jmp2204_中觀等諸論總要類疏.集寶篋.g2.0f

局米旁大師教言集MP261中觀等諸論總要類疏.集寶篋 22-4-1a 中觀等諸論總要類疏.集寶篋 辨無明 ༄༅།།མདྷྱམཱདིཤཱསཏྲཛཱཏཱིནཱཾདུཿམམཱནིཀཱཡཡོཿཝཀཱིཤྭདིཤཻཀཱཔྟཎེཿཀརཎྚོནཱམབིཧརཏིསྨ།༄༅། །དབུ་མ་སོགས་གཞུང་སྤྱིའི་དཀའ་གནད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 22-4-1b ༄༅༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། གང་གི་ཞབས་སེན་ལྷ་བརྒྱའི་གཙུག་གི་ནོར་བུས་ལན་སྟོང་ཕྱིས་གྱུར་ཅིང་། །མཁྱེན་བཟང་མེ་ལོང་གཙང་མར་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱར་སྲིད་ཚད་གཟུགས་བརྙན་བཀྲ། །མུ་མེད་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བས་རྗེས་དགོངས་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོར་སྤྲིན་བཀོད་པ། །རྒྱལ་ཀུན་ཡབ་གཅིག་འཇམ་པའི་དཔལ་དང་གཉིས་སུ་མ་དམིགས་བླ་མར་འདུད། །སྔོན་གོམས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་ཆུ་གཏེར་བསྲུབ་ལས་ཉེར་འཁྲུངས་པའི། །མཁྱེན་བརྩེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྒྱས་གྱུར་ངོ་མཚར་སྣང་བའི་མུ་ཁྱུད་ཅན། །འགྲོ་བསོད་ཡངས་པའི་མཁའ་ལ་རབ་གསལ་ཐུབ་བསྟན་པདྨའི་དགའ་ཚལ་མཆོག ། 22-4-2a ཅི་དགར་བཞེད་དེས་རྫོགས་ལྡན་དང་པོའི་དུས་སྟོན་སླར་ཡང་དར་བར་བྱས། །ཉི་ཟླ་ནོར་བུ་བུམ་བཟང་གཏེར་དང་དཔག་བསམ་ལྗོན་པའི་ཤིང་ལ་སོགས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་སྦྱིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གྲགས་མོད་ཀྱི། །དེ་དག་གནས་སྐབས་ཉི་ཚེའི་དོན་ཙམ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རིན་ཆེན་ནི། །གཏན་གྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་བློ་ལྡན་དགའ་བའི་གསོས་གཅིག་ཡིན། །དེ་ལ་འདིར་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་དབང་གིས། དེང་ཡང་མི་འཕྲོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྲིན་བཟང་པོ་ལས། ཡང་དག་པའི་ 22-4-2b ཚད་མ་གསུམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་དོན་བཟང་པོ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་སོགས། སྟོན་པ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་གསུང་དང་རྣམ་དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་མཆོག་ནོར་བུའི་ཆར་ཆེན་པོ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བརྩེ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ལེགས་པར་འབེབས་པར་མཛད་པ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རང་མདངས་ཞེས་མཚན་གྱི་གྲགས་པ་སྲིད་ཞིའི་ཁོང་ན་མངོན་པར་གསལ་བ་ཅན་གང་གི་གསུང་གི་ཆ་ཤས། དབུ་མ་སོགས་གཞུང་སྤྱིའི་དཀའ་གནད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་འགའ་ཞིག་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པར་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ཁང་ངམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་བུར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བཀོད་པ་ལ། ཐོག་མར། སྤྱིར་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པར་ནང་པའི་གཞུང་སྤྱིས་འདོད། མ་རིག་པ་ཞེས་རིག་པ་མེད་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་གི་ལས་ཉོན་བསྐྱེད་ནུས་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པས། རིག་པ

【現代漢語翻譯】 中觀等諸論總要類疏·集寶篋 辨無明 頂禮曼殊師利上師！ 足蓮花瓣，百位天神以頂上珍寶，千遍拂拭。 賢善智慧如明鏡，盡顯所知萬象。 無限慈悲垂念眾生，于無垠凈土布云。 諸佛之父，文殊師利，于不二上師前敬禮。 往昔串習之殊勝發心，攪動智慧之海而生。 智慧與慈悲之壇城，圓滿廣大，奇妙景象無邊。 于廣闊利生虛空，明耀無比，乃是佛法蓮苑之殊勝樂園。 隨心所欲，令圓滿之初之佳節重興。 日月、寶瓶、如意寶、寶藏、如意樹等。 雖於世間傳言能利益一切有情。 然彼等僅為暫時之利益，善說之珍寶。 乃是圓滿究竟願望，令具慧者歡喜之唯一資糧。 於此，從無量壽以來，因已善習於講說。 故如今亦能以不奪之智慧、總持與無礙辯才之不可思議妙云。 與正確之三量緊密相連，且於初、中、后皆為善妙之義、善妙之語等。 與導師大仙之言無別，以無有自私之愛，於此世間降下深廣法雨珍寶。 尊貴上師文殊喜悅自光，其名號于有寂中顯耀，其言教之一部分。 將中觀等諸論之總要，各種零散的開示，不按次第等規則，如王之寶庫或珍寶之箱般彙集一處。首先，總的來說，輪迴的錯覺現象都源於無明，並且以無明為根本，這是所有佛教宗義所共同承認的。所謂的無明，並非僅僅是沒有智慧，而是指能夠產生輪迴錯覺現象之業和煩惱的根本。

【English Translation】 Collected Teachings of Ju Mipam, MP261, A General Commentary on Madhyamaka and Other Treatises: The Jeweled Casket Distinguishing Ignorance Homage to Guru Manjushri! Whose lotus feet, a hundred gods wipe a thousand times with the jewels on their crowns. Good wisdom is like a clear mirror, reflecting all that can be known. Infinite compassion cherishes beings, arranging clouds in the ocean of pure lands. Father of all Buddhas, Manjushri, I bow to the non-dual Lama. The extraordinary previous habit of aspiration, born from churning the ocean of wisdom. The mandala of wisdom and compassion, fully expanded, with a wondrous panorama. In the vast sky of benefiting beings, supremely clear, the excellent garden of the Buddha's lotus. Acting as one pleases, reviving the first festival of completion. Sun, moon, vase of jewels, treasure, wish-fulfilling tree, and so on. Though it is said in this world that they bestow benefit to all sentient beings. Yet those are only temporary benefits; the preciousness of well-spoken words. Is the one nourishment that fulfills ultimate desires and delights the wise. Here, from immeasurable lifetimes, due to the power of being well-versed in explanation. Even now, from the excellent cloud of un-stealable wisdom, retention, and inconceivable eloquence. Closely connected with the three valid cognitions, and good in the beginning, middle, and end, with good meaning and good words, etc. Indistinguishable from the words of the great sage, the teacher, with selfless love, perfectly raining down a great rain of precious Dharma in this world. The venerable and holy Lama, the self-radiance of Manjushri's joy, whose name is clearly manifest in existence and peace, a portion of whose speech. Gathering together various scattered instructions on the key points of Madhyamaka and other treatises, without a fixed order, like a king's treasury or a jeweled casket. Firstly, in general, all the illusory appearances of samsara arise from ignorance, and it is considered the root of it by all Buddhist tenets. Ignorance is not merely the absence of knowledge, but the root that can generate the karma and afflictions of the illusory appearances of samsara.

---

འི་ཡེ་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བ་བདག་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྡོག་བྱེད་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཡིན། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་སྤང་བས། རྒྱུ་ལས་ 22-4-3a ཉོན་དང་། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བ་ལོག་ཀྱང་། གཉེན་པོ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་ལྡོག་པས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས་ནི་འཁོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་མ་རིག་པ་ཟད་པ་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་དང་ཁྱད་མེད་འཁོར་བའི་ཕུང་ལྔ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་བྱང་གི་ཕུང་པོ་ལྷག་མར་མི་ལུས་ན་ཐེག་ཆེན་མྱང་འདས་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བས། གནས་ལུགས་ནི་ཡེ་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་གྱི་སྟོང་པ་རྐྱང་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་སྲིད་དེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་བྲི་གང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་བྱང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་གྱི། ཁ་ཕྲལ་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། སྤྱིར་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་མི་སྲིད་ལ། སྣང་བ་ཡོད་ན་དེ་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་དུ་བཏགས་ཀྱི། སྣང་བ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས། རི་བོང་གི་རྭ་རྭ་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཡང་གཏན་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་ 22-4-3b སྟོང་པ་མིན་པའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་མོད། སྟོང་ན་མི་སྣང་བ་རི་བོང་གི་རྭ་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་གཏན་མིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཞེན་འཇུག་པ་དང་གྲོལ་འཁྲུལ་བྱེད་པའི་གཞི་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དོན་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ངེས་ཟིན་པའི་རི་རྭ་སོགས་མེད་པའི་དཔེ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས། དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་གསར་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་དགོས་ལ། དེ་ནམ་ཡང་སྣང་བའང་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་ཡན་གར་དུ་གནས་པ་དངོས་པོ་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཡེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་སྟོང་ཆེན་འོད་གསལ

【現代漢語翻譯】 智慧與執著的實際對立，就像執著于有我一樣。與之相反的，證悟無我的智慧才是真正的智慧。這種智慧能夠斷除執著二元的無明，因此，從因上來說， 煩惱和果上的痛苦所包含的輪迴得以止息；而作為對治的智慧所包含的無漏之法不會退轉。所以，大乘的涅槃並非僅僅是輪迴斷絕和無明止息的斷滅，並非實無。如果是這樣，就和大乘涅槃與小乘涅槃（如燈火熄滅）沒有差別了。如果輪迴的五蘊滅盡之後，清凈的蘊沒有殘留，那麼大乘涅槃就成了徹底的斷滅。實相原本就是顯空雙運，不可能在空性中單獨證得寂滅。自性光明，如來藏是無為的法界，具有離增減的要義。 因此，一切染凈之法都是空性與緣起的顯現雙運，二者絕不可能分離。一般來說，輪迴和涅槃的顯現永遠不會斷絕。如果存在顯現，那麼它就被安立為空性；如果不存在顯現，比如兔角等，那就不是空性的含義，因為它們在名言上是不存在的。即使將『兔角』與『角空』的名詞放在一起，其含義也是徹底的『無』。空性是名言上存在的諸法的法性。雖然不存在這樣的非空輪迴和涅槃之法，但空性並非像兔角那樣，空了就什麼也看不見。 因此，這個空性應當被確立為名言上存在的一切法的自性或實相，而絕不能被確立為不存在之物的法性。原因在於，產生實執和陷入迷途的根源是名言上的緣起事物，而不是名言上不存在的事物。因此，對不存在的事物進行破立是沒有意義的。然而，對於已經確定不存在的兔角等例子，僅僅是用來表達，而不需要通過勝義諦的觀察來新成立不存在，而且它也永遠不可能顯現。 因此，所謂的空性是名言上存在的諸法的法性，空性不可能獨立於事物而存在。這樣一來，空性與緣起原本就是雙運的，雙運的體性是離戲的，需要各自以智慧去證悟，即大空光明。

【English Translation】 Wisdom and clinging are directly opposed, like clinging to the belief in a self. The wisdom that realizes selflessness is the antidote to this. This wisdom abandons the ignorance that clings to duality, so, from the perspective of the cause, the cycle of suffering contained within afflictions and their results is reversed. However, the uncontaminated dharmas contained within the antidote of wisdom do not revert. Therefore, the Mahayana Nirvana is not merely the cessation of samsara and the exhaustion of ignorance, it is not a mere negation or non-existence. If it were, then the Mahayana Nirvana would be no different from the Hinayana Nirvana (like the extinguishing of a flame). If, after the five aggregates of samsara cease, the pure aggregates do not remain, then the Mahayana Nirvana would become utter annihilation. The true nature is originally the union of appearance and emptiness, it is impossible to pass into sorrow in a mere expanse of emptiness. The essence of self-luminous nature, the Tathagatagarbha, is the unconditioned realm, possessing the key point of being free from increase and decrease. Therefore, all phenomena of both samsara and nirvana are the union of emptiness and dependent arising, they can never be separated. Generally, the appearances of both samsara and nirvana will never cease. If there is appearance, then it is designated as emptiness; if there is no appearance, like a rabbit's horn, then that is not the meaning of emptiness, because they do not exist nominally. Even if the term 'rabbit's horn' is combined with 'empty horn', its meaning is utter 'non-existence'. Emptiness is the nature of phenomena that exist nominally. Although there is no such non-empty phenomenon of samsara and nirvana, emptiness is not like a rabbit's horn, where nothing can be seen when it is empty. Therefore, this emptiness should be established as the nature or reality of all phenomena that exist nominally, and it should never be established as the nature of something that does not exist nominally. The reason is that the basis for engaging in and being confused by substantial clinging is the objects of dependent arising that exist nominally, and never something that does not exist nominally. Therefore, there is no point in affirming or negating something that does not exist. However, examples of non-existent things like rabbit horns, which are already known to be non-existent, are only used for expression, and there is no need to newly establish their non-existence through ultimate analysis, and they can never appear. Therefore, emptiness is the nature of phenomena that exist nominally, and emptiness cannot exist independently of things. In this way, emptiness and dependent arising are originally united, and the essence of union is free from elaboration, to be realized individually by wisdom, which is great emptiness and luminosity.

