jmp1212_二十偈疏.g2.0f
局米旁大師教言集MP188二十偈疏 12-10-1a 二十偈疏 ༄༅། །ཉི་ཤུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མཆན་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། 12-10-1b རྒྱ༷་གར༷་སྐ༷ད་དུ༷། བི༷ངྴ༷་ཀ༷་ཀཱ༷་རི༷་ཀཱ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། ཉི༷་ཤུ༷་པའི༷་ཚི༷ག་ལེ༷འུར་བྱས༷་པ༷། འཇ༷མ་དཔ༷ལ་གཞོ༷ན་ནུ༷ར་གྱུར༷་པ༷་ལ༷་ཕྱག༷་འཚ༷ལ་ལོ༷། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཁམས་གསུམ་པོ་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པར་དགོངས་པའོ། །ཙམ་སྒྲས་ཕྱི་དོན་དགག་པའོ། །དེས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་འདི༷་ད༷ག་ནི་རྣམ་པ་རང་གི་རྣམ༷་པ༷ར་རི༷ག་པ་ཙམ༷་ཉི༷ད་དེ། གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་ཡོ༷ད་པ༷་མ༷་ཡི༷ན་པའི་དོ༷ན་སྣང༷་བའི་ཕྱིར༷།དཔེ༷ར་ན་རབ༷་རིབ༷་ཅ༷ན་དག༷་གི༷ས། སྐྲ༷་ཤད་དང་ཟླ༷་གཉིས་ལ༷་སོ༷གས་པ་མེ༷ད་པ་མཐོ༷ང་བ་བཞི༷ན་ནོ། །དེ་ལ་བརྒལ་བ། གལ༷་ཏེ༷་རྣམ༷་པར་རི༷ག་པ་ཙམ་ལ ས་དོ༷ན་ཡོད་པ༷་མིན༷་ན༷། ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ༷་ལ་ལར་བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ད༷ང་དུས༷་ལ༷་ལར་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས༷་པ་མེ༷ད་ཅི༷ང་། ཡུལ་དུས་དེར་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམ༷ས་ཀྱང༷་ངེས༷་མེ༷ད་མ༷་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ༷། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་གྲོང་སོགས་སྣང་བས་དེ་དེའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ལ་སྐྲ་དངོས་ཀྱི་བྱ༷་བ༷་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་མི་རི༷གས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྣང་བ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རེས་འགར་ངེས་པ་དང་། སེམས་ཀྱང་ངེས་ལ། སྐྲ་ཤད་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ཟས་སོགས་ཀྱིས་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་མི་བྱེད་ལ། སྐྲ་དང་གྲོང་དང་ཟས་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ངེས་པ་འདི་ 12-10-2a མི་འཐད་དེ་ཕྱི་དོན་མེད་ན་རྣམ་རིག་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁྱད་མེད་པས་སོ་སྙམ་དུ་རྩོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ༷་དང་དུས་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ལ༷་སོ༷གས་པ༷་རེས་འགའ་བར་ངེས༷་པས་འགྲུ༷བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་གྲོང་དང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཀུན་དགའ་ར་བ་སོགས་གང་དག་སྣང་གི་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་རེས་འགའ་བར་སྣང་གི་ཐམས་ཅ༷ད་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི༷་ལམ་དང་འདྲའོ༷་སེམ༷ས་ཀྱང༷་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་ངེས༷་པ༷་མེ༷ད་དེ། དཔེར་ན་ཡི༷་དྭག༷ས་བཞི༷ན་ཏེ༷་ཇི་ལྟར་ན་ལས་མཚུངས་པ་དེ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱིས༷། ཆུ་ཀླུང༷་དྲི་མ་མེད་པ་ལ༷་རྣ༷ག་དང་གཅིན་མེ་མུར་ལ༷་སོ༷གས་སུ་མཐོ༷ང་བ་བཞི༷ན། བྱ༷་བྱེ༷ད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་རང་དབང་གིས་མིན་ཏེ་རྨི༷་ལམ༷་ན་གཉིས་སྤྲོད་རྨིས་པ་དེ་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་ཀྱང་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་གནོ༷ད་པ༷་དང་འདྲ༷། ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་ལས་སྣང་སྟེ་དཔེར་ན་སེ
【現代漢語翻譯】 二十偈釋
印度語：Viṃśakakārikā。
藏語：二十偈。
頂禮文殊童子！
大乘經中，三界安立為唯識。如經中所說：『諸位佛子，當知此三界唯是心。』心、意、識、了別，這些都是不同的名稱。這裡的『心』是指與相應法一起的心。『唯』字是遮遣外境。因此，三界的一切顯現，都只是各自的識的顯現，並非存在能取和所取的差別。比如，患有眼疾的人，會看到毛髮、雙月等不存在的事物。對此進行辯駁：如果只有識，沒有外境，那麼為什麼有些時候，在某些地方，我們會看到瓶子等事物，而有些時候又看不到呢？為什麼在某個時間和地點，人們的心識會有所不同呢？對於患有眼疾的人來說，雖然他們能看到毛髮等幻象，但這些幻象並不能起到真實毛髮的作用。如果外境不存在，那麼一切顯現都應該沒有差別，都只是識的顯現。對此進行反駁。
對於時間和地點，以及心識等，有時是確定的，有時是不確定的，這是可以成立的。比如，在夢中，我們可能會看到城市、男人、女人、花園等事物，但並非所有事物都會顯現。同樣，時間和地點的顯現也是如此，有時會顯現，有時不會顯現，這與做夢類似。心識也是如此，並非完全由外境決定，比如餓鬼道眾生。同樣業力的眾生，會將清澈的河流看成膿血。行為也是如此，並非完全由外境決定，比如在夢中，夢到交媾，即使沒有真實的接觸，也會產生遺精等損害。一切顯現都是業力的顯現，比如眾生。
【English Translation】 Commentary on Twenty Verses
In Sanskrit: Viṃśakakārikā.
In Tibetan: Twenty Verses.
Homage to youthful Mañjuśrī!
In the Mahāyāna, the three realms are established as being only mind. As it says in the sutra: 'Oh sons of the Victorious Ones, know that these three realms are only mind.' Mind, intellect, consciousness, and discernment are different names for the same thing. 'Mind' here refers to mind together with its associated factors. The word 'only' negates external objects. Therefore, all appearances of the three realms are only appearances of one's own consciousness. There is no difference between grasper and grasped. For example, someone with blurred vision sees non-existent things like hair and double moons. An objection to this: If there is only consciousness and no external objects, why do appearances of things like pots arise in some places at some times, but not at others? Why are the minds of those present at a certain time and place not always the same? Someone with blurred vision sees hairs and cities, but these do not perform the functions of real hair. If there are no external objects, all appearances should be the same, just appearances of consciousness. A response to this:
That time, place, and mind are sometimes definite and sometimes indefinite is established. For example, in a dream, one might see cities, men, women, gardens, etc., but not everything appears. Similarly, appearances of time and place sometimes appear and sometimes do not, like in a dream. Mind also is not determined by external objects, like with pretas. All beings with the same karma see a clear river as pus and urine. Actions also are not determined by external objects, like in a dream where one dreams of intercourse and semen is produced even without contact. All appearances are appearances of karma, like beings.
