity: through the generosity of fearlessness, one obtains freedom over life; through the generosity of Dharma, one obtains freedom over mind; and through the generosity of material possessions, one obtains freedom over resources. Freedom over karma and rebirth is obtained through the perfection of the paramita of discipline: because the karma of the body is pure, one can manifest various emanations of the body; because the karma of speech is pure, one can display various emanations of speech; and by completely purifying discipline, one can obtain rebirth wherever one desires. Through the perfection of the paramita of patience, one does not disturb the minds of sentient beings, and one makes their minds agree, thereby being able to accomplish whatever wishes are generated, thus obtaining freedom over wishes. Through the power of the perfection of the paramita of diligence, one obtains freedom over vows, because in the past one was diligent for the benefit of oneself and others, so later the vows made for the benefit of oneself and others will be accomplished as desired. Through the perfection of the paramita of meditation, one obtains freedom over mind, thereby being able to obtain freedom over whatever miracles one desires. Freedom over wisdom and Dharma is accomplished through the power of completely perfecting the paramita of prajna (wisdom). 'Obtaining Dharma is for practice,' meaning obtaining Dharma is for realization, ultimately obtaining perfect qualities such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities, etc. Complete control over the mind is mental freedom. Like raining down various desired objects from the sky to benefit sentient beings, this is freedom over resources. Being able to manifest various emanations of body and speech, or blessing the karma of other realms and beings, causing them to be reborn in other realms, this is freedom over karma. Abiding in the samadhi of the form realm, and without falling from that samadhi, being reborn in the desire realm to benefit sentient beings, this is freedom over rebirth. Being able to transform earth into gold, water into nectar, etc., according to one's desire, this is freedom over wishes. Starting with the thirteen great vows spoken on the first bhumi (stage of bodhisattva), being able to accomplish countless great vows that perfect the benefit of oneself and others, this is freedom over vows. In order to generate faith in sentient beings, displaying immeasurable miracles and transformations such as burning, flying, and emitting light, this is freedom over miracles. Having reached the ultimate perfection of the four wisdoms of Dharma, meaning, definitive words, and fearlessness, this is freedom over wisdom. Explaining all the Dharma of the sutras, etc., to sentient beings with various names, phrases, and letters, satisfying their minds, this is freedom over Dharma. The causes for obtaining these ten freedoms are as follows: first, the first three freedoms are obtained through the perfection of the paramita (perfection) of generosity: through the generosity of fearlessness, one obtains freedom over life; through the generosity of Dharma, one obtains freedom over mind; and through the generosity of material possessions, one obtains freedom over resources. Freedom over karma and rebirth is obtained through the perfection of the paramita of discipline: because the karma of the body is pure, one can manifest various emanations of the body; because the karma of speech is pure, one can display various emanations of speech; and by completely purifying discipline, one can obtain rebirth wherever one desires. Through the perfection of the paramita of patience, one does not disturb the minds of sentient beings, and one makes their minds agree, thereby being able to accomplish whatever wishes are generated, thus obtaining freedom over wishes. Through the perfection of the paramita of diligence, one obtains freedom over vows, because in the past one was diligent for the benefit of oneself and others, so later the vows made for the benefit of oneself and others will be accomplished as desired. Through the perfection of the paramita of meditation, one obtains freedom over mind, thereby being able to obtain freedom over whatever miracles one desires. Freedom over wisdom and Dharma is accomplished through the power of completely perfecting the paramita of prajna (wisdom). 'Obtaining Dharma is for practice,' meaning obtaining Dharma is for realization, ultimately obtaining perfect qualities such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities, etc.
ྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-274a ལ་དད་པས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་མེད་པར་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་དད་པའི་ཆོས་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་དྲན་པས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་གཟོན་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སྐབས་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོའི་གཞི་འམ་གནས་སམ་དམིགས་པ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོས་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ས་དང་པོའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དེ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་ 2-274b ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར
【現代漢語翻譯】 如是依靠四神足，是爲了成就六種殊勝成就。 五根之說 第四，講述五根：信根、精進根、念根、定根、慧根這五者。其中，『信』是指對於業和業果的顯現真實不虛等道理深信不疑，包括對這些道理生起信賴的信，以及對三寶功德心生歡喜的信，還有爲了獲得涅槃、修持聖道，看到能夠如此修持而生起希求的信這三種。或者說，是對四法生起信心：相信業果存在，即使爲了保全性命也不造惡業；對菩薩行生起信心，不希求其他乘；對緣起性空之法，即無我、解脫門三相的甚深空性生起信心，從而摧毀一切潛在的煩惱；對佛陀的力、無畏等一切廣大佛法生起信心，從而斷除懷疑和猶豫，精進修持這些法。如《無盡意經》所說，對這四種法生起信心，稱為信根。以精進根修持所信之法，其自性為四正斷，此即精進根。以念根憶持精進所修之法而不忘失，獲得四念住，此即念根。獲得四禪定和四無色定，並且以念根守護所修之法而不令忘失，恒常一心專注於此，此即定根。以定根一心專注于諸法，了知其自相和共相，或者了知四聖諦，此即慧根。以上是總的解釋，此處講述五根的所依、處所或所緣境：信根的所緣境或所依是菩提，即大乘的無盡智慧，或者初地的不二智慧。以菩提為所緣境，心想『我當依此而行，必將證得菩提』。精進根的所緣境是具有地和波羅蜜多體性的增上戒學和增上慧學所攝的菩薩行，以精進力修持這些行。
【English Translation】 Thus, relying on the four legs of miraculous power is for the sake of accomplishing six kinds of manifest accomplishments. Explanation of the Five Roots Fourth, explaining the five faculties: the faculty of faith, similarly, the faculty of diligence, the faculty of mindfulness, the faculty of concentration, and the faculty of wisdom. Among these five, 'faith' is believing in the truthfulness of the arising of actions and their results, etc., having unwavering confidence in the meaning of existence, including the faith of trusting in these meanings, the faith of rejoicing in the qualities of the Three Jewels, and the faith of aspiring to attain Nirvana and accomplish the Noble Path, seeing that it is possible to accomplish them in this way. Or, it is faith in the four dharmas: believing in the existence of cause and effect, not committing sins even for the sake of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; having faith in the profound emptiness of dependent origination, the nature of the three doors of liberation, which is selflessness, destroying all latent tendencies; and having faith in all the vast dharmas of the Buddha, such as powers and fearlessness, accomplishing them without doubt or hesitation. As stated in the 'Inexhaustible Intellect Sutra,' having faith in these four aspects is called the faculty of faith. The dharma in which one has faith is accomplished by the faculty of diligence, which is characterized by the four perfect abandonments; this is the faculty of diligence. The dharma accomplished by diligence is not forgotten by mindfulness; obtaining the four applications of mindfulness is the faculty of mindfulness. Obtaining the samadhi of the four dhyanas and the four formless realms, and continuously focusing the mind one-pointedly on the dharma that has been protected by the faculty of mindfulness without being wasted, is the faculty of concentration. Knowing the individual and general characteristics of the dharmas that have been made one-pointed by the faculty of concentration, or knowing the four noble truths, is the faculty of wisdom. Thus, after a general explanation, here the basis, location, or object of the five faculties is explained: the object or basis of the faculty of faith is Bodhi, which is the inexhaustible wisdom of the result of the Great Vehicle, or the non-dual wisdom of the first ground. Focusing on Bodhi, one aims to think, 'I will rely on this and surely attain it.' The object of the faculty of diligence is the conduct of Bodhisattvas, which is characterized by the ground and the perfections, encompassed by higher discipline and higher wisdom, and one accomplishes those practices with diligence.
་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཚིག་གིས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ས་དང་པོའི་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་པོའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དད་སོགས་ཀྱི་གཞི་འམ་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྔ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན་རྣམ་བྱང་གི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཞེས་སུ་བཞག་སྟེ། དད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་དྲན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞི་གནས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལྔས་རང་བཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའང་ངོ་། ། 說五力 ལྔ་པ་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས། དྲན་པའི་སྟོབས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་སྟོབས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་མཐུས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་དག་ 2-275a གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཕགས་པའི་ས་དངོས་སུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཡང་། མཐོང་སྤང་ལས་མ་གྲོལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སས་བསྡུས་པའོ། །དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོབས་ལྔ་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བརྗེད་ངས་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིས་བརྫི་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དག་ཉམ་ཆུང་བས་གཉེན་པོ་དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཚུར་མི་ཚུགས་ཤིང་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་དད་སོགས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། 說七菩提分 དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ་ནི་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་ཤིང་མྱོང་བས་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་གསལ་བའོ། །ཆོས
【現代漢語翻譯】 並且，以正念力憶持所聞，對於如何聽聞、如何領受大乘之法，以及如何以言辭詳盡地確定，都能不忘失地憶持。以信樂行持之等持力，專注于如何獲得初地的殊勝寂止。以智慧力，專注于如何獲得初地的勝觀，即無分別智。因此，應當了知菩提等是信等的基礎或目標。為何稱這五者為『力』呢？因為在成辦清凈之義的一切事物時，它們具有主導作用，所以稱為『力』。信力能主導菩提，精進力能主導菩薩行，正念力能主導大乘之法，等持力能主導寂止，智慧力能主導勝觀之義的成辦。或者說，五力也能成辦自他之義。 五、說五力 第五，宣說五力：信力、精進力、正念力、等持力、智慧力這五者，在各自的相違品無法摧伏時，才被稱為『力』。以信樂行持之位的信等五力之加持，能進入聖者的初地。這些力量由低到高增長，雖然能實際引導至聖者之地，但因尚未脫離見道所斷之法，故仍被歸攝於凡夫之位。 權力和力量的差別是什麼？五力雖然是世間的，但只要不信、懈怠、忘失、散亂和智慧錯亂的愚癡能夠摧伏和阻礙它們，它們就被稱為『力』。當這些相違品變得微弱，以至於對治品——信等五者無法反擊和摧伏時，這些信等本身就被稱為『力』。 六、說七菩提分 第六，宣說七菩提分：正念菩提分，以及擇法、精進、喜、輕安、等持、舍菩提分這七者。正念屬於寂止方面，因此，通過修習和體驗三十七菩提分法，能使已現前之法不忘失，並在心中清晰顯現。法
【English Translation】 And, with the power of mindfulness, one remembers what has been heard. How one has heard and how one has grasped the Dharma of the Great Vehicle, and how one has thoroughly established it with words, one holds it without forgetting. With the power of samadhi that practices with faith, one focuses on how to attain the special quiescence of the first ground. With the power of wisdom, one focuses on how to attain the higher vision of the first ground, that is, non-conceptual wisdom. Therefore, one should know that enlightenment and so forth are the basis or object of faith and so forth. Why are these five called 'powers'? Because they have the power to accomplish all things of purification, they are called 'powers'. The power of faith dominates enlightenment, the power of diligence dominates the conduct of a Bodhisattva, the power of mindfulness dominates the Dharma of the Great Vehicle, the power of samadhi dominates quiescence, and the power of wisdom dominates the accomplishment of the meaning of higher vision. Or, the five powers also accomplish the meaning of self and others. Saying the Five Strengths Fifth, explaining the five strengths: the strength of faith, the strength of diligence, the strength of mindfulness, the strength of samadhi, and the strength of wisdom. When their respective opposing factors cannot crush them, they are called by the name of strength. By the power of these five strengths of faith and so forth in the state of practice with faith, one enters the first ground of the noble ones. These increase from higher to higher, and although they actually lead to the ground of the noble ones, because they have not yet been freed from what is to be abandoned by seeing, they are included in the state of ordinary beings who are completely afflicted. What is the difference between power and strength? Although the five strengths are worldly, as long as disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, and the delusion of corrupted wisdom can crush and obstruct them, they are called powers. When these opposing factors become weak, so that the antidotes—the five of faith and so forth—cannot resist and crush them, then these same faith and so forth are called strengths. Saying the Seven Limbs of Enlightenment Sixth, explaining the seven limbs of enlightenment: the limb of mindfulness enlightenment, and likewise, the limbs of discrimination of Dharma, diligence, joy, pliancy, samadhi, and equanimity enlightenment. Mindfulness belongs to the aspect of quiescence, therefore, by meditating on and experiencing the thirty-seven factors conducive to enlightenment, one does not forget what has manifested, and it appears clearly in the mind. Dharma
་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྤང་བྱའི་ཆོས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་དང་། བླང་བྱའི་ཆོས་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ 2-275b པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ནས་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་དེ་ལའང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བས། ལུས་ལས་སུ་རུང་བས་ཟོ་མདོག་བདེ་ཞིང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་རླབས་དང་རྙོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་ངང་གིས་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་བདུན་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི། གང་གིས་དུས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མིང་མ་ཐོབ་ལ། འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པའི་སར་ཞུགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དྲན་པ་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་སུ་རྣམ་ 2-276a པར་བཞག་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་སོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་
【現代漢語翻譯】 智慧是區分，屬於勝觀（梵文：Vipaśyanā）的部分，即在見道時，能清楚區分應斷除的煩惱（梵文：Kleśa）和應修習的清凈（梵文：Vyavadāna）法，不混淆它們的特徵。 精進是努力獲取更高的殊勝功德，並斷除阻礙獲得這些功德的過患。 喜是初地菩薩現證諸法實相（梵文：Dharmadhātu），遠離見道所斷的障礙，從而身心產生極大的喜悅。因此，此地也被稱為極喜地。 輕安是身心遠離不調柔的粗重狀態，身體變得堪能，感到舒適；心變得堪能，能無礙地專注于所緣境。 等持（梵文：Samādhi）是心一境性地專注于諸法實相。 舍是捨棄掉舉和沉沒的一切過患，如同清澈的海洋，沒有波濤和渾濁，自然地安住不動。 在這七支中，區分諸法、精進和喜屬於勝觀的部分；輕安、等持和舍屬於止（梵文：Śamatha）的部分；正念屬於兩者，因為它普遍存在。 對於這七種菩提分，何時安立？以何種智慧安立？這七者本身如何安立？以及這七者如何安立為五支？ 首先，在資糧道和加行道時，雖然有正念和智慧等，但沒有菩提分之名。進入聖位，到達無過失的境界，獲得初地時，在相續中存在的正念等才被安立為菩提分。 其次，稱這些為菩提分的原因是，能現證具有支分者——等性，即菩提的自性。因此，正念等也被安立為它的支分。因為能證悟一切現象和眾生從本性上不生的法性清凈，本來就是菩提的等性，所以在那個時候，會生起出世間的勝義菩提心。證悟諸法無我，從而證悟法等性；證悟眾生或補特伽羅無我，從而證悟眾生等性。 或者，在入定（梵文：Samāhita）時，
【English Translation】 Discrimination is wisdom, belonging to the aspect of Vipaśyanā (insight meditation), that is, at the time of the path of seeing, it knows the characteristics of the aspects of Kleśa (afflictions) to be abandoned and the aspects of Vyavadāna (purification) to be adopted, without confusing them. Effort is to take up the superior qualities of the higher states and to abandon the faults that hinder the attainment of such qualities. Joy is that the Bodhisattva of the first Bhumi directly realizes the Dharmadhātu (the realm of Dharma), and, being separated from the obscurations to be abandoned by seeing, the supreme joy is born in body and mind. Therefore, that Bhumi is also named 'Rabatou Gawa' (extreme joy). Passability is being separated from the unpleasant state of being unserviceable in body and mind. The body becomes serviceable, so the appearance is comfortable, and the mind becomes serviceable, so it engages in the object without hindrance. Samādhi (concentration) is the one-pointedness of mind focused on the Suchness of the Dharmadhātu. Equanimity is abandoning all the faults of depression and excitement, and like a clear ocean, without waves and turbidity, it naturally abides without wavering. Of these seven, discriminating Dharma, effort, and joy are the aspects of Vipaśyanā. Passability, Samādhi, and equanimity are the aspects of Śamatha (calm abiding). Mindfulness is the aspect of both, because it is all-pervasive. Regarding these seven limbs of enlightenment, when are they established? With what knowledge are they established? How are the seven themselves established? And how are these seven established as five limbs? First, although there are mindfulness and wisdom, etc., in the stage of aspiration and practice, they have not received the name of limbs of enlightenment. Entering the holy stage, reaching the faultless state, those who have attained the first Bhumi, the mindfulness, etc., existing in their continuum, are considered to be the limbs of enlightenment. Secondly, the reason for saying that these are the limbs of enlightenment is that the possessor of the limbs, Samatā (equality), directly knowing the nature of enlightenment, is attained. Therefore, mindfulness, etc., are also established as its limbs. Because one realizes that all phenomena and all sentient beings are primordially pure in nature, the Dharmatā (nature of Dharma) is primordially enlightened in equality, therefore, at that time, the supramundane ultimate Bodhicitta (mind of enlightenment) arises manifestly. Realizing the absence of self in phenomena, one realizes the equality of phenomena; realizing the absence of self in sentient beings or individuals, one realizes the equality of sentient beings. Or, in Samāhita (meditative equipoise),
ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་གིས་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་ཁྱད་མེད་པར་ཁོང་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར། གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པ་མངོན་དུ་ 2-276b རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ལྷའི་བཟོ་བོས་བྱས་པའི་ལྷ་རྫས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་མུ་ཁྱུད་ལེགས་པར་བཀྲ་བ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཏེ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་དང་མཁར་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པར་ཙམ་ནས་བསུ་ཞིང་འབངས་སུ་མཆི་སྟེ་སྔར་དམངས་སུ་མ་ཕབ་ཅིང་མ་རྒྱལ་བའི་ས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་རི་བོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་གཟུགས་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་འོས་ཤིང་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་སྔོ་བསང་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པའི་སྤུ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཅང་ཤེས་པ་ཐོ་རེངས་ཁྱེའུ་སུས་ཟ་བའི་ཡུན་ཚོད་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འཁོར་ཏེ་སླར་ལྡོག་ནུས་པའི་བཞོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ་ཁ་དོག་མཐོན་མཐིང་དབྱིབས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མཚན་མོར་ཡང་ཉི་མ་ 2-277a བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ནུས་པ་ཚ་བའི་དུས་སུ་བསིལ་བ་དང་གྲང་བའི་དུས་སུ་དྲོ་བའི་འོད་འབྱིན་པ། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ། སྐམ་པ་དང་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་དུ་ཡང་ཆུ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འབྱིན་པ་སོགས་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གཟུགས་བཟང་བའི་མཆོག
【現代漢語翻譯】 通達諸法之平等性，如虛空般了悟法與補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）之無我，於後得位中，『我』為何，一切有情亦復如是；一切有情為何，『我』亦如是。如我息滅痛苦，我亦當息滅一切有情之痛苦。如是了悟自他無別，即知一切有情皆為平等。 第三，如何安立此七寶？譬如轉輪聖王，具備七寶以為王政之支分。如是，于本初無生之菩提心現證之菩薩，亦安立菩提之七支。轉輪王出現於世間時，以其福德力，天匠造作之輪寶，具足千輻，輪輞精妙莊嚴，自然顯現。此輪寶如第二日輪，升騰于虛空。轉輪王率領軍隊亦于虛空行進，凡至城邑聚落，諸小國王皆出迎歸順。如是，未曾降伏之地，亦能戰勝，此即輪寶。 如是，像寶如雪山般于虛空行進，形貌端嚴，力大無比，諸根圓滿，堪為大王所乘，調順圓滿，能摧伏一切外道之軍隊。馬寶，其色如孔雀頸羽般青翠悅意，形貌端嚴，駿逸非凡，于須臾間，能繞行大海之邊際，復能返回，具足乘御之功德。珠寶，能生一切所需，以毗琉璃（藏文：བཻཌཱུརྱ་，梵文天城體：वैडूर्य，梵文羅馬擬音：vaiḍūrya，漢語字面意思：青琉璃）所成，色澤深藍，形狀美觀，夜間亦能如日般照耀一由旬之地，暑時能散發涼意，寒時能散發暖意，僅以觸碰，便能平息一切疾病，于乾旱荒蕪之地，亦能涌出甘泉，具足成辦一切事業之神力。妃寶，容貌端莊秀美。
【English Translation】 Understanding the equality of all dharmas, realizing the selflessness of phenomena and individuals (藏文：གང་ཟག་，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：person) like the expanse of the sky. In the post-meditation state, 'what is 'I'?' All sentient beings are the same. 'What are all sentient beings?' 'I' am the same. Just as I pacify my suffering, I shall also pacify the suffering of all sentient beings. Thus, understanding the inseparability of self and others, one knows all sentient beings as equal. Third, how are these seven jewels established? For example, a Chakravartin king possesses seven jewels as the components of his kingdom. Similarly, for a Bodhisattva who directly realizes the unborn Bodhicitta, seven branches of enlightenment are established. When a Chakravartin appears in the world, due to his merit, a jewel wheel made by divine artisans, possessing a thousand spokes and a well-adorned rim, naturally appears. This wheel jewel, like a second sun, rises into the sky. The Chakravartin, along with his army, also travels in the sky. Whenever he reaches cities and fortresses, the minor kings come out to greet and submit. Thus, he conquers all lands that have not been subdued, and this is called the wheel jewel. Similarly, the elephant jewel moves in the sky like a snow mountain, with a dignified appearance, immense strength, complete limbs, suitable for a great king to ride, perfectly tamed, and able to defeat all opposing armies. The horse jewel, with a color as pleasing as the blue-green feathers of a peacock's neck, a dignified appearance, and extraordinary swiftness, can easily circle the edge of the ocean in a moment and return, possessing the virtues of a perfect mount. The jewel, which produces all that is needed, is made of lapis lazuli (藏文：བཻཌཱུརྱ་，梵文天城體：वैडूर्य，梵文羅馬擬音：vaiḍūrya，漢語字面意思：lapis lazuli), with a deep blue color and a beautiful shape, able to illuminate a yojana like the sun at night, emitting coolness in hot weather and warmth in cold weather, pacifying all diseases with just a touch, and able to bring forth good streams of water even in dry and desolate lands, possessing the power to accomplish all purposes. The queen jewel, with an excellent and beautiful appearance.
་ཏུ་གྱུར་པ། ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་མི་གཡེམ་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང་བདག་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་ཡིད་འཛིན་པ། ཚུལ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དང་ལུས་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཀྱི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་། བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་སོགས་ཡིད་དུ་གང་འོང་བའི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་པ་ཙམ་གྱིས་ནོར་རྫས་ཅི་འདོད་པ་འབྱུང་བས་ནོར་མང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ། རྒྱལ་པོས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ། ནང་གི་གཉེར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངའ་བའོ། །ཀུན་མགོན་ནམ་བློན་པོའམ་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཔའ་བརྟན་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དཔུང་གི་བཀོད་པ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ཚར་བཅད་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞེད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དཔེ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ 2-277b སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ། ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་རྒྱལ་བ་དེ་ལས་ས་དང་པོ་དེའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་ཤེས་ཤིང་དེའི་སྒྲིབ་པ་མཐོང་སྤང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཕས་རྒོལ་གྱི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་པ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དགའ་བས་ལུས་དང་སེམས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ་ཐར་པའི་ཕྱིར་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གཏན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བཙུན་མ
【現代漢語翻譯】 變得美麗，僅僅看到就能產生喜悅，不與其他男人通姦等等，煩惱少，對主人非常尊敬而銘記於心，以良好的行為舉止吸引所有人，口和身體散發出天神的香味，具備涼爽和溫暖等令人愉悅的觸覺的卓越特性等等，具備所有功德。家主寶是隻要伸出手就能得到想要的財物，因此財富眾多，與多聞天子相似。對於國王的所有命令都能很好地完成，是所有內部事務處理者的卓越功德的頂峰。統領或大臣或將軍寶，以勇敢堅定和力量圓滿而壓倒對方，精通軍隊的部署，在適當的時候進退，善於輔助，懲罰罪惡，一切都能毫不阻礙地成就國王的心願和壓制對方，並按照命令執行。就像這些例子一樣， 當菩薩獲得初地時，對於之前在勝解行地（指資糧道和加行道）上，沒有現量證知的所知，或者沒有超越現量證知的障礙，爲了在初地時現量證知並超越見道所斷的障礙，之前在勝解行地所修習的法不忘失的憶念，就像輪王一樣，是超越一切地的珍寶輪。這位初地菩薩的如理分別諸法的智慧，能夠摧毀對法和補特伽羅（人）的二種我執的所有相，就像象寶能夠摧毀所有敵人的軍隊一樣。這位初地菩薩的精進，爲了迅速證悟和成就所有神通等特殊功德而努力，就像馬寶能夠迅速到達任何想去的地方一樣。當獲得初地時，由於現量證悟真如，超越世間的法的顯現極大增長，喜悅使身體和心永遠充滿，因此喜悅就像珍寶的光芒驅散黑暗一樣。初地的解脫道，從所有見道所斷的障礙中解脫，或者爲了解脫，身體和心不再遲鈍，完全調柔而獲得安樂，就像王妃寶一樣。
【English Translation】 Becoming beautiful, producing joy just by seeing, not committing adultery with other men, etc., having few afflictions, being extremely respectful to the master and keeping him in mind, captivating everyone with good conduct, emitting the fragrance of gods from the mouth and body, possessing excellent qualities of pleasant tactile sensations such as coolness and warmth, etc., possessing all virtues. The householder jewel is like the son of Vaishravana (Kubera), with abundant wealth, as he can obtain whatever wealth he desires just by stretching out his hand. He perfectly accomplishes all the king's commands and possesses the supreme qualities of being the best among all internal affairs managers. The general, minister or commander jewel, with bravery, steadfastness and perfect strength, overwhelms the enemy. He is skilled in deploying the army, knowing when to advance and retreat, assisting well, punishing wrongdoers, and is able to accomplish without hindrance all that pleases the king and suppresses the enemy, and acts according to the command. Just like these examples, When a Bodhisattva attains the first bhumi (stage), in order to directly realize what was not directly known in the previous stage of adhimukti-carya (stage of aspirational conduct, referring to the paths of accumulation and preparation), or to overcome the obscurations that were not overcome by direct knowledge, in order to directly know and overcome the obscurations to be abandoned on the path of seeing (darshana-marga) at the time of that first bhumi, the mindfulness that does not forget the dharmas practiced in the previous stage of adhimukti-carya is like the precious wheel of a Chakravartin (universal monarch) that surpasses all bhumis. The wisdom of this first bhumi-holder, which thoroughly distinguishes dharmas, destroys all the characteristics of grasping at the two selves of dharma and person, just as the elephant jewel destroys all the armies of opponents. The diligence of this first bhumi-holder, in order to quickly realize and accomplish all the extraordinary qualities such as abhijna (supernormal knowledges), is like the horse jewel that quickly goes to any place one desires. At the time of attaining the first bhumi, due to the direct realization of suchness, the great manifestation of transcendent dharmas greatly increases, and joy always fills the body and mind, therefore joy is like the light of a jewel that dispels darkness. The path of liberation of the first bhumi, being liberated from all the obscurations to be abandoned on the path of seeing, or for the sake of liberation, the body and mind are no longer unworkable, but are completely tamed and attain bliss, just like the queen jewel.
ོ་རིན་པོ་ཆེའི་རེག་བྱས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ 2-278a ལག་ལས། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་པོས་ཅི་བཞེད་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་ཞུམ་རྒོད་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་རྣལ་དུ་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། རང་གིས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་ས་འོག་མ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་ལའང་མི་གནས་པར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་མཆོག་གི་གནས་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། གནས་པས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣང་། དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནི་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་དཔུང་གི་ཚོགས་བཞི་པོ་བསྡུས་ཏེ། གཞོམ་ཞིང་བསྐྲད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ 2-278b བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་ཞིང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ། གང་དུ་འཚེ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བསྡུ་བ་དང་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་བླང་བྱ་ལེན་པ་དང་དོར་བྱ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །གང་དུ་འཚེ་བ་མེད་པར་བག་ཕབ་སྟེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པའམ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡན་ལག་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་བསྡུ་བ་འདིས་ཡན་ལག་ཅེས་པའི་དོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་ཡང་ཡང་དྲན་ཞིང་གོམས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དེ་ལས་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་བྱུང་བའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 就像珍寶觸碰轉輪聖王時會生起喜悅一樣。正定也是正等覺支的一部分，因為神通等功德和所有願望都能如意實現，所以會逐漸生起。就像居士珍寶能圓滿滿足國王的所有願望一樣。舍也是正等覺支的一部分，因為菩薩初地時，心無萎靡和興奮，沒有貪嗔等煩惱和近煩惱，能隨心所欲地安住，並且能以清凈世間智來利益眾生，獲得自己尚未獲得的更高地的功德，斷除尚未斷除的過失，捨棄下地，以無分別智安住于無所住，所以殊勝菩薩能恒常安住。或者說，對於殊勝聖者的安住，是恒常安住。如《智者釋》中說：『以安住故，恒常殊勝。』如此，舍就像大臣珍寶聚集四種軍隊，驅逐應該驅逐的，聚集應該聚集的，安置在沒有損害的地方一樣。如同聚集和驅逐他方軍隊一樣，清凈世間智也能取應取，舍應舍。如同在沒有損害的地方安住一樣，無分別智也能安住於一切相寂滅之處。具有如此功德的菩薩，就像轉輪聖王一樣，能進入或主宰這些功德，並且恒常被七種王政珍寶般的七覺支所圍繞和具足。 第四，將七覺支歸納為五支，這也解釋了『支』的含義。擇法是自性支，因為它是證悟菩提自性的自性。憶念是處所支，因為在先前信解行中，對於諸法不忘失，反覆憶念，最終達到純熟，在最勝法時期的憶念能生起擇法等一切覺支。
【English Translation】 Just as joy arises when a jewel touches a Chakravartin (轉輪聖王，zhuǎnlún shèngwáng, universal ruler) king, so too is Samadhi (定，dìng, concentration) a part of the limb of perfect enlightenment. Because supernormal powers and all the desires of the mind are readily available, they gradually arise. Just as a householder jewel fulfills all the desires of a king, so too is Upeksha (舍，shě, equanimity) a part of the limb of perfect enlightenment. Because a Bodhisattva (菩薩，púsà, enlightened being) on the first Bhumi (地，dì, level/ground) at all times has no mental wavering or excitement, no afflictions such as attachment and aversion, and abides as he wishes, he is able to benefit sentient beings with pure worldly wisdom, obtain the qualities of higher Bhumis that he has not yet obtained, abandon faults that have not yet been abandoned, abandon lower Bhumis, and abide without abiding in anything with non-conceptual wisdom. Therefore, the supreme Bodhisattva abides constantly. Or rather, for the abiding of the supreme Arya (聖者，shèngzhě, noble one), it is constant abiding. As it says in the 'Commentary on the Intelligent One': 'Because of abiding, it is constantly supreme.' Thus, Upeksha is like a minister jewel gathering the fourfold army, expelling those who should be expelled, gathering those who should be gathered, and placing them in a place where there is no harm. Just as gathering and expelling the armies of others, pure worldly wisdom can take what should be taken and abandon what should be abandoned. Just as abiding in a place where there is no harm, non-conceptual wisdom can abide in the complete pacification of all objects. A Bodhisattva with such qualities, like a Chakravartin, can enter or dominate these qualities, and is always surrounded and possessed by the seven limbs of enlightenment, like the seven royal treasures. Fourth, the condensation of the seven limbs into five limbs also explains the meaning of 'limb'. Discrimination of Dharma (擇法，zéfǎ, dharma selection) is the limb of self-nature, because it is the self-nature of realizing the self-nature of Bodhi (菩提，pútí, enlightenment). Mindfulness (憶念，yìniàn, recollection) is the limb of place, because in the previous practice of faith and conduct, one does not forget the Dharmas, repeatedly recollects them, and ultimately reaches maturity. From the mindfulness of the time of the supreme Dharma, all the limbs such as discrimination of Dharma arise.
་རོ། །གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་ 2-279a འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་རང་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དྲན་བརྩོན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་ཡིད་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞི་གང་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། ། 八聖道分 བདུན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་ལམ་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་པའོ། ། 2-279b ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རྟོག་ཅིང་དེ་འདོད་པ་དང་། འདོད་འདུན་དང་གནོད་སེམས་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་རྟོག་པ་ནི།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅིང་ངག་གིས་ཉེས་པ་རྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཕྲ་མ་དང་ངག་འཁྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཁ་གསག་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་རྟོག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ
【現代漢語翻譯】 第三，精進是決定性的因素，因為憑藉精進的力量，能夠超越勝解行地，必定會進入初地。初地本身的憶念和精進，是勝解行地憶念和精進的最終果報。第四，喜是獲得初地時，證悟法界利益的因素，因為它的力量，心中會生起特殊的喜悅。止、定、舍三種是無煩惱的因素，身心完全調柔，遠離煩惱障和所知障的惡業，這就是使煩惱不生起或無煩惱的處所。禪定是安住於何處而使煩惱不生起的基礎，因為安住于禪定時，能消除掉舉、掉舉等近分的煩惱。舍是無煩惱的自性，因為安住于舍的狀態時，沒有任何煩惱。 八聖道分 第七，八聖道分是：正見是聖道，同樣，正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定也是聖道。其中，正見是在見道時，以能辨別諸法的智慧，現量證悟人與法無我的法界平等性，並緣此而修習。以正見為因，生起出離三界的因，即對增上戒、心、慧進行思惟並希求，以及沒有貪慾、嗔恚等煩惱的思惟，是為正思惟。正見和正思惟如自己所理解的那樣，爲了利益其他眾生而宣說，口語上斷除妄語、惡語、離間語和綺語等過失，是為正語。從身體方面斷除殺生等三種罪過，進入解脫道，是為正業。斷除虛偽等一切邪命，是為正命。依靠正見、正思惟、正業、正命四者進行修習，爲了斷除應斷的二障，而恒常修習聖道，是為正精進。
【English Translation】 Third, diligence is a decisive factor, because by the power of diligence, one can transcend the stage of adhimukti-carya (practice based on conviction) and will definitely enter the first bhumi (ground). The mindfulness and diligence of the first bhumi itself are the ultimate fruition of the mindfulness and diligence of the adhimukti-carya. Fourth, joy is a factor of the benefit of realizing the dharmadhatu (realm of phenomena) when the first bhumi is attained, because by its power, a special joy arises in the mind. Samatha (tranquility), samadhi (concentration), and upeksha (equanimity) are the three factors of non-affliction. When the body and mind are completely subdued, one is free from the negative karma of the obscurations of klesha (affliction) and jnana (knowledge), which is what makes affliction not arise or the place of non-affliction. Samadhi is the basis of abiding in which affliction does not arise, because when abiding in samadhi, it eliminates the near afflictions such as sinking and excitement. Upeksha is the nature of non-affliction, because when abiding in equanimity, there is no affliction whatsoever. The Eightfold Noble Path Seventh, the eightfold noble path is: right view is the noble path, and similarly, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right samadhi are also the noble path. Among them, right view is the wisdom that distinguishes dharmas in the path of seeing, directly realizing the equality of dharmadhatu (realm of phenomena) of selflessness of persons and dharmas, and meditating on it. Caused by right view, the cause of definitely emerging from the three realms, that is, thinking about and desiring the superior discipline, mind, and wisdom, and thinking without afflictions such as greed and hatred, is right thought. Right view and right thought are explained for the benefit of other sentient beings as one understands them, and verbally abandoning faults such as lying, harsh words, divisive speech, and idle talk is right speech. Abandoning the three sins such as killing from the body and entering the path of liberation is right action. Abandoning all wrong livelihoods such as flattery and hypocrisy is right livelihood. Relying on the four, right view, right thought, right action, and right livelihood, and constantly meditating on the noble path in order to abandon the two obscurations to be abandoned is right effort.
འོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ 2-280a བ་དང་རྟོག་པ་རྩོལ་བ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལྷག་མཐོང་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་འཁོར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དངོས་དང་དྲན་པ་ཞི་གནས་དེའི་འཁོར་རོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གིས་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མིང་ཚིག་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་གཙུག་ལག་ཏུ་བྱས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་བཞག་པ་དེ་ཡི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་དོན་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ 2-280b གྱི་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ལམ་དེའི་སྒྲིབ་པ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་མཐུའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡ
【現代漢語翻譯】 那麼，如何才能不忘記已經理解的佛法，並且清晰地顯現在心中呢？這就是正念（yang dag pa'i dran pa'o）。 將心專注於法界（chos kyi dbyings）的真如（de bzhin nyid）上，這就是正定（yang dag gi ting nge 'dzin no）。 這八支道在行為舉止時，應當安住于正語（yang dag pa'i ngag）、正業（las mtha'）和正命（'tsho ba）這三者之上。在內心安住于禪定時，應當修習止（zhi gnas）和觀（lhag mthong）。 其中，正見（yang dag pa'i lta ba）、正思（rtog pa）和正勤（rtsol ba）這三者屬於觀的一方。正見本身就是觀，而正思和正勤則是觀的眷屬。 正定和正念屬於止的一方，正定是止本身，而正念是止的眷屬。 以上對八正道的闡述，在接下來的兩段偈頌中進行了說明：在獲得初地（sa dang po thob pa）之後，從二地（sa gnyis pa）開始，修習八聖道（'phags pa'i lam yan lag brgyad）。通過法界差別智（chos rab rnam 'byed kyi byang chub yan lag），如實地證悟二無我（bdag med gnyis），並隨之證悟和修習法界本身，這就是正見。正見能夠如實地理解真如，並能辨別『這就是真如』，這就是正思。 如何進行辨別呢？通過名、句、字所詮釋的，被奉為經典的經藏等，闡述真如的意義，這被稱為『所詮釋之法』，因為它們詮釋了真如的意義。 因此，如實地理解所詮釋之法的意義，並向他人闡釋，以及通過不顛倒的理解所詮釋之法的經文而進入，這就是正思。 凈化語、業、命這三種行為，並在無數劫中依止正勤，是爲了對治所知障（shes bya'i sgrib pa）而修習。同樣，正念是爲了對治道障（lam gyi sgrib pa）而修習。在修習止觀之道時，如果出現道的障礙，如掉舉和昏沉，那麼就如前文所述，通過憶念的力量，使止的相、執取的相和舍的相這三種相清晰顯現，從而消除這些障礙。正定如《神通品》等處所說。
【English Translation】 So, how can one not forget the Dharma that has been understood, and have it appear clearly in the mind? This is right mindfulness (yang dag pa'i dran pa'o). To focus the mind single-pointedly on the suchness (de bzhin nyid) of the Dharmadhatu (chos kyi dbyings), this is right concentration (yang dag gi ting nge 'dzin no). These eight branches of the path, in conduct, should abide in right speech (yang dag pa'i ngag), right action (las mtha'), and right livelihood ('tsho ba). When abiding in meditation internally, one should cultivate tranquility (zhi gnas) and insight (lhag mthong). Among them, right view (yang dag pa'i lta ba), right thought (rtog pa), and right effort (rtsol ba) belong to the side of insight. Right view itself is insight, while right thought and right effort are the retinue of insight. Right concentration and right mindfulness belong to the side of tranquility; right concentration is tranquility itself, and right mindfulness is the retinue of tranquility. The above explanation of the eightfold noble path is explained in the following two verses: After obtaining the first ground (sa dang po thob pa), from the second ground (sa gnyis pa) onwards, one cultivates the eightfold noble path ('phags pa'i lam yan lag brgyad). Through the discriminating wisdom of Dharma (chos rab rnam 'byed kyi byang chub yan lag), one realizes the two selflessnesses (bdag med gnyis) as they are, and subsequently realizes and cultivates the Dharmadhatu itself, this is right view. Right view can truly understand suchness, and can distinguish 'this is suchness,' this is right thought. How does one distinguish? Through the names, sentences, and words that explain the meaning of suchness, which are revered as the scriptures of the Sutra Pitaka, etc., which explain the meaning of suchness, these are called 'the explained Dharma,' because they explain the meaning of suchness. Therefore, to truly understand the meaning of the explained Dharma, and to explain it to others, and to enter through the non-inverted understanding of the texts of the explained Dharma, this is right thought. Purifying the three actions of speech, action, and livelihood, and relying on right effort for countless eons, is to cultivate as an antidote to the obscuration of knowledge (shes bya'i sgrib pa). Similarly, right mindfulness is cultivated as an antidote to the obscuration of the path (lam gyi sgrib pa). When cultivating the path of tranquility and insight, if obstacles of the path arise, such as agitation and dullness, then, as mentioned earlier, through the power of mindfulness, the three aspects of the sign of tranquility, the sign of grasping, and the sign of equanimity are made clear, thereby eliminating these obstacles. Right concentration is as explained in the chapter on miraculous powers, etc.
ོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་གནས་པ་སོགས་སོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་། ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ 2-281a ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀུན་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ནི་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཆ་གཅིག་དང་ཞེས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ཆ་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་ལ་ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་བས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་ཆ་གཅིག་པའོ། །ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་ཆ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་ཏེ་དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱི་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ས་བདུན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བདུན་པའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-281b ལ་མཚན་མ་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་དུས་ན་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པ་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དག་པའི་ས་དེ་གསུམ་གྱི་ཞི་
【現代漢語翻譯】 修習殊勝功德，是對治遮障的對治品。第二部分是關於奢摩他和毗缽舍那的區分，有三個偈頌，即『安住』等。『安住』是指依靠色界的四禪，無漏，因為心外無法，所以唯心，心專注一境，是為奢摩他。依靠奢摩他，如實了知諸法真如之義，不顛倒，是為毗缽舍那，能善巧分辨諸法。如是，簡要地闡述了大乘的奢摩他和毗缽舍那的體性。 闡述奢摩他和毗缽舍那的差別是：這二者遍於一切功德的成辦和修習，即修習菩提分法，希求獲得禪定和三摩地，希求獲得神通等，對這些都是不可或缺的，故稱『遍行』，一切修習的根本就是這二者。『一部分』是指修習四無色定，奢摩他成分多，毗缽舍那成分少，故為一部分。色界初禪、二禪、三禪，毗缽舍那成分多，奢摩他成分少，故也為一部分。『非一部分』是指奢摩他和毗缽舍那雙運，無多少之分，故非一部分，即修習色界四禪之時。以信解行修習奢摩他和毗缽舍那，被認為是獲得初地的因。 初地時的奢摩他和毗缽舍那稱為『極喜地』的奢摩他和毗缽舍那，因為此時能證悟法界周遍。二地至六地的奢摩他和毗缽舍那稱為『出離地』的奢摩他和毗缽舍那，逐漸斷除一切相，並在七地證得無相。七地時的奢摩他和毗缽舍那稱為『無相地』的奢摩他和毗缽舍那，此時對經部等各種法，不作種種相的分別，而修習一切皆為無相一味。八地、九地、十地時修習的奢摩他和毗缽舍那稱為『無功用地』的奢摩他和毗缽舍那，因為安住于不需勤作，任運成就的奢摩他和毗缽舍那。清凈的三地之奢摩他
【English Translation】 Cultivating special qualities is the antidote to obscurations. The second part concerns the distinction between Śamatha (tranquility) and Vipaśyanā (insight), with three verses, namely 'Abiding' etc. 'Abiding' refers to relying on the four Dhyānas (meditative absorptions) of the form realm, which are without outflows (anāsrava), because there are no phenomena other than the mind, so it is mind-only (cittamātra), and the mind is focused on a single object, which is Śamatha. Relying on Śamatha, one knows the true nature of all phenomena without distortion, which is Vipaśyanā, capable of skillfully distinguishing all phenomena. Thus, the characteristics of Śamatha and Vipaśyanā in the Mahāyāna are briefly explained. The explanation of the distinction between Śamatha and Vipaśyanā is that these two are pervasive in the accomplishment and cultivation of all qualities, that is, cultivating the limbs of enlightenment (bodhipākṣika-dharmas), desiring to attain Dhyāna and Samādhi (concentration), desiring to attain supernormal powers (abhijñā) etc., which are indispensable for all these, hence called 'pervasive'. The basis of all cultivation is these two. 'A part' refers to cultivating the four formless absorptions (arūpa-samāpatti), where the component of Śamatha is greater and the component of Vipaśyanā is smaller, hence it is a part. The first, second, and third Dhyānas of the form realm, where the component of Vipaśyanā is greater and the component of Śamatha is smaller, hence it is also a part. 'Not a part' refers to the union of Śamatha and Vipaśyanā, without distinction of more or less, hence it is not a part, that is, at the time of cultivating the fourth Dhyāna of the form realm. Cultivating Śamatha and Vipaśyanā with faith and understanding is considered to be the cause for attaining the first Bhūmi (ground). The Śamatha and Vipaśyanā at the time of the first Bhūmi are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Extremely Joyful Ground' (Pramuditābhūmi), because at this time one can realize the pervasiveness of the Dharmadhātu (realm of phenomena). The Śamatha and Vipaśyanā of the second to sixth Bhūmis are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Leaving Ground' (Vimalābhūmi), gradually abandoning all signs (nimitta), and attaining the signless in the seventh Bhūmi. The Śamatha and Vipaśyanā at the time of the seventh Bhūmi are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Signless Ground' (Dūrangamābhūmi), at this time, one does not make distinctions of various signs for the Sutras (discourses) and other Dharmas, but cultivates all as signless and of one taste. The Śamatha and Vipaśyanā cultivated at the time of the eighth, ninth, and tenth Bhūmis are called the Śamatha and Vipaśyanā of the 'Effortless Ground' (Acalābhūmi), because one abides in Śamatha and Vipaśyanā that are spontaneously accomplished without effort. The Śamatha of the three pure grounds
ལྷག་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དང་ས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འོག་མ་འོག་མས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 殊勝支分 གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ། དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་བསླུ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་། སྔར་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལམ་དང་འབྲས་ 2-282a བུའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལས། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའམ་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་མདོ་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བཤགས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤགས་པ་དང་། ཡི་རང་གསོལ་བ་དང་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཉིས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་བདག་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་འགྲུབ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ་བོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་དམ་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོ
【現代漢語翻譯】 通過殊勝的禪定，可以使佛土完全清凈，去除包括習氣在內的兩種障礙，從而獲得佛的果位，因此稱為清凈。像這樣，依賴於各個階段的寂止和勝觀瑜伽，從信解行地到十地之間不斷提升。這能成就自他一切利益，並且較低的階段能成就較高階段的所有功德。 殊勝支分 第三是使禪修成為殊勝的支分，包括：為證大義者不勞而無欺之善巧方便；不忘先前所學之法的總持；獲得未來功德之發願；以及使道清凈之三摩地和四法教。 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 首先，成佛之法，無論是地、波羅蜜多、菩提分等道法，還是果位，如十力、四無畏、一切種智等，要圓滿這些法，方法就是無分別智。因為對於道和果的任何法，都沒有執著于相，所以能圓滿。如《十萬頌般若經》所說：『如果想要圓滿佈施波羅蜜多，就應當修學般若波羅蜜多。』乃至『想要獲得一切種智，就應當修學般若波羅蜜多。』如是宣說。成熟眾生的方法是四攝，通過四攝，能將眾生從不善之處救拔出來，安置於善處。迅速獲得神通並迅速證得菩提的方法，如經中所說：『所有罪業都應懺悔，對一切功德都應隨喜，應祈請一切佛陀，愿我證得無上殊勝的智慧。』像這樣，懺悔、隨喜、祈請和迴向等教法。成就事業的方法是總持和三摩地二門。總持能憶持法的詞句和意義，從而成就自利之事；三摩地能通過示現各種神通，成就利他之事。善於使道不中斷，即不中斷如來種姓。
【English Translation】 Through superior meditation, one can purify the Buddha-field completely, eliminate the two obscurations along with their habitual tendencies, and thus attain the state of Buddhahood, hence it is called purification. In this way, the yoga of tranquility and insight, based on the various stages, progresses from the stage of aspiration to the tenth stage. This accomplishes all benefits for oneself and others, and the lower stages accomplish all the qualities of the higher stages. Superior Limbs The third is the limb of making meditation special, including: skillful means that make it effortless and unfailing to accomplish great purposes; the dharani that does not forget the previously learned dharmas; the aspiration that obtains future qualities; and the samadhi and four teachings that purify the path. Skillful means that make it effortless and unfailing to accomplish great purposes First, the Dharma of the Buddhas, whether it is the Dharma of the path such as the grounds, perfections, and aspects conducive to enlightenment, or the fruits such as the powers, fearlessnesses, and all-knowingness, the means to perfect all these Dharmas is non-conceptual wisdom. Because there is no attachment to characteristics in any Dharma of the path and the fruit, it will be perfected. As it is said in the Hundred Thousand Prajnaparamita: 'If you want to perfect the perfection of generosity, you should study the perfection of wisdom.' And so on, 'Those who want to attain the wisdom of all-knowingness should study the perfection of wisdom.' As it is said. The method of fully maturing sentient beings is the four means of gathering, which lift sentient beings from the state of non-virtue and place them in the state of virtue. The method of quickly attaining clairvoyance and quickly attaining manifest enlightenment is to confess all sins, rejoice in all merits, and pray to all Buddhas, as stated in the sutras. May I attain the supreme and sacred supreme wisdom,' as taught in this way, such as confession, rejoicing, supplication, and dedication. The means of accomplishing actions are the two doors of dharani and samadhi. Dharani holds the words and meanings of the Dharma without forgetting, thus accomplishing actions for one's own benefit, while samadhi accomplishes actions for the benefit of others through the door of showing various kinds of miracles. Skillful in not interrupting the path is not interrupting the lineage of the Tathagata.
ད་པ་སྟེ། མི་ 2-282b གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས། སྙིང་རྗེས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་ཐབས་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་ཞིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེར་འདུས་པས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཆོག་གཅིག་ཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་ལ་འགྲོ་ཞིང་། ཐེག་པ་དམན་པར་མི་འཇུག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐབས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 往昔所持諸法不忘陀羅尼 གཉིས་པ་གཟུངས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་སྣང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཟུངས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དྲིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་བཅངས་པ་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆོས་གང་ལན་གཅིག་བཤད་པས་ཚིག་དོན་རྣམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་དང་། ཚེ་འདིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་ཆོས་ 2-283a མང་པོ་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་དང་མཁན་སློབ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པའི་གཟུངས་དང་། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལན་ཅིག་ཐོས་པས་འཛིན་ནུས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལྡན་འཕགས་པའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་མོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་དག་ས་བདུན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་པོ་སྟེ། དག་པའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གཟུངས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་སྨིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རབ་ཏ
【現代漢語翻譯】 其次，安住于涅槃之道，需要智慧和慈悲二者。即以智慧不住于輪迴的邊際，以慈悲不住于寂滅的邊際。也就是說，生起世俗和勝義兩種心，將二者結合起來，就具備了這兩種方法，其他方法也因此而包含在內，因此，善巧方便的殊勝之處在於只需一個就足夠了。如此，五種善巧方便是菩薩的意樂行持，並且遍及十地，不墮入小乘，是成就大乘道和果的方法，與世間和聲聞緣覺的方法不同，依靠這樣的善巧方便，菩薩們能夠輕易地成辦自他一切利益。 往昔所持諸法不忘陀羅尼 第二，陀羅尼（藏文：གཟུངས་，梵文天城體：धारणी，梵文羅馬擬音：dhāraṇī，漢語字面意思：總持）是指通過特殊的憶念和智慧，毫不遺漏地憶持所有佛經的詞句和意義，並且心中顯現以前未曾聽聞的法和意義，以及能夠獲得菩提之道的法。獲得陀羅尼，是因為在其他世代詢問正法，以及供養、受持和讀誦等積累了獲得陀羅尼的善業，因此，一次宣說任何法，都能夠憶持所有的詞句和意義，這是從異熟所生的陀羅尼。今生通過依止眾多善知識， 長期串習聽聞許多佛法，因此，對於佛、菩薩和堪布阿阇黎等所說的法的詞句和意義，都不會忘記地憶持，這是串習聽聞的陀羅尼。無論誰，通過串習空性、無相、無愿等任何一種三摩地，憑藉這種力量，一次聽聞佛法就能夠憶持，這被稱為三摩地的陀羅尼。異熟和聽聞所生的陀羅尼較小，而三摩地所生的陀羅尼較大。大的陀羅尼也有三種，即有智慧但未入聖位的意樂行持者，通過修習三摩地所生的陀羅尼較小；已入聖位但安住于不清凈七地者，其陀羅尼為中等；安住于清凈三地者的陀羅尼則為大。這些是陀羅尼的分類。陀羅尼的作用是：菩薩們反覆不斷地依靠異熟等三種陀羅尼， 恒時不斷地向他人宣說正法。
【English Translation】 Secondly, the path to attain the abiding Nirvana requires both wisdom and compassion. That is, with wisdom, one does not abide at the edge of Samsara, and with compassion, one does not abide at the edge of peace. That is to say, generating both the conventional and ultimate minds, combining the two, one possesses both of these methods, and other methods are also included therein. Therefore, the excellence of skillful means lies in the fact that one is sufficient. Thus, the five skillful means are the aspirations and practices of Bodhisattvas, and they pervade the ten Bhumis, not falling into the Hinayana. They are the methods for accomplishing the Mahayana path and its fruit, which are different from the methods of worldly beings and Sravakas and Pratyekabuddhas. Relying on such skillful means, Bodhisattvas can easily accomplish all the benefits of themselves and others. The Dharani of Unforgettable Retention of All Dharmas Held in the Past Secondly, Dharani (藏文：གཟུངས་，梵文天城體：धारणी，梵文羅馬擬音：dhāraṇī，漢語字面意思：Total Retention) refers to the ability to retain all the words and meanings of the scriptures without omission through special mindfulness and wisdom, and to have the Dharma and meanings that have not been heard before appear in the mind, and to be able to obtain the Dharmas of the path to Bodhi. Obtaining Dharani is because in other lifetimes, one has accumulated the merits of obtaining Dharani by asking about the true Dharma, as well as making offerings, upholding, and reciting. Therefore, by explaining any Dharma once, one is able to retain all the words and meanings, which is the Dharani born from Vipaka (karmic maturation). In this life, by relying on many virtuous spiritual friends, and practicing hearing many Dharmas for a long time, one can retain the words and meanings of the Dharmas spoken by Buddhas, Bodhisattvas, Khenpos, Acharyas, etc., without forgetting, which is the Dharani of practicing hearing. Whoever, through practicing any Samadhi such as emptiness, signlessness, wishlessness, etc., by virtue of this power, is able to retain the Dharma after hearing it once, is called the Dharani of Samadhi. The Dharani born from Vipaka and hearing is small, while the Dharani born from Samadhi is large. There are also three types of large Dharani, that is, those who have wisdom but have not entered the holy path, and whose aspirations are practiced, the Dharani born from practicing Samadhi is small; those who have entered the holy path but reside in the impure seven Bhumis, their Dharani is medium; those who reside in the pure three Bhumis, their Dharani is large. These are the classifications of Dharani. The function of Dharani is: Bodhisattvas rely on the three types of Dharani, such as Vipaka, etc., repeatedly and continuously, and constantly proclaim the true Dharma to others.
ུ་སྟོན་ཅིང་རང་གིས་དེའི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། 未來能證諸功德之愿 གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སོགས་གང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སེམས་ཤིང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-283b ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། རང་དོན་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སེམས་པ་བསྐུལ་ནས་དེ་ཡིད་དུ་འདོད་ཅིང་ཚིག་ཏུའང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུའམ་ངོ་བོའོ། །སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་མེད་ཅེས་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཉན་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ལས་གཞན་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་། སྨོན་པའི་སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདུན་ཞིང་སྨོན་པ་ལས་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཅན་དང་། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ 2-284a རྟོགས་ཤིང་། འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ཞི་བའི་སྒོ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བདག་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མི་མཐུན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། ས་གཉིས་པ་སོགས་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེད་ལས་ནི། སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རང་དང་གཞན་གྱི
【現代漢語翻譯】 並宣講，自己受持其中的詞句和意義。 未來能證諸功德之愿 第三是發願，堅固菩薩們的發願是：對於菩提等任何想要的果位心生嚮往，併爲了這個目標而努力，具有這樣的意願。也就是，對於發願的目標，通過充分了解的智慧所驅動。不像爲了自己而貪求有漏之物，而是以殊勝的智慧驅動內心，對此心生嚮往，並在言語上立下誓願，這就是發願的因或本質。這裡所說的智慧，是指從無分別智的因中產生的智慧，或者爲了獲得智慧而回向，這就被稱為智慧所驅動。《大疏》中說：『諸地皆無等』，這顯示了發願的所依地。在勝解行地和十地的一切階段，菩薩們所立下的誓願，與世間的願望以及聲聞、緣覺的願望是不同的。發願的功德是：要知道這個愿是成就自他二利的因。今生能成就自他二利，來世也能成就自他二利。即使沒有通過身語去做其他的事情，僅僅憑藉發願的心，就能如願成就。因為內心如何希望和祈願，就能立即見到其果報，這個愿能成就未來的一切。發願的分類是：處於勝解行地的菩薩們的愿是多種多樣的。因為那個時候，還沒有證悟法界的周遍性，見到輪迴的過患，希望平息這些過患，並專注于功德，希望成就這些功德，所以會立下『未來我爲了利益眾生，要成為這樣這樣』等等的誓願，這些誓願各不相同，互不相同。進入初地后，爲了圓滿成就十大愿，發廣大愿。從那時開始，直到最終獲得大菩提，二地等其餘各地的愿，越來越廣大，越來越殊勝，越來越清凈。發願的作用是：依靠發願，菩薩能夠成就自他二利。
【English Translation】 and proclaims it, holding its words and meaning himself. The aspiration to realize all merits in the future Third is aspiration (smon lam). The steadfast aspiration of Bodhisattvas is: to aspire to the desired result, such as great Bodhi (byang chub chen po), and to strive for that goal with intention. That is, it is driven by the wisdom (ye shes) of fully understanding the object of aspiration. It is not like aspiring to contaminated objects for one's own sake, but rather the mind is driven by special wisdom, desiring it in the mind, and also making aspirations in words. This is the cause or essence of aspiration. Here, wisdom is said in the Great Commentary to arise from the cause of non-conceptual wisdom, or dedicating oneself to obtaining that wisdom is what is meant by being driven by wisdom. 'All the grounds are unequaled' indicates the ground of aspiration. The aspiration of Bodhisattvas in the stages of adhimukticarya (mos spyod, practice of devotion) and the ten bhumis (sa bcu, ten grounds) is not equal to the aspiration of worldly beings or sravakas (nyan rang, hearers) and pratyekabuddhas (rang rgyal, solitary realizer). The benefit of aspiration is: it should be known that aspiration is the cause of accomplishing both one's own and others' benefit. It accomplishes both one's own and others' benefit in this life, and it accomplishes both one's own and others' benefit in future lives. Even without doing other actions through body and speech for that purpose, just by the mind of aspiration, it is accomplished as desired. Because as the mind desires and aspires, it immediately produces results in this life, and aspiration accomplishes all future purposes. The divisions of aspiration are: the aspirations of Bodhisattvas in the stage of adhimukticarya are various. Because at that time, they have not realized the characteristic of the dharmadhatu (chos kyi dbyings, sphere of reality) pervading everywhere, and having seen the dangers of samsara (khor ba, cyclic existence), they wish to pacify those dangers, and focusing on qualities, they wish to accomplish those qualities, so they make aspirations such as 'In the future, for the benefit of sentient beings, may I become like this and that,' and so on. These aspirations are different and various. Having entered the first bhumi (sa dang po, first ground), they make vast aspirations in order to manifestly accomplish the ten great aspirations. From then until the attainment of ultimate great Bodhi, the aspirations of the remaining bhumis, such as the second bhumi, become increasingly vast, excellent, and pure. The function of aspiration is: relying on aspiration, Bodhisattvas accomplish their own and others' benefit.
་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས། ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說能凈道之三摩地與四法印 བཞི་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བཤད་པ་གཉིས་ལས། 說三有境三摩地 དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ 2-284b བཤད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་འམ་རྟེན་དེ་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོས་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་འཛིན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་མི་སྨོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ 2-285a ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་གཞན་དབང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཡོངས་གྲུབ་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་མ་ཐག་པ་ད
【現代漢語翻譯】 能成辦自他二利，憑藉具足福德之菩薩的願力，以無量之身、無量之光芒和無量之神通，成辦自他之利益，是言語難以表達的。如經中所說，應如是理解。 宣說能凈道之三摩地與四法印，分為二： 一、宣說具有所緣之三摩地三種；二、宣說應知之所緣法之四法印。 宣說三有境三摩地： 首先，宣說空性三摩地、無愿三摩地和無相三摩地，此三者是道之主要。 三摩地之行境或所緣境為：遍計所執之補特伽羅與法之二種無我，是空性三摩地之行境；無愿三摩地之行境為：他起依緣起之顯現，執著二取之有漏五取蘊；無相三摩地之行境為：二取增益之所依或所緣，彼即是恒時自性遠離二取，一切相皆寂滅之圓成實性。 應如是理解。如是，此三摩地以緣彼三者而如是執持之三摩地之自性故，從所緣不同之角度，執持之三摩地亦應如是理解為三種。 顯示三摩地之相：空性三摩地是不分別二取之相；無愿三摩地是對五取蘊視為無常且是種種痛苦之處，故不貪執而背離，具有不希愿之相；無相三摩地是對一切相與痛苦皆寂滅之法界真諦深信且歡喜之相。 確定為三種之原因是：爲了完全了知遍計所執之二我本來不存在，故有空性三摩地；爲了捨棄執著二取之不清凈他起依，故有無愿三摩地；爲了現證圓成實性之滅諦，故有無相三摩地。如是，空性等三摩地，即是剛剛所說之三種意義。
【English Translation】 It accomplishes the benefit of oneself and others. Through the power of the aspiration of a Bodhisattva endowed with the strength of merit, with immeasurable bodies, immeasurable rays of light, and immeasurable miraculous powers, accomplishing the benefit of oneself and others is not easy to express in words. As it is said in the sutras, it should be understood in this way. Explaining the Samadhi that Purifies the Path and the Four Seals of Dharma, divided into two: First, explaining the three Samadhis that have objects; second, explaining the four seals of Dharma that are the objects to be known. Explaining the Samadhi with the Three Realms as Objects: First, explaining the Samadhi of Emptiness, the Samadhi of Non-Aspiration, and the Samadhi of Signlessness, these three are the main path. The object of practice or the object of focus of the three Samadhis is: the two types of selflessness, the selflessness of the person and phenomena that are imputed, are the objects of practice of the Samadhi of Emptiness; the object of practice of the Samadhi of Non-Aspiration is: the dependent arising of other-powered appearances, the five contaminated aggregates of clinging that grasp at the two selves; the object of practice of the Samadhi of Signlessness is: the basis or object of focus for the imputation of the two selves, which is always by its nature free from the two selves, the perfectly established nature where all signs are completely pacified. It should be understood in this way. Thus, these three Samadhis, because of the nature of the three Samadhis that hold onto those three objects, from the perspective of different objects of focus, the Samadhi that holds onto them should also be understood as three types. Showing the aspects of the three Samadhis: the Samadhi of Emptiness is the aspect of not discriminating the two selves; the Samadhi of Non-Aspiration is the aspect of not being attached to the five aggregates of clinging, turning away from them, and not aspiring to them, because they are impermanent and the place of various sufferings; the Samadhi of Signlessness is the aspect of having faith and joy in the ultimate truth of the Dharmadhatu, where all signs and sufferings are completely pacified. The reason for determining the number as three is: in order to fully understand that the two selves that are imputed do not exist from the beginning, there is the Samadhi of Emptiness; in order to abandon the impure other-powered nature that grasps at the two selves, there is the Samadhi of Non-Aspiration; in order to directly realize the cessation truth of the perfectly established nature, there is the Samadhi of Signlessness. Thus, the three Samadhis of Emptiness and so on are the three meanings just explained.
ེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說所知境四法印 གཉིས་པ་སྟོན་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་བཞེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པའི་མདོའམ་གནད་འདུས་པའི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འདི་ལྟར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡོམ་གཉིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས། སོག་ལེའི་སོ་དང་དུག་གི་བཟའ་བ་འདྲ་བའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཆགས་ 2-285b ཤིང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པས། སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྡོམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་རྩམ་ལས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གདོད་ནས་ཞི་བའི་ཡོངས་གྲུབ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ཞེས་པའི་དོན་བཞི་པོ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་པོ་དེ་ཡི་དོན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བྱུང་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་ཏེ་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སྐད་དོད་ཨ་ནི་ཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ནི་ཏ་ཏ་རྟག་པ་དང་ཨ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས་རྟག་པ་མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་བྱའི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཉིས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དམ་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བའང་མེད་ན་འཇིག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡང་མེད་པས་སྨོན་པར་བྱ་བ་མེད་པའང་ཡིན་ཏེ་ 2-286a འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཕྱིན
【現代漢語翻譯】 爲了您，我將完全宣佈。 宣說所知境四法印 第二，無與倫比的導師諸佛，爲了最利益眾生，視空性等三摩地為因，將所有佛法的要義彙集于經中，其綱要如下四種：所有和合事物皆無常。所有具染污的和合事物皆是痛苦。一切法皆無我。涅槃是寂靜。這是為菩薩們宣說的。 這四者如何成為三摩地的因呢？所有和合事物皆無常，以及所有和合事物皆是痛苦，這兩個綱要被宣說是爲了顯現無愿三摩地的因。因爲了知和合事物無常和痛苦的自性后，就像刀刃上的牙齒和毒藥的食物一樣，不會貪執和希求和合事物，因此能顯現無愿三摩地。宣說一切法無我的綱要是爲了顯現空性三摩地的因，因為如果了知一切法中，人我和法我二者都是遍計所執，在勝義中並不成立，那麼就能顯現空性三摩地。涅槃是寂靜的經文是無相三摩地的因，因為安住于本初寂靜的圓成實性各自的自證智中，就能平息一切戲論之相，從而顯現寂靜的涅槃，即滅諦。 無常、痛苦、無我、寂靜這四者的含義是什麼呢？對於堅定的菩薩們來說，這四個綱要的含義是，諸行在生起后，不會在第二個剎那停留，沒有常恒的意義就是無常的含義。無常的梵文是Anitya（梵文天城體：अनित्य，梵文羅馬擬音：anitya，漢語字面意思：無常），其中'ni'是常恒，'a'是否定詞，所以Anitya（梵文天城體：अनित्य，梵文羅馬擬音：anitya，漢語字面意思：無常）就是沒有常恒或無常的意思。 《大疏》中說：'僅僅生滅不是菩薩所要了知的無常，而是像對二取的遍計執著一樣，本來就沒有的。'雖然顯現為生滅，但在勝義中，生起都不存在，又怎麼會有滅亡呢？沒有滅亡。既然如此，也就沒有執著常恒的基礎，因此也沒有什麼可希求的，這顯然是從勝義的角度來說的。僅僅是分別唸的意義就是痛苦，雖然實際上並不存在，卻執著能取和所取。
【English Translation】 I will fully proclaim for your sake. Declaring the Four Seals of Knowable Objects Second, the incomparable teacher, the Buddhas, wishing to supremely benefit sentient beings, regard the samadhi of emptiness, etc., as the cause, and the essence of all the Dharma is gathered in the sutras, the summary of which is as follows: All compounded things are impermanent. All compounded things with defilements are suffering. All dharmas are without self. Nirvana is peace. This is declared to the Bodhisattvas. How are these four the cause of samadhi? The two summaries, 'All compounded things are impermanent' and 'All compounded things are suffering,' are declared to be the cause of manifesting the desireless samadhi. Because knowing the nature of compounded things as impermanent and suffering, like teeth on a sword's edge and food with poison, one does not cling to and desire compounded things, therefore the desireless samadhi is manifested. The summary that teaches all dharmas are without self is the cause of manifesting the samadhi of emptiness, because if one knows that in all dharmas, the two selves, the self of person and the self of phenomena, are both imputed and not established in reality, then the samadhi of emptiness is manifested. The sutra 'Nirvana is peace' is the cause of the signless samadhi, because by abiding in the self-cognizance of the primordially peaceful perfect reality, one can pacify all the signs of elaboration, thereby manifesting the peaceful Nirvana, which is the cessation of suffering. What are the meanings of impermanence, suffering, selflessness, and peace? For steadfast Bodhisattvas, the meaning of these four summaries is that phenomena, once arisen, do not remain for a second moment, and the meaning of not being permanent is the meaning of impermanence. The Sanskrit word for impermanence is Anitya (梵文天城體：अनित्य，梵文羅馬擬音：anitya，漢語字面意思：無常), where 'ni' is permanence and 'a' is a negative word, so Anitya (梵文天城體：अनित्य，梵文羅馬擬音：anitya，漢語字面意思：無常) means without permanence or impermanence. The Great Commentary says: 'Merely arising and ceasing is not the impermanence to be realized by a Bodhisattva, but rather, like the imputed clinging to the two selves, it is originally non-existent.' Although it appears as arising and ceasing, in reality, even arising does not exist, so how can there be cessation? There is no cessation. Since this is the case, there is no basis for clinging to permanence, and therefore there is nothing to desire, which is clearly from the perspective of reality. The meaning of mere conceptualization is suffering, and although it does not actually exist, one clings to the grasper and the grasped.