---

་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཆོས་ཀུན་འདུའོ། །དེ་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་ཡིན། དེ་ལ་སྟོང་སྣང་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་མེད་དེ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་བྱའོ། །རྗེས་ཐོབ་སྟོང་སྣང་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཅིང་དེ་གཉིས་ 22-4-4a པོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཆ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངེས་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྣམ་གྲོལ་འདི་འཁོར་བ་ཟད་པའི་ཆད་སྟོང་ཅན་མིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཟད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་མྱང་འདས་དངོས་མེད་མིན་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། གནས་སྣང་མཐུན་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་བསླད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ཧཱ་པས་དོན་དམ་དཀོར་བདུན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་འདི་ཐེག་ཆེན་པས་གནས་ལུགས་སུ་བཞེད་ཀྱི་སྟོང་རྐྱང་ཙམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པས་མ་རིག་པ་ལོག་གི། མ་རིག་པ་ལོག་ཀྱང་རིག་པ་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྲེད་པ་ལྡོག་བྱེད། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། འཁོར་བའི་སྲིད་པ་ཟད་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་མི་ལྡོག་པའི་གནད་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་འདིའི་དགོངས་དོན་གྱི་གནད་གོ་ན། མཐར་ཐུག་གི་དོན་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང་། ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ 22-4-4b དགོངས་དོན་མཐར་ཐུག་རྟོགས་རྒྱུ་ཡོད་འདྲ་བས། འདི་ཐད་གཟབ་སྟེ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་གོ་བར་སླར་བྱའོ། །ལྕགས་ཕག་ཟླ་གཅིག་ཚེས་དགུ་ལའོ། །དེས་ན་སྣང་སྟོང་རོ་མཉམ། རི་རྭ་མེད། བུམ་ཡོད་གཅིག་གྱུར་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་དཔྱད་དགོས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་པས་མཐར་མར་མེ་རྒྱུན་ཆད་འདྲ་བའི་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་མེད་པ་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འགགས་པ་ལས་རྣམ་བྱང་གི་བདེན་དོན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་རྡོ་རྗེ་བཞི་ཡི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཚུལ་དྲི་མེད་འོད་ལྟར་ཞིབ་དཔྱད་བྱས། དཔྱིས་ཕྱིན་པར་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རློབས་ཤིགཿ རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་བཅས་ཟད་པའི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བས་མུན་པ་ལོག་ཀྱང་སྣང་བ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ། སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་སྟེ་ནམ་ཡང་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྣམ་མཁྱེན་མི་འགྲུབ་བོ། །བུད་ཤིང་ཟད་པ་ན་མེ་མནལ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་དགོས་ནའང་དེ་མི་སྲིད་དེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་པས་དེའི་མཁྱེ

【現代漢語翻譯】 一切諸法皆彙集於法界之中。那是等持的境界。在那裡，空與顯現不可分割，需由各自的自證智來證悟。后得位中，空與顯現雖然可以區分，但從二者無有他體的角度來看，會產生如幻的定解。因此，大乘的解脫並非是輪迴止息的斷滅空。即使輪迴止息，大乘的涅槃也不是虛無，因為有無盡的法身和智慧。法身和智慧的顯現與無二無別的法界，是究竟的勝義諦，因為它是安住與顯現相合，遠離錯亂的垢染。正如《摩訶衍論》所說：『勝義諦是自性任運成就的七寶藏。』這種具足一切殊勝相的空性，是大乘行者所認為的實相，而僅僅是空性本身並非究竟的實相。因此，生起對治無明的智慧，就能遣除無明。即使無明被遣除，也沒有理由說智慧也會消失。它能斷除輪迴的貪慾。大欲是大樂的智慧。即使輪迴的生滅止息，大欲也不會消失。這無垢光明之精華，是不變的智慧。從修持中可以領悟到，其意在於證得究竟的圓滿空性，以及證得一乘和密宗的究竟密意。因此，對於這些方面，應該謹慎地深入理解。于鐵豬年（藏曆）一月九日。 因此，顯現與空性應是味等同。如同以『無牛角』、『有瓶』來表示一體性一樣進行觀察。十二緣起的止息，並非僅僅是像燈火熄滅一樣的聲聞乘涅槃。十二緣起的止息，會轉變為十二清凈真諦的自性，因此要像無垢光明一樣，詳細研究四金剛的智慧生起之理。愿文殊金剛加持，使我徹底理解！ 依靠智慧的力量，在二障及其習氣完全滅盡之後，智慧並不會因此而止息。正如光明驅散黑暗，光明本身並不會消失一樣。遠離二障的智慧，與虛空同等，是究竟的轉化，永遠不會窮盡。如果不是這樣，就無法成就一切智智。如果像木柴燃盡，火焰也隨之熄滅一樣，那是不可能的。因為總的來說，所知的一切法並沒有窮盡，因此，能知的心識也不會窮盡。

【English Translation】 All phenomena gather in the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།, realm of dharma). That is the state of Samadhi (མཉམ་བཞག, meditative equipoise). There, emptiness and appearance are inseparable, and must be realized by one's own self-awareness. In the post-meditation state, emptiness and appearance can be distinguished, but from the aspect of their inseparability, a certainty like an illusion arises. Therefore, the liberation of the Mahayana (ཐེག་ཆེན།, Great Vehicle) is not a nihilistic emptiness where Samsara (འཁོར་བ།, cyclic existence) is exhausted. Even if Samsara is exhausted, the Mahayana Nirvana (མྱང་འདས།, transcendence of suffering) is not non-existent, because the Dharmakaya (སྐུ།, body of essence) and wisdom are inexhaustible. The Dharmadhatu, inseparable from the appearance of Dharmakaya and wisdom, is the ultimate Truth, because it is the harmony of abiding and appearance, and is free from the defilement of delusion. As Mahayana says, 'The ultimate truth is the spontaneously accomplished seven treasures of essence.' This emptiness, endowed with all supreme aspects, is considered by Mahayanists as the true nature, and mere emptiness is not the ultimate true nature. Therefore, the arising of wisdom, the antidote to ignorance, eliminates ignorance. Even if ignorance is eliminated, there is no reason for wisdom to disappear. It can cut off the craving of Samsara. Great desire is the wisdom of great bliss. Even if the existence of Samsara ceases, great desire will not disappear. The essence of this stainless light is the unchanging wisdom. Understanding the essence of the meaning of the practice reveals how to accomplish the ultimate meaning of the supreme emptiness endowed with all aspects, how to accomplish the One Vehicle, and how to realize the ultimate meaning of the Tantric Vehicle. Therefore, one should be careful and strive to understand these aspects thoroughly. On the ninth day of the first month of the Iron Pig year. Therefore, appearance and emptiness should be of equal taste. One should contemplate as taught by 'no horns on a yak' and 'a vase exists' as indicating oneness. The cessation of the twelve links of dependent origination is not merely a Hinayana (ཐེག་དམན།, Lesser Vehicle) Nirvana like the extinguishing of a lamp. The cessation of the twelve links of dependent origination transforms into the nature of the twelve pure truths. Therefore, one should carefully examine how the wisdom of the four vajras arises, like stainless light. May Manjushri Vajra bless me to fully understand! After the two obscurations and their habitual tendencies are completely exhausted by the power of wisdom, wisdom does not cease. Just as light dispels darkness, but the light itself does not disappear. Wisdom, free from the two obscurations, is the ultimate transformation, equal to space, and will never be exhausted. If it were not so, omniscience would not be achieved. It would have to be like a fire going to sleep when the wood is exhausted, but that is impossible. Because, in general, all knowable objects are not exhausted, therefore, the knowing mind will not be exhausted.

---

ན་ཡུལ་མི་འཛད་ལ། དེའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ 22-4-5a མངོན་དུ་མཛད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་སེམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྣང་གསུམ་འཕོ་ཆགས་ཡིན་ལ། དེ་རགས་པ་ནས་ཕྲ་བ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོགས་བཞི་ཡི་བར་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་བཞི་ལོག་པའི་ཚེ་སེམས་འགག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་མ་གཏན་མེད་དེ། སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་འཕོ་ཆགས་ཟད་པ་ན་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། སྔགས་ལམ་འདེབས་མི་དགོས་ཏེ། རྒྱུན་མཐའི་རྡོར་ཏིང་གིས་དེ་ལྡོག་ནུས་པས་མདོ་ན་འཕོ་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྣང་བཞི་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨有無二不違 ཡང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགལ་བར་དྲི་མེད་འོད་ལས་རི་རྭ་མེད་པ་དང་། བུམ་ཡོད་གཅིག་མིན་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞི་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཡོད་མེད་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་སྣང་བའམ་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། དེ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་དོན་རྡུལ་ཙམ་མེད་པས་མེད་པ་མི་འགལ་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སུས་ཀྱང་སྙོན་དུ་མེད་ 22-4-5b དོ། །འདི་ལྟར་འཆར་མ་ནུས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་དག །གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་སྒྲུབ་པར་ཡོད་མེད་འགལ་བར་འཛིན་ཏེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ཡིན་པས་གཞི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འདུ་རུང་སྙམ་ནས། ཡོད་རྒྱུ་བུམ་པ། མེད་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཞིག་འཛིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་གང་མེད་པ་དང་གང་ཡོད་པ་ཕན་ཚུན་སྤང་སྟེ་འགལ་བ་ནི། རི་བོང་རྭ་དང་བུམ་པ་བཞིན་གཅིག་མེད་གཅིག་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་འདི་མི་འདྲ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་མེད་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རུང་སྟེ། མི་རུང་ན་དོན་དམ་པར་མེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་བྱའམ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་རི་རྭ་སོགས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྒྲུབ་མི་རིགས་པས་བདེན་གཉིས་ཆོས་འགལ་བར་འགྱུར་ནའང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་རྣམས་ལ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་ 22-4-6a པ་རི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པས། དོན་དཔ