མ༷ས་ཅ༷ན་དམྱལ༷་བ༷་པ་བཞི༷ན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ༷་བའི༷་སྲུང༷་མ༷་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་ལྕགས་ཀྱི་རི་སོག༷ས་མཐོ༷ང་བ་དང༷་། དེ༷་དག༷་གིས༷་ནི༷་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་གནོ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་རོ༷། །དམྱལ་སྲུང་དང་བྱ་ཁྱི་སོགས་སེམས་ཅན་དངོས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་པར་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ལྕགས་སྲེག་གི་ས་གཞི་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་མནར། དེ་དག་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དམྱལ་བ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དམྱལ་སྲུང་ཞེས་བཞག་གོ། དེ་ལྟ་ན་དུད་འགྲོ་མཐོ་རིས་སུ་འབྱུང་ 12-10-2b བའང་དུད་འགྲོ་མིན་པའམ། ཡིན་ན་དམྱལ་སྲུང་དེ་དག་ཀྱང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་དང་བྱ་སོགས་དུད་འགྲོས་བསྡུས་སྙམ་ན། ཇི༷་ལྟར༷་དུད༷་འགྲོ༷་རྣམས་མཐོ༷་རི༷ས་སུ༷། འབྱུང༷་བ༷་དེ༷་ལྟར༷་དམྱལ༷་བ༷་ན་འབྱུང་བ་མི༷ན་ལ། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཡི༷་དྭ༷གས་ཀྱང༷་མིན༷་ཏེ༷་ཅིའི་ཕྱིར་ན་འདི༷་ལྟ༷་བུར༷། དམྱལ་བ་དེ༷་ན་ཡོ༷ད་པའི་སྡུག༷་བསྔ༷ལ་དེ༷ས་མི༷་མྱོང༷་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ༷་ཏེ༷་དམྱལ་བ་པ་དེ༷་ཡི༷་ལ༷ས་ཀྱིས༷་དེར༷། ལྕགས་སྲེག་གིས་གཞི་དང་ཆུ་ཚན་སོགས་འབྱུང༷་བ༷་དག༷་ནི༷་འབྱུང༷་བ༷་དང༷་། དེ༷་བཞི༷ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར༷་བ༷་འདོ༷ད་ན༷་གོ༷། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷་ཉིད་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཅི༷ས་མི༷་འདོ༷ད་དེ་འབྱུང་བ་ཕྱི་དོན་དུ་འདོད་ཅེས་སོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱིས་དེར་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ན་ཡོད་པའི་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་། །དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ནི་དམྱལ་བ་པའི་ལས་ཀྱིས་དཔེར་ན་ལུག་ལྟ་བུའི་རི་ཆེན་པོ་དག་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་ལའི་ནགས་ས་ཚེར་མ་ཁ་ཐུར་ལྟ་དང་གྱེན་བསྟན་འབྱུང་བ་ལྟར་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དེར་སྣང་བར་ཟད་དོ། །དོན་སྣང་སེམས་ལས་གཞ༷ན་ན༷་འབྱུང་བ་དེ་རྒྱུ་དང་འགྱུར་བར་ཡང་རྟོག་པའི་ལས་དེའི་ལ༷ས་ཀྱི༷་བག༷་ཆ༷གས་ལ༷། དེའི་འབྲ༷ས་བུ༷་དག༷་ནི༷་ཕྱི་དོན་གཞ༷ན་དུ༷་རྟོག༷། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ༷ད་གང༷་ན༷་སྣང་བ་སྣང་འགྱུར་གྱི་བ༷ག་ཆ༷གས་ཡོ༷ད་པ༷་དེར༷། དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་ཅི༷འི༷་ཕྱིར༷་ན་འདོ༷ད་པར་མི༷་བྱ་ཞེས་སོ། །འདི་ལུང་ལས་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་གསུངས་ 12-10-3a པས་སོ་ཟེར་ན་གཟུག༷ས་སོ༷གས་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་ཡོ༷ད་པ༷་གསུངས་པ་ནི༷། ཕྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་ཐབས་དེ༷ས་འདུལ༷་བ༷་ཡི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་ལ༷། དགོ༷ངས་པའི༷་དབ༷ང་གིས༷་གསུང༷ས་པ༷་སྟེ། དཔེར་ན་རྫུས༷་ཏེ༷་བྱུང༷་བའི༷་སེམ༷ས་ཅ༷ན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞི༷ན་ཏེ། ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ག
【現代漢語翻譯】 譬如獄卒，他們見到地獄眾生的守護者，如狗、烏鴉、鐵山等，並且他們實際上是爲了傷害這些眾生。如果有人問：『獄卒、狗、烏鴉等是否是真實的眾生？』答：不應如此認為，因為他們不感受痛苦。如果鐵熱的地面等傷害他們，他們又如何折磨他人？他們不是感受地獄痛苦的地獄眾生，而是被稱為獄卒。如果是這樣，那麼轉生到天界的旁生難道就不是旁生了嗎？如果他們是旁生，那麼獄卒是否可以被認為是餓鬼或鳥類等旁生所包含的呢？ 正如旁生能夠轉生到天界一樣，地獄中也會出現獄卒，但獄卒不是餓鬼，因為他們不感受地獄中的痛苦。如果地獄眾生因業力而出現鐵熱的地面和溫泉等，這是可以理解的。同樣，如果業力的成熟導致顯現的覺知以那種方式出現，為什麼不能接受呢？這就像認為外在事物是真實存在一樣。天界的旁生因其能夠體驗那個世界的快樂的業力而轉生到那裡，並體驗那裡的快樂。獄卒則僅僅是地獄眾生業力顯現的結果，例如，巨大的山羊般的山出現和消失，或者鐵樹林中針葉向上或向下，這些都只是業力所致。 如果認為外在事物獨立於心而存在，那麼對原因和變化進行思考，以及業力的積累，其結果就會被認為是外在事物。在任何心識流中，只要存在顯現和變化的習氣，為什麼不能接受其結果是心識的轉變呢？這是因為經典中這樣認為。如果有人說：『佛陀曾說過存在色等處』 佛陀說存在色等處，是爲了以方便法調伏那些喜歡外在事物的人，這是出於他的意圖。例如，他說存在化生眾生一樣，這是考慮到後世眾生的心識相續不斷。
【English Translation】 Like the guards of hell, they see the guardians of hell beings, such as dogs, crows, iron mountains, etc., and they actually harm those beings. If one asks, 'Are the hell guards, dogs, crows, etc., real beings?' It should not be thought so, because they do not experience suffering. If the red-hot ground, etc., harms them, how can they torment others? They are not hell beings who experience the suffering of hell, but are called hell guards. If so, then are the animals that are born in the higher realms not animals? If they are animals, then can the hell guards be considered to be included in the category of pretas or birds, etc.? Just as animals can be born in the higher realms, hell guards also appear in hell, but hell guards are not pretas, because they do not experience the suffering in hell. If hell beings appear with red-hot ground and hot springs, etc., due to karma, this is understandable. Similarly, if the maturation of karma causes the appearing awareness to appear in that way, why can't it be accepted? It's like thinking that external things are real. Animals in the higher realms are born there because of their karma that allows them to experience the happiness of that world, and they experience the happiness there. The hell guards are merely the result of the karma of hell beings, for example, huge goat-like mountains appear and disappear, or in the iron forest, the needles point up or down, all of which are due to karma. If one thinks that external things exist independently of the mind, then thinking about the cause and change, and the accumulation of karma, the result will be considered as external things. In any stream of consciousness, as long as there are habits of appearance and change, why can't it be accepted that the result is the transformation of consciousness? This is because the scriptures think so. If someone says, 'The Buddha said that there are sense bases such as form' The Buddha said that there are sense bases such as form, in order to subdue those who like external things with skillful means, this is out of his intention. For example, he said that there are spontaneously born beings, considering that the mind stream of future beings is continuous.