་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། 理證無常義 དང་པོ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ། མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་ཕྱི་ནང་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའི་བར་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། 總說 ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ནས། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སོགས། ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པ་ལྟར་དང་། དག་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཅུ་བཞི་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རུང་ཞེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་མི་རུང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་འགག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ 2-286b སྲིད་དུ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མི་རིགས་པའམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འགག་པར། ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྐྱེན་དང་མ་འཕྲད་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྣང་དུ་ཆུག་ཀྱང་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་འབྱུང་བ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། མཐར་འགག་པའི་རྒྱུ་ཡང་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལོ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་གནས་པ་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་ནི་ཆུ་གསར་པ་གསར་པ་འབབ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་ན་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མར་མེའི་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་ཡང་རས་དང་སྣ
【現代漢語翻譯】 了知如是顛倒執著，即是輪迴中受苦之因，此乃苦諦之義。無我之義：于顯現為能取所取之他起（藏文：གཞན་དབང་，梵文：paratantra，梵文羅馬擬音：paratantra，漢語字面意思：他力），唯是于能取與所取，執著為補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，梵文：pudgala，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）與法之分別念，此外更無實義。寂靜之義：了知圓成實（藏文：ཡོངས་གྲུབ་，梵文：pariniṣpanna，梵文羅馬擬音：pariniṣpanna，漢語字面意思：完全成就）之自性，于串習至究竟之時，一切相之分別念皆得寂滅，此乃寂靜之義。今以理證成立無常與無我之義。 理證無常義 首先，論證一切有為法皆是無常。從『不容由因生故』至『是故內外剎那性』，以十頌（藏文：ཚིགས་བཅད་བཅུ）說明。其中分二：一、總說一切有為法皆是無常；二、別說。 總說 立宗：內外之有為法，剎那剎那皆是無常。理由：以『不容故，由因生故』等，如『故』字所斷，以及『清凈故，隨有情故』等，共列十四種理由。所謂『不容』，即『不容故』之義。何為不容？有為法由因緣生，乃至其相續未斷絕之前， 如河流般，前一剎那滅，后一剎那生，相續不斷。若非剎那，則此物生已，經歷長短不一之時，其相續便不合理，或曰不容。另有說者認為，並非不容，萬物由因緣聚合而生，于第一剎那生后，不立即壞滅，而是經歷若干時日，如月、年等，直至與壞滅之因相遇，方才壞滅。若如是，則雖可容許第一剎那，然自第二剎那起，便無因，故第一剎那生后，應立即壞滅，相續不生。因須說明第二剎那等住留之因，以及最終壞滅之因。然生第一剎那之因，不能生此非剎那之物，如年、月等。因果二者皆須是剎那。譬如河流之流淌，乃是新水不斷流淌，若新水斷絕，則河流亦將斷流。又如燈焰之延續，亦是燈芯與油
【English Translation】 Understanding that suffering arises from such inverted perceptions is the meaning of the Truth of Suffering. The meaning of selflessness: In the Other-powered nature (gzhan dbang, paratantra), which appears as grasper and grasped, there is only the conceptualization of grasper and grasped as persons (gang zag, pudgala) and phenomena. Beyond that, there is no inherent existence. The meaning of peace: Knowing the nature of the Thoroughly Established (yongs grub, pariniṣpanna), when familiarity reaches its ultimate point, all conceptualizations of characteristics are pacified. This is the meaning of peace. Now, we will establish the meaning of impermanence and selflessness through reasoning. Reasoning on the Meaning of Impermanence First, establishing that all conditioned phenomena are impermanent. From 'Because it is not permissible to arise from a cause' to 'Therefore, inner and outer are momentary,' it is explained in ten verses. This is divided into two parts: 1. General statement that all conditioned phenomena are impermanent; 2. Specific explanation. General Statement Thesis: Inner and outer conditioned phenomena are impermanent moment by moment. Reason: 'Because it is not permissible, because it arises from a cause,' etc., as separated by the word 'because,' and 'because it is pure, because it follows sentient beings,' etc., fourteen reasons are listed. The so-called 'not permissible' means 'because it is not permissible.' What is not permissible? Conditioned phenomena arise from causes and conditions, and until their continuity is interrupted, like a flowing river, the previous moment ceases and the next moment arises, continuously without interruption. If it is not momentary, then after that thing arises, its continuity through various lengths of time would be unreasonable or not permissible. Others say that it is not impermissible because things arise from the aggregation of causes and conditions, and after arising in the first moment, they do not immediately cease, but remain as such for days, months, years, etc., until they encounter the cause of destruction. If that is the case, then even if the first moment is allowed to appear, from the second moment onwards, there is no cause, so after the first moment arises, it should immediately cease without continuity. It is necessary to explain the cause of remaining in the second moment, etc., and the cause of eventual cessation. However, the cause that produces the first moment cannot produce such a non-momentary thing that remains for years, days, months, etc., because both cause and effect must be momentary. For example, the flow of a river is the continuous flow of new water, and if the new water ceases, the flow will also cease. Similarly, the continuity of a flame is also due to the wick and oil.
ུམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྣུམ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྣུམ་མེ་ལྕེར་གྱུར་ཏེ་གསར་པ་གསར་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྣུམ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་མེ་ལྕེ་ཡང་རྒྱུན་འཆད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་སྣུམ་མེད་པར་ཡུན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ 2-287a ན་རྒྱུན་མཐར་ཡང་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྲུ་མནན་པ་ནི་དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འདྲ་བས་དོན་ལ་མི་འགལ་ཡང་། འགྲེལ་པས་གོང་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་གཟུང་དགོས་སོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་ལྟར་གནས་པར་འཕངས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དུ་མར་གནས་པ་འཕེན་མི་སྲིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འཕངས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །སྐད་ཅིག་མིན་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ན་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་རིགས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཤིང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ་དང་པོའི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་མཐར་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཅིས་མི་འདོད། སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་འདི་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ 2-287b རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་དུ་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པར་ཕྱིས་ཤིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཞིག་ཕྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཞིག་ནས་འགགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཡིན་ན། གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་པར
【現代漢語翻譯】 就像燈芯中的油不斷地被燈火消耗，新的火焰不斷產生。當燈油耗盡時，火焰也會熄滅。最初的火焰瞬間並不會在沒有其他油的情況下持續存在。有些人認為，如果事物不是瞬間消逝的，那麼最終也不會消逝，這種堅持就像說『最初不滅，最終不變』一樣，雖然在意義上並不矛盾，但應該按照註釋中的解釋來理解。 還有人認為，事物產生后，在一定時間內並不需要其他原因來維持，因為產生最初瞬間的原因已經足夠使其存在。但這種觀點是不正確的，因為產生最初瞬間的原因在產生該瞬間后就已經消失了，因此不可能維持多個瞬間的存在。因為不存在非瞬間的事物，這就像說『石女的兒子在推動』一樣。如果非瞬間的事物是由原因產生的，那麼也可能產生永恒的事物，這是非常不合理和不可能的。最初的瞬間由原因產生后，在一定時間記憶體在，然後自身消逝，也不需要其他原因，因為最初的原因已經使其如此。這種觀點也是不正確的。如果認為在一定時間記憶體在和最終消逝不需要其他原因，那麼為什麼不認為最初的瞬間也是無因而生的呢？如果因為最初的瞬間無因而生與現量相違而不接受，那麼『由因所生故』，意思是說，事物產生后，其延續存在也是由前一瞬間的原因所產生的，並且沒有發現其他原因。 還有人認為，產生事物的因在產生事物后，不需要再次產生，事物會以產生的狀態持續存在一段時間，在此期間沒有其他瞬間的產生和消逝，也不需要其他原因。這種觀點是不合理的，以下是矛盾之處：如果事物產生后不會立即消逝，而是在一段時間后消逝，那麼是事物在瞬間不消逝的情況下，之後才消逝呢？還是事物在瞬間消逝的情況下，之後才停止呢？如果是前者，事物在瞬間不消逝的情況下存在，那麼存在的自性中沒有消逝的自性，因此存在的事物之後也不會消逝。
【English Translation】 Just as the oil in a wick is continuously consumed by the flame, and new flames are constantly produced. When the oil is exhausted, the flame will also extinguish. The initial moment of the flame does not persist for a moment without other oil. Some people think that if something does not perish in an instant, then it should not perish in the end, this insistence is like saying 'initially imperishable, ultimately unchanging', although it is not contradictory in meaning, it should be understood according to the explanation in the commentary. Others believe that once a thing is produced, it does not need other causes to maintain it for a certain period of time, because the cause that produced the initial moment is sufficient to make it exist. But this view is incorrect, because the cause that produced the initial moment has already disappeared after producing that moment, so it is impossible to maintain the existence of multiple moments. Because there is no non-momentary thing, this is like saying 'a barren woman's son is pushing'. If non-momentary things are produced by causes, then eternal things may also be produced, which is very unreasonable and impossible. The initial moment is produced by a cause, exists for a certain period of time, and then disappears by itself, and does not need other causes, because the initial cause has already made it so. This view is also incorrect. If it is believed that existence for a certain period of time and eventual disappearance do not require other causes, then why not believe that the initial moment is also born without a cause? If it is not accepted because the initial moment arising without a cause contradicts direct perception, then 'because it is born from a cause', it means that after a thing is produced, its continued existence is also produced by the cause of the previous moment, and no other cause has been found. Others believe that the cause that produces things, after producing the thing, does not need to produce it again and again, and the thing will continue to exist in the state it was produced for a certain period of time, during which there is no production and disappearance of other moments, and no other cause is needed. This view is unreasonable, here are the contradictions: If things do not perish immediately after they are produced, but perish after a while, then is it that the thing exists without perishing in an instant, and then perishes later? Or is it that the thing perishes in an instant, and then stops later? If it is the former, the thing exists without perishing in an instant, then there is no nature of perishing in the nature of existence, so the existing thing will not perish later.
་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟག་པ་དང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་ཡུན་གཅིག་ཏུ་མི་འགགས་པར་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་གནས་ནས་གཟོད་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འགག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་གཉིས་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། གྲང་བ་དྲོ་བ་གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་ 2-288a གིས་བྱེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་པར་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་རྟག་པར་གནས་ན་ལུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལས། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་པས་རེ་ཞིག་པ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རིགས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་གྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་བྲལ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འགག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཡང་དེའི་བར་དུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་གནས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་བས་ཆགས་བྲལ་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཇི་སྲིད་ 2-288b ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་ཉིད་མཐུས་གནས་སམ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་གི་མཐུས་གནས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པར་རིགས་ན་ཡང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་ནུས་པའི་འདུ་བྱེད་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གནས་པར་བྱེད
【現代漢語翻譯】 如果轉變，就會恒常存在。如果具有毀滅的自性，那麼毀滅的自性中沒有恒常和永久存在的自性，因此從第一個剎那就會毀滅，不可能持續存在而不中斷，這是矛盾的。此外，事物產生后，經過多久才會最終毀滅？必須說明毀滅的原因是什麼。如果說是產生的原因，那就是矛盾的，因為產生是事物存在，毀滅是事物不存在，一個原因產生，那麼這個原因既使事物存在，又使事物不存在，這是不合理的。就像光明和黑暗，寒冷和溫暖，不可能由一個原因產生一樣。『因為矛盾』是指，事物不是在自身產生后第二個剎那就毀滅，而是具有毀滅的自性，如果產生后恒常存在，那麼就與經文和理證兩者相矛盾。如何矛盾呢？如薄伽梵（梵文：Bhagavan，含義：世尊）的教言中說：『諸行（梵文：saṃskāra，含義：有為法）如因緣所生的幻象，是生滅之法，因此是毀滅的；產生后不會超過一剎那，因此是暫時的；產生后立即毀滅，因此是短暫存在的。』這與上述說法相矛盾。理證也與瑜伽現量相矛盾，瑜伽士通過修習和作意四聖諦（梵文：catvāri āryasatyāni，含義：四種高貴的真理），看到一切諸行都具有剎那生滅的自性，從而產生厭離，脫離貪慾，獲得解脫，證得涅槃（梵文：nirvāṇa，含義：寂滅）。如果不是這樣看待，就不會產生厭離和脫離貪慾，也不會獲得解脫。例如，世俗之人知道人們在死亡時會毀滅和無常，從而產生厭離，但在此之前，他們認為事物是常存的，因此沒有人因為對一切諸行感到厭離而脫離貪慾。『自身不住故』是指，通過比量來說明矛盾之處，如果諸行不是產生后立即毀滅，而是持續存在一段時間，那麼諸行是依靠自身的力量存在，還是依靠其他因緣的力量存在？如果是前者，那麼理應恒常存在，但是，沒有一個諸行能夠徹底地持續存在，因為其自性是剎那毀滅的，而且因緣聚合時也會毀滅。如果是依靠其他因緣而存在，
【English Translation】 If it transforms, it will remain constant. If it has the nature of destruction, then there is no constant and permanent nature in the nature of destruction, so it will be destroyed from the first moment, and it is impossible to continue to exist without interruption, which is contradictory. Furthermore, after things are produced, how long will it take to finally be destroyed? It must be stated what the cause of destruction is. If it is said to be the cause of production, it is contradictory, because production is the existence of things, and destruction is the non-existence of things. If one cause produces, then this cause both makes things exist and makes things not exist, which is unreasonable. Just like light and darkness, cold and warmth, it is impossible to be produced by one cause. 'Because of contradiction' means that things do not perish in the second moment after they are born, but have the nature of destruction. If they remain constant after they are born, then it contradicts both the scriptures and reasoning. How does it contradict? As the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan, meaning: World Honored One) said in his teachings: 'Conditioned phenomena (Sanskrit: saṃskāra, meaning: conditioned dharmas) are like illusions born from causes and conditions, and are the law of arising and ceasing, so they are destroyed; they do not last longer than a moment after they are produced, so they are temporary; they are destroyed immediately after they are produced, so they exist for a short time.' This contradicts the above statement. Reasoning also contradicts yogic direct perception. Yogis, through practicing and contemplating the Four Noble Truths (Sanskrit: catvāri āryasatyāni, meaning: four noble truths), see that all conditioned phenomena have the nature of arising and ceasing in an instant, thus generating disgust, detachment from desire, attaining liberation, and attaining Nirvana (Sanskrit: nirvāṇa, meaning: extinction). If it is not viewed in this way, disgust and detachment from desire will not arise, and liberation will not be attained. For example, ordinary people know that people will perish and be impermanent at the time of death, thus generating disgust, but before that, they think that things are permanent, so no one has become detached from desire because of being disgusted with all conditioned phenomena. 'Because one's self does not abide' refers to explaining the contradiction through inference. If conditioned phenomena do not perish immediately after they are produced, but continue to exist for a period of time, then do conditioned phenomena exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If it is the former, then it should be constant, but there is not a single conditioned phenomenon that can completely continue to exist, because its nature is to be destroyed in an instant, and it will also be destroyed when it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions,
་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་གཞན་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཀྱི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་རྒྱུ་ཕྲད་ན་འཇིག་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སྔོན་པོ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་མེ་དང་ནམ་ཕྲད་ན་སྔོན་པོ་དང་བསིལ་བ་འགག་ནས་དམར་པོ་དང་ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། རྫ་ཡི་བུམ་པ་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བར་དུ་གནས་ནས་ཐོ་བ་ཕྲད་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ཞིག་ནས་གྱོ་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ན་དཔེར་ན་རྡོ་གནམ་དུ་འཕང་བའི་ཚེ་གནམ་དུ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལག་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱི། ས་ལ་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཉིད་ངང་གིས་ལྷུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐྱེད་རྒྱུས་བསྐྱེད་མ་ 2-289a ཐག་ཏུ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་བུམ་པའི་དབྱིབས་ནི། མེ་དང་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས། དེ་མེ་དང་ཐོ་བས་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྕགས་དང་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་མེ་དང་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་དམར་པོ་དང་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པ་ན་ད་གཟོད་ལྕགས་ཀྱི་དམར་པོ་དང་བུམ་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་བཟུང་ནས་དེའི་བར་དུ་རྟག་པ་སེམས་པ་ནི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་བུམ་པ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་དེ་འཇིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་མོད། རི་མོ་མ་བྲིས་པའི་ལྕགས་དང་བུམ་པའི་གནས་སྐབས་འགགས་ནས་རི་མོ་བྲིས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡང་། ལྕགས་དང་བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རིགས་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་མེས་ཆུ་བསྐོལ་ནས་ཟད་པ་དང་། བུམ་པ་གྱོ་མོར་བྱས་ནས་གཏུན་དུ་འཐག་པ་སོགས་འཇིག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དང་། 2-289b རྐྱེན་གཞན་ཕྲད་པས་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ
【現代漢語翻譯】 因為沒有其他原因可以被衡量標準所觀察到，所以說'原因就是這個'。因為自身成立后，不會停留在第二個剎那。'沒有的原因'是說：其他人認為事物存在多久不需要其他原因，只要自身已經產生，在沒有遇到毀滅的原因之前，就會一直存在，直到遇到毀滅的原因才會毀滅。例如，藍色的鐵在沒有熱量的情況下存在多久，直到遇到火，藍色和涼爽才會消失，紅色和熱量才會產生。陶土的瓶子在沒有遇到錘子之前會一直存在，遇到錘子的時候，瓶子就會破碎變成碎片。如果這樣說，那是不合理的，因為事物是自然毀滅的，沒有其他毀滅的原因。如果沒有，例如，當石頭被扔向天空時，有扔向天空的原因，比如手等。但是不需要其他使其落地的原因，因為它會自然落下。同樣，事物被各自的產生原因產生后， 立即自然毀滅，不需要其他原因。鐵的藍色和瓶子的形狀，在沒有遇到火和錘子之前，也是每個剎那都在自然毀滅。所以，不是被火和錘子破壞的。鐵和瓶子的最後一個剎那作為近取因，火和錘子作為俱生緣，產生紅色和碎片的狀態時，才認為鐵變成了紅色，瓶子被破壞了。如果認為在那之前是恒常的，那就是對相似的、不間斷的延續的錯覺，而不是真實的。如果在鐵和瓶子上畫上圖案，你認為那不是毀滅的原因。但是，沒有畫圖案的鐵和瓶子的狀態消失，獲得畫上圖案的狀態，也是智者們所知的鐵和瓶子無常的特徵。因此，由於原因的不同，事物會以不同的方式變化。由於原因的相同，相似的事物會不間斷地產生。但是，這兩者對於不是剎那的事物來說，沒有任何區別。因為對於不是剎那的事物來說，永遠不可能觀察到不同狀態的差異。同樣，用火燒水直到燒乾，把瓶子變成碎片然後磨成粉末等等，所有被認為是毀滅原因的事物，如果仔細研究，就會發現事物是剎那的， 遇到其他條件而變成不同的狀態，而不是事物不是剎那的。
【English Translation】 Because no other cause can be observed by measurement, it is said 'the cause is this'. Because after oneself is established, it does not remain in the second moment. 'The reason for non-existence' is: others think that how long things exist does not require other causes, as long as oneself has already arisen, it will exist until it meets the cause of destruction, and only when it meets the cause of destruction will it be destroyed. For example, blue iron exists for a long time without heat, until it meets fire, then blue and coolness will disappear, and red and heat will arise. A clay pot will exist until it meets a hammer, and when it meets a hammer, the pot will break into pieces. If you say so, it is unreasonable, because things are naturally destroyed, and there is no other cause of destruction. If not, for example, when a stone is thrown into the sky, there is a cause for throwing it into the sky, such as a hand, etc. But there is no need for another cause to make it fall to the ground, because it will fall naturally. Similarly, after things are produced by their respective causes of production, they are immediately destroyed naturally, and no other cause is needed. The blue color of iron and the shape of a bottle are also naturally destroyed every moment before they meet fire and a hammer. So, it is not destroyed by fire and a hammer. The last moment of iron and bottle is taken as the proximate cause, and fire and hammer are taken as the co-existent condition. When the state of red and debris is produced, it is then considered that the iron has turned red and the bottle has been destroyed. If you think that it is constant before that, it is an illusion of similar, uninterrupted continuity, not the truth. If you draw a pattern on iron and a bottle, you think that is not the cause of destruction. However, the state of iron and bottle without a pattern disappears, and the state of drawing a pattern is obtained, which is also known by the wise as the impermanent characteristic of iron and bottle. Therefore, due to the difference of causes, things change in various ways in different forms. Due to the similarity of causes, similar things are produced continuously. However, there is no difference between the two for things that are not momentary. Because for things that are not momentary, it is never possible to observe the difference of different states. Similarly, boiling water with fire until it dries up, turning a bottle into pieces and then grinding it into powder, etc., all things that are considered to be the cause of destruction, if carefully studied, it will be found that things are momentary, and that they become different states by meeting other conditions, rather than things not being momentary.
་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཤིག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱི་ལག་པ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །བུམ་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་འཇིམ་པའི་གནས་སྐབས་རང་ཁ་མ་ཞིག་པ་དང་། ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཞིག་ནས་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཇིག་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་པ་གང་ཡིན། མི་འཇིག་ན་ནི་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་ནུས་ལ། རང་འཇིག་ན་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་པོ་གང་དེ་འཇིག་པའི་དུས་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་སམ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་ན་སྐྱེད་པར་བྱས་ཀྱི་འཇིག་པར་མ་བྱས་ལ། དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། དངོས་པོ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས། སྣམ་བུ་བྱས་པས་ཀ་བ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཁ་ཅིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རེ་ཞིག་རྟག་ལ་དེ་ནས་མི་རྟག་ན་རྟག་མི་རྟག་ 2-290a གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་མི་སྲིད་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལས་མི་འདའ་སྟེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་དངོས་པོ་གསར་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ་འདི་ནི་སྔར་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་དེས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་ཞིག་བར་གནས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བར་ཟད་དེ། མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་རྡེའུ་དུ་མ་མྱུར་བར་ནམ་མཁའ་ལ་དོར་ཞིང་སླར་ཡང་ལག་པར་སྡུད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱས་པ་ལ་རྡེའུ་གཅིག་ཡང་ཡང་འཕངས་ཤིང་སྡུད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆུ་བོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྔ་མ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་གསར་པ་རྣམས་ཤུལ་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆུ་བོ་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔར་ཡང་ལན་མང་བརྒལ་ལོ། །ད་ཡང་བརྒལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཟོད་ཀྱང་བརྒལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འདྲ་བ་མ་དམིགས་
【現代漢語翻譯】 沒有其他因素可以摧毀它，就像陶工用手和工具從黏土中創造出罐子一樣。當罐子被創造出來時，黏土的狀態並沒有消失，而手等的作用也消失了。此外，是什麼被摧毀的原因摧毀了？是被摧毀的事物本身的本質不朽，還是會朽壞？如果是不朽的，那麼摧毀的原因就無法摧毀它；如果是自身朽壞，那麼就不需要摧毀的原因了。此外，當摧毀的原因摧毀某物時，它是否對該物本身做了什麼？還是對其他東西做了什麼？如果是對該物本身做了什麼，那就是創造，而不是摧毀；如果是對其他東西做了什麼，那麼就什麼也沒對該物做，就像做了布匹並不能摧毀柱子一樣。 『爲了確定特徵』的意思是：所有複合事物的特徵必然是無常的，而不是說有些複合事物是常的，有些是無常的，有些既是常又是無常，有些既非常又非無常，沒有這樣的區別。因此，薄伽梵（Bhagavan，世尊）也概括地說，所有複合事物都是無常的。如果事物暫時是常的，然後變得無常，那麼它們就會變成既常又無常，這是不可能的。因此，所有複合事物都無法超越瞬間毀滅的本質，就像火的本質是熱一樣。 『爲了隨順』的意思是：其他人說，如果所有事物都是瞬間無常的，那麼所有事物都是新的和不同的，那麼當後來看到先前看到的事物時，怎麼能認出『這就是我先前看到的事物』呢？因此，先前看到的事物一定是保持不變的。對此，你們只不過是把前後不同的事物誤認為是一個，因為它們相似且連續不斷。就像魔術師把許多石子快速地扔向天空，然後又撿起來，連續不斷地做，人們會認為是一個石子被反覆扔起和撿起一樣。河流也是如此，每一刻先前的水流都流向別處，新的水流不斷地涌入，但由於相似，人們會想『這條河我以前多次渡過，現在又要渡過』，甚至會想『將來還要渡過』。 『因為停止』的意思是：如果先前看到的事物和後來看到的事物在顯現的對境中沒有被認為不同……
【English Translation】 There is no other cause that destroys it; it is like a potter using his hands and tools to create a pot from clay. When the pot is created, the state of the clay does not disappear, and the actions of the hands, etc., also cease. Furthermore, what does the cause of destruction destroy? Is it that the essence of the thing to be destroyed is immortal, or will it decay? If it is immortal, then the cause of destruction cannot destroy it; if it decays on its own, then there is no need for a cause of destruction. Furthermore, when the cause of destruction destroys something, does it do something to the thing itself? Or does it do something to something else? If it does something to the thing itself, then it is creation, not destruction; if it does something to something else, then it does nothing to the thing, just as making cloth does not destroy a pillar. 『For the sake of defining characteristics』 means: The characteristic of all compounded things is necessarily impermanence, not that some compounded things are permanent, some are impermanent, some are both permanent and impermanent, and some are neither permanent nor impermanent; there is no such distinction. Therefore, the Bhagavan (Blessed One) also stated in one voice that all compounded things are impermanent. If things are temporarily permanent and then become impermanent, then they would become both permanent and impermanent, which is impossible. Therefore, all compounded things cannot transcend the nature of momentary destruction, just like the nature of fire is heat. 『For the sake of following』 means: Others say that if all things are momentarily impermanent, then all things are new and different, so when later seeing things that were seen before, how can one recognize 『This is what I saw before』? Therefore, the things seen before must remain unchanged. To this, you are merely mistaking different things as one because they are similar and continuous. It is like a magician throwing many pebbles quickly into the sky and then picking them up again continuously, and people think that one pebble is being thrown and picked up repeatedly. Rivers are also like this; every moment the previous waters flow elsewhere, and new waters continuously flow in, but because of the similarity, people think 『I have crossed this river many times before, and now I will cross it again,』 and even think 『I will have to cross it again in the future.』 『Because of cessation』 means: If the things seen before and the things seen later are not perceived as different in the realm of manifest objects…
བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་འགག་པའི་ཕྱིར་ 2-290b གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འགག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཀྱང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དུས་རེ་ཤིག་བར་དུ་མི་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་མི་སྲིད་ན་ཡང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ནི། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གནས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་སོ་མ་དང་རྙིང་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ལས་མ་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བར་ངེས་ཏེ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་ལུས་ལ་མིག་གཏད་ནས་མ་ཡེངས་པར་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་ལུས་སྐད་ཅིག་དང་ཞག་གིས་ཇེ་རྒས་སུ་འགྱུར་བ་ཆ་མི་ཕྱེད་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་སྐྲ་དཀར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་རགས་ 2-291a པ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། ལོ་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཞག་དང་། ཞག་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཚོད་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རིས་གཅིག་མི་འགྱུར་བར་བསྡད་ནས་ཐང་གཅིག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དཔེར་ན་འོ་མ་ཞོར་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་རོ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་གཞན་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཕྲ་བས་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་སྔར་གྱི་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རྟག་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་འགྱུར་བ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པར་ནུས་པས་སྐད་ཅིག་མ
【現代漢語翻譯】 如果有人說，事物在前後並非同一，這又該如何理解呢？因為事物的法性導致前一個剎那滅亡，所以並非同一。如果第一個剎那不滅，保持不變，那麼之後也不會滅亡。先前見到的事物剎那，如果現在仍然存在，那麼之後也會繼續存在，因為並非剎那的事物永遠沒有差別。『因為可以觀察到完全的變化』，如果事物不是以剎那為單位變化，而是其自性在一段時間內不變，那麼就不可能觀察到與第一個剎那不同的完全變化。然而，內部的事物，即有情眾生的身體，可以觀察到從嬰兒到青少年，到青年，到壯年，再到衰老，頭髮變白，皺紋增多的完全變化。外部的事物，如住所和用具，也可以觀察到新舊的變化，以及前後時期不同的完全變化。因此，可以確定，從最初產生的第一個剎那開始，事物是逐漸變化的。如果從第一個剎那開始沒有變化，那麼在之後的剎那也不可能發生變化，但因為可以實際觀察到完全的變化，所以可以確定事物是以剎那為單位變化的。即使有人目不轉睛地盯著一個嬰兒或青年的身體，即使無法察覺到其身體以剎那或日為單位的衰老，但通過觀察到最終頭髮變白的巨大變化，可以推斷出年、月、日、時，以及時、剎那都是這樣逐漸變化的。並非保持不變，然後在某個時刻突然發生變化。外部的事物也是如此，以微小的剎那為單位發生變化。例如，牛奶變成酸奶，是每個剎那逐漸變酸的，無法觀察到非剎那的變化。因為無法觀察到微小的剎那變化，所以執著于看似恒常的事物，誤以為是同一個，因此世人誤以為事物是恒常的，認為『之前的那個就是這個』。『因為那是因，這是果』，常論者說，無論我們如何觀察，都無法通過心識直接確定微小的變化，但可以確定『那個事物就是這個』，所以並非剎那。
【English Translation】 If someone says that things are not the same before and after, how should this be understood? Because the nature of things causes the previous moment to cease, they are not the same. If the first moment does not cease and remains as it is, then it will not cease later either. If the momentary thing seen before still exists now, then it will continue to exist later as well, because there is never any difference in things that are not momentary. 'Because complete change can be observed,' if things do not change in moments, but their nature does not change for a certain period of time, then it is impossible to observe the difference of complete change that is different from the time of the first moment. However, the internal things, that is, the bodies of sentient beings, can be observed to undergo complete changes from infancy to youth, to adolescence, to adulthood, and to old age, with white hair and wrinkles. External things, such as dwellings and utensils, can also be observed to undergo complete changes due to the differences between new and old, and between earlier and later times. Therefore, it can be determined that things gradually change starting from the first moment of their initial arising. If there is no change from the first moment, then it is impossible for change to occur in the subsequent moment, but since complete change can be actually observed, it is certain that things change in moments. Even if someone stares unblinkingly at the body of an infant or youth, even if they cannot perceive the aging of their body in moments or days, by observing the great change of eventually turning white-haired, it can be inferred that years, months, days, hours, and moments gradually change in this way. It is not that they remain unchanged and then suddenly change in a certain moment. External things are also like this, changing in minute moments. For example, milk turning into yogurt gradually becomes sour moment by moment, and no non-momentary change can be observed. Because minute momentary changes cannot be observed, people cling to things that seem constant, mistakenly thinking they are the same, and thus the world mistakenly believes that things are permanent, thinking 'that previous one is this one.' 'Because that is the cause and this is the effect,' the proponents of permanence say that no matter how we observe, we cannot directly determine minute changes through our minds, but we can determine 'that thing is this thing,' so it is not momentary.
འི་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་དང་བུམ་པ་སོགས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་ནི་གང་གིས་ 2-291b ཀྱང་བསྐྱེད་བྱ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་བློ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །གཞན་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་ལ། དེས་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་འདོད་ན། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ན་ནི་རྟག་པ་ལས་མི་རྟག་པ་འབྱུང་དགོས་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བུམ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ 2-292a པ་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ལ། སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཟིན་པ་དང་། བདག་པོའམ་དབང་བའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཕྱི་མ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། དབང་པོ་ལྔ་དང་གནས་ཏེ་དབང་རྟེན་ལུས་ཁོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཟིན་ན་མའི་མང
【現代漢語翻譯】 那麼，對於這種變化，我們應該如何相信呢？因為這些事物是從因產生的果，因為前一個又一個的是因，后一個又一個的是果，它們在瞬間成立。因是瞬間的，所以果也是瞬間的；果是瞬間的，所以它的因也是在瞬間成立的。如果因是常恒的，就不會產生果，就像從虛空中不會出現花朵和瓶子等一樣。果如果是常恒的，那麼任何事物 2-291b 也不會產生它，就像虛空一樣。因此，成為因和果的，是瞬間的自性；對於不是瞬間的事物，因為沒有變化，所以不能成為因果。這樣總的說明之後，如果進行詳細分析，那麼眼識等所有各種識，因為是從四緣所生，所以迅速產生，這是包括佛教徒和外道在內都公認的，他們不認為存在常恒不變的意識。這種各種識的因是根和境，如色等。《經》中說，依靠眼和色，產生眼識等。因此，諸行之果的心是瞬間成立的，所以產生它的因，諸行也是瞬間成立的。如果其他人認為諸行是常恒的，它能產生瞬間無常的心，那麼從非瞬間產生瞬間，就是常恒產生無常，這是不合理的，就像從虛空中產生瓶子等一樣。因此，心的諸因也像心一樣，是瞬間成立的。而且，一切諸行都是心的果，因為在心上留下習氣，所以顯現為不同於心的外境是不存在的，不是由心造業而產生的獨立外境也是不存在的。這樣，因是瞬間的心，所以果，諸行也是瞬間成立的。如何知道諸行是心的果呢？又如何知道心是瞬間的，所以諸行也是瞬間的呢？ 2-292a 作為對這個問題的回答，因為是『所攝持』，『自主』或『支配』，『清凈』，『隨順有情』，所以顯示了這后四個理證。其中，『因為是所攝持』，五根和所依處，即包括身體在內的身體，是從為各種識所攝持而產生的，所以成立為心的果。如何攝持呢？如母親的子宮……
【English Translation】 How should we believe in this change? Because these things are the result of causes, because each preceding one is a cause and each succeeding one is a result, they are established in an instant. Because the cause is momentary, so is the result; because the result is momentary, so its cause is established in an instant. If the cause were permanent, it would not produce a result, just as flowers and vases do not arise from the sky. If the result were permanent, then nothing 2-291b would produce it, just like the sky. Therefore, what becomes cause and result is the nature of the moment; for what is not momentary, there is no change, so it cannot become cause and result. After this general explanation, if we analyze in detail, then all kinds of consciousness, such as eye consciousness, arise quickly because they are born from the four conditions, which is recognized even by Buddhists and non-Buddhists, who do not believe that there is a permanent and unchanging consciousness. The cause of this various consciousness is the senses and objects, such as form. The Sutra says that relying on the eye and form, eye consciousness arises, and so on. Therefore, since the mind, which is the result of actions, is established in an instant, the actions that produce it are also established in an instant. If others think that actions are permanent and that they produce the momentary and impermanent mind, then if the momentary arises from the non-momentary, then the impermanent must arise from the permanent, which is unreasonable, just as vases arise from the sky. Therefore, the causes of the mind are also established in an instant, just like the mind. Moreover, all actions are the result of the mind, because they leave imprints on the mind, so the external objects that appear different from the mind do not exist, and there are no independent external objects that do not arise from the mind's actions. Thus, since the cause, the mind, is momentary, 2-292a the result, the actions, are also established in an instant. How do we know that actions are the result of the mind? And how do we know that the mind is momentary, so the actions are also momentary? As an answer to this question, because they are 'grasped', 'autonomous' or 'dominant', 'pure', 'following sentient beings', these last four reasons are shown. Among them, 'because they are grasped', the five senses and the place of dependence, that is, the body including the body, are produced from being grasped by various consciousnesses, so it is established as the result of the mind. How is it grasped? Like the mother's womb...
ལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཟིན་པ་ན་གདོད་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་ཁུ་ཁྲག་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན། ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་ལུས་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་བདེ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱང་ལེགས་པར་བདེ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ན་ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ 2-292b ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་པོར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་དྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གང་བསམ་པར་ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན་དེས་ཁྲིད་པ་དང་དྲངས་པ་དང་། སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ན། ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱོད་པ་ཟེད་ཟེད་པོའམ་གཟེང་གཟེང་པོ་དང་། བཞིན་འཛུམ་པ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་སྡང་མིག་དང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་དང་ཁུ་ཚུར་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སེམས་བདག་པོར་བྱེད་ཅིང་དབང་བྱེད་དོ། །ཡང་ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མེད་ན་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་འབྱུང་ལ། དེ་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་དང་ཞེས་པ། སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། ས་གསེར་དུ་མོས་ན་གསེར་དུ་སྣང་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་ 2-293a བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ར
【現代漢語翻譯】 當意識進入母胎並昏厥時，最初由父母的精血形成凝滑狀和粘稠狀的物質，然後逐漸形成具有感官的完整身體。如果意識沒有進入精血並與之混合而昏厥，那麼凝滑狀等狀態無論如何都不會出現，因此身體是跟隨意識的，並完全被意識所控制。經中說：『善男子，如果意識沒有在母親的子宮中昏厥，那麼父母的不凈之物就不會變成凝滑狀等。』此外，如果心受到傷害，身體也會受到傷害；如果心快樂，身體也會很好地快樂，因此身體是跟隨心的。如果與心分離，身體會變得沒有感覺並腐爛，因此身體是被心所控制的。因此，行是心的果實。 『因為是主宰。』意思是心是行的主宰或擁有者，因此行是心的果實。如何成為主宰呢？世尊說：『這個世界是由心引導的，由心帶領的。』因為心所想的，身體也會跟隨，所以說心引導和帶領身體。如果心中生起貪慾，身體也會跟隨，表現出輕浮或傲慢的姿態，面帶微笑或大笑等。如果生起嗔恨，就會表現出怒視、皺眉、握拳等行為。因此，心是行的主宰和控制者。此外，第二個論證是經文的論證：如來（Tathāgata）說，由於意識的緣故，才有『名』（nāma，梵文，name，名字）和『色』（rūpa，梵文，form，形色）。如果沒有意識，就不會有名色的狀態，沒有名色，就不會有六處等。『清凈和』的意思是跟隨清凈的心，也就是瑜伽士們憑藉清凈心的力量，如果認為土地是黃金，那麼土地就會顯現為黃金。同樣，憑藉禪定的力量，可以轉變成各種各樣的形態。經中也詳細地說了：『比丘獲得禪定……』因此，行是心的果實。 『因為眾生跟隨。』意思是眾生通過心積累善惡業，從而顯現出各種各樣的世界。行是……
【English Translation】 When consciousness enters the womb and faints, initially a gelatinous and viscous substance is formed from the parents' sperm and blood, and then a complete body with senses is gradually formed. If consciousness does not enter the sperm and blood and mix with it to faint, then the gelatinous state, etc., will not occur in any way, so the body follows the mind and is completely controlled by the mind. The sutra says: 'Good man, if consciousness does not faint in the mother's womb, then the parents' impure matter will not turn into a gelatinous state, etc.' Furthermore, if the mind is harmed, the body will also be harmed; if the mind is happy, the body will also be well and happy, so the body follows the mind. If separated from the mind, the body will become insensible and rot, so the body is controlled by the mind. Therefore, formations are the fruit of the mind. 'Because it is the master.' means that the mind is the master or owner of formations, so formations are the fruit of the mind. How does it become the master? The Blessed One said: 'This world is led by the mind, led by the mind.' Because what the mind thinks, the body will follow, so it is said that the mind leads and guides the body. If greed arises in the mind, the body will also follow, showing frivolous or arrogant postures, smiling or laughing, etc. If hatred arises, it will show glaring, frowning, clenching fists, and other behaviors. Therefore, the mind is the master and controller of formations. In addition, the second argument is the argument of the scriptures: The Tathāgata said that because of consciousness, there is 'name' (nāma, Sanskrit, name) and 'form' (rūpa, Sanskrit, form). If there is no consciousness, there will be no state of name and form, and without name and form, there will be no six senses, etc. 'Purity and' means following the pure mind, that is, the yogis, by the power of the pure mind, if they think that the land is gold, then the land will appear as gold. Similarly, by the power of samadhi, it can be transformed into various forms. The sutra also says in detail: 'Bhikkhus who have attained samadhi...' Therefore, formations are the fruit of the mind. 'Because sentient beings follow.' means that sentient beings accumulate good and evil karma through their minds, thus manifesting various worlds. Formations are...
ྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཁ་དོག་དྲི་རོ་སོགས་མཐུ་ཆུང་ཞིང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ལ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྡོམས་ཏེ་སྤྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། 諸行無常各別說 གཉིས་པ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། 說內諸行無常 དང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ལུས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སོགས། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ཚད་མ་ནི། རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་བཅུ་བཞིས། ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-293b དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཁུ་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རིམ་པས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་། གཉིད་དང་། ལེགས་པར་བྱ་བ། ཏིང་འཛིན་ནོ། །འདོད་ཁམས་ན་སྔ་མ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ལས་རྒྱས་ཤིང་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །བསྐུ་མཉེ་སོགས་ལེགས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ལུས་རྒྱས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཚངས་སྤྱོད་ཅེས་འགྲེལ་པར་འདུག །དེ་ལྟར་ལུས་རྒྱས་པའི་
【現代漢語翻譯】 同樣，眾生的心念也會影響到外境，當衆生心懷惡念時，莊稼的色香味等都會變得低劣，黃金等貴重物品也會看起來像煤炭一樣。而當衆生心懷善念時，由於福德的力量，糧食等物的色香味就會變得非常美好，不好的東西也會看起來像珍寶一樣。由此可見，諸行是心念的果實。因此，作為因的心念是剎那生滅的，那麼作為果的諸行也不可能是常住的，應當了知它們也是剎那生滅的。以上是將內外之物合在一起，總的說明了諸行都是剎那生滅、無常的，這是用兩句偈頌說明的。 諸行無常各別說 下面將分別說明內諸行無常和外諸行無常。分為兩部分。 說內諸行無常 首先用五句偈頌來論證內諸行，即包括身體在內的所有心和心所法，都是剎那生滅、無常的。首先是生，然後是逐漸增長等，共有十四種生。用十四種因或量來論證這些都是剎那生滅的，這些因或量都與心念的相續有關，以此來論證內諸行都是剎那生滅的。 2-293b 首先，生是指：屬於死亡部分的識滅去之後，識進入母胎，與精血融合，進入昏厥狀態，這就是最初的入胎之生，是相續連線的第一個剎那。就像天平的兩端一樣，屬於死亡部分的識滅去，屬於生的識產生，此起彼伏，所以是剎那生滅的。逐漸增長是指：在第一個剎那，識進入母胎，從第二個剎那開始，逐漸經歷凝滑位、凝酥位、堅硬位等階段，逐漸增長，這是捨棄之前的狀態，以不同的形態，隨著剎那而逐漸變化的。『རྒྱས་དང་』（藏文），意思是增長之生，身體增長有四個原因：食物、睡眠、善行、禪定。在欲界有前三個，在色界有禪定。這些能使身體從虛弱變得強壯。在註釋中，用梵行代替了按摩等善行來使身體增長。像這樣，身體增長的…
【English Translation】 Similarly, the minds of sentient beings also influence the external environment. When sentient beings have evil thoughts, the color, smell, and taste of crops will become inferior, and precious objects such as gold will look like coal. When sentient beings have good thoughts, due to the power of merit, the color, smell, and taste of grains will become very good, and bad things will look like treasures. From this, it can be seen that all phenomena are the fruits of the mind. Therefore, since the mind, as the cause, is momentary, the phenomena, as the effect, cannot be permanent either. It should be understood that they are also momentary. The above combines internal and external things to generally explain that all phenomena are momentary and impermanent. This is explained in two verses. All conditioned things are impermanent, explained separately. Below, we will separately explain the impermanence of internal conditioned things and the impermanence of external conditioned things. It is divided into two parts. Explaining the impermanence of internal conditioned things. First, five verses are used to prove that internal conditioned things, that is, all minds and mental factors including the body, are momentary and impermanent. First is birth, then gradual growth, etc., there are fourteen types of birth. These are proven to be momentary by fourteen reasons or valid cognitions, which are related to the continuity of the mind, to prove that all internal conditioned things are momentary. 2-293b First, birth refers to: the consciousness belonging to the part of death ceases, and the consciousness enters the mother's womb, merges with sperm and blood, and enters a state of faintness. This is the initial birth of entering the womb, the first moment of connecting the continuum. Just like the two ends of a balance, the consciousness belonging to the part of death ceases, and the consciousness belonging to birth arises, rising and falling alternately, so it is momentary. Gradual growth refers to: in the first moment, consciousness enters the womb, and from the second moment onwards, gradually experiences the stages of curd-like, ghee-like, and solid-like, gradually growing. This is abandoning the previous state and gradually changing with each moment in different forms. 'རྒྱས་དང་' (Tibetan), meaning the birth of growth, there are four causes for the growth of the body: food, sleep, good deeds, and meditation. In the desire realm, there are the first three, and in the form realm, there is meditation. These can make the body grow stronger from weakness. In the commentary, celibacy is used instead of massage and other good deeds to make the body grow. Like this, the growth of the body...
རྒྱུ་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི་མིག་དབང་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ 2-294a སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཕན་ཆད་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རིགས་པ་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྱུར་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ནི། སེམས་ལ་ཆགས་སོགས་སྐྱེས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ཞེས་པ་སྨིན་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། མངལ་ནས་བཙས་པ་དང་། དེ་ནས་འགྲོ་ནུས་པའི་བར་བྱིས་པ་དང་། དེ་ནས་རྩེད་མོ་བྱེད་ནུས་པའི་བར་གཞོན་ནུ་དང་། དེ་ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་མཐུ་རྫོགས་པ་དར་ལ་བབ་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་ནས་ལང་ཚོའི་ཆ་ཉམས་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་དར་ཡོལ་དང་། སྐྲ་དཀར་གཉེར་མས་གང་ཞིང་རུ་ཞོམ་པ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་རིམ་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཕྲེང་ཆགས་པའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་པ། དམན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བའི་དམན་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བའམ་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ངེས་པ་མེད་པར་ངན་སོང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་ནས་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ 2-294b བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འོད་གསལ་བ་དང་ཞེས་པ། འོད་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ལྷ་རིས་དྲུག་ལས་འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྙོམས་འཇུག་དག་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལ་རག་ལས་ཏེ་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་འཕྲུལ་དགའ་བ་དག་ལྷའི་བུ་མོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་གོས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་གཞན་དག་དང་འདོད་པའི
【現代漢語翻譯】 由於這些因素的增長，它們是瞬間的，因為恒常的事物不可能持續增長。'所依之事物'指的是所依之物的生起，即眼識等六種意識的處所或所依是眼根等六根的事物，因此它們也是瞬間的，因為它們產生了自己的果，即瞬間的各種識。一旦成為因和果，就會變成瞬間的，如果不是瞬間變化的，就不可能是因果，這之前已經說過了。'變化'指的是變化的生起。當心中生起貪等煩惱時，身體的姿態也會隨之改變，因此可以確定是瞬間的。'完全成熟'指的是成熟的生起。從在子宮中出生，到能夠行走的孩子，再到能夠玩耍的青少年，再到身心力量圓滿的成年，再到青春開始衰退的壯年，以及頭髮變白、皺紋滿面、身體衰弱的老年階段，都會逐漸成熟，因此要知道這是瞬間連續不斷的。同樣，'低劣和卓越'指的是低劣的生起和卓越的生起。低劣的生起是指生於三惡道，卓越的生起是指生於天界和人間。這些都不是確定的，可能會從惡道生到善道，也可能從善道生到惡道，或者從人到人等，會經歷各種同類或不同類的生起，因此是不恒常的，而且這些都是通過瞬間的連續而產生的，恒常的事物不可能以各種不同的方式存在。'光明'指的是光明的生起，即欲界六天中的化樂天、他化自在天，以及色界和無色界的天人，被稱為光明。他們的享受和禪定都依賴於自己的心，可以隨心所欲地進入。如何進入呢？化樂天的天人可以隨意變幻出自己想要的各種顏色的天女、形狀、衣飾等來享受，同樣，天女們也可以變幻出自己心中所想的天子來享受。他化自在天的天人也可以隨意......
【English Translation】 Because of the growth of these factors, they are momentary, as it is impossible for permanent things to grow continuously. 'The object of reliance' refers to the arising of the object of reliance, that is, the place or reliance of the six consciousnesses such as eye consciousness is the object of the six sense organs such as the eye faculty, so they are also momentary, because they produce their own fruit, that is, the momentary various consciousnesses. Once it becomes cause and effect, it will become momentary, and if it is not momentary change, it cannot be cause and effect, which has been said before. 'Change' refers to the arising of change. When attachment and other afflictions arise in the mind, the body's posture also changes accordingly, so it can be determined to be momentary. 'Complete maturation' refers to the arising of maturation. From being born in the womb, to a child who can walk, to a teenager who can play, to an adult with complete physical and mental strength, to a prime of life when youth begins to decline, and to the stages of old age when hair turns white, wrinkles fill the face, and the body weakens, they will gradually mature, so know that this is a continuous stream of moments. Similarly, 'inferior and superior' refers to the arising of inferior and the arising of superior. Inferior arising refers to being born in the three lower realms, and superior arising refers to being born in the heavens and the human realm. These are not certain, and one may be born from the lower realms to the higher realms, or from the higher realms to the lower realms, or from human to human, etc., and will experience various kinds of similar or dissimilar births, so they are impermanent, and these are produced through the continuous stream of moments, and it is impossible for permanent things to exist in various different ways. 'Luminous' refers to the arising of luminosity, that is, the Enjoyment Emanation Heaven and the Controlling Others' Emanation Heaven of the six desire realms, and the gods of the form and formless realms, are called luminous. Their enjoyment and samadhi depend only on their own minds, and they can enter as they wish. How do they enter? The gods of the Enjoyment Emanation Heaven can transform into whatever colors of goddesses, shapes, clothes, ornaments, etc. they desire with just the thought of their minds and enjoy them, and similarly, the goddesses can also transform into whatever gods the gods desire in their minds and enjoy them. The gods of the Controlling Others' Emanation Heaven can also...
་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་དག་ཏུ་འཕྲུལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྲིད་དེ། སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོད་མི་གསལ་ཞེས་པ། འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་མ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་ནས། དམྱལ་བའི་བར་གྱི་འདོད་ཁམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་འོད་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གནས་ 2-295a སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་རིས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར། འོད་གསལ་བ་ལས་འོད་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོད་མི་གསལ་བ་ལས་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཞན་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འགགས་ཤིང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་ཁམས་མན་ཆད་ལུས་དེས་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡི། རྟག་པ་ལ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་བཅས་ཞེས་པ། ས་བོན་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལམ་ས་བོན་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཟད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དང་། དེའི་ཕུང་པོ་ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། ། 2-295b ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །ཞེས་པ་ས་བོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཕུང་པོ་རྣམས་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་
【現代漢語翻譯】 爲了享受，他們的心會變幻成他們所想的事物並享受它們。色界和無色界的諸神，無論他們想要進入何種等持的禪定，都能通過自己的心來實現和顯現。這樣的事物在常恒的法中是不可能的，應當知道它們是由剎那的心所產生的。 『光明不明顯』是指，光明不明顯之處的產生，是剛才所說的那些的剩餘部分，從兜率天的天神到地獄之間的所有欲界，並非僅僅通過自己的心念就能成就一切事物，因此稱為『光明不明顯』。那些眾生的心和享受也因為所處的狀態不同而變化多樣，因此應當知道它們是剎那無常的。總的來說，三界的眾生在所處的層次上並非完全確定，會從光明明顯轉變為光明不明顯，也會從光明不明顯轉變為光明明顯，由於內在的差別而產生各種各樣的生命，因此要知道它們是無常的，並且它們的延續也是剎那的。 『前往他方』是指，前往他方的生命，是從已經出生的那個地方死亡並轉移，然後在他方出生的過程，或者即使是色界以下的眾生，他們的身體也不是在一個地方，而是前往其他地方，這也是以剎那的延續來進行和移動的，因為常恒的法中不可能有這樣的事物。 『具有種子』是指，具有種子的生命，是指具有在三界中產生煩惱習氣或種子的生命，也就是除了見道和修道所斷除的煩惱都已斷盡的阿羅漢及其最後剎那的蘊之外，其他的阿羅漢、不還者、一來者、入流者以及三界各自的凡夫，都因為具有煩惱的種子，所以他們的五蘊延續產生就是具有種子的生命。那些眾生的產生，就是這樣以因果的方式組成的那些法，剎那間就成立了。 『無種子的自性』是指，無種子的生命，是指沒有在輪迴中產生的種子的自性，但蘊的產生仍然是以前者為因而後者為果的方式產生，也就是除了有餘依阿羅漢進入無餘涅槃時的最後剎那之外，其他的有餘依阿羅漢仍然會產生存在。
【English Translation】 In order to enjoy, their minds transform into whatever they think of and enjoy them. The gods of the form and formless realms, whatever samadhi of equipoise they wish to enter, they accomplish and manifest through the power of their own minds. Such things are impossible in a permanent dharma; it should be known that they arise from momentary minds. 'Light not clear' refers to the remaining of those just mentioned, the birth where light is not clear. From the gods of Tushita to all the desire realms up to hell, not all things are accomplished merely by thinking with one's own mind, hence it is called 'light not clear'. Their minds and enjoyments also change in various ways because of different states, therefore it should be known that they are momentary and impermanent. In general, the beings of the three realms are not entirely fixed in their states, they change from clear light to unclear light, and from unclear light to clear light, and because of inner differences, they are born into various kinds of lives, so it should be known that they are impermanent, and their continuity is also momentary. 'Going to another place' refers to the birth of going to another place, which is the process of dying and transmigrating from the place where one was born, and then being born in another place, or even for beings below the form realm, their bodies are not in one place, but go to other places, which also proceed and move with momentary continuity, because such a thing is impossible in a permanent dharma. 'With seed' refers to the birth with seed, which refers to the life that has the afflictive imprints or seeds that cause birth in the three realms, that is, except for the Arhat who has exhausted the afflictions to be abandoned by the paths of seeing and meditation and the last moment of his aggregates, other Arhats, Non-returners, Once-returners, Stream-enterers, and all ordinary beings of the three realms, because they have the seeds of afflictions, the continuation of their five aggregates is the birth with seed. The birth of those beings, the dharmas composed in this way of cause and effect, are established in a moment. 'The nature of seedlessness' refers to the birth of seedlessness, which refers to the nature of not having the seed to be born in samsara, but the aggregates are still produced with the former as the cause and the latter as the result, that is, except for the last moment when the Arhat with remainder enters into nirvana without remainder, other Arhats with remainder will still produce existence.
བའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མ་ཞུགས་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ངེས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་སེམས་ལ་ཏིང་འཛིན་གོམས་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ་ཕྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་རིམ་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདིས་ནི་རྨི་ལམ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ 2-296a བ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེ་བའི་བར། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་མེད་ན་དེ་དང་དེ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་པར་བྱུང་བས་ནུར་ནུར་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་མེར་མེར་པོ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དང་སྒྲ་རྣམས་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བཤད་མ་དགོས་སོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་ན་དང་པོའི་དུས་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཁ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་མི་རུང་སྟེ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་རང་གི་རྟེན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ན
【現代漢語翻譯】 即使沒有（煩惱）的種子，由於先前業力的推動，連同剩餘的蘊（梵文：skandha，蘊），在未進入無餘涅槃（梵文：nirupadhisesa-nirvana，無餘依涅槃）之前，剎那的相續生起仍然存在。一旦有餘蘊的最後一剎那過去，相續的生起就不再有，因為已經進入了無余蘊的法界（梵文：dharmadhatu，法界）。因此，只要有生，就有剎那。這樣，先前有種子，後來沒有種子，所以是無常的，而且可以確定是剎那相續的。 『在影像中生起』是指：修習八解脫（梵文：asta vimoksa，八解脫）等瑜伽士，以禪定（梵文：dhyana，禪那）的力量，在心中顯現藍、黃、白、紅等顏色和形狀的影像，這些影像真實地顯現在心的體驗中。由於心對禪定習以為常，所以才會顯現這樣的影像，這也是先前沒有而後來顯現的，所以是無常的，而且這也是由於心剎那相續逐漸習慣所致，所以可以確定是剎那的。由此可知，夢境和不凈觀等，所有由於習慣而產生的清晰顯現，都應被理解為只是心的顯現，並且是無常的。 這樣，從最初的生起到影像的生起，這十四種生起都應被理解為不是恒常的，而是剎那的。最初的生起是產生其他狀態（如『努努波』）的原因，因此可以確定是剎那的。如果後續的狀態沒有其他原因而逐漸變化，那是不可能的，因為沒有原因。因此，從生起的第一個剎那開始，剎那依次產生，『努努波』的狀態，以及由此產生的『梅梅波』等，都是前一個作為原因，后一個作為結果，以生滅的方式持續不斷地發生。 『和』字是與後面的詞語連線，所以不需要特別解釋。『漸增』的生起是指大小、形狀和形態等尺寸的差異，因此是剎那變化的。同樣，如果身體是恒常的，那麼從一開始就不會有變化，食物等對身體的滋養就沒有意義了。但這是不可能的，因為食物等滋養身體是不可否認的。因此，可以確定是剎那無常的。眼識等依賴於各自所依的根（梵文：indriya，根）的對境而生起，這與剎那自性的無常相符，如果是恒常的，就不可能依賴於對境。因為恒常的事物...
【English Translation】 Even without the seed (of afflictions), due to the force of previous karma, along with the remaining aggregates (Skt: skandha), until entering nirvana without remainder (Skt: nirupadhisesa-nirvana), there is a momentary continuum of arising. Once the last moment of the aggregates with remainder has passed, there is no longer a continuous arising, because it has entered the realm of reality without remainder. Therefore, as long as there is birth, there is momentariness. Thus, previously having a seed, later having no seed, it is impermanent, and it can be determined to be a momentary continuum. 'Arising in images' refers to: Yogis who practice the eight liberations (Skt: asta vimoksa), through the power of samadhi (Skt: dhyana), images of blue, yellow, white, red, etc., appear in the mind, and these images actually appear in the experience of the mind. Because the mind is accustomed to samadhi, such images appear, and this is also because they did not exist before but appear later, so it is impermanent, and it can be determined to be momentary because it is due to the gradual habituation of the momentary continuum of the mind. From this, it can be known that all clear appearances arising from habits such as dreams and ugliness should be understood as merely appearances of the mind and are impermanent. Thus, from the initial arising to the arising of images, these fourteen types of arising should be understood as not being permanent but momentary. The initial arising is the cause of other states (such as 'nur nur po'), so it can be determined to be momentary. If subsequent states gradually change without other causes, that is impossible, because there is no cause. Therefore, from the first moment of arising, moments arise in sequence, the state of 'nur nur po', and from that, 'mer mer po', etc., the former being the cause and the latter being the result, arising and ceasing continuously. The word 'and' connects with the following words, so it does not need to be explained specifically. The arising of 'increasing gradually' refers to differences in size, shape, and form, so it is momentarily changing. Similarly, if the body were permanent, then there would be no change from the beginning, and the nourishment of food, etc., would be meaningless. But this is impossible, because the nourishment of the body by food, etc., is undeniable. Therefore, it can be determined to be momentarily impermanent. Eye consciousness, etc., arise depending on the objects of their respective sense faculties (Skt: indriya), which is consistent with the momentariness of momentary nature. If it were permanent, it would not be possible to depend on objects. Because permanent things...
ི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་མི་དགོས་པ་དང་། རྟག་པ་དེས་འབྲས་བུ་གཞན་བསྐྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ 2-296b རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་མི་འབྱུང་བས། རྟེན་དབང་པོ་དང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དབང་པོ་རྟག་བཞིན་དུ་དེས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བཞོན་པ་རྟ་སོགས་མི་འདུག་ན། ཞོན་པ་པོ་མི་སོགས་ཀྱང་མི་འདུག་པ་བཞིན་དུ། རྟེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པར་རྟག་པར་སྡོད་བཞིན་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་སྡོད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྟེན་རས་ཚིག་ན་བརྟེན་པ་སྔོན་པོ་ཡང་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་དད་དབྱེར་མེད་དོ། །ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོ་སོགས་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ན། རྟག་པར་གནས་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་དང་སྨིན་པ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་འབྱུང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རེ་ཞིག་རྟག་པར་གནས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འཇིག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱི། མཐར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་། ཁྱད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་ཀུན་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ 2-297a ཀྱིས་རྟག་པ་མ་དམིགས་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ་རྟག་ནས་གཟོད་འགག་གོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་དང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མ་འགྱུར་བར་རྟག་པར་གནས་ཤིང་དེའི་མཐར་འགག་པ་ཡིན་ན། འགགས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དང་འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཡང་འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ། འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་ད་དུང་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནས་མཐར་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་གི་བར་གྱི་ཡུན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རྗེ
【現代漢語翻譯】 不需要依賴任何事物，並且恒常的事物不可能產生其他結果。 即使如此，如果不依賴感官，眼識等就不會產生。因此，作為所依的感官和所依賴的識兩者都是剎那無常的。 如果認為，作為所依的感官是恒常的，它產生所依賴的無常的識，這有什麼矛盾呢？就像沒有騎乘的馬等，騎馬的人等也不會存在一樣。作為所依的感官不發生改變而恒常存在，所依賴的識不停止而發生改變是不可能的。就像作為所依的布燃燒時，所依賴的藍色也燃燒一樣，所依和所依賴兩者都是無常的性質，沒有差別。 貪慾等使身體發生變化，以及兒童和青春等在不同階段完全成熟地產生，這是無可否認的。對於恒常存在的事物來說，不可能觀察到這樣的變化和成熟，因為任何事物的狀態都不可能出現其他形態，所以可以證明是剎那生滅的。 如果認為，不是剎那生滅，而是暫時恒常存在，這有什麼矛盾呢？這非常矛盾。如果第一個剎那不壞滅而保持原樣，那麼第一個狀態會像那樣恒常存在，永遠不會改變。因為第一個剎那沒有其他狀態，所以在之後的所有剎那中，所有沒有差別的物體都會變成純粹的恒常，但這非常不合理，因為在任何時候都沒有觀察到事物本質上的恒常。 如果認為，事物在多長時間內不改變而保持恒常，然後才最終停止呢？如果事物在一瞬間、片刻、一天、一個月、一年甚至一個劫的時間內不改變而恒常存在，然後在最後停止，那麼停止的時間長短是不合理的，因為所有事物都會像最初產生時的剎那一樣恒常存在，永遠不會變成壞滅的剎那。 如果最初產生的和即將壞滅的事物是同一個，那麼最初產生的也會像即將壞滅的剎那一樣立即壞滅嗎？或者即將壞滅的事物也會像最初產生的剎那一樣，仍然持續存在一段時間嗎？因為它們被認為是同一個。因此，從最初產生到最終壞滅的剎那之間有多長時間，就可以證明有多少個不同的剎那。
【English Translation】 It does not need to rely on anything, and it is unreasonable for the permanent to produce other results. Even so, if one does not rely on the senses, eye consciousness, etc., will not arise. Therefore, both the sense organs as the basis and the consciousness as the dependent are proven to be momentary. If you think, 'What is the contradiction if the sense organs as the basis are permanent, and they produce the impermanent consciousness that depends on them?' Just as if there are no riding horses, etc., there are no riders, etc. It is impossible for the sense organs as the basis to remain permanent without changing, and for the consciousness that depends on them to change without stopping. Just as when the cloth as the basis burns, the blue color that depends on it also burns, both the basis and the dependent are of the nature of impermanence, without distinction. Changes in the body caused by attachment, etc., and the complete maturation and birth of children and youth, etc., in different states are undeniably proven. For that which is permanent, it is impossible to observe such changes and maturation, because it is impossible for any state of affairs to appear in another form, so it is proven to be momentary. If you think, 'What is the contradiction if it is not momentary, but remains permanent for a while?' It is very contradictory. If the first moment does not perish and remains as it is, then the first state will remain permanent as it is, and will never change. Because the first moment has no other state, in all subsequent moments as well, all objects without difference will become purely permanent, but this is very unreasonable, because the inherent permanence of objects is not observed at any time. If you think, 'For how long do objects remain permanent without changing, and then finally cease?' If objects remain permanent without changing for a moment, a short time, a day, a month, a year, or even an eon, and then cease at the end, then the length of cessation is unreasonable, because all objects will remain permanent like the moment of their first arising, and will never become the moment of destruction. If the object that first arises and the object that is about to perish are the same, then will the object that first arises also perish immediately like the moment of destruction? Or will the object that is about to perish also remain for a while like the moment of first arising? Because they are considered to be the same. Therefore, for as long as there is a duration from the first arising to the moment of final destruction, it is proven that there are different moments.
ས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཀུན་གྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལས་གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་མོད། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་འགྱུར་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ 2-297b སྐབས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགག་ནས་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱི། དང་པོ་མི་འཇིག་ན་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་མ་ཞིག་པར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་གི། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་རིགས་པས་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་གྱི་རིགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐུས་མོད་ཀྱི། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ཇི་ལྟར་རྩྭ་ལ་མེ་མཆེད་པ་དག་རི་ནས་རི་ལ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ཡང་རྩྭ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཕྱོགས་ཕ་ཀིར་འགྲོའོ་སྙམ་ 2-298a དུ་བསམ་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བའང་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི་རྒྱུ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་གདོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་
【現代漢語翻譯】 這是通過推理確立的。'最初不壞，最終不變'是推理的主要依據，因此一切的關鍵也在此。註釋中說，'對於存在來說，這是不可能的'，指的是變化的產生和完全成熟這兩個方面的論證。'最初不壞，最終不變'也被認為是證明這一點的論據之一。如果貪慾等導致身體變化，這不是瞬間的，而是指先前的物體保持不變是不可能的。兒童和青少年等狀態的完全成熟也適用於一個瞬間消失後另一個瞬間產生的情況。如果最初不壞，那麼最終也不會改變，因為最初的狀態沒有消失，而是會永遠存在。按照這個順序進行解釋，在意義上也沒有什麼不同。同樣，低劣和 श्रेष्ठ (śreṣṭha，卓越)的產生也是如此，如果認為事物是瞬間無常的，那麼這樣說是可以接受的。如果不是瞬間無常，那麼最終的變化也是不合理的，因此產生低劣和卓越也是不可能的。同樣，光明和不光明也是不可能的，因為這可以通過先前的推理來理解，所以沒有再次進行詳細的重複。沒有去其他地方，如果不是瞬間的連續，僅僅是沒有從那個地方去其他地方就足夠了。如果總結註釋中的內容來說，就像草地上的火焰蔓延，看起來好像從一座山到另一座山，但實際上只是從每根草上產生的火焰的瞬間連續不斷地聚集在一起，除此之外，沒有一個永恒和唯一的實體叫做'火焰'會去其他地方。同樣，眾生在輪迴中經歷各種各樣的 जन्म (janma，出生)和去往不同的地方，也只是 लेने (lene，獲得)蘊的連續 जन्म (janma，出生)和蘊的瞬間連續不斷地到達其他地方而已，除此之外，沒有任何一個叫做'行者'的永恒實體會去其他地方。如果行者使諸行前往其他地方，並且認為'我將前往那個方向'，然後通過移動身體的諸行前往那個方向，那麼如果沒有行者，就沒有行動，因為沒有行動者就不會有行動。如果認為行動是諸行前往其他地方的原因，那麼行動者是在 जन्म (janma，出生)之後才使諸行前往其他地方，還是在沒有 जन्म (janma，出生)的情況下就使諸行前往其他地方？如果是前者，那麼被稱為'行動'的法在 जन्म (janma，出生)之後...