【現代漢語翻譯】 因此，必須承認，本然智慧（རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས།）顯現了既不生也不滅的法性（ན་ཡུལ་མི་འཛད་ལ། དེའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ།）。具有能取所取（གཟུང་འཛིན་ཅན།）的心，其造作（འདུ་བྱེད།）之因是顯現、變動（སྣང་གསུམ་འཕོ་ཆགས།），從粗到細，一直到無明習氣（མ་རིག་བག་ཆགས།）等四種狀態都在變化。當這四種狀態消失時，心識便會止息。那時，既沒有變動的障礙，也沒有生滅的相狀。顯現為生滅，是由於變動的影響在心識中顯現。如此，當變動止息時，本然智慧的無變狀態便會顯現，這就是智慧之身（ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ།）。因此，不需要建立密咒道（སྔགས་ལམ།），因為常斷的（རྒྱུན་མཐའི་）金剛定（རྡོར་ཏིང་།）能夠逆轉它，所以在經部中並非沒有對治變動的方法。例如，如同大圓滿的四種顯現（རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྣང་བཞི།）一樣。吉祥圓滿！ 辨別有無二者不相違背 此外，正如在無垢光（དྲི་མེད་འོད།）的教言中，以『山羊角不存在』和『瓶子存在並非唯一』為例所說的那樣，在同一個基（གཞི།）上，名言上存在和勝義上不存在這二者並不矛盾。因為在名言上，瓶子等顯現或存在，是誰也無法否認的。然而，通過勝義的觀察，尋找瓶子的實體，卻找不到一絲一毫的微塵，因此說它不存在，這並不矛盾，這是由事物本身的法性所決定的，是誰也無法否認的。 如果有人不能理解這一點，卻空談空性，那麼，在同一個基上，世俗諦上存在和勝義諦上不存在這二者本應不矛盾且意義相同，他們卻認為存在和不存在是相互矛盾的。他們認為存在和不存在是相互排斥的，怎麼可能存在於同一個基上呢？因此，他們認為存在的是瓶子，不存在的是獨立自存的實有（བདེན་གྲུབ།）。名言的觀察所否定和肯定的事物是相互排斥的，例如兔子角和瓶子，一個不存在，一個存在。 但這與上述情況不同，名言上存在的存在和勝義上不存在的不存在，二者可以在同一個基上不矛盾且意義相同。如果不能這樣，那麼勝義上不存在的事物，在名言上也應該不存在；名言上存在的事物，在勝義上也應該不存在，這樣一來，勝義的觀察所要破斥或證明不存在的事物是什麼呢？對於名言上不存在的兔子角等事物，也不應該在勝義上證明它們不存在，否則二諦（བདེན་གཉིས།）的法就會變成相違。勝義的觀察所要證明不存在的事物，應該是名言上存在的緣起顯現這些無欺的現象，而不是名言上已經不存在的兔子角和石女的兒子等，因為它們在名言上已經確定不存在了，勝義的觀察又有什麼作用呢？

【English Translation】 Therefore, it must be acknowledged that the inherent wisdom (རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས།) manifests the Dharma nature (ན་ཡུལ་མི་འཛད་ལ། དེའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པ།) that neither arises nor ceases. The mind with grasping and being grasped (གཟུང་འཛིན་ཅན།), its cause of fabrication (འདུ་བྱེད།) is the appearance and change (སྣང་གསུམ་འཕོ་ཆགས།). From coarse to fine, it changes all the way to the four states of ignorance and habitual tendencies (མ་རིག་བག་ཆགས།). When these four states disappear, the mind ceases. At that time, there is neither the obscuration of change nor the characteristic of arising and ceasing. Appearing as arising and ceasing is due to the influence of change appearing in the mind. Thus, when change ceases, the unchanging state of the inherent wisdom manifests, and this is the wisdom body (ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ།). Therefore, there is no need to establish the mantra path (སྔགས་ལམ།), because the constant and nihilistic (རྒྱུན་མཐའི་) Vajra Samadhi (རྡོར་ཏིང་།) can reverse it, so it is not that there is no antidote to change in the Sutras. For example, like the four visions of Dzogchen (རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྣང་བཞི།). Mangalam! Distinguishing that existence and non-existence are not contradictory Furthermore, just as it is said in the teachings of Vimalaprabha (དྲི་མེད་འོད།), using the examples of 'a yak's horn does not exist' and 'a vase exists but is not singular,' existence and non-existence on the same basis (གཞི།) are not contradictory in terms of conventional existence and ultimate non-existence. Because in conventional terms, the appearance or existence of things like vases cannot be denied by anyone. However, through ultimate analysis, searching for the essence of the vase, not even a particle can be found, so saying it does not exist is not contradictory. This is established by the nature of phenomena themselves, and cannot be denied by anyone. If someone cannot understand this and speaks emptily about emptiness, then on the same basis, conventional existence and ultimate non-existence should not be contradictory and should have the same meaning. However, they consider existence and non-existence to be contradictory. They think that existence and non-existence are mutually exclusive, so how can they exist on the same basis? Therefore, they believe that what exists is the vase, and what does not exist is independently established true existence (བདེན་གྲུབ།). What is negated and affirmed by conventional analysis are mutually exclusive, like a rabbit's horn and a vase, one does not exist and the other does. But this is different from the above situation. The existence that exists conventionally and the non-existence that does not exist ultimately can be non-contradictory and have the same meaning on the same basis. If this is not the case, then what does not exist ultimately should also not exist conventionally; what exists conventionally should also not exist ultimately. In that case, what is to be refuted or proven non-existent by ultimate analysis? For things that do not exist conventionally, such as a rabbit's horn, it should not be proven that they do not exist ultimately, otherwise the two truths (བདེན་གཉིས།) would become contradictory. What ultimate analysis should prove non-existent are the undeceptive appearances of dependent origination that exist conventionally, not things that already do not exist conventionally, such as a rabbit's horn and the son of a barren woman, because it has already been established that they do not exist conventionally, so what is the use of ultimate analysis?

---

ྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ནམ་ཡང་མིན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་མེད་ཀྱང་དེ་གྲུབ་ཟིན་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ལྷག་པོར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཅིའང་མེད་པས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་ནོ། །བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་རྡུལ་ཙམ་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་མ་རྙེད་པ་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་པས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གྲུབ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཙམ་སུས་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་རིགས་པ་མི་སྲིད་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཟློག་སྟེ་སྨྲ་མི་ནུས་པ་ནི། རྒོལ་བའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་སྣང་སྟོང་། སྟོང་བཞིན་སྣང་། སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ཡི། ཆོས་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་པ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོང་ཚུལ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ 22-4-6b སྣམ་བུ་མེད་པ། གནག་གི་རྭ་ཡོད་དང་། དེ་སྟེང་རི་བོང་རྭ་མེད་པ་ལྟ་བུས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པའི་གོ་ག་ལ་ཆོད། བུམ་ཡོད་དང་། དེ་ལ་སྣམ་མེད་དང་། གནག་རྭ་ཡོད་རི་རྭ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་སྣམ་མེད་སོགས་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། བུམ་པ་ཡང་དག་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཡིན། བུམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་བདེན་མེད་ཅེས་མིང་བཏགས་པ་ལས། བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ། བདེན་མེད་གྲུབ་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་གཉིས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ན། འདི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དོན་དཔྱོད་མི་དགོས་པར་ཐ་དཔྱོད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་དཔྱོད་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མེད་པར་མ་འགྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཁེགས། མེད་པར་གྲུབ་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཅི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་དམིགས་ཏེ། དེས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པའང་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་ 22-4-7a དཔྱོད་པ་རི་རྭ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་། དེའི་ཕྱིར་འགག་མ་མྱོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་ཞེས་པའ

【現代漢語翻譯】 以理證無法成立任何事物，即使沒有理證，事物也已經成立。如果用理證來分析，也沒有什麼需要進一步證明的，因此理證不適用于分析這些事物。我們所見的瓶子等世俗存在，若以一異、有無等方式分析，則連微塵也無法找到，這是由事物本身的性質所決定的。因此，無論是誰，都無法在勝義諦中確立它們的存在，從而證明它們在勝義諦中是不存在的。雖然在勝義諦中不存在，但在名言諦中，依賴產生的顯現是真實不虛的，這是任何人都無法否認的。因此，不可能存在既在名言諦中被證明不存在，又在勝義諦中被證明存在的道理。在這個包括天神在內的世間，沒有人能夠推翻這個道理，因為這並非出於辯論者的主觀意願，而是由事物本身的性質所決定的。 因此，顯現即是空性，空性即是顯現，顯現與空性無二無別，同時顯現。所謂的『空』，並非指事物本身不空，而是指被其他事物所空，這只是世俗的空性觀，並非勝義瑜伽士的境界。例如，瓶子的存在，以及瓶子上沒有布匹；牛角的存在，以及牛角上沒有兔角。這些世俗存在的法，如何能理解空性？瓶子的存在，以及瓶子上沒有布匹；牛角的存在，以及兔角的不存在，這些都只能通過世俗的量來證明，而不是通過理證來證明布匹的不存在。瓶子在勝義諦中是不可得的，這是通過理證來證明的。瓶子不可得，就被稱為『無自性』。如果瓶子是可得的，那就無法成立無自性。如果成立了無自性，那就必須理解瓶子在勝義諦中是不存在的。這兩者在勝義諦中有什麼區別呢？ 如果所謂的『真實成立』在名言諦中也不存在，那麼，如果證明『此物在名言諦中不存在』需要依靠世俗的量，那麼，既然世俗的量已經證明了這一點，又何必需要理證呢？如果缺少理證就無法成立，如果理證無法證明瓶子不存在，那麼，又如何破除真實成立呢？如果已經證明不存在，那麼它本身就是勝義諦中的空性。除此之外，還有什麼其他的理證可以用來破除所謂的『真實成立』呢？理證無法找到瓶子，因此，在名言諦中也不可能找到它。如果用理證來分析名言，就像分析兔角不存在一樣，那麼，一切法從一開始就未曾生起，因此也未曾止滅。如何證悟從未生起之法，又如何在名言諦中說『生』呢？

【English Translation】 Reasoning cannot establish anything that is not already established; even without reasoning, it is already established. If analyzed with reasoning, there is nothing further to prove, so reasoning is not applicable for analyzing these things. These mundane existences like pots, when analyzed by oneness or otherness, existence or non-existence, not even a particle can be found, which is established by the power of reality. Therefore, no one, whether oneself or others, can establish their existence in ultimate truth, thus proving their non-existence in ultimate truth. Although non-existent in ultimate truth, in conventional truth, the interdependent appearances are undeniably real, which no one can refute. Therefore, it is impossible to have a reasoning that proves non-existence in conventional truth and existence in ultimate truth. In this world, including the gods, no one can reverse and speak otherwise, not because of the opponent's intention, but because it is established by the power of the nature of things. Therefore, what appears is emptiness, and emptiness is what appears; appearance and emptiness are non-contradictory and arise as one. 'Emptiness' is not that the thing itself is not empty, but that it is empty of other things, which is the worldly view of emptiness, not the realm of ultimate yogis. For example, the existence of a pot and the absence of cloth on it; the existence of cow horns and the absence of rabbit horns on them. How can these conventionally existing phenomena understand emptiness? The existence of a pot and the absence of cloth on it; the existence of cow horns and the absence of rabbit horns, both are only established by conventional valid cognition, but how can reasoning prove the absence of cloth, etc.? The pot is not truly found, which is by reasoning. The pot is not found, which is named 'without inherent existence'. If the pot is found, then without inherent existence cannot be established. If without inherent existence is established, then it must be understood that the pot does not exist in ultimate truth. What difference is there between these two in ultimate truth? If 'truly established' does not exist even in conventional truth, then if proving 'this does not exist in conventional truth' relies on conventional valid cognition, then since conventional valid cognition has already established this, what is the need for reasoning? If it cannot be established without reasoning, if reasoning cannot prove that the pot does not exist, then how can truly established be refuted? If it is proven to be non-existent, then that itself is emptiness in ultimate truth. What other reasoning is there to refute the so-called 'truly established'? Reasoning cannot find the pot, therefore, it is impossible to find it in conventional truth either. If one analyzes convention with reasoning, just like proving that rabbit horns do not exist, then all phenomena have never been born from the beginning, therefore they have never ceased. How does one realize what has never been born, and how does one say 'birth' in conventional truth?