དུལ་བྱ་བཀྲི་བའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། བདག་གམ་སེམས་ཅན་རྫུས་སྐྱེས་དངོས་ཤིག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཅི་ལ་དགོངས་སྙམ་ན། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག༷་ར༷ང་གི༷་ས༷་བོ༷ན་འགྱུར་བའི་བྱེ་དྲག་ཏུ་གྱུར་པ་གང༷་ལ༷ས་སུ། རྣམ༷་པ༷ར་རིག༷་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང༷་བ༷་གང༷་འབྱུང༷་བ། དེ༷་དག༷་དེ༷་ཡི༷་སྐྱེ༷་མཆེ༷ད་ནི༷། ནང་དང་ཕྱིའི་རྣམ༷་པ༷་གཉི༷ས་ཐུབ༷་པ༷ས་གསུ༷ངས་ཏེ། གཟུགས་སྣང་གི་ས་བོན་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་གང་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་ལ་དམིགས་དང་དེའི་སྣང་བ་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ༷་ལྟར༷་ཕྱི༷་ནང༷་གི་ས་བོན་དང་སྨིན་པའི་ཆ་ལས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་འབྱུང་བར་ཤེས་ན། ལྟ་བ་པོ་ནས་རེག་པ་པོའི་བར་དུ་མེད་པར་ཤེས་ནས་གང༷་ཟག༷་ནི་བད༷ག་མེ༷ད་པ༷ར། འཇུ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ༷་དེ་ལས་གཞ༷ན་དུ༷་ཡ༷ང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན༷་པ༷ས་ཆོ༷ས་ལ༷་བད༷ག་མེ༷ད་པར༷། འཇུ༷ག་པ༷ར་འགྱུར༷་ཏེ་རྣམ་རིག་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་མེད་པས་འཛིན་པའང་མེད་པས་བརྟག༷ས་པ༷འི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ 12-10-3b ཅད་མེད་པས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུའང་མེད་དོ་སྙམ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་དང་མཚན་མར་བཟུང་བའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་གྱི༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་གྱི༷། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་དབུ་མར་མི་རུང་ངོ་། །རྣམ་པ་རིག་པ་ཙམ་ཡང་། རྣམ་རིག་གཞན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་བདག་མེད་པར་འཇུག་གོ། གཟུགས་སོགས་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་དག་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་རིག་སོ་སོའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་དེ༷་ནི༷་ཆ༷་མེ༷ད་པའི་གཅི༷ག་པུ་ཞིག་ཡིན་ན༷འ༷ང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ༷་མི༷ན་ལ༷་སྟེ་ཆ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཆ་ཅན་མེད་པས་སོ། །ཕྲ༷་རབ༷་རྡུལ༷་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ༷་དུ༷་མ༷འ༷ང་མིན༷་ཏེ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ༷་དག༷་འདུ༷ས་པ༷་ཞེས་བྱ་བའ༷ང་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ༷། ཅིའི་ཕྱིར་འདི༷་ལྟར༷་རྡུལ༷་ཕྲན༷་ཉིད་མི་འགྲུབ༷་པའི་ཕྱིར༷་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ན། ཕྱོགས་དྲུག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དྲུག༷་གི༷ས་ཅི༷ག་ཅ༷ར་སྦྱར༷་བ༷་ན༷། ཕྲ༷་རབ༷་རྡུལ༷་ཆ༷་དྲུག༷་ཏུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་ཆ་དྲུག་པོའི་གོ་ཐ་དད་པས་སོ། །རྡུལ་དྲུག༷་པོ༷་དག༷་ནི༷་གོ༷་ས་གཅི༷ག་ཡིན་ན༷། གོ༷ང་བུ༷་ཡང་རྡུལ༷་ཕྲན༷
【現代漢語翻譯】 這是爲了調伏所化眾生而說的權宜之語，並不是說存在一個我或者眾生是實有的化生事物。因為經中說：『此中無我亦無眾生，諸法皆由因緣而生。』那麼，如果說色等是存在的，這又是什麼意思呢？這是指顯現為色的識，從其自身種子轉變而來的差別。從何處生起呢？從具有識之自性的顯現中生起。這些就是它的生處，內外二相皆可成立。也就是說，以色顯現的種子轉變的差別為所緣，以及它的顯現就是色。同樣，聲音、氣味、味道、觸覺也應如是理解。這樣，如果知道從內外之種子和成熟之分中生起六識，那麼就會明白從『見者』到『觸者』都不存在，從而了知補特伽羅（gang zag，梵文pudgala，人）是無我的，並由此而入于無我之境。此外，僅僅是開示了唯識，從而入於法無我之境。因為唯識之外沒有外境，所以也沒有能執，因此是假立之自性。 如果認為一切法都不存在，那麼唯識也不存在，這是不對的。因為並非一切法都不存在，而是指孩童們執著于名相和表相的遍計所執的一切行境是不存在的，而佛陀的不可言說的境界並非在任何情況下都不存在，因此這是中道。如果一切都不存在，那就不能成為中道。唯識也同樣，通過其他識遍計所執的自性，從而了知無我，因此安立唯識是爲了入於法無我之境。如果色等存在，那麼它們如何不成為眼識等各自的識之行境呢？即使色等是無分之單一事物，也不是有境者的行境，因為沒有獨立於各部分之外的整體。極微（phra rab dul，梵文paramāṇu，最小的粒子）的自性也不是眾多，因為不能執持各個極微。這些極微的集合也不是，因為這樣一來，極微本身就無法成立。如何不能成立呢？如果從六個方向將六個極微結合在一起，那麼極微就會變成六個部分，因為這六個部分的方位是不同的。如果這六個極微的位置是相同的，那麼聚合物也應該是極微。
【English Translation】 This is spoken out of necessity to tame those who are to be tamed, not to say that there is a self or sentient being that is a real, emanated thing. For it is said: 'Here there is no self or sentient being, all dharmas arise from causes and conditions.' So, if it is said that form etc. exist, what does that mean? This refers to the consciousness that appears as form, a distinction that has become a transformation of its own seed. From where does it arise? It arises from the appearance of the nature of consciousness. These are its birthplaces, and both internal and external aspects can be established. That is to say, the distinction of the transformation of the seed of the appearance of form is the object, and its appearance is form. Likewise, sound, smell, taste, and touch should also be understood. Thus, if one knows that the six consciousnesses arise from the seeds of the inner and outer and the part that ripens, then one will know that there is no one from the 'seer' to the 'toucher', and thus one will realize that the pudgala (gang zag, person) is without self, and thereby enter into the state of no-self. Furthermore, by merely showing the citta-mātra (唯識), one enters into the state of dharma-nairātmya (法無我). Because there is no external object other than citta-mātra, there is also no grasping, therefore it is by the nature of imputation. If one thinks that all dharmas do not exist, then citta-mātra also does not exist, that is not correct. For it is not that all dharmas do not exist, but that all the objects of imputation that children grasp as names and signs do not exist, but the inexpressible realm of the Buddhas does not not exist in any way, therefore this is the Middle Way. If everything does not exist in any way, then it cannot be the Middle Way. Citta-mātra is also the same. Because one realizes the selflessness by the nature of imputation by other consciousnesses, therefore establishing citta-mātra is to enter into the state of dharma-nairātmya. If form etc. exist, how do they not become the objects of the respective consciousnesses of eye consciousness etc.? Even if form etc. are indivisible single things, they are not the objects of those who have objects, because there is no whole that is independent of the parts. The nature of the paramāṇu (phra rab dul, atom) is also not many, because one cannot grasp each paramāṇu. The collection of these paramāṇu is also not, because in this way, the paramāṇu itself cannot be established. How can it not be established? If six paramāṇu are joined together from six directions, then the paramāṇu will become six parts, because the positions of these six parts are different. If the positions of these six paramāṇu are the same, then the aggregate should also be a paramāṇu.