【English Translation】 This is established through reasoning. 'Initially indestructible, ultimately unchangeable' is the main basis of reasoning, so the key to everything lies here. The commentary says, 'For existence, this is impossible,' which refers to the proof of both the arising of change and complete maturation. 'Initially indestructible, ultimately unchangeable' is also considered one of the arguments to prove this point. If desire, etc., cause the body to change, this is not momentary, but refers to the impossibility of the previous object remaining unchanged. The complete maturation of states such as childhood and adolescence also applies to the case where one moment disappears and another moment arises. If it is initially indestructible, then it will not change in the end, because the initial state has not disappeared, but will exist forever. If explained in this order, there is no difference in meaning. Similarly, the arising of inferior and श्रेष्ठ (śreṣṭha, excellent) is also the case, if it is considered that things are momentarily impermanent, then it is acceptable to say so. If it is not momentarily impermanent, then the ultimate change is also unreasonable, so it is impossible to produce inferior and excellent. Similarly, light and non-light are also impossible, because this can be understood through previous reasoning, so there is no detailed repetition again. Not going to other places, if it is not a momentary continuity, it is enough to simply not go from that place to other places. If we summarize what is said in the commentary, just like the flames on the grass spread, it seems as if they go from one mountain to another, but in reality, it is just the momentary continuity of the flames arising from each grass that gathers together, apart from that, there is no eternal and unique entity called 'fire' that goes to other places. Similarly, beings in saṃsāra (輪迴) experience various kinds of जन्म (janma, birth) and go to different places, it is also just लेने (lene, obtaining) the continuous जन्म (janma, birth) of the aggregates and the momentary continuity of the aggregates reaching other places, apart from that, there is no eternal entity called 'goer' that goes to other places. If the goer makes the aggregates go to other places, and thinks 'I will go to that direction', and then goes to that direction by moving the aggregates of the body, then if there is no goer, there is no action, because there will be no action without an actor. If it is considered that action is the cause of the aggregates going to other places, then does the actor make the aggregates go to other places after जन्म (janma, birth), or does he make the aggregates go to other places without जन्म (janma, birth)? If it is the former, then the dharma called 'action' after जन्म (janma, birth)...
དེའི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་གནས་པ་རྣམས་གར་ཡང་མ་སོང་བ་འདུག་པ་ལ་དེས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མ་དམིགས་སོ། །འགྲོ་བ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་ན་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡུལ་འདིར་གནས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད་དམ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་འདི་ན་གནས་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སོང་ན། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྟ་ཡིས་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟ་ཡུལ་འདི་ལས་མ་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་དེར་སོང་ཟིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཡུལ་འདིར་གནས་པ་ད་དུང་མ་སོང་བས་འགྲོ་བ་དང་ 2-298b འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་གཞན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཤར་གྱི་རྟས་ནུབ་ཀྱི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་ནས་འདུ་བྱེད་སྤོ་བའམ། འདུ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་སྤོ་འམ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུ་སྤོ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པས་ཅི་ཞིག་སྤོ་སྟེ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་སྐྱེས་པས་སྤོ་མི་ནུས་ཏེ། རྟ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དུ་སྤོ་བའམ་བསྐྱལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པས་གང་གིས་ཀྱང་གང་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་པོར་ཡང་བཏགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བར་བྱེད་པོ་མེད་དེ། ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་མད
【現代漢語翻譯】 當時，諸行（འདུ་བྱེད་，karmic formations）安住於何處，它們並沒有去任何地方，那麼它們如何前往他處呢？這樣認為是不合理的。如果諸行不是安住的，而是具有前往他處的自性，那麼，除了諸行已經前往他處之外，還有什麼其他的能使之前往的實體呢？這是無法確定的。如果『前往』尚未產生，它又如何使諸行前往他處呢？因為那時『前往』是不存在的。 又，展示另一種推理方式：是『前往』本身安住於此地，而將諸行轉移到他處呢？還是安住於他處而轉移諸行？如果是前者，當『我』安住於此地，而『我』自己沒有去他處時，『我』如何使諸行到達他處呢？就像馬將人帶到他處，但馬沒有離開此地，就不能將人帶到他處一樣。如果『前往者』安住於他處，那麼它已經到達那裡，而諸行安住於此地，尚未到達，因此，『前往』和『前往者』處於不同的地方，它們如何使彼此前往呢？就像東方的馬將西邊的人帶到他處一樣。 再者，在諸行和『前往』二者中，是『前往』先產生，然後轉移諸行呢？還是諸行先產生，然後『前往』后產生而轉移諸行呢？還是二者同時產生，然後轉移到他處呢？如果是前者，在『前往』產生之時，尚未產生需要轉移的諸行，那麼轉移什麼呢？就像兒子尚未出生，就無法撫養一樣。如果是後者，在諸行產生之時，『前往者』尚未產生，因此無法轉移，就像馬尚未出生，就無法將人轉移或帶到他處一樣。如果是第三種情況，就像牛的左右角一樣，二者同時產生，任何一方都不能成為另一方轉移的原因，因為二者同時到達他處，因此，『前往者』並沒有使諸行前往。 因此，五蘊（ཕུང་པོ་ལྔ་，five aggregates）以剎那的相續前往他處，這被稱為『前往』，而五蘊本身也被稱為『前往者』。除了諸行本身以相續的方式顯現為『前往』之外，沒有其他的『前往者』。就像肢體和具有肢體的實體不是不同的，但通過名言安立而知其存在一樣。這些內容如དབྱིག་གཉེན་（Vasubandhu，世親）和བློ་བརྟན་（Sthiramati，安慧）的註釋中所說。
【English Translation】 At that time, where do the karmic formations (འདུ་བྱེད་, karmic formations) abide? They do not seem to have gone anywhere. How then do they go elsewhere? It is unreasonable to assume so. If the karmic formations are not abiding but are of a nature to go elsewhere, then apart from the fact that the karmic formations have already gone elsewhere, what other entity is there that causes them to go? It is not observed. If 'going' has not yet arisen, how does it cause the karmic formations to go elsewhere? Because at that time, 'going' does not exist. Furthermore, another mode of reasoning is shown: Does the 'going' itself, while abiding in this place, transfer the karmic formations to another place? Or does it, while abiding in another place, transfer the karmic formations? If it is the former, when 'I' abide in this place and 'I' myself have not gone elsewhere, how do 'I' cause the karmic formations to go to another place? Just as a horse takes a person to another place, but if the horse has not moved from this place, it cannot take the person to another place. If the 'goer' abides in another place, then it has already arrived there, and the karmic formations abide in this place and have not yet arrived. Therefore, 'going' and 'goer' are in different places. How do they cause each other to go? Just as an eastern horse takes a western person to another place. Moreover, of the karmic formations and 'going', does 'going' arise first and then transfer the karmic formations? Or do the karmic formations arise first and then 'going' arises later and transfers the karmic formations? Or do the two arise simultaneously and then transfer to another place? If it is the former, at the time when 'going' arises, the karmic formations to be transferred have not yet arisen, so what is transferred? Just as a son has not yet been born, there is nothing to raise. If it is the latter, at the time when the karmic formations arise, the 'goer' has not yet arisen, so it cannot transfer. Just as a horse has not yet been born, it cannot transfer or take a person to another place. If it is the third case, like the left and right horns of an ox, the two arise simultaneously, so neither causes the other to transfer, because both arrive at another place simultaneously. Therefore, the 'goer' has not caused the karmic formations to go at all. Therefore, the five aggregates (ཕུང་པོ་ལྔ་, five aggregates) going to another place in a momentary continuum is called 'going', and the five aggregates themselves are also called 'goer'. Apart from the karmic formations themselves appearing as 'going' in a continuum, there is no other 'goer'. Just as the limbs and the entity with limbs are not different, but it is known to exist merely by designation. These contents are as stated in the commentaries of Vasubandhu (དབྱིག་གཉེན་) and Sthiramati (བློ་བརྟན་).
ོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ 2-299a འགྲོ་བ་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། དུ་མ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ། འཆག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་གོམ་པ་འདོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་བར་སྲིད་རྣམས་མའི་མངལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་མདའ་འཕང་བ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྟ་ལ་མིས་ཞོན་ནས་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཆུ་དང་གཟིངས་སུ་འབྲེལ་བས་ཆུ་གང་དུ་ཕྱིན་པར་གཟིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྐྱོད་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ང་གིས་རྩྭ་དང་འདབ་མ་སོགས་ཁྱེར་ནས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ང་ཐད་ཀར་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མེ་གྱེན་དུ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བས་གཤོང་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཐུས་འགྲོ་བ་ནི། སྔགས་པ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་མཐུས་སྨན་འཐུངས་པའམ་ལུས་ལ་བསྐུས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་བསྒུལ་ཞིང་གྱེན་དང་ཐད་ཀར་དྲངས་ནས་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ 2-299b གནས་པ་ལ་ས་བོན་མི་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སྔར་ས་བོན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྔར་འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ལ་ས་བོན་ཡོད་པ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ནས་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཐད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་ཅིང་སྔར་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟར་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར
【現代漢語翻譯】 總之，因為除了事物以剎那的相續流逝之外，沒有任何其他的行者和所行， 所以應當了知行是剎那的。一般來說，前往其他地方的方式有很多種。以心之力的行，是指以心為因，諸行前往他處，例如，以行走的想法，邁開身體的步伐，前往其他地方。以先前業力之力的行，如中陰身等前往母親的子宮等處。以拋射之力的行，如箭被射出，前往其他方向。以關聯之力的行，如人騎在馬上，兩者一同前往他處；或者與水和船相連，水流向何處，船也隨之而去。以移動之力的行，如人拿著草和樹葉等，前往其他方向。以自性或本體之行的行，如直接從一處前往另一處；火向上升騰，前往空中；水向下流淌，前往低窪之處等。以威力之力的行，如咒師們以咒語的威力前往其他地方；或者以藥物的威力，服用或塗抹在身上，前往其他地方；磁鐵吸引鐵，向上或直接拉動，使其移動；或者以神通的威力，前往其他地方。因此，所有這些行和來，都應當了知是剎那的。具有輪迴種子的事物，因為是剎那相續，前一剎那滅，后一剎那以其狀態生起，所以認為剎那是無常的，這是合理的。如果是不生不滅的常法，則不能作為種子的載體；或者說，對於不生不滅的事物，先前存在種子是不合理的。因此，具有存在種子的諸法也是剎那成立的。先前輪迴的心相續中存在種子，通過道力斷除后，轉變為無種子的狀態，這也只有在心是剎那的情況下才合理。如果心不是剎那，而是常恒的，那麼有餘依阿羅漢的最後蘊身是不可能的，因為不可能從先前具有種子的狀態轉變為後來沒有種子，就像先前具有生，後來不再生一樣。因此，生起沒有輪迴種子的蘊身相續也是剎那成立的。在等持的行境中顯現的影像等，因為是隨心而動的緣故。
【English Translation】 In short, because there is no other goer and going other than the continuous flow of momentary things, therefore, one should understand going as momentary. Generally, there are many ways of going to other places. Going by the power of mind means that the aggregates go to other places by taking the mind as the cause, such as taking the mind of walking, taking the steps of the body, and going to other places. Going by the power of previous karma is like the intermediate beings going to the mother's womb and so on. Going by the power of throwing is like an arrow being shot and going to another direction. Going by the power of connection is like a person riding a horse and both going to another place; or being connected to water and a boat, wherever the water goes, the boat also goes. Going by the power of moving is like a person taking grass and leaves and so on and going to another direction. Going by nature or essence is like going directly from one place to another; fire rising upwards and going into the sky; water flowing downwards and going to depressions and so on. Going by the power of strength is like mantra practitioners going to other places by the power of mantras; or by the power of substances, taking medicine or applying it to the body and going to other places; magnets moving iron and pulling it upwards or directly and going; or going to other places by the power of magical powers. Therefore, all these goings and comings should be understood as momentary. The very thing that possesses the seeds of samsara is a momentary continuum, and when the former ceases, the latter arises in its state, so it is reasonable to consider momentariness as impermanent. If it is a permanent dharma that does not arise or cease, it cannot be the carrier of seeds; or it is unreasonable for something that does not arise or cease to have seeds in the past. Therefore, all dharmas that possess the seeds of existence are also established as momentary. In the past, the mind stream of samsara had seeds, and after being destroyed by the path, it was transformed into a seedless state, which is only reasonable if the mind is momentary. If the mind is not momentary, but permanent, then the last aggregate of the Arhat with remainder is impossible, because it is impossible to change from a state with seeds in the past to a state without seeds later, just as it is impossible to have birth in the past and no longer have birth later. Therefore, the arising of the continuum of aggregates without the seeds of samsara is also established as momentary. The images that appear in the realm of meditative absorption also follow the mind.
་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། 說外諸行無常 གཉིས་པ་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་ང་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དོན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བཅས་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཆུ་ནི་ཆུ་ཕྲན་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ལྡེང་ཀ་དང་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དགུན་དཔྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཐན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བགས་ཀྱིས་སྐམ་ཞིང་འབྲི་བ་དང་། དབྱར་གྱི་ཆར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཕེལ་འབྲི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ཡང་རང་བཞིན་ 2-300a གྱིས་ས་གཅིག་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པར་མི་སྡོད་ཀྱི། ཕྱོགས་གར་ཡང་གཡོ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གཡོ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །ས་ནི་ང་དང་ཆུ་ཡི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །ཆུ་དང་རླུང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་པོར་ཆགས་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་ང་གཡོས་ནས་ང་གི་ཁམས་ཆགས་སོ། །རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཆུ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུན་ཙམ་གྱི་ཆར་བབ་པས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁམས་ཆགས་སོ། །ཆུ་རླུང་གིས་བསྲུབས་པའི་དབུ་བ་ལས་ས་གཞི་རི་རབ་གླིང་བཞི་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་དང་ང་ལས་ས་ཡི་ཁམས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ས་ལས་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་ནི། ལས་དགེ་བ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་དམིགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྕགས་སྲེག་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ས་གཞི་དང་། ངམ་གྲོག་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་། །མིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ལ་ཡང་རྨོ་བརྐོ་དང་ལག་བྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དུས་ན་ལོ་ཏོག་སོགས་མི་འཁྲུངས་ལ། ལག་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ་ལོ་ཏོག་བཟང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་དང་པོའོ། །ཐོ་བ་དང་འཇོར་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པས་ 2-300b ཁུང་དང་གཤོང་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཉིས་པའོ། །མེས་བསྲེགས་པའམ་ང་གིས་བདས་ནས་མཐོ་བ་
【現代漢語翻譯】 是剎那間形成的。同樣，所有內在的組合事物也只是剎那間的持續不斷而已。 說外諸行無常 第二，爲了證明外在的組合事物也是無常的，有三個偈頌：地、水、火、風這四種元素，以及色、聲、香、味、觸、法這六種對境，也都是剎那性的。水，如小溪、河流、池塘、湖泊等，由於冬春季節和乾旱等原因逐漸乾涸減少；又由於夏季的雨水等原因逐漸增多增長，因此是剎那性的，因為有增減變化。如果不是剎那性的，而是恒常不變的，就不應該有增減變化。風也是一樣，不會靜止在一個地方不動，而是向各個方向流動，因此是剎那性的；而且有越來越大的時候，也有越來越小的時候，因此是剎那性的。恒常不變的事物不應該有流動和增減變化。 地是依賴於水和風的元素而產生的，並且與它們相關聯，而且其自身具有四種變化，因此可以證明其自性是剎那性的，是無常的。那麼，地是如何從水和風中產生的呢？在世界最初形成的時候，虛空中風流動，從而形成了風的元素。從風的元素中產生了水，像車輪轉動一樣降下雨水，從而形成了水的壇城。水被風攪動后產生的泡沫形成了大地、須彌山和四大部洲，因此地的元素是從水和風中產生的。因此，從因產生的果，因和果兩者都是剎那性的。 地的四種變化是指：觀察到業力差別的變化，即積累善業的天人看到大地像棉花一樣柔軟；而造惡業的地獄眾生看到的是熾熱的鐵地，以及懸崖峭壁和荊棘等各種痛苦的來源。在人類居住的地方，未經耕作時，不會生長莊稼等；經過耕作后，莊稼生長良好，這就是第一種變化。用錘子等敲打地面，出現坑洼，這是第二種變化。被火燒或被風吹后，變得高低不平，
【English Translation】 It is formed in an instant. Likewise, all internal compounded things are merely a continuous succession of instants. Saying that external phenomena are impermanent. Secondly, to prove that external compounded things are also impermanent, there are three verses: the four elements of earth, water, fire, and wind, as well as the six objects of form, sound, smell, taste, touch, and phenomena, are all said to be momentary. Water, such as streams, rivers, ponds, lakes, etc., gradually dries up and decreases due to winter, spring, and drought; and gradually increases and grows due to summer rains, etc., therefore it is momentary, because there are increases and decreases. If it were not momentary, but constant, there should be no increases and decreases. Wind is also the same, it does not stay still in one place, but flows in all directions, therefore it is momentary; and there are times when it becomes larger and times when it becomes smaller, therefore it is momentary. Constant things should not have movement and increases and decreases. Earth is produced depending on the elements of water and wind, and is related to them, and it has four changes in itself, therefore it can be proved that its nature is momentary and impermanent. So, how is earth produced from water and wind? When the world was first formed, wind moved in the sky, thus forming the element of wind. From the element of wind, water was produced, raining down like the turning of a chariot wheel, thus forming the mandala of water. The foam produced by water being stirred by wind formed the earth, Mount Sumeru, and the four continents, therefore the element of earth is produced from water and wind. Therefore, the result produced from the cause, both cause and result are momentary. The four changes of earth refer to: observing the changes in the differences of karma, that is, gods who have accumulated good karma see the earth as soft as cotton; while hell beings who have committed evil deeds see the hot iron ground, as well as cliffs and thorns and other sources of suffering. In the places where humans live, crops do not grow when it is not cultivated; after cultivation, crops grow well, this is the first change. Hitting the ground with a hammer, etc., creates pits, this is the second change. Being burned by fire or blown by wind, it becomes uneven,
དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཆུས་གཤེར་བས་བཤིག་པའི་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དུས་ཀྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། དུས་བཟང་བའི་ཚེ་ས་གཞིས་ཀྱང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བཟང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། དུས་ངན་པའི་ཚེ་ངན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དབྱར་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་སྐྱེ་ལ་དགུན་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ཞིང་འཁྱགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་སྔོན་དགོན་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་གྲོང་དུ་གྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་འདུ་ལོང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་གྲོང་དུ་གྱུར་པ་ད་ལྟར་དགོན་པར་གྱུར་པ་སོགས་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི་འགྱུར་བ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ས་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་བཞི་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་འབར། མེད་ན་མི་འབར་བུད་ཤིང་ཆེ་ན་མེ་ཡང་ཆེ་ཞིང་ཆུང་ན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ 2-301a མར་གྲུབ་བོ། །མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཏུ་བུད་ཤིང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་ཤིང་རིམ་བཞིན་ཚིག་ནས་མེ་འབྱུང་གི་བུད་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་མེ་འབྱུང་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ཀ་ཟད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། བུད་ཤིང་ཟད་ན་མེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་པར་ཇི་སྲིད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་མེ་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེ་ཡང་མི་སྣང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་འབྱུང་བ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ནས། གདོང་ཁ་དོག་སོགས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མེ་བཤད་པས་གོ་རིམ་མི་བདེ་སྙམ་ན། གང་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་བདེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟད་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ནི་དཔེས་སྟོན་པའི་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཇི་ཙམ་
【現代漢語翻譯】 第三種變化是由於低窪和潮濕的水分破壞所造成的。第四種變化是由於時間的變化：在好的時候，土地能使穀物等生長良好；在壞的時候，則會產生不好的東西；冬蟲夏草等在夏天是綠色的，冬天則變成灰色，並轉變為寒冷等性質。有些地方以前是寺廟，後來變成了村莊，變得非常擁擠；有些地方以前是村莊，現在變成了寺廟等等，前後看起來不一樣。這四種變化也是從剎那的連續性中產生的，因為每一個剎那都沒有不同的形態。對於不是剎那的常有事物，永遠不可能觀察到變化，因此，由於前後剎那產生了不同的形態，所以才會有這樣的顯現。因此，地大也是由剎那組成的。顏色、氣味、味道和觸感這四種是四大種所產生的相似之處，因此，顏色等四種也與四大種一樣，通過證明四大種是剎那的道理來證明。火依賴於木柴而存在，如果木柴存在，火就會燃燒；如果不存在，火就不會燃燒。木柴大，火也大；木柴小，火也小，因此，火也是由剎那組成的。 正如火是剎那一樣，木柴也是剎那。木柴逐漸燃燒，火才產生。如果木柴像以前一樣存在，然後才產生火，那麼火和木柴怎麼會同時消失呢？如果木柴消失，火就不會存在。因此，火和木柴是因的剎那和果的剎那的順序，只要因存在，果火就會產生；如果因不存在，果火也不會顯現。因此，一切事物都是因果生滅，連續不斷地顯現。在講述火大時提到了四大種，有人認為應該先說顏色等，然後再說火，這樣順序才比較好。但無論如何講述，意義上都沒有衝突，只是爲了使語句的組合更加流暢，所以才這樣講述。不僅如此，一切的種和種所生之物，都是以同類的前者為因，後者為果，剎那生滅，用火和木柴來作為例子說明。有些人認為聲音是常有的，因為它的連續性像顏色等一樣，永遠不會消失。聲音持續多久
【English Translation】 The third change is caused by the destruction of low-lying and moist water. The fourth change is due to the change of time: in good times, the land can make grains and other things grow well; in bad times, it will produce bad things; Cordyceps sinensis and other things are green in summer and turn gray in winter, and turn into cold and other properties. Some places used to be temples, but later became villages and became very crowded; some places used to be villages, but now they have become temples, etc., and they look different before and after. These four changes are also produced from the continuity of moments, because every moment does not have different forms. For constant things that are not moments, it is never possible to observe changes, so because different forms are produced before and after the moment, there will be such a manifestation. Therefore, the earth element is also composed of moments. The four of color, smell, taste and touch are similar to those produced by the four great elements. Therefore, the four of color, etc., are also the same as the four great elements, and are proved by the reason of proving that the four great elements are momentary. Fire depends on firewood to exist. If firewood exists, fire will burn; if it does not exist, fire will not burn. If the firewood is big, the fire is also big; if the firewood is small, the fire is also small. Therefore, fire is also composed of moments. Just as fire is momentary, firewood is also momentary. Firewood gradually burns, and then fire is produced. If firewood exists as before, and then fire is produced, how can fire and firewood disappear at the same time? If firewood disappears, fire will not exist. Therefore, fire and firewood are the sequence of the moment of cause and the moment of effect. As long as the cause exists, the effect fire will be produced; if the cause does not exist, the effect fire will not appear. Therefore, all things are born and die due to cause and effect, and appear continuously. When talking about the fire element, the four great elements were mentioned. Some people think that color, etc. should be said first, and then fire, so that the order is better. But no matter how it is said, there is no conflict in meaning, but in order to make the combination of sentences smoother, it is said in this way. Not only that, all the elements and things produced by the elements are born and die momentarily with the former of the same kind as the cause and the latter as the effect, and fire and firewood are used as examples to illustrate. Some people think that sound is constant, because its continuity is like color, etc., and it will never disappear. How long does the sound last
གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲའི་རྒྱུན་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ཀྱི། སྒྲ་མ་ཡལ་བར་དུ་སྒྲ་གཅིག་ 2-301b ལ་སྐད་ཅིག་མ་མེད་ན། ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཁའི་ང་གིས་ཚིག་འབྲུ་རྣམས་བརྗོད་པ་རིམ་པས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ་ཐར་དང་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སེམས་མི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་། མི་ཤི་བ་དང་བུམ་པ་ཆག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་པ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གནས་པར་འདོད་པ་ལ་དྲི་བ་བྱས་པ། ཁྱེད་ཅག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐའ་ནམ་ཞིག་ན་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པ་མཐོང་ལ། མ་ཞིག་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་དང་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གི་གསར་པ་འབྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འགག་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་གཉིས་ཀས་འདོད་མོད་ཀྱང་། ཆུ་བོ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བ་དང་། མར་མེ་ང་གིས་མ་གཡོས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དབང་པོས་ 2-302a མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ན་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། འབབ་ཆུ་ལ་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་གཅིག་འདྲ་ཡང་དྲུང་དུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ན་ཆུ་གསར་བ་གསར་པ་ལས་ཆུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ལ། མར་མེ་ལ་ཡང་མེ་ལྕེ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྩེ་མོར་རིམ་པས་ཟད་ཅིང་ཡལ་ནས་རྩ་བ་ནས་མེ་ལྕེ་གསར་པ་རིམ་པར་འབྱུང་ཞིང་། མཐར་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མེ་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་འགག་པར་མཐོང་གི། རྟག་ཏུ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་མཐོང་བས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྐྱེ་བོ་དང་རྡོ་ཕ་ཝོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོ་དང་ཟླ་བར་བཞག་ན་ཡང་ཇེ་ཆུང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་
【現代漢語翻譯】 如果有人問，聲音在其存在期間是常恒的，而不是剎那生滅的嗎？並非如此，因為通過施作者的努力等，聲音的延續被觀察到逐漸增強。此外，鐘鈴等發出的聲音也會逐漸減弱。因此，聲音被證實是剎那生滅的。如果聲音不消失，一個聲音沒有剎那性，那麼聲音的增大和減小就不合理。因此，聲音是剎那生滅的，就像人通過努力發出聲音，口中的氣息依次產生和消失詞語一樣。法處所攝的不表色法，如別解脫戒和無漏禪定的誓言，身體和語言的不表色法也隨心而動，因為它們不依賴於心識，就不會產生。由於心識是無常的，所以作為結果的不表色法也是剎那生滅的。 『爲了提問』是指，雖然世間人和外道都認為諸行最終會壞滅，是無常的，但對於死亡和瓶子破碎等沒有直接看到的壞滅，他們認為在壞滅之前，諸行保持其自身的狀態，而不是剎那生滅的。因此，對此提出問題：你們認為諸行在何時會壞滅，但為何不認為在此之前是剎那生滅的呢？他們回答說：我們看到諸行最終會壞滅，但沒有看到它們剎那壞滅，所以我們不認為它們是剎那壞滅的。對此，應該這樣反問：燈焰和流水等，剎那新生和舊滅，這是佛教徒和外道都認可的。但是，從遠處看到河流，或者燈焰沒有被風吹動時，如果沒有親眼看到它們的剎那壞滅，為何不認為它們是剎那生滅的呢？如果這樣問，他們會回答說：從遠處看河流，看起來好像是一體的，但靠近觀察，就能清楚地看到新的水不斷產生，而不是一體的水。對於燈焰，也能看到舊的火焰逐漸在頂端耗盡消失，新的火焰依次產生，最終油耗盡時，火焰逐漸減小並熄滅。因為始終無法看到它像先前一樣保持不變，所以不能說它們不是剎那生滅的。但是，柱子、瓶子、房屋、人和石頭等，即使放置一年或一個月，也不會變小，而且之後也像先前看到的那樣保持不變。
【English Translation】 If someone asks, is sound constant during its existence, or is it momentary? It is not so, because through the effort of the agent, etc., the continuation of sound is observed to gradually increase. Furthermore, the sound emitted by bells, etc., gradually diminishes. Therefore, sound is proven to be momentary. If sound does not disappear, and a single sound does not have momentariness, then the increase and decrease of sound would be unreasonable. Therefore, sound is momentary, just as when a person makes an effort to produce sound, the breath in the mouth sequentially produces and ceases words. Non-manifest form phenomena included in the dharma realm, such as the vows of individual liberation and uncontaminated meditative absorption, the non-manifest form phenomena of body and speech also follow the mind, because they do not depend on the mind, they will not arise. Since the mind is impermanent, the resulting non-manifest form is also proven to be momentary. 'For the sake of questioning' means that although worldly people and non-Buddhists believe that all conditioned things will eventually perish and are impermanent, they believe that until the actual destruction is seen, such as death and the breaking of a pot, the conditioned things remain in their own state and are not momentary. Therefore, the question is raised: When do you think conditioned things will perish, but why do you not think that they are momentary before that? They answer: We see that conditioned things eventually perish, but we do not see them perish momentarily, so we do not think they are momentary. To this, one should ask: The flame of a lamp and the flow of water, etc., with new arising and old ceasing momentarily, are recognized by both Buddhists and non-Buddhists. However, if one sees a river from a distance, or if the flame of a lamp is not moved by the wind, and one does not directly see their momentary destruction, why do you not think they are momentary? If asked in this way, they would answer: Looking at a river from a distance, it seems to be one, but observing closely, one can clearly see new water constantly arising, not one body of water. For the flame of a lamp, one can also see the old flame gradually exhausting and disappearing at the tip, and new flames sequentially arising, and finally, when the oil is exhausted, the flame gradually diminishes and extinguishes. Because it is never seen to remain the same as before, one cannot say that they are not momentary. However, pillars, pots, houses, people, and stones, etc., even if left for a year or a month, will not become smaller, and will remain the same as seen before.
པས་ན་དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཟེར་ན། ཡང་དྲིས་པ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་སྣང་ལ་བར་དུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་སྔར་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དངོས་སུ་འཇིག་པ་ཅི་སྟེ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོད་བཞིན་འདི་རྣམས་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་ཅིས་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ། མར་མེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀ་བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཏེ། མར་མེ་ནི་ཚ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མི་བརྟན་པར་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་ལ། ཀ་བུམ་སོགས་གཞན་ནི། །སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གི་བར་དུ་གདུང་འདེགས་པ་དང་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ 2-302b མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བས་དེ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇུག་པ་མི་མཐུན་པའོ། །རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་། ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་ལ། བུམ་པ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་པས་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པར་མངོན་ན། མར་མེ་དང་བུམ་སོགས་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སྐད་ཅིག་མར་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པར་མ་ཟད། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས། བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཡང་མར་མེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མར་མེ་དང་། བ་ལང་བསྒྲུབ་པ་ལ་བ་ལང་དཔེར་འགོད་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ནི་དཔེར་མི་རུང་ཞིང་། རང་བཞིན་མི་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་འཇུག་པའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་པ། ཉི་མ་མེ་དང་འདྲ་བར་ཚའོ། །བ་ལང་ནི་བ་མིན་དང་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་བུམ་སོགས་དང་མར་མེ་རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཡང་། སྤྱི་མཚན་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྒྲུབ་ 2-303a ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ལ། འགའ་ཞིག་རེ་ཤིག་གནས་ནས་ཕྱིས་འཇིག་པ་མི་སྲིད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་ཅག་གི་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་གནས་ནས་དེས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་ར
【現代漢語翻譯】 如果他們說：『我們沒有看到那些事物瞬間毀滅。』那麼反問他們：『柱子、水罐等事物，最初顯現，中間由於因緣的力量，顏色、形狀等會變得與先前不同，最終如果遇到因緣，實際上會毀滅，這怎麼會沒有呢？既然如此，這些事物為什麼不像蠟燭一樣是瞬間的呢？』如果他們這樣問，那些人會說：『蠟燭和除此之外的柱子、水罐等有為法，它們的體性並不相同。蠟燭被看作是產生熱量和光芒，不穩定，瞬間生滅的體性。而柱子、水罐等其他事物，從產生到一段時間內，可以支撐、盛水等，被看作是堅硬穩固的體性，所以這兩者並不相同。』 對此，應該這樣解釋：『有為法的各種事物，僅僅是各自的體性不同，這在自和他者雙方都是成立的。但這並不能證明有為法不是瞬間無常的體性。』其中的理由是，體性不同有兩種情況：自性不同和作用不同。自性不同就像火的自性是熱，水的自性是濕。作用不同就像蠟燭等每一瞬間都在生滅，而水罐等其他有為法，產生後會持續一段時間才毀滅，你們想要表達的顯然是這種作用不同。雖然蠟燭和水罐等自性不同，但這並不能證明它們在瞬間的作用上不同。不僅如此，你們已經承認蠟燭是瞬間的，以此為例，就可以證明水罐等其他有為法也是瞬間的。這個例子就像用蠟燭來證明蠟燭，用牛來證明牛一樣，自性相同的事物不能作為例子。自性不同的其他事物，如果作用或要證明的法相同，就像說『太陽像火一樣熱』，『牛像牦牛一樣』。同樣，水罐等和蠟燭雖然自相的形態不同，但在共相上，作為瞬間的無常，並沒有差別，因此能夠成立。僅僅因為形態不同，就認為有些法瞬間毀滅，有些法持續一段時間后才毀滅，這是不可能的。所有的有為法在瞬間毀滅上是沒有差別的。 此外，按照你們的意願，如果蠟燭的本質不是瞬間的，而是持續存在的，那麼它怎麼能產生瞬間的火焰呢？』
【English Translation】 If they say, 'We did not see those things perish in an instant,' then ask them in return, 'Pillars, pots, and other things, initially appearing, in the middle, due to the power of conditions, their color, shape, etc., will become different from before, and ultimately, if they encounter conditions, they will actually perish. How could this not be? Since this is the case, why are these things not momentary like a candle?' If they ask this, those people will say, 'Candles and other conditioned things like pillars and pots, their natures are not the same. Candles are seen as having the nature of producing heat and light, being unstable, and arising and ceasing in an instant. But pillars, pots, and other things, from their arising to a certain period, can support, hold water, etc., and are seen as having a solid and stable nature, so these two are not the same.' To this, it should be explained: 'The various things of conditioned phenomena, merely having different natures, is established for both self and others. But this does not prove that conditioned phenomena are not of the nature of momentary impermanence.' The reason for this is that there are two kinds of different natures: different self-natures and different functions. Different self-natures are like the self-nature of fire being heat and the self-nature of water being moisture. Different functions are like candles and so on arising and ceasing in each instant, while other conditioned phenomena like pots remain for a certain period after arising and then perish. It is evident that you intend to express this kind of different function. Although candles and pots have different self-natures, this does not prove that they have different functions in an instant. Moreover, you have already admitted that candles are momentary, and using this as an example, you can prove that other conditioned phenomena like pots are also momentary. This example is like using a candle to prove a candle, or using a cow to prove a cow. Things with the same self-nature cannot be used as examples. Other things with different self-natures, if their function or the dharma to be proven is the same, are like saying 'The sun is hot like fire,' or 'A cow is like a yak.' Similarly, although the individual characteristics of pots and candles are different, in their general characteristic, as momentary impermanence, there is no difference, so it can be established. Furthermore, according to your intention, if the essence of a candle is not momentary but continues to exist, then how can it produce a momentary flame?'
ིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀ་བུམ་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་ན། ན་ནིང་ད་ལོ་སང་ཕོད་སོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་གདུང་འདེགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་འདྲི་སྟེ། རྟ་ལ་མི་ཞོན་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རྟ་ནི་གང་དུ་མ་སོང་བར་དེ་ན་འདུག་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་དམ། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པས་མི་འདོད་དེ། །མི་དང་རྟ་མཉམ་དུ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདུག་ནས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། བུམ་སོགས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་སྔ་མའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས། མིག་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མ་གཡོས་ནས་འབྲས་བུ་གཡོ་བ་གསར་དུ་སྐྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་མི་གཡོ་བ་དེ་དག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་བས་རྟ་འདི་ན་འདུག་བཞིན་དེ་ལ་ཞོན་པའི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། 2-303b མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་ཡང་ཡང་བྲན་པ་མེ་ལྕེས་ཟོས་ནས་རིམ་པ་རིམ་པར་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མར་མེ་ཤི་སྟེ་སྡོང་བུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡོང་བུ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མར་མེ་བསྐྱེད་ན་སྡོང་བུ་ནམ་ཡང་མི་འགག་ལ། མར་མེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་འགག་མོད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མར་མེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་གཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་མར་ཡོངས་སུ་གཅོད་མ་ནུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་དང་ཆུ་བུར་དང་སྤྲིན་དང་མར་མེ་དང་འབབ་ཆུ་རྣམས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགག་པ་དང་། སྣང་བའི་དུས་ནའང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་སླ་ལ་ཀ་བུམ་དང་བྲག་རི་དང་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་གནས་པ་ན
【現代漢語翻譯】 如果將柱子、水罐等視為非剎那生滅之物，保持其自身不變的狀態，那麼去年、今年、明年等不同時期，注入水和支撐屋頂等行為就不會產生不同的結果。你們這樣認為，所以我這樣問你們：如果騎馬去其他地方，馬沒有去任何地方，仍然留在那裡，而人卻去了其他地方，這種情況存在嗎？ 他們會說：『世間不可能有這樣的事。』他們不會同意這種說法，而是說：『人和馬一起去了其他地方。』 對此，我回答說：如果按照你們的觀點，燈芯不是剎那生滅的，卻能產生火焰；水罐等靜止不動，卻能進行注水等行為；眼睛等感官保持之前的狀態不變，卻能產生眼識等。那麼，原因沒有改變，結果卻發生了改變，這不合理。因為你們已經承認這些結果的原因是不變的。這與馬留在這裡，而騎馬的人去了其他地方有什麼不同呢？ 燈芯被油不斷浸潤，火焰吞噬燈芯，逐漸耗盡熄滅，油耗盡時，燈也熄滅，燈芯也會變成灰燼。如果燈芯不生不滅，卻能產生燈火，那麼燈芯永遠不會熄滅，燈火也永遠不會熄滅。但事實並非如此，所以原因和結果都是剎那生滅的。同樣，柱子、水罐等發揮作用，以及感官產生意識等一切現象，都像燈火一樣，原因和結果都是剎那生滅的，你們應該明白這一點。 他們會說：『如果一切有為法都是剎那生滅的，為什麼世俗之人不能像觀察燈火等事物一樣，徹底斷定它們是無常的呢？』 世俗之人無法斷定事物是剎那生滅的，並不是因為有為法存在剎那生滅和非剎那生滅的區別。而是因為閃電、水泡、雲彩、燈火和流水等事物，不會持續很長時間就會消失，而且在顯現時，形態各異，容易通過剎那生滅來認識到它們的無常。但是，柱子、水罐、山巖和金剛石等事物，雖然也是剎那生滅的，但由於在相似的類別中持續不斷地出現，造成了錯覺，產生了顛倒的常識，認為它們是恒常的。實際上，事物並非以非剎那生滅的恒常狀態存在。
【English Translation】 If pillars, water pots, etc., are regarded as non-momentary entities, remaining in their own unchanging state, then the acts of pouring water and supporting roofs in different times such as last year, this year, and next year would not produce different results. You think this way, so I ask you this: If one rides a horse to another place, and the horse does not go anywhere, remaining there, while the person goes to another place, does such a situation exist? They would say: 'Such a thing is impossible in the world.' They would not agree with this, but would say: 'The person and the horse went to another place together.' To this, I reply: If according to your view, the wick of a lamp is not momentary, yet it produces a flame; water pots, etc., remain still, yet they perform actions such as pouring water; eyes and other senses remain unchanged from their previous state, yet they produce eye consciousness, etc. Then, the cause has not changed, yet the result has changed, which is unreasonable. Because you have already admitted that the cause of these results is unchanging. How is this different from the horse remaining here while the person riding it goes to another place? The wick of a lamp is constantly soaked with oil, and the flame consumes the wick, gradually diminishing and extinguishing. When the oil is exhausted, the lamp also goes out, and the wick turns to ashes. If the wick did not arise and cease, yet it could produce a flame, then the wick would never be extinguished, and the flame would never be extinguished either. But this is not the case, so both cause and result are momentary. Similarly, all phenomena such as pillars, water pots, etc., performing functions, and senses giving rise to consciousness, are like a lamp, where both cause and result are momentary. You should understand this. They would say: 'If all conditioned phenomena are momentary, why can't worldly people, like observing lamps and other things, completely determine that they are impermanent?' The reason why worldly people cannot determine that things are momentary is not because there is a distinction between momentary and non-momentary conditioned phenomena. Rather, it is because things like lightning, bubbles, clouds, lamps, and flowing water do not last long and disappear quickly, and when they appear, they have different forms, making it easy to recognize their impermanence through momentariness. However, pillars, water pots, rocks, and diamond stones, although they are also momentary, create illusions because they continuously appear in similar categories, leading to inverted perceptions and the notion of permanence. In reality, things do not exist in a non-momentary, permanent state.
ི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ 2-304a དང་མི་མཐུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པས་དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དང་། མཚན་མོ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལས་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་ཀྱི་དུས་ན་མིག་མི་གསལ་བས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བས་རྣམ་བྱང་ཡང་བསླུ་མེད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་སོགས་ནས་དྲི་བའི་བར་གྱི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་ན་ཕྱི་ཡི་འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་ཚང་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 理證無補特伽羅我 གཉིས་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པར་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ 2-304b དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་དོན་གྱི་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དངོས་བསྟན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་མེད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་ཕུང་པོ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད
【現代漢語翻譯】 永遠不會發生。被錯覺原因所困的心識微弱的眾生，對於事物本來的面貌，會產生與事實不符的顛倒之想，執著于清凈、安樂、常恒、自我。就像患有白內障的人會將海螺看成黃色，夜晚旋轉火把會看到像輪子一樣，在昏暗的時候，眼睛看不清楚會將繩子當成蛇一樣。像這樣，因為有顛倒之想，輪迴才會成立。而具有正量（pramana）的智慧能夠消除顛倒之想，因此解脫也真實不虛。如果沒有顛倒之想，世間人所見的一切都是正確的，那麼一切眾生要麼一開始就解脫了，要麼就永遠無法解脫。但事實並非如此，因為煩惱和解脫真實不虛地存在。因此，不能僅僅因為世間人看到或看不到就認為是正確的，而應該依靠正確的理性和正量，這樣智慧的光芒才能更加增長。從『乾枯和增長』等直到『提問』之間所說的一切，都應該明白外在的諸行也是剎那生滅的。如此，世親（Vasubandhu）論師的釋論的意旨，由導師堅慧（Sthiramati）廣為闡釋的意義，已完整地簡明地闡述完畢。 第二，關於證明補特伽羅（pudgala，補特伽羅）無我，通過十二個偈頌來闡述『補特伽羅是假立的』等內容。在四法印中，對於難以理解的特別解釋是，無常可以從『不存在』的意義上解釋為無常，也可以從『剎那壞滅』的意義上解釋為無常。其中，爲了證明剎那無常，一般而言，有十四種推理方式；特別地，爲了證明內在的諸行是剎那生滅的，有十四種推理方式；在外在的諸行是剎那生滅的之後，實際上有大約十種推理方式。之後，證明補特伽羅無我。雖然之前已經證明了五蘊是剎那生滅的，由此已經從意義上證明了獨立的補特伽羅我是不存在的。但是，世間人和外道徒認為五蘊的承擔者是具有自主能力的『我』，稱之為『生命』、『補特伽羅』、『作者』等名稱，並且認為五蘊是相續不斷的。
【English Translation】 It will never happen. Beings with weak minds, seized by the causes of delusion, have inverted thoughts that are inconsistent with the true nature of things, clinging to purity, pleasure, permanence, and self. Just as one with cataracts sees a conch shell as yellow, spinning a firebrand at night appears like a wheel, and in the darkness, with unclear vision, a rope is mistaken for a snake. Likewise, because of having inverted thoughts, samsara is established. And wisdom endowed with valid cognition (pramana) can eliminate inverted thoughts, so liberation is also truly infallible. If there were no inverted thoughts and all that worldly people see were seen correctly, then all beings would either be liberated from the beginning, or they would never be liberated. But this is not the case, because defilement and purification exist truly and infallibly. Therefore, one should not rely on what worldly people see or do not see as valid, but should rely on correct reasoning and valid cognition, so that the light of wisdom may increase greatly. From 'dry and increase' etc. up to 'question', all that has been said should be understood as that external actions are also momentary. Thus, the meaning of Vasubandhu's commentary, which was extensively explained by the teacher Sthiramati, has been completely and clearly summarized. Second, regarding the proof of the absence of a self in the pudgala (individual), it is shown through twelve verses such as 'pudgala is imputed'. Among the four seals of dharma, the particularly difficult to understand explanation is that impermanence can be explained as impermanence in the sense of 'non-existence', or it can be explained as impermanence in the sense of 'momentary destruction'. Among these, in order to prove momentary impermanence, in general, there are fourteen types of reasoning; in particular, to prove that the inner actions are momentary, there are fourteen types of reasoning; after the outer actions are momentary, there are actually about ten types of reasoning. After that, the absence of a self in the pudgala is proven. Although it has already been proven that the five skandhas are momentary, thereby proving in meaning that an independent pudgala self does not exist. However, worldly people and non-Buddhists consider the bearer of the five skandhas to be an autonomous 'self', calling it 'life', 'pudgala', 'author', and so on, and consider the five skandhas to be a continuous stream.
་པར་གསོ་བ་པོ་དང་། རྩལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་ལ་དེ་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་པོའི་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྡེ་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ 2-305a པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཆིང་སུ་ཞིག་གྲོལ། སུ་ཞིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དེའི་ཆེ་ཆུང་ཀྱང་ལུས་དང་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བེམ་པོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་བདག་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། ཡང་རང་དབང་ཅན་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲའོ། །རང་སྡེ་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་དག་གིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་དང་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་འམ་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ 2-305b མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། བདག་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདག་རྫས་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་རུང་གིས་དམིགས་དགོས་ན། དེ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ནི་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི
【現代漢語翻譯】 如同醫生，精通各種技藝，擁有力量，是力量的主宰，是眾生的主宰，名為『施力』，從其所生，故名『力生』、『力子』等等，以各種名稱稱呼的主體是存在的，並且被認為是束縛和解脫的基礎。自部有部宗的子部等也認為『我』是存在的。世尊也曾開示，有異生凡夫、入流果的補特伽羅（梵文：pudgala，人）等等。如果一個人出現在世間，就能利益和安樂整個世間，這個人就是如來。因此，一切有情都有『我』，如果沒有『我』，誰會被輪迴束縛，誰又能從中解脫？誰來成辦自他利益，誰又能進入道？因此，他們認為『我』是存在的。外道們認為，『我』的大小與身體相適應。有些人認為是物質，有些人認為是意識，有些人認為是有色，有些人認為是無色等等，持有各種不同的觀點。所有人都認為總的『我』是常恒和唯一的。此外，他們還以自在、作者等各種臆想來表達各種觀點。自部有部宗的子部等認為『我』作為實有存在，既不與蘊一體，也不與蘊異體，因此無法用常或無常等概念來描述。 因此，爲了揭示與他們的觀點不同的見解，需要說明的是，所謂『補特伽羅』和『我』，僅僅是依賴於五蘊而假立的名言而已。考慮到這一點，世尊也隨順世俗，從凡夫到佛陀，都以『補特伽羅』這個名稱來指代，但這僅僅是名言上的施設，並非『我』和『補特伽羅』在實有、勝義諦或自性上存在。 如此，通過揭示『我』是假立存在，而非自性實有，可以避免認為名言施設也不允許，以及認為『我』自性存在的兩種過失。如果『我』是實有，那麼如何證明它不存在呢？如果『我』是實有，那麼它必須被現量或比量所認知。然而，由於它不能被任何量所認知，因此可以成立『我』非實有。如何證明『我』不能被眼等六根和眼識等所現量認知呢？其他宗派的人認為，『我』是眼和眼識等的主宰，因此可以認知。
【English Translation】 Like a doctor, skilled in various arts, possessing strength, being the master of strength, the master of beings, named 'Bestower of Strength,' born from him, hence named 'Born of Strength,' 'Son of Strength,' etc., the entity referred to by various names is existent and is considered the basis for bondage and liberation. The sub-sects of the Sautrantika school also believe that the 'self' exists. The Blessed One also taught that there are individuals (Sanskrit: pudgala, person) such as ordinary beings, stream-enterers, etc. If one person appears in the world, they benefit and bring happiness to the entire world; this person is the Tathagata. Therefore, all sentient beings have a 'self.' If there were no 'self,' who would be bound by samsara, and who could be liberated from it? Who would accomplish the benefit of self and others, and who would enter the path? Therefore, they believe that the 'self' exists. The non-Buddhists believe that the size of the 'self' corresponds to the body. Some believe it is matter, some believe it is consciousness, some believe it has form, some believe it is formless, etc., holding various different views. All believe that the general 'self' is permanent and singular. Furthermore, they express various views with various fabrications such as independence, agency, etc. The sub-sects of the Sautrantika school believe that the 'self' exists as a substance, but it is neither one with the aggregates nor different from them; therefore, it cannot be described by concepts such as permanent or impermanent. Therefore, to reveal a view different from their beliefs, it must be explained that 'pudgala' and 'self' are merely nominal designations dependent on the five aggregates. Considering this, the Blessed One also conformed to the world and designated beings from ordinary beings to Buddhas with the name 'pudgala,' but this is merely a nominal designation, and the 'self' and 'pudgala' do not exist as real, in ultimate truth, or by their own nature. Thus, by revealing that the 'self' is a designated existence and not inherently real, one can avoid the faults of claiming that nominal designation is not allowed and of claiming that the 'self' exists inherently. If the 'self' were real, how would it be proven that it does not exist? If the 'self' were real, then it must be cognized by either direct perception or inference. However, since it cannot be cognized by any valid cognition, it is established that the 'self' is not real. How is it proven that the 'self' cannot be directly perceived by the six sense faculties, such as the eye, and the consciousnesses, such as eye consciousness? Others argue that the 'self' is the master of the eye and eye consciousness, etc., and therefore can be cognized.
་དབང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དབང་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་དམིགས་པས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་སོ་ཞེས་བདག་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་དམིགས་པ༷་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ 2-306a ཤེས་པ་ཚད་མས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་ཚིག་ཏུ་ཡང་བདག་ཅེས་མིང་འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།བདག་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བློས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རིགས་མོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློས་བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅིག་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་འདི་ནི་ཉེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྩ་ཉོན་དྲུག་ལས་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་རྒྱས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟག་པར་དང་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དེ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་དང་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 2-306b དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བས་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་བྱང་འཐོབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཟད་པའི་མིག་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞི་མེད་པ་ལ་བཏ
【現代漢語翻譯】 即使五根（眼睛、耳朵、鼻子、舌頭、身體）和五識（眼識、耳識、鼻識、舌識、身識）沒有觀察到，也不能因此就斷定它不存在。正如五根識沒有觀察到的心和心所，被意識所觀察到，因此被認為是存在的一樣。同樣，認為『我』存在的人也認為，因為『我』被意識所觀察到，所以『我』是存在的。世尊（Bhagavan）也說過：『在此生中執著並認為有我』，因為佛陀也說了觀察到『我』。對此，我反駁如下：那些認為『我』存在的人所觀察到的『我』，是顛倒的。將不存在的事物執著為存在，就像將繩子誤認為蛇一樣，這是一種錯覺，而不是意識清楚地看到而觀察到的。世尊並沒有說『我』作為實體存在，並且被有量識所觀察到，而是說，就像無我一樣，觀察到『我』，並通過意識來執著，並在語言上稱之為『我』。 那些主張『我』存在的人說：『對於原本不存在的事物，理智上也不應該去執著。』既然所有眾生的理智都執著于『我』，那麼怎麼能說這種對『我』的執著是顛倒的呢？』如果對『我』的執著不是顛倒的，那就應該是沒有過失的。然而，這種『我』見本質上是有過失的，是完全煩惱的本性，並且是所有其他煩惱的根源，因此很明顯它是顛倒的。這種對『我』的執著是六根本煩惱（貪、嗔、癡、慢、疑、惡見）中，屬於見解範疇的『薩迦耶見』（Sakkāya-diṭṭhi，有身見）。從這種『我』見中，貪愛等所有煩惱都會增長，並且在這種煩惱的影響下，會形成具有各種痛苦本質的輪迴，因此這種『我』見是有過失的，所以是對顛倒的執著。 其他人說：『雖然對『我』的執著具有完全煩惱的性質，但它不是顛倒的。』如果它不是顛倒的，那就不應該是完全煩惱的。凡是完全煩惱的，都是顛倒的，例如執著于常和凈。凡是沒有完全煩惱的，對它就沒有顛倒的執著，例如執著于無常和不凈。 因此，顛倒的執著（指凈、樂、常、我四顛倒）可以通過認知不凈、痛苦、無常、無我的道來消除，從而獲得清凈的解脫，就像因眼翳而產生的顛倒顯現消失後，眼睛恢復無損一樣。還有，那些主張『我』存在的人說：『你們這些主張人是假有的人，也執著于沒有基礎的事物。』
【English Translation】 Even if the five faculties (eyes, ears, nose, tongue, body) and the five consciousnesses (eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness) do not perceive it, it cannot be concluded that it does not exist. Just as the mind and mental factors not perceived by the five sense consciousnesses are perceived by the mind consciousness, and therefore considered to exist. Similarly, those who believe in the existence of 'self' also argue that because 'self' is perceived by the mind consciousness, 'self' exists. The Bhagavan (Lord Buddha) also said, 'In this very life, one clings to and perceives as self,' because the Buddha also spoke of perceiving 'self.' To this, I respond: The 'self' perceived by those who believe in the existence of 'self' is inverted. To perceive something that does not exist as existing is a delusion, like mistaking a rope for a snake, and not a perception based on clear observation by the mind consciousness. The Bhagavan did not say that 'self' exists as a substance and is perceived by valid cognition, but rather that, like no-self, one sees as 'self,' clings to it through the mind, and even names it 'self' in language. Those who assert the existence of 'self' say: 'It is not reasonable to cling to something that does not exist from the beginning, even with the intellect.' Since the intellect of all sentient beings clings to 'self,' how can it be shown that this clinging to 'self' is inverted?' If clinging to 'self' is not inverted, then it should be without fault. However, this view of 'self' is inherently faulty, being the nature of complete affliction and the root of all other afflictions, so it is clear that it is inverted. This clinging to 'self' is a specific type of view within the six root afflictions (greed, hatred, delusion, pride, doubt, and wrong views), namely, 'Sakkāya-diṭṭhi' (view of the aggregates as self). From this view, all afflictions such as attachment increase, and under the influence of these afflictions, saṃsāra (cyclic existence), which is characterized by various sufferings, is established. Therefore, this view has faults, and it is a clinging to what is inverted. Others say: 'Although the view of 'self' has the nature of complete affliction, it is not inverted.' If it is not inverted, then it should not be completely afflicted. Whatever is completely afflicted is inverted, such as clinging to permanence and purity. Whatever is without complete affliction, there is no inverted clinging to it, such as clinging to impermanence and impurity. Therefore, inverted clinging (referring to the four inversions of purity, pleasure, permanence, and self) can be eliminated by the path of realizing impurity, suffering, impermanence, and no-self, thereby attaining pure liberation, just as when the fault of cataracts is gone, the eyes are restored without defect after the inverted appearance caused by the defect has ceased. Furthermore, those who assert the existence of 'self' say: 'You who assert that a person is nominally existent also cling to something without a basis.'
གས་པ་མི་རིགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་མིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་ཡང་རུང་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ངའམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་གང་དུ་སྨྲ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ལན་དུ། ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྫས་གཞན་ལས་ཐ་དད་དང་། རྫས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་དང་། བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མེད་ 2-307a པ་དང་། གདགས་གཞི་དང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པས་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་དེ་ལས་བདག་འདི་ནི་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གང་ཟག་གམ་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དམ་གཞན་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཉེས་པ་གཉིས་ནི། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། བདག་ཕུང་གཞན་ཡིན་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྫས་ཡོད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔས་ལས་བསགས་པ་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པར་འཛིན་ཡང་སྟོན་པའི་བཀའ་བདག་མེད་པ་ལས་འདས་ཏེ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་བདག་རྫ༷ས་སུ་ཡོ༷ད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་དང་། རྟག་མི་རྟག་ཏུ་བརྗོད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་པ༷འི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོ༷ས་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་བརྗོ༷ད་དགོ༷ས་ཏེ། དགོས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ༷། །ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་ 2-307b དེ་དག་ན་རེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མིན་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་བདག་ནི་ད་དུང་འཁོར་བར་གནས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཕུང་
【現代漢語翻譯】 如果有人問，由於無我，那麼人是如何被假立的呢？回答是：人之所以被假立，並非因為人是實有的，而僅僅是因為對五蘊的執取才假立為人。正如經中所說：『無論是沙門還是婆羅門，凡是執著於我或我的，都只是對這五取蘊執著為我或我的。』如果有人問，這個假立的人與作為假立基礎的五蘊，是同一還是他異呢？回答是：爲了避免兩種過失，頌詞中說，按照認為人是實有的觀點，人和蘊必須被認為是同一或他異。因為實有的事物必然與其它事物相異，或者與自身相同。例如，瓶子與布的實體相異，而與瓶子自身的實體相同。對於假立的人來說，沒有獨立於五蘊之外的實體，並且由於只是在假立的基礎和假立的名稱上存在差別，因此也不是同一的。正如將要解釋的那樣，爲了避免兩種過失，因此不能說『我』與五蘊是同一或他異。人和蘊既非同一，也非他異。兩種過失是：如果蘊和我是同一的，那麼五蘊都應成為我；如果我與蘊是他異的，那麼我就應成為獨立於蘊之外的實有。如果這樣，會有什麼過失呢？如果蘊是我，那麼我就會像蘊一樣是多重且無常的；或者，蘊也會像我一樣是單一且常恒的。如果與蘊他異，那麼我就會被認為是獨立於蘊之外的，並且五蘊所造的業以及所受的苦樂之果將與我無關。主張我的有部宗派雖然自認為是佛陀的追隨者，但實際上已經背離了佛陀的教誨，因為他們主張我是實有的。反駁如下：如果我是實有的，並且不能說與五蘊是同一或他異，也不能說是常恒或無常的，那麼，建立這種觀點的理由或必要性是什麼呢？如果沒有理由或必要性，就不能這樣主張。僅僅憑著這些話語是無法成立你們自己的宗派的。』他們辯駁說：我和蘊不是同一的，因為即使先前的蘊滅亡了，我也仍然存在於輪迴之中。我和蘊...
【English Translation】 If someone asks, since there is no self, how is a person imputed? The answer is: a person is imputed not because a person is substantially existent, but merely because of clinging to the five aggregates. As it is said in the sutra: 'Whether it is a śrāmaṇa or a brahmin, whoever clings to 'I' or 'mine' is merely clinging to the five aggregates as 'I' or 'mine'.' If someone asks, is this imputed person the same as or different from the five aggregates that serve as the basis of imputation? The answer is: to avoid two faults, the verse states that according to the view that a person is substantially existent, the person and the aggregates must be considered either the same or different. Because a substantially existent thing must be different from other substances or non-different from its own substance. For example, a pot is different from the substance of cloth, and the same as the substance of the pot itself. For an imputed person, there is no substance independent of the five aggregates, and because they are different only in terms of the basis of imputation and the name of imputation, they are not the same either. As will be explained, to avoid two faults, it cannot be said that 'I' and the aggregates are the same or different. The person or 'I' and the aggregates are neither the same nor different. The two faults are: if the aggregates and I are the same, then all five aggregates would have to be 'I'; if I am different from the aggregates, then I would have to be substantially existent, independent of the aggregates. If so, what faults would there be? If the aggregates are I, then I would be multiple and impermanent like the aggregates; or, the five aggregates would be singular and permanent like I. If different from the aggregates, then I would be perceived as independent of the aggregates, and the actions accumulated by the five aggregates and the experience of happiness and suffering would be unrelated to me. The Vaibhāṣika school, which asserts the self, although claiming to follow the Buddha, has actually deviated from the Buddha's teachings because they assert that the self is substantially existent. The refutation is as follows: If I am substantially existent, and it cannot be said that I am the same as or different from the five aggregates, nor can it be said that I am permanent or impermanent, then what is the reason or necessity for establishing this view? Without reason or necessity, one cannot assert this. Merely with these words, you cannot establish your own tenet.' They argue: I and the aggregates are not the same, because even if the previous aggregates cease, I still remain in saṃsāra. I and the aggregates...
ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བསགས་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་བདག་གཅིག་ཡིན་གྱི་བདག་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་འགགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདོད་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཙམ་གྱིས་བསྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ། མེས་བུད་ཤིང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཉིད་མེར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་མེ་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་གཉིས་གཅི༷ག་དང༷་ཐ་དད་གཞ༷ན་དུ༷་བརྗོ༷ད་པ་རུང་བ་མིན་ཞེས་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་འགྲུབ་པའི་དགོ༷ས་པ༷འམ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པ༷ར་ཚིག་ཙམ་དུ་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་པས་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ན། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀ་བུམ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སླར་ཀ་བུམ་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བ་ལྟར། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་སུ་ 2-308a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཕན་ཆད་བདག་ཕུང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་དད་དམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་རང་གི་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཀ་བུམ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་མ་དམིགས་པའི་གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཞན་ཀྱི་མིན་པར་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། བདག་དང་ཕུང་པོའི་རྫས་གཉིས་ཀ་གཞན་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱོན་གོང་བརྗོད་ལས་མི་འདའོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཅིག་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་རང་གིས་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པས་ཁས་ལེན་དངོས་འགལ་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་དགོས་ན་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་རིགས་ཀྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པའི་རྫས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཅིང་། ལུང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདག་ཕུང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་གང་རུང་ཞིག་འབབ་པ་དེ་ནི་བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བར
ྗོད་མི་རུང་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་བདག་རྫས་སུ་འདོད་བཞིན་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་ 2-308b སྨྲས་པ་ནི་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་དང་གཞན་མིན་པ་ཞེས་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ་མེ་སྲེག་ཞིང་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བུད་ཤིང་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྲ་བ་དང་སྤྱད་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་མེད་པར་བུད་ཤིང་རྐྱང་པ་དང་། བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་མེ་ལྕེ་ང་གིས་རྒྱང་རིང་པོར་བཅད་པ་དང་། ལྕགས་དང་རྡོ་བ་གཙུབ་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་མེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། མེ་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཆུས་སྡུད་ཅིང་སས་སྲ་བ་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བའི་ཁམས་ལས་གཙོ་ཆེར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཅིག་པ་དང་གཞན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་དངོས་པོའི་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་དག་གིས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་བཀག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ཡོད་དེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་སྒྲ་ཉན་པ་དང་། དྲི་སྣོམ་པ་དང་། རོ་མྱོང་བ་དང་། རེག་བྱ་ཚོར་བ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་པོ་དེ་བདག་ཡིན་ལ། ལས་དགེ་སྡིག་བྱེད་པ་པོ་དང་། རྣམ་སྨིན་ནམ་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་ལས་གྲོལ་ 2-309a པ་པོའི་བདག་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡོད་རུང་གི། བདག་གིས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་སུ་བདག་དེ་མེད་ན་ལྟ་བ་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ། བདག་གིས་མཐུས་དབང་པོ་སོགས་རྐྱེན་རྣམས་བསྐུལ་ནས་གཟོད་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་བདག་པོའམ་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་མི་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་ཡིད་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་
【現代漢語翻譯】 如果他們不理解這是不可言說的，仍然執著地認為事物是『我』的，並且聲稱這是不可用『一』或『異』來描述的，或者不可用『常』或『無常』來描述的， 那麼這些言論僅僅是自相矛盾的，並不能實現作為業果之基礎的任何目的。將火和木柴作為『既非一亦非異』的例子是不恰當的，因為火和木柴在性質上是不同的：火的性質是燃燒和發熱，而木柴的性質不是發熱和燃燒，而是堅硬和可以用於各種用途。而且，世人也認為它們是不同的，因為沒有火只有木柴，或者沒有木柴只有火焰的情況是存在的，並且通過摩擦鐵和石頭等也可以產生火。從論典的角度來看，火是四大元素之一，而木柴是由元素組成的，它由水凝聚，由土堅固，主要由風的運動組成。因此，說木柴像火一樣『既非一亦非異』是不恰當的，因為它們是兩種不同的物質實體。 現在駁斥外道徒所主張的『我』。外道徒說：『存在著『我』，它是觀看色法者，同樣也是聽聲音者、嗅氣味者、嘗味道者、感受觸覺者和識別事物者。』『它是行善作惡者，是享受果報者，是解脫眾生於束縛（即喜、憂、暗三種煩惱）者。』怎麼能說沒有『我』呢？』 對此，我們說：『事實並非如此。即使沒有『我』，也可以有觀看者乃至解脫者，但『我』並不執行任何觀看等行為。』為什麼不執行呢？如果『我』作為感官和對境的助手而存在，那麼它是促成觀看等發生的條件嗎？或者，『我』憑藉自身的力量驅動感官等條件，然後才進行觀看等行為，就像主人或君王一樣？第一種情況是不可能的，因為如果眼睛等感官和色法等對境這兩個條件存在，那麼依賴於它們，眼識等六種意識就會產生。不需要其他條件，並且沒有觀察到由這兩個條件之外的其他條件所產生的情況。因此，『我』不是這些意識產生的條件，因為僅僅依靠這兩個條件就能產生不喪失專注的意識。
【English Translation】 If they do not understand that this is inexpressible, still clinging to the notion that things are 'self,' and claiming that it cannot be described as 'one' or 'other,' or as 'permanent' or 'impermanent,' then these statements are merely contradictory and do not achieve any purpose as a basis for karma and its results. It is inappropriate to use fire and firewood as an example of 'neither one nor different,' because fire and firewood are different in nature: the nature of fire is to burn and be hot, while the nature of firewood is not to be hot and burn, but to be solid and suitable for various uses. Moreover, people also see them as different, because there are cases where there is only firewood without fire, or only flames without firewood, and fire can also be produced by rubbing iron and stone, etc. From the perspective of treatises, fire is one of the four elements, while firewood is composed of elements, it is solidified by water, hardened by earth, and mainly composed of the movement of wind. Therefore, it is inappropriate to say that firewood is 'neither one nor different' like fire, because they are two different material entities. Now refuting the 'self' asserted by externalist heretics. The heretics say: 'There is a 'self,' it is the one who sees forms, and similarly the one who hears sounds, the one who smells odors, the one who tastes flavors, the one who feels tactile sensations, and the one who discerns phenomena.' 'It is the one who performs good and evil deeds, the one who enjoys the results, and the one who liberates beings from the bonds (i.e., the three afflictions of attachment, aversion, and ignorance).' How can it be said that there is no 'self'? To this, we say: 'It is not the case. Even without a 'self,' there can be a seer and even a liberator, but the 'self' does not perform any acts of seeing, etc.' Why does it not perform them? If the 'self' exists as an assistant to the senses and objects, then is it a condition that facilitates the occurrence of seeing, etc.? Or, does the 'self' drive the conditions such as the senses by its own power, and then perform seeing, etc., like a master or a king? The first case is impossible, because if the two conditions of the senses such as the eye and the objects such as forms exist, then relying on them, the six consciousnesses such as eye consciousness arise. No other conditions are needed, and no case has been observed where it is produced by other conditions besides these two. Therefore, the 'self' is not a condition for the arising of these consciousnesses, because merely relying on these two conditions can produce consciousness that does not lose focus.