---

ང་མི་དམིགས་ཏེ། དམིགས་ན་སྐྱེ་མེད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཀུན་ལ་དབུ་འཇུག་ལུང་དྲངས། དེས་ན་རྗེས་ཐོབ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ལས་འདས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། ༈ །ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཕུང་སོགས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་། དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་བཟུང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ན། དེ་དང་དེ་ལ་དངོས་འཛིན་འཇིག་ཐབས་མེད་ལ། དེ་དང་དེ་མི་སྟོང་བཞིན་དུ་ཆོས་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་དེ་འདྲས་སྟོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེས་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་འཛིན་འཇིག་པར་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ། རི་བོང་རྭ་མེད་པར་བཟུང་ཡང་ཕྱུགས་ཀྱི་རྭ་མེད་པར་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་བཟུང་བས་དངོས་འཛིན་ཅིས་མི་འཇིག་སྙམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་། རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ 22-4-7b པར་ཁས་བླངས་ལ། བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་དགག་བྱ་བཀག་པའི་གཏན་མེད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། རི་རྭ་མེད་པ་ཕྱུགས་ཀྱི་རྭའི་ཆོས་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་ཀྱང་། སྣམ་མེད་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་བུམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཡང་ཁེགས་མོད། དེས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ངོར་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ངོར་བུམ་པ་དམིགས་ཀྱང་། དེས་དོན་དམ་དཔྱོད་ངོར་དམིགས་པའམ་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། ༈ ། 正理立共許空性 སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་ཚེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་གྲུབ་ཟིན་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོ་སྐྱེ་སུས་ཀྱང་བདག་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་བདེན་པ་མེད་པར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས། གཙོ་བོ་རྟག་པ་སོགས་མུ་སྟེགས་པས་གསར་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང་། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཀག་པ་འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ 22-4-8a བསླུ་མེད་སྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གནས་ལུགས་སུའམ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་སྣང་ཡང་། གླང་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་རང་ལ་འགྲུབ་ཟིན་གྱི་དཔེས་རྟེན་འབྱུང་གི་དབ

【現代漢語翻譯】 我並非無所指，如果有所指，那就不會是無生。這在一切法上都引用了中觀的論證。因此，后得位（證悟后）顯現空性的雙運猶如幻象，而勝義諦則是超越有無，如同虛空。 在世俗諦中，如果執著于存在的蘊等為『我』和『我的』，並執著于這個和那個的自性，從而產生煩惱和三輪的分別念，那麼，如果世俗諦中存在的諸法不空其自性，就無法破除對這個和那個的實執。即使以『空』來對治世俗諦中不存在的、名為『真實成立』的其他法，又有什麼用呢？這對於破除瓶子等不空自性的諸法的實執又有什麼幫助呢？就像執著于兔子沒有角，也不能破除對家畜有角的執著一樣。 如果認為執著一切法為無自性就能破除實執，但如果承認一切法空于真實成立，卻不空其自性，並且承認真實成立在世俗諦中不存在，而瓶子等在世俗諦中存在，那麼，對世俗諦中不存在的破除對像進行遮破的斷滅空，就不能成為世俗諦中存在的諸法的法性。就像兔子沒有角不是家畜的角的法性或存在方式，瓶子上沒有布，也不能說沒有布就是瓶子的空性一樣。 因此，在勝義諦的觀察中，由於瓶子是無所指的，所以在它的層面，世俗諦的存在也被遮破了。但這並不是爲了證明在世俗諦的觀察中不存在。即使在世俗諦的觀察中瓶子是可指的，也不能因此證明在勝義諦的觀察中它是可指的或存在的。 以正理成立共許的空性 一般來說，當以理證來確定空性時，以世俗諦的觀察來成立世俗諦中不存在的事物，並不是勝義諦的觀察所要遮破的。因為凡夫俗子都不會執著於二我，也不需要以勝義諦的觀察來證明不存在或沒有真實性。主要需要遮破的是外道新近捏造的常等觀點，而通過離一多因等理證進行的遮破，也是通過世俗諦的觀察來進行的。 因此，凡夫俗子執著于這些在世俗諦中真實不虛存在的諸法，認為它們如所顯現般是真實或正確的。就像幻化的大象雖然顯現為大象，但它本身並不是真正的大象一樣，這些在世間上已經成立的例子，說明了緣起的威力。

【English Translation】 I am not pointing at anything specific; if I were, it would not be unborn. This is drawn from the arguments of Madhyamaka (Middle Way philosophy) for all phenomena. Therefore, the union of appearance and emptiness in the post-meditative state is like an illusion, while in ultimate truth, it is beyond existence and non-existence, like the sky. In conventional truth, if one grasps at the aggregates (skandhas) and so forth, which exist, as 'I' and 'mine,' and if one grasps at the essence of this and that, thereby generating afflictions and the three wheels (of action, agent, and object), then, if the phenomena that exist in conventional truth do not empty themselves of their own essence, there is no way to destroy the grasping at reality regarding this and that. Even if one empties something that does not exist in conventional truth, which is called 'truly established,' what benefit does that have for destroying the grasping at reality regarding phenomena such as a vase that does not empty itself of its own essence? It is like grasping that a rabbit has no horns, but not grasping that livestock have no horns. If one thinks that grasping all phenomena as devoid of inherent existence will destroy the grasping at reality, but one acknowledges that all phenomena are empty of true establishment, yet do not empty themselves of their own essence, and one acknowledges that true establishment does not exist in conventional truth, while acknowledging that vases and so forth exist in conventional truth, then the utter absence of negating the object to be negated, which does not exist in conventional truth, cannot be the nature of phenomena that exist in conventional truth. Just as the absence of rabbit horns is not the nature or mode of existence of livestock horns, and just as a vase does not have cloth on it, but the absence of cloth is not the emptiness of the vase. Therefore, because a vase is not specifically pointed out in the investigation of ultimate truth, its existence in conventional truth is also refuted in its regard. However, this does not prove non-existence in the investigation of conventional truth. Even though a vase is specifically pointed out in the investigation of conventional truth, it does not thereby establish that it is specifically pointed out or exists in the investigation of ultimate truth. Establishing the Commonly Accepted Emptiness with Valid Reasoning Generally, when emptiness is established through reasoning, establishing the non-existence of something in conventional truth through the means of conventional investigation is not what is refuted by the investigation of ultimate truth. This is because ordinary beings do not grasp at the two selves, and it is not necessary to prove non-existence or the absence of truth through the investigation of ultimate truth. What primarily needs to be refuted are the newly fabricated views of eternalism and so forth by non-Buddhists, and this refutation through reasoning such as the refutation of one and many is also done through the means of conventional investigation. Therefore, ordinary beings grasp at these phenomena that exist genuinely and undeniably in conventional truth, believing that they are established as real or correct as they appear. Just as a magical elephant appears as an elephant, but it is not established as an elephant itself, these examples that are already established in the world demonstrate the power of dependent origination.

---

ང་གིས་གླང་པོ་ཆེ་དངོས་སུ་སྣང་བ་འདི་ཡང་། སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པས་འགྲུབ་ལ། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ། མ་རྙེད་པའམ། མ་དམིགས་པ་དེ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་འདི་དག་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་བོ། །དེས་ན་བུམ་སོགས་འདི་དག་དོན་དམ་པར་རམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དེས་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་མི་སྟོང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་ 22-4-8b དཔྱད་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མ་རྙེད་མི་དམིགས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ཀྱི། དེས་ལྷག་མ་ཐ་སྙད་དུ་ལུས་པ་ཅུང་ཟད་གཅིག་གྲུབ་ནས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མི་སྲིད་པས། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཐ་སྙད་དུའང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པར་གོ་དགོས་ན། མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་རང་རང་ངོ་བོས་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། མོ་གཤམ་བུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། མོ་གཤམ་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མེད་པ་དཔེར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་ཞེས་པ་འདི་ཐ་སྙད་བཀག་པའི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཅིག་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་རྣམ་བཞག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བཀག་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་བཀག་ཅེས་པ། མེས་ཤིང་བསྲེག་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཕན་ཆད་ཐ་སྙད་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དགོས་ན། བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་དཔྱད་རུང་མ་དཔྱད་རུང་། ཐ་སྙད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་སྟོང་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ནི་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་ 22-4-9a སྙད་བྱས་པ་དང་། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་རུང་། ལྟ་བའི་རྩོད་ཡིག་ཕ་ལམ་དུ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་མིན་ཚུལ། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་རྣམས་དྲངས། དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པ་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་སྟོང་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་རིགས་པ་འདི་ལ་བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན། བདེན་ག

【現代漢語翻譯】 我以大象為例，雖然顯現，但實際上並沒有那樣成立，這是通過勝義諦的理智量來證明的。此時，對於勝義諦理智量無法分析、無法找到或無法觀察到的事物，所有世俗存在的法，都是勝義諦理智量無法分析的，並且自性空，勝義諦中不存在，也沒有真實成立。這些說法雖然在詞語表達上有所不同，但實際上沒有差別，都歸結于同一個要點。因此，瓶子等事物雖然在勝義諦中或實相中不存在，但不能僅僅說它們在世俗中存在。而是要說，瓶子不空于瓶子，瓶子空于真實成立。因此，瓶子不空于自身，但空於他者的真實成立。 22-4-8b 如果這樣分析，瓶子在勝義諦中無法找到，無法觀察到，從而證明其為空性。但這樣一來，剩餘的世俗法就幾乎沒有成立的餘地，因此，所謂的世俗觀察也幾乎不可能存在。正如月稱菩薩所說：『如石女兒，自性生，彼亦如是無，世間亦無生。』這裡所說的『自性』，指的是世俗的瓶子等事物，以及生等法，即指事物自身的體性。如果必須理解為真實成立的自性，那麼就像石女兒一樣，石女兒從未出生過，石女兒的自性是不存在的，以此作為比喻。如果是這樣，那麼所謂的勝義諦，就是一個遮止世俗的徹底空性，因為沒有世俗的安立，所以會認為遮止了世俗。所謂遮止世俗，就像火燒木頭一樣，如果一切都是空性，那麼從那以後，世俗顯現就必須斷絕。但是，瓶子等世俗事物，無論是否可以分析，世俗自身的體性或法性，都已經安住于空性之中。儘管如此，在如此空性的狀態下，世俗緣起的顯現卻始終沒有中斷。 22-4-9a 雖然已經做了空于自性，以及勝義諦中不存在的說法。在宗喀巴大師的辯論文章中，對於勝義諦理智量無法分析的事物，並沒有使用『無真實』的說法。如果這兩者意義相同，那麼就不會提出這些批評。如果這兩者意義不同，那麼是否需要用一異相違等理證來證明真實成立的空性？如果這樣，如果通過理證證明瓶子是可以分析的，那麼真實成