་ཙམ༷་དུ༷་འགྱུར༷་ཏེ་དྲུག་ཚོགས་ཀྱང་གོ་གཅིག་ལས་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཆེའི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ཉེས་པ་དེ་སྤོང་ཕྱིར་ཕྲ་རབ་ལ་ཆ་མེད་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མིན་གྱི་འདུས་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་རོ་ཟེར་ན་ཡང་རྡུལ༷་ཕྲན༷་ཕན་ཚུན་སྦྱོར༷་བ༷་མེ༷ད་ན༷་ནི༷། 12-10-4a དེ༷་དག་འདུས༷་པ་ཡོ༷ད་པ༷་དེ༷་རྒྱུ་མཚན་གང༷་གི༷ས་ཡིན་ཏེ་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཆ༷་ཤ༷ས་ཡོ༷ད་པ༷་མ་ཡི༷ན་པས༷། དེ༷་ཕན་ཚུན་སྦྱོར༷་བ་མི་འགྲུབ༷་ཅེས༷་མ༷་ཟེར༷་ཞི༷ག །གལ་ཏེ་ཟེར་ན་འདུས་པ་སྦྱོར་བའང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་ལའང་སྦྱོར་བ་མེད་ཟེར་ན། འདུས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་སྦྱོར་བ་ཁས་མི་ལེན་ན། རྡུལ་བསགས་པའི་གོང་བུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་མི་རིགས་སོ། །ཕྲ་རབ་སྦྱོར་བར་འདོད་རུང་མི་འདོད་རུང་རྡུལ་གང༷་ལ༷་ཤར་སོགས་ཕྱོ༷གས་ཀྱི་ཆ་ཐ་དད་ཡོད་པ། དེ༷་ནི༷་ཆ་མེད་གཅི༷ག་ཏུ༷་མི༷་རུང་ངོ༷་། །ཆ་ཐ་དད་མེད་ན་ཉི་མ་ཕོག་ཚེ་ངོས་གཞན་ལ་གྲི༷བ་མ་ཇི་ལྟར་འབབ་པ་ད༷ང་རྡུལ་རྡུལ་གཞན་གྱིས་སྒྲིབ༷་པ༷ར་ཡང་ཇི༷་ལྟར༷་འགྱུར༷་ཞིང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་གོ་གཅིག་ན་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྡུལ་དང་གོང་བུ་གཞན་མིན་ན། ཕྲ་རབ་ལ་གྲིབ་མ་དང་སྒྲིབ་ཐོགས་སོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་སོགས་མེད་ན་དེ་དེའི་མིན་པར་འགྱུར་བས་གོང་བུ་དེ་དག་རྡུལ་དེའི་མིན་པའམ། རྡུལ་དེ་གོང་བུའི་མིན་པར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པའི་གོང་བུའི་རྫས་རྩོམ་པའི་གཞི་མིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གོང་བུ་ཆ་ཤས་མེད་པའམ་ཆར་གསིལ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རིགས་ན་དེ་མི་འཐད་དོ། །དེ་དག་གོང་བུའི་ཡིན་གྱི༷་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས། གོ༷ང་བུ༷་ལས་གཞ༷ན་མི༷ན་ན་གྲིབ་མ་དང་སྒྲིབ་ཐོགས་སོགས་དེ༷་དག་རྡུལ་དེའི༷་མིན༷་པར་གྲུབ་བོ། །འདི་འདྲའི་རྟོག་པ་འདི་ནི་གནས་པའི་ 12-10-4b ཁྱད་པར་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཁེགས་མ་འགག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེའམ། འདུས་པ་ཞེས་བསམ་པ་འདིའི་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན། མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དང་། སྔོན་པོ་སོགས་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་སྔོ་སེར་སོགས་ཆ་མེད་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ཡི༷ན་ནམ་དུ་མ་ཡིན། དེས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན་དུ་མའི་ངེས་པ་ནི་བཤད་ཟིན། རྫས་གཅི༷ག་ན༷་ས་གཞན་དུ་རིམ༷་གྱི༷ས་འགྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་དེ༷་དེ་གོམ་གཅིག་བོར་བས་ཐམས་ཅད་དུ་སོན་པར་ཐལ་ཏེ་རྫས་ཆ་མེད་གཅིག་ཡིན་པས་སོ། །ཚུ་རོལ་གྱི་ཆ་ཟི༷ན་པ་དང༷་ཕ་རོལ་ཀྱི་ཆ་མ༷་ཟི༷ན་པ་ཅི༷ག་ཅ༷ར་ཡོད་པ་མེ༷ད་པར་འགྱུར་ཏེ་རྫས་གཅིག་ལ་ཆ་གཉིས་མེད་པས་སོ། །རྟ་གླང་སོགས་གནས་པ་ཐ་དད་རི༷ས་ཆ༷ད་དུ
【現代漢語翻譯】 僅僅轉變，六根也不會變得比一個整體更大。如果克什米爾的說一切有部爲了避免這個過失，聲稱極微沒有部分，因此不是結合，而是聚合互相結合，那麼如果微塵之間沒有結合， 那麼這些聚合的存在是什麼原因呢？是沒有原因。如果極微沒有部分，那麼就不要說它們之間不能結合。如果說了，那麼聚合的結合也不能成立。如果說聚合也沒有結合，如果不承認聚合與有部分的結合，那麼如何能變成微塵聚集的團塊呢？不可能變成那樣。 無論是否想要極微結合，任何微塵，如果具有東西等方向的不同部分，那麼它就不能是無分的一體。如果沒有不同的部分，那麼太陽照射時，陰影如何落在另一側？微塵又如何被其他微塵遮蔽？一個如何阻礙另一個？如果一切都是一個整體，那麼一切聚合都會變成極微。如果微塵和團塊不是不同的，那麼極微就會有陰影和遮蔽阻礙等，那樣就會變成有部分的。 如果沒有遮蔽等，那麼它就會變成不是它的東西，因此那些團塊不是那個微塵的，或者那個微塵不是那個團塊的，兩者就會變得不同。那樣的話，極微沒有做任何事情，就變成了不是構成團塊物質的基礎，團塊就會變成沒有部分或者沒有分裂成碎片的可能性，那是不合理的。如果那些是團塊的，而不是極微的，那麼如果極微不是團塊之外的東西，那麼陰影和遮蔽阻礙等就不是那個微塵的。 這種思辨是存在的差別，如果色等自性不被否定或阻斷，那麼稱之為極微或聚合又有什麼意義呢？如果問色等的自性是什麼？是眼等所緣，是藍色等。那麼眼等所緣的藍黃等是無分的一個實體還是多個實體？如果問這有什麼意義，那麼多個實體的確定性已經說過了。如果是一個實體，那麼就不會逐漸地移動到其他地方，因為一步邁出就會到達所有地方，因為實體是無分的一體。一部分被佔據，另一部分沒有被佔據的情況是不可能存在的，因為一個實體沒有兩個部分。馬、牛等存在於不同的地方，有明顯的界限。
【English Translation】 It merely transforms, and the six aggregates will not become larger than a single whole. If the Kashmir Sarvastivadins, in order to avoid this fault, claim that the ultimate particle has no parts, therefore it is not a combination, but rather aggregates combine with each other, then if there is no combination between the particles, then what is the reason for the existence of these aggregates? There is no reason. If the ultimate particle has no parts, then do not say that they cannot combine with each other. If you say that, then the combination of aggregates cannot be established either. If you say that the aggregate also has no combination, if you do not admit the combination of the aggregate with parts, then how can it become a lump of accumulated dust? It is impossible to become like that. Whether or not you want the ultimate particles to combine, any particle, if it has different parts in directions such as east, then it cannot be an indivisible unity. If there are no different parts, then when the sun shines, how can the shadow fall on the other side? How can a particle be obscured by other particles? How can one obstruct another? If everything is a single whole, then all aggregates will become ultimate particles. If the particle and the lump are not different, then the ultimate particle will have shadows and obscurations, which would make it have parts. If there is no obscuration, then it will become something that it is not, so those lumps are not of that particle, or that particle is not of that lump, and the two will become different. In that case, the ultimate particle has not done anything, and it becomes not the basis for composing the substance of the lump, and the lump will become without parts or without the possibility of splitting into