ནུས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་བདག་མི་དགོས་པས་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གིས་མེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆུ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པ་སོགས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་པོ་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལྟ་བ་པོ་སོགས་དང་གྲོལ་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་ནས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་མཐུས་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་དགུར་དབང་བྱེད་པའི་ 2-309b མཐུ་དང་ལྡན་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་རྙེད་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་བྱེད་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་རིགས་ན་ཡང་། བདེ་བ་མི་ཉམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་པས་བདག་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་འདོད་པའམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བདག་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་བདག་དེའི་ལས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །མིག་དབང་གི་གཟུགས་དྭང་བ་མིག་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་སོགས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ན། བདག་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཚད་མས་དམིགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཕུང་པོའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྣུན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་སོ། །སྐྱོན་ 2-310a གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་གཟིགས་དགོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་གཟིགས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གཟི
【現代漢語翻譯】 因為能力不需要其他的因素，所以沒有那樣的原因。例如，木柴生火不需要水一樣。因此，觀色者是眼識等等，直到解脫者為止，各種意識都被稱為觀者等等。『我』從觀者到解脫者之間不會改變，因為沒有發現『我』本身不是意識的觀者等等和解脫者。其次，如果說觀看等是根、境、識三者聚合的結果，也是因為『我』的力量，如果沒有『我』就不會這樣，那麼，如果『我』是那樣隨心所欲、擁有力量、自在的主宰，那麼獲得快樂就不會變成無常，而應該永遠快樂，但事實並非如此；不想要的痛苦也永遠不會發生，但事實上，沒有不失去快樂和不產生痛苦的眾生，所以要知道『我』不是自在的。感官和對境的相遇也是由業力所致，產生各種想要和不想要的，並且由於因緣聚合而產生各種苦樂，而不是因為『我』的意願或加持，所以要理解『我』從觀者到解脫者之間是不會改變的。主張『我』存在還有其他的過失：如果『我』是實有的，那麼就必須證明『我』的業和『我』的特徵是這樣的。例如，眼根和眼識的業是觀看色法，眼根的特徵是清澈，眼識的特徵是了知藍色等等。同樣，必須說出『我』的業和特徵是什麼。但是，『我』不是實有的，就像石女的兒子和兔子的角一樣，無法用量來衡量，所以無法正確地說出它的業和特徵。如果把蘊的業和特徵說成是『我』的法，那就是顛倒的惡見，會受到成百上千的理證的駁斥，因此會有自討苦吃的過失。還有其他的過失。如果人我存在，那麼佛陀應該能看到它，因為佛陀是通達一切所知。如果認為佛陀已經看到了人我，所以佛陀說了凡夫的人我和聖者的人我，那麼這其中的含義已經在前面說過了。佛陀並沒有看到人我是實有的。
【English Translation】 Because ability does not require other factors, there is no such reason. For example, just as firewood does not need water to generate fire. Therefore, the seer of form is eye consciousness, etc., and until the liberator, various consciousnesses are referred to as seers, etc. The 'self' does not change from the seer to the liberator, because the 'self' itself, which is not consciousness, is not observed as the seer, etc., and the liberator. Secondly, if it is said that seeing, etc., is the result of the aggregation of sense, object, and consciousness, and it is also due to the power of the 'self', and if there is no 'self', it would not be so, then if the 'self' is such a master who can do as he pleases, has power, and is independent, then the attainment of happiness would not become impermanent, but should always be happy, but this is not the case; unwanted suffering would never occur, but in fact, there is no sentient being who does not lose happiness and does not experience suffering, so it should be known that the 'self' is not independent. The encounter of the senses and objects also occurs in various desired and undesired ways due to karma, and various joys and sorrows arise due to the aggregation of conditions, not because of the 'self's' will or blessing, so it should be understood that the 'self' does not change from the seer to the liberator. There are other faults in asserting the existence of the 'self': if the 'self' is real, then it must be proven that the 'self's' actions and characteristics are such and such. For example, the action of the eye sense and eye consciousness is to see form, the characteristic of the eye sense is clarity, and the characteristic of eye consciousness is knowing blue, etc. Similarly, it must be said what the 'self's' actions and characteristics are. However, the 'self' is not real, just like the son of a barren woman and the horns of a rabbit, it cannot be measured by valid cognition, so its actions and characteristics cannot be correctly stated. If the actions and characteristics of the aggregates are said to be the dharma of the 'self', that is a perverse wrong view, which will be refuted by hundreds of logical arguments, so there is the fault of taking on trouble for oneself. There are other faults as well. If a person's self exists, then the Buddha should be able to see it, because the Buddha has comprehended all knowable things. If it is thought that the Buddha has seen the person's self, so the Buddha spoke of the person's self of ordinary beings and the person's self of noble beings, then the meaning of this has already been explained above. The Buddha did not see that the person's self is real.
གས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྨྲ་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ནི་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དང་པོའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉིས་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ། ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུམ་ལ་ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་ཞེས་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་ལ་བདག་གཉིས་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ 2-310b ཡོད་པར་གཟིགས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལས་མ་འཕགས་པས། ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་དེས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་དེས་ལྟ་བར་འདོད་ནས་མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའམ། འབད་པ་དང་བཅས་ནས་ལྟ་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདག་དེ་ཡི་བྱེད་པ་འབད་པ་མེད་པར་རང་འབྱུང་བ་མིན་ཞིང་། བྱེད་པ་མིག་འབྱེད་ནས་བལྟ་བ་དང་། རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་པ་སོགས་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་ཡང་མིན་ཏེ་ལྟ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བདག་བྱེད་པ་པོ་མིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡིན་པ་མི་འཐད་ལ། རང་བྱུང་རྒྱུ་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་ན། རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་ 2-311a བུ་རྣམས་ན
【現代漢語翻譯】 如果說『我』是真實存在的，那麼就會損害三種圓滿菩提。三種圓滿菩提是：甚深現證菩提、不共現證菩提和超世間現證菩提。通達法無我是第一種。通達人無我是第二種，因為它與外道不共。像這樣通達二無我，世間人沒有，所以稱為超世間現證菩提。或者，通達無有遍計所執，他法唯是世俗假名安立，圓成實性寂滅，依次對應甚深、不共、超世間的現證菩提。實際上，通達二無我是世間凡夫的智慧無法證悟的，只有佛才能通達併爲所化眾生開示。如果佛認為『我』是存在的，那就沒有超越世間凡夫的見解，因此就不能成為甚深、不共、超世間，這樣就會損害三種圓滿菩提。認為『我』是實有的還有其他過失。如果『我』是實有的，並且能進行看和聽等活動，那麼『我』想要看的時候，是不需要睜眼等努力就能看到，還是需要努力才能看到呢？這兩種情況都不合理，因為下面會講到有三種過失。看等活動不是『我』不需要努力就能自然產生的，也不是睜眼看、豎耳聽等努力的結果，因為看是依靠根和境，由識產生的，『我』並沒有看和聽等活動。 上面解釋了，如果看等活動不是『我』所為而是自然產生的，那麼『我』就不是作者，因為是自然產生的。看等活動是偶爾發生的，所以是無常的，因此是有因的，不可能是無因自然產生的。如果是無因自然產生的，那麼活動就應該是恒常的，但這與現量相違。如果活動是無因而產生的，那麼無因而產生的果
【English Translation】 If it is said that 'self' is truly existent, then it will harm the three perfect Bodhis (圓滿菩提, yuánmǎn pútí, perfect enlightenment). The three perfect Bodhis are: profound manifest perfect Bodhi, unique manifest perfect Bodhi, and transcendent manifest perfect Bodhi. Understanding the selflessness of phenomena is the first. Understanding the selflessness of persons is the second, because it is not shared with non-Buddhists. Thus, understanding the two selflessnesses is something that worldly people do not have, so it is called transcendent manifest perfect Bodhi. Alternatively, understanding the absence of the imputed, the existence of other-powered as conventional designations, and the quiescence of the perfectly established nature, are sequentially associated with the three manifest perfect Bodhis of profound, unique, and transcendent. In reality, understanding the two selflessnesses cannot be realized by the wisdom of worldly beings, but only by the Buddha, who then teaches it to those to be tamed. If the Buddha saw the 'self' as existent, then it would not surpass the views of worldly beings, and thus it would not be profound, unique, or transcendent, thereby harming the three perfect Bodhis. There are other faults in believing the 'self' to be substantially existent. If the 'self' is substantially existent and performs activities such as seeing and hearing, then when the 'self' wants to see, does it see without effort such as opening the eyes, or does it see with effort? Neither of these is reasonable, because there are three faults that will be explained below. Activities such as seeing are not naturally produced by the 'self' without effort, nor are they the result of efforts such as opening the eyes to see or turning the ears to listen, because seeing is done by consciousness relying on the sense faculty and the object; the 'self' does not have activities such as seeing and hearing. The above explains that if activities such as seeing are not done by the 'self' but are naturally produced, then the 'self' is not the agent, because it is naturally produced. Activities such as seeing are occasional, so they are impermanent, and therefore have a cause; they cannot be causeless and naturally produced. If they were causeless and naturally produced, then the activities would be constant, but this contradicts direct perception. If activities arise without a cause, then the results that arise without a cause
ི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བདག་དེ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་ཉན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ། བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞིག་དེ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་པའམ། བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྐྱེན་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རུང་སྟེ། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ན། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཚོགས་ཤིང་མིག་གིས་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དགོས་ན་ཡང་། མ་བལྟས་མ་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ན་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པོ་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་དེ། རྟག་མི་རྟག་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་མ་ 2-311b ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བདག་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་པ་འདུག་ཀྱང་། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་ན་བདེ་བར་སྣང་ངོ་། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས། ལུང་གི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རང་སྡེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ངོར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་གསུངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་། དམ་པའི་དོན་དུའམ་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་རིང་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལྔ་ལས་བརྩམ་པའི་ལྔ་ཕྲུག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། བདག་ཏུ་བལྟས་ན་ཉེས་པར་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཡོད་ན། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ
【現代漢語翻譯】 因為一切作用的產生不依賴於『我』，所以一切作用必須同時產生，並且必須始終持續進行。因此，諸如『看』之類的作用，不可能不經過努力而自然產生。『我』也不是『看』和『聽』等作用的條件，為什麼呢？『我』的作用是恒常的，那麼『看』和『聽』等的條件也是恒常的嗎？或者，『我』的作用是不恒常的，那麼它就是條件嗎？或者，既非恒常也非不恒常的作用是條件嗎？ 第一種情況是不成立的。如果『我』的恒常作用是『看』等的條件，那麼『我』的恒常作用始終如一地存在，因此『看』等的條件也恒常存在。即使感官和對境沒有聚集，即使眼睛沒有進行觀看等活動之前，也應該存在『看』的作用者。然而，在沒有觀看和聽聞等之前，並沒有『看』和『聽』的作用，因此『我』的恒常作用不能作為『看』等的條件。 如果像第二種情況那樣，『我』的不恒常作用是『看』等作用的條件，那麼這個作用不是恒常存在的，因為前一個作用已經消失了，所以是不恒常的。因此，作用者『我』也將變得不恒常，因為存在作用和不作用的不同狀態。 『我』的作用既非恒常也非不恒常的第三種情況也是完全不可能的，因為恒常和不恒常是相互矛盾的，如果不是其中一個，就必然是另一個，兩者之間不可能有第三種情況。 這裡雖然討論了『我』是恒常還是不恒常，但如果討論『我』的作用是恒常還是不恒常，似乎更容易理解。 以上是用具有現量和比量 प्रमाण (pramāṇa, pramāṇa, 量)的理證來證明無我。下面是用聖言量 आगम (āgama, āgama, 阿笈摩)來證明，這是針對自宗主張有『我』的人所說的。例如，薄伽梵 भगवन् (bhagavan, bhagavan, 世尊)說一切法無我，從哪裡說的呢？從宣說四法印中說的，即『一切法無我』。 同樣，在聲聞乘的經部中，名為『究竟空性』的經典中也說：『在勝義諦 परमार्थ (paramārtha, paramārtha, 勝義)中，一切法皆是空性』。 此外，在聲聞乘的長部經典中，從五蘊開始，在講述五蘊的場合中說：『如果執著於我，就會出現五種過患』。如果存在善惡之業，就會體驗到苦樂的異熟果 विपक (vipāka, vipāka, 異熟)。
【English Translation】 Since all actions arise without depending on 'self', all actions must occur simultaneously, and must always be constantly engaged. Therefore, actions such as 'seeing' cannot arise spontaneously without effort. 'Self' is also not the condition for actions such as 'seeing' and 'hearing'. Why? Is the action of 'self' constant, so the conditions for 'seeing' and 'hearing' are also constant? Or, is the action of 'self' impermanent, so that is the condition? Or, is the action that is neither constant nor impermanent the condition? The first case is not valid. If the constant action of 'self' is the condition for 'seeing' etc., then the constant action of 'self' always remains the same, so the conditions for 'seeing' etc. also remain constant. Even if the senses and objects are not gathered, even before the eyes have performed the act of seeing etc., there should be an agent of 'seeing'. However, before not seeing and not hearing etc., there is no action of seeing and hearing etc., so the constant action of 'self' cannot be the condition for 'seeing' etc. If, as in the second case, the impermanent action of 'self' is the condition for performing 'seeing' etc., then that action is not constantly present, because the previous action has disappeared, so it is impermanent. Therefore, the agent 'self' will also become impermanent, because there are different states of acting and not acting. The third case, where the action of 'self' is neither constant nor impermanent, is also completely impossible, because constant and impermanent are contradictory. If it is not one, it must be the other, and there cannot be a third case between the two. Although it is discussed here whether 'self' is constant or impermanent, it seems easier to understand if it is discussed whether the action of 'self' is constant or impermanent. The above is the proof of no-self using reasoning with valid cognition of perception and inference. The following is the proof using scriptural authority, which is spoken to those of our own school who claim to have a 'self'. For example, the Blessed One said that all phenomena are without self. From where did he say it? From the teaching of the four seals of Dharma, that is, 'all phenomena are without self'. Similarly, in the Sutra Pitaka of the Hearers, in the scripture called 'Ultimate Emptiness', it is also said: 'In the ultimate sense, all phenomena are emptiness'. Furthermore, in the long Agama of the Hearers, starting from the five aggregates, in the context of explaining the five aggregates, it is said: 'If one clings to self, five faults will occur'. If there are virtuous and non-virtuous actions, one will experience the ripening of happiness and suffering.
་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་འདི་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་ན་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་དམིགས་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ 2-312a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པའི་དོན་ལ་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་པོའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཁྱད་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་གཉིས་པའོ། །ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ། མྱང་འདས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ནི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་དེ་དང་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་བསྒོམ་པས་མི་དད་མི་གནས་མི་མོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉེས་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་པའོ། །གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས། ཀུན་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་ཁུར་ 2-312b བོར་པའི་གང་ཟག་དང་། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོ་ཅི་སྟེ་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའམ་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཀུན་བྱང་གཉིས་ལ་དང་པོ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དག་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོར་གང་ཟག་གི་མིང་ངམ་ཐ་སྙད་དག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་
【現代漢語翻譯】 雖然存在，但除了以十二緣起的規律在輪迴中產生和進入的法之名相之外，沒有捨棄這個蘊而取另一個蘊的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）。因此，執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有是錯誤的說法，這與佛陀的教誨相違背。認為我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和命（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是五種過患，如果承認補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有，那麼對於無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和我所（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的意義，就會執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和命（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思），這是第一個過患。 與外道沒有區別，就像外道認為我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）存在一樣，認為補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有與此外道沒有區別，這是第二個過患。進入歧途，涅槃和解脫的道路是不恒常、痛苦、空性、無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的修習，而執著於我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）不是解脫的道路，而是進入輪迴和惡趣的道路，因此是進入歧途，這是第三個過患。 他們的心不會融入空性，空性是無我（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）和我所（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思），而執著于補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有與此相違背，因此他們的心不會融入空性，不聽聞、不思考、不修習，不相信、不住留、不傾向，這是第四個過患。他們的聖法不會完全清凈，執著于補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有的人，無法通過聖法，即見道和修道，斷除煩惱，現證涅槃，這是第五個過患。 那些說補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）實有的人說：'世尊在經藏中說了全知補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、知者補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、負重補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、信隨補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）、法隨補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）等等，說了非常多的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱。如果補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）不是實有，為何要說這麼多的補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）呢？如此說來，補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是實有的。' 如此說，說各種補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱，並不是說補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）是實有的，而是爲了容易瞭解和區分或斷除完全煩惱的狀態和完全清凈的狀態的差別，以及最初進入兩者和其延續的差別的特點，所以用補特伽羅（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）的名稱或名相來分別指示。
【English Translation】 Although it exists, apart from the designation of Dharma that arises and enters into Samsara through the principle of the twelve links of dependent origination, there is no 'person' (Pudgala) who abandons this aggregate and takes another aggregate. Therefore, to fixate on the idea that 'I' (Atman) substantially exists is a mistaken view, and it contradicts the teachings of the Buddha. Considering 'I' and 'life' as the five faults, if one asserts that the 'person' (Pudgala) substantially exists, then regarding the meaning of 'no-self' (Anatta) and 'mine,' one will cling to 'I' and 'life,' which is the first fault. There is no difference from the Tirthikas (non-Buddhists). Just as the Tirthikas believe that 'I' exists, there is no difference between this and viewing the 'person' (Pudgala) as substantially existent, which is the second fault. Entering the wrong path means that the path to Nirvana and liberation is to meditate on impermanence, suffering, emptiness, and 'no-self' (Anatta), but clinging to 'I' and 'person' (Pudgala) is not the path to liberation; it is entering the path to Samsara and the lower realms, so it is entering the wrong path, which is the third fault. Their minds will not merge with emptiness. Emptiness is 'no-self' (Anatta) and 'not-mine,' but those who cling to the substantial existence of the 'person' (Pudgala) are incompatible with this, so their minds will not merge with emptiness; they do not listen, do not think, do not meditate, do not believe, do not abide, and do not incline, which is the fourth fault. Their noble Dharmas will not be completely purified. Those who cling to the substantial existence of the 'person' (Pudgala) will not be able to abandon their afflictions and realize Nirvana through the noble Dharma, which is the path of seeing and the path of cultivation, which is the fifth fault. Those who say that the 'person' (Pudgala) substantially exists say: 'The Bhagavan (Blessed One) has spoken in the Sutras of the all-knowing 'person' (Pudgala), the knowing 'person' (Pudgala), the burden-carrying 'person' (Pudgala), the faith-following 'person' (Pudgala), the Dharma-following 'person' (Pudgala), and so on. If the 'person' (Pudgala) is not substantially existent, why did he speak of so many 'persons' (Pudgala)? Therefore, the 'person' (Pudgala) is substantially existent.' Thus, saying that various names of 'persons' (Pudgala) are spoken is not to say that the 'person' (Pudgala) is substantially existent, but in order to easily understand and distinguish or cut off the differences between the state of complete affliction and the state of complete purification, and the characteristics of the differences between the initial entry into both and their continuation, these are separately indicated by the names or designations of 'persons' (Pudgala).
ཡིན་གྱི་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་པའི་མིང་གིས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ལས་ཀུན་ཉོན་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་བྱང་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། ཀུན་ཉོན་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ཡོད་དེ་ཀུན་ཉོན་ཆུང་ངུ་ལ་ 2-313a གནས་པ་དང་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དང་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། གང་ཟག་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་ཅེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྣམ་བྱང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་གི་ས་ལམ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་དང་། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་རུང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པའི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་དང་། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། དབང་པོ་རྣོ་མི་རྣོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་དང་། ལམ་གྱིས་འགོག་པ་ཐོབ་ནས་ཁུར་བོར་བའི་གང་ཟག་དང་། ཚོགས་ལམ་སོགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དང་། མོས་སྤྱོད་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་དག་གི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཆོས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་མིང་ 2-313b དེས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཚིག་དེས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་བདག་དེ་ཉིད་དག་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཅེས་དམིགས་ཤིང་བསྒོམས་ན་བདག་མཐོང་ནས་ཐར་པར་འགྱུར་བས་བདག་གོམས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གོམས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར
【現代漢語翻譯】 確實如此，那個和那個的人並非存在於其他事物之中。那麼，『人』這個名稱是如何安立的呢？當五蘊相續與煩惱之法相應時，便以『具有煩惱之人』之名，輕易理解其當下狀態的所有法，除此之外，並非宣說在與煩惱相應的五蘊相續之法外，另有一個作為實體的煩惱者。同樣，對於具有清凈之法者，稱為具有清凈之人；而安住于煩惱相續者，也有多種差別，即安住于小、中、大煩惱的差別。因此，稱『此人為小貪者』，同樣，以中等和大貪之名來稱呼。同樣，根據嗔恨等煩惱的差別，如此宣說『那個和那個的人』。同樣，根據安住于清凈的小、中、大之位的差別，稱『獲得小道之人』等等。對於完全行善或作惡者，稱『斷絕於那個和那個方向之人』。同樣，有進入煩惱和清凈之人，以及具有和不具有這些之人，還有根器敏銳與不敏銳之人，以及揹負痛苦和集諦重擔之人，和通過道獲得解脫而放下重擔之人，以及安住于資糧道等位之人，還有勝解行、異生、聲聞、獨覺、菩薩、佛陀，以及他們內部的差別，如入四果和獲得初地等，如果不以各種各樣的人的名稱來指示，就無法區分那個和那個法的差別。因此，要知道，以與主要為識蘊的五蘊相續的差別，即區分不同特性的法的名稱相關聯的人的名稱來指示等等。因此，如果世尊以各種各樣的人的名稱來指示，而這些名稱指示了作為實體存在的人，那麼這些話語就會增長我見。但實際上不需要增長我見，因為一切眾生本來就具有我見。即使我見從無始以來就存在，但如果爲了清凈那個『我』而執著並修習『我』，那麼通過見到『我』就能獲得解脫，因此也不是爲了習慣於『我』而宣說人是實有的，因為習慣於『我』是具有無始的輪迴。 如果世尊以各種各樣的人的名稱來指示，而這些名稱指示了作為實體存在的人，那麼這些話語就會增長我見。但實際上不需要增長我見，因為一切眾生本來就具有我見。即使我見從無始以來就存在，但如果爲了清凈那個『我』而執著並修習『我』，那麼通過見到『我』就能獲得解脫，因此也不是爲了習慣於『我』而宣說人是實有的，因為習慣於『我』是具有無始的輪迴。
【English Translation】 Indeed, that and that person do not exist as separate entities. How is the name 'person' assigned? When the continuum of the five aggregates is associated with defiled dharmas, it is easily understood by the name 'defiled person' for all the dharmas that are in that state. However, it is not asserted that there is a separate defiled person as a substance apart from those dharmas of the continuum of the five aggregates associated with defilements. Similarly, one who possesses purified dharmas is called a purified person, and there are also various distinctions for one who abides in the continuum of defilements, such as abiding in small, medium, or great defilements. Therefore, it is said, 'This person has small attachment,' and similarly, it is referred to by the terms medium and great. Likewise, according to the distinctions of defilements such as hatred, it is shown as 'that and that person.' Similarly, depending on abiding in small, medium, or great purification, it is said, 'a person who has attained a small path,' and so on. One who engages exclusively in either virtue or non-virtue is called 'a person who is cut off in that and that direction.' Similarly, there are persons who enter into defilement and purification, persons who possess and do not possess them, persons with sharp or dull faculties, persons who carry the burden of suffering and its origin, persons who have attained cessation through the path and have abandoned the burden, persons who abide on the path of accumulation, and so on. If the various categories of persons, such as those who are in the stage of application, ordinary beings, Hearers, Solitary Realizers, Bodhisattvas, Buddhas, and the distinctions within them, such as those who have entered the four fruits and those who have attained the first ground, are not shown, then the distinctions of that and that dharma cannot be distinguished. Therefore, it should be understood that the name of a person is shown in relation to the name of a dharma that distinguishes the different characteristics of the continuum of the five aggregates, which are primarily consciousness. Thus, if the Blessed One showed the various categories of persons, and that name showed that the person exists as a substance, then that statement would generate the view of self. But the view of self does not need to be generated, because all sentient beings inherently possess the view of self. Even though the view of self has existed since beginningless time, it is not the case that the person is shown to exist as a substance in order to become accustomed to the self, because if one focuses on and meditates on the self for the sake of purifying that self, then one will see the self and become liberated. Becoming accustomed to the self is something that has existed since beginningless time, so it is samsara.
་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྙེད་དུ་གོམས་ཀྱང་དེས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ནི་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་མི་རུང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་ལྟ་དེས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་ཐར་པའམ། བསྐྱེད་བྱ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀག་པར་མཛད་པ་ཞིག་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་གཉིས་ལས་འདའ་བ་མེད་པས། གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་ཟག་གམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ནས་ལམ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་མ་ 2-314a རྟོགས་བར་དུ་སུ་ཡང་མི་ཐར་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སུས་ཀྱང་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། བཀག་པ་མེད་པའི་བདག་དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སུ་ཡང་ལྡོག་མི་སྲིད་ཅིང་། ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བར་ཟོ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ནམ་ཡང་དེ་ལས་ཐར་པ་མེད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པས་དེའི་གསུང་རབ་ལས་གང་ཟག་གམ་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་ 2-314b པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 2-273b ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའ
【現代漢語翻譯】 即使外道們對此習以為常，但這不僅不會讓他們解脫，反而是束縛輪迴的根源。因此，世尊以『補特伽羅』（藏文：གང་ཟག་，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）之名所指代的，是爲了讓人執著于實有的『我』（藏文：བདག་，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自身）和修習『我』嗎？這二者都不應該，那麼為何要說『補特伽羅』是實有的呢？因為沒有必要啊！如果執著于『我』是佛陀要讓眾生生起的，那麼執著于『我』就能毫不費力地解脫嗎？如果不是要生起的，而是佛陀要遮止的，那麼執著于『我』的人就沒有解脫的可能。這二者之間沒有其他可能。如果『補特伽羅』或『我』確實是實有的，那麼所有這樣認為的眾生都不會錯亂，從一開始就無需努力修行就能解脫。然而，在沒有證悟無我之前，沒有人能夠解脫。因此，執著于實有的『我』是一種顛倒的束縛，應該遮止，而不是建立和生起。如果『我』是自性存在的，那麼任何人也無法通過理性的方式來否定它。對於無法否定的『我』，沒有人能夠從執著于『我』中解脫出來。只要有『我』的執著，就會對『我』和『我所』產生貪戀，對他人產生嗔恨等煩惱，沒有辦法阻止這些煩惱。在煩惱的驅使下造業，就會像水車一樣在三界輪迴中不停地流轉，永遠無法從中解脫。因此，如來宣說『補特伽羅』是實有的，這是絕不可能的。佛陀的教言是引導人們從輪迴中解脫的方法，它超越了世間人和外道的觀點，其根本在於通過見解來闡釋二種無我（人無我和法無我）。因此，要知道在佛經中，無論如何也不會宣說『補特伽羅』或『我』是實有的。 本章的結尾是：像這樣，從知慚有愧到宣說『補特伽羅』無我之間的與菩提分法相應的法，菩薩們恒常具備修習這些功德，既不捨棄自身的利益和圓滿的證悟，也通過引導眾生安住于這樣的捨棄和證悟等方式來成辦他人的利益。 《大乘經莊嚴論》中，第十九品，與菩提分法相應之品，到此圓滿。 正如道路是如何建立的，它也同樣是如何實現的。
【English Translation】 Even if non-Buddhists are accustomed to this, it will not only fail to liberate them, but will also be the very root of binding them to samsara. Therefore, is it the case that what the Bhagavan indicates by the name 'Pudgala' (Tibetan: གང་ཟག་, Sanskrit Devanagari: पुद्गल, Sanskrit Romanization: pudgala, Chinese literal meaning: person) is for the sake of clinging to a truly existent 'self' (Tibetan: བདག་, Sanskrit Devanagari: आत्म, Sanskrit Romanization: ātman, Chinese literal meaning: self) and cultivating the 'self'? This should not be the case. So why would one say that 'Pudgala' is truly existent? Because there is no need! If clinging to the 'self' is something that the Buddha wants sentient beings to generate, then would clinging to the 'self' lead to effortless liberation? If it is not to be generated, but is something that the Buddha prohibits, then those who cling to the 'self' have no possibility of liberation. There is no other possibility between these two. If 'Pudgala' or 'self' is indeed truly existent, then all sentient beings who think so would not be mistaken, and from the beginning, they would be liberated without having to strive on the path. However, until one realizes selflessness, no one can be liberated. Therefore, clinging to a truly existent 'self' is a reversed bondage, which should be prohibited, not established and generated. If the 'self' is inherently existent, then no one can negate it through reasoning. For the 'self' that cannot be negated, no one can turn away from clinging to the 'self'. As long as there is clinging to the 'self', there is no way to prevent attachment to the side of 'self' and 'what belongs to self', and hatred towards the side of others, and so on, all the afflictions. Driven by afflictions, one accumulates karma and constantly revolves in the three realms of samsara like a waterwheel, never being liberated from it. Therefore, it is impossible for the Tathagata's words to indicate that 'Pudgala' is truly existent. The Buddha's teachings show the way to liberation from samsara, and they surpass all the views of worldly people and non-Buddhists. The root of this is the explanation of the two kinds of selflessness (selflessness of person and selflessness of phenomena) through the gate of view. Therefore, one should know that in the scriptures, there is no way that 'Pudgala' or 'self' is shown to be truly existent. The conclusion of the chapter is: Like this, from being ashamed to explaining the selflessness of 'Pudgala', Bodhisattvas constantly possess the merits of cultivating the dharmas that are in accordance with the aspects of enlightenment. They do not abandon their own benefit and perfect realization, and they also accomplish the benefit of others by guiding sentient beings to abide in such abandonment and realization, and so on. In the Ornament of the Great Vehicle Sutras, the nineteenth chapter, the chapter corresponding to the aspects of enlightenment, is completed. Just as the path is established, so it is accomplished.
ི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཅི་འདོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་དབང་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ཆོས་ཐོབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 說五根 བཞི་པ་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ལས། དད་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དད་པ་གསུམ་མམ། ཡང་ན་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དད་དེ་ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ 2-274a ལ་དད་པས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་མེད་པར་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །གང་ལ་དད་པའི་ཆོས་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་དྲན་པས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་གཟོན་པར་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་སྐབས་འདིར་དབང་པོ་ལྔ་པོའི་གཞི་འམ་གནས་སམ་དམིགས་པ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོས་དམིགས་ཡུལ་ལམ་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཐེག་
【現代漢語翻譯】 禪定波羅蜜多圓滿后，獲得心的自在，從而能夠隨心所欲地獲得神通。獲得智慧和佛法自在，是依靠智慧波羅蜜多圓滿的力量成就的。獲得佛法是爲了修行，即獲得佛法是爲了證悟，最終是爲了成就究竟的功德，如佛陀的十力、四無畏和十八不共法等。因此，依靠四神足，爲了成就六種證悟。 說五根 第四，解釋五根：信根、精進根、念根、定根和慧根。其中，『信』是指對業和業果的產生真實不虛等道理深信不疑的信心；對三寶的功德心生歡喜的信心；以及爲了獲得涅槃和修持聖道，看到能夠如此修持而生起的希求心三種信心。或者，對四法生起信心：相信業果不虛，即使付出生命也不作惡；對菩薩行生起信心，不希求其他乘；對緣起性空、無我、三解脫門的自性甚深空性生起信心，從而摧毀一切觀點的習氣；以及對佛陀的廣大功德，如十力和四無畏等生起信心，從而毫無懷疑地修持這些功德。如《無盡意經》所說，這四種信心稱為信根。以信根所信之法，以精進根而修持，具有四正勤的自性，是為精進根。以精進根所修之法，以念根而不忘失，獲得四念住是爲念根。獲得四禪和四無色定的等持，並且以念根不放逸，恒常一心專注於此，是為定根。以定根一心專注于諸法，了知其自相和共相，或者了知四聖諦，是為慧根。如是總的解釋之後，此處解釋五根的所依、處所或所緣境：信根的所緣境或所依是菩提，即
【English Translation】 After the perfection of Dhyana Paramita (meditative absorption), one gains mastery over the mind, thereby attaining the power to manifest miracles at will. The mastery over wisdom and Dharma (teachings) is achieved through the power of the complete perfection of Prajna Paramita (wisdom). Obtaining the Dharma is for the sake of practice, that is, obtaining the Dharma is for the sake of realization, ultimately to accomplish the ultimate qualities, such as the ten powers of the Buddha, the four fearlessnesses, and the eighteen unshared qualities. Therefore, relying on the four legs of miraculous power, it is for the sake of accomplishing the six types of realization. Explanation of the Five Roots Fourth, explaining the five roots: the root of faith, similarly, the root of diligence, the root of mindfulness, the root of Samadhi (concentration), and the root of wisdom. Among these, 'faith' refers to the unwavering belief in the truthfulness of the arising of actions and their consequences; the faith that arises from rejoicing in the qualities of the Three Jewels; and the aspiration that arises from seeing the possibility of attaining Nirvana and practicing the Noble Path, and thus striving to achieve them. Alternatively, having faith in four aspects: believing in the existence of cause and effect, and thus not committing evil even at the cost of one's life; having faith in the conduct of Bodhisattvas, not desiring other vehicles; having faith in the profound emptiness of dependent origination, selflessness, and the nature of the three doors of liberation, thereby destroying the latent tendencies of all views; and having faith in all the vast qualities of the Buddha, such as the ten powers and four fearlessnesses, thereby practicing them without doubt or hesitation. As stated in the 'Inexhaustible Intelligence Sutra,' these four types of faith are called the root of faith. The Dharma in which one has faith is practiced with the root of diligence, possessing the nature of the four right exertions, which is the root of diligence. The Dharma practiced with diligence is not forgotten with mindfulness, and obtaining the four establishments of mindfulness is the root of mindfulness. Obtaining the meditative absorption of the four Dhyanas and the four formless absorptions, and constantly focusing the mind one-pointedly on the Dharma without negligence due to the root of mindfulness, is the root of Samadhi. Knowing the self-characteristics and general characteristics of the Dharmas focused on one-pointedly with the root of Samadhi, or knowing the four Noble Truths, is the root of wisdom. Having explained it generally, here, the object, place, or focus of the five roots is explained: the object or basis of the root of faith is Bodhi (enlightenment), that is,
པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། ས་དང་པོའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དེ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་ 2-274b ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོས་ཐོས་པ་མཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཚིག་གིས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ས་དང་པོའི་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ས་དང་པོའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དད་སོགས་ཀྱི་གཞི་འམ་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྔ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན་རྣམ་བྱང་གི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཞེས་སུ་བཞག་སྟེ། དད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་དྲན་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཞི་གནས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལྔས་རང་བཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའང་ངོ་། ། 說五力 ལྔ་པ་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། དད་པའི་སྟོབས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས། དྲན་པའི་སྟོབས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་ནི། རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་སྟོབས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །མོས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དད་སོགས་སྟོབས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་མཐུས་འཕགས་པའི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་དག་ 2-275a གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་འཕགས་པའི་ས་དངོས་སུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཡང་། མཐོང་སྤང་ལས་མ་གྲོལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སས་བསྡུས་པའོ། །དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོབས་ལྔ་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བརྗེད་ངས་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིས་བརྫི་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་དག་ཉམ་ཆུང་བས་གཉེན་པོ་དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཚུར་མི་ཚུགས་ཤིང་བརྫི་མི་ནུས་པའི་ཚེ་ན་དད་སོགས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། ། 說七菩提分 དྲུག་པ་བ
【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是大菩薩的無盡智慧之果？就是以初地的無二智慧（Advaya-jñāna）為目標，爲了在此地獲得這種智慧而精進。以精進力，專注于菩薩的行持，這些行持具有第一地的特徵和波羅蜜多的性質，包括增上的戒律和增上的智慧，並通過精進力來實踐這些行持。以念力，憶持所聽聞的殊勝大乘佛法，如所聽聞、如所受持，並如其文句般詳細地加以確定，不忘失地憶持。以信樂行（Adhimukti-caryā）的等持力，專注于如何獲得第一地的殊勝寂止（Śamatha）。以智慧力，專注于如何獲得第一地的殊勝觀（Vipaśyanā），即無分別智（Nirvikalpa-jñāna）。因此，菩提等是信等的基礎或目標，這一點應該瞭解。為什麼這五者被稱為『力』呢？因為它們在成就一切清凈之義方面具有主導作用，所以被稱為『力』。信仰主導菩提，精進主導菩薩的行持，念主導大乘佛法，等持主導寂止，智慧主導觀的成就。或者，這五力也能成就自他之利。 五力 第六，解釋五力：信力、精進力、念力、等持力、慧力。當各自的違品無法摧毀它們時，才被稱為『力』。憑藉信樂行階段的這五力，可以進入聖者的第一地。雖然這些力量不斷增長，能實際引導至聖者的境界，但由於尚未脫離見道所斷之煩惱，因此仍屬於凡夫的範疇。那麼，『力』和『根』的區別是什麼呢？雖然五根是世俗的，但在未被不信、懈怠、遺忘、散亂和邪慧的愚癡所摧毀和阻礙時，它們被稱為『根』。當這些違品變得微弱，以至於無法對抗信等五者時，這些信等五者本身就被稱為『力』。 說七菩提分
【English Translation】 What is the inexhaustible wisdom fruit of the great Bodhisattva? It is to focus on the non-dual wisdom (Advaya-jñāna) of the first ground, aiming to attain it. With the power of diligence, focus on the conduct of the Bodhisattva, which has the characteristics of the first ground and the nature of pāramitās, including higher discipline and higher wisdom, and practice these conducts with diligence. With the power of mindfulness, remember the supreme Mahāyāna Dharma as it was heard, as it was received, and establish it in detail according to its words, without forgetting. With the power of samādhi of Adhimukti-caryā, focus on how to obtain the special Śamatha of the first ground. With the power of wisdom, focus on how to obtain the special Vipaśyanā of the first ground, which is Nirvikalpa-jñāna. Therefore, Bodhi etc. are the basis or object of faith etc., which should be understood. Why are these five called 'powers'? Because they have the power to dominate in accomplishing all the meanings of purification, they are called 'powers'. Faith dominates Bodhi, diligence dominates the conduct of the Bodhisattva, mindfulness dominates the Mahāyāna Dharma, samādhi dominates Śamatha, and wisdom dominates the accomplishment of Vipaśyanā. Alternatively, the five powers can also accomplish the benefit of oneself and others. The Five Powers Sixth, explaining the five powers: the power of faith, the power of diligence, the power of mindfulness, the power of samādhi, and the power of wisdom. When their respective opposing factors cannot destroy them, they are called 'powers'. By the power of these five powers of faith etc. in the stage of Adhimukti-caryā, one can enter the first ground of the noble ones. Although these powers are constantly increasing and can actually lead to the realm of the noble ones, they are still included in the realm of ordinary beings because they have not yet been freed from the afflictions to be abandoned by the path of seeing. What is the difference between 'power' and 'faculty'? Although the five faculties are worldly, as long as they can be destroyed and obstructed by disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, and the delusion of perverted wisdom, they are called 'faculties'. When these opposing factors become weak, so that the five antidotes of faith etc. cannot resist them and cannot be destroyed, then these same five of faith etc. are called 'powers'. Explanation of the Seven Factors of Enlightenment
ྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ་ནི་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་ཤིང་མྱོང་བས་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་སེམས་ལ་གསལ་བའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྤང་བྱའི་ཆོས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཕྱོགས་དང་། བླང་བྱའི་ཆོས་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ 2-275b པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ནས་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་དེ་ལའང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བས། ལུས་ལས་སུ་རུང་བས་ཟོ་མདོག་བདེ་ཞིང་། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་རླབས་དང་རྙོགས་པ་མེད་པ་ལྟར་ངང་གིས་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེ་བདུན་ལས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི། གང་གིས་དུས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གང་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་མིང་མ་ཐོབ་ལ། འཕགས་པའི་ས་སྐྱོན་མེད་པའི་སར་ཞུགས་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དྲན་པ་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་སུ་རྣམ་ 2-276a པར་བཞག་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། ཡན་ལག་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་སོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་ས
【現代漢語翻譯】 關於七覺支的解釋是：念覺支，以及擇法、精進、喜、輕安、定、舍覺支這七種。念屬於止的方面，通過修習和體驗三十七道品而顯現，使（所修習的）內容清晰地留在心中而不忘記。擇法是智慧，屬於觀的方面，在見道時，能夠清楚地分辨出應斷除的煩惱和應修習的清凈法，並且不會混淆它們的特徵。精進是爲了獲得更殊勝的功德，並且斷除那些會阻礙獲得這些功德的過患。喜是初地菩薩現證諸法實相，遠離見道所斷的障礙后，身心所產生的極大喜悅。因此，這個地也被稱為極喜地。輕安是身心遠離不調柔的狀態，身體變得堪能，姿勢舒適；心變得堪能，能無礙地專注于所緣。定是心一境性地專注于諸法實相。舍是捨棄掉沉沒和掉舉的所有過患，就像清澈的海洋沒有波浪和渾濁一樣，自然地安住不動。在這七種覺支中，擇法、精進和喜三種屬於觀的方面；輕安、定和舍三種屬於止的方面；念則屬於兩者，因為它普遍存在。這七種覺支，從何時開始安立，通過什麼認知來安立，這七種覺支本身是如何安立的，以及這七種覺支如何安立為五種分類，共有四種方式。 首先，在資糧道和加行道時，雖然有念和智慧等，但還沒有獲得覺支的名稱。只有進入聖位，到達無過患的境界，獲得初地時，在相續中存在的念等才被稱為覺支。其次，之所以說這些是覺支，是因為它們是能證得覺支所具有的等性，即現證諸法實相的支分，因此念等也被安立為它的支分。以及一切生起的法。
【English Translation】 The explanation of the seven branches of enlightenment (bodhyaṅga) is: mindfulness as a branch of enlightenment, and similarly, discrimination of dharma, diligence, joy, tranquility, concentration, and equanimity as the seven branches of enlightenment. Mindfulness belongs to the aspect of śamatha (calm abiding), and through cultivating and experiencing the thirty-seven factors conducive to enlightenment, it manifests as keeping what has been cultivated clear in the mind without forgetting. Discrimination of dharma is wisdom, belonging to the aspect of vipaśyanā (insight), and at the time of the path of seeing (darśanamārga), it knows the characteristics of the afflictions to be abandoned and the pure dharmas to be adopted without confusing them. Diligence is to take up the superior qualities and to abandon the faults that hinder the attainment of such qualities. Joy is the supreme joy that arises in body and mind when a bodhisattva on the first bhūmi (level) directly realizes the meaning of the dharmadhātu (sphere of reality), having separated from the obscurations to be abandoned by seeing. Therefore, that bhūmi is also named 'Extremely Joyful'. Tranquility is being separated from the unsuitable states of body and mind, so that the body is suitable, the complexion is comfortable, and the mind is suitable, engaging without obstruction in the object of focus. Concentration is the one-pointedness of mind focused on the suchness of the dharmadhātu. Equanimity is abandoning all the faults of dullness and agitation, and abiding without movement, like a clear ocean without waves and turbidity. Among these seven, discrimination of dharma, diligence, and joy are on the side of insight. Tranquility, concentration, and equanimity are on the side of calm abiding. Mindfulness is on both sides, because it is all-pervasive. These seven branches of enlightenment, from what time are they established, through what knowledge are they established, how are the seven themselves established, and how are the seven established as five branches, there are four ways. First, in the stages of preparation and application, although there are mindfulness and wisdom, etc., they have not yet obtained the name of branches of enlightenment. Only when entering the noble state, reaching the faultless state, and obtaining the first bhūmi, are the mindfulness, etc., existing in the continuum called branches of enlightenment. Second, the reason for saying that these are branches of enlightenment is that they are the limbs of attaining the equality possessed by enlightenment, that is, directly realizing the nature of reality, therefore mindfulness, etc., are also established as its limbs. And all arising dharmas.
ེམས་ཅན་ཀུན་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ནམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་བདག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདག་གིས་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་ཁྱད་མེད་པར་ཁོང་ཆུད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པ་བདུན་པོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བར། གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པ་མངོན་དུ་ 2-276b རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་བྱུང་བ་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ལྷའི་བཟོ་བོས་བྱས་པའི་ལྷ་རྫས་ལས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་མུ་ཁྱུད་ལེགས་པར་བཀྲ་བ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཉི་མ་གཉིས་པ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ཏེ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་དང་མཁར་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པར་ཙམ་ནས་བསུ་ཞིང་འབངས་སུ་མཆི་སྟེ་སྔར་དམངས་སུ་མ་ཕབ་ཅིང་མ་རྒྱལ་བའི་ས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་རི་བོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་གཟུགས་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་འོས་ཤིང་དུལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་སྔོ་བསང་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པའི་སྤུ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཅང་ཤེས་པ་ཐོ་རེངས་ཁྱེའུ་སུས་ཟ་བའི་ཡུན་ཚོད་ཙམ་ལ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འཁོར་ཏེ་སླར་ལྡོག་ནུས་པའི་བཞོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲ
【現代漢語翻譯】 因為有情眾生從本性上就證悟到本來清凈、無生的法性，並且與覺悟平等，所以在那個時候，超越世間的勝義菩提心得以顯現。這是因為證悟到諸法無我，從而顯現諸法平等性；證悟到有情或補特伽羅無我，從而顯現有情平等性。或者說，在入定狀態中，像虛空一樣通達法與補特伽羅無我，從而證悟諸法的平等性；在出定狀態中，明白『我是什麼，一切有情也是什麼；一切有情是什麼，我也是什麼』，就像我平息自己的痛苦一樣，我也要平息一切有情的痛苦，這樣無差別地理解自己和他人，從而知曉一切有情都是平等的。 第三，詳細解釋這七種要素是如何安立的：例如，轉輪王擁有七寶作為王權的組成部分，同樣，對於證悟本來無生的菩提心的菩薩來說，也安立了七種菩提的組成部分。轉輪王出現在世間時，憑藉他的福德力，由天匠製造的、由天物組成的輪寶出現，它具有千輻，輪輞精美，像第二個太陽一樣升到空中。轉輪王率領軍隊跟隨它在空中飛行，當到達各個地方的城堡和城市時，當地的小國王們前來迎接並歸順。輪寶使他戰勝了所有未被征服的土地，這就是輪寶。 同樣，像寶就像從雪山上走下來的大象，外形和力量都非常完美，肢體完整，適合偉大的國王，調順且完美，能夠摧毀所有敵人的軍隊。馬寶的顏色像孔雀的脖子一樣美麗動人，外形完美，像善於奔跑的駿馬，在吃完早飯之前，可以輕鬆地環繞整個大海，並返回，具備卓越的騎乘品質。珠寶能夠滿足一切需求，由毗琉璃製成。
【English Translation】 Because sentient beings inherently realize the originally pure and unborn nature of phenomena, and are equal in enlightenment, at that time, the ultimate Bodhicitta (mind of enlightenment) that transcends the world manifests. This is because realizing the selflessness of all phenomena manifests the equality of all phenomena; realizing the selflessness of sentient beings or individuals manifests the equality of sentient beings. Alternatively, in meditative equipoise, one comprehends the selflessness of phenomena and individuals like the expanse of the sky, thereby realizing the equality of all phenomena; in the post-meditative state, one understands 'What I am, all sentient beings are also; what all sentient beings are, I am also.' Just as I pacify my own suffering, I shall also pacify the suffering of all sentient beings. Thus, understanding oneself and others without difference, one knows that all sentient beings are equal. Third, the detailed explanation of how these seven elements are established: For example, just as a Chakravartin (universal monarch) possesses seven precious items as components of his royal power, similarly, for a Bodhisattva who realizes the originally unborn Bodhicitta, seven components of enlightenment are established. When a Chakravartin appears in the world, due to the power of his merit, a precious wheel (chakra) made by divine artisans from divine materials appears. It has a thousand spokes and a well-adorned rim, rising into the sky like a second sun. The Chakravartin, leading his army, follows it in the sky, and when it reaches the fortresses and cities of various places, the local minor kings come to greet and submit. The wheel enables him to conquer all unconquered lands, and this is the precious wheel. Similarly, the elephant jewel is like an elephant descending from the snowy mountains, perfect in form and strength, with complete limbs, suitable for a great king, well-tamed and perfect, capable of destroying all enemy forces. The horse jewel has a color as beautiful and pleasing as the neck feathers of a peacock, with a perfect form, like a swift horse, able to easily circle the entire ocean before breakfast and return, possessing excellent riding qualities. The jewel can fulfill all needs and is made of lapis lazuli.
ུབ་པ་ཁ་དོག་མཐོན་མཐིང་དབྱིབས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་མཚན་མོར་ཡང་ཉི་མ་ 2-277a བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ནུས་པ་ཚ་བའི་དུས་སུ་བསིལ་བ་དང་གྲང་བའི་དུས་སུ་དྲོ་བའི་འོད་འབྱིན་པ། རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པ། སྐམ་པ་དང་མྱ་ངན་གྱི་ཐང་དུ་ཡང་ཆུ་རྒྱུན་བཟང་པོ་འབྱིན་པ་སོགས་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གཟུགས་བཟང་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་སྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་གཞན་ལ་མི་གཡེམ་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང་བདག་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་ཡིད་འཛིན་པ། ཚུལ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དང་ལུས་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཀྱི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་། བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་སོགས་ཡིད་དུ་གང་འོང་བའི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྡན་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་པ་བརྐྱང་པ་ཙམ་གྱིས་ནོར་རྫས་ཅི་འདོད་པ་འབྱུང་བས་ནོར་མང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ། རྒྱལ་པོས་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ། ནང་གི་གཉེར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མངའ་བའོ། །ཀུན་མགོན་ནམ་བློན་པོའམ་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དཔའ་བརྟན་དང་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། དཔུང་གི་བཀོད་པ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ཚར་བཅད་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་བཞེད་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཤིང་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དཔེ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ 2-277b སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ། ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཤེས་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་རྒྱལ་བ་དེ་ལས་ས་དང་པོ་དེའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་ཤེས་ཤིང་དེའི་སྒྲིབ་པ་མཐོང་སྤང་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་བསྒོམས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་འཁོར་ལོ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཕས་རྒོལ་གྱི་དཔུང་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་པ་འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་པ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་མྱུར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཚེ་ན་དེ་ཁོ་ན
【現代漢語翻譯】 那匹顏色深藍、外形美觀的馬，在夜晚像太陽一樣，能夠照亮一由旬的範圍，在炎熱時散發涼意，在寒冷時散發溫暖的光芒。僅僅觸控它就能平息一切疾病，在乾旱和悲傷的荒野中也能引出美好的水流，總而言之，它具有成辦一切事情的圓滿力量。 王妃寶，是容貌端莊之最，外形美觀，僅見其容顏便令人心生歡喜，不與其他男子茍合，少欲知足，對主人極其恭敬並銘記於心。以善良的品行吸引所有人，口中和身上散發出天神的香氣，具有涼爽和溫暖等令人愉悅的觸感，總而言之，她具備一切美好的品質。 家主寶，只需伸出手臂，就能獲得任何想要的財物，如同財神多聞天之子。能夠完美地完成國王的一切旨意，並且擁有管理所有內部事務的卓越才能。 統軍（Kunamgon）或大臣或將軍寶，具備英勇、堅毅和圓滿的力量，能夠壓制敵對勢力。精通軍隊的部署，能夠及時進退，善於輔助君主，懲罰罪惡，毫不遲疑地完成國王的意願和壓制敵對勢力，並且能夠完全按照旨意行事。 正如這些比喻一樣，當菩薩獲得初地時，對於之前在勝解行地（mös spyod kyi sa）上，尚未現量了知的知識，或者尚未克服現量了知的障礙，爲了在初地時現量了知並克服見道所斷的障礙，之前在勝解行地所修習的法，不會忘失的憶念，就像普遍運用、統治一切的輪王所擁有的珍寶輪一樣，能夠戰勝一切。 這位初地菩薩的如實分別諸法之慧，能夠摧毀對法與補特伽羅（gang zag，pudgala，人）二種自我的執著，就像大象寶能夠摧毀所有敵對勢力一樣。 這位初地菩薩的精進，爲了迅速證悟和成就所有神通等殊勝功德而努力，就像馬寶能夠迅速到達任何想去的地方一樣。 當獲得初地時，唯有如此。
【English Translation】 That horse of deep blue color and beautiful shape, like the sun at night, is able to illuminate an area of one yojanas, emitting coolness in hot weather and warm light in cold weather. Merely touching it pacifies all diseases, and it can draw forth good streams of water even in dry and sorrowful wildernesses. In short, it possesses the complete power to accomplish all things. The queen jewel, the most beautiful in appearance, pleasing to behold and causing joy at first sight, does not commit adultery with other men, is content with little, and is extremely respectful and mindful of her master. She captivates everyone with her virtuous conduct, and her mouth and body emit the fragrance of the gods. She possesses the supreme qualities of touch, such as coolness and warmth, which are pleasing to the mind. In short, she possesses all good qualities. The householder jewel, with just a stretch of the arm, can obtain any desired wealth, like the son of the wealth god Vaishravana (rnam thos kyi bu). He is able to perfectly fulfill all the king's commands and possesses the excellent ability to manage all internal affairs. The general (Kunamgon) or minister or commander jewel, possessing bravery, steadfastness, and complete strength, is able to subdue opposing forces. He is skilled in the deployment of troops, able to advance and retreat in a timely manner, good at assisting the king, punishing wrongdoing, and able to accomplish all the king's wishes and subdue opposing forces without hesitation, and is able to act completely according to the command. Just as these metaphors illustrate, when a Bodhisattva attains the first ground (bhumi), with regard to the knowledge that was not directly known in the stage of adhimukti-carya (mös spyod kyi sa, stage of aspirational conduct), or the obscurations that were not overcome by direct knowledge, in order to directly know and overcome the obscurations to be abandoned by seeing (darshana-marga) at the time of the first ground, the mindfulness that does not forget the dharmas practiced in the stage of adhimukti-carya is like the precious wheel of a universal monarch (chakravartin), which is universally applied and overcomes all. The wisdom of this first-ground Bodhisattva, which thoroughly distinguishes dharmas, is able to destroy all the characteristics of clinging to the two selves of dharmas and persons (gang zag, pudgala, person), just as the elephant jewel is able to destroy all opposing forces. The diligence of this first-ground Bodhisattva, in order to quickly realize and accomplish all the extraordinary qualities such as the abhijñas (mngon par shes pa, higher knowledges), is like the horse jewel that quickly goes to any place one desires. When the first ground is attained, it is only thus.
་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དགའ་བས་ལུས་དང་སེམས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་མཐོང་སྤང་གི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ་ཐར་པའི་ཕྱིར་ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གཏན་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེའི་རེག་བྱས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ 2-278a ལག་ལས། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་པོས་ཅི་བཞེད་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་ཞུམ་རྒོད་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་རྣལ་དུ་གནས་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། རང་གིས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་ས་འོག་མ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་ལའང་མི་གནས་པར་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་མཆོག་གི་གནས་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། གནས་པས་རྟག་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྣང་། དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནི་དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་དཔུང་གི་ཚོགས་བཞི་པོ་བསྡུས་ཏེ། གཞོམ་ཞིང་བསྐྲད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ 2-278b བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྡུ་ཞིང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ། གང་དུ་འཚེ་ཞིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བསྡུ་བ་དང་བསྐྲད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་བླང་བྱ་ལེན་པ་དང་དོར་བྱ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །གང་དུ་འཚེ་བ་མེད་པར་བག་ཕབ་སྟེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པའམ་དབང་བསྒྱུར་བ་པོ་ཡིན་ལ། དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཡན་ལག
【現代漢語翻譯】 由於親身證悟，超越世間的殊勝佛法景象得以極大增長，身心恒常充滿喜悅，因此，喜悅猶如珍寶的光芒驅散黑暗。 初地菩薩于解脫道中，從一切見道與修道所斷之障徹底解脫，或為獲得解脫，通過對身心難以調伏之處進行徹底調伏，從而獲得安樂，這猶如珍寶妃子的觸碰使轉輪王生起喜悅。 由正定菩提之支分，諸如神通等功德以及一切所思之愿皆如意成就，因此，猶如珍寶家主能圓滿成就國王的一切所需之財。 由舍菩提之支分，此初地菩薩於一切時分，以無有身心之沉沒與掉舉、貪戀與嗔恨等煩惱及近煩惱之自性，如其所愿安住，並且隨後獲得清凈世間智，以行利益有情之事，並使自己獲得尚未獲得的更高地的功德，捨棄尚未捨棄的過患，並且捨棄下地，于等持中以無分別智安住于無所住，故殊勝菩薩恒常安住。 或者說，于殊勝聖者之住處恒常安住。如《智穩疏》所說：『以安住故，恒常殊勝。』如是，舍猶如珍寶將軍聚集四兵，驅逐應驅逐者，聚集應聚集者，安住于無有損害之處，如同調伏、驅逐他方軍隊一般，清凈世間智取應取者，舍應舍者。如無有損害而安住，如同無分別智安住於一切所緣皆寂滅之處。 具有如是功德之菩薩，如同轉輪王一般，能入于或掌控這些功德，並且恒常被如七寶政權般的七菩提支所圍繞和具足。 第四，支分。
【English Translation】 Because of personally realizing it, the great appearance of Dharma that transcends the world is greatly increased, and the body and mind are always filled with joy. Therefore, joy is like the light of a precious jewel dispelling darkness. The first Bhumi Bodhisattva, in the path of liberation, is completely liberated from all the obscurations to be abandoned by seeing and meditation, or to obtain liberation, by thoroughly subduing the untamed aspects of body and mind, thereby obtaining bliss, which is like the touch of a precious queen causing joy to arise in the Chakravartin King. From the limb of right Samadhi Bodhi, virtues such as Abhijna (神通) and all the thoughts and wishes are fulfilled as desired, so it is like a precious householder who can perfectly accomplish all the wealth that the king desires. From the limb of equanimity Bodhi, this first Bhumi Bodhisattva, at all times, dwells as he wishes with the nature of being without afflictions and near afflictions such as sinking and excitement, attachment and aversion in the mind, and then obtains pure worldly wisdom to do things that benefit sentient beings, and to enable himself to obtain the qualities of higher ground that have not yet been obtained, to abandon the faults that have not been abandoned, and to abandon the lower ground, and in Samadhi, to abide without abiding in anything with non-discriminating wisdom, so the supreme Bodhisattva always abides. Or, he always abides in the abode of the supreme noble one. As it is said in the 'Commentary of Stable Intellect': 'Because of abiding, it is always supreme.' Thus, equanimity is like a precious general gathering the fourfold army, expelling those who should be expelled, gathering those who should be gathered, and abiding in a place where there is no harm, just as subduing and expelling the armies of others, the pure worldly wisdom takes what should be taken and abandons what should be abandoned. Like abiding without harm, it is like non-discriminating wisdom abiding in a place where all objects of focus are completely pacified. A Bodhisattva with such qualities is like a Chakravartin, who can enter or control these qualities, and is always surrounded and possessed by the seven limbs of enlightenment, like the seven precious royal powers. Fourth, the limb.
་བདུན་ཡན་ལག་ལྔར་བསྡུ་བ་འདིས་ཡན་ལག་ཅེས་པའི་དོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔར་མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་ཡང་ཡང་དྲན་ཞིང་གོམས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དེ་ལས་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཡན་ལག་ཀུན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ས་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་ 2-279a འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་རང་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དྲན་བརྩོན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དགའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་དེའི་དབང་གིས་ཡིད་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་སྦྱངས་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའམ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞི་གང་ལ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་བྱིང་རྒོད་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་པར་རྣལ་དུ་གནས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། ། 八聖道分 བདུན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་ལམ་དུ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམ་པའོ། ། 2-279b ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས། ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྒྱུ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རྟོག་ཅིང་དེ་འདོད་པ་དང་། འདོད་འདུན་དང་གནོད་སེམས་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་རྟོག་པ་ནི།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅིང་ངག་གིས་ཉེས་པ་རྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཕྲ་མ་དང་ངག་འཁྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། ལུས་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 將七覺支歸納為五根，這也解釋了『支』的含義。擇法覺支是自性支，因為它是證悟菩提自性的根本。念覺支是所依支，因為憶念先前所修習的法義，不忘失，反覆憶念純熟，最終在最殊勝的法位時，由憶念產生擇法等一切覺支。精進覺支是決定出離支，因為憑藉精進的力量，超越加行位，必定進入初地。初地時的憶念和精進，是加行位憶念和精進達到極致的果。喜覺支是獲得初地時，證悟法界所獲得的利益之支，因為證悟法界能使內心生起殊勝的歡喜。輕安、禪定、舍，這三種是無煩惱支。身心輕安能遠離煩惱障和所知障的惡業，因此能使人無煩惱，或者說是無煩惱的處所。禪定是安住于某個所緣境，從而使人無煩惱，因為安住于禪定時，能消除掉舉、掉舉等近分的煩惱。舍是無煩惱的自性，因為安住于舍的狀態時，沒有任何煩惱。 八聖道分：正見是聖道，同樣，正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定也是聖道。其中，正見是指在見道時，以擇法智慧現量證悟人法二無我的法界平等性，並以其為對境進行修習。以正見為因而生起出離三界的意樂，以及對增上戒、增上心、增上慧的思惟和希求，並且沒有貪慾、嗔恚等煩惱的思惟，是為正思惟。如實通達正見和正思惟后，爲了利益其他眾生而宣說，並且遠離妄語、惡口、離間語、綺語等語業過失，是為正語。身
【English Translation】 Summarizing the seven factors of enlightenment into five roots also explains the meaning of 'factor'. Discrimination of Dharma (chos rab rnam 'byed) is the factor of self-nature, because it is the root of realizing the self-nature of Bodhi. Mindfulness (dran pa) is the factor of reliance, because remembering the Dharma that was previously practiced, not forgetting it, repeatedly remembering and becoming proficient, and ultimately at the time of the most supreme Dharma, from that mindfulness arises all the factors such as discrimination of Dharma. Effort (brtson 'grus) is the factor of definite emergence, because by the power of effort, one transcends the stage of application and definitely enters the first ground. The mindfulness and effort at the time of the first ground are the result of the ultimate mindfulness and effort of the stage of application. Joy (dga' ba) is the factor of the benefit obtained when the first ground is attained, because realizing the Dharmadhatu (chos kyi dbyings) brings forth a special joy in the mind. Pliancy (shin sbyangs), Samadhi (ting 'dzin), and Equanimity (btang snyoms), these three are the factors of non-affliction. Physical and mental pliancy can remove the negative karma of the afflictive obscurations and the obscurations of knowledge, thus enabling one to be free from affliction, or rather, it is the place of non-affliction. Samadhi is abiding in a certain object of focus, thereby enabling one to be free from affliction, because when abiding in Samadhi, it can eliminate the near afflictions such as lethargy and excitement. Equanimity is the self-nature of non-affliction, because when abiding in a state of equanimity, there is no affliction whatsoever. The Eightfold Noble Path: Right View (yang dag pa'i lta ba) is the Noble Path, similarly, Right Thought (yang dag pa'i rtog pa), Right Speech (yang dag pa'i ngag), Right Action (yang dag pa'i las kyi mtha'), Right Livelihood (yang dag pa'i 'tsho ba), Right Effort (yang dag pa'i rtsol ba), Right Mindfulness (yang dag pa'i dran pa), and Right Samadhi (yang dag pa'i ting nge 'dzin) are also the Noble Path. Among them, Right View refers to the wisdom of discriminating Dharma (chos rab tu rnam par 'byed pa) in the Path of Seeing, directly realizing the equality of Dharmadhatu (chos dbyings mnyam pa nyid) of selflessness of person and phenomena, and cultivating it as the object of focus. Arising from Right View is the intention to renounce the three realms, as well as the thought and desire for higher morality, higher mind, and higher wisdom, and the thought without afflictions such as greed and hatred, which is Right Thought. After truly understanding Right View and Right Thought, speaking to benefit other beings, and avoiding the faults of speech such as lying, harsh words, divisive speech, and idle chatter, is Right Speech. Physical
ི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ཉེས་པ་གསུམ་སྤངས་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཁ་གསག་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་རྟོག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཚེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ 2-280a བ་དང་རྟོག་པ་རྩོལ་བ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལྷག་མཐོང་ཉིད་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་འཁོར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དངོས་དང་དྲན་པ་ཞི་གནས་དེའི་འཁོར་རོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་བཤད་པ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གིས་བདག་མེད་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མིང་ཚིག་ཡི་གེས་བསྟན་པའི་གཙུག་ལག་ཏུ་བྱས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་བཞག་པ་དེ་ཡི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་འཆད་པ་དང་། རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡི་ལུང་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་དོན་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ 2-280b གྱི་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དྲན
【現代漢語翻譯】 通過戒除殺生等三種罪過，進入解脫之道，是正業邊際（正確的行為）。捨棄虛偽諂媚等一切邪命（不正當的生計），是正命（正確的生計）。 依靠正見和正思，以及正命、正業等四者，爲了斷除應斷的兩種障礙（煩惱障和所知障），經常修習聖道，是正精進（正確的努力）。 對於已經理解的法義，不忘失，並且清晰地顯現在心中，是正念（正確的憶念）。 將心專注於法界真如，一心不亂，是正定（正確的禪定）。 這八支道在行為時，應當安住于正語、正業和正命三者之中；在內心安住于禪定時，應當修習止觀。 其中，正見、正思和正精進三者屬於觀（智慧）的一方，正見本身就是觀，正思和正精進則是觀的眷屬。 正定和正念屬於止（禪定）的一方，正定是止的本體，正念則是止的眷屬。 以上對八正道的解釋，在接下來的兩頌中進行了闡述：在獲得初地之後，直到二地乃至更高，修習八支聖道，通過妙觀察智菩提分（智慧的覺悟支分）如實地證悟二無我（人無我和法無我），並依此證悟和修習法界本身，這就是正見，即以正見如實地理解真如。 對於已經如實理解的真如，進行辨別，『這就是如此這般』，是為正思。 如何進行辨別呢？用名、句、文字所表達的真如之義，以經論等作為依據，這些就是所安立的法，因為它們闡釋了真如之義。 因此，如實地理解所安立之法的意義，並向他人如此講解，並且通過不顛倒地辨析所安立之法的經文，從而進入，是為正思。 語、業、命三種行為完全清凈，並在無數劫中依止正精進，是爲了對治所知障而進行的修習，同樣，正念也是如此。
【English Translation】 By abandoning the three faults such as killing, and entering the path of liberation, is Right Action. Abandoning all wrong livelihoods such as flattery and hypocrisy, is Right Livelihood. Relying on Right View and Right Thought, as well as Right Livelihood, Right Action, etc., in order to eliminate the two obscurations (afflictive obscuration and cognitive obscuration) that should be eliminated, constantly practicing the Noble Path is Right Effort. Not forgetting the meaning of the Dharma that has been understood, and clearly appearing in the mind, is Right Mindfulness. Focusing the mind single-pointedly on the suchness of the Dharma realm is Right Concentration. These eight branches of the path, when engaging in conduct, should abide in Right Speech, Right Action, and Right Livelihood; when abiding in concentration internally, one should practice calm abiding and insight. Among them, Right View, Right Thought, and Right Effort belong to the side of insight (wisdom); Right View itself is insight, and Right Thought and Right Effort are the retinue of insight. Right Concentration and Right Mindfulness belong to the side of calm abiding (meditation); Right Concentration is the essence of calm abiding, and Right Mindfulness is the retinue of that calm abiding. The explanation of the Eightfold Path above is elaborated in the following two verses: After attaining the first bhumi (ground), up to the second bhumi and beyond, practicing the eightfold noble path, through the discriminating wisdom Bodhyanga (limb of enlightenment of wisdom), realizing the two selflessnesses (selflessness of person and selflessness of phenomena) as they are, and based on this, realizing and practicing the Dharma realm itself, this is Right View, that is, understanding suchness as it is with Right View. Discriminating the suchness that has been truly understood, 'This is such and such,' is Right Thought. How does one discriminate? The meaning of suchness expressed in names, sentences, and words, based on scriptures and treatises, these are the established dharmas, because they explain the meaning of suchness. Therefore, truly understanding the meaning of the established dharmas, and explaining it to others in this way, and entering through the non-erroneous analysis of the texts of the established dharmas, is Right Thought. The three actions of speech, action, and livelihood are completely purified, and relying on Right Effort for countless eons is the practice to counteract the cognitive obscurations, and similarly, so is Right Mindfulness.