【English Translation】 I use the example of an elephant, although it appears, it is not actually established as such, which is proven by the valid cognition of ultimate truth. At this time, for things that cannot be analyzed, found, or observed by the valid cognition of ultimate truth, all phenomena that exist conventionally are unable to be analyzed by the valid cognition of ultimate truth, and are empty of their own nature, do not exist in ultimate truth, and are not truly established. Although these statements differ only in their wording, they are actually the same and converge on the same key point. Therefore, although things like vases do not exist in ultimate truth or reality, it is not enough to simply say that they exist conventionally. Rather, it must be said that a vase is not empty of a vase, but a vase is empty of true establishment. Therefore, a vase is not empty of itself, but is empty of the true establishment of others. 22-4-8b If analyzed in this way, a vase cannot be found or observed in ultimate truth, thus proving its emptiness. But in this way, there is almost no room for the remaining conventional phenomena to be established. Therefore, the so-called conventional observation is almost impossible. As Nagarjuna said: 'Like a barren woman's child, its own nature is born, it is also non-existent, and there is no birth in the world.' The 'own nature' mentioned here refers to conventional things like vases, and phenomena like birth, which refers to the nature of the thing itself. If it must be understood as the own nature of true establishment, then like a barren woman's child, a barren woman's child has never been born, and the own nature of a barren woman's child is non-existent, using this as a metaphor. If this is the case, then the so-called ultimate truth is a complete emptiness that prevents convention. Because there is no conventional establishment, it will be thought that convention is prevented. The so-called prevention of convention is like fire burning wood. If everything is emptiness, then from then on, conventional appearances must be cut off. However, these conventional things like vases, whether they can be analyzed or not, the nature or dharma nature of convention itself, has already abided in emptiness. Nevertheless, in such a state of emptiness, the appearance of conventional dependent origination has never ceased. 22-4-9a Although statements have been made about being empty of self-nature and not existing in ultimate truth. In Tsongkhapa's debate articles, the term 'untrue' was not used for things that could not be analyzed by the valid cognition of ultimate truth. If these two have the same meaning, then these criticisms would not be raised. If these two have different meanings, then is it necessary to prove the emptiness of true establishment with reasons such as one or different contradictions? If so, if it is proven by reasoning that a vase can be analyzed, then true

---

ྲུབ་ཡན་གར་བ་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་རིགས་པ་གཞན་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྨྲོས་ཤིག །བུམ་པ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་ལ། དཔྱད་བཟོད་མེད་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་སུས་ཀྱང་ཟློག་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས། བདེན་འཛིན་ཟློག་དགོས་ན། བུམ་པ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་མི་དམིགས་པར་མ་གྱུར་བར་དུ། བུམ་པ་བདེན་འཛིན་ཇི་ལྟར་ཁེགས། དེ་མི་ཁེགས་བཞིན་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པར་བཞག་ནས། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་རིགས་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འགོག །བཀག་ཀྱང་ 22-4-9b མི་དགོས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་འཛིན་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པས། དེ་སུའི་ངོར་འགོག་པ་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག ༈ །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་བུམ་སོགས་འདི་དག་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་པ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལམ་གཞི་ཡིན་ཏེ། རི་རྭ་སོགས་གཏན་མེད་རྣམས་དེའི་དཔྱད་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་མོད། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཡུལ་དུ་མ་སོང་ལ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་རྣམས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་གཞི་ཡིན་པ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་གཞི་དང་དཔྱད་བྱ་མིན་ན། དེ་མ་དཔྱད་མ་བཀག་པར་བདེན་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཁེགས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་དཔྱད་བྱར་བྱས་ནས་མི་དཔྱད་པར་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་སྤར་ཟིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགོགས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་རང་ཉིད་བུམ་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མ་གྲུབ་ན། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོར་མི་བདེན་པར་གྲུབ་ན། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཉམས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མིན་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་ 22-4-10a བདེན་སྟོང་མིན། སྣམ་བུ་སོགས་ཆོས་གཞན་གྱིས་བདེན་སྟོང་དུ་ཁས་ལོངས་ཤིག །ཐ་སྙད་བདེན་པ་མི་བདེན་ན། བདེན་གཉིས་མེད་ལ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པར། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་མེད་དགག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུགས་ལའང་ཡོད་དེ། མདོ་ལས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ན། དོན་དམ་མི་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་མི་སྲིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་ན། ཀུན་རྫོབ་མི་བདེན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་

【現代漢語翻譯】 如果存在其他無法通過理智分析來證明的極端觀點，請說出來。如果瓶子被證實可以通過理智分析，那麼瓶子真實存在的觀點就無法被任何人推翻；如果無法通過理智分析，那麼瓶子本身是空性的觀點也無法被任何人反駁。世俗凡夫執著于瓶子本身是真實存在的，這是一種錯覺。如果想要破除這種真實存在的執著，除非通過理智分析來分析瓶子本身，並且發現它並非真實存在，否則如何破除對瓶子真實存在的執著？在沒有破除這種執著的情況下，如果堅持認為瓶子不是空性的，那麼又有什麼樣的極端觀點能夠阻止人們認為瓶子是真實存在的呢？即使阻止了也沒有必要，因為對於世俗凡夫來說，沒有人會執著于瓶子以外的真實存在，所以你要阻止誰呢？ 此外，名言中存在的法，如瓶子等，是勝義諦理智分析的對象或基礎。因為像兔角等根本不存在的事物，不會成為理智分析的對象。但按照你的觀點，名言中存在的一切都不會成為勝義諦理智分析的對象，而名言中不存在的事物卻會成為理智分析的基礎。如果名言中存在的一切都不是勝義諦理智分析的對象和分析者，那麼在沒有分析和阻止的情況下，如何破除真實存在？如果將名言中存在的事物作為一或多的分析對象，但在沒有分析的情況下，又如何阻止真實存在的極端觀點蔓延？如果在名言中瓶子不是空性的，那麼瓶子在真實存在上也不是空性的，因為在名言中，瓶子本身被認為是真實存在的。如果不是這樣，如果在名言中瓶子等法被認為不是其自性，那麼名言的真實性就會喪失，名言也無法通過名言理智分析的量來證明。因此，瓶子本身不是真實空性的，你應該承認瓶子是被其他法（如布匹）所真實空性的。如果名言的真實性不真實，那麼二諦就不存在，如果二諦不可分割，那麼真如就不存在，被其他法所空性的空性（無遮止）就會變成真如。但這種空性在外道中也存在。正如經文所說：『一切存在皆為空，外道也有這種暫時的空性。』 此外，如果因為勝義諦中不存在就不能證明不存在，那麼勝義諦就不真實，世俗諦就變成真實的，這樣二諦雙運就不可能存在。如果因為世俗諦中存在就不能證明存在，那麼世俗諦的不真實性也是一樣的。雙運是圓滿至上的。

【English Translation】 If there are other extreme views that cannot be proven through rational analysis, please state them. If the pot is proven to be amenable to rational analysis, then the view that the pot truly exists cannot be overturned by anyone; if it is not amenable to rational analysis, then the view that the pot is empty in itself cannot be refuted by anyone. Ordinary worldly beings cling to the pot itself as truly existent, which is a delusion. If you want to dispel this clinging to true existence, unless you analyze the pot itself through rational analysis and find that it is not truly existent, how can you dispel the clinging to the pot's true existence? Without dispelling this clinging, if you insist that the pot is not empty, then what kind of extreme view can prevent people from thinking that the pot is truly existent? Even if you prevent it, it is not necessary, because for ordinary worldly beings, no one clings to true existence other than the pot, so who are you trying to prevent? Furthermore, the dharmas that exist in conventional reality, such as pots, are the objects or basis for engaging in analysis by ultimate truth. Because things that are completely non-existent, such as rabbit horns, are not made the object of such analysis. But according to your view, everything that exists in conventional reality does not become the object of analysis by ultimate truth, and things that do not exist in conventional reality are said to be the basis for analysis by ultimate truth. If everything that exists in conventional reality is not the object and analyzer of analysis by ultimate truth, then how can true existence be refuted without analyzing and preventing it? If you make things that exist in conventional reality the object of analysis as one or many, but without analyzing, how can you prevent the spread of extreme views of true existence? If the pot is not empty in conventional reality, then the pot is also not empty in true existence, because in conventional reality, the pot itself is considered to be truly existent. If this is not the case, if dharmas such as pots are considered not to be their own nature in conventional reality, then the truth of conventional reality will be lost, and conventional reality will not be proven by the measure of conventional rational analysis. Therefore, the pot itself is not truly empty, you should admit that the pot is truly empty by other dharmas (such as cloth). If the truth of conventional reality is not true, then the two truths do not exist, and if the two truths are inseparable, then suchness does not exist, and emptiness (non-affirming negation) that is empty by other dharmas will become suchness. But this kind of emptiness also exists in non-Buddhist systems. As the sutra says: 'All existence is empty, non-Buddhists also have this temporary emptiness.' Furthermore, if not existing in ultimate truth cannot prove non-existence, then ultimate truth is not true, and conventional truth becomes true, so the union of the two truths cannot exist. If existing in conventional truth cannot prove existence, then the untruth of conventional truth is the same. Union is the supreme of all aspects.

---

ལྡན་སྟོང་ཉིད་ལ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་ན། དེ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བས་ཞི་མཐའ་འགོག་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོ་སོགས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེས་མོད། ཁྱེད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་ཐེག་གསུམ་ཐུན་མོང་པའི་ལམ་དུ་འདོད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་དེས་ཞི་མཐའ་མི་འགོག་པར་མ་ཟད། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་མཐའ་ཡིན་པར་བསམ་པ་ནི། ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་ལམ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་ཉིད་ 22-4-10b ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་འཚལ་ན། སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པས་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ། ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཐག་པ་ཐག་པས་མི་སྟོང་ཡང་། སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུའི་མེད་དགག་ཅིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བཟུང་ན། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་དེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་ལྟ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྐབས་སུའང་འདི་མེད་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རང་ལམ་ན་སྲིད་རྩ་གཅོད་ནུས་མེད་ཅེས་ཁས་བླངས་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་ཚབ་ཆེའོ། །དེ་འདྲའི་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཐུན་མིན་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གིས་ཕྱོགས་ཙམ་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་དག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་སོགས། མེད་དགག་གི་སྟོང་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ཁྱོད་དང་འདྲ། ཐེག་ཆེན་པས་དོན་དཔྱོད་ཚད་མའི་རྗེས་དཔག་གིས་གོ་ཡུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཚོགས་བསགས་དང་འབྲེལ་བས་རྗེས་སུ་མཐོང་ལམ་ན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་བྱ་དེ། སྔགས་ཀྱི་མྱུར་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་མཐོང་ནུས་པ་དེས་སྔགས་མྱུར་ལམ་ཡིན། དེ་ཡང་དབང་པོ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་ལ་བླ་མའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཟུང་ 22-4-11a འཇུག་གི་དོན་ཐད་ཀར་གྲོལ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་པ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྲོལ་ལམ་གྱི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ནས་ཐིམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་གསལ་ཤར་བའི་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡིན། མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྔགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དུ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འབྱེད་དགོས། མདོ་རང་ལམ་གྱི་སྦྱོང་པ་སྔོན་སོང་ཚེ་འདིར་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཀྱང་། མདོ་རང་ལམ་བསྒོམ་པས་ཚེ་འདིར་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་མངོན་སུམ་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ལས་དང་པོ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་ཏེ། ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གོ་ཡུལ་ཙམ་འཆར་བའང་། ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་ལག་རྗེས་མིན་པར་གོ་མི་ནུས། དེ་འདྲའི་ཟུང་འཇུག་དེ་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲོད་ན་མྱུར་དུ་ངེས་ནུས་ཀྱི། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་དཔྱད་པས་གོ་ཡུལ་རབ་རིབ་ཤར་ཀྱང་མྱོང་བས་ཡིད་ཆེས་འདྲེན་དཀའ་བས། སེམས་སྐྱེ་མེ