fragments, which is unreasonable. If those are of the lump and not of the ultimate particle, then if the ultimate particles are not something other than the lump, then shadows and obscurations are not of that particle. This kind of speculation is a difference of existence. If the characteristics of form and so on are not negated or blocked, then what is the point of calling it an ultimate particle or an aggregate? If you ask what the characteristics of form and so on are? They are the objects of the eye and so on, and the nature of blue and so on. Then, are the blue, yellow, and so on, which are the objects of the eye and so on, a single indivisible substance or multiple substances? If you ask what that means, then the certainty of multiple substances has already been explained. If it is a single substance, then it will not gradually move to other places, because taking one step will reach all places, because the substance is an indivisible unity. It is impossible for one part to be occupied and the other part not to be occupied, because a single substance does not have two parts. Horses, cattle, etc., exist in different places with clear boundaries.
༷་མར༷་གན༷ས་པ༷་མི་འཐད་དེ་གཅིག་གནས་པར་གཞན་ཡང་གནས་པས་གནས་པ་རིས་མ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང༷་རྟ་གླང་སོགས་ཡུལ་གྱི་གོ་ས་གང་ནོན་པ་དང་མ་ནོན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ་སོ་སོའི་གོ་ས་རིས་ཆད་ཐ་དད་དང་བར་ན་སྟོང་པ་བཅས་མངོན་སུམ་གཟུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་རྫས་གཞན་ཁོ་ནར་རྟོག་གི་གཞན་རྫས་ཀྱི་ཆས་དུ་མ་ཡིན་ན། ཆུའི་སྐྱེ་བོ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་གཟུགས་མཚུངས་བས། དེ་ལྟར་ན་མིག་གིས་སོད་མི་སོད་ཀྱི་ཆ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི༷ག་གི༷ས་མི༷་སོ༷ད་པའི་ཕྲ་བ༷འ༷ང་མེ༷ད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་བརྟགས་པས་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་སོགས་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡོད་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཚད་ 12-10-5a མའི་དབང་གིས་ཡོད་དམ་མེད་པ་དམིགས་ཕྱེ་སྟེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མངོན་སུམ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཟུགས་སོགས་དོན་དེ་མེད་ན་འདི་ལྟར་བདག་གི་མངོན་སུམ་རིག་པའི་བློ་འདི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན་མངོ༷ན་སུམ༷་མྱོང་བའི་བློ༷་ནི༷་རྨི་ལམ་སོ༷གས་ཀྱི་རང་བཞི༷ན་དོན་མེད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ༷་ཡ༷ང་གང༷་གི༷་ཚེ༷་ཡུལ་འདི་དག་གིས་མངོན་སུམ་མོ་སྙམ་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་འབྱུང་བ་རྟོག་པ་དེ༷་ཡི༷་ཚེ། ཁྱོ༷ད་ཀྱི༷་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་འདི་ཞེས་བཅད་པ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཚེ་འགག་པའི་ཕྱིར་དོན༷་དེ༷་མི༷་སྣང༷་ན༷། དེ༷་ནི༷་མངོ༷ན་སུམ༷་དུ་ཇི༷་ལྟར༷་འདོ༷ད་ལ་ལྷག་པར་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བས་མངོན་སུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་དེ་དེའི་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་འགག་ཟིན་ཏོ། །དཔེ༷ར་ན༷་དོན་མེད་པར་དེ༷ར་སྣང༷་བའི་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ༷་རི༷ག་བཞིན༷་ནོ༷་ཞེས།བཤ༷ད་ཟི༷ན་པ་དེ་འདྲའི་མྱོང་བ་དེ༷་ལ༷ས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་དྲ༷ན་པ༷ར་ཟ༷ད་ལ་དྲན་པས་མྱོང་བ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ལྟར་སད་ཚེའང་ཡིན་ན། དོན་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རྟོགས་རིགས་ན་དེ་ལྟར་མིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨི༷་ལ༷མ་མཐོ༷ང་བ༷་ལ༷་ཡུལ༷་མེ༷ད་པ༷ར། ཇི་སྲིད་མ༷་སད༷་བར༷་དུ༷་ཕལ་པས་རྟོག༷ས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ལ་སད་ནས་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཡང་། སད་པའི་ཚེ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡུལ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་རྟོག་གོམས་པས་ཡིན་ལ། གང་ཚེ་གཉེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ན། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་སད་པའི་ཚེའང་ཡུལ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་རང་ག་བས་རྨི་སད་ཀྱི་ཡུལ་ཁྱད་ཡོ
【現代漢語翻譯】 如果說安住是不合理的，因為一個安住，其他的也安住，這樣安住就沒有界限了。而且，馬、牛等佔據或未佔據的土地位置，怎麼能混為一談呢？因為各自的土地位置有明確的界限和差別，中間還有空隙，這是顯而易見的。如果因為體性的不同而認為是不同的事物，而不是其他事物的組成部分，那麼，小的水生物也和大的一樣，具有相同的形狀。這樣，眼睛就會變成能看到和不能看到的兩部分。因此，眼睛看不到的微小部分也會消失。因此，如果對極微小的不同形狀進行分析，它們就不能成為一體。如果它們不能成為一體，那麼形狀等就不能成為眼睛等感官的對象。因為有直接體驗，所以可以確定只有意識存在。如果通過量（pramana， प्रमाण，pramāṇa，量度、 प्रमाणम्，pramāṇam，正確的認識）的力量來區分存在與不存在，那麼在所有的量中，現量（pratyakṣa， प्रत्यक्ष，pratyakṣa，現量）是最好的。如果事物不存在，那麼我的現量意識怎麼會產生呢？現量體驗的意識就像夢境一樣，之前已經說過是沒有意義的。當認為這些事物是現量時，產生現量意識的那個時刻，你的意識已經確定了『這個』，而眼識也在那個時候停止了，所以事物不會顯現。既然事物不顯現，怎麼能說是現量呢？特別是，如果說是剎那生滅，又怎麼能說是現量呢？因為它的形狀和味道等都已經消失了。例如，就像無意義地顯現的眼識等意識一樣。已經說過，這樣的體驗只是通過智慧來回憶，而不是通過回憶來體驗。如果夢境中沒有事物，醒來時也是一樣，那麼世俗之人也應該能夠理解。但事實並非如此，所以並非像夢境一樣，所有的目標都不存在。在夢中，當看到沒有事物時，在沒有醒來之前，普通人是無法理解的。即使醒來後知道沒有事物，但在醒來時，並不知道像夢境一樣沒有事物，這是因為錯誤認識的分別念已經習慣了。當獲得對治——超越世間的無分別智慧時，從那之後獲得的清凈的世間智慧，也能理解醒來時也沒有事物。因此，世俗之人的意識自然會區分夢境和醒來時的事物。 