་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ལམ་དེའི་སྒྲིབ་པ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གསུམ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་ནི། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སོགས་མཐུའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་གནས་པ་སོགས་སོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་། ཞི་གནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཞི་ལྷག་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ 2-281a ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀུན་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ནི་འདི་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཆ་གཅིག་དང་ཞེས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ཆ་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་ལ་ཞི་གནས་ཤས་ཆུང་བས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་ཆ་གཅིག་པའོ། །ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་ཤས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་ཆ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ས་དང་པོའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་ཏེ་དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཞི་ལྷག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱི་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ས་བདུན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བདུན་པའི་དུས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བ
【現代漢語翻譯】 此外，禪定是克服道路障礙的對治法。當修習止觀之道時，如果出現昏沉或掉舉的障礙，那麼就像前面所說的，通過正念的力量來消除這些障礙，即止的相、執著的相和舍的相。此外，如《神通品》等所說的六神通等殊勝功德，也是克服障礙的對治法。第二，用三頌來區分止觀：即『安住』等。『安住』是指依靠無漏的色界四禪，因為心外沒有其他法，所以心專注于唯一的所緣境，這是止。依靠止，如實了知一切法的真實義，不顛倒，這是如理分別諸法的觀，即無分別智。這樣就簡要地說明了大乘止觀的體性。說明止觀的差別：止觀二者是成辦一切功德和修習所必需的，即修習菩提分法，想要獲得禪定和三摩地，想要獲得神通等，這些都離不開止觀，所以稱為『遍行』，一切修習的基礎就是止觀二者。『一部分』是指修習無色界四空定時，止的部分多，觀的部分少，所以稱為『一部分』。色界初禪、二禪、三禪，觀的部分多，止的部分少，所以也稱為『一部分』。『非一部分』是指止觀雙運，沒有多少之分，不是一部分的情況，即修習色界四禪的時候。以信解行修習止觀，被認為是獲得初地的因。初地時的止觀稱為『極喜止觀』，因為那時能證悟法界遍行。從二地到六地的止觀稱為『離垢止觀』，逐漸捨棄一切相，並在七地證得無相。七地時的止觀稱為『無相止觀』。
【English Translation】 Furthermore, meditation is cultivated as the antidote to the obscurations of the path. When cultivating the path of tranquility and insight, if dullness or excitement arises as an obscuration to that path, then, as mentioned above, through the power of mindfulness, these obscurations are cleared away, namely, the sign of tranquility, the sign of grasping, and the sign of equanimity. Moreover, perfect concentration, such as the six superknowledges and other special qualities as described in the chapter on miraculous powers, is cultivated as the antidote to obscurations. Second, there are three verses that distinguish tranquility and insight: namely, 'abiding' and so on. 'Abiding' refers to the four form realm meditations based on non-leaking [wisdom], because there are no phenomena other than the mind, the mind is placed single-pointedly on the object, hence tranquility. Based on that tranquility, knowing the meaning of the suchness of all phenomena without error is insight, which is the perfect discrimination of phenomena, namely, non-conceptualization. Thus, the characteristics of tranquility and insight in the Great Vehicle are briefly stated. The distinction between tranquility and insight is shown: these two, tranquility and insight, are universally present in all accomplishments of qualities and cultivation, that is, cultivating the aspects of enlightenment, desiring to attain meditation and samadhi, and desiring to attain superknowledges and so forth, all of these cannot be without them, hence they are called 'universally present', the basis of all cultivation is these two. 'One part' means that cultivating the four formless absorptions is mostly tranquility and less insight, hence 'one part'. The first, second, and third form realm meditations are mostly insight and less tranquility, so that is also one side or 'one part'. 'Not one part' means that tranquility and insight are combined, without more or less, not being on one side, which is when cultivating the fourth form realm meditation. Cultivating tranquility and insight through aspiration is considered the cause for attaining the first ground. The tranquility and insight at the time of the first ground are called 'joyful tranquility and insight', because at that time one realizes the all-pervadingness of the sphere of phenomena. The tranquility and insight from the second to the sixth grounds are called 'definitely emerging tranquility and insight', gradually abandoning all signs and definitely emerging into signlessness in the seventh ground. The tranquility and insight at the time of the seventh ground are called 'signless tranquility and insight'.
ྱ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ 2-281b ལ་མཚན་མ་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་དུས་ན་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པ་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། དག་པའི་ས་དེ་གསུམ་གྱི་ཞི་ལྷག་བསྒོམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དང་ས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་མོས་སྤྱོད་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འོག་མ་འོག་མས་ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 殊勝支分 གསུམ་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ། དོན་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་བསླུ་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཁས་དང་། སྔར་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་བཞི་ལས། 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 དང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ལམ་དང་འབྲས་ 2-282a བུའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་ལས། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའམ་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བའི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་མདོ་ལས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བཤགས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤགས་པ་དང་།
【現代漢語翻譯】 呀，那時，對於經部等各種法，不作種種差別想，爲了將一切都觀修成無相一味的緣故。第八地、第九地和第十地時修習止觀，稱為不作功用的止和觀，因為安住于不費力氣自然成就的止和觀的緣故。清凈的那三地修習止觀，稱為佛剎完全清凈，兩種障礙及其習氣完全清凈，獲得佛地，所以稱為完全清凈。像這樣，依于地和地之上的止觀瑜伽，是從勝解行地到第十地之間普遍存在的，它能成辦自他一切利益，並且下下地能成辦上上地的一切功德。 殊勝支分 第三，在使修習成為特殊的支分中，有四種教法，即：為證大義者不勞而無欺之善巧方便；不忘先前所受之法的總持；獲得未來功德之發願；以及使道完全清凈之三摩地和律儀。 為證大義者不勞而無欺之善巧方便 第一，成辦圓滿佛法，即從地、波羅蜜多、菩提分等道法，到果位力、無畏、一切種智之間的一切法，其方便是不分別的智慧，因為對於道和果的任何法都不執著相，所以能圓滿。如《十萬頌般若經》中說：『如果想要圓滿佈施波羅蜜多，就應當修學般若波羅蜜多。』乃至『想要獲得一切種智，就應當修學般若波羅蜜多。』所說的那樣。使眾生完全成熟或做這件事的方便是四攝，因為它能將眾生從不善之處救拔出來，安置於善處。迅速獲得現證和迅速獲得現證菩提的方便是，如經中所說：『一切罪業都應當懺悔，對於一切福德都應當隨喜，應當祈請一切佛，愿我獲得無上殊勝的智慧。』像這樣，懺悔和隨喜等。
【English Translation】 Then, at that time, various Dharmas such as Sutras were not differentiated, because all were meditated upon as being of one taste, without characteristics. When practicing Shamatha and Vipassana in the eighth, ninth, and tenth Bhumis, it is called effortless Shamatha and Vipassana, because one abides in Shamatha and Vipassana that are spontaneously accomplished without effort. The Shamatha and Vipassana practiced in those three pure Bhumis are called the complete purification of the Buddha-field, and the complete purification of the two obscurations along with their habitual tendencies leads to the attainment of Buddhahood, hence it is called complete purification. Thus, the yoga of Shamatha and Vipassana based on the Bhumis is universally present from Adhimukticarya-bhumi (Bhumis of practice through aspiration) up to the tenth Bhumi, accomplishing all the purposes of oneself and others, and each lower Bhumi accomplishes all the qualities of the higher Bhumi. Superior Limbs Third, among the limbs that make meditation special, there are four teachings: skillful means that accomplish great purposes without labor and without deception; the dharani that does not forget the Dharmas previously received; the aspiration that obtains future qualities; and the Samadhi and vows that purify the path completely. Skillful Means That Accomplish Great Purposes Without Labor and Without Deception First, the means to completely accomplish the Buddhadharma, which includes the Dharmas of the path such as the Bhumis, Paramitas, Bodhipaksika-dharmas, and the Dharmas up to the fruits of powers, fearlessnesses, and Sarvakarajnana (all-knowing wisdom), is non-conceptual wisdom. Because there is no clinging to characteristics in any Dharma of the path and the fruit, it becomes complete. As it is said in the One Hundred Thousand Verse Prajnaparamita Sutra: 'If you want to perfect the Dana Paramita, you should study the Prajnaparamita.' And 'If you want to attain Sarvakarajnana, you should study the Prajnaparamita.' The means to fully ripen sentient beings or to do this is the four ways of gathering disciples, because it rescues sentient beings from non-virtuous states and places them in virtuous states. The means to quickly attain Abhijna (higher knowledge) and to quickly attain Abhisambodhi (perfect enlightenment) is, as it is said in the Sutra: 'All sins should be confessed, all merits should be rejoiced in, all Buddhas should be prayed to, may I attain the supreme and excellent wisdom.' Thus, confession and rejoicing, etc.
ཡི་རང་གསོལ་བ་དང་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུའོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཉིས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་བདག་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་འགྲུབ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ་བོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་དམ་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་སྟེ། མི་ 2-282b གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་མི་གནས། སྙིང་རྗེས་ཞི་མཐར་མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ནི་ཐབས་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་ཞིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དེར་འདུས་པས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཆོག་གཅིག་ཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་ལ་འགྲོ་ཞིང་། ཐེག་པ་དམན་པར་མི་འཇུག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ཐབས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། 往昔所持諸法不忘陀羅尼 གཉིས་པ་གཟུངས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་དོན་མ་ལུས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་འཛིན་པ་དང་། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་སྣང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཟུངས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དྲིས་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་བཅངས་པ་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་བསགས་པས་ཆོས་གང་ལན་གཅིག་བཤད་པས་ཚིག་དོན་རྣམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་དང་། ཚེ་འདིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་ཆོས་ 2-283a མང་པོ་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་དང་མཁན་སློབ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པའི་གཟུངས་དང་། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལན་ཅིག་ཐོས་པས་འཛིན་ནུས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་སྨིན་དང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་བློ་ལྡན་འཕགས་པའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་མོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་
【現代漢語翻譯】 如是讚歎祈願與迴向。成就事業之方便有二：持明（梵文：dhāraṇī，陀羅尼）與三摩地（梵文：samādhi，禪定）。持明能不忘失佛法之詞句與義理，故能成就自利之事；三摩地能示現種種神通變化，故能成就利他之事。善於不間斷修持正道者，即是不斷如來之種姓血脈者。不住涅槃（梵文：nirvāṇa，寂滅）之方便道，即是智慧與慈悲二者。以智慧不住輪迴之邊，以慈悲不住寂滅之邊。若能雙運世俗諦與勝義諦二種心，則具足此二方便，且其餘方便亦皆攝於其中，故此乃最勝之方便。如是，此五種善巧方便，遍及菩薩之發心與行持，以及十地菩薩之境界。不墮入小乘，能成就大乘之道與果。此等方便與世間及聲聞、緣覺之方便不同。菩薩依此善巧方便，能輕易成辦自他一切利益。 往昔所持諸法不忘陀羅尼 第二，持明（梵文：dhāraṇī，陀羅尼）是透過殊勝的憶念與智慧，毫無遺漏地憶持一切佛經的詞句與義理；對於先前未曾聽聞之佛法與義理，亦能於心中顯現；且能獲得菩提之助伴。獲得持明，乃是因往昔生中，積聚了請問佛法、供養、受持、讀誦等能獲得持明之善業。故能于聽聞一次佛法后，即能憶持一切詞句與義理，此乃由異熟果所生之持明。於此生中，透過親近諸多善知識，勤于聽聞佛法，故能不忘失諸佛、菩薩、堪布、阿阇黎等所說之佛法詞句與義理，此乃由聽聞熏習所生之持明。若人因修習空性、無相、無愿等三摩地（梵文：samādhi，禪定）之故，聽聞一次佛法即能憶持，此稱為三摩地之持明。異熟果與聽聞所生之持明較小，三摩地所生之持明較大。此大持明又有三種：具足智慧者，若尚未入聖位，僅是發心行持者，透過修習三摩地所生之持明，乃是
【English Translation】 Thus are praise, supplication, and dedication shown. The means to accomplish activities are twofold: dhāraṇī (持明，陀羅尼，dhāraṇī, Dharani, memory) and samādhi (三摩地，禪定，samādhi, Samadhi, concentration). Dhāraṇī, by not forgetting the words and meanings of the Dharma, accomplishes activities for one's own benefit. Samādhi, through the gateway of displaying various kinds of miraculous powers, accomplishes activities for the benefit of others. The expert in not cutting off the continuous path is the one who does not cut off the lineage of the Tathāgata (如來). The path to accomplishing non-abiding nirvāṇa (寂滅) is the two, wisdom and compassion. That is, with wisdom, one does not abide at the extreme of saṃsāra (輪迴); with compassion, one does not abide at the extreme of peace. Moreover, the combination of the two minds, conventional and ultimate, possesses both of these methods, and all others are included therein in essence. Therefore, one supreme skillful means is sufficient. Thus, these five kinds of skillful means pervade the aspiration and conduct of the Bodhisattva (菩薩) and all ten Bhūmis (地). They do not enter the Lesser Vehicle (小乘), and such a means to accomplish the path and fruit of the Great Vehicle (大乘) is unlike the means of worldly beings and Śrāvakas (聲聞) and Pratyekabuddhas (緣覺). Relying on such skillful means, those Bodhisattvas easily accomplish all benefits for themselves and others. Dhāraṇī of Not Forgetting All Dharmas Held in the Past Secondly, dhāraṇī (持明，陀羅尼，dhāraṇī, Dharani, memory) is the complete retention, without loss, of all the words and meanings of the scriptures through the gateway of special mindfulness and wisdom; the appearance in the mind of Dharmas and meanings not previously heard; and the attainment of Dharmas that are aids to enlightenment. Moreover, the attainment of dhāraṇī comes from accumulating the merit of asking about the sacred Dharma, making offerings, holding, and reciting in other lifetimes, so that one is able to completely retain all the words and meanings after hearing a Dharma teaching once. This is dhāraṇī arising from maturation. In this lifetime, by becoming accustomed to hearing many Dharmas from many virtuous spiritual friends, one does not forget the words and meanings of the Dharmas taught by Buddhas, Bodhisattvas, Khenpos, Lopons, and so forth. This is dhāraṇī from becoming accustomed to hearing. Whichever samādhi (禪定) of emptiness, signlessness, wishlessness, and so forth one becomes accustomed to, one is able to retain the Dharma after hearing it once. This is called dhāraṇī of samādhi. The dhāraṇī arising from maturation and hearing is small, while the dhāraṇī arising from samādhi is great. Moreover, that great one has three aspects: for those with intelligence who have not entered the Ārya (聖) Bhūmis (地), those who are merely aspiring practitioners, the dhāraṇī arising from meditating on samādhi is
ཆུང་ངུ་དང་། འཕགས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་དག་ས་བདུན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་པོ་སྟེ། དག་པའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གཟུངས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་སྨིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་རང་གིས་དེའི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། 未來能證諸功德之愿 གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་ནི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སོགས་གང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སེམས་ཤིང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྨོན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 2-283b ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། རང་དོན་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྨོན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སེམས་པ་བསྐུལ་ནས་དེ་ཡིད་དུ་འདོད་ཅིང་ཚིག་ཏུའང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུའམ་ངོ་བོའོ། །སྐབས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་དུ་གསུངས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་མེད་ཅེས་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བསྟན་ཏེ། མོས་སྤྱོད་དང་ས་བཅུ་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཉན་རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཡི་ཆེད་དུ་ལས་གཞན་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་། སྨོན་པའི་སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་དེ་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདུན་ཞིང་སྨོན་པ་ལས་དེའི་མོད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཅན་དང་། སྨོན་ལམ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ 2-284a རྟོགས་ཤིང་། འཁོར་བའི་ཉེར་འཚེ་མཐོང་ནས་དེ་དང་དེ་ཞི་བའི་སྒོ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བདག་མ་འོངས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འདི་དང་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོགས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མི་མཐུན
【現代漢語翻譯】 小、入聖位者，處於七種未凈地者為中等；處於三種凈地者的陀羅尼為大。這些是陀羅尼的分類。陀羅尼的作用是：菩薩們反覆不斷地依靠三種陀羅尼，即法、義、持，從而恒時為他人開示正法，自己也能掌握其詞句和意義。 未來能證諸功德之愿 第三，發願是堅定的。菩薩們的發願是：心中想著菩提等任何 желаемое 果實，並 желаемое 為此而努力。這是由 хорошо 理解發愿之境的智慧所驅動的。不像為自己 желаемое 輪迴之物那樣，而是由特殊的智慧驅動，心中 желаемое 並用語言表達願望，這是發願的因或本質。此處所說的智慧，是指從無分別智之因中產生的智慧，或是爲了獲得智慧而回向，這被稱為智慧的驅動。《釋論》中說：『諸地皆無等』，這顯示了發願的地位。在信行地和十地等各個階段，菩薩們所發之愿，與世間之愿以及聲聞、緣覺之愿是不同的。 發願的功德是：要知道，發願是成就自他二利的因。即此生能成就自他二利，來世也能成就自他二利。即使沒有通過身語去做其他事情，僅僅憑藉發願之心，就能如所愿成就。因此，心中如何 желаемое 並祈願，就能立即在現世看到果報，發願能成就未來的一切 желаемое 。 發願的分類是：信行地的菩薩們的發願是多種多樣的。因為那時還沒有證悟法界周遍的體性，看到輪迴的過患后， желаемое 息滅種種痛苦，或者 желаемое 成就種種功德，從而發願：『未來我爲了利益眾生，愿成為這樣或這樣』等等，所發的願望各不相同。
【English Translation】 Small, those who have entered the noble grounds, those who dwell in the seven impure grounds are middling; the dharanis of those who dwell in the three pure grounds are great. These are the divisions of dharanis. The function of dharanis is: Bodhisattvas, relying again and again without interruption on the three dharanis, namely Dharma, Meaning, and Retention, constantly and thoroughly show the sacred Dharma to others, and they themselves also grasp its words and meanings. The Wish to Attain All Virtues in the Future Third, aspiration is steadfast. The aspirations of Bodhisattvas are: thinking in their minds about the fruit of enlightenment (Bodhi) or any desired outcome, and striving for that purpose. This is driven by the wisdom that well understands the object of aspiration. It is not like aspiring for conditioned things for one's own sake, but rather the mind is driven by special wisdom, desiring it in the mind and also expressing the aspiration in words, which is the cause or essence of aspiration. Here, wisdom refers to that which arises from the cause of non-conceptual wisdom, or dedicating oneself to obtaining that wisdom is what is meant by being driven by wisdom. The Great Commentary says, 'All grounds are unequaled,' which indicates the ground of aspiration. The aspirations of Bodhisattvas in the stages of faith and the ten grounds are not equal to worldly aspirations or the aspirations of Hearers and Solitary Realizers. The benefit of aspiration is: it should be known that aspiration is the cause for accomplishing the benefit of oneself and others. That is, in this life it accomplishes the benefit of oneself and others, and in future lives it also accomplishes the benefit of oneself and others. Even without doing other actions through body and speech for that purpose, merely through the mind of aspiration, it is accomplished as desired. Therefore, as the mind desires and aspires, it immediately produces results in this life, and aspiration accomplishes all future purposes. The divisions of aspiration are: the aspirations of Bodhisattvas in the stage of practice with faith are diverse. Because at that time they have not realized the nature of the all-pervading Dharma realm, and having seen the harms of samsara, they desire to pacify this and that, or desiring to accomplish this and that quality, they make aspirations such as, 'In the future, for the benefit of sentient beings, may I become like this or that,' and so on, the aspirations they make are different and not consistent.
་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། ས་གཉིས་པ་སོགས་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེད་ལས་ནི། སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུས། ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 說能凈道之三摩地與四法印 བཞི་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བཤད་པ་གཉིས་ལས། 說三有境三摩地 དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ 2-284b བཤད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་འམ་རྟེན་དེ་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོས་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་འཛིན་གསུམ་པོ་དེ་ནི་གཟུང་བ་དེ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ན། དམིགས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་འཛིན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ནས་མི་སྨོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དབྱིངས་དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ 2-285a ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་དུ་གྲངས་
【現代漢語翻譯】 有各種各樣的（功德）。進入初地后，爲了圓滿實現十大愿，發廣大之愿。從那時起，直到獲得究竟的菩提，二地等其餘各地上，願力越來越廣大，越來越殊勝，越來越清凈。願力的作用是：依靠願力，菩薩能夠成辦自他二利。憑藉具有福德之力的菩薩的願力，以無數的身體、無數的光芒和無數的神通來成辦自他之利，這並非言語所能輕易表達的，正如經中所說，應當知曉。 宣說能凈道之三摩地與四法印 第四部分，宣說有境三摩地與所知之境四法印，分為兩部分： 宣說三有境三摩地 首先，宣說空性三摩地、無愿三摩地和無相三摩地這三種三摩地，因為它們是道路的主要部分。 2-284b 三種三摩地的行境或所緣境是：遍計所執的補特伽羅和法這兩種無我，是空性三摩地的行境。無愿三摩地的行境是：他起依他緣起的顯現，執著為二取的有漏依，五取蘊。無相三摩地的行境是：作為二取增益之基礎或所依的那個自體，恒時以自性遠離二取，一切相皆寂滅的圓成實性。 應當如此理解。因此，這三種三摩地，因為是緣于那三種所取境，並如是執持的三摩地的自性，所以從所緣境不同的角度來看，執持的三摩地也應如是理解為三種。 顯示三種三摩地的相狀是：空性三摩地是不分別二取的相狀。無愿三摩地是對於五取蘊，因為它們是無常且是各種痛苦之所，所以不執著於它們，背離它們，具有不希求的相狀。無相三摩地是對於一切相和痛苦皆寂滅的界，勝義諦，具有信 2-285a 仰和歡喜的相狀。總數為三。
【English Translation】 There are various (merits). After entering the first bhumi (ground, sa), in order to manifestly accomplish the ten great aspirations, one makes vast aspirations. From then on, until attaining ultimate great bodhi (enlightenment, byang chub), on the second bhumi and so on, on the remaining bhumis, the aspirations become increasingly vast, increasingly excellent, and increasingly pure. The function of aspirations is: relying on aspirations, a bodhisattva (enlightenment being, byang chub sems dpa) is able to accomplish both self and other's benefit. By the power of the aspirations of a bodhisattva endowed with the strength of merit, accomplishing self and other's benefit with countless bodies, countless rays of light, and countless magical powers is not easy to express in words, as it is said in the sutras (discourses, mdo), one should know. Explanation of the Samadhi that Purifies the Path and the Four Seals of Dharma The fourth part, explaining the three samadhis with objects and the four seals of dharma that are the objects of knowledge, is divided into two parts: Explanation of the Three Samadhis with Objects First, the explanation of the three samadhis—emptiness samadhi, wishlessness samadhi, and signlessness samadhi—because they are the main part of the path. 2-284b The objects of practice or the objects of focus of the three samadhis are: the two types of selflessness—the imputed person and phenomena—are the objects of practice of emptiness samadhi. The object of practice of wishlessness samadhi is: the dependent arising appearance of other-power, the five aggregates of contaminated grasping, which are grasped as two selves. The object of practice of signlessness samadhi is: that very basis or support for the imputation of two selves, which is always by its nature free from two selves, the perfectly established nature where all signs are pacified. One should understand it thus. Therefore, these three samadhis, because they are the nature of the three samadhis that focus on those three objects and hold them as such, from the perspective of different objects of focus, the holding samadhi should also be understood as three types. Showing the aspects of the three samadhis: emptiness samadhi is the aspect of not conceptually thinking about two selves. Wishlessness samadhi is the aspect of not clinging to the five aggregates of grasping, turning away from them, and not desiring them, because they are impermanent and the place of various sufferings. Signlessness samadhi is the aspect of having faith 2-285a and joy in the realm where all signs and sufferings are completely pacified, the ultimate truth. The total number is three.
ངེས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་རྟེན་མ་དག་གཞན་དབང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། ཡོངས་གྲུབ་འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། 說所知境四法印 གཉིས་པ་སྟོན་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་བཞེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པའི་མདོའམ་གནད་འདུས་པའི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་འདི་ལྟར། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཞེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡོམ་གཉིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས། སོག་ལེའི་སོ་དང་དུག་གི་བཟའ་བ་འདྲ་བའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་ཆགས་ 2-285b ཤིང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་པས། སྨོན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྡོམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་རྩམ་ལས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞི་བའོ། །ཞེས་པའི་མདོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། གདོད་ནས་ཞི་བའི་ཡོངས་གྲུབ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ཞེས་པའི་དོན་བཞི་པོ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་པོ་དེ་ཡི་དོན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བྱུང་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་ཏེ་རྟག་པར་མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སྐད་དོད་ཨ་ནི་ཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ནི་ཏ་ཏ་རྟག་པ་དང་ཨ་དགག་ཚིག་ཡིན་པས་རྟག་པ་མེད་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་བྱའི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བད
【現代漢語翻譯】 爲了完全瞭解所知境中二種我（人我，法我）原本不存在，需要修持空性三摩地；爲了斷除執著二我的所依——不清凈的依他起性，需要修持無愿三摩地；爲了現證圓成實性的滅諦，需要修持無相三摩地。因此，宣說空性等三種三摩地，是爲了說明前面所說的三種意義。 第二，無與倫比的導師——諸佛，爲了最利益有情眾生，宣說作為空性等三種三摩地的因，即包含所有法義的經文或要義的四種法印如下：『諸行無常』、『有漏皆苦』、『諸法無我』、『涅槃寂靜』。這是為菩薩們宣說的。這四種法印如何成為三摩地的因呢？『諸行無常』和『有漏皆苦』這兩個法印，是爲了現證無愿三摩地而宣說的。因爲了知諸行無常和痛苦的自性后，就像知道骨頭的鋒利和毒藥的危害一樣，就不會貪執和希求諸行，從而現證無愿三摩地。『諸法無我』的法印是現證空性三摩地的因，因爲了知一切法的補特伽羅我和法我二者都是遍計所執，在勝義中並不成立，因此能現證空性三摩地。『涅槃寂靜』的經文是無相三摩地的因，因為安住于本自寂靜的圓成實性，由各自的智慧所證悟的境界中，從而現證息滅一切戲論之相的涅槃——滅諦。那麼，無常、痛苦、無我和寂靜這四種意義是什麼呢？對於堅固的菩薩們來說，這四種法印的意義是：諸行生起后，不會在第二個剎那停留，沒有常恒的意義就是無常的意義。無常的梵語是『anitya』，『nitya』是常恒的意思，『a』是否定詞，所以『anitya』就是沒有常恒或無常的意思。在《大疏》中說，僅僅是生滅的現象，不是菩薩所要證悟的無常，而是指...
【English Translation】 To fully understand that the two selves (self of person and self of phenomena) in the knowable realm are originally non-existent, one should cultivate the Samadhi of Emptiness; to abandon the basis of clinging to the two selves—the impure other-dependent nature, one should cultivate the Samadhi of Wishlessness; to directly realize the cessation truth of the perfectly established nature, one should cultivate the Samadhi of Signlessness. Therefore, the three Samadhis of Emptiness and so on are proclaimed for the sake of explaining the three meanings just mentioned. Secondly, the incomparable teacher—the Buddhas, wishing to benefit sentient beings most excellently, proclaimed the four seals of Dharma as the cause of the three Samadhis of Emptiness and so on, which are the Sutras containing all the meanings of Dharma or the essence, as follows: 'All conditioned phenomena are impermanent,' 'All contaminated conditioned phenomena are suffering,' 'All phenomena are without self,' 'Nirvana is peace.' These are proclaimed for the Bodhisattvas. How are these four seals the cause of Samadhi? The two seals, 'All conditioned phenomena are impermanent' and 'All conditioned phenomena are suffering,' are proclaimed as the cause of realizing the Samadhi of Wishlessness. Because after knowing the nature of impermanence and suffering of conditioned phenomena, just like knowing the sharpness of bones and the harm of poison, one will not be attached to and desire conditioned phenomena, thereby realizing the Samadhi of Wishlessness. The seal 'All phenomena are without self' is the cause of realizing the Samadhi of Emptiness, because knowing that the two selves of person and phenomena in all phenomena are merely imputed and not established in reality, one can realize the Samadhi of Emptiness. The Sutra 'Nirvana is peace' is the cause of the Samadhi of Signlessness, because by abiding in the originally peaceful perfectly established nature, in the realm realized by one's own wisdom, one can realize Nirvana—the cessation truth that pacifies all signs of elaboration. So, what are the four meanings of impermanence, suffering, selflessness, and peace? For steadfast Bodhisattvas, the meaning of these four seals is: after phenomena arise, they do not remain for a second moment, the meaning of not being permanent is the meaning of impermanence. The Sanskrit word for impermanence is 'anitya,' 'nitya' means permanence, and 'a' is a negative prefix, so 'anitya' means without permanence or impermanence. In the Great Commentary, it is said that merely the phenomena of arising and ceasing are not the impermanence that Bodhisattvas should realize, but refers to...
ག་གཉིས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དམ་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བའང་མེད་ན་འཇིག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡང་མེད་པས་སྨོན་པར་བྱ་བ་མེད་པའང་ཡིན་ཏེ་ 2-286a འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཁོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི། ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་དུས་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ། 理證無常義 དང་པོ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ། མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་ཕྱི་ནང་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའི་བར་ཚིགས་བཅད་བཅུས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། 總說 ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ནས། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་སོགས། ཕྱིར་སྒྲས་བཅད་པ་ལྟར་དང་། དག་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་བར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཅུ་བཞི་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རུང་ཞེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཅི་ཞིག་མི་རུང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་འགག་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ 2-286b སྲིད་དུ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་བཞིན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བར་མ་ཆད་པར་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་ན་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མི་རིགས་པའམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འགག་པར། ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྐྱེན་དང་མ་འཕྲད་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྣང་དུ་ཆུག་ཀྱང་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་འབྱུང་བ་མེད་པར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། མཐར་འགག་པའི་རྒ
【現代漢語翻譯】 如執二取（二取：能取和所取）般，說為恒常不存在。 雖顯現為生起后壞滅，但若從勝義諦角度而言，生起尚且沒有，何來壞滅？故無有壞滅。 如此，因為沒有壞滅，所以也沒有執著常有的基礎，因此也無需希求。 這顯然是從勝義諦的角度說的。 唯是分別唸的意義是痛苦。 明明沒有，卻顛倒地執取和能取，僅僅如此在輪迴中流轉就是痛苦，了知此即是痛苦的意義。 無我的意義是：在顯現為能取所取的他起（他起：依他起）上，僅僅是于能取和所取上遍計人與法，除此之外，並無如此成立的實有。 寂滅的意義是：了知圓成實（圓成實：指諸法實相，遠離一切戲論）的自性后，在串習達到究竟之時，一切相的分別念皆得寂滅的意義。 現在以理證成立無常和無我的意義。 理證無常義 首先，成立一切有為法皆是無常。 從『不容許從因生』到『因此內外皆剎那』，以十個偈頌來闡述。 其中又分總說和別說兩種，首先是總說。 總說 立宗：內外有為法，一一剎那皆是無常。 理由：不容許，從因生等。 如同以『故』字來限定，列舉了從『清凈故』到『隨順有情故』等十四條理由。 所謂『不容許』，即『不容許』之意。 何為不容許？有為法從因緣生起后，直至相續斷絕之前， 如同河流般，前一剎那滅，后一剎那生，相續不斷地產生。 如果不是剎那，那麼此物生起后，經歷長短不一的時間，其相續是不合理的，或者說是不容許的。 有些人說，並非不容許，事物依靠因緣聚合的力量，在第一個剎那生起后，不會立即壞滅，而是持續存在，直到遇到壞滅的因緣為止，比如幾天、幾個月、幾年等等。 如果這樣，即使承認有第一個剎那，但從第二個剎那開始，因為沒有因，第一個剎那生起后，就會立即斷絕，不會相續產生。 因為沒有持續到第二個剎那等的因，以及最終壞滅的衰老……
【English Translation】 It is said that it is always non-existent as it is conceived in the duality of grasping. Although it appears as arising and then decaying, if there is no arising in the ultimate sense, how can there be decay? Therefore, there is no decay. Since there is no decay, there is no basis for clinging to permanence, and therefore there is no need to aspire for it. This clearly refers to the ultimate truth. The meaning of mere conceptualization is suffering. Although it does not exist, it is suffering to be reversed in grasping and clinging, and to wander in samsara in that way. Knowing this is the meaning of suffering. The meaning of selflessness is: On the other-dependent (他起：依他起) that appears as grasper and grasped, it is only the meaning of completely imagining persons and dharmas in the grasper and grasped. Apart from that, there is no such established reality. The meaning of peace is: Knowing the nature of the perfectly established (圓成實：指諸法實相，遠離一切戲論), at the time when familiarity reaches the ultimate, all conceptualizations of characteristics are the meaning of near peace. Now, the meaning of impermanence and selflessness is established by reasoning. Reasoning for the Meaning of Impermanence First, establish that all conditioned phenomena are impermanent. From 'It is not permissible to arise from cause' to 'Therefore, inside and outside are momentary,' it is explained in ten verses. Among them, there are two types: general explanation and specific explanation. The first is the general explanation. General Explanation Thesis: Internal and external conditioned phenomena are impermanent in each moment. Reason: It is not permissible, arising from cause, etc. As if limited by the word 'therefore,' fourteen reasons are listed from 'because of purity' to 'because of following sentient beings.' The so-called 'not permissible' means 'not permissible.' What is not permissible? Conditioned phenomena arise from causes and conditions, and until the continuum ceases, like a river, the previous moment ceases and the next moment arises, continuously occurring without interruption. If it is not momentary, then it is unreasonable or impermissible for that thing to arise and continue for various lengths of time. Some say that it is not impermissible, but things arise in the first moment due to the power of the assembly of causes and conditions, and do not cease immediately, but continue to exist until they encounter the cause of destruction, such as days, months, years, etc. If so, even if the first moment is acknowledged, from the second moment onwards, because there is no cause, the first moment will cease immediately after it arises, without continuous production. Because there is no cause for continuing to the second moment, etc., and the aging that eventually decays...
ྱུ་ཡང་བརྗོད་དགོས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལོ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་གནས་པ་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་ནི་ཆུ་གསར་པ་གསར་པ་འབབ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་པ་རྒྱུན་ཆད་ན་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མར་མེའི་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་ཡང་རས་དང་སྣུམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྣུམ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་སྣུམ་མེ་ལྕེར་གྱུར་ཏེ་གསར་པ་གསར་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་སྣུམ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་མེ་ལྕེ་ཡང་རྒྱུན་འཆད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་སྣུམ་མེད་པར་ཡུན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ 2-287a ན་རྒྱུན་མཐར་ཡང་འཇིག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྲུ་མནན་པ་ནི་དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དང་འདྲ་བས་དོན་ལ་མི་འགལ་ཡང་། འགྲེལ་པས་གོང་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་གཟུང་དགོས་སོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་ལྟར་གནས་པར་འཕངས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དེས་དེ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དུ་མར་གནས་པ་འཕེན་མི་སྲིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འཕངས་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །སྐད་ཅིག་མིན་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ན་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེ་རིགས་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཤིང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་འཇིག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ་དང་པོའི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་མཐར་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཅིས་མི་འདོད། སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་ཁས་མི་ལེན་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ནས་དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་འདི་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ 2-287b རྒྱུ་དེས་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་མི་དགོས་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་དུ་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མི་འཐ
【現代漢語翻譯】 此外，還必須說明，產生第一個剎那的因，不能產生存在於年、日、月等非剎那的事物，因為因果都是剎那性的。例如，河流的流動是新的水不斷地流淌，如果新的水流中斷，流動也會停止。又如，燈焰的延續，也是從燈芯和油的因緣中，在油未耗盡之前，油轉化為火焰，新的火焰不斷產生，如果油耗盡，果，也就是火焰也會停止，而第一個剎那的火焰，在沒有其他因緣，也就是沒有油的情況下，不可能持續存在。有些人認為，如果不是剎那壞滅，那麼最終也不會壞滅，這就像『最初不壞滅，最終不變異』一樣，雖然在字面上沒有矛盾，但應該按照註釋中的解釋來理解。 還有些人認為，從產生到存在，不需要其他因緣，認為產生第一個剎那的因，就能使之持續存在，這是不對的。因為產生第一個剎那的因，在產生之後就已經消失了，不可能使之持續多個剎那，因為不可能存在非剎那的事物，這就像說『石女的兒子被拋棄了』一樣。如果非剎那的事物是由因產生的，那麼也應該能產生常有的事物，這是非常不合理和不可能的。如果第一個剎那是由因產生的，然後持續一段時間，之後自身壞滅，也不需要其他因緣，認為最初的因就是這樣做的，這也是一樣的。如果認為持續存在和最終壞滅不需要其他因緣，那麼為什麼不認為第一個剎那也是無因而生呢？如果不承認第一個剎那是無因而生，因為這與現量相違背，那麼，『因緣所生故』，就說明了這種生起和延續，也是由先前剎那的因所產生的，並且沒有發現其他的因緣。還有些人認為，產生事物的因，在產生之後，不需要再次產生，而是以產生的狀態持續存在一段時間，在此期間沒有其他剎那的生滅，也不需要其他的因緣，這是不合理的。
【English Translation】 Furthermore, it must be stated that the cause that generates the first moment cannot generate things that exist in years, days, months, etc., which are non-momentary, because both cause and effect are momentary. For example, the flow of a river is the continuous flow of new water; if the new water flow is interrupted, the flow will also stop. Similarly, the continuation of a lamp flame is also from the causes of the wick and oil; before the oil is exhausted, the oil transforms into flame, and new flames are continuously produced. If the oil is exhausted, the effect, which is the flame, will also stop. The first moment of the flame cannot continue to exist for a long time without other causes, that is, without oil. Some people think that if it is not momentary destruction, then it will not be destroyed in the end. This is like 'initially not destroyed, ultimately not changed.' Although there is no contradiction in the literal sense, it should be understood according to the explanation in the commentary. Still others think that from generation to existence, no other causes are needed, believing that the cause that generates the first moment can make it continue to exist. This is not correct, because the cause that generates the first moment has already disappeared after generating it, and it is impossible to make it continue for multiple moments, because it is impossible for non-momentary things to exist. This is like saying 'the son of a barren woman is abandoned.' If non-momentary things are produced by causes, then it should also be possible to produce permanent things, which is very unreasonable and impossible. If the first moment is produced by a cause, then continues for a period of time, and then destroys itself, no other causes are needed, believing that the initial cause did it. This is the same. If it is believed that continued existence and ultimate destruction do not require other causes, then why not believe that the first moment is also born without a cause? If one does not admit that the first moment arises without a cause, because this contradicts direct perception, then 'because it is born from causes' explains that this arising and continuation is also produced by the cause of the previous moment, and no other causes have been found. Still others think that the cause that produces things, after producing them, does not need to produce them again, but continues to exist in the state of being produced for a period of time. During this period, there is no arising or ceasing of other moments, and no other causes are needed. This is unreasonable.
ད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པར་ཕྱིས་ཤིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཞིག་ཕྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནམ། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཞིག་ཕྱིས་ཞིག་ནས་འགགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པར་གནས་པ་ཡིན་ན། གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྟག་པ་དང་ཡུན་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་ཡུན་གཅིག་ཏུ་མི་འགགས་པར་གནས་པ་མི་སྲིད་པས་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་ཇི་ཙམ་པར་གནས་ནས་གཟོད་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འགག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་དེས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་གཉིས་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། གྲང་བ་དྲོ་བ་གཉིས་རྒྱུ་གཅིག་ 2-288a གིས་བྱེད་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མིན་པར་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་རྟག་པར་གནས་ན་ལུང་དང་རིགས་པ་གཉིས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འགལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལས། འདུ་བྱེད་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་པས་རེ་ཞིག་པ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རིགས་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ནས་གྲོལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་སྐྱོ་ཞིང་ཆགས་བྲལ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་སུ་འགག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཡང་དེའི་བར་དུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་གནས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སུ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་བས་ཆགས་བྲལ་དུ་མ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཇི་སྲིད་
【現代漢語翻譯】 現在要說明相違之處：如果事物產生后不是立即壞滅，而是過一段時間才壞滅，那麼，事物本身不是剎那壞滅，而是過一段時間才壞滅嗎？如果是剎那壞滅的事物，過一段時間后又是什麼停止了呢？首先，如果事物不是剎那壞滅而是存在的，那麼，存在的自性沒有壞滅的自性，所以存在的那個事物即使過一段時間也不會壞滅，而是會恒常存在。如果具有壞滅的自性，那麼，壞滅的自性沒有常恒和長久存在的自性，所以從第一個剎那就應該壞滅，不可能停留一段時間，因此是相違的。 此外，事物產生后要經過多久才會壞滅呢？必須說明壞滅的原因是什麼。如果說是產生的原因，那就是相違的，因為產生是事物存在，而壞滅是事物不存在，一個原因產生，原因既能使事物存在，又能使事物不存在，這是不合理的。就像光明和黑暗，寒冷和溫暖，不可能由一個原因產生一樣。『因為相違』是指：如果事物不是在自身產生后的第二個剎那就停止，而是以壞滅的狀態存在，那麼，如果事物產生后恒常存在，就與經教和理證二者相違。 如何相違呢？從世尊的教言來說：『諸行（འདུ་བྱེད་，梵文：saṃskāra，梵文羅馬音：samskara，漢語字面意思：行）就像由因緣產生的幻象，具有生滅的性質，所以是壞滅的；產生后不會停留超過一剎那，所以是暫時的；產生后立即壞滅，所以是短暫存在的。』這與佛陀的教言相違背。從理證上來說，也與瑜伽現量相違背：瑜伽士通過修習和作意四聖諦，看到一切諸行都具有剎那生滅的性質，從而產生厭離，脫離貪慾，獲得解脫和涅槃。如果不是這樣，就不會產生厭離和脫離貪慾，也不會獲得解脫。例如，世俗之人知道人們在死亡時會壞滅和無常，從而產生厭離，但在那之前，他們認為事物是存在的，因此沒有人因為對一切諸行產生厭離而脫離貪慾。『因為自身不住』是指通過比量來說明相違之處：如果諸行不是在產生后立即壞滅，而是持續存在一段時間。
【English Translation】 Now to explain the contradiction: If things do not perish immediately after arising, but perish after a while, then, does the thing itself not perish in an instant, but perish after a while? If it is a thing that perishes in an instant, what ceases after a while? First, if a thing does not perish in an instant but exists, then, the nature of existence does not have the nature of perishing, so that thing that exists will not perish even after a while, but will exist constantly. If it has the nature of perishing, then the nature of perishing does not have the nature of permanence and lasting existence, so it should perish from the first instant, and it is impossible to stay for a moment, so it is contradictory. Furthermore, after a thing arises, how long does it last before it perishes? It is necessary to state what the cause of perishing is. If it is said to be the cause of arising, then it is contradictory, because arising is the existence of a thing, and perishing is the non-existence of a thing. If one cause produces both, it is not reasonable for that cause to produce the contradiction of making a thing exist and making it not exist. Just as light and darkness, cold and warmth, cannot be produced by one cause. 'Because of contradiction' means: If things do not stop in the second instant after their own arising, but exist in a state of perishing, then, if things exist constantly after arising, it is contradictory to both scripture and reason. How does it contradict? From the words of the Blessed One: 'The conditioned phenomena (འདུ་བྱེད་，梵文：saṃskāra，梵文羅馬音：samskara，meaning: formations) are like illusions arising from causes and conditions, having the nature of arising and ceasing, so they are perishable; they do not last longer than a moment after arising, so they are temporary; they perish immediately after arising, so they exist for a short time.' This contradicts the words of the Buddha. In terms of reasoning, it also contradicts the direct perception of yoga: Yogis, through practicing and contemplating the Four Noble Truths, see that all conditioned phenomena have the nature of arising and ceasing in an instant, thereby generating disgust, detachment from desire, and attaining liberation and nirvana. If it were not so, they would not generate disgust and detachment from desire, nor would they attain liberation. For example, ordinary people know that people perish and are impermanent at the time of death, thereby generating disgust, but before that, they think that things exist, so no one has become detached from desire due to disgust with all conditioned phenomena. 'Because the self does not abide' refers to stating the contradiction through inference: If conditioned phenomena do not perish immediately after arising, but continue to exist for a period of time.
2-288b ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་ཉིད་མཐུས་གནས་སམ། རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་གི་མཐུས་གནས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པར་རིགས་ན་ཡང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་ནུས་པའི་འདུ་བྱེད་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་ཡང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་གཞན་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་གྲུབ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཀྱི་རང་ཉིད་སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་རྒྱུ་ཕྲད་ན་འཇིག་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སྔོན་པོ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་མེ་དང་ནམ་ཕྲད་ན་སྔོན་པོ་དང་བསིལ་བ་འགག་ནས་དམར་པོ་དང་ཚ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། རྫ་ཡི་བུམ་པ་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བར་དུ་གནས་ནས་ཐོ་བ་ཕྲད་པའི་ཚེ་བུམ་པ་ཞིག་ནས་གྱོ་མོར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་ན་དཔེར་ན་རྡོ་གནམ་དུ་འཕང་བའི་ཚེ་གནམ་དུ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལག་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱི། ས་ལ་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཉིད་ངང་གིས་ལྷུང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐྱེད་རྒྱུས་བསྐྱེད་མ་ 2-289a ཐག་ཏུ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་སྔོན་པོ་དང་བུམ་པའི་དབྱིབས་ནི། མེ་དང་ཐོ་བ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས། དེ་མེ་དང་ཐོ་བས་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྕགས་དང་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་མེ་དང་ཐོ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་དམར་པོ་དང་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པ་ན་ད་གཟོད་ལྕགས་ཀྱི་དམར་པོ་དང་བུམ་པ་བཤིག་གོ་ཞེས་བཟུང་ནས་དེའི་བར་དུ་རྟག་པ་སེམས་པ་ནི་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པའི་རྒྱུན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་དང་བུམ་པ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ན་དེ་འཇིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་མོད། རི་མོ་མ་བྲིས་པའི་ལྕགས་དང་བུམ་པའི་གནས་སྐབས་འགགས་ནས་རི་མོ་བྲིས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡང་། ལྕགས་དང་བུམ་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་རིགས་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག
【現代漢語翻譯】 如果事物是獨立存在的，那麼諸行（'du byed rnams，一切有為法'）是依靠自身的力量存在，還是依靠其他因緣的力量存在？如果是前者，那麼理應恒常存在。然而，沒有一個諸行能夠究竟地恒常存在，因為其自性是剎那生滅的，並且相續也會在遇到因緣時壞滅。如果是依靠其他因緣而存在，那麼也無法確定是何種因緣使其存在，因為沒有可靠的證據表明存在這樣的因緣。因為事物自身成立后，不會在第二個剎那繼續存在。『沒有的緣故』是指：有些人認為，事物存在多久不需要其他因緣，只要自身產生后，在沒有遇到壞滅的因緣之前就會一直存在，直到遇到壞滅的因緣才會壞滅。例如，藍色的鐵在沒有遇到火和熱之前會一直存在，直到遇到火時，藍色和涼爽才會消失，紅色和熱才會產生。又如，泥土做的瓶子在沒有遇到錘子之前會一直存在，遇到錘子時，瓶子就會破碎變成碎片。如果這樣認為，那是不合理的，因為事物是自然壞滅的，沒有其他壞滅的因緣。如果沒有其他因緣，例如，向上拋石頭時，有向上拋的因緣，如手等，但不需要使石頭落地的其他因緣，因為石頭是自然落地的。同樣，事物在各自的生因產生后， 立即自然壞滅，不需要其他因緣。例如，鐵的藍色和瓶子的形狀，即使在沒有遇到火和錘子之前，也是每一剎那都在自然壞滅。因此，不是被火和錘子破壞的。而是鐵和瓶子的最後一個剎那作為近取因，火和錘子作為俱生緣，產生了紅色和碎片的現象，這時才認為鐵變成了紅色，瓶子被破壞了。如果認為在此之前是恒常的，那是對相似相續的錯覺，並非真實。如果在鐵和瓶子上畫了圖案，你認為圖案不會壞滅。但是，沒有畫圖案的鐵和瓶子的狀態消失，獲得畫上圖案的狀態，這也是智者們所知的鐵和瓶子無常的特徵。因此，由於因的不同，事物會呈現出各種不同的形態。由於因的相同，會產生相似的、不間斷的相續。但這二者都是剎那生滅的。
【English Translation】 If things exist independently, do conditioned phenomena ('du byed rnams, all conditioned phenomena') exist by their own power, or by the power of other causes and conditions? If the former, then they should exist permanently. However, there is not a single conditioned phenomenon that can ultimately exist permanently, because its nature is momentary arising and ceasing, and continuity will also perish when it encounters conditions. If it exists by other causes and conditions, then it is impossible to determine what cause makes it exist, because there is no reliable evidence to indicate the existence of such a cause. Because after a thing itself is established, it will not continue to exist in the second moment. 'Because there is not' means: Some people think that how long things exist does not require other causes, as long as they are produced, they will exist until they encounter the cause of destruction, and they will be destroyed when they encounter the cause of destruction. For example, blue iron will exist for a long time without encountering fire and heat, and when it encounters fire, blue and coolness will disappear, and red and heat will arise. Another example is that a clay pot will exist until it encounters a hammer, and when it encounters a hammer, the pot will break and turn into pieces. If you think so, it is unreasonable, because things are naturally destroyed, and there is no other cause of destruction. If there is no other cause, for example, when throwing a stone upwards, there is a cause for throwing it upwards, such as a hand, etc., but there is no need for other causes to make the stone fall, because the stone falls naturally. Similarly, after things are produced by their respective causes of production, they immediately and naturally perish, and no other cause is needed. For example, the blue color of iron and the shape of a bottle are naturally destroyed every moment even before they encounter fire and a hammer. Therefore, they are not destroyed by fire and a hammer. Instead, the last moment of iron and bottle serves as the immediate cause, and fire and hammer serve as the accompanying condition, producing the phenomena of red and pieces. Only then is it considered that the iron has turned red and the bottle has been destroyed. If you think that it is permanent before that, it is an illusion of similar continuity, not reality. If you draw patterns on iron and bottles, you think the patterns will not perish. However, the disappearance of the state of iron and bottles without patterns and the acquisition of the state with patterns are also known by the wise as the characteristics of the impermanence of iron and bottles. Therefore, due to the difference in causes, things will appear in various different forms. Due to the similarity of causes, similar and continuous continuity will be produced. But both are momentary arising and ceasing.
་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནམ་ཡང་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་མེས་ཆུ་བསྐོལ་ནས་ཟད་པ་དང་། བུམ་པ་གྱོ་མོར་བྱས་ནས་གཏུན་དུ་འཐག་པ་སོགས་འཇིག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དང་། 2-289b རྐྱེན་གཞན་ཕྲད་པས་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བཤིག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱི་ལག་པ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །བུམ་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་འཇིམ་པའི་གནས་སྐབས་རང་ཁ་མ་ཞིག་པ་དང་། ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཞིག་ནས་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཇིག་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་པ་གང་ཡིན། མི་འཇིག་ན་ནི་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་ནུས་ལ། རང་འཇིག་ན་འཇིག་རྒྱུས་འཇིག་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྒྱུས་དངོས་པོ་གང་དེ་འཇིག་པའི་དུས་ན། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་སམ། དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བྱས་ན་སྐྱེད་པར་བྱས་ཀྱི་འཇིག་པར་མ་བྱས་ལ། དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཞིག་བྱས་ན། དངོས་པོ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས། སྣམ་བུ་བྱས་པས་ཀ་བ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཁ་ཅིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང་། ཁ་ཅིག་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རེ་ཞིག་རྟག་ལ་དེ་ནས་མི་རྟག་ན་རྟག་མི་རྟག་ 2-290a གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་མི་སྲིད་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལས་མི་འདའ་སྟེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གཞན་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་དངོས་པོ་གསར་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཚེ་འདི་ནི་སྔར་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་དེས་ན་སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མ་ཞིག་བར་གནས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བར་ཟད་དེ། མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་རྡེའུ་དུ་མ་མྱུར་བར་ནམ་མཁའ་ལ་དོར་ཞིང་སླར་ཡང་ལག་པར་སྡུད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱས་པ་ལ་རྡེའུ་གཅིག་ཡང་ཡང་འཕངས་ཤིང་སྡུད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ད
【現代漢語翻譯】 如果不是剎那性的事物，則不會有任何細微的差別。對於非剎那性的事物，永遠不可能觀察到不同狀態的差別。同樣，如果仔細觀察所有被認為是毀滅的事物，比如火燒開水直至燒乾，或者將瓶子變成碎片並研磨成粉末等，就會發現事物是剎那性的， 由於其他因緣的聚合，才會出現不同的狀態。事物並非因為不是剎那性而被其他因素摧毀。這就像陶工用手和泥土製造瓶子一樣。在瓶子產生時，泥土的狀態並沒有完全消失，而手等的作用也停止了。此外，被毀滅的事物，其自身本質是不毀滅的，還是毀滅的呢？如果不毀滅，那麼毀滅因素就無法摧毀它；如果自身毀滅，那麼就不需要毀滅因素了。 此外，當毀滅因素摧毀某個事物時，它創造了該事物本身，還是創造了與該事物不同的東西？如果創造了該事物本身，那就是創造而不是毀滅；如果創造了與該事物不同的東西，那麼就什麼也沒有對該事物做，就像製造布匹不會摧毀柱子一樣。『因為定義是確定的』，意思是說，所有有為法的定義都是無常的，這是確定的。並非有些有為法是常，有些是無常，有些既是常又是無常，有些既非常又非無常。因此，世尊也一致宣說了所有有為法都是無常的。 如果事物暫時是常，然後變為無常，那麼就會變成既常又無常，這是不可能的。因此，所有有為法都無法超越剎那生滅的本性，就像火的本性是熱一樣。『爲了隨順』，意思是說，其他人認為，如果所有事物都是剎那無常的，那麼事物就是不斷變化的，如果是這樣，那麼當後來看到先前見過的東西時，怎麼能認出『這就是先前見過的東西』呢？因此，他們說先前見過的東西在未消失之前是存在的。對此，你們雖然前後事物不是同一個，但因為相似性持續不斷地隨順，所以才會誤認為是一個。就像魔術師快速地將許多石子拋向空中又收回手中，連續不斷地進行，人們會認為是一個石子被反覆拋擲和撿起一樣。
【English Translation】 If something is not momentary, there is no subtle difference. For non-momentary things, it is never possible to observe differences in different states. Similarly, if we carefully examine all things that are considered to be destroyed, such as boiling water until it evaporates, or turning a vase into fragments and grinding it into powder, we will find that things are momentary. Due to the aggregation of other causes and conditions, different states arise. Things are not destroyed by other factors because they are not momentary. This is like a potter creating a vase from clay with his hands. When the vase is produced, the state of the clay has not completely disappeared, and the actions of the hands and other factors have also ceased. Furthermore, is the essence of the thing to be destroyed indestructible or destructible? If it is indestructible, then the destructive factor cannot destroy it; if it is self-destructive, then the destructive factor is not needed. Moreover, when a destructive factor destroys something, does it create the thing itself, or does it create something different from the thing? If it creates the thing itself, then it is creation rather than destruction; if it creates something different from the thing, then nothing has been done to the thing, just as making cloth does not destroy a pillar. 'Because the definition is certain' means that the definition of all conditioned phenomena is invariably impermanent. It is not the case that some conditioned phenomena are permanent, some are impermanent, some are both permanent and impermanent, and some are neither permanent nor impermanent. Therefore, the Bhagavan also consistently declared that all conditioned phenomena are impermanent. If things are temporarily permanent and then become impermanent, then they will become both permanent and impermanent, which is impossible. Therefore, all conditioned phenomena cannot transcend the nature of momentary arising and ceasing, just as the nature of fire is heat. 'In order to comply' means that others believe that if all things are momentarily impermanent, then things are constantly changing. If this is the case, then when later seeing something previously seen, how can one recognize 'This is what I saw before'? Therefore, they say that the things seen before exist before disappearing. In response, although you and the previous and subsequent things are not the same, because the similarity continues to follow, it is mistaken for one. Just like a magician quickly throws many pebbles into the air and then collects them back into his hands, doing it continuously, people will think that one pebble is being thrown and picked up repeatedly.
ང་། ཆུ་བོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྔ་མ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་གསར་པ་རྣམས་ཤུལ་དུ་འཇུག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ཡང་། འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆུ་བོ་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔར་ཡང་ལན་མང་བརྒལ་ལོ། །ད་ཡང་བརྒལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གཟོད་ཀྱང་བརྒལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་དང་ཕྱིས་མཐོང་བ་དག་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འདྲ་བ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་འགག་པའི་ཕྱིར་ 2-290b གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འགག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཀྱང་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་གནས་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དུས་རེ་ཤིག་བར་དུ་མི་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་མི་སྲིད་ན་ཡང་། ནང་གི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ནི། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་དང་བཅས་པའི་བར་གྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གནས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་སོ་མ་དང་རྙིང་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དང་པོའི་སྐད་ཅིག་ལས་མ་འགྱུར་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བར་ངེས་ཏེ། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ཞིག་གི་ལུས་ལ་མིག་གཏད་ནས་མ་ཡེངས་པར་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་ལུས་སྐད་ཅིག་དང་ཞག་གིས་ཇེ་རྒས་སུ་འགྱུར་བ་ཆ་མི་ཕྱེད་ཀྱང་། ནམ་ཞིག་སྐྲ་དཀར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་རགས་ 2-291a པ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། ལོ་ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཞག་དང་། ཞག་དུས་ཚོད་དང་། དུས་ཚོད་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རིས་གཅིག་མི་འགྱུར་བར་བསྡད་ནས་ཐང་གཅིག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དཔེར་ན་འོ་མ་ཞོར་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་རིམ་པས་རོ་སྐྱུར་བར་འགྱུར་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་གཞན་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཕ
【現代漢語翻譯】 我，河流，雖然每一瞬間，舊的逝去，新的涌現，永不停息。但我覺得，我曾多次渡過這條河，現在又要渡過，將來也還要渡過。這就像『因為止息』所說的那樣。如果先前看到的和後來看到的，在顯現的對境中沒有發現不同，那麼怎麼能說前後不是同一個呢？因為事物的本性是，先前的每一個瞬間都會止息，所以不是同一個。如果第一個瞬間不停止，而是保持不變，那麼之後也不會停止。先前看到的那個事物瞬間，如果現在仍然存在，那麼之後也會繼續存在，因為不是瞬間的事物永遠沒有差別。『因為見到完全的變化』，如果事物不是以瞬間的方式變化，而是在一段時間內保持其本質不變，那麼就不可能看到與第一個瞬間不同的完全變化。但是，內在的事物，如眾生的身體，會經歷從嬰兒、青少年、青年、壯年到衰老、頭髮變白、皺紋增多的變化。外在的事物，如住所和用具，也會經歷從新到舊的變化。因為前後時間的不同，所以能看到完全的變化。因此，可以確定的是，從最初產生的第一個瞬間開始，事物是逐漸變化的。如果從第一個瞬間開始沒有變化，那麼在之後的瞬間也不可能發生變化，但因為能直接看到完全的變化，所以可以確定事物是以瞬間的方式變化的。例如，如果有人目不轉睛地盯著一個青少年的身體，即使無法分辨出他的身體在每一瞬間和每一天都在變老，但當他最終看到那個人頭髮變白時，就會明白，年、月、日、時都在逐漸變化。外在的事物也是如此，以微細的瞬間方式變化。這就像牛奶變成酸奶，是每一瞬間逐漸變酸的，沒有其他的非瞬間變化可以觀察到。瞬間的... （梵文，天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）
【English Translation】 I, the rivers, although in every moment, the old ones pass away and the new ones emerge, without ceasing. But I think, I have crossed this river many times before, and now I am crossing it again, and I will have to cross it in the future as well. This is like what is said in 'because of cessation'. If the previously seen and the subsequently seen are not perceived as different in the object of manifestation, then how can one say that the before and after are not the same? Because the nature of things is that each previous moment ceases, therefore it is not the same. If the first moment does not cease, but remains unchanged, then it will not cease afterwards either. If that moment of the thing seen before still exists now, then it will continue to exist afterwards as well, because there is never any difference in things that are not momentary. 'Because complete change is seen', if things do not change in an instant, but maintain their essence unchanged for a period of time, then it is impossible to see the difference of complete change that is different from the first instant. However, internal things, such as the bodies of sentient beings, undergo changes from infancy, adolescence, youth, adulthood to old age, white hair, and wrinkles. External things, such as dwellings and utensils, also undergo changes from new to old. Because of the difference between the before and after times, complete changes can be seen. Therefore, it can be determined that from the first moment of arising, things change gradually. If there is no change from the first moment, then it is impossible for change to occur in the subsequent moment, but because complete change can be directly seen, it can be determined that things change in an instant. For example, if someone stares unblinkingly at the body of a teenager, even if they cannot discern that his body is aging every moment and every day, when they finally see that person's hair turn white, they will understand that years, months, days, and hours are gradually changing. External things are also like this, changing in subtle moments. This is like milk turning into yogurt, which gradually becomes sour in every moment, and no other non-momentary change can be observed. The momentary...
ྲ་བས་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་སྔར་གྱི་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དངོས་པོ་རྟག་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། རྟག་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་འགྱུར་བ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་འདིའོ་ཞེས་གཅོད་པར་ནུས་པས་སྐད་ཅིག་མའི་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་རྟག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་དང་བུམ་པ་སོགས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་ནི་གང་གིས་ 2-291b ཀྱང་བསྐྱེད་བྱ་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དཔྱད་ན་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གིས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་བ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་བློ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པས་ན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །གཞན་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་ལ། དེས་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་འདོད་ན། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ན་ནི་རྟག་པ་ལས་མི་རྟག་པ་འབྱུང་དགོས་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བུམ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱི་དོན་མེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་དོན་རང་རྐྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ 2-292a པ་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས་ལ། སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འདུ་བྱེད་རྣམ
【現代漢語翻譯】 因為愚昧無知，人們沒有注意到細微的變化，執著于看似恒常的事物，誤認為它們是同一個東西，所以世間的人們才會誤認為事物是永恒不變的。『因為那是因，那是果』的意思是：那些主張事物恒常不變的人說，無論我們如何觀察，都無法用意識清楚地斷定微小的變化，但我們卻能斷定這個事物就是這個事物，那麼對於這剎那間的變化，我們又該如何相信呢？事物是因所生的果，前一刻是因，后一刻是果，所以事物是剎那生滅的。因為因是剎那的，所以果也是剎那的；因為果是剎那的，所以它的因也是剎那生滅的。如果因是恒常的，就不會產生果，就像虛空中不會生出花朵和瓶子等事物一樣。如果果是恒常的，那麼它就不能被任何事物所產生，就像虛空一樣。因此，成為因和果的事物是剎那的自性，如果不是剎那的，就不會有變化，也就不能成為因和果。 這樣總的說明之後，再進行詳細的分析，眼識等所有的意識都是從四種緣中產生的，所以它們迅速生滅，這是連佛教徒和外道都知道的，他們不認為存在恒常不變的意識。意識的因是根和境，如經中所說：『以眼和色為緣，生起眼識』等等。因此，諸行的果是剎那生滅的心，所以產生心的因，諸行也是剎那生滅的。如果有人認為諸行是恒常的，它們產生剎那生滅的心，那麼從非剎那產生剎那，就意味著從恒常產生無常，這是不合理的，就像虛空中不會產生瓶子等事物一樣。因此，心的因也像心一樣是剎那生滅的。而且，一切諸行都是心的果，因為心留下的習氣而顯現，所以沒有與心識相異的外境，也沒有不是由心造業而產生的獨立外境。這樣，因為因，心是剎那生滅的，所以果，諸行也是剎那生滅的。怎麼知道諸行是心的果呢？因為心是剎那生滅的，所以諸行也是剎那生滅的。
【English Translation】 Because of ignorance, people do not notice subtle changes, cling to things that appear constant, and mistakenly believe they are the same thing. Therefore, people in the world mistakenly believe that things are eternal. 'Because that is the cause, that is the effect' means: Those who claim that things are constant say that no matter how we observe, we cannot clearly determine the subtle changes with consciousness, but we can determine that this thing is this thing, so how can we believe in this momentary change? Things are the result of causes, the previous moment is the cause, and the next moment is the effect, so things are momentary. Because the cause is momentary, the effect is also momentary; because the effect is momentary, its cause is also momentary. If the cause is constant, it will not produce an effect, just as flowers and vases will not grow in the sky. If the effect is constant, then it cannot be produced by anything, just like the sky. Therefore, things that become cause and effect are of a momentary nature. If it is not momentary, there will be no change, and it cannot become cause and effect. After this general explanation, a detailed analysis is made. All consciousnesses, such as eye consciousness, arise from four conditions, so they arise and cease quickly. This is known even to Buddhists and non-Buddhists. They do not believe that there is a constant and unchanging consciousness. The cause of consciousness is the sense faculty and the object, as stated in the sutra: 'Eye consciousness arises depending on the eye and the object,' and so on. Therefore, the result of actions is the momentary mind, so the cause that produces the mind, actions, is also momentary. If someone thinks that actions are constant and they produce the momentary mind, then from the non-momentary arises the momentary, which means that the impermanent arises from the permanent, which is unreasonable, just as vases and other things do not arise in the sky. Therefore, the causes of the mind are also momentary like the mind. Moreover, all actions are the result of the mind, appearing because of the habits left by the mind, so there is no external object that is different from the mind, and there is no independent external object that is not produced by the mind's actions. In this way, because the cause, the mind, is momentary, the effect, actions, is also momentary. How do you know that actions are the result of the mind? Because the mind is momentary, so actions are also momentary.