【現代漢語翻譯】 如果認識到具有（空性，śūnyatā）的勝義諦中，輪迴（samsara）和涅槃（nirvāṇa）是平等的，那麼以認識到這一點的見地，能夠阻止寂滅邊。正如རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོ་（rGyal tshab chen po，嘉曹杰波，Regent）等諸位菩薩所說的那樣是確定的。但是，你所認為的空性是三乘（theg gsum）共通的道，如果沒有慈悲心，不僅不能阻止寂滅邊，而且認為它本身就是寂滅邊。如果你不瞭解雙運（zung 'jug）離戲（spros bral）或者具一切殊勝相的空性（rnam kun mchog ldan stong nyid）是什麼樣的，誤以為空性是一個沒有名稱的法，並執著於它，這就像將繩子誤認為蛇一樣。即使繩子不是空無繩子本身的，但它確實是空無蛇的。如果你將這種遮無（med dgag）視為究竟的實相，那麼空性遮無就是三乘道的見地。並且，在金剛乘（rdo rje theg pa）中，如果缺少這種見地，就無法在金剛乘的自道中斬斷有之根本。這種觀點是極其錯誤的。像這樣不住于輪迴和涅槃的雙運具一切殊勝相的空性是大乘（theg chen）不共的證悟之源。聲聞（nyan ran）和緣覺（rang rgyal）甚至無法稍微理解它。因為他們對人無我（gang zag gi bdag med pa）等遮無的空性以及事物的看法與你相似。大乘行者通過以正量（tshad ma）推理來確定其意義，並與積累無數資糧相關聯，因此在見道（mthong lam）中現量證悟。通過依靠密咒的快速道，今生可以證悟，這就是密咒快速道的原因。此外，對於根器成熟的人，通過上師的引導，可以直接以解脫道的方式證悟自心本性本初不生雙運的意義，這就是大圓滿（rdzogs chen）的見解。精進者通過解脫道的風融入中脈的力量，證悟光明（'od gsal）的現量。雖然是現量，但在密咒的方便道（sbyor lam）中，需要區分比喻智慧（dpe yi ye shes）和密咒見道中的真實智慧（don gyi ye shes）。如果先前已經修習了顯宗的自道，那麼今生安住于殊勝法（chos mchog）中，也可以通過修習顯宗的自道，今生現量證悟法性真理（chos nyid bden pa）。但是，並非所有初學者都能做到這一點。即使僅僅是對雙運本身的意義產生模糊的理解，也離不開積累廣大資糧。如果從心性上認識到這樣的雙運，就能迅速確定。但是，如果向外看，即使通過思辨產生模糊的理解，也很難通過體驗來產生信心。因此，心本初不生 22-4-10b 22-4-11a

【English Translation】 If one realizes the equality of samsara and nirvana in the ultimate truth that possesses emptiness (śūnyatā), then with the view that realizes this, one can prevent the extreme of quiescence. As the Regent (rGyal tshab chen po) and other bodhisattvas have said, it is certain. However, your emptiness is considered a common path of the three vehicles (theg gsum). If there is no compassion, it not only cannot prevent the extreme of quiescence, but also thinking that it itself is the extreme of quiescence. If you do not know what the union (zung 'jug), free from elaboration (spros bral), or the emptiness endowed with all supreme aspects (rnam kun mchog ldan stong nyid) is like, mistaking emptiness for a dharma without a name, and clinging to it, it is like mistaking a rope for a snake. Even though the rope is not empty of the rope itself, it is indeed empty of the snake. If you hold this negation (med dgag) as the ultimate reality, then the emptiness negation is the view of the path of the three vehicles. And, in the Vajrayana (rdo rje theg pa), if this is lacking, one cannot cut the root of existence in one's own path of the Vajrayana. This view is extremely mistaken. Such a union that does not abide in samsara and nirvana, the emptiness endowed with all supreme aspects, is the uncommon realization lineage of the Mahayana (theg chen). The Shravakas (nyan ran) and Pratyekabuddhas (rang rgyal) cannot even slightly understand it. Because their view of the emptiness of selflessness of persons (gang zag gi bdag med pa) and other negations, and of things, is similar to yours. Mahayana practitioners determine the meaning through inference by means of valid cognition (tshad ma), and because it is associated with accumulating countless accumulations, it is subsequently realized directly in the path of seeing (mthong lam). By relying on the swift path of mantra, one can realize it in this life, which is why mantra is a swift path. Furthermore, for individuals whose faculties are mature, through the guru's introduction, one can directly realize the meaning of one's own mind, the unborn union, through the path of liberation, which is the view of Dzogchen (rdzogs chen). Diligent practitioners realize the direct perception of the arising of clear light ('od gsal) through the power of the winds of the path of liberation entering and dissolving into the central channel. Although it is direct perception, in the context of the practice path (sbyor lam) of mantra, one needs to distinguish between the example wisdom (dpe yi ye shes) and the meaning wisdom (don gyi ye shes) in the path of seeing of mantra. If one has previously practiced the self-path of sutra, then abiding in the supreme dharma (chos mchog) in this life, one can also directly realize the truth of reality (chos nyid bden pa) in this life by meditating on the self-path of sutra. However, not all beginners can do this. Even just a vague understanding of the meaning of the union itself cannot be understood without the result of accumulating vast accumulations. If one recognizes such a union from the perspective of the mind, one can quickly determine it. However, if one looks outward, even if a vague understanding arises through speculation, it is difficult to inspire confidence through experience. Therefore, the mind is unborn 22-4-10b 22-4-11a

---

ད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་འདི། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ཐབས་མཁས་ཡིན་པར་རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ 辨諸法自性非空之說 ཡང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ 22-4-11b ཁས་བླངས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་ལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མིན་ལ། བདེན་གྲུབ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ནམ། དེ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་མ་དག་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ན། ཐོ་ཡོར་མི། ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས། དེ་མེད་པས་ཐོ་ཡོར་དང་ཐག་པ་ཚུལ་དེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཅིས་མ་ཡིན། བུམ་སོགས་ཆོས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་མིན་པར་འགྱུར་སོགས་སོ། ༈ ། 辨勝義無則非無,世俗有則非有之說 ཡང་། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་ཟེར་བ་ལྟར་ན། དངོས་སུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཤུགས་ལས། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བློ་ངོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་གོ་ཆོད་ལ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཉིས་སྣང་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་པར་ཁས་བླངས་པས། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་དང་དེའི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་བདེན་ཞིང་མཐར་ཐུག་ཡང་དག་པའི་དོན་ 22-4-12a ཡིན་ལ། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དང་། དེའི་ཡུལ་དམིགས་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བ་གཉིས་ཀ་རྫུན་ཞིང་ལོག་པར་ཁས་བླངས། ལམ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་འདི་འདྲ་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་དེ་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག །ཧ་ཧ། འོ་ན་སྔ་རབས་པ་དག་གིས། དེ་ཟློག་ལ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་ན། གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད། ལམ་བྱང་ཕྱོགས། འབྲས་བུ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ན། སྔ་རབས་རང་སྟོང་སྨྲ་བ་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པས། དེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་གོ་མི་ཆོད། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གྲུབ་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མི་ཟློག་པས། འདི་དང་གཞན་པའི་ཁས་ལེན་མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ལ་གོ་བ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ཅིག་ཤོས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྔ་རབས་གཞན་སྟོང་པ་ལྟར་ན། ཁས་བླང་དེ་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་ངོ་ན་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་དེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 22-4-12b ཀྱི་ངོར་གོ་མི་ཆོད་ལ། དོན་དམ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཞི་ལམ་

【現代漢語翻譯】 正如《現觀莊嚴論》（rnam snang mngon byang）中所說，現在所確立的這一點，是以極小的努力就能證悟究竟實義的善巧方便。吉祥！ 辨諸法自性非空之說 又，如果承認一切法從其自身方面來說不是空性的，那麼一切法就不是自性清凈的。因為自性清凈是指從其自身方面來說是空性的。難道一切法不是自性清凈的，而真實現立的才是自性清凈的嗎？因為它是空性的。真實現立是不清凈的錯覺顯現，而它的不存在才是自性清凈。如果一切法都是沒有真實現立的自性清凈，那又如何呢？就像把繩子誤認為是蛇一樣，它的不存在，繩子和繩子的狀態怎麼就不是自性清凈了呢？瓶子等其他法的角度來說是自性清凈的，但從它自身的體性來說就不是自性清凈的等等。 辨勝義無則非無,世俗有則非有之說 又，如果像說『勝義中沒有，所以不能說沒有；世俗中有，所以不能說有』那樣，實際上這樣承認的結果是：在二取分別的錯覺心識面前顯現的一切都『可以說有』，而在二取不成立的智慧面前，因為沒有二取顯現，所以就『不能說沒有』。這樣承認，那麼對於具有二取分別的眾生來說，他們的心識和心識所緣都是真實的，並且是究竟正確的道理；而對於具有二取不成立的智慧的聖者來說，他們的等持和等持的對境，都是虛假的和錯誤的。這是對道路——空性，以及以空性為對境的聖者智慧的誹謗，說出如此不堪入耳之語的應成派是什麼樣的，請仔細觀察！哈！那麼，如果像前代人那樣反駁並承認，基、蘊、處、界，道、菩提分，果、十力等等，都『不能說有』，那和前代自空宗的觀點不是一樣了嗎？按照前代自空宗的觀點，名言中存在的事物，用理智分析也是不存在的，所以他們完全『不能說有』。勝義中不存在，在任何情況下都是成立的，即使名言中存在，也不會反駁勝義中存在。所以，這種承認和另一種承認是不一樣的，這種承認是可以理解的，而另一種是不能理解的。按照前代他空宗的觀點，這種承認是沒有過失的，因為在二取分別的錯覺面前顯現的一切世俗，都『不能說有』，因為在聖者智慧面前是『不能說有』的，而勝義和二取無別的基、道、

【English Translation】 As stated in the Abhisamayalankara (rnam snang mngon byang), this point that has now been established is a skillful means to realize the ultimate meaning with minimal effort. May there be auspiciousness! Refuting the Theory That All Dharmas Are Not Empty in Their Own Nature Furthermore, if it is accepted that all dharmas are not empty from their own side, then all dharmas would not be primordially pure. Because primordially pure is said to be empty from its own side. Are all dharmas not primordially pure, and is it that which is truly established that is primordially pure? Because it is empty. Truly established is an impure, illusory appearance, and its non-existence is primordially pure. If all dharmas are primordially pure without true establishment, then what? Just like mistaking a rope for a snake, its non-existence, how are the rope and the state of the rope not primordially pure? From the perspective of other dharmas such as a vase, it is primordially pure, but from its own essence, it is not primordially pure, and so on. Refuting the Theory That If It Does Not Exist in the Ultimate Sense, It Cannot Be Said Not to Exist; If It Exists in the Conventional Sense, It Cannot Be Said to Exist Furthermore, if it is said, 'Because it does not exist in the ultimate sense, it cannot be said not to exist; because it exists in the conventional sense, it cannot be said to exist,' then the implication of explicitly accepting it in this way is that everything that appears to the mind of dualistic illusion 'can be said to exist,' and because there is no dualistic appearance in the realm of non-dual wisdom, it 'cannot be said not to exist.' By accepting this, for sentient beings with dualistic appearances, both their minds and their objects are true and ultimately correct; and for noble ones who possess non-dual wisdom, both their meditative equipoise and its object, which is free from all concepts, are accepted as false and wrong. This is a slander against the path—emptiness—and all the wisdom of the noble ones that takes emptiness as its object. Consider what kind of Madhyamika it is that speaks such unbearable words! Ha! Then, if it is like the earlier scholars who refuted and accepted it, and all of the basis, aggregates, elements, sources; the path, factors of enlightenment; the result, ten powers, and so on, 'cannot be said to exist,' isn't that the same as the earlier Svātantrika-Madhyamikas? According to the earlier Svātantrika-Madhyamikas, even things that exist conventionally do not exist when analyzed by reason, so they completely 'cannot be said to exist.' Non-existence in the ultimate sense is established in all ways, but even if it exists conventionally, it does not refute existence in the ultimate sense. Therefore, this acceptance and the other acceptance are different; this one can be understood, but the other cannot. According to the earlier Shentongpas, this acceptance is established without fault, because all conventionalities that appear in the face of dualistic illusion 'cannot be said to exist,' because they 'cannot be said to exist' in the face of the wisdom of the noble ones, and the basis and path that are non-dual with the ultimate