If it is unreasonable to abide, because one abides, others also abide, so there will be no limit to abiding. Moreover, how can horses, cattle, etc., which occupy or do not occupy land positions, be mixed together? Because each land position has clear boundaries and differences, and there are gaps in between, which are obvious. If it is thought that different characteristics are only different substances, not many parts of other substances, then small aquatic creatures also have the same shape as large ones. In this way, the eye will become two parts that can and cannot be seen. Therefore, the tiny parts that the eye cannot see will also disappear. Therefore, if the extremely small different shapes are analyzed, they cannot become one. If they cannot become one, then shapes, etc., cannot become the objects of the eyes and other senses. Because there is direct experience, it can be determined that only consciousness exists. If the existence or non-existence is distinguished and understood by the power of pramana (量度， प्रमाण，pramāṇa，measure, correct cognition), then among all pramanas, direct perception (現量， प्रत्यक्ष，pratyakṣa，direct perception) is the best. If things do not exist, how can my direct perception consciousness arise like this? The consciousness of direct experience is like a dream, which has been said before to be meaningless. When it is thought that these things are direct perception, at the moment when the consciousness of direct perception arises, your consciousness has determined 'this', and the eye consciousness also stops at that time, so things do not appear. Since things do not appear, how can it be said to be direct perception? In particular, if it is said to be momentary, how can it be said to be direct perception? Because its shape and taste, etc., have already disappeared. For example, just like the consciousness of the eye, etc., which appears meaningless. It has been said that such experience is only recalled through wisdom, not experienced through recall. If there are no things in a dream, it is the same when awake, then worldly people should also be able to understand. But this is not the case, so it is not like a dream, all goals do not exist. In a dream, when seeing that there are no things, ordinary people cannot understand until they wake up. Even if they know that there are no things after waking up, they do not know that there are no things like in a dream when they are awake, because the differentiated thoughts of wrong recognition have become accustomed to it. When the antidote—transcendental non-discriminating wisdom—is obtained, the pure worldly wisdom obtained thereafter can also understand that there are no things when awake. Therefore, the consciousness of worldly people naturally distinguishes between the things in dreams and when awake.
【English Translation】 If it is unreasonable to abide, because one abides, others also abide, so there will be no limit to abiding. Moreover, how can horses, cattle, etc., which occupy or do not occupy land positions, be mixed together? Because each land position has clear boundaries and differences, and there are gaps in between, which are obvious. If it is thought that different characteristics are only different substances, not many parts of other substances, then small aquatic creatures also have the same shape as large ones. In this way, the eye will become two parts that can and cannot be seen. Therefore, the tiny parts that the eye cannot see will also disappear. Therefore, if the extremely small different shapes are analyzed, they cannot become one. If they cannot become one, then shapes, etc., cannot become the objects of the eyes and other senses. Because there is direct experience, it can be determined that only consciousness exists. If the existence or non-existence is distinguished and understood by the power of pramana (量度， प्रमाण，pramāṇa，measure, correct cognition), then among all pramanas, direct perception (現量， प्रत्यक्ष，pratyakṣa，direct perception) is the best. If things do not exist, how can my direct perception consciousness arise like this? The consciousness of direct experience is like a dream, which has been said before to be meaningless. When it is thought that these things are direct perception, at the moment when the consciousness of direct perception arises, your consciousness has determined 'this', and the eye consciousness also stops at that time, so things do not appear. Since things do not appear, how can it be said to be direct perception? In particular, if it is said to be momentary, how can it be said to be direct perception? Because its shape and taste, etc., have already disappeared. For example, just like the consciousness of the eye, etc., which appears meaningless. It has been said that such experience is only recalled through wisdom, not experienced through recall. If there are no things in a dream, it is the same when awake, then worldly people should also be able to understand. But this is not the case, so it is not like a dream, all goals do not exist. In a dream, when seeing that there are no things, ordinary people cannot understand until they wake up. Even if they know that there are no things after waking up, they do not know that there are no things like in a dream when they are awake, because the differentiated thoughts of wrong recognition have become accustomed to it. When the antidote—transcendental non-discriminating wisdom—is obtained, the pure worldly wisdom obtained thereafter can also understand that there are no things when awake. Therefore, the consciousness of worldly people naturally distinguishes between the things in dreams and when awake.