ས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཟིན་པ་དང་། བདག་པོའམ་དབང་བའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཕྱི་མ་འདི་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་པ། དབང་པོ་ལྔ་དང་གནས་ཏེ་དབང་རྟེན་ལུས་ཁོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཟིན་ན་མའི་མངལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཟིན་པ་ན་གདོད་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་ནས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་ཁུ་ཁྲག་ལ་ཞུགས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་ཏེ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། མདོ་ལས་དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་བར་མ་གྱུར་ན། ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་ལུས་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་བདེ་བར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱང་ལེགས་པར་བདེ་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ན་ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ 2-292b ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པའམ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་པོར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་དྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གང་བསམ་པར་ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན་དེས་ཁྲིད་པ་དང་དྲངས་པ་དང་། སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་ན། ལུས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྤྱོད་པ་ཟེད་ཟེད་པོའམ་གཟེང་གཟེང་པོ་དང་། བཞིན་འཛུམ་པ་དང་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ན་སྡང་མིག་དང་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་དང་ཁུ་ཚུར་བཅངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སེམས་བདག་པོར་བྱེད་ཅིང་དབང་བྱེད་དོ། །ཡང་ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མེད་ན་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་འབྱུང་ལ། དེ་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་དང་ཞེས་པ། སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། ས་གསེར་དུ་མོས་ན་གསེར་དུ་སྣང་བ་སོ
【現代漢語翻譯】 問：如何得知諸行是剎那生滅的？ 答：因為它們被心所『抓住』、被心所『主宰』或『控制』、隨心『清凈』、以及『跟隨』眾生之心。這表明了后四種推理方式。 首先，『因為它們被抓住』：五根（dvaṃs po，五種感官能力）存在，並且與作為感官基礎的身體結合，這些都被『識』（rnam par shes pa，意識）所抓住，因此，諸行成為心的結果。 如何被抓住呢？當『識』進入母親的子宮並導致昏厥時，最初，從父母的精血中產生凝膠狀和糊狀物質，然後逐漸形成具有感官能力的完整身體。如果『識』沒有進入精血並與之混合導致昏厥，那麼凝膠狀等狀態根本不會出現。因此，身體跟隨心，完全被心所抓住。正如經文所說：『阿難陀（dga' bo，Ananda，佛陀的十大弟子之一），如果『識』沒有進入母親的子宮導致昏厥，那麼父母的不凈之物就不會變成凝膠狀等。』 此外，如果心受到傷害，身體也會受到傷害；如果心快樂，身體也會感到快樂。因此，身體跟隨心。如果心離開了身體，身體就會變得麻木並開始腐爛。因此，因為諸行被心所抓住，所以它們是心的結果。 『因為它們被主宰』：心主宰或控制著諸行，因此，諸行是心的結果。 如何主宰呢？世尊（bcom ldan 'das，Bhagavan，佛的稱號，意為『有幸者』）說：『這個世界被心所引導，被心所牽引。』也就是說，身體跟隨心的想法，因此心引導和牽引著身體。當心中生起貪慾時，身體也會跟隨，表現出搖擺或驕傲的姿態，面帶微笑和歡笑等特徵。如果生起嗔恨，身體會表現出憤怒的眼神、皺眉和緊握拳頭等行為。因此，心主宰和控制著諸行。 此外，第二個經文推理是：如來（de bzhin gshegs pa，Tathagata，佛的稱號，意為『如實而來者』）說，『由於『識』的緣故，產生了名色（ming gzugs，nama-rupa，名色）。』如果沒有『識』，就不會有名色的狀態；如果沒有名色，就不會有六處（skye mched drug，sadayatana，六根）等。 『隨心清凈』：跟隨心的清凈。通過瑜伽士（rnal 'byor pa，yogin）清凈心的力量，如果他們希望土地變成黃金，土地就會顯現為黃金。
【English Translation】 Q: How can one know that conditioned phenomena are momentary? A: Because they are 'grasped' by the mind, 'dominated' or 'controlled' by the mind, 'purified' by the mind, and 'follow' the minds of sentient beings. This indicates the latter four lines of reasoning. Firstly, 'because they are grasped': The five faculties (dvaṃs po, five sense faculties) exist and are combined with the body, which is the basis of the senses, and these are grasped by 'consciousness' (rnam par shes pa, vijnana, consciousness). Therefore, conditioned phenomena are the result of the mind. How are they grasped? When 'consciousness' enters the mother's womb and causes fainting, initially, gelatinous and pasty substances arise from the parents' sperm and blood, and then a complete body with sensory faculties is gradually formed. If 'consciousness' does not enter the sperm and blood and mix with them to cause fainting, then the gelatinous and other states will not appear at all. Therefore, the body follows the mind and is completely grasped by the mind. As the sutra says: 'Ananda (dga' bo, Ananda, one of the Buddha's ten great disciples), if 'consciousness' does not enter the mother's womb and cause fainting, then the parents' impure substances will not turn into gelatinous substances, etc.' Furthermore, if the mind is harmed, the body will also be harmed; if the mind is happy, the body will also be well and happy. Therefore, the body follows the mind. If the mind leaves the body, the body will become numb and begin to decay. Therefore, because conditioned phenomena are grasped by the mind, they are the result of the mind. 'Because they are dominated': The mind dominates or controls conditioned phenomena. Therefore, conditioned phenomena are the result of the mind. How does it dominate? The Blessed One (bcom ldan 'das, Bhagavan, the title of the Buddha, meaning 'the fortunate one') said: 'This world is led by the mind, drawn by the mind.' That is, the body follows the mind's thoughts, so the mind leads and draws the body. When desire arises in the mind, the body also follows, showing swaying or proud postures, smiling and laughing, and other characteristics. If anger arises, the body will show angry eyes, frowning, clenching fists, and other behaviors. Therefore, the mind dominates and controls conditioned phenomena. Furthermore, the second scriptural reasoning is: The Tathagata (de bzhin gshegs pa, Tathagata, the title of the Buddha, meaning 'the one who has come thus') said, 'Due to the cause of 'consciousness', name and form (ming gzugs, nama-rupa, name and form) arise.' If there is no 'consciousness', there will be no state of name and form; if there is no name and form, there will be no six sense sources (skye mched drug, sadayatana, six sense organs), etc. 'Purified by the mind': Following the purity of the mind. Through the power of the pure mind of yogis (rnal 'byor pa, yogin), if they wish the land to turn into gold, the land will appear as gold.
གས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་ 2-293a བསགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཁ་དོག་དྲི་རོ་སོགས་མཐུ་ཆུང་ཞིང་། གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ལ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྡོམས་ཏེ་སྤྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། 諸行無常各別說 གཉིས་པ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང་། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། 說內諸行無常 དང་པོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ལུས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། དང་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སོགས། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ཚད་མ་ནི། རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་བཅུ་བཞིས། ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། 2-293b དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཁུ་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་སྐྱེ་བར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རྣམ་ཤེས་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རིམ་པས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་དང་། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རིམ་པས་སྐད་ཅིག་གི
【現代漢語翻譯】 如你所愿，通過三摩地（梵文：Samādhi，心定）的力量，可以轉變成各種不同的形態。正如經中所說：『比丘（梵文：Bhikṣu），獲得禪定者』等等，廣為宣說。因此，諸行是心的果實。 『眾生隨行故』的意思是：眾生的心積累了善惡業，從而顯現出各種不同的世界。諸行是跟隨眾生之心的，作惡之眾生的莊稼，其顏色、氣味、味道等力量微弱，黃金等事物也顯現為煤炭等。行善之人的心力，使得穀物等顏色、氣味、味道圓滿，不好的事物也顯現為珍寶等，因此諸行是心的果實顯而易見。因此，因為因是剎那生滅的心，所以果實諸行也不可能是常恒的，應當了知是剎那生滅的。以上沒有區分內外事物，總的以兩個偈頌顯示了諸行是剎那生滅的無常。 分別宣說諸行無常 第二，分別顯示內諸行無常和外諸行無常。首先，用五個偈頌來論證內諸行，即包含身體的所有心和心所都是剎那生滅的無常。首先是生，然後是逐漸增長等，有十四種生。論證這些是剎那生滅的理由或量是：原因和程度的差別等，直到跟隨心的十四種，論證了內有為法都是剎那生滅的。 其中，最初的生是：屬於死亡的識滅亡后，識進入母胎，與精血一起昏厥，這是出生的第一個剎那，即連線的時刻。這樣，屬於死亡的識滅亡和屬於出生的識產生，就像天平的高低一樣出現，因此是剎那生滅的。逐漸增長是：第一個剎那，識進入母胎，第二個剎那等，通過剎那的順序，逐漸增長為凝結狀、肉芽狀、塊狀等狀態，這是捨棄之前的狀態，通過剎那的順序逐漸變成不同的形態。
【English Translation】 As you wish, through the power of Samadhi (定，concentration), it can transform into various different forms. As it is said in the sutra: 'Bhikshu (比丘，monk), one who has attained dhyana (禪定，meditation)' etc., is widely proclaimed. Therefore, all conditioned phenomena are the fruits of the mind. 'Because sentient beings follow' means: the minds of sentient beings accumulate virtuous and non-virtuous karma, thereby manifesting various different worlds. Conditioned phenomena follow the minds of sentient beings. The crops of evil-doing sentient beings have weak color, smell, taste, etc., and things like gold also appear as coal, etc. The power of the minds of those who do good deeds makes grains, etc., perfect in color, smell, and taste, and bad things also appear as jewels, etc. Therefore, it is obvious that conditioned phenomena are the fruits of the mind. Therefore, because the cause is the momentary mind, the fruit, conditioned phenomena, cannot be permanent either, and it should be known that they are momentary. The above does not distinguish between internal and external things, and in general, two verses show that all conditioned phenomena are momentary and impermanent. Separate explanation of the impermanence of all conditioned phenomena Second, separately show the impermanence of internal conditioned phenomena and the impermanence of external conditioned phenomena. First, five verses are used to argue that internal conditioned phenomena, that is, all minds and mental factors including the body, are momentary and impermanent. First is birth, and then gradual growth, etc., there are fourteen kinds of birth. The reason or measure to prove that these are momentary is: the difference in cause and degree, etc., until the fourteen that follow the mind, proves that all internal conditioned dharmas are momentary. Among them, the initial birth is: after the consciousness belonging to death ceases, the consciousness enters the mother's womb, and faints together with sperm and blood. This is the first moment of birth, that is, the moment of connection. In this way, the cessation of consciousness belonging to death and the arising of consciousness belonging to birth occur like the high and low of a balance, so it is momentary. Gradual growth is: the first moment, the consciousness enters the womb, the second moment, etc., gradually grows into a condensed state, a sprout-like state, a lump-like state, etc. through the sequence of moments. This is abandoning the previous state and gradually becoming different forms through the sequence of moments.
ས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་སྟེ། ཁ་ཟས་དང་། གཉིད་དང་། ལེགས་པར་བྱ་བ། ཏིང་འཛིན་ནོ། །འདོད་ཁམས་ན་སྔ་མ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་ལས་རྒྱས་ཤིང་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །བསྐུ་མཉེ་སོགས་ལེགས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ལུས་རྒྱས་པའི་ཚབ་ཏུ་ཚངས་སྤྱོད་ཅེས་འགྲེལ་པར་འདུག །དེ་ལྟར་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་ནི་མིག་དབང་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ 2-294a སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཕན་ཆད་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་གྱི་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་རིགས་པ་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འགྱུར་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་ནི། སེམས་ལ་ཆགས་སོགས་སྐྱེས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་ཞེས་པ་སྨིན་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། མངལ་ནས་བཙས་པ་དང་། དེ་ནས་འགྲོ་ནུས་པའི་བར་བྱིས་པ་དང་། དེ་ནས་རྩེད་མོ་བྱེད་ནུས་པའི་བར་གཞོན་ནུ་དང་། དེ་ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་མཐུ་རྫོགས་པ་དར་ལ་བབ་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་ནས་ལང་ཚོའི་ཆ་ཉམས་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་དར་ཡོལ་དང་། སྐྲ་དཀར་གཉེར་མས་གང་ཞིང་རུ་ཞོམ་པ་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་རིམ་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཕྲེང་ཆགས་པའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་པ། དམན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བའི་དམན་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བའམ་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ངེས་པ་མེད་པར་ངན་སོང་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐོ་རིས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་ནས་མིར་སྐྱེ་བ་སོགས་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིས་མི་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ 2-294b བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འཐད་དོ། །འོད་གསལ་བ་དང་ཞེས་པ། འོད་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ལྷ་རིས་དྲུག་ལས་འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྙོམས་འཇུག་དག་རང་གི་སེམས་ཙམ་ལ་རག་
【現代漢語翻譯】 是變化的緣故。『增長』的意思是增長的生起，即身體增長的四個原因：食物、睡眠、善行和禪定。欲界有前三個，色界有禪定。這些使身體從虛弱變得強壯和肥胖。按摩等善行可以代替身體增長，這在註釋中有解釋。因此，身體增長的原因是增長，所以是剎那性的，因為恒常的事物不可能越來越增長。『所依之事物』是指所依之事物（རྟེན་གྱི་དངོས་པོ།）的生起，即眼識等六種識的處所或所依是眼根等六根的事物，因此它們也是剎那性的，因為它們產生了自己的果，即剎那性的識。只要是因和果，就一定是剎那性的，如果不是剎那性變化的，就不可能是因果，這之前已經說過了。『變化』是指變化的生起。當心中生起貪 attachment 等煩惱時，身體的姿態也會隨之改變，因此是剎那性成立的。『完全成熟』是指成熟的生起。從出生到能夠行走是嬰兒階段，從能夠玩耍到青年階段，從身心力量圓滿到壯年階段，再到青春開始衰退的壯年晚期，以及頭髮變白、皺紋滿佈、身體衰弱的老年階段，這些都是逐漸成熟的過程，因此應知是剎那相續的。同樣，『低劣和特別殊勝』是指低劣的生起和殊勝的生起。低劣的生起是指生於三惡道，殊勝的生起是指生於天界和人間。這些都不是確定的，可能從惡道生到善道，也可能從善道生到惡道，也可能從人到人等同類生，或者生於不同類的眾生中。因為有各種各樣的生起，所以是不恒常的，而且這些生起也是剎那相續的，恒常的事物不可能有各種不同的形態。『光明』是指光明的生起，即欲界六天中的化樂天（འཕྲུལ་དགའ།，梵文：Nirmitarati，羅馬轉寫：Nirmitarati，字面意思：化樂），他化自在天（གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད།，梵文：Paranirmitavasavartin，羅馬轉寫：Paranirmitavasavartin，字面意思：他化自在），以及色界和無色界的天神們被稱為光明。他們的享受和等持都依賴於自己的心。
【English Translation】 It is because of change. 'Growth' means the arising of growth, which are the four causes of physical growth: food, sleep, good deeds, and meditation. In the desire realm, there are the first three, and in the form realm, there is meditation. These cause the body to grow strong and stout from weakness. Massage and other good deeds can replace physical growth, as explained in the commentary. Therefore, the cause of physical growth is growth, so it is momentary, because it is impossible for a constant thing to grow more and more. 'The object of support' refers to the arising of the object of support (རྟེན་གྱི་དངོས་པོ།), that is, the place or support of the six consciousnesses such as eye consciousness is the object of the six faculties such as eye faculty, so they are also momentary, because they produce their own fruit, which is the momentary consciousnesses. As long as it is cause and effect, it must be momentary, and if it is not a momentary change, it cannot be cause and effect, which has been said before. 'Change' refers to the arising of change. When afflictions such as attachment arise in the mind, the body's posture also changes accordingly, so it is established as momentary. 'Complete maturation' refers to the arising of maturation. From birth to being able to walk is the infant stage, from being able to play to the youth stage, from the perfection of physical and mental strength to the prime of life, and then to the late prime of life when youth begins to decline, and the old age stage when hair turns white, wrinkles are full, and the body is weak, these are gradual maturation processes, so it should be known as a continuous stream of moments. Similarly, 'inferior and particularly superior' refers to the arising of inferior and the arising of superior. Inferior arising refers to being born in the three lower realms, and superior arising refers to being born in the heavens and human realm. These are not certain, it is possible to be born from the lower realms to the higher realms, or from the higher realms to the lower realms, or from human to human of the same kind, or to be born among different kinds of beings. Because there are various kinds of arising, it is impermanent, and these arisings are also a continuous stream of moments, it is impossible for a constant thing to have various different forms. 'Luminous' refers to the arising of luminosity, that is, the gods of the Enjoying Emanation (འཕྲུལ་དགའ།, Sanskrit: Nirmitarati, Romanization: Nirmitarati, literal meaning: Enjoying Emanation) among the six heavens of the desire realm, the Controlling Others' Emanations (གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད།, Sanskrit: Paranirmitavasavartin, Romanization: Paranirmitavasavartin, literal meaning: Controlling Others' Emanations), and the gods of the form and formless realms are called luminous. Their enjoyment and samadhi depend on their own mind.
ལས་ཏེ་བསམ་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ན་འཕྲུལ་དགའ་བ་དག་ལྷའི་བུ་མོ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་གོས་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་བུ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་གཞན་དག་དང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་དག་ཏུ་འཕྲུལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་གང་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྲིད་དེ། སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོད་མི་གསལ་ཞེས་པ། འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་མ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་ནས། དམྱལ་བའི་བར་གྱི་འདོད་ཁམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་འོད་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་གནས་ 2-295a སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་རིས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར། འོད་གསལ་བ་ལས་འོད་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འོད་མི་གསལ་བ་ལས་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡུལ་གཞན་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འགགས་ཤིང་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་ཁམས་མན་ཆད་ལུས་དེས་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡི། རྟག་པ་ལ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་བཅས་ཞེས་པ། ས་བོན་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་ལམ་ས་བོན་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཟད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དང་། དེའི་ཕུང་པོ་ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་གཏོགས་པར། གཞན་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་བཅས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲ
【現代漢語翻譯】 這是爲了讓他們能夠隨心所欲地行事。如何行事呢？那些樂於變化的天人們，可以隨心所欲地變化出自己想要的顏色、形狀、衣飾等等，然後享受這些變化。同樣，天女們也可以隨心所欲地變化出自己喜歡的天人形象，然後享受這些變化。此外，那些自在變化的天人，爲了與其他天人一起體驗慾望的快樂，也會隨心所欲地變化並享受。對於色界和無色界的天人來說，他們可以隨心所欲地進入自己想要進入的禪定境界，並通過自己的心力來實現和顯現這些境界。像這樣的事情在常法中是不可能的，應該知道這是由剎那生滅的心所產生的。 『光明不明顯』的意思是：生於光明不明顯之處，是指前面所說的那些天人之外的剩餘部分，從兜率天到地獄之間的所有欲界眾生，他們不能僅僅通過自己的想法就實現一切願望，所以稱為『光明不明顯』。他們的心和享受也處於各種不同的狀態，因此應該知道這是剎那生滅的無常。總的來說，三界眾生的住處並不固定，會從光明明顯之處變為光明不明顯之處，也會從光明不明顯之處變為光明明顯之處。由於內在的差別，會產生各種各樣的生命形式，因此要知道這是無常的，並且其延續也是剎那生滅的。 『前往他方』的意思是：前往他方的生命形式是指，從一個地方死亡並轉移到另一個地方的生命形式，或者說，即使在色界以下，身體也可以從一個地方移動到另一個地方，這也是通過剎那生滅的延續來實現的。這樣的事情在常法中是不可能的。 『具有種子』的意思是：具有種子的生命形式是指，那些具有煩惱習氣或種子的生命形式，這些煩惱習氣或種子會導致在三界中輪迴。也就是說，除了斷盡了見道和修道所斷煩惱的阿羅漢以及他們的最後剎那之外，其他的阿羅漢、不還者、一來者、預流者以及三界中的所有凡夫，都具有煩惱的種子。因此，他們的五蘊延續就是具有種子的生命形式。這些生命形式的產生是因果關係的體現。
【English Translation】 This is so that they can act as they wish. How do they act? Those who delight in transformation, the gods, can transform into whatever color, shape, clothing, and ornaments of goddesses they desire, merely by thinking of it, and then enjoy these transformations. Similarly, the goddesses can transform into whatever form of gods they desire in their minds, and then enjoy these transformations. Furthermore, those who have power over transformation, for the sake of experiencing the pleasures of desire with other gods, transform and enjoy according to their thoughts. The gods of the form and formless realms also achieve and manifest whatever meditative absorption they wish to enter, according to the power of their own minds. Such things are not possible in permanent phenomena; it should be understood that they arise from the momentary power of the mind. 『Light not clear』 means: being born where the light is not clear refers to the remainder of those just mentioned, from the gods of Tushita to all the desire realm beings down to the hells, who cannot accomplish everything merely by thinking of it with their minds, and are therefore called 『light not clear.』 Their minds and enjoyments also exist in various different states, so it should be understood that this is momentary impermanence. In general, the abodes of sentient beings in the three realms are not entirely fixed; they change from clear light to unclear light, and from unclear light to clear light. Due to internal differences, they are born into various kinds of births, so it should be known that this is impermanent, and its continuity is also momentary. 『Going to another place』 means: the birth of going to another place is the manner of going where one dies and transmigrates from that place and is born in another place, or even in the form realm and below, the body also goes to another place, not staying in one place; this also proceeds and goes by means of a momentary continuum, for such a phenomenon is not possible in permanence. 『With seeds』 means: the birth with seeds is the birth with the latent tendencies or seeds of afflictions that cause birth in the three realms, that is, the remaining arhats who have exhausted the afflictions to be abandoned by seeing and meditation, except for the final moment of their last aggregates. Others, such as arhats who have entered nirvana, non-returners, once-returners, stream-enterers, and all ordinary beings of the three realms, have seeds of afflictions, so the continuum of their five aggregates is birth with seeds, and their birth is thus a manifestation of cause and effect.
ས་བུར་བཅས་པའི་ཆོས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། ། 2-295b ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །ཞེས་པ་ས་བོན་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ནི། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཕུང་པོ་རྣམས་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མ་ཞུགས་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་ངེས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་སེམས་ལ་ཏིང་འཛིན་གོམས་པའི་མཐུས་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ་ཕྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་དེ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་རིམ་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །འདིས་ནི་རྨི་ལམ་དང་མི་སྡུག་པ་སོགས་གོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ 2-296a བ་ཙམ་དང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེ་བའི་བར། སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ་རྟག་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་མེད་ན་དེ་དང་དེ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་པར་བྱུང་བས་ནུར་ནུར་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་དང་། དེ་ལས་མེར་མེར་པོ་སོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དང་སྒྲ་རྣམས་ཕྱི་མ་དང་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆེད་དུ་བཤད་མ་དགོས་སོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་དང་རྣམ་པ་སོགས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྟག་པ་ཡིན་ན་དང་
【現代漢語翻譯】 這些有種子的法都是剎那生滅的。 『無種子之體』，即無種子之生，指的是沒有在輪迴中出生的種子的體性。然而，蘊（梵文：skandha，五蘊）以先為因，后為果的方式生起。除了有餘依阿羅漢（梵文：sa-upadhiśeṣa-arhat）入滅時的最後一剎那之外，對於有餘依阿羅漢來說，雖然沒有轉生輪迴的種子，但由於先前業力所推動的蘊的殘餘，在未進入無餘依涅槃（梵文：nirupadhiśeṣa-nirvāṇa）之前，仍然存在剎那的相續生滅。有餘依蘊的最後一剎那之後，相續的生滅便不再存在，因為已經進入了無余蘊的法界。因此，只要有生，就有剎那。如此，先前有種子，之後變為無種子，所以是無常的，而且可以確定是剎那相續的。 『于影像中乃有生』，指的是修習八解脫等法的修行者，以禪定（梵文：dhyāna）的力量，在心中顯現青、黃、白、紅等顏色和形狀的影像，這些影像真實地顯現在心的體驗中。由於對禪定的習練，影像才會如此顯現，這也是先前沒有而之後才顯現的，所以是無常的，而且是由於心剎那相續的次第習練而成就的。由此可知，夢境和不凈觀等，所有由於習練而產生的清晰顯現，都應被理解為只是心的顯現，並且是無常的。 如此，從最初的生到影像的生，這十四種生都是無常且是剎那的。首先，生是產生其他狀態的原因，因此可以確定是剎那的。如果後續的狀態沒有其他原因，那麼它們就不可能轉變，因為沒有原因。因此，從最初的生之剎那開始，剎那依次產生，從而產生嫩芽等狀態。從嫩芽到萌芽等，先前為因，后為果，生滅相續不斷。 『和』字等詞是與後面的詞語連用的，所以不需要特別解釋。『漸增』的生，是指大小、形狀和形態等量上的差異，因此是剎那變化的。同樣，如果身體是常...
【English Translation】 These dharmas with seeds are all momentary. 'The nature without seeds' refers to the birth without seeds, which is the nature of not being born in samsara. However, the skandhas (aggregates) arise with the former as the cause and the latter as the result. Except for the last moment when the Sa-upadhiśeṣa-arhat (Arhat with remainder) enters extinction, for the Sa-upadhiśeṣa-arhat, although there is no seed for rebirth in samsara, due to the remaining skandhas propelled by previous karma, there is still a momentary continuity of birth until entering Nirupadhiśeṣa-nirvāṇa (Nirvana without remainder). After the last moment of the Sa-upadhiśeṣa skandhas, the continuous birth and death no longer exist, because it has entered the realm of dharmas without remainder. Therefore, as long as there is birth, there is a moment. Thus, previously there were seeds, and later they become without seeds, so it is impermanent, and it can be determined that it is a momentary continuum. 'In the image, there is birth', refers to the practitioner who cultivates the eight liberations and other dharmas, through the power of dhyana (meditation), images of blue, yellow, white, red, and other colors and shapes appear in the mind. These images appear vividly in the experience of the mind. Because of the practice of dhyana, the images appear in this way, which is also something that did not exist before but appears later, so it is impermanent, and it is accomplished through the gradual practice of the mind's momentary continuum. From this, it can be known that all clear appearances arising from the practice of dreams and the contemplation of ugliness should be understood as merely appearances of the mind and are impermanent. Thus, from the initial birth to the birth of the image, these fourteen types of birth are all impermanent and momentary. First, birth is the cause of producing other states, so it can be determined that it is momentary. If subsequent states do not have other causes, then they cannot transform, because there is no cause. Therefore, from the first moment of birth, moments arise sequentially, thus producing states such as sprouts. From sprouts to shoots, the former is the cause, and the latter is the result, arising and ceasing continuously. Words like 'and' are used to connect with the following words, so there is no need to explain them specifically. The birth of 'gradual increase' refers to the differences in size, shape, and form, so it is momentarily changing. Similarly, if the body is permanent...
པོའི་དུས་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཁ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་མི་རུང་སྟེ་ཟས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་རང་གི་རྟེན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་མི་དགོས་པ་དང་། རྟག་པ་དེས་འབྲས་བུ་གཞན་བསྐྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ 2-296b རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་མི་འབྱུང་བས། རྟེན་དབང་པོ་དང་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དབང་པོ་རྟག་བཞིན་དུ་དེས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། བཞོན་པ་རྟ་སོགས་མི་འདུག་ན། ཞོན་པ་པོ་མི་སོགས་ཀྱང་མི་འདུག་པ་བཞིན་དུ། རྟེན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་པར་རྟག་པར་སྡོད་བཞིན་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་མི་སྡོད་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །རྟེན་རས་ཚིག་ན་བརྟེན་པ་སྔོན་པོ་ཡང་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་དད་དབྱེར་མེད་དོ། །ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་ལང་ཚོ་སོགས་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ན། རྟག་པར་གནས་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་དང་སྨིན་པ་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་འབྱུང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རེ་ཞིག་རྟག་པར་གནས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཤིན་ཏུ་འགལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་མི་འཇིག་པར་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱི། མཐར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་། ཁྱད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་ཀུན་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ 2-297a ཀྱིས་རྟག་པ་མ་དམིགས་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ་རྟག་ནས་གཟོད་འགག་གོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་དང་བསྐལ་པའི་བར་དུ་མ་འགྱུར་བར་རྟག་པར་གནས་ཤིང་དེའི་མཐར་འགག་པ་ཡིན་ན། འགགས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་དང་འཇིག་ཁ་མའ
【現代漢語翻譯】 即使因為時間的推移而沒有變化，食物等使身體增長也變得沒有意義。但那是不行的，因為食物等使身體增長是不可否認的。剎那生滅成立，以及眼識等依賴於各自所依的根識而產生，對於剎那生滅的自性來說是合理的，如果是常法，那麼依賴是不可能的，因為常法不需要依賴任何因。常法也不能產生其他果。 即使那樣，不依賴根識，眼識等也不會產生，因此，所依的根識和能依的識兩者都成立為剎那生滅。如果認為所依的根識如常住般產生能依的不常住的識，那有什麼矛盾呢？就像騎乘的馬等不在，騎馬的人等也不在一樣。所依不改變而常住，能依的識不常住而改變是不可能的。就像所依的布燃燒，所依的藍色也燃燒一樣，所依和能依兩者在無常的體性上沒有差別。 貪慾等使身體的形態改變，以及孩童和青春等在不同的階段完全成熟地產生是不可否認地成立的。對於常住的事物來說，不可能見到那樣的變化和成熟，因為不可能從任何事物的狀態中產生其他形態，所以成立為剎那生滅。如果不剎那生滅，暫時常住有什麼矛盾呢？非常矛盾，如果第一個剎那不壞滅而那樣存在，那麼就像第一個狀態一樣常住，最終永遠不會改變。就像第一個剎那沒有其他狀態一樣，在所有後面的剎那中，沒有差別的所有事物都將變成常法，那是非常不合理的，因為事物在任何時候都不會被認為是自性常住。 如果事物在一段時間內不改變而常住，然後才壞滅呢？如果事物在片刻、瞬間、日、月、年和劫的時間內不改變而常住，然後在最後壞滅，那麼壞滅的時間長短是不可能的，因為所有事物都像剛產生時的剎那一樣常住，永遠不會變成壞滅的剎那。剛產生和壞滅的剎那
【English Translation】 Even if there is no change due to the passage of time, the growth of the body through food etc. becomes meaningless. But that is not permissible, because the growth of the body through food etc. is undeniable. The momentary arising and ceasing is established, and the arising of eye consciousness etc. in dependence on the objects of their respective sense faculties is reasonable for the nature of momentary arising and ceasing. If it were permanent, then dependence would be impossible, because the permanent does not need to depend on any cause. The permanent also cannot produce other results. Even so, without relying on the sense faculties, eye consciousness etc. will not arise. Therefore, both the dependent sense faculties and the relying consciousness are established as momentary arising and ceasing. If one thinks, 'What contradiction is there if the dependent sense faculties, like the permanent, produce the impermanent consciousness that relies on them?' It is like if the riding horse etc. are not there, the rider etc. are also not there. It is impossible for the dependent to remain unchanged and permanent while the relying consciousness does not remain and changes. Just as when the dependent cloth burns, the dependent blue color also burns, there is no difference between the dependent and the relying in the nature of impermanence. The transformation of the body's form by attachment etc., and the complete maturation and arising of childhood and youth etc. in different stages are undeniably established. For permanent things, it is impossible to see such changes and maturation, because it is impossible for other forms to arise from any state of things, so it is established as momentary arising and ceasing. If it does not arise and cease momentarily, what contradiction is there in remaining temporarily permanent? There is a great contradiction. If the first moment does not perish and remains as it is, then it remains permanent just like the first state, and will never change in the end. Just as the first moment has no other state, in all subsequent moments as well, all things without difference will become permanent, which is very unreasonable, because things are never perceived as being permanent in nature at any time. If things remain unchanged for a period of time and then perish? If things remain unchanged for a moment, an instant, a day, a month, a year, or an eon, and then perish at the end, then the length of time of perishing is impossible, because all things remain permanent just like the moment of their first arising, and will never become the moment of perishing. The moment of first arising and the moment of perishing
ི་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཡང་འཇིག་ཁ་མའི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ། འཇིག་ཁ་མའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་ད་དུང་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ནས་མཐར་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་གི་བར་གྱི་ཡུན་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཀུན་གྱི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་བ་ལས་གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་ཞེས་པ་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུང་མོད། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ལུས་འགྱུར་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་དང་། བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ 2-297b སྐབས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགག་ནས་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འཐད་ཀྱི། དང་པོ་མི་འཇིག་ན་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དང་པོ་ཡི་གནས་སྐབས་མ་ཞིག་པར་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་དང་མཆོག་གི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་དེ་ལྟར་རུང་གི། སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་མཐར་འགྱུར་བའང་མི་རིགས་པས་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་སྐྱེ་བ་མི་རུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི་སྔར་གྱི་རིགས་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་བསྐྱར་ཟློས་མ་བྱས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མེད་ན་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐུས་མོད་ཀྱི། འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་ན། ཇི་ལྟར་རྩྭ་ལ་མེ་མཆེད་པ་དག་རི་ནས་རི་ལ་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བར་སྣང་ཡང་རྩྭ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ཡི་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་རྟག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཕྱོགས་ཕ་ཀིར་འགྲོའོ་སྙམ་ 2-298a དུ་བསམ་པའི
【現代漢語翻譯】 如果這兩個事物是同一個，那麼剛出生的事物也會像即將毀滅的瞬間一樣，剛出生就毀滅嗎？或者即將毀滅的事物也會像剛出生的瞬間一樣，仍然持續存在一段時間嗎？因為你們認為這兩者是同一個。因此，可以推斷出從最初出生到最終毀滅的瞬間之間，存在著許多不同的瞬間。'最初不毀滅，最終不變異'是推理的重點，一切的關鍵也就在於此。《釋論》中說，'對於存在來說，沒有...'，這是變異的產生和完全成熟兩者的證明。'最初不毀滅，最終不變異'也被認為是證明這一點的例子。貪慾等導致身體變化，這不是剎那性的，而是原來的事物保持不變，這是不可能的。兒童和青少年等狀態完全成熟，這適用於第一個剎那停止后，另一個剎那產生。如果最初不毀滅，那麼最終也不會變異，因為最初的狀態沒有消失，會永遠存在。按照這個順序來理解，意思上也沒有什麼不同。同樣，低劣和 श्रेष्ठ (梵文，śreṣṭha，supreme，殊勝)的產生被觀察到，如果認為這是剎那性的無常，那麼這是可以接受的。如果不是剎那性的無常，那麼最終的變異也是不合理的，因此低劣和殊勝的產生是不可能的。同樣，光明和不光明也是不可能的，因為這可以通過之前的推理來理解，所以沒有再次進行詳細的重複。沒有去其他地方，如果沒有剎那性的相續，僅僅是沒有從那個地方去其他地方就足夠了。如果簡要地說《釋論》中所說的，就像火焰蔓延到草上，看起來是從一座山到另一座山，但實際上只是從每根草上產生的火焰的剎那相續不斷地聚集在一起，除此之外，沒有一個永恒的、單一的'火焰'實體會去其他地方。同樣，眾生在輪迴中經歷各種各樣的 जन्म (梵文，janma，birth，出生)，去往不同的地方，也只是蘊的相續不斷地 जन्म (梵文，janma，birth，出生)，蘊的剎那相續不斷地到達其他地方，除此之外，沒有任何一個永恒的'行者'實體會去其他地方。如果行者使諸行到達其他地方，並且認為'我要去那邊'，那麼...
【English Translation】 If these two things are the same, then will the newly born also perish as soon as it is born, like the moment of imminent destruction? Or will the thing about to be destroyed also remain for a while, like the moment of the newly born? Because you consider these two to be the same. Therefore, it can be inferred that there are many different moments between the initial birth and the final moment of destruction. 'Initially not destroyed, ultimately not changed' is the main point of reasoning, and the key to everything lies in this. The 《Commentary》 says, 'For existence, there is no...', which is the proof of both the arising of change and complete maturation. 'Initially not destroyed, ultimately not changed' is also considered an example of proving this point. Greed and other things cause changes in the body, which is not momentary, but the original thing remains unchanged, which is impossible. The complete maturation of states such as childhood and adolescence is suitable for the cessation of the first moment and the arising of another moment. If it is not destroyed initially, then it will not change ultimately, because the initial state has not disappeared and will exist forever. Understanding in this order, there is no difference in meaning. Similarly, the observation of the birth of inferior and śreṣṭha (Sanskrit, śreṣṭha, supreme, 殊勝) is acceptable if it is considered momentary impermanence. If it is not momentary impermanence, then the final change is also unreasonable, so the birth of inferior and superior is impossible. Similarly, light and non-light are also impossible, because this can be understood through previous reasoning, so there is no detailed repetition again. There is no going to other places, and if there is no momentary continuity, it is enough to simply not going from that place to other places. To briefly state what is said in the 《Commentary》, just as flames spread to the grass, appearing to go from one mountain to another, but in reality it is just the continuous gathering of momentary flames arising from each blade of grass, apart from which there is no eternal, single 'flame' entity that goes to other places. Similarly, beings experiencing various janma (Sanskrit, janma, birth, 出生) in saṃsāra (輪迴), going to different places, is also just the continuous janma (Sanskrit, janma, birth, 出生) of the aggregates, the continuous momentary aggregates reaching other places, apart from which there is no eternal 'goer' entity that goes to other places. If the goer causes the aggregates to reach other places, and thinks 'I am going over there', then...
་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྐྱོད་ནས་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་པོ་མེད་ན་འགྲོ་བའི་བྱ་བའང་མེད་དེ། བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི་རྒྱུ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོ་དེ་སྐྱེས་ནས་གདོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའམ། མ་སྐྱེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དེའི་དུས་ན་འདུ་བྱེད་གནས་པ་རྣམས་གར་ཡང་མ་སོང་བ་འདུག་པ་ལ་དེས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་མ་དམིགས་སོ། །འགྲོ་བ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་ན་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་པ། འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡུལ་འདིར་གནས་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད་དམ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་སྤོ་བར་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཡུལ་འདི་ན་གནས་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སོང་ན། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ། རྟ་ཡིས་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རྟ་ཡུལ་འདི་ལས་མ་བསྐྱོད་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ནི་དེར་སོང་ཟིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཡུལ་འདིར་གནས་པ་ད་དུང་མ་སོང་བས་འགྲོ་བ་དང་ 2-298b འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་གིས་གཞན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཤར་གྱི་རྟས་ནུབ་ཀྱི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་བསྐྱལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། འགྲོ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་ནས་འདུ་བྱེད་སྤོ་བའམ། འདུ་བྱེད་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པས་སྤོ་འམ། དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞན་དུ་སྤོ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལྟར་ན་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་མ་སྐྱེས་པས་ཅི་ཞིག་སྤོ་སྟེ་བུ་མ་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་སྤོ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་སྐྱེས་པས་སྤོ་མི་ནུས་ཏེ། རྟ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དུ་སྤོ་བའམ་བསྐྱལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པས་གང་གིས་ཀྱང་གང་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་མགོ་མཉམ་དུ་ཕྱིན་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་པོས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ཅུང་
【現代漢語翻譯】 如果行動者推動身體的組合並向那個方向移動，那麼如果沒有行動者，就不會有移動的行為。因為沒有行動者，行為就不會發生。如果有人認為行為是組合移動到其他地方的原因，那麼移動者是在出生後首先使組合移動到其他地方，還是在未出生時就使其移動？如果是前者，那麼在被稱為『移動』的法生起時，停留在原地的組合並沒有移動到任何地方，它怎麼能使其他東西移動呢？這樣認為是不合理的。如果組合不是停留在原地，而是具有移動到其他地方的自性，那麼除了組合移動之外，還有什麼其他的移動者呢？這是無法確定的。如果移動尚未生起，它怎麼能使組合移動到其他地方呢？因為那時沒有移動。此外，還展示了另一種推理方式：是移動者停留在原地，然後將組合移動到其他地方呢？還是停留在其他地方，然後將組合移動到其他地方？如果是前者，那麼當自身停留在原地而沒有移動到其他地方時，它怎麼能使組合到達其他地方呢？就像馬將人帶到其他地方，但馬沒有離開這個地方，就不能將人帶到其他地方一樣。如果移動者停留在其他地方，那麼它已經到達那裡了，而組合停留在原地，尚未到達那裡。移動者和 2-298b 移動的對象處於不同的地方，他們怎麼能使其他東西移動呢？就像東方的馬將西方的人帶到其他地方一樣。此外，在組合和移動者兩者中，是移動者先出生然後移動組合呢？還是組合先出生，然後移動者后出生來移動它呢？還是兩者同時出生然後移動到其他地方？如果是前者，那麼在移動者出生時，要移動的組合尚未出生，那麼移動什麼呢？就像沒有出生的孩子無法被餵養一樣。如果是後者，那麼在組合出生時，移動者尚未出生，因此無法移動。就像沒有出生的馬無法將人移動或帶到其他地方一樣。如果是第三種情況，就像牛的左右角一樣，兩者同時出生，任何一方都不能成為另一方移動的原因，因為兩者一起前往其他地方，所以移動者並沒有使組合移動任何東西。
【English Translation】 If the actor propels the aggregates of the body and moves in that direction, then if there is no actor, there will be no act of moving. Because without an actor, an action does not occur. If one thinks that the action is the cause of the aggregates moving to another place, then does the mover, after being born, first cause the aggregates to move elsewhere, or does it cause them to move before being born? If the former is the case, then at the time when the dharma called 'moving' arises, the aggregates that remain in place have not gone anywhere. How can it cause others to move? It is unreasonable to think so. If the aggregates are not remaining in place but are of the nature of moving to another place, then apart from the aggregates moving, what other substance is the mover? It is not discernible. If moving has not yet arisen, how can it cause the aggregates to move to another place? Because at that time there is no moving. Furthermore, another mode of reasoning is shown: Does the mover remain in this place and then move the aggregates to another place? Or does it remain in another place and then move the aggregates to another place? If the former is the case, then when oneself remains in this place and has not moved to another place, how can it cause the aggregates to go to another place? Just as a horse takes a person to another place, but if the horse has not moved from this place, it cannot take the person to another place. If the mover remains in another place, then it has already gone there, and the aggregates remain in this place and have not yet gone there. The mover and 2-298b the object of moving are in different places. How can they cause other things to move? Just as an eastern horse takes a western person to another place. Furthermore, among the aggregates and the mover, does the mover first arise and then move the aggregates? Or do the aggregates first arise, and then the mover arises later to move them? Or do both arise simultaneously and then move to another place? If the former is the case, then at the time when the mover arises, the aggregates to be moved have not arisen. What is there to move? Just as an unborn child cannot be fed. If the latter is the case, then at the time when the aggregates arise, the mover has not arisen, so it cannot move. Just as an unborn horse cannot move or take a person to another place. If it is the third case, like the left and right horns of a bull, both arise simultaneously, so neither can be the cause of the other moving, because both go to another place together. Therefore, the mover has not caused the aggregates to move anything.
ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་པོར་ཡང་བཏགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བར་བྱེད་པོ་མེད་དེ། ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་དབྱིག་གཉེན་དང་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་པོ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ 2-299a འགྲོ་བ་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། དུ་མ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ། འཆག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་གོམ་པ་འདོར་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་བར་སྲིད་རྣམས་མའི་མངལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་མདའ་འཕང་བ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་རྟ་ལ་མིས་ཞོན་ནས་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཆུ་དང་གཟིངས་སུ་འབྲེལ་བས་ཆུ་གང་དུ་ཕྱིན་པར་གཟིངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྐྱོད་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ང་གིས་རྩྭ་དང་འདབ་མ་སོགས་ཁྱེར་ནས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ང་ཐད་ཀར་ཡུལ་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མེ་གྱེན་དུ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་། ཆུ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བས་གཤོང་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཐུས་འགྲོ་བ་ནི། སྔགས་པ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་མཐུས་སྨན་འཐུངས་པའམ་ལུས་ལ་བསྐུས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྡོ་ཁབ་ལེན་གྱིས་ལྕགས་བསྒུལ་ཞིང་གྱེན་དང་ཐད་ཀར་དྲངས་ནས་འགྲོ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ 2-299b གནས་པ་ལ་ས་བོན་མི་རུང་བའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སྔར་ས་བོན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །སྔར་འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ལ་ས་བོན་ཡོད་པ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ནས་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པ་ཡང་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཐད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མ་མིན་
【現代漢語翻譯】 是無盡的。因此，五蘊以剎那的相續前往他方，稱為『行』。五蘊本身也被稱為『行者』。除了相續不斷的行之外，沒有其他的行者。雖然肢體和有肢體的物質並非截然不同，但應知曉，只是假立存在而已。這些是根據陳那（梵文：Dignāga）和舍友（梵文：Mitrayogin）的註釋所作的簡要總結。因此，由於除了事物以剎那的相續而行之外，沒有其他的行者和行，所以 應知行是剎那的。一般來說，前往他方的種類有很多。以心之力的行是指，以心為因，諸行前往他方。例如，以行走的意念，身體邁開步伐，前往他方。以先前業力的行是指，中陰身等前往母親的子宮等處。以拋射之力的行是指，箭被射出，前往他方。以關聯之力的行是指，人騎在馬上，兩者都前往他方；或者船與水關聯，水流向何處，船也隨之而去。以移動之力的行是指，我拿起草和樹葉等，前往他方。以自性或本體的行是指，我直接從一處前往另一處；或者火向上升騰，前往空中；或者水向下流淌，前往低窪之處等。以威力之行是指，咒師們以咒語的威力前往他方；或者以藥物的威力，服用或塗抹在身上，前往他方；或者磁鐵吸引鐵，向上或直接拉動，使其移動；或者以神通的威力前往他方。因此，所有行和來都應知是剎那的。具有輪迴種子的事物，由於剎那的相續，前一剎那滅去，后一剎那以其狀態生起，因此認為剎那是無常的，這是合理的。如果 是無生滅地存在，那麼種子是不合理的；或者對於無生滅的事物來說，先前種子存在是不合理的，因此，具有輪迴種子的法也都是以剎那而成立的。先前輪迴的心相續具有種子，通過道將其摧毀，轉變為無種子的狀態，這也適用於心是剎那的，如果心不是剎那的，那麼這就不合理。
【English Translation】 It is inexhaustible. Therefore, the five skandhas (aggregates) going to another place in a momentary continuum are called 'going'. The five skandhas themselves are also called 'goer'. Apart from the continuous activity of going, there is no other goer. Although the limb and the possessor of limbs are not different substances, it should be understood that they exist only by imputation. These are brief summaries based on the commentaries of Dignāga and Mitrayogin. Therefore, since there is no goer or going other than the momentary continuum of things going, going should be understood as momentary. In general, there are many types of going to another place. Going by the power of mind means that, with the mind as the cause, phenomena go to another place. For example, with the intention of walking, the body takes steps and goes to another place. Going by the power of previous karma is like the intermediate state beings going to the mother's womb, etc. Going by the power of propulsion is like an arrow being shot and going to another direction. Going by the power of connection is like a person riding a horse and both going to another place; or like a boat connected to water, wherever the water goes, the boat also goes. Going by the power of movement is like me taking grass and leaves, etc., and going to another direction. Going by nature or essence is like me going directly from one place to another; or like fire rising upwards and going into the sky; or like water flowing downwards and going to depressions, etc. Going by power is like mantra practitioners going to another place by the power of mantras; or like going to another place by taking medicine or applying it to the body by the power of substances; or like a magnet moving iron, lifting it upwards or directly, and making it go; or like going to another place by the power of miraculous abilities. Therefore, all going and coming should be understood as momentary. The very thing that possesses the seeds of samsara (cyclic existence), due to the momentary continuum, the previous moment ceases, and the later moment arises with its state, so it is reasonable to consider the momentary as impermanent. If it exists without arising or ceasing, then the seed is unreasonable; or for something that does not arise or cease, it is unreasonable for the seed to have existed previously, therefore, phenomena that possess the seeds of samsara are also established as momentary. Previously, the mindstream of samsara had seeds, and by destroying them with the path, it is transformed into a state without seeds, which is also suitable for the mind being momentary, but if the mind is not momentary, then this is unreasonable.
པ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་དེ་སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་ཕྱིས་ས་བོན་མེད་ཅིང་སྔར་སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྟར་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། 說外諸行無常 གཉིས་པ་ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་ང་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དོན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་བཅས་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། ཆུ་ནི་ཆུ་ཕྲན་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་ལྡེང་ཀ་དང་མཚོ་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དགུན་དཔྱིད་ལ་སོགས་པ་དང་ཐན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བགས་ཀྱིས་སྐམ་ཞིང་འབྲི་བ་དང་། དབྱར་གྱི་ཆར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཕེལ་འབྲི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ཡང་རང་བཞིན་ 2-300a གྱིས་ས་གཅིག་ཏུ་གཡོ་བ་མེད་པར་མི་སྡོད་ཀྱི། ཕྱོགས་གར་ཡང་གཡོ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ལ་གཡོ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པར་མི་རིགས་སོ། །ས་ནི་ང་དང་ཆུ་ཡི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པར་གྲུབ་བོ། །ཆུ་དང་རླུང་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་པོར་ཆགས་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་ང་གཡོས་ནས་ང་གི་ཁམས་ཆགས་སོ། །རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཆུ་བྱུང་སྟེ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུན་ཙམ་གྱི་ཆར་བབ་པས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁམས་ཆགས་སོ། །ཆུ་རླུང་གིས་བསྲུབས་པའི་དབུ་བ་ལས་ས་གཞི་རི་རབ་གླིང་བཞི་རྣམས་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆུ་དང་ང་ལས་ས་ཡི་ཁམས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མའོ། །ས་ལས་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་ནི། ལས་དགེ་བ་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཞི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་དམིགས་པ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་པའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྕགས་སྲེག་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ས་གཞི་དང་། ང
【現代漢語翻譯】 關於心識的自性是常，那麼有餘依阿羅漢（梵文，Arhat，斷盡煩惱，應受人天供養的聖者）的最後蘊身是不可能的，因為先前具有種子，之後沒有種子；先前具有生，如同不再有生是不可能的。沒有輪迴種子的蘊身相續剎那生起。 顯現於三摩地（梵文，Samadhi，心定，等持）行境中的影像，也因為隨順心識而剎那生起。如此，內在的一切有為法也只是剎那相續而已。 宣說外在諸行無常 第二，爲了論證外在諸行無常，有三頌。地、水、火、風四者，以及色、聲、香、味、觸、法六境，也說是剎那生滅的。水，如小溪、河流、池塘、湖泊等，由於冬春等季節和乾旱等原因逐漸乾涸減少；又由於夏季的雨水等因緣逐漸增多增長，因此是剎那的自性，因為有增減的緣故。如果不是剎那的常法，就不可能有增減。 風，其自性不會靜止在一個地方不動，而是向任何方向流動，因此是剎那的。並且有越來越大的增長，也有越來越小的減少，因此是剎那的。常法不可能有流動和增減。 地，依賴於風和水的生起，並且與之相關聯，又因為自性完全轉變的緣故，成立為剎那自性，是無常的。如果問：如何從水和風中產生？當世界最初形成時，虛空中風流動，從而形成風界。從風界產生水，如同車輪轉動般降雨，從而形成水輪界。水被風攪動產生的泡沫形成了大地、須彌山、四大部洲，因此地的界是從水和風中產生的。如此，從因產生的果，因果二者都是剎那的。 地有四種轉變，即是針對業的差別的轉變。積累善業的天人，認為大地像木棉一樣柔軟；造作惡業的地獄眾生，則認為大地是燒紅的鐵；有些地方是沙礫；有些地方是石頭。因此，地有四種轉變，是無常的。
【English Translation】 Regarding the nature of mind being permanent, the final aggregates of an Arhat (Sanskrit, Arhat, one who has extinguished afflictions and is worthy of offerings from humans and gods) with remainder are impossible, because it is impossible to have seeds previously and no seeds later; to have birth previously, like not having birth again. The continuum of aggregates without the seeds of samsara arises momentarily. The images appearing in the realm of Samadhi (Sanskrit, Samadhi, mental concentration, equanimity) also arise momentarily because they follow the mind. Thus, all internal conditioned phenomena are merely momentary continuums. Saying that external phenomena are impermanent Second, to prove that external conditioned phenomena are impermanent, there are three verses. The four elements of earth, water, fire, and wind, as well as the six objects of sense—form, sound, smell, taste, touch, and phenomena—are also said to be momentary. Water, such as streams, rivers, ponds, lakes, etc., gradually dries up and decreases due to seasons like winter and spring, and droughts; and gradually increases and grows due to causes like summer rains, therefore it is of a momentary nature, because there is increase and decrease. If it were not momentary but permanent, there could be no increase or decrease. Wind, by its nature, does not remain still in one place, but moves and goes in any direction, therefore it is momentary. And there is increasing growth, and there is decreasing diminution, therefore it is momentary. It is not reasonable for a permanent thing to have movement and increase or decrease. Earth arises dependent on and related to the elements of wind and water, and because its nature completely transforms, it is established as impermanent with a momentary nature. If asked, how does it arise from water and wind? When the world first formed, wind moved in the sky, thus forming the wind element. From the wind element, water arose, raining like the continuous turning of a chariot wheel, thus forming the water wheel element. The foam churned by water and wind formed the earth, Mount Meru, and the four continents, therefore the earth element arose from water and wind. Thus, the effect arising from the cause, both cause and effect are momentary. The four transformations of earth are specified as transformations related to the differences in karma. Gods who have accumulated virtuous karma perceive the earth as soft and smooth like cotton; hell beings who have committed evil deeds perceive the earth as red-hot iron; some places are gravel; some places are stone. Therefore, earth has four transformations and is impermanent.
མ་གྲོག་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་། །མིའི་ཡུལ་གྱི་ས་ལ་ཡང་རྨོ་བརྐོ་དང་ལག་བྱེད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དུས་ན་ལོ་ཏོག་སོགས་མི་འཁྲུངས་ལ། ལག་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་ཚེ་ལོ་ཏོག་བཟང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་འགྱུར་བ་དང་པོའོ། །ཐོ་བ་དང་འཇོར་ལ་སོགས་པས་བསྣུན་པས་ 2-300b ཁུང་དང་གཤོང་བུ་འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཉིས་པའོ། །མེས་བསྲེགས་པའམ་ང་གིས་བདས་ནས་མཐོ་བ་དམའ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཆུས་གཤེར་བས་བཤིག་པའི་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དུས་ཀྱིས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། དུས་བཟང་བའི་ཚེ་ས་གཞིས་ཀྱང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བཟང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། དུས་ངན་པའི་ཚེ་ངན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དབྱར་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་སྐྱེ་ལ་དགུན་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ཞིང་འཁྱགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་སྔོན་དགོན་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་གྲོང་དུ་གྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་འདུ་ལོང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་གྲོང་དུ་གྱུར་པ་ད་ལྟར་དགོན་པར་གྱུར་པ་སོགས་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་ནི་འགྱུར་བ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་དམིགས་མི་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ས་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་བཞི་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་འབར། མེད་ན་མི་འབར་བུད་ཤིང་ཆེ་ན་མེ་ཡང་ཆེ་ཞིང་ཆུང་ན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ 2-301a མར་གྲུབ་བོ། །མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཏུ་བུད་ཤིང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། བུད་ཤིང་རིམ་བཞིན་ཚིག་ནས་མེ་འབྱུང་གི་བུད་ཤིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནས་མེ་འབྱུང་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ཀ་ཟད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། བུད་ཤིང་ཟད་ན་མེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་རྒྱུ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་པར་ཇི་སྲིད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་མེ་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེ་ཡང་མི་སྣང་བས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་འགག་བར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་འབྱུང་བ་བཞི་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ནས། གདོང་ཁ་དོག་སོགས་བརྗོད་རིགས་པ་ལ། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མེ་བཤད་པས་གོ་རིམ་མི་བདེ་སྙམ་ན། གང་ལྟར་བསྟན་ཀྱང་ད
【現代漢語翻譯】 荊棘和帶刺植物等顯現為各種痛苦的根源。在人間的土地上，未經耕作和人工干預時，不會生長莊稼等；一旦經過人工干預，莊稼就能良好生長，這便是第一種變化。通過錘子和斧頭等工具的敲擊，產生孔洞和凹陷，這是第二種變化。被火焚燒或被風吹動，導致高低變化，以及被水浸濕而崩塌等由地界元素所引起的變化，是第三種變化。時間所導致的變化是：在好的時節，土地也能成為莊稼等良好生長的原因；在不好的時節，則導致不好的生長。例如，冬蟲夏草等在夏季生長為綠色，冬季則變為灰色，並轉變為寒冷等性質。有些地方以前是荒地，後來變成了村莊，變得非常擁擠；有些地方以前是村莊，現在變成了荒地等，前後呈現出不同的景象，這是第四種變化。 如此這般的四種變化，也是從剎那的連續性中產生的變化，並非每個剎那都呈現不同的形態。對於非剎那的、恒常的本體而言，永遠不可能觀察到變化。因為剎那前後產生了不同的形態，所以才呈現出那樣的景象，因此地界元素也是由剎那所組成的。顏色、氣味、味道和觸感這四者，因為與四大元素相似，所以顏色等四者也與四大元素一樣，通過證明四大元素是剎那性的理證來證明。火依賴於木柴而存在，其作用是：有木柴就燃燒，沒有木柴就不燃燒；木柴大則火大，木柴小則火小，因此火也是由剎那組成的。 火是剎那性的，同樣，木柴也是剎那性的。木柴逐漸燃燒，火才產生。如果木柴像原來一樣存在，然後產生火，那麼火和木柴怎麼會同時耗盡呢？木柴耗盡，火就無法存在。因此，火和木柴是因的剎那和果的剎那的順序，只要因存在，果火就會產生；沒有因，果火也不會顯現。因此，一切事物都是因果生滅、連續不斷地顯現。在講述火界元素時提到，面容、顏色等也應該被提及。如果在顏色等之後才提到火，可能會覺得順序不妥。無論如何講述，都行。
【English Translation】 Thorns and thorny plants appear as the source of various sufferings. On the earth of the human realm, crops and the like do not grow when not cultivated or intervened by human labor; once intervened by human labor, crops grow well, and this is the first change. Through the hammering of hammers and axes, holes and depressions occur, which is the second change. Being burned by fire or blown by the wind, leading to changes in height, and being eroded by water, etc., caused by the earth element, is the third change. The changes caused by time are: in good seasons, the land can also be the cause of good growth of crops and the like; in bad seasons, it leads to bad growth. For example, Cordyceps sinensis and the like grow green in summer and turn gray in winter, and transform into cold and other properties. Some places that were previously barren lands later became villages, becoming very crowded; some places that were previously villages are now barren lands, etc., presenting different scenes before and after, which is the fourth change. These four changes are also changes arising from the continuity of moments, and not every moment presents a different form. For a non-momentary, constant entity, it is never possible to observe change. Because different forms arise before and after the moment, that is why such a scene appears, therefore the earth element is also composed of moments. Color, smell, taste, and touch are similar to the four great elements, so the four, such as color, are also like the four great elements, proven by the reasoning that proves the four great elements are momentary. Fire depends on firewood to exist, and its function is: it burns if there is firewood, and does not burn if there is no firewood; the firewood is large, then the fire is large, and if it is small, then it is small, therefore fire is also composed of moments. Fire is momentary, and similarly, firewood is also momentary. Firewood gradually burns, and then fire arises. If the firewood exists as before, and then fire arises, how can fire and firewood be exhausted at the same time? If the firewood is exhausted, fire cannot exist. Therefore, fire and firewood are the sequence of the moment of cause and the moment of effect, as long as the cause exists, the effect fire will arise; if there is no cause, the effect fire will not appear. Therefore, all things appear as cause and effect arising and ceasing continuously. When discussing the fire element, it was mentioned that faces, colors, etc., should also be mentioned. If fire is mentioned after colors, etc., it may seem that the order is inappropriate. However it is told, it is fine.
ོན་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་། ཚིག་གི་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་བདེ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས། དེར་མ་ཟད་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཐམས་ཅད་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་མེ་དང་བུད་ཤིང་ནི་དཔེས་སྟོན་པའི་ཆེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཇི་ཙམ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲའི་རྒྱུན་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཡང་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ཀྱི། སྒྲ་མ་ཡལ་བར་དུ་སྒྲ་གཅིག་ 2-301b ལ་སྐད་ཅིག་མ་མེད་ན། ཇེ་ཆེ་དང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བ་མི་འཐད་པས་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཁའི་ང་གིས་ཚིག་འབྲུ་རྣམས་བརྗོད་པ་རིམ་པས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ་ཐར་དང་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་རྒྱུ་སེམས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་སེམས་མི་རྟག་པས་འབྲས་བུ་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་བོ། །དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་། མི་ཤི་བ་དང་བུམ་པ་ཆག་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་པ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་གནས་པར་འདོད་པ་ལ་དྲི་བ་བྱས་པ། ཁྱེད་ཅག་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐའ་ནམ་ཞིག་ན་མི་རྟག་པར་འདོད་ཀྱང་དེའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐར་འཇིག་པ་མཐོང་ལ། མ་ཞིག་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་མ་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་དང་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་གི་གསར་པ་འབྱུང་ཞིང་སྔ་མ་འགག་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་གཉིས་ཀས་འདོད་མོད་ཀྱང་། ཆུ་བོ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བ་དང་། མར་མེ་ང་གིས་མ་གཡོས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དབང་པོས་ 2-302a མངོན་སུམ་མ་མཐོང་ན་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ། འབབ་ཆུ་ལ་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་གཅིག་འདྲ་ཡང་དྲུང་དུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ན་ཆུ་གསར་བ་གསར་པ་ལས་ཆུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ལ། མར་མེ་ལ་ཡང་མེ་ལྕེ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྩེ་མོར་
【現代漢語翻譯】 他說道，這並沒有矛盾，而是由於詞語的組合易於理解，所以才這樣闡述。 不僅如此，一切的『生』（འབྱུང་བ་）和『將生』（འབྱུང་འགྱུར་）都以各自相似的『前因』（རྒྱུ་）和『後果』（འབྲས་བུ་）的形式，剎那間生起和滅去，這就像用火和木柴來做比喻一樣。 有些人認為聲音是常恒的，因為它的延續就像顏色等一樣，不會一直消失。聲音在發出的那一刻是常恒的，而不是剎那生滅的。如果有人這樣認為，那是不對的，因為通過施作者的努力等，可以觀察到聲音的延續逐漸增強。而且，鐘鈴等發出的聲音也會逐漸減弱，因此可以證明聲音是剎那生滅的。如果聲音不消失，一個聲音就沒有剎那生滅，那麼聲音的增強和減弱就不合理了，所以聲音是剎那生滅的，就像人通過努力發出聲音，嘴巴發出詞語，這些詞語也是依次生滅的。『法處所攝之非表色』（ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་），如別解脫戒（སོ་ཐར་，Prātimokṣa，音譯為「波羅提木叉」，意為「個別解脫」或「隨順解脫」），無漏禪定（བསམ་གཏན་ཟག་མེད་）的戒律等，身體和語言的非表色也隨順於心，因為不依賴於心，它們就不會產生。因為心是無常的，所以作為結果的非表色也是剎那生滅的。 『爲了提問』（དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།）的意思是，世俗之人（འཇིག་རྟེན་པ་）和外道（མུ་སྟེགས་པ་）雖然認為『有為法』（འདུ་བྱེད་）最終會壞滅，是無常的，但是像人死亡或瓶子破碎這樣，在沒有親眼見到實際壞滅之前，他們認為這些事物不是剎那生滅的，而是保持著自己的本性。因此，這裡提出了一個問題：你們認為有為法最終會壞滅，但是為什麼不認為它們是剎那生滅的呢？他們回答說：我們看到有為法最終會壞滅，但是沒有看到它們剎那間壞滅，所以我們不認為它們是剎那生滅的。對此，應該這樣反問他們：燈焰和流水等，剎那間新生和舊滅，這是佛教徒和外道都承認的。但是，從遠處看到河流，或者燈焰沒有被風吹動時，如果沒有親眼看到它們剎那間壞滅，為什麼不認為它們是剎那生滅的呢？如果這樣問，他們會回答說：從遠處看河流，感覺是一樣的，但是靠近了看，就能清楚地看到新的水不斷產生，而不是同一股水。對於燈焰也是一樣，之前的火焰在頂端...
【English Translation】 He said that there is no contradiction, but it is explained in this way because the combination of words is easy to understand. Moreover, all 'becoming' (འབྱུང་བ་) and 'will become' (འབྱུང་འགྱུར་) arise and cease in an instant in the form of their own similar 'cause' (རྒྱུ་) and 'effect' (འབྲས་བུ་), which is like using fire and firewood as a metaphor. Some people think that sound is permanent because its continuity, like color, etc., does not always disappear. Sound is permanent as long as it is heard, not momentary. If someone thinks like this, it is not correct, because by the effort of the doer, etc., the continuity of the sound can be observed to gradually increase. Moreover, the sound of bells, etc., also gradually decreases, so it can be proved that sound is momentary. If the sound does not disappear, and one sound does not have momentariness, then the increase and decrease of the sound would be unreasonable, so the sound is momentary, just like when a person makes an effort to make a sound, the mouth utters words, and these words also arise and cease in sequence. 'Form not revealing form included in the element of dharma' (ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་), such as the vows of Prātimokṣa (སོ་ཐར་, Prātimokṣa, translated as 'individual liberation' or 'following liberation') and undefiled Samādhi (བསམ་གཏན་ཟག་མེད་), the non-revealing forms of body and speech also follow the mind, because without relying on the mind, they will not arise. Because the mind is impermanent, the non-revealing form as a result is also momentary. 'For the sake of questioning' (དྲི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི།) means that although worldly people (འཇིག་རྟེན་པ་) and non-Buddhists (མུ་སྟེགས་པ་) believe that 'conditioned phenomena' (འདུ་བྱེད་) will eventually perish and are impermanent, they do not consider them momentary until they actually see the destruction, such as a person's death or a vase breaking, but believe that they maintain their own nature. Therefore, a question is raised here: You believe that conditioned phenomena will eventually perish, but why do you not believe that they are momentary? They answer: We see that conditioned phenomena eventually perish, but we do not see them perish momentarily, so we do not believe that they are momentary. To this, they should be asked in return: The flame of a lamp and the flow of water, etc., are newly born and old extinguished in an instant, which is admitted by both Buddhists and non-Buddhists. However, if you see a river from a distance, or the flame of a lamp is not blown by the wind, if you do not see them perish momentarily, why do you not believe that they are momentary? If asked in this way, they will answer: Looking at the river from a distance, it feels the same, but looking closer, you can clearly see that new water is constantly produced, not the same water. The same is true for the flame of a lamp, the previous flame at the top...