---

འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ཞིང་དེ་དག་དོན་དམ་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་མིན་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་ཆོད་ཅེས་ཟེར། རང་སྟོང་པའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཤ་སྟག་པས། དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་མི་སྲིད་ལ། གཞན་སྟོང་པའི་ལུགས་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དོན་དམ་རང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་རབ་ལན་དུ་གསལ་ཏེ་རང་སྟོང་སྨྲ་བའི་ལུགས་སོ། །ཕྱི་མ་གཞན་སྟོང་གི་དོན་དམ་སྒྲུབ་ཚུལ་དེ་གནས་སྣང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ། ཡོད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པར་སྒྲུབ་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་བདག་གཉིས་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་མ་དག་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་གནས་སྣང་མི་མཐུན་ཏེ། བདག་མེད་ལ་བདག་ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཀྱང་མ་དག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པས་ཕྱེ་བ་ 22-4-13a ཟག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་འཁྲུལ་ཞིང་གནས་སྣང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་མེད་པར་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དག་པ་ལ་དག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ༈ །དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པར་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་སྣང་སྟོང་བདེན་གཉིས་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དག་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་དུ་མར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་གོ་དགོས་ཀྱི། སྔ་ཕྱིའི་དོན་དམ་འཇོག་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་སྨྲ་ན་གཞན་སྟོང་རང་གི་ལུགས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་བྱེད་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཡིན་ན། རིགས་པ་དེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དམིགས་མཚན་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། མི་སྟོང་ན། བདག་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའང་མི་ལྡོག་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ཡོད་པ་དང་། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་དེ་ཆོས་བདག་ཡིན་པར་ཟློག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ན་རིགས་པའི་འཇུག་པ་ཁྱད་མེད་པས་འཁྲུལ་པའི་བདག་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་མ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ 22-4-13b ལའང་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་འགྲུབ་བོ། །བདེན་གཉིས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་ཟློག་པར་འགྲུབ་ཀྱང་། གནས་སྣང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདེན་གཉིས་འདི་ཡང་ཁས་ལེན་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། སྣང་བ་ཀུན

【現代漢語翻譯】 果的諸法，從自身來說並非空性，並且這些是勝義諦，因為不是世俗諦，所以勝義諦存在即為存在，勝義諦不存在即為不存在。自空宗認為一切皆是勝義諦不存在，因此不可能存在勝義諦存在的法。而他空宗認為，勝義諦不存在即是世俗諦，勝義諦存在即是勝義諦本身。自宗在辯論中已清楚闡明，即自空宗的觀點。後文關於他空宗如何成立勝義諦，是基於住相一致與否的角度。勝義諦的觀察無法通過勝義諦的智慧來衡量，不存在即為勝義諦不存在，存在即為勝義諦成立的含義。這兩者都是衡量世俗諦的標準，並非成立其自性不空。 因此，二取（對「我」和「法」的執著）的所取境，即二我（人我，法我），以及由此產生的染污輪迴的顯現，一切皆為世俗諦，即住相不一致。因為無我顯現為有我，自性清凈卻顯現為不清凈。由無我區分開來的無漏涅槃之法，稱為勝義諦，因為不虛妄且住相一致。即無我者觀無我，自性清凈者顯現為清凈。即便如此，緣起的顯現是無欺的，是世俗諦，而勝義諦是無法通過智慧來衡量的。如果從顯空二諦的成立方式的角度來看，清凈的佛身和智慧的顯現，也因為顯現為多種而為空性，並非不空。因此，這兩者必須理解為不矛盾。如果將前後兩種勝義諦的安立方式混淆，並互相爭論，那麼他空宗自己的觀點也無法成立。如果在世俗諦中，安立者是勝義諦的觀察智慧，那麼該智慧也必須承認佛身和智慧是遠離一切相的空性。如果不空，那麼二我也無法避免，因為具有佛身和智慧的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，意為有情）具有補特伽羅的我，並且佛身和智慧的真實存在是法我，這是無法否認的。如果這樣，觀察智慧的運用沒有差別，那麼虛妄的二我也存在，或者說，對於不虛妄的顯現，也成立了二空。 那些宣說二諦的人，也永遠無法否認一切法顯空雙運、離戲的成立。但是，也必須承認基於住相一致與否的二諦，因為一切顯現...

【English Translation】 All phenomena of result are not empty from their own side, and these are ultimate truth, because they are not conventional truth, so existing as ultimate truth means existing, and not existing as ultimate truth means not existing. The Svātantrika school believes that everything is ultimately non-existent, so there cannot be phenomena that exist ultimately. While the Shentong school believes that if ultimate truth does not exist, it is conventional truth, and ultimate truth exists as ultimate truth itself. Our own school has clearly explained in debates, which is the view of the Svātantrika school. Later, how the Shentong school establishes ultimate truth is based on whether the abiding appearance is consistent or not. The observation of ultimate truth cannot be measured by the wisdom of ultimate truth, non-existence means ultimate truth does not exist, and existence means the meaning of ultimate truth being established. Both of these are the criteria for measuring conventional truth, not establishing its own nature as non-empty. Therefore, the objects of grasping of the two graspings (grasping of 'I' and 'phenomena'), that is, the two selves (self of person, self of phenomena), and the appearances of impure samsara arising from them, are all conventional truth, that is, inconsistent abiding appearances. Because selflessness appears as self, and self-nature is pure but appears as impure. The phenomena of stainless nirvana distinguished by selflessness are called ultimate truth, because they are not deceptive and the abiding appearances are consistent. That is, those who are selfless perceive selflessness, and those who are self-nature pure appear as pure. Even so, the appearance of dependent origination is infallible, it is conventional truth, and ultimate truth cannot be measured by wisdom. If viewed from the perspective of how the two truths of appearance and emptiness are established, the appearance of the pure body and wisdom of the Buddha is also empty because it appears in many ways, not non-empty. Therefore, these two must be understood as not contradictory. If the ways of establishing the two ultimate truths before and after are confused and argued with each other, then the Shentong school's own view cannot be established. If in conventional truth, the establisher is the wisdom of observing ultimate truth, then that wisdom must also admit that the body and wisdom of the Buddha are empty of all characteristics. If it is not empty, then the two selves cannot be avoided, because the person (Sanskrit: Pudgala, 補特伽羅, meaning sentient being) who has the body and wisdom of the Buddha has the self of the person, and the true existence of the body and wisdom is the self of phenomena, which cannot be denied. If so, the application of observing wisdom is no different, so the false two selves also exist, or for the non-deceptive appearance, the emptiness of the two selves is also established. Those who proclaim the two truths also can never deny the establishment of all phenomena as the union of appearance and emptiness, free from elaboration. However, these two truths based on whether the abiding appearance is consistent or not must also be acknowledged, because all appearances...

---

་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལའང་། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་བསླུ་མི་བསླུའི་ཁྱད་ཕྱེ་དགོས་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཚད་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་མི་དགོས་སོ། །དོན་དམ་པའི་མིང་བཏགས་ཚད་སྟོང་རྐྱང་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་གཞལ་ལུགས་ཀྱི་མིང་སོ་སོར་འོང་བའི་ཚུལ་གཉིས་འདི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེའོ།། ༈ 說寶性論中疑點 རྒྱུད་བླའི་དོགས་བཤད། སྤྲིན་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གསུངས་ནས། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་གྱི་ཁམས་སུ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། སེམས་ཞུམ་སོགས་ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་འདྲའི་ཁམས་ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་རྫུས་ཚིག་དྲང་དོན་ནམ། ངེས་དོན་གང་ཡིན་ན། དྲང་དོན་ 22-4-14a ཡིན་ན་རྒྱུད་བླའི་རང་ཚིག་དང་དངོས་སུ་འགལ། ངེས་དོན་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཇིག་མེད་རྟག་པའི་ལམ། ཐེག་ཆེན་རྟོགས་རིགས་ཐུན་མིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིན་པར་ཡང་། ཡང་དག་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི། །སོགས་ཀྱིས་བཤད་དེ། ལས་ཉོན་རྣམ་སྨིན་གྱི་བསྡུས་པའི་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མི་ལྡན། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པས་འབྲལ་རུང་དང་། ཟག་མེད་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཁའ་གོ་འབྱེད་དང་། ཉི་མ་ལ་འོད་བཞིན་འབྲལ་མི་རུང་བར་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྡན་ཏེ། གཤེགས་སྙིང་ནི་སྟོང་རྐྱང་ཙམ་མིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་ཡིན། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཐོག་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་ཡིན། ཟུང་འཇུག་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ། དེ་རྟོགས་པས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཉོན་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕྲ་བ་གང་ཟག་ཕན་ཆད་སྤང་བྱ་གཏན་མེད་པ་ནི། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་སོགས་གཞི་ཡིན། དེ་སྤང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ 22-4-14b ནའི་ས་ཡིན་ལ། དེ་བཞི་སྤང་ན་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱི་ཕག་སོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཤེགས་སྙིང་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་དེ། ཁོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 即使是屬於世俗諦的法，也需要區分正確與錯誤、欺騙與不欺騙，並非所有世俗諦都是錯覺。凡是安立為勝義諦的，也並非一定是空性，因為世俗諦和勝義諦有各自衡量的方式，這兩種方式在經部和偉大的論典中廣為人知。吉祥！ 關於《寶性論》中的疑點 對《寶性論》的疑問解答： 既然經中說一切法如雲如夢般空性，那麼之後又說一切眾生的心性之界是如來藏，具備功德和本有的自性，這樣說的必要是什麼呢？回答是爲了斷除怯懦等五種過失。如此宣說，那麼所說的這種具備功德的自性，是沒有而說有的虛假之詞（藏文：རྫུས་ཚིག），還是真實之義（藏文：དྲང་དོན）或究竟之義（藏文：ངེས་དོན）呢？如果是真實之義，則與《寶性論》的自語直接相違。如果是究竟之義，那麼發起菩提心后便不再退轉，是無死常恒之道，是大乘證悟的獨特之處。 這一點也可以通過『真實之邊是無為』等來解釋。業、煩惱、異熟所攝的輪迴之法，自性上原本不具備於法界，因為自性清凈故可分離；而無漏無住涅槃的一切功德，如虛空開闊、太陽有光芒般不可分離，本具于自性之中。因此，如來藏並非僅僅是空性，而是空性光明。這是諸法本初的、根本的實相。是雙運無二真諦的實相，是具足一切殊勝的空性。它是不安住于有寂的自性，是佛陀功德任運成就的體現。證悟它，就能生起大乘道的一切功德。業、煩惱、異熟的細微習氣乃至有情眾生都應斷除，這是無明習氣的根本。斷除這些是唯有佛陀才能達到的境界。如果斷除了這些，最終的功德，如十力等佛陀的功德如海般顯現，這就是法界功德的顯現。這唯是佛陀的種姓，而非聲聞、緣覺等，因為與佛陀的功德無別。 那麼，狗、豬等眾生的心相續中是否具有十力之智呢？十力之智的功德，原本就存在於它們心相續的如來藏中，因為這是它們自性的功德。

【English Translation】 Even among phenomena belonging to the relative truth, one must distinguish between correct and incorrect, deceptive and non-deceptive. Not everything that is relative is necessarily an illusion. Not everything labeled as ultimate truth is necessarily merely emptiness. The two ways of measuring relative and ultimate truth are well-known in the sutras and great treatises. Auspicious! Doubts about the Ratnagotravibhāga (Treatise on Buddha Nature) Explanation of Doubts Regarding the Uttaratantra: Since it is said that all phenomena are empty like clouds and dreams, what is the need to then say that the essence of the minds of all sentient beings is the Tathāgatagarbha (Buddha-nature), a realm endowed with qualities and inherent nature? The answer is to abandon the five faults such as discouragement. If it is said in this way, is such a realm with qualities, which is said to exist even though it does not, a false statement (Tibetan: རྫུས་ཚིག), a provisional meaning (Tibetan: དྲང་དོན), or a definitive meaning (Tibetan: ངེས་དོན)? If it is a provisional meaning, it directly contradicts the words of the Uttaratantra itself. If it is a definitive meaning, then having generated the mind of enlightenment, it is an irreversible, indestructible, and eternal path, a unique aspect of the realization of the Great Vehicle. This is also explained by 'The true limit is conditioned,' etc. The phenomena of samsara, which are gathered by karma, afflictions, and ripening, are not inherently present in the realm, because they are pure in nature and can be separated. All the qualities of uncontaminated, non-abiding nirvana, like the openness of space and the light of the sun, are inseparable and inherent in one's own nature. Therefore, the Tathāgatagarbha is not merely emptiness, but emptiness and luminosity. This is the original, fundamental reality of all phenomena. It is the reality of the indivisible union of the two truths, the emptiness that possesses all supreme aspects. It is the nature that does not abide in existence or peace, and it is the spontaneous accomplishment of the qualities of the Buddha. Realizing it gives rise to all the qualities of the Great Vehicle path. Even the subtle traces of karma, afflictions, and ripening, even sentient beings, should be abandoned, as they are the basis of ignorance and habitual tendencies. Abandoning these is the state of the Buddha alone. If these are abandoned, the ultimate qualities, such as the ten powers and other oceanic qualities of the Buddha, will manifest, which is the manifestation of the qualities of the realm itself. This is solely the lineage of the Buddha, and not of the Shravakas or Pratyekabuddhas, because it is inseparable from the qualities of the Buddha. Then, do dogs, pigs, and other sentient beings have the wisdom of the ten powers in their mind-streams? The qualities of the wisdom of the ten powers are inherently present in the Tathāgatagarbha of their mind-streams, because they are the qualities of their own nature.