ད་དུ་འབྱེད་པ་འདི་ཕྱི་དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་འགྱུར་བའི་ 12-10-5b ཁྱད་པར་ལས་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་འབྱུང་གི དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་མིན་ན། བརྟེན་པ་དེ་དང་བཤད་པ་དེ་མེད་པས་སྡིག་གྲོགས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པ་དང་དམ་པ་མིན་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་དག་དང་ཡང་དག་མིན་པར་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གཅི༷ག་ལ༷་གཞན་སེམས་ཅན་གཅི༷ག་གི་རྣམ་པར་རིག་པའི་དབ༷ང་གི༷ས་ན༷། རྣམ༷་པར༷་རི༷ག་པ༷་ཕན༷་ཚུ༷ན་རྣམ་རིག་རྣམས་ངེས༷་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་གི་ཁྱད་པར་ལས་རྒྱུད་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་གི་དོན་ལས་མ་ཡིན་ནོ༷། །གཉིད་ལོག་པའི་སྐབས་སུ་དོན་མེད་པ་བཞིན་གཉིད་མ་ལོག་པའི་ཡང་དེ་འདྲ་ན། དགེ་མི་དགེའི་ལས་སད་དུས་སྤྱད་ན་རྨི་ལམ་བཞིན་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམ༷ས་ནི༷་འཁྲུལ་བའི་གཉི༷ད་ཀྱིས༷་ནོན༷་པ༷ས་ན༷། དེ༷་ཕྱིར༷་རྨི༷་ལ༷མ་དང་སད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས༷་བུ་མི༷་མཚུ༷ངས་ཏེ་འདི་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུའི་དབང་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཟད་ན་གང་ལ་ཡང་ལུས་དང་ངག་ཀྱང་མེད་པས་ཤན་པ་སོགས་ཀྱིས་གསོད་པ་ན་ལུག་སོགས་ཇི་ལྟར་འཆི་བར་འགྱུར། ལུག་སོགས་འཆི་བ་དེ་ཤན་པ་སོགས་ཀྱིས་མ་བྱས་ན། ཤན་པ་སོགས་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། གཞན་འཆི༷་བ༷་ནི་རྒྱུད་གཞ༷ན་གྱི༷་རྣམ༷་རི༷ག་གི༷། བྱེ༷་བྲ༷ག་ལས་ཏེ༷་དཔེ༷ར་བྱ༷་ན༷། འདྲེ༷་ལ༷་སོ༷གས་པའི༷་ཡི༷ད་ཀྱི་རྣམ་རིག་གི་དབ༷ང་གི༷ས། གཞ༷ན་གྱི༷་དྲ༷ན་པ་ཉམ༷ས་ཏེ་སྨྱོ་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་སོགས་བཞིན། འདིར་སོགས་སྒྲས། རྨི་ལྟས་སུ་མཐོང་བ་དང་། འབྱུང་པོའི་གདོན་ཕབ་པ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དབང་གིས་དཔེར་ན། འཕགས་པ་ཀཱཏྱཱའི་བུ་ཆེན་པོའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ས་ར་ཎས་རྨི་ལྟས་མཐོང་བ་དང་། དྲང་སྲོང་དགོན་པ་བ་ཡིད་འཁྲུགས་པས་ལྷ་མིན་དབང་པོ་ཐག་བཟང་རིས་ 12-10-6a ཕམ་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་གཞན་གྱི་སྲོག་དབང་དང་མི་མཐུན་པའི་འགྱུར་བ་འགའ་འབྱུང་སྟེ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆད་པ་འཆི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་གིས་གཞན་འཆི་བར་མི་འདོད་ན་དྲང༷་སྲོང༷་རྣམས་ཁྲོས༷་པ༷ས་དམོད་བོར་བས་ད༷ན་ཏ༷་ཀ༷འི་དགོན་པ་དང་། ཀ་ལིང་ཀ་དང་མ་ཏང་ཀའི་དགོ༷ན་པ༷་དག་ཇི༷་ལྟར༷་སྟོང༷་བར༷་གྱུར༷། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུས་ཡི༷ད་ཀྱི་ཉེ༷ས་པ༷་ཁ༷་ན༷་མ༷་ཐོ༷་ཆེ༷ར། དེ༷་ཡི༷ས་ཇི༷་ལྟར༷་འགྲུབ༷་པ༷ར་འགྱུར༷། དེ་རྣམས་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པས་མིན་ཞིང་དེ་ལ་དགའ་བའི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་བཏགས་པར་བྱས་སོ་ས
【現代漢語翻譯】 現在，如果爲了證明外境不存在而使用『分別』作為理由，那是不成立的。如果從自心相續轉變的差別中產生顯現為外境的識，而不是從外境的差別中產生，那麼依靠惡友和善知識，聽聞正法和非法，眾生的識如何能確定為正確或不正確呢？因為一個眾生的識受到另一個眾生的識的影響，識之間必然會相互影響而改變，即從一個相續的識的差別中，另一個相續產生識的差別，而不是從外境產生。如同睡眠時外境不存在一樣，如果未睡眠時也一樣，那麼醒時所作的善與不善之業，如果像夢一樣沒有結果，那怎麼可能呢？因為心被迷惑的睡眠所壓制，所以夢和醒時所作之業的結果不同，這並非因為外境存在與否，而是因為因的力量。如果這一切都只是識，那麼任何事物都沒有身體和語言，屠夫等殺生時，羊等如何會死亡？如果羊等的死亡不是屠夫等所為，那麼屠夫等如何會產生殺生的罪業呢？其他眾生的死亡，是由於其他相續的識的差別所致。例如，由於鬼等意念的識的力量，導致他人記憶喪失而發瘋等。此處『等』字包括：在夢中見到異象，驅逐邪魔，以及具有神通者的意念的力量。例如，聖者大迦旃延的加持使薩喇納見到異象，以及苦行者因意念錯亂而使阿修羅王塔格桑瑞失敗。同樣，由於其他眾生的識的差別，會產生與他人生命力不相符的變化，即共同業的相續中斷，這被認為是死亡。如果不承認其他眾生的識能導致其他眾生死亡，那麼苦行者發怒詛咒，丹達卡森林和卡林嘎以及瑪當嘎森林如何會變成空無？如果像這樣因為意念的過失而導致卡納瑪塔（地名）變得巨大，那又如何成立呢？那些地方並非是苦行者發怒所致，而是被那些喜歡它的人所詛咒的。 Now, if 'discrimination' is used as a reason to prove the non-existence of external objects, it is not valid. If the consciousness that appears as an object arises from the difference in the transformation of one's own mindstream, and not from the difference in the object, then how can the consciousness of sentient beings be determined as correct or incorrect by relying on bad friends and virtuous spiritual friends, and by listening to Dharma and non-Dharma? Because the consciousness of one sentient being is influenced by the consciousness of another sentient being, consciousnesses will inevitably influence and change each other, that is, from the difference in the consciousness of one continuum, the difference in consciousness arises in another continuum, and not from the object. Just as objects do not exist during sleep, if it is the same when not sleeping, then if the virtuous and non-virtuous actions performed while awake have no result like a dream, how could that be? Because the mind is suppressed by the sleep of delusion, the results of actions performed in dreams and while awake are different, not because of the existence or non-existence of external objects, but because of the power of the cause. If all of this is just consciousness, then since nothing has body and speech, how can sheep and other animals die when butchers and others kill them? If the death of sheep and others is not caused by butchers and others, then how can butchers and others incur the sin of killing? The death of other beings is due to the difference in the consciousness of other continuums. For example, due to the power of the consciousness of ghosts and other beings, others lose their memory and go mad, etc. Here, 'etc.' includes: seeing visions in dreams, exorcising demons, and the power of the minds of those with magical powers. For example, the blessing of the great Arhat Katyayana caused Sarana to see visions, and the ascetic's deranged mind caused the Asura king Tagzangri to fail. Similarly, due to the difference in the consciousness of other beings, some changes occur that are incompatible with the life force of others, that is, the interruption of the continuum of shared karma, which is considered death. If one does not admit that the consciousness of other beings can cause the death of other beings, then how did the curse of angry ascetics cause the Dandaka Forest and the forests of Kalinga and Matanga to become empty? If the fault of the mind caused Kanamata (place name) to become huge in this way, how could that be established? Those places were not caused by the anger of ascetics, but were cursed by those who liked it.