རིམ་པས་ཟད་ཅིང་ཡལ་ནས་རྩ་བ་ནས་མེ་ལྕེ་གསར་པ་རིམ་པར་འབྱུང་ཞིང་། མཐར་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མེ་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་འགག་པར་མཐོང་གི། རྟག་ཏུ་སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་མཐོང་བས་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཁང་ཁྱིམ་དང་སྐྱེ་བོ་དང་རྡོ་ཕ་ཝོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོ་དང་ཟླ་བར་བཞག་ན་ཡང་ཇེ་ཆུང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་སྔར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་གནས་པས་ན་དེ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཟེར་ན། ཡང་དྲིས་པ་ཀ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་སྣང་ལ་བར་དུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་སྔར་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་དངོས་སུ་འཇིག་པ་ཅི་སྟེ་མེད། དེ་ལྟར་ཡོད་བཞིན་འདི་རྣམས་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་ཅིས་མ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། དེ་དག་ན་རེ། མར་མེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཀ་བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཏེ། མར་མེ་ནི་ཚ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པ་མི་བརྟན་པར་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་ལ། ཀ་བུམ་སོགས་གཞན་ནི། །སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གི་བར་དུ་གདུང་འདེགས་པ་དང་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་ 2-302b མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མཐོང་བས་དེ་གཉིས་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇུག་པ་མི་མཐུན་པའོ། །རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་། ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་ལ། བུམ་པ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་ནས་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟོད་འཇིག་པས་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པར་མངོན་ན། མར་མེ་དང་བུམ་སོགས་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སྐད་ཅིག་མར་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པར་མ་ཟད། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་དེ་དཔེར་བྱས་ནས། བུམ་སོགས་འདུ་བྱེད་གཞན་སྐད་ཅིག་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དེ་ཡང་མར་མེ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མར་མེ་དང་། བ་ལང་བསྒྲུབ་པ་ལ་བ་ལང་དཔེར་འགོད་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ནི་དཔེར་མི་རུང་ཞིང་། རང་བཞིན་མི་གཅིག་པའི་དངོས་པོ་གཞན་འཇུག་པའམ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཅིག་པ། ཉི་མ་མེ་དང་འདྲ་བར་ཚའོ། །བ་ལང་ནི་བ་མིན་དང་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་བུམ་སོགས་དང་མར་མེ་རང་མཚན་ག
【現代漢語翻譯】 他們看到燈火逐漸燃盡熄滅，新的火焰不斷產生，最終油盡燈滅。因為燈火不會像之前一樣持續燃燒，所以他們認為燈火是剎那生滅的。但是，柱子、瓶子、房屋、人和石頭等事物，即使放置數年，也不會變小，而且看起來和以前一樣，所以他們說沒有看到這些事物剎那壞滅。 又有人問：『柱子、瓶子等事物，最初顯現，中間因為外緣的影響，顏色、形狀等會發生改變，最終遇到外緣時，實際上會壞滅，難道不是嗎？既然如此，為什麼這些事物不像燈火一樣是剎那生滅的呢？』 他們回答說：『燈火和柱子、瓶子等有為法，其體性並不相同。燈火具有不穩定的體性，剎那生滅，能產生熱量和光明。而柱子、瓶子等事物，從產生到存在的一段時間內，可以用來支撐或盛水，具有堅固穩定的體性。因此，兩者並不相同。』 對此，應這樣解釋：有為法的體性不同，這在自方和他方都是成立的。但是，這並不能證明有為法不是剎那生滅的體性。因為體性不同有兩種情況：自性不同和作用不同。自性不同，比如火的自性是熱，水的自性是濕潤。作用不同，比如燈火等剎那生滅，而瓶子等其他有為法，產生後會存在一段時間才壞滅。你們所認為的不同，顯然是指作用不同。 燈火和瓶子等自性不同，但這並不能證明它們在剎那生滅上的作用不同。不僅如此，你們已經承認燈火是剎那生滅的，就可以用它來證明瓶子等其他有為法也是剎那生滅的。因為，用燈火來證明燈火，用牛來證明牛，這種自性相同的事物不能作為比喻。而自性不同的事物，如果作用或所要證明的法相同，就可以作為比喻，比如『太陽像火一樣熱』，『牛像不是牛一樣』。同樣，瓶子等和燈火的自相雖然不同
【English Translation】 They see the lamp gradually consumed and extinguished, with new flames constantly arising, until finally the oil is exhausted and the lamp goes out. Because the lamp does not continue to burn as before, they say that the lamp is momentary. However, pillars, vases, houses, people, stones, and so on, even if left for years, do not become smaller, and they remain as they were seen before, so they say that they have not seen these things perish in an instant. Someone then asks: 'Pillars, vases, and other things, initially appear, but in the middle, due to the influence of conditions, their color, shape, and so on change from what they were before. Eventually, when they encounter conditions, they actually perish, don't they? If that is the case, why are these things not momentary like a lamp?' They reply: 'The nature of a lamp and other conditioned things like pillars and vases are not the same. A lamp has an unstable nature, arising and ceasing in an instant, producing heat and light. But pillars, vases, and other things, from the time they arise until they exist for a certain period, can be used to support or hold water, having a solid and stable nature. Therefore, the two are not the same.' To this, it should be explained: The fact that the nature of conditioned things is different is established for both ourselves and others. However, this does not prove that conditioned things are not of a momentary nature. Because there are two kinds of differences in nature: differences in inherent nature and differences in function. Differences in inherent nature are like the nature of fire being hot and the nature of water being wet. Differences in function are like a lamp arising and ceasing in each moment, while other conditioned things like vases exist for a certain period after arising before perishing. It seems that you intend to refer to the difference in function. Although the inherent nature of a lamp and a vase are different, this does not prove that their function in terms of momentariness is different. Moreover, since you have already admitted that a lamp is momentary, you can use it as an example to prove that other conditioned things like vases are also momentary. Because using a lamp to prove a lamp, or using a cow to prove a cow, things with the same inherent nature cannot be used as examples. But things with different inherent natures, if their function or the dharma to be proven is the same, can be used as examples, such as 'the sun is hot like fire,' or 'a cow is like something that is not a cow.' Similarly, although the self-characteristics of vases and lamps are different
ྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་ཡང་། སྤྱི་མཚན་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སྒྲུབ་ 2-303a ནུས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ལ། འགའ་ཞིག་རེ་ཤིག་གནས་ནས་ཕྱིས་འཇིག་པ་མི་སྲིད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་ཅག་གི་ཞེ་འདོད་ལྟར་ན། མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་གནས་ནས་དེས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་རིམ་ཅན་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀ་བུམ་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དུ་གནས་ན། ན་ནིང་ད་ལོ་སང་ཕོད་སོགས་ཀྱི་དུས་རྣམས་སུ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་གདུང་འདེགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དུ་མ་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་འདྲི་སྟེ། རྟ་ལ་མི་ཞོན་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རྟ་ནི་གང་དུ་མ་སོང་བར་དེ་ན་འདུག་བཞིན་དུ་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་དམ། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པས་མི་འདོད་དེ། །མི་དང་རྟ་མཉམ་དུ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་མར་མེའི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདུག་ནས་མེ་ལྕེ་སྐད་ཅིག་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། བུམ་སོགས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས་ཆུ་བླུགས་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་སྔ་མའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་བར་འདུག་ནས། མིག་ཤེས་སོགས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མ་གཡོས་ནས་འབྲས་བུ་གཡོ་བ་གསར་དུ་སྐྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་མི་གཡོ་བ་དེ་དག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་བས་རྟ་འདི་ན་འདུག་བཞིན་དེ་ལ་ཞོན་པའི་མི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། 2-303b མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཡང་སྣུམ་གྱིས་ཡང་ཡང་བྲན་པ་མེ་ལྕེས་ཟོས་ནས་རིམ་པ་རིམ་པར་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་སྣུམ་ཟད་པ་ན་མར་མེ་ཤི་སྟེ་སྡོང་བུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡོང་བུ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མར་མེ་བསྐྱེད་ན་སྡོང་བུ་ནམ་ཡང་མི་འགག་ལ། མར་མེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་འགག་མོད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་ལས་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མར་མེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་གཉིས་ཆར་སྐད་ཅིག་མར་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བས་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་མར་ཡོངས་སུ་གཅོད་མ་ནུས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་དང་ཆུ་བུར་དང་སྤྲིན་དང་མར་མེ་
【現代漢語翻譯】 雖然它們的形式不同，但由於它們都能證明，就共相而言，它們都具有剎那無常的性質，因此沒有區別。僅僅因為形式不同，就認為有些事物剎那間毀滅，而有些事物暫時存在然後毀滅是不可能的，因為一切有為法在剎那間毀滅方面沒有區別。此外，按照你們的意願，燈芯不是剎那的，而是保持不變，並依次產生剎那的火焰；柱子、瓶子等不是剎那的，而是保持其自身的狀態，那麼在去年、今年、明年等時間裡，就不會產生不同的盛水、支撐等結果。你們是這樣想的。因此，我這樣問你們：騎馬去其他地方，馬沒有去，而是留在那裡，人自己去了其他地方，有這樣的事嗎？他們說：世間沒有這樣的事，所以我們不承認。人與馬一起去了其他地方。對此，我回答說：如果按照你們的意願，燈芯不是剎那的，而是保持不變併產生剎那的火焰；瓶子等不移動，而是保持不變並進行盛水等行為；眼睛等感官保持之前的狀態不變，併產生眼識等，那麼原因不移動而產生新的移動的結果是不合理的。因為你們已經承認這些結果的原因是不動的，這與馬留在這裡，而騎馬的人去了其他地方有什麼不同呢？ 燈芯也被油不斷浸泡，火焰吞噬，逐漸耗盡並熄滅，油耗盡時燈就熄滅了，燈芯也變成灰燼。如果燈芯沒有生滅，而是產生燈火，那麼燈芯永遠不會熄滅，燈火也永遠不會熄滅。但事實並非如此，所以原因和結果都是剎那的。同樣，柱子、瓶子等的作用，以及從感官產生感官意識，所有這些都像燈一樣，原因和結果都是剎那的。你們要明白這一點。他們說：如果一切有為法都是剎那的，那麼為什麼不能像燈等一樣，被世人所見而完全確定為無常呢？世人不能完全確定剎那的原因，不是因為有為法有剎那和非剎那的區別，而是因為像閃電、水泡、雲和燈一樣。
【English Translation】 Although their forms are different, they can all prove that, in terms of common characteristics, they all have the nature of momentary impermanence, so there is no difference. It is impossible to think that some things are destroyed in an instant, while others exist temporarily and then are destroyed, just because the forms are different, because all conditioned phenomena are no different in terms of momentary destruction. Furthermore, according to your wishes, the wick of a lamp is not momentary, but remains unchanged, and sequentially produces momentary flames; pillars, bottles, etc. are not momentary, but remain in their own state, then in the past year, this year, next year, etc., there will be no different results of filling water, supporting, etc. This is what you think. Therefore, I ask you this: riding a horse to another place, the horse does not go, but stays there, and the person himself goes to another place, is there such a thing? They say: There is no such thing in the world, so we do not admit it. The person and the horse went to another place together. To this, I reply: If according to your wishes, the wick of a lamp is not momentary, but remains unchanged and produces momentary flames; bottles, etc. do not move, but remain unchanged and perform actions such as filling water; eyes and other senses remain unchanged from their previous state, and produce eye consciousness, etc., then it is unreasonable for the cause not to move and produce new moving results. Because you have admitted that the cause of these results is immovable, what is the difference between the horse staying here and the person riding the horse going to another place? The wick is also constantly soaked in oil, the flame devours it, gradually depletes and extinguishes, and when the oil is exhausted, the lamp goes out, and the wick also turns to ashes. If the wick does not have birth and death, but produces fire, then the wick will never be extinguished, and the fire will never be extinguished. But this is not the case, so both cause and effect are momentary. Similarly, the function of pillars, bottles, etc., and the generation of sensory consciousness from the senses, all of these are like a lamp, both cause and effect are momentary. You should understand this. They say: If all conditioned phenomena are momentary, then why can't they be completely determined as impermanent by the sight of the world, like lamps, etc.? The reason why the world cannot completely determine the momentariness is not because there is a difference between momentary and non-momentary conditioned phenomena, but because of things like lightning, bubbles, clouds, and lamps.
དང་འབབ་ཆུ་རྣམས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འགག་པ་དང་། སྣང་བའི་དུས་ནའང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་རྟོགས་སླ་ལ་ཀ་བུམ་དང་བྲག་རི་དང་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་། ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་གནས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ 2-304a དང་མི་མཐུན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པས་དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དང་། མཚན་མོ་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལས་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མུན་པ་ཚབ་ཚུབ་ཀྱི་དུས་ན་མིག་མི་གསལ་བས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡོད་པས་འཁོར་བ་ཡང་གྲུབ་ལ། ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བས་རྣམ་བྱང་ཡང་བསླུ་མེད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁམས་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཚད་མར་མི་གཟུང་བར་ཡང་དག་པའི་རིགས་ལམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་སོགས་ནས་དྲི་བའི་བར་གྱི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེས་ན་ཕྱི་ཡི་འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབྱིག་གཉེན་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བའི་དོན་ཚང་བར་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། 理證無補特伽羅我 གཉིས་པ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པར་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་ནང་ནས་རྟོགས་ 2-304b དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། མི་རྟག་པ་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་དོན་གྱི་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཅིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི། ཕྱིའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་དངོས་བསྟན་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། གང་ཟག་གི་བ
【現代漢語翻譯】 正如河流之水不會長久停留便會乾涸，顯現之時也以不同形態出現，因此剎那間便容易領悟無常。柱子、瓶子、巖山、金剛石等雖然並非剎那生滅，但只要相似的類別不間斷地產生，就會產生錯覺，從而產生顛倒的常有之想。事物並非剎那生滅，而是恒常存在，這是絕不可能的。被錯覺原因所束縛的、智慧低下的眾生，對於事物的真實狀態產生不符實際的顛倒之想，執著于『凈、樂、常、我』。如同患有眼翳病的人將白海螺看成黃色，夜晚旋轉火把時看到如同輪子，在昏暗不明之時，眼睛看不清楚，將繩子誤認為蛇一般。如此，因為有顛倒之想，輪迴也得以成立。具備正量（pramāṇa）的智慧消除顛倒之想，因此解脫也真實不虛地得以成就。如果沒有顛倒之想，世間之人所見一切皆為真實，那麼要麼一切眾生都已解脫，要麼永無解脫之日。但事實並非如此，因為染污和清凈真實不虛地存在。因此，不能僅憑世間凡夫所見或不見來作為衡量標準，而應依賴於具備正確理性和正量的智慧，如此才能使智慧之光得以增長。從『乾涸和增長』等直到『提問』之間所說，因此要知道外在的行（saṃskāra）也是剎那生滅的。如此，彌勒菩薩（Maitreya）對世親（Vasubandhu）《俱舍論》的解釋，由導師堅慧（Sthiramati）廣為闡釋的要義，已完整地簡明闡述。 二、 論證無補特伽羅我（pudgala-ātman）。通過『有為法』等十二頌來闡述。在四法印中，詳細解釋了難以理解的無常。無常分為『無有之義的無常』和『剎那壞滅之義的無常』兩種。其中，爲了論證剎那無常，首先總的論證方式有十四種，其次詳細論證內在的行（saṃskāra）為剎那生滅的方式有十四種，在外在的行（saṃskāra）為剎那生滅的論證之後，開始論證補特伽羅（pudgala）的無我。
【English Translation】 Just as the waters of rivers do not stay long and dry up, and appear in different forms when they appear, it is easy to realize impermanence in an instant. Although pillars, bottles, rock mountains, vajra stones, etc. are not momentary, as long as similar categories continue to arise without interruption, illusions will arise, and thus inverted thoughts of permanence will arise. It is never possible for things to be permanent without being momentary. Those sentient beings with little wisdom who are bound by the causes of illusion have inverted thoughts that are inconsistent with the true state of things, and are attached to 'purity, pleasure, permanence, and self'. It is like a person with cataracts seeing a white conch as yellow, seeing a wheel-like appearance from turning a torch at night, and mistaking a rope for a snake when the darkness is thick and the eyes are not clear. In this way, because there are inverted thoughts, samsara is also established. The wisdom with valid cognition (pramāṇa) eliminates inverted thoughts, so liberation is also truly and infallibly achieved. If there were no inverted thoughts and all that worldly people see were seen as true, then either all beings would be liberated from the beginning, or there would never be liberation. But this is not the case, because defilement and purification truly and infallibly exist. Therefore, one should not take what is seen or not seen by ordinary worldly people as a measure, but rely on wisdom with correct reasoning and valid cognition, so that the light of wisdom will grow greatly. From 'dryness and growth' etc. up to 'questioning', it should be known that external actions (saṃskāra) are also momentary. Thus, Maitreya's explanation of Vasubandhu's Abhidharmakośa, the essence of which was widely explained by the teacher Sthiramati, has been completely and clearly summarized. Second, the proof of no-self of the person (pudgala-ātman). It is explained through twelve verses such as 'conditioned phenomena'. Among the four seals of Dharma, the difficult-to-understand impermanence is explained in detail. Impermanence is divided into two types: 'impermanence in the sense of non-existence' and 'impermanence in the sense of momentary destruction'. Among them, in order to prove momentary impermanence, there are fourteen types of general proofs, fourteen types of detailed proofs of the momentary nature of inner actions (saṃskāra), and after the proofs of the momentary nature of outer actions (saṃskāra), the proof of no-self of the person (pudgala) begins.
དག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་གཅིག་པུ་བ་ཞིག་མེད་པར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་པ་དག་ཕུང་པོ་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱའི་མིང་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསོ་བ་པོ་དང་། རྩལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་ཤེད་ཅན་དང་། ཤེད་བདག་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཤེད་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་བདག་ནི་ཡོད་ལ་དེ་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་པོའི་གཞིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྡེ་གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ 2-305a པ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དེ། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཆིང་སུ་ཞིག་གྲོལ། སུ་ཞིག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་ཅིང་། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་དེའི་ཆེ་ཆུང་ཀྱང་ལུས་དང་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བེམ་པོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་པ། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སོགས་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤྱིའི་བདག་དེ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འདོད་ལ། ཡང་རང་དབང་ཅན་དང་། བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲའོ། །རང་སྡེ་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་དག་གིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཟག་དང་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར། སོ་སྐྱེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་གང་ཟག་གི་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་འམ་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ 2-305b མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་རུང་བ་དང་། བདག་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེ
【現代漢語翻譯】 駁斥有我論： 前文已經通過證明五蘊剎那無常，間接論證了作為獨立個體的『我』是不存在的。然而，世俗之人及外道，卻認為存在一個能承擔五蘊、具有自主能力的『我』，他們稱之為『我』、『命』、『人』、『作者』等，並認為這個『我』能持續不斷地滋養五蘊，擁有各種能力，是強有力的、有主宰力的，是眾生的主宰，由『力量』所生，是『力量之子』等等。他們認為這個『我』是束縛和解脫的基礎。自部中的說一切有部等也認為『我』是存在的。因為世尊也曾提到凡夫、入流果等『人』，還說『若有一人出現於世，能利益安樂一切世間，所謂如來是也』。因此，他們認為一切有情都有『我』，如果沒有『我』，誰會被輪迴束縛？誰又能從中解脫？誰又能成辦自他利益？誰又能進入解脫之道？因此，『我』是存在的。 外道認為，『我』的大小與身體相適應，有些人認為『我』是物質，有些人認為是意識，有些人認為是有形的，有些人認為是無形的，觀點各異。但他們普遍認為，『我』是常恒的、唯一的，並且是具有自主能力和造作者的。因此，他們以各種臆想來表達自己的觀點。自部中的說一切有部認為，『我』作為實有存在，既非與五蘊相同，也非與五蘊相異，因此無法用常或無常等概念來描述。 因此，爲了駁斥他們的觀點，我們指出，所謂『人』和『我』，僅僅是依賴於五蘊的一種假名安立，這只是世尊隨順世俗的說法，在凡夫到佛陀之間安立的『人』的名稱，並非指『我』和『人』在勝義諦中或以自性而存在。 如此通過說明『我』是假名安立，而非自性實有，從而避免了認為『我』完全不存在，以及認為『我』自性存在的兩種極端。
【English Translation】 Refuting the Doctrine of Self: Having previously established the impermanence of the five skandhas (aggregates) in each moment, it is implicitly proven that a singular 'self' as an independent entity does not exist. However, worldly people and non-Buddhists believe that there exists a 'self' that bears the burden of the five skandhas, possesses autonomy, and is called 'self,' 'life,' 'person,' 'agent,' etc. They also believe that this 'self' continuously nourishes the skandhas, possesses various abilities, is powerful and sovereign, is the lord of beings, born of 'power,' is the 'son of power,' and so on. They consider this 'self' to be the basis for bondage and liberation. The Vaibhashika school (a sub-school of Sarvastivada) within our own tradition also believes in the existence of a 'self.' This is because the Blessed One (Bhagavan) has mentioned ordinary beings, stream-enterers, and other 'persons,' and has said, 'If one person arises in the world, he brings benefit and happiness to all the world, namely, the Tathagata.' Therefore, they believe that all sentient beings have a 'self.' If there were no 'self,' who would be bound by samsara (cyclic existence)? Who could be liberated from it? Who could accomplish the benefit of oneself and others? Who could enter the path to liberation? Therefore, the 'self' exists. Non-Buddhists believe that the size of the 'self' corresponds to the body. Some believe the 'self' is material, some believe it is consciousness, some believe it is corporeal, and some believe it is incorporeal, holding various views. However, they generally believe that the 'self' is permanent, singular, and possesses autonomy and agency. Therefore, they express their views through various speculations. The Vaibhashika school within our own tradition believes that the 'self' exists as a real entity, but it is neither identical to nor different from the five skandhas, and therefore cannot be described by concepts such as permanence or impermanence. Therefore, to refute their views, we point out that the so-called 'person' and 'self' are merely nominal designations dependent on the five skandhas. This is merely a conventional expression used by the Blessed One in accordance with the world, designating the name of 'person' from ordinary beings to Buddhas, and does not mean that the 'self' and 'person' exist in ultimate truth or by their own nature. Thus, by explaining that the 'self' is a nominal designation and not inherently existent, we avoid the two extremes of believing that the 'self' does not exist at all and believing that the 'self' exists inherently.
ད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། བདག་རྫས་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གང་རུང་གིས་དམིགས་དགོས་ན། དེ་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མ་དམིགས་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདག་ནི་མིག་དང་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དབང་ཤེས་ལྔས་མ་དམིགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་དམིགས་པས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་སོ་ཞེས་བདག་དམིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་བརྗོད་པ། བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་དམིགས་པ༷་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་པར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ 2-306a ཤེས་པ་ཚད་མས་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་བཞིན་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་ནས་ཚིག་ཏུ་ཡང་བདག་ཅེས་མིང་འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།བདག་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བློས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་རིགས་མོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློས་བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅིག་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་འདི་ནི་ཉེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྩ་ཉོན་དྲུག་ལས་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་རྒྱས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རྟག་པར་དང་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དེ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ
【現代漢語翻譯】 那麼，如何證明『我』（藏文：བདག་，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：靈魂，真我）不是實有之物呢？如果『我』是實有的，那麼它必須被現量（藏文：མངོན་སུམ་ཚད་མ་，梵文：pratyakṣa-pramāṇa，梵文羅馬擬音：pratyakṣa-pramāṇa，漢語字面意思：直接認知）或比量（藏文：རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་，梵文：anumāna-pramāṇa，梵文羅馬擬音：anumāna-pramāṇa，漢語字面意思：推論認知）所認知。然而，『我』不被任何量所認知，因此可以證明『我』不是實有之物。如何理解『我』不能被我的眼睛等六根（藏文：དབང་པོ་དྲུག་）和眼識等六識（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པ་）所直接認知呢？ 其他人可能會說：即使『我』不能被眼睛和眼識等五根和五識所認知，也不能因此就斷定『我』不存在。正如五根識不能認知的心和心所（藏文：སེམས་སེམས་བྱུང་），卻能被意識（藏文：ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ）所認知一樣。同樣，認為『我』存在的人也認為『我』能被意識所認知，因此『我』是存在的。而且，薄伽梵（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས་，梵文：Bhagavān，梵文羅馬擬音：Bhagavān，漢語字面意思：世尊）也說過：『在此生中執著並認為有我』，這表明『我』是可以被認知的。對於這種說法，我要指出的是，那些認為『我』存在的人所執著的『我』，是一種顛倒的認知（藏文：ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་）。 因為他們將不存在的事物執著為存在，這就像將繩子誤認為蛇一樣，是一種錯覺，而不是意識直接見到的。薄伽梵並沒有說『我』是實有的，並且能被量所認知，而是說，人們在明明沒有『我』的情況下，卻執著于『我』，並通過意識來認知它，甚至在語言上也用『我』這個詞來稱呼它。那些聲稱『我』存在的人辯稱：如果『我』根本不存在，那麼心識也不應該執著於它。既然所有眾生的心識都執著于『我』，那麼怎麼能說這種執著是顛倒的呢？如果執著于『我』不是顛倒的，那就應該沒有過失。然而，『我』見（藏文：བདག་ལྟ་）的本質是具有過失的，它是一種完全染污（藏文：ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་）的自性，並且是所有其他煩惱的根源，因此可以明顯看出執著于『我』是顛倒的。 這種執著于『我』的認知，是六根本煩惱（藏文：རྩ་ཉོན་དྲུག་）中，屬於見（藏文：ལྟ་བ་）的範疇，即薩迦耶見（藏文：འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་，梵文：satkāya-dṛṣṭi，梵文羅馬擬音：satkāya-dṛṣṭi，漢語字面意思：有身見）。從這種『我』見出發，貪（藏文：ཆགས་）等各種煩惱都會增長，並在這些煩惱的驅使下，眾生會陷入充滿各種痛苦的輪迴（藏文：འཁོར་བ་）。因此，這種『我』見是有過失的，是一種顛倒的認知。有些人可能會說：即使執著于『我』的認知是完全染污的，它也不是顛倒的。如果它不是顛倒的，那麼它就不應該是完全染污的。凡是完全染污的，都是顛倒的，例如執著于常（藏文：རྟག་པར་）和凈（藏文：གཙང་བར་）的認知。凡是沒有染污的，就沒有顛倒，例如執著于無常（藏文：མི་རྟག་པ）的認知。
【English Translation】 Then, how is it shown that the 'self' (Tibetan: བདག་, Sanskrit: ātman, Romanized Sanskrit: ātman, literal meaning: soul, true self) is not a real substance? If the 'self' were real, it would have to be perceived by either direct perception (Tibetan: མངོན་སུམ་ཚད་མ་, Sanskrit: pratyakṣa-pramāṇa, Romanized Sanskrit: pratyakṣa-pramāṇa, literal meaning: direct cognition) or inference (Tibetan: རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་, Sanskrit: anumāna-pramāṇa, Romanized Sanskrit: anumāna-pramāṇa, literal meaning: inferential cognition). However, since it is not perceived by any valid cognition, it is established that it is not a real substance. How is it that the 'self' cannot be directly perceived by any of my six faculties, such as the eye, and the six consciousnesses, such as eye-consciousness? Others might say: Even if the 'self' is not perceived by the five faculties and five consciousnesses, such as the eye and eye-consciousness, it does not necessarily mean that it does not exist. Just as the mind and mental factors (Tibetan: སེམས་སེམས་བྱུང་) that are not perceived by the five sense consciousnesses are perceived by the mind consciousness, those who believe in the existence of the 'self' also believe that the 'self' is perceived by the mind, and therefore the 'self' exists. Moreover, the Bhagavan (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས་, Sanskrit: Bhagavān, Romanized Sanskrit: Bhagavān, literal meaning: Blessed One) also said, 'In this very life, one clings to and conceives of a self,' which shows that the 'self' is perceivable. To this, I say that the 'self' that those who believe in the existence of the 'self' cling to is a perverted view (Tibetan: ཕྱི༷ན་ཅི༷་ལོ༷ག་). Because they cling to something that does not exist as if it does, which is a delusion like mistaking a rope for a snake, and not a direct perception by the mind consciousness. The Bhagavan did not say that the 'self' is real and perceived by valid cognition, but rather that even though there is no 'self', people cling to the notion of 'self', perceive it through the mind, and even use the word 'self' to name it. Those who claim that the 'self' exists argue that if the 'self' did not exist at all, the mind should not be able to conceive of it. Since the minds of all sentient beings cling to the 'self', how can it be said that this clinging is perverted? If clinging to the 'self' were not perverted, it should be without fault. However, the view of 'self' (Tibetan: བདག་ལྟ་) is inherently faulty, being a completely defiled (Tibetan: ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་) nature and the root of all other afflictions, so it is clear that clinging to the 'self' is perverted. This clinging to the 'self' is a type of view (Tibetan: ལྟ་བ་) among the six root afflictions (Tibetan: རྩ་ཉོན་དྲུག་), namely the view of the aggregates as a self (Tibetan: འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་, Sanskrit: satkāya-dṛṣṭi, Romanized Sanskrit: satkāya-dṛṣṭi, literal meaning: view of the existing body). From this view of 'self', all kinds of afflictions such as attachment (Tibetan: ཆགས་) increase, and driven by these afflictions, beings fall into samsara (Tibetan: འཁོར་བ་), which is full of various sufferings. Therefore, this view of 'self' is faulty and a perverted cognition. Some might say: Even if clinging to the 'self' is completely defiled, it is not perverted. If it were not perverted, it should not be completely defiled. Whatever is completely defiled is perverted, such as clinging to permanence (Tibetan: རྟག་པར་) and purity (Tibetan: གཙང་བར་). Whatever is not defiled has no perversion, such as clinging to impermanence (Tibetan: མི་རྟག་པ).
་དང་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 2-306b དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་མི་གཙང་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསལ་བས་སྐྱོན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་བྱང་འཐོབ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཟད་པའི་མིག་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞི་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་མི་རིགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་མིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་སུ་ཡང་རུང་ལ་བདག་གམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ངའམ་བདག་གི་ཞེས་འདོགས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་གང་དུ་སྨྲ་ཞེས་འདྲི་བ་ལ་ལན་དུ། ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་དགོས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་རྫས་གཞན་ལས་ཐ་དད་དང་། རྫས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་དང་། བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་དང་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །བཏགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མེད་ 2-307a པ་དང་། གདགས་གཞི་དང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པས་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་འགྱུར་ལྟར་ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་དེ་ལས་བདག་འདི་ནི་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཏེ། གང་ཟག་གམ་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་དམ་གཞན་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཉེས་པ་གཉིས་ནི། ཕུང་པོ་དང་བདག་གཅིག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། བདག་ཕུང་གཞན་ཡིན་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྫས་ཡོད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔས་ལས་བསགས་པ་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གནས་མ་བུའི་སྡེ་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པར་འཛིན་ཡང་སྟོན་པའི་བཀའ་བདག་མེད་པ་ལས་འདས་ཏེ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྒལ་བ། གལ་ཏེ་བདག་རྫ༷ས་སུ་ཡོ༷ད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་དང་། རྟག་མི་ར
【現代漢語翻譯】 就像把不凈之物執著為清凈之物一樣。 因此，通過將顛倒的凈、樂、常、我之想，轉變為不凈、苦、無常、無我之想的道路來消除，就能獲得清凈的解脫。就像因眼翳而產生的錯覺消失後，眼睛恢復無瑕一樣。此外，主張有我者會說：『你們主張有假立的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，有情），但無基則不應假立，那麼補特伽羅是依何而安立的呢？』對此回答說：安立補特伽羅並非因為補特伽羅實有，所以才安立為補特伽羅，而是僅僅在五取蘊上安立為補特伽羅而已。如經中所說：『無論是沙門還是婆羅門，凡是安立為我或我所的，都只是在五取蘊上安立為我或我所而已。』那麼，所假立的補特伽羅與作為安立基礎的五蘊，你主張是一還是異呢？對此回答說：因為有兩個過失等，說了一個偈頌，按照主張補特伽羅實有的宗派來說，補特伽羅和蘊必須承認為一或異。因為實有的事物，要麼與其他的實有物相異，要麼與自身無別，就像瓶子與布的體性相異，而與瓶子的體性本身相同一樣。對於假立的補特伽羅來說，沒有與蘊相異的實有存在，而且只是從所安立的基礎和假立的角度上存在差別，因此也不是一。 正如將要解釋的那樣，因為有兩個過失的緣故，所以不能說這個我與蘊是一或異，補特伽羅或我與蘊既非一，也非異。兩個過失是：如果蘊與我是一，那麼五蘊都應成為我；如果我與蘊是異，那麼我就應成為與蘊完全不同的實有存在。如果那樣會有什麼過失呢？如果蘊是我，那麼就像蘊一樣，我也將成為多體和無常；或者像我一樣，五蘊也將成為一體和常。如果與蘊相異，那麼就應成為與蘊不同的可觀察之物，並且五蘊所積累的業以及所感受的苦樂果報將與我無關。主張有我的分別說部，雖然也認為佛陀是導師，但卻超越了導師所說的無我之教，而主張我實有，對此進行辯駁：如果我實有，那麼與五蘊是一還是異，是常還是無
【English Translation】 It is like holding the impure as pure. Therefore, by eliminating the inverted perceptions of purity, happiness, permanence, and self through the path of realizing impurity, suffering, impermanence, and selflessness, one attains pure liberation. It is like the eyes recovering their flawlessness after the illusion caused by cataracts disappears. Furthermore, those who assert the existence of a self say: 'You who assert the existence of a conventionally designated person (Sanskrit: Pudgala, 補特伽羅, sentient being), it is not appropriate to designate something without a basis. So, upon what is the person designated?' In response, it is said: The designation of a person is not because the person exists substantially, but merely because the person is designated upon the five aggregates of grasping. As it is said in the sutra: 'Whatever renunciant or brahmin designates as 'I' or 'mine' is merely designating 'I' or 'mine' upon the five aggregates of grasping.' When asked whether the designated person and the five aggregates that serve as the basis for designation are one or different, the answer is given in a verse stating that due to two faults, according to the system that asserts the substantial existence of a person, the person and the aggregates must be considered either one or different. This is because a substantially existing entity is either different from other substantially existing entities or not different from itself, just as a pot is different from the substance of cloth but identical to the substance of the pot itself. For a conventionally designated person, there is no substance that is different from the aggregates, and because they are different only in terms of the basis of designation and the designation itself, they are not one either. As will be explained, because of the two faults, it is not to be said that this self is one with or different from the aggregates. The person or self is neither one with nor different from the aggregates. The two faults are: if the aggregates and the self are one, then the five aggregates would have to be the self; and if the self is other than the aggregates, then the self would have to be a substantially existing entity that is entirely different from the aggregates. If that were the case, what faults would there be? If the aggregates are the self, then like the aggregates, the self would become multiple and impermanent; or like the self, the five aggregates would become one and permanent. If it is different from the aggregates, then it would have to be observable as something different from the aggregates, and the accumulation of karma and the experience of happiness and suffering by the five aggregates would become unrelated to the self. The Sthavira Nikāya (Theravada) school, which asserts the existence of a self, although they consider the Buddha as their teacher, transcends the Buddha's teaching of selflessness and asserts the substantial existence of a self. In response to this: If the self exists substantially, then is it one with or different from the five aggregates, is it permanent or impermanent?
ྟག་ཏུ་བརྗོད་དུ་རུང་བ་མི༷ན་པ༷འི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོ༷ས་པ༷་ཡ༷ང་ནི༷་བརྗོ༷ད་དགོ༷ས་ཏེ། དགོས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ༷། །ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་ 2-307b དེ་དག་ན་རེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཅིག་མིན་ཏེ་ཕུང་པོ་སྔ་མ་འགགས་ཀྱང་བདག་ནི་ད་དུང་འཁོར་བར་གནས་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཕུང་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བསགས་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་བདག་གཅིག་ཡིན་གྱི་བདག་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་འགགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདོད་དགོས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཙམ་གྱིས་བསྲེག་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ། མེས་བུད་ཤིང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་ཉིད་མེར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་མེ་ཐ་དད་པར་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་གཉིས་གཅི༷ག་དང༷་ཐ་དད་གཞ༷ན་དུ༷་བརྗོ༷ད་པ་རུང་བ་མིན་ཞེས་པ༷་དེ་ནི་རང་གི་ཞེ་འདོད་འགྲུབ་པའི་དགོ༷ས་པ༷འམ་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་མེ༷ད་པ༷ར་ཚིག་ཙམ་དུ་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲས་པར་ཟད་པས་མི༷་རི༷གས་སོ༷། །ཇི་ལྟར་མི་རིགས་ན། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀ་སོ་སོའི་རྫས་ཡོད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀ་བུམ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སླར་ཀ་བུམ་ཐ་དད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་མི་རུང་བ་ལྟར། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་རྫས་སུ་ 2-308a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཕན་ཆད་བདག་ཕུང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་དད་དམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་རང་གི་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཀ་བུམ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་པོའི་བདག་མ་དམིགས་པའི་གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཞན་ཀྱི་མིན་པར་ཁས་ལེན་ནོ་སྙམ་ན། བདག་དང་ཕུང་པོའི་རྫས་གཉིས་ཀ་གཞན་མིན་པར་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱོན་གོང་བརྗོད་ལས་མི་འདའོ། །གནོད་པ་དེར་དོགས་ནས་གཅིག་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་རང་གིས་གཅིག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞིག་པས་ཁས་ལེན་དངོས་འགལ་སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་
【現代漢語翻譯】 如果有人反駁說，必須說明為什麼以及有什麼必要堅持這種『無法明確表達』的觀點，因為沒有必要或理由就無法表達。僅僅用『無法表達』這句話本身並不能確立你的宗派觀點。 他們會說：『我和蘊不是一體的，因為我必須認為，即使先前的蘊滅亡，我仍然存在於輪迴中。我和蘊也不是不同的，因為沒有觀察到除了蘊之外的業的積累者和異熟的體驗者。我也不是常恒的，因為我在不同的生命階段會發生變化。我也不是無常的，因為從無始以來直到最後，我都是同一個我，沒有多個我的生滅。因此，有必要認為，作為業果的基礎，存在一個實質性的我，它與蘊既非一體也非他體等等，無法用語言表達。』例如，火和木柴不是一體的，因為木柴本身不能進行燃燒的行為，而火也不能進行木柴的行為；但它們也不是不同的，因為除了木柴變成火之外，沒有觀察到其他不同的火。 如果你承認我和蘊兩者都是實有，然後說它們既非一體也非他體，這是毫無意義的，因為這僅僅是隨意的言語，沒有任何必要或理由。這不合理。為什麼不合理呢？如果柱子和瓶子都被認為是各自獨立的實有，然後說柱子和瓶子不是一體的，那麼這句話本身就意味著它們是不同的，因此不能再說柱子和瓶子也不是不同的。同樣，一旦承認我和蘊兩者都是實有，那麼就可以認為我和蘊不是一體的。但是，說它們不是不同的或其他的，這不僅沒有必要，而且與你自己的承諾完全矛盾，就像說柱子和瓶子不是不同的一樣。如果你擔心，如果承認是不同的，就會出現『沒有觀察到除了蘊之外的業的作者和異熟的體驗者』的缺陷，因此你否認是其他的，那麼，承認我和蘊的兩個實體不是不同的，這並不能避免上述的過失。如果你否認是一體的，因為你擔心那個缺陷，那麼，由於你承認是不同的，你立即破壞了你所承認的一體性，因此，說出與你的承諾相矛盾的話不僅沒有必要，而且是非常錯誤的，因此，有必要認為我是實有的。
【English Translation】 If someone retorts that it is necessary to state why and what necessity there is to hold this view of 'cannot be explicitly expressed,' because without necessity or reason, it cannot be expressed. The mere statement 'cannot be expressed' alone cannot establish your sectarian view. They would say: 'The self and the skandhas are not one, because I must believe that even if the previous skandhas cease, I still remain in samsara. The self and the skandhas are also not different, because no agent accumulating karma and experiencer of its maturation other than the skandhas is observed. Nor is the self permanent, because it changes in different states of existence. Nor is the self impermanent, because from beginningless time until the end, the self is one, and there is no arising and ceasing of multiple selves. Therefore, it is necessary to hold that as the basis of karma and its result, there exists a substantially existent self that cannot be expressed as being either one with or different from the skandhas, etc.' For example, fire and firewood are not one, because firewood alone cannot perform the act of burning, and fire cannot perform the act of firewood; but they are also not different, because other than firewood turning into fire, no other different fire is observed. If you acknowledge that both the self and the skandhas are substantially existent, and then say that they are neither one nor different, this is meaningless, because it is merely casual speech without any necessity or reason. This is unreasonable. Why is it unreasonable? If a pillar and a vase are both acknowledged as being independently substantially existent, and then it is said that the pillar and the vase are not one, then that very statement implies that they are different, so it cannot be said that the pillar and the vase are not different. Similarly, once it is acknowledged that both the self and the skandhas are substantially existent, then it is reasonable to acknowledge that the self and the skandhas are not one. However, saying that they are not different or other is not only unnecessary but also completely contradicts your own commitment, just like saying that the pillar and the vase are not different. If you fear that if you acknowledge them as different, the fault of 'no agent accumulating karma and experiencer of its maturation other than the skandhas is observed' will arise, and therefore you deny that they are other, then acknowledging that the two entities of the self and the skandhas are not different does not avoid the aforementioned fault. If you deny that they are one because you fear that fault, then, since you acknowledge them as different, you immediately destroy the oneness that you acknowledged, so speaking in contradiction to your commitment is not only unnecessary but also very wrong, therefore, it is necessary to hold that the self is substantially existent.
དགོས་ན་གཅིག་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འདོད་རིགས་ཀྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པའི་རྫས་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཅིང་། ལུང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་པ་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདག་ཕུང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་གང་རུང་ཞིག་འབབ་པ་དེ་ནི་བདག་རྫས་སུ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པས་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མི་རུང་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་བདག་རྫས་སུ་འདོད་བཞིན་གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ཞེས་ 2-308b སྨྲས་པ་ནི་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་ཙམ་ལས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་བོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་གཅིག་དང་གཞན་མིན་པ་ཞེས་དཔེར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མེ་དང་བུད་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ་མེ་སྲེག་ཞིང་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། བུད་ཤིང་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྲ་བ་དང་སྤྱད་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་མེད་པར་བུད་ཤིང་རྐྱང་པ་དང་། བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་མེ་ལྕེ་ང་གིས་རྒྱང་རིང་པོར་བཅད་པ་དང་། ལྕགས་དང་རྡོ་བ་གཙུབ་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་མེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཙུག་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། མེ་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དང་། བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། ཆུས་སྡུད་ཅིང་སས་སྲ་བ་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བའི་ཁམས་ལས་གཙོ་ཆེར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཅིག་པ་དང་གཞན་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན་ཞེས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ་དེ་གཉིས་དངོས་པོའི་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་དག་གིས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བདག་བཀག་པ་ནི། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ན་རེ། བདག་ཡོད་དེ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་སྒྲ་ཉན་པ་དང་། དྲི་སྣོམ་པ་དང་། རོ་མྱོང་བ་དང་། རེག་བྱ་ཚོར་བ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པ་པོ་དེ་བདག་ཡིན་ལ། ལས་དགེ་སྡིག་བྱེད་པ་པོ་དང་། རྣམ་སྨིན་ནམ་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་ལས་གྲོལ་ 2-309a པ་པོའི་བདག་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ཀྱང་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡོད་རུང་གི། བདག་གིས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་སུ་བདག་དེ་མེད་ན་ལྟ་བ་སོགས་མི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པའམ། བདག་གིས་མཐུས་དབང་པོ་སོགས་རྐྱེན་རྣམས་བསྐུལ་ནས་གཟོད་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་
【現代漢語翻譯】 如果需要，無論是單一的還是不同的，在世間都不可能存在既非單一也非不同的事物。這不僅經典中沒有記載，邏輯上也無法成立。因此，如果我們承認『我』（ātman，靈魂、真我）與蘊（skandha，構成個體的五種要素：色、受、想、行、識）之間是單一或不同的關係，那麼必然會產生某種錯誤。這正是因為『我』並非實體，而只是假立的概念，正如前面所說的那樣。因此，認為『我』僅僅是假立的概念，就不能說它是一或異。那些不理解這一點，仍然認為『我』是實體，並堅持不能說它是一或異，也不能說它是常或無常的人， 所說的不過是自相矛盾的話語，根本無法實現作為業果之所依的任何目的。以火和木柴為例，說它們既非一也非異是不恰當的。因為火和木柴在性質上是不同的：火的性質是燃燒和發熱，而木柴的性質不是發熱和燃燒，而是堅硬和可以用於各種用途。這是因為它們的性質不同，而且在世間，人們也認為它們是不同的。沒有火的時候只有木柴，沒有木柴的時候，火焰也可以遠離。而且，通過摩擦鐵和石頭等也可以生火。從論典的角度來看，火是四大元素之一，而木柴是由四大元素組成的：水使之凝聚，土使之堅硬，風是運動的主要因素。因此，說木柴像火一樣，既不能說是一，也不能說是異，這是不合理的，因為它們是兩種不同的實體。 現在駁斥外道（tīrthika，不信佛教的宗教）所主張的『我』。外道們說：『我存在，它是觀看色（rūpa，顏色、形狀）者，同樣也是聽聲音者、聞氣味者、嘗味道者、感受觸覺者和識別事物者。它是行善作惡者，是享受果報者，是眾生從束縛中解脫者，即從喜、憂、暗三種狀態中解脫者。怎麼能說沒有『我』呢？』但事實並非如此。即使沒有『我』，也可以有觀看者乃至解脫者。『我』實際上什麼也不做，比如觀看等。為什麼說它什麼也不做呢？如果『我』不存在，那麼作為感官和對像之間的助緣，觀看等就不會發生。或者，『我』通過其力量推動感官等助緣，然後才發生觀看等。
【English Translation】 If needed, it is impossible in the world for a thing to be neither one nor different, regardless of whether one desires it to be one or different. This is not only not mentioned in the scriptures, but it also cannot be established by logic. Therefore, if we accept that the self (ātman) and the aggregates (skandha) are either one or different, then some fault will inevitably occur. This is because the self is not a substance but merely a designation, as mentioned above. Therefore, those who think that the self is merely a designation cannot say that it is one or different. Those who do not understand this, still think that the self is a substance, and insist that it cannot be said to be one or different, nor can it be said to be permanent or impermanent, are merely uttering contradictory words, and cannot achieve any purpose that can serve as a basis for cause and effect. It is inappropriate to use the example of fire and firewood, saying that they are neither one nor different. Because fire and firewood are different in terms of characteristics: the characteristic of fire is to burn and be hot, while the characteristic of firewood is not to be hot and burn, but to be solid and suitable for various uses. This is because their characteristics are different, and in the world, people also see them as different. There is only firewood when there is no fire, and flames can be far away when there is no firewood. Moreover, fire can also appear from rubbing iron and stone, etc. From the perspective of treatises, fire is one of the four elements, and firewood is composed of the elements: water makes it cohesive, earth makes it solid, and wind is the main factor of movement. Therefore, it is unreasonable to say that firewood, like fire, cannot be said to be one or two, because they are two different substances. Now, refuting the self that is desired by the non-Buddhist (tīrthika). The non-Buddhists say: 'The self exists, it is the one who sees forms (rūpa), and likewise the one who hears sounds, the one who smells odors, the one who tastes flavors, the one who feels tactile sensations, and the one who discerns phenomena. It is the one who does good and evil deeds, the one who enjoys the ripening or the one who consumes the objects, and the one who liberates sentient beings from the bonds of courage, passion, and darkness. How can one say that there is no self?' But that is not the case. Even without a self, there can be a seer and even a liberator. The self actually does nothing, such as seeing. Why does it do nothing? If the self does not exist, then as an aid to the senses and objects, seeing etc. will not occur. Or, the self, through its power, urges the senses and other aids, and then seeing etc. occur.
པའི་བདག་པོའམ་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་མི་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་ཡིད་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་བདག་མི་དགོས་པས་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གིས་མེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆུ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པ་སོགས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་པོ་སོགས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལྟ་བ་པོ་སོགས་དང་གྲོལ་བ་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་ནས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་མཐུས་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་ན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དེ་དེ་ལྟར་འདོད་དགུར་དབང་བྱེད་པའི་ 2-309b མཐུ་དང་ལྡན་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་རྙེད་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་བྱེད་རིགས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་རིགས་ན་ཡང་། བདེ་བ་མི་ཉམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མེད་པས་བདག་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་ཡང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་མི་འདོད་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཞིང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་འདོད་པའམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་ནི་ལྟ་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བདག་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་བདག་དེའི་ལས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །མིག་དབང་གི་གཟུགས་དྭང་བ་མིག་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་སོགས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ན། བདག་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཚད་མས་དམིགས་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་མི་ནུས་ལ། ཕུང་པོའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་དེའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་བསྣུན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ར
【現代漢語翻譯】 什麼是像主宰或自在者一樣的『我』（藏文：བདག་，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自我）？並非如第一種情況，因為如果存在眼睛等感官和顏色等客體這兩個條件，依賴於它們，眼識等六種意識就會產生。這不需要其他條件。由於沒有觀察到除了這兩個條件之外的其他條件能產生意識，因此『我』不是意識產生的條件。因為僅僅這兩個條件就能產生不減弱注意力的意識，所以不需要像『我』這樣的其他原因，因此這樣的原因沒有意義。例如，木柴生火不需要水一樣。因此，觀看顏色的是眼識等，直到解脫者之間，意識被說成是觀看者等。『我』從觀看者到解脫者之間不會改變，因為沒有觀察到不是意識本身的『我』是觀看者等和解脫者。 第二種情況，如果客體、感官和意識三者聚集在一起觀看等，那也是『我』的力量所致，如果沒有『我』，就不會那樣。如果『我』是那樣隨心所欲地擁有力量，成為自在者的主宰，那麼獲得快樂就不會變成無常，而應該永遠快樂，但事實並非如此。如果不希望的痛苦永遠不會發生，那也應該如此。但是，由於沒有不失去快樂和不產生痛苦的眾生，所以應該知道『我』不是自在者。感官和客體的相遇也是由業力所致，產生各種想要和不想要的事物，並且由於條件的集合，產生各種苦樂，而不是由於『我』的意願或加持。因此，應該理解『我』從觀看者到解脫者之間不會改變。認為存在『我』還有其他過失。如果『我』作為實體存在，那麼也必須證明『我』的功用和特徵是這樣的。例如，眼根和眼識的功用是觀看顏色的行為。眼根的特徵是清澈的形狀，眼識的特徵是知道藍色等。同樣，必須說『我』的功用和特徵是這個。但是，由於『我』不是實體，就像石女的兒子和兔子的角一樣，無法通過量來觀察，因此無法正確地說出它的功用和特徵。將蘊的功用和特徵說成是它的屬性，那是顛倒的邪見，會受到成百上千種理性的損害。
【English Translation】 What is the 'self' (Tibetan: བདག་, Sanskrit: ātman, Romanized Sanskrit: ātman, literal meaning: self) like a master or a lord? It is not like the first case, because if there are two conditions, such as the senses like the eyes and the objects like colors, then, depending on them, the six consciousnesses such as eye consciousness arise. This does not require other conditions. Since no other condition is observed to produce consciousness other than these two, the 'self' is not a condition for the arising of consciousness. Because these two conditions alone can produce consciousness that does not diminish attention, there is no need for another cause like the 'self', so such a cause is meaningless. For example, just as firewood does not need water to generate fire. Therefore, the one who sees form is eye consciousness, etc., and up to the liberated one, consciousness is said to be the seer, etc. The 'self' does not change from the seer to the liberated one, because the 'self' that is not consciousness itself is not observed as the seer, etc., and the liberated one. Secondly, if the three, object, sense, and consciousness, gather together to see, etc., that is also due to the power of the 'self', and if there is no 'self', it would not be so. If the 'self' is such a master who has the power to do as he pleases and has become independent, then the attainment of happiness should not become impermanent, but should always be happy, but that is not the case. If unwanted suffering never occurs, it should be so. However, since there are no sentient beings who do not lose happiness and do not experience suffering, it should be known that the 'self' is not independent. The encounter of the senses and objects also occurs due to the power of karma, producing various things that are wanted and unwanted, and due to the collection of conditions, various kinds of happiness and suffering arise, not due to the wish or blessing of the 'self'. Therefore, it should be understood that the 'self' does not change from the seer to the liberated one. There are other faults in asserting the existence of a 'self'. If the 'self' exists as a substance, then it must also be proven that the function and characteristics of that 'self' are such and such. For example, the function of the eye sense and eye consciousness is to perform the action of seeing form. The characteristic of the eye sense is clear form, and the characteristic of eye consciousness is knowing blue, etc. Similarly, it must be said that the function and characteristic of the 'self' is this. However, since the 'self' is not a substance, like the son of a barren woman and the horn of a rabbit, it cannot be observed by valid cognition, so its function and characteristics cannot be correctly stated. To say that the function and characteristics of the aggregates are its attributes is a perverse wrong view, which is subject to hundreds of harms of reason.
ང་ཉིད་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་སོ། །སྐྱོན་ 2-310a གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་གཟིགས་དགོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་གཟིགས་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་དོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གཟིགས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྨྲ་ན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ནི་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་དང་པོའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉིས་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ། གཞན་དབང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ། ཡོངས་གྲུབ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུམ་ལ་ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུམ་ཞེས་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་ལ་བདག་གཉིས་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློས་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ 2-310b ཡོད་པར་གཟིགས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ལས་མ་འཕགས་པས། ཟབ་མོ་དང་ཐུན་མིན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅིང་དེས་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བདག་དེས་ལྟ་བར་འདོད་ནས་མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའམ། འབད་པ་དང་བཅས་ནས་ལྟ་བ་སོགས་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་གྱི་ཉེས་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་བདག་དེ་ཡི་བྱེད་པ་འབད་པ་མེད་པར་རང་འབྱུང་བ་མིན་ཞིང་། བྱེད་པ་མིག་འབྱེད་ནས་བལྟ་བ་དང་། རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་པ་སོགས་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་ཡང་མིན་ཏེ་ལྟ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་ཡི་དོན་བཤད་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བདག་བྱེད་པ་པོ་མི
【現代漢語翻譯】 因為我執著于承擔痛苦的過失。 此外，如果存在『補特伽羅』（gang zag，梵文：pudgala，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）的『我』（bdag，梵文：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自我），那麼佛陀應該能夠看到它，因為佛陀通曉一切所知。如果有人認為佛陀看到了『補特伽羅』的『我』，所以才說凡夫和聖者，那麼這個意思已經在前面解釋過了。如果有人說這是指佛陀看到了『補特伽羅』的『我』作為實有存在，那麼這將損害三種圓滿菩提。三種圓滿菩提是：甚深現證菩提、不共現證菩提和出世間現證菩提。通達法無我是第一種。通達『補特伽羅』無我是第二種，因為它與外道不同。像這樣通達二無我，是世間人所沒有的，所以稱為出世間現證菩提。或者，將無『遍計所執』（kun brtags med pa，梵文：parikalpita，梵文羅馬擬音：parikalpita，漢語字面意思：完全被構想的），『依他起』（gzhan dbang，梵文：paratantra，梵文羅馬擬音：paratantra，漢語字面意思：依賴於他）在名言中存在，『圓成實』（yongs grub，梵文：parinispanna，梵文羅馬擬音：parinispanna，漢語字面意思：完全成就的）自性寂靜，依次對應甚深、不共、出世間的現證菩提。實際上，二無我是世間凡夫的智慧無法證悟的，只有佛陀證悟后才向所化眾生宣說。如果佛陀看到『我』存在，那麼就與世間人的見解沒有區別，因此不會成為甚深、不共和出世間，這樣就損害了三種圓滿菩提。 如果『我』作為實有存在，並且能夠進行觀看和聽聞等活動，那麼如果『我』想要觀看，是不用睜眼等努力就能觀看，還是需要努力才能觀看呢？這兩種情況都不合理，因為下面會講到三種過失。觀看等活動不是『我』自發產生的，也不是睜眼觀看、傾聽等努力的結果，因為觀看是依靠根和境，由識產生的，而『我』並沒有觀看和聽聞等活動。因此，說明了觀看等活動不是『我』所為，而是自發產生的，那麼『我』就不是作者。
【English Translation】 Because I have the fault of taking on suffering. Furthermore, if there were a self (ātman) of a person (pudgala), then the Buddha should see it, since the Buddha comprehends all knowable things. If one thinks that the Buddha sees the self of a person, and therefore speaks of ordinary people and noble people, then the meaning of that has already been explained above. If one says that this means the Buddha sees the self of a person as a real entity, then it would harm the three perfect enlightenments. The three perfect enlightenments are: profound perfect enlightenment, unique perfect enlightenment, and transcendent perfect enlightenment. Comprehending the selflessness of phenomena is the first. Comprehending the selflessness of persons is the second, because it is not common to non-Buddhists. Such comprehension of the two selflessnesses is not present in worldly beings, so it is called transcendent perfect enlightenment. Alternatively, the absence of the imputed (parikalpita), the dependent (paratantra) existing nominally, and the perfectly established (parinispanna) being peaceful by nature, are respectively associated with the three perfect enlightenments of profound, unique, and transcendent. In reality, the absence of the two selves cannot be realized by the wisdom of worldly beings, but is comprehended by the Buddha and then taught to those to be tamed. If the Buddha saw the self as existing, then it would not be superior to the views of worldly beings, and therefore would not be profound, unique, or transcendent, thus harming the three perfect enlightenments in that way. Another fault of asserting the self as a real entity is that if the self exists as a real entity and performs seeing, hearing, and so on, then if the self wants to see, does it see without effort such as opening the eyes, or does it see with effort? Neither of these is reasonable, because there are three faults that will be explained below. The actions of seeing and so on are not spontaneous actions of the self without effort, nor are they caused by effort such as opening the eyes to see and turning the ears to listen, because seeing is done by consciousness relying on the sense faculty and the object, and the self does not have the actions of seeing and hearing. Thus, it is shown that if the actions of seeing and so on are not done by the self but arise spontaneously, then the self is not the agent.
ན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་གིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡིན་པ་མི་འཐད་ལ། རང་བྱུང་རྒྱུ་མེད་ཡིན་ན་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་ན། རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་ 2-311a བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུས་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བདག་དེ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་ཉན་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ། བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞིག་དེ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་པའམ། བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྐྱེན་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རུང་སྟེ། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་ན། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་སྔ་མ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཚོགས་ཤིང་མིག་གིས་བལྟ་བའི་བྱ་བ་སོགས་མ་བྱས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ཡང་ལྟ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་དགོས་ན་ཡང་། མ་བལྟས་མ་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་བདག་གི་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ལྟ་བ་སོགས་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ན་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པོ་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཕུང་གསུམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་དེ། རྟག་མི་རྟག་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཅིག་ཤོས་མ་ 2-311b ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བདག་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་པ་འདུག་ཀྱང་། བདག་གི་བྱེད་པ་རྟག་མི་རྟག་ཅེས་དཔྱད་ན་བདེ་བར་སྣང་ངོ་། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབས་ནས། ལུང་གི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ནི། རང་སྡེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ངོར་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་གསུངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་
【現代漢語翻譯】 因為會壞滅的緣故，因為不是我所造而是自然產生的緣故。 見等行為是偶爾的，因為是無常的緣故，有因不合理，無因而自然產生也不合理。 如果是無因自然產生，那麼行為應該恒常，但這已被現量所否定。 如果行為是無因而產生，那麼無因而產生的果，因為不依賴於因，所以一切行為都會同時產生，並且必須在所有時間裡恒常進行。 因此，見等行為不可能不費力氣而自然產生。 我也不是見聞等的因，為什麼呢？ 我的行為是恒常的，是見聞等的因嗎？ 我的行為是無常的，那是因嗎？ 或者行為既非恒常也非無常，那是因嗎？ 第一種情況不合理，如果我的恒常行為是見等的因，那麼我的恒常行為總是像以前一樣存在，因為見等的因恒常存在，即使根和境沒有聚集，在眼睛沒有看等行為之前，也必須有見的作者。 然而，在沒有看沒有聽等之前，沒有見和聽等行為，因此我的恒常行為不能是見等的因。 如果像第二種情況一樣，我的無常行為是見等行為的因，那麼該行為不是恒常存在的，因為先前的行為已經壞滅，所以是無常的，作者我也將變成無常，因為有行為和不行為的不同狀態。 我的行為既非恒常也非無常的第三種情況也是完全不可能的，因為恒常和無常是相違的，如果不是其中一個，就會變成另一個，兩者之間不可能有第三種情況。 在這裡，有關於我是否恒常或無常的考察，如果考察我的行為是否恒常或無常，似乎會更清楚。 以上是用具有現量和比量的理證來證明無我，接下來是用聖言量來證明，這是對自宗說有我的人說的。 就像薄伽梵（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས།，含義：具 भगवत्，羅馬轉寫：bhagavat，字面意思：薄伽梵）所說，一切法都是無我的。 從哪裡說的呢？ 在開示四法印時說：一切法都是無我的。
【English Translation】 Because it is subject to decay, because it is not created by me but arises naturally. Actions such as seeing are occasional, and because they are impermanent, it is unreasonable to have a cause, and it is also unreasonable to arise naturally without a cause. If it arises naturally without a cause, then actions should be constant, but this is refuted by direct perception. If actions arise without a cause, then the results that arise without a cause, because they do not depend on a cause, all actions will arise simultaneously, and must always be constantly engaged in at all times. Therefore, actions such as seeing cannot arise naturally without effort. I am also not the cause of seeing and hearing, etc. Why? Is my action constant, is it the cause of seeing and hearing, etc.? Is my action impermanent, is that the cause? Or is the action neither constant nor impermanent, is that the cause? The first case is not reasonable. If my constant action is the cause of seeing, etc., then my constant action always remains the same as before. Because the cause of seeing, etc. is constant, even if the senses and objects do not gather, before the act of seeing with the eyes, etc. has been done, there must be a seer. However, before not seeing, not hearing, etc., there is no act of seeing and hearing, etc. Therefore, my constant action cannot be the cause of seeing, etc. If, as in the second case, my impermanent action is the cause of seeing, etc., then that action is not constantly present, because the previous action has decayed, so it is impermanent, and the agent, I, will also become impermanent, because there are different states of acting and not acting. The third case, where my action is neither constant nor impermanent, is also completely impossible, because constant and impermanent are contradictory. If it is not one of them, it will become the other, and there cannot be a third case in between. Here, there is an examination of whether I am constant or impermanent, but if we examine whether my action is constant or impermanent, it seems clearer. Having proved the absence of self with reasoning that possesses valid direct and inferential cognition up to this point, the proof with scriptural authority is spoken to those of our own school who assert the existence of a self. Thus, the Blessed One (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས།, Meaning: Possessed of fortune, Sanskrit: भगवत्, Romanization: bhagavat, Literal meaning: The Blessed One) has said that all phenomena are without self. From where did he say it? In teaching the four seals of Dharma, he said: 'All phenomena are without self.'
སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་། དམ་པའི་དོན་དུའམ་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་རིང་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལྔ་ལས་བརྩམ་པའི་ལྔ་ཕྲུག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། བདག་ཏུ་བལྟས་ན་ཉེས་པར་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཡོད་ན། རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་འདི་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པའི་གང་ཟག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་ན་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་དམིགས་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ 2-312a ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པའི་དོན་ལ་བདག་དང་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་པོའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་དང་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཁྱད་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་གཉིས་པའོ། །ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ། མྱང་འདས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ནི་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་གསུམ་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེ་དག་དེ་དང་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ་མི་ཉན་མི་སེམས་མི་བསྒོམ་པས་མི་དད་མི་གནས་མི་མོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཉེས་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དེའི་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་ཐོབ་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་པའོ། །གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས། ཀུན་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དང་ཁུར་ 2-312b བོར་པའི་གང་ཟག་དང་། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་མང་པོ་ཅི་སྟེ་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ
【現代漢語翻譯】 索！同樣，在聲聞乘的經藏中，被稱為『真實義為空性』的經典中也說到：『在勝義諦或真實義中，一切法皆是空性。』此外，在聲聞乘的長部經典等之中，在講述以五為基礎的五蘊時說：『如果執著於我，就會產生五種過患。』雖然有善惡業，也有感受苦樂的異熟果報，但除了以十二緣起的規律在輪迴中產生和進入的法之名言外，沒有捨棄此蘊而取彼蘊的補特伽羅（梵文：Pudgala，人，有情）。」因此，執著于「我」實有，是與佛陀的教言相違背的過患。所謂的五種過患，就是執著於我和命。如果承認補特伽羅實有，那麼對於無我、無我所的意義，就會執著於我和命，這是第一種過患。『與外道沒有區別』，就像外道認為有我一樣，認為補特伽羅實有，這二者沒有差別，這是第二種過患。『進入邪道』，解脫和涅槃的道路是不常、苦、空、無我，但執著於我和補特伽羅，就不是解脫的道路，而是進入輪迴和惡趣的道路，所以是進入邪道，這是第三種過患。『他的心不入于空性』，空性是無我、無我所，而執著于補特伽羅實有，與此相違背，所以他的心不入于空性，不聽聞、不思維、不修習，因此不信、不住、不樂，這是第四種過患。『他的聖法不會完全清凈』，執著于補特伽羅實有的人，不能依靠見道和修道，斷除煩惱，現證涅槃，這是第五種過患。主張補特伽羅實有的人說：『世尊在經藏中說了全知補特伽羅、能知補特伽羅、負荷重擔的補特伽羅、信隨補特伽羅、法隨補特伽羅等等，說了非常多的補特伽羅的名相。如果補特伽羅不是實有，為什麼要說這麼多的補特伽羅呢？因為這樣說了，所以補特伽羅是實有的。』補特伽羅的名相眾多
【English Translation】 So! Similarly, in the Sutra Pitaka of the Shravakas, in the scripture called 'The Ultimate Meaning is Emptiness,' it is also said: 'In the ultimate truth or the true meaning, all dharmas are emptiness.' Furthermore, in the long Agama Sutras of the Shravakas, etc., when explaining the five aggregates based on five, it is said: 'If one clings to a self, five faults will arise.' Although there are good and bad karmas, and one experiences the ripening results of happiness and suffering, apart from the mere designation of phenomena that arise and enter into samsara according to the twelve links of dependent origination, there is no Pudgala (person, sentient being) who abandons this aggregate and takes another.' Therefore, clinging to the idea that 'I' truly exist is a fault that contradicts the Buddha's teachings. The so-called five faults are clinging to self and life. If one admits that the Pudgala truly exists, then with regard to the meaning of no-self and no-mine, one will cling to self and life, which is the first fault. 'There is no difference from the Tirthikas (non-Buddhists),' just as the Tirthikas believe in the existence of a self, viewing the Pudgala as truly existing is no different, which is the second fault. 'Entering the wrong path,' the path to liberation and Nirvana is impermanence, suffering, emptiness, and no-self, but clinging to self and Pudgala is not the path to liberation, but rather entering the path of samsara and the lower realms, so it is entering the wrong path, which is the third fault. 'His mind does not enter into emptiness,' emptiness is no-self and no-mine, but clinging to the Pudgala as truly existing contradicts this, so his mind does not enter into emptiness, he does not listen, does not think, does not meditate, therefore he does not believe, does not abide, does not delight, which is the fourth fault. 'His noble dharmas will not be completely purified,' a person who clings to the Pudgala as truly existing cannot rely on the path of seeing and the path of meditation to abandon the afflictions and directly realize Nirvana, which is the fifth fault. Those who assert that the Pudgala truly exists say: 'The Bhagavan (Blessed One) said in the Sutras about the all-knowing Pudgala, the knowing Pudgala, the burden-bearing Pudgala, the faith-follower Pudgala, the dharma-follower Pudgala, etc., and spoke of very many names of Pudgalas. If the Pudgala is not truly existent, why would he speak of so many Pudgalas? Because he spoke in this way, the Pudgala is truly existent.' The names of Pudgalas are numerous
་ཚོགས་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་གོ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའམ་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཀུན་བྱང་གཉིས་ལ་དང་པོ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དག་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོར་གང་ཟག་གི་མིང་ངམ་ཐ་སྙད་དག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བཏགས་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ཀུན་ཉོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དུས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་པའི་མིང་གིས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ལས་ཀུན་ཉོན་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གཞན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་བྱང་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། ཀུན་ཉོན་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་དུ་མ་ཡོད་དེ་ཀུན་ཉོན་ཆུང་ངུ་ལ་ 2-313a གནས་པ་དང་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དང་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། གང་ཟག་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཞེ་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་གང་ཟག་ཅེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྣམ་བྱང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་གི་ས་ལམ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་སོགས་དང་། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་རུང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པའི་གང་ཟག་ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་དང་། དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་། དབང་པོ་རྣོ་མི་རྣོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་དང་། ལམ་གྱིས་འགོག་པ་ཐོབ་ནས་ཁུར་བོར་བའི་གང་ཟག་དང་། ཚོགས་ལམ་སོགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དང་། མོས་སྤྱོད་དང་། སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་དག་གི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་སོགས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཆོས་དེ་དང་དེའི་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་སོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་མིང་ 2-313b དེས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཚིག་དེས་བདག་
【現代漢語翻譯】 佛陀所說的『補特伽羅』（藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）並非指存在實體性的補特伽羅，而是爲了區分和辨別染污的狀態和清凈的狀態，爲了容易理解染凈二者最初的進入和延續的差別，才用不同的補特伽羅的名稱或術語來指代，並非指存在與此不同的實體性的補特伽羅。如何安立補特伽羅之名呢？在五蘊的相續與染污法相應的時期，用『與染污相應的補特伽羅』之名，就能容易理解處於該狀態的一切法，除此之外，並非是指除了與染污相應的五蘊相續之法以外，還存在一個實體性的染污者。同樣，與清凈法相應者，稱為『與清凈相應的補特伽羅』。安住于染污相續者，也有多種差別，根據安住于小、中、大染污的差別，就說『此補特伽羅貪慾小』，同樣也有中等和大的說法。同樣，根據嗔恨等煩惱的差別，也如此般指代不同的補特伽羅。同樣，根據安住于清凈的小、中、大，就說『獲得小道之補特伽羅』等等。對於完全行持善或不善之一者，就說『斷於此方之補特伽羅』。同樣，有進入染污和清凈的補特伽羅，以及與這些相應的補特伽羅，和不相應的補特伽羅，以及根器敏銳與否，揹負痛苦和集起之重擔的補特伽羅，以及通過道獲得止息而放下重擔的補特伽羅，以及安住于資糧道等的補特伽羅，以及勝解行、異生、聲聞、獨覺、菩薩、佛陀，以及他們內部的差別，如入四果和獲得初地等，如果不通過各種各樣的補特伽羅的名稱來指代，就無法區分這些法的差別，因此要知道，這是以與主要為識蘊的五蘊相續的差別，以及能區分的法的名稱相關的補特伽羅之名來指代的。因此，如果世尊以各種各樣的補特伽羅的名稱來顯示，就意味著存在實體性的補特伽羅，那麼這句話也同樣意味著存在『我』（藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：神我）。 That which was spoken by the Bhagavan (藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས，含義：世尊) about 'Pudgala' (藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，meaning: person) is not meant to imply that there is a substantial person existing as an entity. Rather, it is for the sake of distinguishing and differentiating between the states of affliction and the states of purification. It is also for the sake of easily understanding the differences in the initial entry and the continuation of both affliction and purification. Therefore, these are indicated separately by the names or terms of persons, but it does not mean that there is a separate substantial person existing as such. How are the names of persons assigned? When the continuum of the five aggregates is associated with the defiled dharmas, the name 'person associated with defilement' is used, so that all the dharmas in that state can be easily understood. Apart from that, it is not meant to say that there is another substantial person who is defiled, apart from the dharmas of the continuum of the aggregates associated with defilement. Similarly, one who is associated with purified dharmas is called a 'person associated with purification'. There are also many distinctions for those who abide in the continuum of defilement. Based on the distinctions of abiding in small, medium, and large defilements, it is said, 'This person has small attachment', and similarly, there are medium and large. Likewise, according to the distinctions of afflictions such as hatred, different persons are indicated in this way. Similarly, based on abiding in small, medium, and large purification, it is said, 'A person who has attained a small path', and so on. For someone who practices either virtue or non-virtue exclusively, it is said, 'A person who is cut off in that direction'. Similarly, there are persons who enter into defilement and purification, and persons who are associated with these, and persons who are not associated with them, and whether their faculties are sharp or dull, persons who carry the burden of suffering and origin, and persons who have obtained cessation through the path and have abandoned the burden, and persons who abide in the accumulation path, etc., and practitioners by faith, ordinary beings, Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, Buddhas, and the distinctions within them, such as entering the four fruits and obtaining the first bhumi, etc. If these distinctions of dharmas are not distinguished by the various names of persons, it is not possible to differentiate them. Therefore, it should be understood that this is indicated by the name of a person related to the name of the dharma that distinguishes the different continuums of the five aggregates, primarily the consciousness aggregate. Therefore, if the Bhagavan shows the various names of persons, it means that there is a substantial person, then that statement also means that there is a self (藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，meaning: self).
【English Translation】 That which was spoken by the Bhagavan about 'Pudgala' (藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，meaning: person) is not meant to imply that there is a substantial person existing as an entity. Rather, it is for the sake of distinguishing and differentiating between the states of affliction and the states of purification. It is also for the sake of easily understanding the differences in the initial entry and the continuation of both affliction and purification. Therefore, these are indicated separately by the names or terms of persons, but it does not mean that there is a separate substantial person existing as such. How are the names of persons assigned? When the continuum of the five aggregates is associated with the defiled dharmas, the name 'person associated with defilement' is used, so that all the dharmas in that state can be easily understood. Apart from that, it is not meant to say that there is another substantial person who is defiled, apart from the dharmas of the continuum of the aggregates associated with defilement. Similarly, one who is associated with purified dharmas is called a 'person associated with purification'. There are also many distinctions for those who abide in the continuum of defilement. Based on the distinctions of abiding in small, medium, and large defilements, it is said, 'This person has small attachment', and similarly, there are medium and large. Likewise, according to the distinctions of afflictions such as hatred, different persons are indicated in this way. Similarly, based on abiding in small, medium, and large purification, it is said, 'A person who has attained a small path', and so on. For someone who practices either virtue or non-virtue exclusively, it is said, 'A person who is cut off in that direction'. Similarly, there are persons who enter into defilement and purification, and persons who are associated with these, and persons who are not associated with them, and whether their faculties are sharp or dull, persons who carry the burden of suffering and origin, and persons who have obtained cessation through the path and have abandoned the burden, and persons who abide in the accumulation path, etc., and practitioners by faith, ordinary beings, Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, Buddhas, and the distinctions within them, such as entering the four fruits and obtaining the first bhumi, etc. If these distinctions of dharmas are not distinguished by the various names of persons, it is not possible to differentiate them. Therefore, it should be understood that this is indicated by the name of a person related to the name of the dharma that distinguishes the different continuums of the five aggregates, primarily the consciousness aggregate. Therefore, if the Bhagavan shows the various names of persons, it means that there is a substantial person, then that statement also means that there is a 'self' (藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，meaning: self).
ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡོད་ཀྱང་བདག་དེ་ཉིད་དག་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཅེས་དམིགས་ཤིང་བསྒོམས་ན་བདག་མཐོང་ནས་ཐར་པར་འགྱུར་བས་བདག་གོམས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གོམས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པས་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྙེད་དུ་གོམས་ཀྱང་དེས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བར་མ་ཟད་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ནི་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་མི་རུང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་རིགས་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཞིག་ཡིན་ན་བདག་ལྟ་དེས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་ཐར་པའམ། བསྐྱེད་བྱ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀག་པར་མཛད་པ་ཞིག་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་གཉིས་ལས་འདའ་བ་མེད་པས། གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་ཟག་གམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་ནས་ལམ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་བདག་མེད་པར་མ་ 2-314a རྟོགས་བར་དུ་སུ་ཡང་མི་ཐར་བས་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སུས་ཀྱང་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། བཀག་པ་མེད་པའི་བདག་དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་སུ་ཡང་ལྡོག་མི་སྲིད་ཅིང་། ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བར་ཟོ་ཆུའི་རྒྱུན་བཞིན་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི་ནམ་ཡང་དེ་ལས་ཐར་པ་མེད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྩ་བ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་གཉིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པས་དེའི་གསུང་རབ་ལས་གང་ཟག་གམ་བདག་རྫས་ཡོད་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ད
【現代漢語翻譯】 如果生起我見，那就不需要生起我見，因為一切眾生本來就具有我見。雖然我見從無始以來就存在，但爲了清凈這個『我』，如果執著並修習『我』，認為見到我就能解脫，爲了習慣於『我』而宣說有自性的人也不是，因為習慣於『我』是無始以來的，輪迴中的人們即使如此習慣，也不會因此而解脫，反而會成為束縛于輪迴的根本。因此，世尊以人的名義宣說，既不是爲了執著于有自性的我，也不是爲了修習我，因為這兩種情況都不可能，所以為什麼還要宣說有自性的人呢？因為沒有必要。如果我見是佛陀讓眾生生起的，那麼我見會讓一切眾生毫不費力地解脫，或者不是讓眾生生起，而是佛陀禁止的，那麼具有我見的人就無法解脫，除了這兩種情況之外沒有其他可能。如果必定存在一個被稱為人或我的自性，那麼所有如此看待的眾生都不會迷惑，因此從一開始就無需在道上努力就能解脫，然而在沒有證悟無我之前，誰也無法解脫，因此執著于有自性的我是顛倒的束縛，應該遮破，而不是建立和生起。 如果『我』是自性存在的，那麼任何人也無法用理性的方法來遮破它。對於無法遮破的『我』，沒有人能夠從執著于『我』中解脫出來。只要有我執存在，那麼對於執著于『我』和我所的方面就會產生貪戀，對於其他方面就會產生嗔恨等，所有煩惱都無法停止。由於煩惱的力量而造業，就像水車一樣，在三界輪迴中不斷地流轉，永遠無法從中解脫。因此，如來宣說有自性的人是不可能的。佛陀的教言是宣說從輪迴中解脫的方法，因此從根本的見地上就超越了世間人和外道的所有觀點，宣說了二無我，因此要知道在他的經典中，在任何情況下都不可能宣說有自性的人或我。章節的結尾是：像這樣，從知慚知愧到宣說人無我之間，修習這些與菩提分法相順應的法，那些功德……
【English Translation】 If the view of self arises, then there is no need to generate the view of self, because all sentient beings inherently possess the view of self. Although the view of self has existed since beginningless time, if one clings to and cultivates 'self' for the sake of purifying this 'self,' thinking that seeing the self will lead to liberation, it is also not the case that a person with inherent existence is taught for the sake of habituating to 'self,' because habituation to 'self' is beginningless. Even if those in samsara are so habituated, they will not be liberated by it; rather, it will be the very root that binds them to samsara. Therefore, the Blessed One's teaching in terms of a person is not for the sake of clinging to a self with inherent existence, nor for cultivating the self, because both of these are impossible. So why would he teach a person with inherent existence? Because there is no need. If the view of self were something that the Buddha caused sentient beings to generate, then that view of self would effortlessly liberate all beings, or if it were not something to be generated but was forbidden by the Buddha, then those with the view of self would have no liberation. There is no possibility other than these two. If there necessarily existed a self or person with inherent existence, then all sentient beings who view it as such would not be mistaken, and therefore they would be liberated from the beginning without having to strive on the path. However, since no one is liberated until they realize selflessness, clinging to a self with inherent existence is a reversed bondage that should be refuted, not established and generated. If the 'self' were inherently existent, then no one could refute it through reasoning. For that unrefuted 'self,' no one could possibly turn away from clinging to the 'self.' As long as self-grasping exists, there is no way to stop attachment to the side of grasping at 'self' and 'mine,' and hatred towards others, and all the afflictions. Due to the power of the afflictions, karma is accumulated, and like a water wheel, one constantly revolves in the three realms of samsara, never being liberated from it. Therefore, it is impossible that the Tathagata taught a person with inherent existence. The Buddha's teachings show the method of liberation from samsara, and therefore, from the root of the view, it surpasses all views of worldly people and non-Buddhists, and teaches the two selflessnesses. Therefore, know that in his scriptures, there is no way that a person or self with inherent existence is taught in any way. The conclusion of the chapter is: Like this, from shame and embarrassment to the explanation of the selflessness of a person, cultivating these qualities that are in accordance with the aspects of enlightenment, those merits...
ང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་ 2-314b པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྤངས་རྟོགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འགོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། 2-315a ཏེ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ངོ་མཚར་མེད་པར་བསྟན་པས་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྒྱུ་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་ཕན་འདོགས་པ། སྣོད་དུ་ཡང་ནི་བྱེད་པ་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཕྱིར་གཞུང་གི་བབ་ལྟར་ངོ་མཚར་བ་དང་། ངོ་མཚར་མེད་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། རེ་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། ཡང་དག་སྦྱོར་བ་དང་། ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྐལ་པ་ཅན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། འདུལ་བ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། གཙོ་བོར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་བཅུ་བདུན་པོ་རིམ་པར་བཤད་པའི། 自慚 དང་པོ་ངོ་མཚར་བ་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངོ་མཚར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ངོ་མཚར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་པ་མེད་པས་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་རང་གི་ལུས་ཆེས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ 2-315b སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་མཆིལ་མའི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་བོར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཐུ་དང་དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་རང་བས་ཉམ་ཆུང་བ་སྤྲང་པོ་དང་གདོལ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཙེས་ཀྱང་ཡིད་མི་འཁྲུགས་ཤིང་བྱམས་པས་བཟོད་པ་དང་། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞིའི་བདེ་བ་མཆོག་ཐོབ་ན་ཡང་དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་
【現代漢語翻譯】 我，常時具有的菩薩們，既不捨棄自身的利益，也不捨棄圓滿的證悟，並且通過安立眾生於如是捨棄和證悟等方式，來成辦他人的利益。大乘經莊嚴論中，與菩提分相順之品，第十九品之釋說完畢。 因為具有圓滿的因，所以顯現如是果，對此不應感到稀奇，因此讚歎能成辦的因，這也是一種功德。對於以慈悲關注眾生的功德，獲得因心平等是：如『如何具慧』等三頌；果是利益，『亦能為器』等十六頌所闡述。於此處入門之解說，因此按照經文的順序，依次解說稀奇、不稀奇、心平等、利益、回報利益、希望、不浪費、正確結合、衰損與差別之分、影像與真實、調伏、授記、決定、不被鬼神所食、恒常、主要、說法等十七種。 首先，稀奇是指對於修持六度感到稀奇。如何稀奇呢？因為凡夫和聲聞、緣覺們沒有那樣的修持，所以他人不可能做到，因此感到稀奇。那是什麼樣的呢？佈施飲食等物品，世俗之人以及聲聞、緣覺們也有，但是完全捨棄自己的身體，這是菩薩們才有的，其他人沒有。爲了持守戒律，即使獲得轉輪王等圓滿的受用，也像唾沫一樣捨棄，然後出家。不像有權勢的國王和大臣等，即使被比自己弱小的乞丐和旃陀羅等欺負，也不會動怒，而是以慈悲忍耐。不顧自己的身體和性命，精進努力。即使獲得初禪等四禪的殊勝安樂，也不會貪戀，仍然受生於欲界三惡道之中。即使獲得能辨別一切法相的智慧，也了知一切。
【English Translation】 I, Bodhisattvas who are always endowed, neither abandon their own benefit nor relinquish the perfection of realization. Furthermore, they accomplish the benefit of others by establishing sentient beings in such abandonment and realization. This concludes the explanation of the nineteenth chapter, 'Aligned with the Aspects of Enlightenment,' from the Ornament of the Great Vehicle Sutras. Since it possesses a perfect cause, there is no wonder that such a result arises. Therefore, praising the cause of accomplishment is also a virtue. The virtue of manifestly regarding sentient beings, obtaining equality of mind as the cause, is explained by three verses such as 'How intelligent,' and the fruit of benefiting, 'Also being a vessel,' is explained by sixteen verses. Entering into the explanation here, therefore, according to the order of the text, the seventeen aspects of wonder, non-wonder, equality of mind, benefiting, returning benefit, hope, non-wastefulness, correct combination, decline and difference, image and reality, taming, prophecy, certainty, not being devoured by demons, constancy, primacy, and the exposition of Dharma are explained in order. Firstly, wonder is to be amazed at accomplishing the six perfections. How is it wondrous? Because ordinary beings, Hearers, and Solitary Realizers do not have such accomplishment, others cannot possibly do it, therefore it is wondrous. What is it like? Giving away things like food and clothing, worldly people, Hearers, and Solitary Realizers also have, but completely giving away one's own body is something that only Bodhisattvas have, not others. For the sake of upholding the vows of morality, even obtaining the perfect enjoyment of a universal monarch, they give it up like a lump of spit and renounce it. Unlike powerful kings and ministers, even if they are tormented by beggars and outcastes who are inferior to them, they do not become angry, but endure with love. Without regard for their own body and life, they exert diligence. Even if they attain the supreme bliss of the first dhyana and so on, they do not savor it, but take rebirth in the desire realm, even in the three lower realms. Even if they attain the wisdom that distinguishes the characteristics of all dharmas, they know all things.
རབ་དང་ཆོས་དེ་དང་དེ་ལ་ནི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཕར་ཕྱིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ། ས་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་གསུམ་ནི་སློབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གཞན་ཉན་རང་སོགས་སུ་ 2-316a ལ་ཡང་མེད་པས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། 無慚 གཉིས་པ་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ལ་ལྟོས་ན་ཆེས་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་བས་པོ་ཆེ་མངའ་བའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཅིས་མི་ཐོབ་སྙམ་དུ་ངོ་མཚར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལའང་མི་གཙང་བའི་འདམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ལ་ཡང་ངོ་མཚར་བྱར་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེས་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བློ་འབྱོངས་པས་གཞན་ལ་བཟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ཞུགས་པ་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་པར་ངང་གིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཐོབ་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དོན་དུ་འཇུག་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དེའི་དབང་གིས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་བར་དུའང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱེད་ལས་དང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཅིས་མི་ཐོབ་སྟེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 平等心 གསུམ་པ་ 2-316b སེམས་མཉམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བྱམས་པས་སྡུག་ཅིང་ཕངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ལ་མི་བྱམས་ཏེ་རེས་འགའ་རྒྱུད་འཁྲུགས་ནས་རང་གིས་རང་གསོད་པ་དང་དུག་ཟ་བ་སོགས་བྱེད་པ་དང་། ཆུང་མ་དང་བུ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལའང་རེས་ཁྲོ་བས་བརྡེག་པ་སོགས་བྱེད་པ་དང་བྱམས་པ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གཏོང་བ་མིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །
【現代漢語翻譯】 像這樣不執著于殊勝和法，是具有智慧的菩薩們的奇妙功德。通過修習殊勝的波羅蜜多所獲得的果報：初地獲得最初的超世間無分別智慧，從而生於如來家族；八地毫不費力地獲得無分別智慧，從而獲得諸佛的授記；十地獲得諸佛授予的法王位。這三者是修習的果報。在佛的境界中，獲得無上菩提也是奇妙的，因為在世間，其他聲聞緣覺等都沒有。 第二，不認為是奇妙，雖然相對於世間人和聲聞緣覺來說非常奇妙，但相對於具有廣大發心和行為的菩薩們來說，會想『為什麼不能獲得這樣的成就呢？』，從而以不奇妙的方式來展示：即使是轉輪王的受用等，也視如不凈的泥潭，對一切有為法都無有貪執，對於內外之物，佈施時也不覺得奇妙。同樣，因為具有想要消除一切眾生痛苦的大慈悲心，所以守護不殺生的戒律；因為串習了珍愛他人勝過自己的心，所以能夠忍耐他人的傷害；就像火遇到乾柴一樣，毫不費力地獲得自然而然進入的殊勝禪定，所以精進努力；因為獲得了對自身、眾生和一切法平等的心，所以在利益他人的事業中沒有厭倦，品嚐禪定的滋味，以智慧不執著于相，與這些（功德）相應，並且由於這些功德的力量，從生於如來家族到獲得無上菩提之間，都不認為是奇妙的，因為如果具有這些功德，為什麼不能獲得這樣的事業和果報呢？這是事物的自然規律。 第三，平等心是怎樣的呢？就像具有智慧的人們對一切眾生都極度慈愛，感到憐憫和惋惜一樣，眾生們並不慈愛自己，有時因為煩惱而自殺或服毒等，有時甚至對妻子、兒女和親友們發怒打罵，而且這種慈愛不是生生世世都不會放棄的，所以菩薩的慈愛不是這樣的。
【English Translation】 Such non-attachment to excellence and Dharma is a wondrous quality of wise Bodhisattvas. The results of cultivating excellent Paramitas: the first Bhumi (stage of a Bodhisattva) is the initial attainment of transcendental non-conceptual wisdom, leading to birth in the family of the Tathagatas (Buddhas); the eighth Bhumi is the effortless attainment of non-conceptual wisdom, leading to the prediction by the Buddhas; and the tenth Bhumi is the attainment of empowerment as the Dharma Regent by the Buddhas. These three are the results of learning. Attaining unsurpassed Bodhi (enlightenment) in the state of Buddhahood is also wondrous, as it is absent in other Shravakas (hearers) and Pratyekabuddhas (solitary realizers) in this world. Secondly, it is not considered wondrous. Although it is very wondrous compared to worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas, compared to Bodhisattvas with great intention and conduct, one might think, 'Why can't such achievements be attained?' Thus, it is shown in a non-wondrous manner: even the enjoyments of a Chakravartin (universal monarch) are seen as impure mud, and there is no attachment to all conditioned phenomena. There is no wonder in giving away internal and external objects. Similarly, because of having great compassion that desires to eliminate the suffering of all sentient beings, one observes the precept of not killing. Because of cultivating the mind of cherishing others more than oneself, one is able to endure harm from others. Like fire meeting dry wood, one effortlessly attains the supreme meditation that arises naturally, thus exerting diligence. Because of attaining equanimity towards oneself, sentient beings, and all phenomena, there is no weariness in engaging in the welfare of others, savoring the taste of meditation, and not clinging to characteristics with wisdom. From being born into the family of the Tathagatas to attaining unsurpassed Bodhi, it is not considered wondrous, because if one possesses these qualities, why can't one attain such actions and results? This is the nature of things. Thirdly, what is equanimity? Just as wise people have extreme love for all sentient beings, feeling compassion and pity, sentient beings do not love themselves. Sometimes, due to afflictions, they commit suicide or take poison, and sometimes they even get angry and beat their wives, children, and relatives. Moreover, this love is not something that will never be abandoned throughout lifetimes, so the Bodhisattva's love is not like that.
དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་བྱམས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན། རང་གི་ཉེ་དུ་སོགས་ལ་སྦྱིན་གྱི་གཞན་ལ་མི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར། དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱུང་བ་ལ་མཛའ་མི་མཛའ་ཕོངས་པ་དང་མ་ཕོངས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འབྱེད་པར་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་པ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་མེད་པར་དུས་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་། ཡུལ་དང་དུས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྩོམ་པ་དང་། དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་འབྱེད་ཀྱང་འཁོར་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ 2-317a པོ་དེ་དག་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་ཉམས་པ་དང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 利他 བཞི་པ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ་བཟའ་བ་བགོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕོངས་པས་ཆོས་བྱེད་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་འདོད་པ་བསྟབ་ཅིང་ཡིད་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་བྱས་ནས་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དང་། རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་འགོད་པ་ཡིས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པར་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་འཛུད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བདུན་པོ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་གིས་གསལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས། ཁྱད་མེད་པར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མཉམ་པས་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་བར་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་མངལ་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །འཕགས་པའི་ས་ནི་ 2-317b ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མཐོང་ལམ་ནས་མི་སློབ་པའི་བར་རོ། །འཕགས་པའི་ས་དེ་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་མས་བུ་མངལ་ནས་བཙས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟ
【現代漢語翻譯】 因此，爲了菩薩（Bodhisattva，覺有情）對一切眾生獲得平等心的慈愛，不應像對待自己的親友等給予佈施，而不佈施給他人那樣有所偏袒。對於前來尋求事物的人，不分親疏、貧富，平等地給予佈施；對於一切戒律，無論是根本戒還是支分戒，都應時時守護而不毀犯；對於一切時處和一切眾生，都應普遍忍耐；爲了利益一切眾生，應持續不斷地發起大精進；應恒常安住于善法和無漏的禪定中而不退失；以智慧分辨一切法而不混淆，並且不退失於三輪體空的清凈無分別狀態。像這樣，菩薩們在修持六度（六波羅蜜多）時，不退失、不偏袒，從而了知心的平等。 利他 第四，以六度饒益有情，以及開示饒益之理的七種譬喻。首先，以佈施使眾生堪能行善，對於那些因缺乏衣食等而無法修法的人，給予他們所需，使他們心生歡喜和滿足，從而引導他們進入佛法；安住于自己的戒律，並引導他人安住于戒律，以此饒益有情；對於他人所作的任何損害，都加以忍受；爲了利益他人，對於任何事情都毫無困難地去做；通過禪定的力量，示現神通等，引導應調伏的眾生進入正法；以智慧的力量，斷除一切眾生的疑惑，並宣說三乘之法。有智慧的人認為，這就是饒益一切眾生。七種譬喻依次通過文句來闡明。菩薩們恒常以平等無別的慈悲心對待一切眾生，永不捨棄，直至輪迴的盡頭，就像母親懷抱胎兒一樣。聖地是指從小乘和大乘的見道到無學道（阿羅漢）的階段。在聖地中成長，就像母親從子宮中生下孩子一樣，並且為眾生開示世間和出世間的正道。
【English Translation】 Therefore, in order for a Bodhisattva (覺有情) to attain loving-kindness with an equanimous mind towards all sentient beings, one should not be partial, like giving alms to one's own relatives and friends while not giving to others. To those who come seeking things, one should give impartially, without distinguishing between close and distant, rich and poor; one should always protect all precepts, whether fundamental or secondary, without violating them; one should universally endure all times, places, and all sentient beings; for the benefit of all sentient beings, one should continuously generate great diligence; one should constantly abide in virtue and undefiled meditation without falling away; with wisdom, one should distinguish all dharmas without confusion, and not fall away from the pure non-conceptual state of the three wheels being empty. Like this, Bodhisattvas, in practicing the six perfections (六波羅蜜多), do not fall away or are partial, thereby understanding the equanimity of mind. Benefiting Others Fourth, benefiting sentient beings through the six perfections, and demonstrating seven examples of how to benefit them. First, through generosity, one makes sentient beings vessels for practicing virtue. For those who cannot practice Dharma due to lack of food and clothing, one provides them with what they need, making them happy and content, and then guides them into the Dharma; abiding in one's own discipline and guiding others to abide in discipline, one benefits sentient beings in this way; one endures whatever harm others inflict; for the benefit of others, one goes without difficulty to do anything; through the power of meditation, one shows miracles and so on, leading those to be tamed into this correct teaching; with the power of wisdom, one cuts off all doubts of all sentient beings and teaches the Dharma of the three vehicles. The wise consider this to be benefiting all sentient beings. The seven examples are clarified sequentially by the context of the words. Bodhisattvas always treat all sentient beings with equal and undifferentiated love and compassion, never abandoning them, holding them until the end of samsara, just like a mother holding a child in her womb. The noble ground is from the path of seeing in the Lesser and Greater Vehicles to the stage of no more learning (Arhat). Giving birth in that noble ground is like a mother giving birth to a child from the womb, and showing sentient beings the correct path of worldly and transmundane realms.
ེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ལ་འོ་མ་དང་ཁ་ཟས་བྱིན་པ་དང་ཁྲུས་དང་བསྐུ་མཉེ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེད་བསྲིང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ངན་སོང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་ལས་ངན་བསགས་པའི་ཉེས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་སོགས་ལས་བསྲུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་ཐོས་པ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་མས་བུ་ལ་མིང་དང་ཚིག་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དུས་རྟག་པར་ནི། མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕས་ས་བོན་ལས་བུ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་སློབ་པ་ནི། ཕས་བུ་ལ་རང་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་བཟོ་དང་ལུགས་སློབ་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཕས་བུ་ཕོག་ནས་ཆུང་མ་བླངས་ཤིང་དགའ་བདེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་སོགས་ཀྱི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི་ཕས་བུ་དེའི་ 2-318a སྲོག་དང་སྲིད་ལ་ཕན་ཕྱིར་རྗེ་བོ་དང་གྲོགས་པོ་སོགས་ལ་བཅོལ་གདམས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕས་བུ་ཡི་ཁུར་དུ་འགྱུར་བའི་བུ་ལོན་ཆགས་པ་སོགས་སྦྱངས་ཏེ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་བློ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་གང་དག་བསྟན་པར་མི་འོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་རྣམས་བསྟན་ན་སྐྲག་ཅིང་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྣམས་ལ་གསང་བར་བྱེད་ཅིང་མི་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྩ་ལག་སྟེ་གཉེན་ནམ་ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་གཞན་གྱི་སྲོག་དང་སྲིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གསང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་མ་ལེགས་ཞེས་སྨོད་ཅིང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི་རྩ་ལག་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཉེ་དུས་བྱ་བ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པ་ལ་སྨོད་ཅིང་འགོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ན་དེའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཉིད་བྱེད་ཅིང་དེ་མགུ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་དག་གིས་བྱ་བ་ལེགས་པ་བྱས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་བསྟོད་པ་བྱེད་
【現代漢語翻譯】 爲了增進超越輪迴的善業，就像母親給孩子餵奶和食物，用沐浴和按摩等方式養育他們一樣。爲了保護眾生免受三惡道等痛苦以及積累惡業的所有罪過，就像母親保護孩子免受懸崖和深淵等危險一樣。爲了通過教導佛法使眾生獲得智慧，就像母親教孩子名字、詞語、符號和術語一樣。因此，通過這五種行為，菩薩們就像眾生的母親一樣。同樣，對於一切眾生，始終如一地，生起對三寶的信心，就像父親從種子中培育孩子一樣，這是獲得三乘果位的因。教導增上戒律等三種增上學，就像父親教孩子與自己種姓相符的技藝和規矩一樣。爲了使他們從輪迴的痛苦中解脫，就像父親為兒子娶妻，使他們享受快樂一樣。爲了眾生，祈請諸佛不要入滅，轉法輪等，就像父親爲了孩子的生命和福祉，將他們託付給國王和朋友等一樣。爲了消除眾生相續中的煩惱和所知障，就像父親償還兒子所欠的債務一樣。因此，通過這五種行為，菩薩們就像眾生的父親一樣。菩薩對於心智狹小的眾生，如果宣講不適合他們聽聞的深奧而廣大的大乘佛法，以及不可思議的境界，他們會感到恐懼並捨棄，因此對他們保密而不宣講，就像世間親友團體會保守秘密，不泄露可能危害其他親友生命和福祉的言論一樣。對於那些違犯三學的人，斥責他們『你這樣做不好』，並指出其過失，就像親友們斥責和阻止親戚做不應做的事情一樣。如果看到眾生具備圓滿的三學功德，就讚歎他們，使他們高興，並不放棄這些功德，就像親友們對親戚做了好事感到高興和讚揚一樣。 2-318a
【English Translation】 To increase the merit that transcends samsara, it is like a mother nurturing her child with milk and food, bathing and massaging them, and so on. To protect sentient beings from the suffering of the three lower realms and all the misdeeds of accumulating negative karma, it is like a mother protecting her child from cliffs and abysses. To enlighten sentient beings by teaching them the Dharma, it is like a mother teaching her child names, words, symbols, and terms. Thus, through these five actions, the Bodhisattvas are like mothers to sentient beings. Similarly, for all sentient beings, constantly, to generate faith in the Three Jewels is like a father nurturing a child from a seed, which is the cause for attaining the bodies of the Three Vehicles. Teaching the three higher trainings, such as higher morality, is like a father teaching his child skills and customs that are in accordance with his own lineage. To liberate them from the suffering of samsara, it is like a father taking a wife for his son, enabling them to enjoy happiness. For the sake of sentient beings, to request the Buddhas not to pass into nirvana and to turn the wheel of Dharma, it is like a father entrusting his child to a king and friends for the sake of his life and well-being. To eliminate the afflictions and cognitive obscurations in the minds of sentient beings, it is like a father clearing the debts that burden his son. Thus, through these five actions, the Bodhisattvas are like fathers to sentient beings. If a Bodhisattva were to teach profound and vast Mahayana teachings and inconceivable states to sentient beings with limited minds, who are not ready to hear them, they would become frightened and abandon them. Therefore, these teachings are kept secret from those sentient beings, just as a group of relatives in the world would keep secret any talk that could harm the life and well-being of other relatives. To those who have fallen from the three trainings, scolding them, 'What you are doing is not good,' and pointing out their faults, is like relatives scolding and preventing their kin from doing what is inappropriate. If they see sentient beings endowed with perfect qualities of the three trainings, they praise them and make them happy, and do not let go of those qualities, just as relatives rejoice and praise when their kin have done good deeds.
པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ 2-318b ཕྱིར་དེའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གི་གནད་གྱི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་གྱིས་རང་གི་རྩ་ལག་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བའི་གྲོས་སྟོན་ཅིང་གྲོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་འདོད་ཡོན་གྱི་བསླུ་བྲིད་དང་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སོགས་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་འདི་དང་འདི་ཞེས་སྦྲོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་དུ་གཞན་ལ་དགྲ་བྱུང་བ་དང་བཙོན་དུ་བཟུང་བ་དང་། རྐུན་པོ་མེ་ཆུ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ལས་སྐྱབས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་ལག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། སྡུག་ཀུན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་ལ། གང་དག་རང་གི་བློ་མ་འཁྲུལ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འདོམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་དག་གིས་གྲོགས་པོ་གཞན་གྱི་ཕན་པ་མི་ཕན་པའི་བྱ་བ་ཤེས་ནས་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་གྲོགས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཚངས་དབང་འཁོར་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་མིན་པ་ཡི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོང་འཕང་གི་བར་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་སྟེ་མཐའ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲོགས་པོས་གྲོགས་གཞན་ལ་སྲོག་དང་སྲིད་ལ་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་བ་མེད་པས་གནས་པ་ནི་གྲོགས་པོས་གྲོགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ 2-319a དོན་བྱེད་པ་ལ་བདུད་དང་དཀའ་སྤྱད་སོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མི་ཕྱེད་ཅིང་མི་ཚུགས་པ་ནི། གྲོགས་པོ་ཡིད་བརྟན་དང་ལྡན་པ་ཕྲ་མ་སོགས་ཀྱིས་འབྱེད་པར་མི་ནུས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མཛའ་བ་མི་ཕྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བདེ་བར་འདོད་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ནི་གྲོགས་པོས་མཛའ་བ་གཞན་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡུན་དུ་ཕན་པ་དང་འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་མི་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་མཛའ་བའི་གྲོགས་པོ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གང་དག་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། མི་གཡེལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚུལ
【現代漢語翻譯】 就像親人一樣，爲了讓眾生理解聖道，將成為其方法的竅訣和教誨佈施給他們，就像親人之間互相商議內外事務並互相幫助一樣。對於那些阻礙眾生道路的欲妙誘惑和不善的朋友等魔和魔業，要揭示『這是什麼，那是什麼』，就像親人保護其他親人免受敵人、監禁、盜賊、火災、水災等災難一樣。通過這五種行為，菩薩們就像眾生的親人一樣。菩薩爲了眾生的利益和安樂，如實地瞭解什麼是利益和什麼不是利益，即完全包含在痛苦中的煩惱方面，以及包含在止滅和道路中的清凈方面。對於這兩方面，那些不迷惑自己的智慧，如實地瞭解，並如此教導眾生，就像世間心意相通的朋友瞭解朋友的利益和非利益之事，並將自己所知告訴朋友一樣。將世間的圓滿，如梵天、自在天、轉輪王等的安樂，以及非世間的圓滿，直至佛陀果位的安樂，全部完全地佈施給眾生，就像朋友將能立即和長遠地利益朋友的生命和財富之物給予朋友一樣。爲了眾生的利益，恒常安住而不厭倦，就像朋友為朋友做事而不厭倦一樣。菩薩在為眾生做事時，不會被魔和苦行等所動搖或阻礙，就像值得信賴的朋友不會被離間等所動搖，並且始終不改變友誼一樣。菩薩們總是希望一切眾生都能從超越世間的功德中獲得利益，並從世間的功德中獲得安樂，並且不會動搖這種願望，就像朋友不放棄希望朋友恒常獲得利益和立即獲得安樂的心願一樣。因此，通過這五種行為，諸佛之子就像一切眾生心中親密的朋友一樣。菩薩們對於那些需要成熟的眾生，總是精勤而不懈怠，就像世間...
【English Translation】 Like relatives, in order to make sentient beings understand the noble path, they bestow the essential instructions and teachings that become the means for it, just as relatives consult each other on internal and external affairs and help each other. For those seductive allurements of desirable qualities and unwholesome friends, etc., that obstruct the path of sentient beings, the demons and demonic activities, they reveal 'this is what it is, that is what it is,' just as relatives protect other relatives from enemies, imprisonment, thieves, fire, water, and other harms. Through these five actions, the Bodhisattvas are like relatives to sentient beings. Bodhisattvas, for the benefit and happiness of sentient beings, truly know what is beneficial and what is not, namely, the afflicted side that is completely encompassed by suffering, and the purified side that is encompassed by cessation and the path. Regarding these two aspects, those who do not confuse their own wisdom, truly understand without distortion, and teach sentient beings in this way, are like friends in the world who are of one mind, who know the beneficial and non-beneficial actions of a friend, and tell the other friend what they know. They completely bestow all the worldly perfections, such as the happiness of Brahma, Ishvara, Chakravartin, etc., and the non-worldly perfections, up to the happiness of the state of Buddhahood, to sentient beings, just as a friend gives to another friend things that can immediately and in the long term benefit their life and wealth. They constantly abide without weariness for the benefit of sentient beings, just as a friend does not tire of doing things for a friend. Bodhisattvas, when doing things for sentient beings, are never swayed or obstructed by demons and asceticism, etc., just as a trustworthy friend cannot be swayed by slander, etc., and always does not change friendship. Bodhisattvas always wish that all sentient beings benefit from transcendent qualities and have happiness from worldly qualities, and they do not waver from this wish, just as a friend does not give up the wish that a friend constantly obtain benefit and immediately obtain happiness. Thus, through these five actions, the sons of the Buddhas are like intimate friends in the hearts of all sentient beings. Bodhisattvas are always diligent and unremitting towards those sentient beings who need to be matured, just as in the world...
་བཞིན་བསྒོ་བ་ཉན་པའི་བྲན་རྣམས་རྗེ་བོའི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་ལེ་ལོ་མེད་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མ་ནོར་བར་སྨྲ་བ་ནི། བྲན་བཟང་པོ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་རྫུན་མེད་པར་རྗེ་བོ་ལ་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་། ཕར་ཕན་གཏགས་ཀྱང་ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ནི་བྲན་རྣམས་རྗེ་བོས་བརྡུང་བརྡེག་དང་ཚིག་རྩུབ་མོས་གཤེ་ཡང་བཟོད་ལ་དེའི་ངག་དང་དུ་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདས་ 2-319b མ་འདས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། བྲན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་བོས་གང་དུ་བསྒོ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་སྟོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཐོབ་པ་དེ་ཡི་ཐབས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། བྲན་བཟང་པོ་དག་རྗེ་བོས་ཅི་དང་ཅི་བསྒོ་བའི་ལས་རྣམས་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བུའི་ལས་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རང་གིས་ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དག་གིས་སློབ་མ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་མཁས་པས་སློབ་མས་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་སློབ་དཔོན་བཟང་པོས་སློབ་མ་ལ་དུས་མི་བརྒྱང་པར་མྱུར་དུ་སློབ་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་ཁྲོ་ཚུལ་དང་བསྡིག་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར་བཞིན་གྱི་མདངས་འཛུམ་ཞིང་མཛེས་པར་སྟོན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ལ་བྱམས་པས་རྟག་ཏུ་བཞིན་འཛུམ་ཞིང་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ 2-320a རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཀྱང་ལན་དུ་རང་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་འདོད་པ་དང་། ཕན་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རང་ཉིད་ལ་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ལ་བྱམས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཟང་ཟིང་ལ་མི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་སེམས་ཅན་ཚོགས་གཉིས་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ
【現代漢語翻譯】 就像聽從吩咐的奴僕們，勤奮而不懈怠地投入到主人的工作中一樣。爲了讓眾生從一切痛苦中徹底解脫，如實宣說正確的道路，就像優秀的奴僕們如實地向主人稟告所見所聞一樣。對於那些傷害眾生，甚至以恩報怨的邪惡行為，能夠忍受，就像奴僕們忍受主人的鞭打和嚴厲斥責，並接受他的命令一樣。將世間和出世間的一切圓滿都佈施給眾生，就像奴僕們按照主人的吩咐，盡心盡力地完成任務一樣。善於幫助其他眾生獲得世間和出世間的圓滿，圓滿積累福德和智慧二資糧的方法，就像優秀的奴僕們善於迅速完成主人吩咐的各項任務一樣。因此，通過這五種行為，菩薩們就像所有眾生的奴僕一樣。 菩薩們自己獲得第八地不退轉的證悟，並希望所有眾生也能獲得不退轉的證悟，就像精通博學的導師引導其他學生一樣。根據所化眾生的根器，宣說三乘的一切佛法，就像導師根據學生的需求傳授相應的教法一樣。致力於成就止觀雙運的瑜伽，就像優秀的導師不拖延時間，迅速地教導學生一樣。永遠不對所有眾生顯現憤怒或惡行，而是展現出微笑和美麗的面容，就像導師慈愛地對待學生，總是面帶微笑，言語溫和一樣。即使為眾生謀福利，也不期望得到任何回報，不期待善行的果報成熟在自己身上，就像導師慈愛地向學生傳授佛法，而不求任何物質回報一樣。因此，通過這五種行為，菩薩們就像所有眾生的導師一樣。 菩薩們爲了所有眾生的利益而精進努力，使那些尚未圓滿二資糧的眾生能夠圓滿資糧，就像...
【English Translation】 Just as servants who listen to instructions diligently and tirelessly engage in the work of their master. To speak truthfully about the correct path for sentient beings to be completely liberated from all suffering is like good servants truthfully reporting what they have seen and heard to their master. To endure the various harms done by sentient beings, and even those who return harm for kindness, is like servants enduring the beatings and harsh words of their master and accepting his commands. To bestow both worldly and otherworldly perfections upon sentient beings is like servants fulfilling and enriching whatever their master commands. Being skilled in helping other sentient beings attain worldly and otherworldly perfections, and in perfecting the accumulation of merit and wisdom, is like good servants being skilled in quickly accomplishing whatever tasks their master commands. Thus, through these five actions, the Bodhisattva princes are like servants to all sentient beings. Bodhisattvas who have attained the forbearance of non-arising dharma on the eighth ground and wish for all sentient beings to attain the forbearance of non-arising dharma are like teachers who are learned and highly skilled guiding other students. Teaching all the dharmas of the three vehicles in accordance with the dispositions of those to be tamed is like a skilled teacher teaching whatever dharma the student desires. Engaging in the practice to accomplish shamatha and vipashyana yoga is like a good teacher quickly teaching the student without delay. Always showing a smiling and beautiful face to all sentient beings, without ever being angry or acting negatively, is like a teacher always smiling and speaking gently to the student out of love. Even when benefiting sentient beings, not desiring any benefit in return, and not looking for the ripening of the benefits on oneself, is like a teacher teaching dharma to the student out of love, without looking for material gain. Thus, through these five actions, the Bodhisattva princes are like teachers to all sentient beings. Bodhisattvas diligently strive for the benefit of all sentient beings, perfecting the accumulations for those sentient beings who have not perfected the two accumulations, just like...
ཁན་པོས་སློབ་བུ་རྣམས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་བསླབ་པ་བྱིན་ནས་རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་འབྲས་བུའི་ས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲོལ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་བསླབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཕམ་ལྷག་ལྟུང་བྱེད་སོགས་སྟོན་ཅིང་ཉེས་པ་སྤོང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མཁན་པོས་སློབ་བུ་ལ་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཁན་པོའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་ལས་ལྔ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ 2-320b ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁན་པོ་འདྲ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། ། 報恩 ལྔ་པ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕར་ཕྱིན་ལ་བཀོད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བཏགས་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཕར་ཕྱིན་མ་ཉམས་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལན་དུ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོ་བྱད་རྣམས་བྱིན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོ་བྱད་དང་ལྡན་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པར་སྦྱིན་པ་བྱས་ན་འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་དག་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཀྱང་གནོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པར་འདིས་བཟོད་པའི་རྒྱུ་བྱས་པས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་དེ་ལ་བཀོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཟོད་པར་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་བསྒྲུབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་ལ་བཀོད་ན་དེ་དག་བྱང་ 2-321a ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་གསུམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཀོད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་བཤད། དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ལུས་ཅན་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། རང
【現代漢語翻譯】 堪布（Khenpo，堪布，指精通佛教經律論三藏的導師）引導弟子從在家生活轉為出家生活，給予他們戒律的教導，並使他們出家，這就像是積累資糧，迅速在果位上獲得解脫一樣。堪布引導弟子出家，並使他們受具足戒成為比丘，這就像是使眾生獲得解脫，證得涅槃，引導他們遠離六波羅蜜多的違品。堪布教導弟子，使他們遠離違背戒律的因素，如犯根本罪、僧殘罪、墮罪等，並讓他們避免過失，這就像是引導眾生進入世間和出世間的圓滿境界。堪布以財物和佛法利益弟子，這就像是堪布的五種事業一樣，以這五種事業利益一切眾生的菩薩們，被稱為一切眾生的堪布。 報恩 第五，回報利益：菩薩通過安置眾生於波羅蜜多（Paramita，梵文，意為「到達彼岸」）而利益眾生，如果這些眾生不退失波羅蜜多，那麼他們就是在回報菩薩的利益。菩薩給予眾生資具，使眾生擁有資具，這些眾生以感恩之心對待菩薩，同樣，如果擁有受用的眾生不執著于受用，而行佈施，那麼菩薩會認為這些人利益了眾生，並以感恩之心對待他們。同樣，菩薩安置眾生於戒律，這些眾生不毀犯戒律，並且即使菩薩受到各種損害，他們也不會有嗔恨之心，而是安忍，認為菩薩以安忍的方式利益了自己，因此安住于感恩的安忍之中，同樣，安置於安忍的眾生也這樣做。如果安置眾生於精進、禪定和智慧，那麼他們就像回報菩薩的恩情一樣，菩薩安置他們于這三者，他們也努力修持，因此菩薩以感恩之心對待他們，註釋中這樣說道。實際上，那些以這種方式進入六波羅蜜多的有情，對於菩薩們來說，是...
【English Translation】 The Khenpo (Khenpo, a teacher who is proficient in the three pitakas of Buddhism) guides disciples from household life to homelessness, gives them the teachings of discipline, and ordains them, which is like accumulating merits and quickly attaining liberation in the state of fruition. The Khenpo guides disciples to ordain and makes them fully ordained as monks, which is like enabling sentient beings to attain liberation and Nirvana, and guiding them away from the opposing factors of the six Paramitas (Paramita, Sanskrit, meaning 'to reach the other shore'). The Khenpo teaches disciples, making them stay away from the factors that violate the precepts, such as committing root sins, Sangha remnants, and falling sins, and letting them avoid faults, which is like guiding sentient beings into the perfection of the world and beyond. The Khenpo benefits disciples with wealth and Dharma, which is like the five activities of the Khenpo. Bodhisattvas who benefit all sentient beings with these five activities are called the Khenpo of all sentient beings. Repaying Kindness Fifth, repaying benefits: When a Bodhisattva benefits sentient beings by placing them in the Paramitas, if these sentient beings do not regress from the Paramitas, then they are repaying the Bodhisattva's benefits. The Bodhisattva gives sentient beings resources, making them possess resources, and these sentient beings treat the Bodhisattva with gratitude. Similarly, if sentient beings who possess enjoyment are not attached to enjoyment but practice generosity, then the Bodhisattva will think that these people have benefited sentient beings and treat them with gratitude. Similarly, the Bodhisattva places sentient beings in discipline, and these sentient beings do not violate the precepts, and even if the Bodhisattva suffers various harms, they will not have hatred but will be patient, thinking that the Bodhisattva has benefited themselves through patience, so they abide in gratitude and patience. Similarly, sentient beings placed in patience also do so. If sentient beings are placed in diligence, meditation, and wisdom, then they are like repaying the Bodhisattva's kindness. The Bodhisattva places them in these three, and they also strive to practice, so the Bodhisattva treats them with gratitude, as stated in the commentary. In fact, those sentient beings who enter the six Paramitas in this way, for the Bodhisattvas, are...
་རང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་བསྒྲུབ་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུགས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཕན་ལན་བྱེད་པ་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་འདོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་ཞེས་དགོངས་ཤིང་བྱས་པ་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་རེ་བའོ། ། 欲回報 དྲུག་པ་རེ་བའི་རྣམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རྟག་ཏུ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཇི་ལྟར་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བར་འགྱུར་ཞེས་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་དགེ་བ་ལ་བཀོད་པ་དང་། དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་ 2-321b རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་ནས་གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ས་བཅུ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་རེ་ཞིང་འདོད་པ་དང་། ས་བཅུ་འདས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རེ་ཞིང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་བ་འདི་ལྔ་ལས་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཉན་རང་གི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བསམ་པའི་རེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། 所行無欺 བདུན་པ་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟའི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཉན་རང་རྣམས་བདག་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཞུགས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པས་ཆུད་ཟོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་རེ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བརྩམས་པ་ཕལ་ཆེར་འབྲས་བུ་མེད་པས་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལས་སུ་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འགྲུབ་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སྐྲག་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འཇིགས་པ་སྤང་ཞིང་གཞན་གྱི་སྐྲག་པའང་སེལ་བས་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་འདོད་པ་དང་ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་འདོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཆུད་ཟ་ 2-322a ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་སེམས་མི་བསྐྱེད་ཀྱི་བདག་དང་སེ
【現代漢語翻譯】 如同菩薩利益了自己，同樣地，也要回報利益菩薩。如此修持波羅蜜多能令菩薩心生歡喜。菩薩不希望以財物等其他方式回報，因此眾生也應以報恩之心修持波羅蜜多。菩薩也會認為這些人利益了我，從而知恩圖報。 這是菩薩的特殊功德，即不求回報的期望。 第六，期望的方式：菩薩的五種期望是：恒常期望並希望自己和他人的相續中，六波羅蜜多如何增長；期望並希望六波羅蜜多的違品如何衰減；期望未生起信心的眾生生起信心，已生起信心的眾生安住于善法，行善的眾生得以成熟； 期望從獲得初地到如何獲得二地，乃至十地之間，十地如何更上一層樓；期望超越十地而獲得無上菩提。這五種期望之外，對於世間圓滿和聲聞、緣覺的道與果，不生起絲毫期望，這是發心之期望的功德。 第七，所行無欺的功德：聲聞、緣覺只為自己而努力，不利益他人，因此是虛耗。世間人以期望而開始的努力，大多沒有結果，也是虛耗。然而，菩薩具有不顛倒且圓滿的期望，因此所作所為都能如願成就，不會徒勞無功。四種行為不會徒勞無功：如果對大乘深廣的法感到恐懼，那麼菩薩修持大乘就會徒勞無功。但菩薩會斷除對大乘深廣之法的恐懼，並消除他人的恐懼，因此修持大乘不會徒勞無功。如果爲了世間圓滿或聲聞、緣覺的道果而發心，那麼修持大乘就會徒勞無功。 然而，菩薩不會那樣發心，而是爲了自己和一切眾生而發心。
【English Translation】 Just as a Bodhisattva benefits oneself, one should reciprocate by benefiting that Bodhisattva. Thus, practicing the Pāramitās (波羅蜜多，paramita，度，perfection) pleases the Bodhisattva. The Bodhisattva does not desire repayment with material goods or other means, so sentient beings should cultivate the Pāramitās with a mind of gratitude. The Bodhisattva also thinks, 'These beings have benefited me,' and thus acknowledges their kindness. This is a special quality of a Bodhisattva: the expectation of non-reciprocity. Sixth, the manner of aspiration: The five aspirations of a Bodhisattva are: to constantly aspire and wish for the six Pāramitās to increase in one's own and others' minds; to aspire and wish for the decline of the opposing forces to the six Pāramitās; to aspire and wish for sentient beings who have not generated faith to generate it, for those who have generated it to be established in virtue, and for those who practice virtue to be fully matured; To aspire and wish for how to attain the second Bhūmi (地，bhumi，地，ground) after attaining the first, and so on up to the tenth Bhūmi, and for each of the ten Bhūmis to surpass the previous one; to aspire and wish to attain unsurpassed Bodhi (菩提，bodhi，覺悟，enlightenment) after surpassing the ten Bhūmis. Apart from these five aspirations, not even a slight aspiration arises for worldly perfections or for the paths and fruits of Śrāvakas (聲聞，sravaka，聲聞，hearer) and Pratyekabuddhas (緣覺，pratyekabuddha，緣覺，solitary realizer). This is the quality of the aspiration of Bodhicitta (菩提心，bodhicitta，菩提心，mind of enlightenment). Seventh, the quality of non-wasted effort: Śrāvakas and Pratyekabuddhas engage only for their own benefit, without benefiting others, so their efforts are wasted. Worldly people initiate efforts with expectations, but most of them are fruitless, so they are also wasted. However, Bodhisattvas have expectations that are not inverted and are complete, so whatever they do is accomplished as desired and is not wasted. Four types of actions are not wasted: If one is afraid of the profound and vast Dharma (法，dharma，法，law) of the Mahāyāna (大乘，mahayana，大乘，great vehicle), then the Bodhisattva's practice of Mahāyāna will be wasted. But Bodhisattvas abandon fear of the profound and vast Dharma of the Mahāyāna and dispel the fear of others, so their practice of Mahāyāna is not wasted. If one generates Bodhicitta for the sake of worldly perfections or the paths and fruits of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, then the practice of Mahāyāna will be wasted. However, Bodhisattvas do not generate Bodhicitta in that way, but for the sake of themselves and all sentient beings.
མས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་སོགས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ལས་ལོག་སྟེ་ཆུད་ཟ་བ་སྲིད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདམས་ངག་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་ལ་མི་སྟོན་ན་ཆུད་ཟ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ལ་གདམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། ། 清凈行 བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་མ་ནོར་བར་ཚུལ་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི། བྲེལ་ཞིང་ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྫོགས་པར་བྱིན་ 2-322b ཡང་། ཚེ་འདིར་རང་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རེ་བ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རང་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་མངོན་མཐོའི་ཡང་སྲིད་མི་འདོད་པར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ལུས་དང་ངག་གིས་གནོད་ལན་མི་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་པར་ཡིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བས་སྒོ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནས་བཟོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བཟང་ངན་སུས་གནོད་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་གནོད་པ་ཆེ་ཆུང་ཅི་བྱས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་འགའ་ཙམ་དང་། ཐེག་པ་འགའ་ཙམ་ལ་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་པས་དགེ་བའམ་ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་ཡི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ཀྱང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མིན་པ་སྟེ་གཟུགས་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་མི་ནུས་པས་གཟུགས་ཁམས་དང་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་རྫོགས་སྨིན་བས་པོ་ཆེ་མཛད་པ་དང་། ཐབས་ཤེས་གང་རུང་
【現代漢語翻譯】 爲了使有情眾生髮起無上菩提心，正確地發起菩提心，不因從已發起的菩提心中退失而使修行徒勞無功；即使發起了菩提心，但因不瞭解成就菩提的方法等而產生懷疑，可能會從菩提心中退轉而徒勞無功。因此，菩薩需要斷除對大乘道和果的懷疑，這樣修行才不會徒勞無功。如果對於佛、菩薩、地、波羅蜜多以及止觀瑜伽的教誨，自己不修持也不教導他人，那也是徒勞無功的。但菩薩如果獲得了修持的訣竅，就會如教導的那樣自己修持並教導他人，這樣修行就不會徒勞無功。因此，這四種法是菩薩們恒常不徒勞無功的原因。 清凈行 第八，正確修行：安住于不徒勞無功的菩薩，通過身、語、意三門如理如實地進行修行。對於忙碌和貧困的人，根據他們的需求圓滿地給予三種佈施；不期望今生得到回報，也不期望來世獲得巨大的享受，這樣的佈施才是對佈施波羅蜜多的正確修行。同樣，不希望在輪迴中獲得善趣的轉世，而是爲了獲得無上菩提而守護戒律；不僅不以身語報復所受到的傷害，而且心中永遠不生起憤怒，從身語意三門做到忍辱；無論眾生是好是壞，都忍受；無論傷害是大是小，都忍受；不只對某些波羅蜜多或某些乘進行精進，而是對所有的波羅蜜多都精進；以大乘的精進，圓滿所有乘的道和果的功德，從而發起產生一切善或功德的精進。同樣，即使獲得了四禪和四無色定的等持，也不投生到無色界，因為在無色界無法圓滿佛法和成熟眾生，所以投生到色界和欲界；特別是投生到欲界，才能成辦廣大的圓滿和成熟眾生的事業；無論使用何種方便和智慧
【English Translation】 In order to cause sentient beings to generate the unsurpassed Bodhicitta (enlightenment mind), to correctly generate the Bodhicitta, and to prevent practice from being in vain due to falling away from the already generated Bodhicitta; even if Bodhicitta is generated, but if one does not understand the methods for achieving Bodhi and becomes doubtful, it is possible to regress from Bodhicitta and be in vain. Therefore, Bodhisattvas need to cut off doubts about the Mahayana path and fruit, so that practice is not in vain. If one does not practice oneself or teach others the teachings of the Buddhas, Bodhisattvas, grounds (bhumis), Paramitas (perfections), and the instructions on Shamatha-Vipassana (calm abiding and insight) yoga, it is also in vain. But if a Bodhisattva obtains the key to practice, he will practice himself and teach others as instructed, so that practice is not in vain. Therefore, these four dharmas are the reasons why Bodhisattvas are constantly not in vain. Pure Conduct Eighth, Correct Practice: A Bodhisattva who abides in not being in vain, correctly practices through the three doors of body, speech, and mind in accordance with the Dharma. For those who are busy and poor, completely give the three kinds of generosity according to their needs; giving without expecting rewards in this life or hoping to obtain great enjoyment in future lives is the correct practice of the Paramita of generosity. Similarly, not desiring to obtain a good rebirth in Samsara (cyclic existence), but guarding the precepts in order to obtain unsurpassed Bodhi; not only not retaliating with body and speech for the harm received, but also never generating anger in the mind, practicing patience from all three doors of body, speech, and mind; enduring regardless of whether sentient beings are good or bad; enduring regardless of whether the harm is great or small; not being diligent in only some Paramitas or some Yanas (vehicles), but being diligent in all Paramitas; with the diligence of the Mahayana, perfecting the merits of the path and fruit of all Yanas, thereby initiating the diligence that generates all good or merit. Similarly, even if one obtains the Samadhi (meditative absorption) of the four Dhyanas (meditative concentrations) and the four formless absorptions, one does not take birth in the formless realm, because in the formless realm one cannot perfect the Buddhadharma and mature sentient beings, so one takes birth in the form realm and the desire realm; especially by taking birth in the desire realm, one can accomplish the great task of perfecting and maturing sentient beings; whatever skillful means and wisdom are used
དང་བྲལ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། 2-323a སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཞེས་གསུངས་སོ། ། 具平等與差別有緣者 དགུ་པ་ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། གང་ལ་གནས་ནས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལས་ཉམས་པ་དང་། གང་ལ་གནས་ན་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་བོགས་ཐོན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གནས་པ་དེ་དག །ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་ཤིང་འབྲི་བ་དང་། གཉེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཉམས་དང་འཕེལ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལས་ཉམས་པ་ནི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ན་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་མི་ནུས་པས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་ 2-323b ཚིག་ཕྲ་མོ་རལ་ཞིང་ཉམས་པ་དང་བཅས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕར་ཕྱིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། མཁན་སློབ་དང་གང་ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་སྒོ་གསུམ་མི་འདུད་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ཉིད་ཀྱིས་གུས་པར་མི་བཟོད་པས་བཟོད་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞེན་ནས་གནས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ཉམས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱང་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལས་ཉམས་པ་དང་། རྫས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཚན་མར་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དྲུག་ནི་བརྟན་པ་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ནི། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། བསོད་ཉམས་ལ་མ་ཞེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མི་མྱང་བ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ཉམས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྐལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། 影像與真實 བཅུ་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱ
【現代漢語翻譯】 遠離這些束縛，菩薩（Bodhisattva）才能通過了解諸法皆空的智慧（Prajna）和以大慈悲（Mahakaruna）攝持的四攝事（Samgraha-vastu）來成熟眾生，這兩者的結合即是智慧與方便（Upaya）的結合。如此，菩薩們才能穩固地、如理如實地修持六波羅蜜（Paramita）。 如《聖寶積經》（Arya Ratnakuta Sutra）所說：『不求果報的佈施（Dana），不住於一切有生（Bhava）的持戒（Sila），於一切眾生不起嗔恚的忍辱（Ksanti），圓滿積聚一切善根的精進（Virya），不為無色界（Arupadhatu）所染的禪定（Dhyana），以及善巧方便攝持的四攝事圓滿成熟的智慧。』 具平等與差別有緣者 第九，衰損與增上的法之差別在於：安住於何處會使六波羅蜜衰損，以及安住於何處會使波羅蜜增長並提升的殊勝之法。菩薩安住于正確的修行中，六波羅蜜的不利因素會衰減減少，而有利的因素則如上弦月般增長。衰損方面，如果貪著于欲樂享受，就無法行佈施，從而導致佈施波羅蜜的衰損。同樣，如果戒律細微之處破損或衰損，則導致持戒波羅蜜的衰損。如果對堪布（Khenpo，住持）和阿阇黎（Acharya，導師）以及具功德者，身語意不恭敬，傲慢自大，自己無法忍受恭敬，則導致忍辱波羅蜜的衰損。如果執著于慾望和衰敗的邊際，則導致精進波羅蜜的衰損。如果耽著于禪定的滋味，則導致禪定波羅蜜的衰損。如果執著于實有之物的分別念，則導致不緣取相的智慧的衰損。因此，這六種情況是穩固的菩薩們波羅蜜衰損的原因。 第二，增上的法是：與上述衰損之法的對治法相反，不貪著于享樂，戒律不破損，沒有傲慢，不執著于衰敗，不耽著于禪定的滋味，以及不住于對實有之物的取相分別念。安住于這些對治法的菩薩們，由於遠離了衰損之法，因此應知他們是具有六波羅蜜增長的殊勝功德之法的有緣者。 影像與真實 第十，影像與真實
【English Translation】 Being separated from these bonds, a Bodhisattva matures sentient beings through the wisdom (Prajna) of understanding that all phenomena are empty and the four objects of collection (Samgraha-vastu) gathered by great compassion (Mahakaruna). The combination of these two is the combination of wisdom and skillful means (Upaya). Thus, Bodhisattvas firmly and correctly practice the six perfections (Paramita). As it is said in the Arya Ratnakuta Sutra: 'Giving (Dana) without expecting fruition, morality (Sila) that does not abide in all existences (Bhava), patience (Ksanti) without anger towards all sentient beings, diligence (Virya) that correctly gathers all roots of virtue, meditation (Dhyana) unpolluted by the formless realm (Arupadhatu), and wisdom that is fully matured by skillful means that are fully endowed with the four objects of collection.' Those who are connected with equality and difference Ninth, the difference between the Dharma of decline and excellence is: where one abides that causes decline from the six perfections, and where one abides that causes the perfections to increase and excel. Bodhisattvas who abide in correct practice, the unfavorable aspects of the six perfections diminish and decrease, while the favorable aspects increase like the waxing moon. Regarding decline, if one is attached to the enjoyment of desires, one cannot give alms, thus causing the decline of the perfection of giving. Similarly, if the subtle points of discipline are broken or deteriorated, it causes the decline of the perfection of morality. If one does not respect the Khenpo (abbot) and Acharya (teacher) and those with qualities in body, speech, and mind, and is arrogant and cannot bear to be respectful, it causes the decline of the perfection of patience. If one clings to the edge of desire and decay, it causes the decline of the perfection of diligence. If one indulges in the taste of meditation, it causes the decline of the perfection of meditation. If one clings to the conceptualization of real objects, it causes the decline of the wisdom that does not fixate on signs. Therefore, these six situations are the causes of the decline of the perfections of steadfast Bodhisattvas. Second, the Dharma of excellence is: the opposite of the aforementioned Dharma of decline, not being attached to enjoyment, not breaking discipline, not being arrogant, not clinging to decay, not indulging in the taste of meditation, and not abiding in the conceptualization of signs of real objects. Bodhisattvas who abide in these antidotes, because they are far from the Dharma of decline, should be known as those who are connected with the Dharma of the excellent qualities of the increase of the six perfections. Image and Reality Tenth, Image and Reality
ི་དབྱེ་བ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དངོས་ལས་ཉམས་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་མི་སྦྱིན་པ། དངོས་སུ་སྦྱིན་ནས་ལྐོག་ཏུ་ལེན་པ་སོགས་སྦྱིན་བརྫུ་བྱེད་པ་སྦྱིན་ཚུལ་དུ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དང་། དེ་བཞིན་བསྲུང་བྱའི་ཉེས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་གཞན་ངོར་ཚུལ་ 2-324a ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལྟར་ཚུལ་འཆོས་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་བཟོད་པར་ཞེ་སྡང་ཡོད་ཀྱང་བཟོད་མདོག་གི་ལུས་ཀྱི་བཞིན་མཛེས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་ངག་འཇམ་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་མེད་ཀྱང་མང་པོའི་ཁྲོད་སོགས་སུ་འཕྲལ་དང་འཕྲལ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་དང་ལུས་དབེན་པར་གནས་ཤིང་ཞི་བ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་ངག་གི་སྨྲ་བ་སྤངས་ཏེ་ཞི་བ་ལྟར་གནས་ཀྱང་སེམས་བསམ་གཏན་ལ་མི་གནས་པར་རྣམ་གཡེང་གི་ངང་དུ་འཕྱན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ཀྱང་། སྒྲའམ་གཏན་ཚིགས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཅི་རིགས་ཤེས་པས་ཚིག་ལ་འཆེལ་ནས་འཐད་མི་འཐད་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གི་སྨྲ་བ་མང་པོ་རྩོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྟར་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་དོན་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དག་གིའམ་རྣམས་ཀྱི་ནི།ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡང་དག་པ་མིན་པ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ཕར་ཕ