【English Translation】 Now, if 'discrimination' is used as a reason to prove the non-existence of external objects, it is not valid. If the consciousness that appears as an object arises from the difference in the transformation of one's own mindstream, and not from the difference in the object, then how can the consciousness of sentient beings be determined as correct or incorrect by relying on bad friends and virtuous spiritual friends, and by listening to Dharma and non-Dharma? Because the consciousness of one sentient being is influenced by the consciousness of another sentient being, consciousnesses will inevitably influence and change each other, that is, from the difference in the consciousness of one continuum, the difference in consciousness arises in another continuum, and not from the object. Just as objects do not exist during sleep, if it is the same when not sleeping, then if the virtuous and non-virtuous actions performed while awake have no result like a dream, how could that be? Because the mind is suppressed by the sleep of delusion, the results of actions performed in dreams and while awake are different, not because of the existence or non-existence of external objects, but because of the power of the cause. If all of this is just consciousness, then since nothing has body and speech, how can sheep and other animals die when butchers and others kill them? If the death of sheep and others is not caused by butchers and others, then how can butchers and others incur the sin of killing? The death of other beings is due to the difference in the consciousness of other continuums. For example, due to the power of the consciousness of ghosts and other beings, others lose their memory and go mad, etc. Here, 'etc.' includes: seeing visions in dreams, exorcising demons, and the power of the minds of those with magical powers. For example, the blessing of the great Arhat Katyayana caused Sarana to see visions, and the ascetic's deranged mind caused the Asura king Tagzangri to fail. Similarly, due to the difference in the consciousness of other beings, some changes occur that are incompatible with the life force of others, that is, the interruption of the continuum of shared karma, which is considered death. If one does not admit that the consciousness of other beings can cause the death of other beings, then how did the curse of angry ascetics cause the Dandaka Forest and the forests of Kalinga and Matanga to become empty? If the fault of the mind caused Kanamata (place name) to become huge in this way, how could that be established? Those places were not caused by the anger of ascetics, but were cursed by those who liked it.
ྙམ་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ལུས་ངག་གི་ལས་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། དེས་ན་ཡིད་འཁྲུགས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་འཆི་བར་བྱས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཟད་ན་གཞན་སེམས་རིག་པས་གཞན་སེམས་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་མི་ཤེས་ན་གཞན་སེམས་རིག་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཤེས་ན་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན༷་སེ༷མས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རི༷ག་པ༷ས་ཤེས༷་པ༷་ནི༷། སེམས་ཀྱི་དོ༷ན་ཇི༷་ལྟ་བ་བཞི༷ན་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ་གཟུང་འཛིན་ཏུ་ཞེན་པ་དང་དེའི་རྣམ་པ་དང་ཆ་འདྲའི་རང་སེམས་རིག་པའི་ཕྱིར་ཇི༷་ལྟར༷་དཔེར༷་ན། ར༷ང་སེམ༷ས་རང་གིས་ཤེ༷ས་པ༷ས་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི༷། སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ཇི༷་བཞི༷ན་མི༷་ཤེས༷་པའི་ཕྱི༷ར་སེམས་རྟོགས་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ༷་རི༷ག་ཙམ༷་དུ༷་གྲུབ༷་པ༷་འདི༷། དབྱིག་གཉེན་བད༷ག་གི༷ས་བད༷ག་གི༷་བློ་ཡི་མཐུ༷་དང་མཚམས་པའམ་འདྲ༷་བ༷ར། བྱས༷་ཀྱི༷་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དེ༷་ཡི༷་རྣམ༷་པ༷་ཡི་དབྱེ་བ་ཀུན༷། 12-10-6b བསམ་ཡ༷ས་རྟོག་གེས་གཏིང་མི་དཔོག་ཅིང་ཟབ་པ་ནི་སང༷ས་རྒྱས༷་ཀྱི་སྤྱོ༷ད་ཡུལ༷་ལོ་ཏེ་ཁོ་ནའོ། །ཉི༷་ཤུ༷་པའི༷་ཚི༷ག་ལེ༷འུ༷ར་བྱས༷་པ༷་སློབ༷་དཔོ༷ན་དབྱི༷ག་གཉེན༷་གྱི༷ས་མཛ༷ད་པ༷་རྫོ༷གས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་།དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །མཆན་འདི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་རང་འགྲེལ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་བྲིས་ལས་ཞེ་ཆེན་རི་ཁྲོད་དུ་ཞལ་བཤུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་གཞུང་གི། རིང་ལུགས་པདྨའི་དགའ་ཚལ་མཆོག །སྲིད་མཐའི་བར་དུ་ཆེར་རྒྱས་ཏེ། །བློ་གསལ་བུང་བའི་ངལ་འཚོར་ཤོག །མངྒ་ལཾ།། །།
【現代漢語翻譯】 問：那麼，意的業比身語的業更重，這是如何成立的呢？ 答：僅僅是意念上的擾動，就導致瞭如此眾多的眾生死亡。 問：如果一切都只是唯識，那麼他人的心識能被其他心識所知嗎？如果不能知，那就不能成為他人的心識；如果能知，那就變成了完全顛倒的認知了。 答：他人的心識被其他心識所知，並非如實地知曉心的本義，而是執著于能取和所取，以及與此相似的自心識。例如，自心識能知自心識，但不能如實地知曉佛的行境，因為佛的行境是不可言說的。因此，這並不是真正的證悟。 這個一切法唯識的宗義，是世親（Vasubandhu）根據自己的智慧和能力所建立的。對於唯識宗的各種分類，用思議分別也無法完全衡量，深奧難測，唯有佛陀的行境才能完全瞭解。 《二十唯識論》的頌詞，是導師世親（Vasubandhu）所著，至此圓滿。 此論由印度堪布吉那彌扎（Jinamitra）、希連扎菩提（Śīlendrabodhi）、達那希拉（Dānaśīla）和校對者譯師班智達耶謝德（Ye shes sde）翻譯、校對並最終確定。 此註釋參照第二佛陀的自釋，由欽哲仁波切（ Khyentse Rinpoche）在協慶寺（ Shechen Monastery）手抄並最終確定。 愿此論也能使瑜伽行派的蓮花苑，直至輪迴的盡頭都得以廣大興盛，成為智者蜜蜂休憩之所！吉祥！
【English Translation】 Q: How does the karma of mind become heavier than the karma of body and speech? A: Merely the disturbance of mind caused the death of so many sentient beings. Q: If everything is only consciousness, can another's mind be known by another mind? If it cannot be known, then it cannot become another's mind; if it can be known, then it becomes a completely inverted cognition. A: Another's mind being known by another consciousness does not know the meaning of the mind as it is, but clings to the grasper and the grasped, and to the self-consciousness that is similar to it. For example, self-consciousness knows self, but does not know the object of the Buddhas, because it is inexpressible. Therefore, it is not a true realization. This establishment of all dharmas as only consciousness is something that Vasubandhu established according to the power and capacity of his own intelligence. The distinctions of the various divisions of the Vijnanavada (Yogacara) are unfathomable by thought and speculation, and only the sphere of activity of the Buddhas can fully comprehend it. The verses of the Twenty Verses on Consciousness-Only, composed by the teacher Vasubandhu, are completed. This was translated, revised, and finalized by the Indian Abbot Jinamitra, Śīlendrabodhi, Dānaśīla, and the Lotsawa translator Yeshe De. This commentary, in accordance with the self-commentary of the Second Buddha, was copied and finalized by Khyentse Rinpoche at Shechen Monastery. May this also cause the lotus garden of the Yogachara school to greatly flourish until the end of samsara, becoming a resting place for the wise bees! May there be auspiciousness!