---

པས་ཁམས་ཡོད་ན་ཡོན་ཏན་ཡོད་མོད་ཀྱི་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རལ་གྲི་ལ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཤུབ་ཏུ་ཆུད་པ་ལ་གཅོད་པའི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་རུང་གི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་སྒྲོམ་དུ་བཅུག་པ་ལ་མངོན་གྱུར་ཏུ་མི་འཆར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲིབ་པས་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མི་སྣང་སྟེ། དེར་མ་ཟད་དེའི་རང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ལ་མངོན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པ་འདི་ལ་བསམས་ནས། སྟོབས་བཅུ་སྐྱེ་རུང་ 22-4-15a གི་རྒྱུ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དངོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་ཡོད་པའང་དཔྱད་ཚུལ་དེའི་དབང་དུ་དེ་ལྟར་རུང་མོད། སྐྱེ་རུང་གི་རྒྱུ་དེ་འདུས་བྱས་སེམས་ཀྱི་ཡིན་ན་སེམས་ཡིན་ཚད་སྟོབས་བཅུ་སྐྱེད་རུང་དུ་སྒྲུབ་དཀའ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་བཅས་སྦྱང་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་རང་གིས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས། སྨིན་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་བུའི་ཁམས་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གཉུག་སེམས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནམ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་ལ་ངོ་བོ་སྟོང་པས་དམིགས་མཚན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། སྟོང་རྐྱང་མིན་ཏེ་མཚན་མ་མེད་པའི་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན། སྒྲིབ་པ་མ་ཟད་པའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གཤེགས་སྙིང་ལ་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་པ་ནི་བདག་ཅག་ཀྱང་འདོད་མོད། བླ་མེད་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དབྱིངས་དེ་ལ་མེད་པ་མིན་ཀྱང་། མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁམས་རང་གི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་མིན་ན། དེ་འདྲའི་ཁམས་དེ་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྟོང་རྐྱང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་ལམ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སམ། 22-4-15b གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ལམ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་སྟེ། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཚེ་སངས་རྒྱས་རུང་གི་རིགས་དང་། སངས་རྒྱས་ཚེ་མངོན་གྱུར་ཡིན། སངས་རྒྱ་རུང་ཡིན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་གནས་ཚུལ་ལ་མེད་དེ་ངོ་བོ་འགྱུར་མེད་ཡིན་པས་སོ། །སྣང་ཚུལ་ལ་གནས་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་རུང་ངོ་། །དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་ཉེས་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་ལྔ་པོ་གཤེགས་སྙིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་མ་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་། མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་འགྲུབ་པའི་གནད་ལ་འདི་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་སེམས་ཉིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་གནད་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ། །

【現代漢語翻譯】 如果具備自性，那當然會有功德，但卻不會顯現。就像劍雖然有斬斷的功能，但放在劍鞘里就無法發揮作用一樣。又如鏡子有映照影像的功德，但被遮蓋起來就無法顯現一樣。同樣，具有自性的眾生，其相續中的障礙會遮蔽自性的功德，使其無法顯現。不僅如此，其自心的法性，即具足一切殊勝的空性，也無法顯現，那又如何能顯現功德呢？因此，考慮到這種不顯現的情況，有些人會說：『僅僅具有產生十力的潛力，實際上並不具備。』這種說法在某種程度上也是可以接受的。如果說產生潛力的因是積聚的世俗心，那麼就很難證明一切心都能產生十力。如果通過清凈二障及其習氣，心性本身就能做到這一點，那麼這就是非積聚的法界功德，不能作為成熟的因。這種自性就是所說的心的自性光明，本覺心。它永遠不會中斷，本質是空性，沒有任何相狀，但並非僅僅是空，而是無相的自光明。對於尚未完全消除障礙的心相續中的如來藏，我們承認十力的智慧不會顯現。但並非說無上法的功德在法界中不存在，而是因為存在無法顯現的障礙。如果自性的本質並非本來就具備佛的功德，那麼即使存在這樣的自性，也無法成就佛性，就像虛空一樣。因此，法界光明，或自生智慧，或本覺光明，或如來藏，這些都是同一個意思。這就是佛性。當它存在於具有障礙的相續中時，就是能夠成佛的佛性；當成佛時，它就會顯現。雖然能夠成佛，但在非積聚的法性中，前後狀態並沒有差別，因為本質是不變的。在顯現上，可以說狀態發生了轉變。通過揭示存在這樣的佛性，就能避免五種過失，從而在無上菩提道上永不退轉。這五種過失源於沒有聽聞一切眾生都具有如來藏。這是成就究竟一乘的關鍵，也是金剛乘中自心本來成佛的關鍵。 If there is essence, there will be merit, but it will not manifest. Just like a sword has the function of cutting, but when it is in its sheath, the function of cutting is not manifest. And like a mirror has the merit of reflecting images, but when it is covered, it will not manifest. Similarly, the obscurations in the continuum of a person with self-nature will obscure the qualities of the essence, so they will not appear. Moreover, even though the nature of that person's own mind, the emptiness that possesses all supreme qualities, exists, it will not manifest, so how can merit manifest? Therefore, thinking about this lack of manifestation, some say that there is only the cause for generating the ten powers, but not the actual thing. This is acceptable according to that way of reasoning. If the cause for generating is an assembled mind, then it is difficult to prove that every mind can generate the ten powers. If the nature of the mind itself does it by purifying the two obscurations along with their habitual tendencies, then this is a quality of the unconditioned realm, so it cannot be a cause for ripening. This kind of essence is said to be the mind's own nature, clear light, and original mind. It never ceases and its essence is emptiness, so there is no object or sign, but it is not just emptiness, it is self-luminous without signs. We also agree that the ten powers of wisdom are not manifest in the Sugata-garbha of the mindstream where obscurations have not been exhausted. But it is not that the qualities of the unsurpassed Dharma realm are not there, but because there are obscurations that prevent them from manifesting. If the essence of the essence itself is not inherently endowed with the qualities of a Buddha, then even if such an essence exists, it will not become the Buddha-nature, just like mere emptiness. Therefore, Dharma-dhatu clear light, or self-arisen wisdom, or original mind clear light, or Sugata-garbha, all have the same meaning. This is the Buddha-nature. When it exists in a continuum with obscurations, it is the Buddha-nature that can become a Buddha, and when one becomes a Buddha, it is manifest. Although one can become a Buddha, there is no difference between before and after in the nature of the unconditioned, because the essence is unchanging. In terms of appearance, it is possible to speak of a change of state. By showing that there is such a Buddha-nature, one abandons the five faults and becomes irreversible on the unsurpassed path to enlightenment. The five faults arise from not having heard that the Sugata-garbha exists in all sentient beings. This is the key to accomplishing the ultimate one vehicle, and it is also the key to the Vajrayana teaching that the mind itself is primordially enlightened.

【English Translation】 If there is essence, there will be merit, but it will not manifest. Just like a sword has the function of cutting, but when it is in its sheath, the function of cutting is not manifest. And like a mirror has the merit of reflecting images, but when it is covered, it will not manifest. Similarly, the obscurations in the continuum of a person with self-nature will obscure the qualities of the essence, so they will not appear. Moreover, even though the nature of that person's own mind, the emptiness that possesses all supreme qualities, exists, it will not manifest, so how can merit manifest? Therefore, thinking about this lack of manifestation, some say that there is only the cause for generating the ten powers, but not the actual thing. This is acceptable according to that way of reasoning. If the cause for generating is an assembled mind, then it is difficult to prove that every mind can generate the ten powers. If the nature of the mind itself does it by purifying the two obscurations along with their habitual tendencies, then this is a quality of the unconditioned realm, so it cannot be a cause for ripening. This kind of essence is said to be the mind's own nature, clear light, and original mind. It never ceases and its essence is emptiness, so there is no object or sign, but it is not just emptiness, it is self-luminous without signs. We also agree that the ten powers of wisdom are not manifest in the Sugata-garbha of the mindstream where obscurations have not been exhausted. But it is not that the qualities of the unsurpassed Dharma realm are not there, but because there are obscurations that prevent them from manifesting. If the essence of the essence itself is not inherently endowed with the qualities of a Buddha, then even if such an essence exists, it will not become the Buddha-nature, just like mere emptiness. Therefore, Dharma-dhatu clear light, or self-arisen wisdom, or original mind clear light, or Sugata-garbha, all have the same meaning. This is the Buddha-nature. When it exists in a continuum with obscurations, it is the Buddha-nature that can become a Buddha, and when one becomes a Buddha, it is manifest. Although one can become a Buddha, there is no difference between before and after in the nature of the unconditioned, because the essence is unchanging. In terms of appearance, it is possible to speak of a change of state. By showing that there is such a Buddha-nature, one abandons the five faults and becomes irreversible on the unsurpassed path to enlightenment. The five faults arise from not having heard that the Sugata-garbha exists in all sentient beings. This is the key to accomplishing the ultimate one vehicle, and it is also the key to the Vajrayana teaching that the mind itself is primordially enlightened.

---

མངྒ་ལཾ། ༈ 辨他空論空性 མཚར་བརྗོད། གཞན་སྟོང་པས་ཅིག་ཤོས་ལ་སྨྲས་པ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དཔྱད་བཟོད་དང་། རྙེད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཞན་ཁས་བླངས། དཔྱད་བཟོད་ཡིན་ཏེ། དཔྱད་མི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ 22-4-16a པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བཀག་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་དམིགས་ན་དེ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་དམིགས་ཤིང་མ་གྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བཀོད་པའི་རིགས་པའི་འགྲོས་འཐད་དེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དཔྱད་བཟོད་དང་། རྙེད་དོན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེས་གྲུབ་པ་སོགས་བཞི་པོ་བཟློག་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཐལ། དོན་དམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དུ་མེད་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་དམིགས་པའམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་པས་བུམ་པ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ 22-4-16b ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །མི་འགྱུར་ན་དོན་དམ་དོན་དམ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་མི་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐབས་བདེན་མི་བདེན་ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་མི་བསླུའི་དོན་དུ་བཀོད་ལ། བདེན་གྲུབ་ནི་མི་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྟོང་ཉིད་ལ་ཡང་སྟོང་ཀུན་མེད་པ་བསྣན་ཡང་མི་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་སྟེ། བདེན་མེད་ལ་བདེན་མེད་བརྩེགས་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བདེན་མེད་ཟློག་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ལྟར་ན། སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། མི་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། འདོད་དགོས་སོ། །མི་འདོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཐལ་ཏེ། བདེན་མེད་ཟློག་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་ཀུན་དོན་གང་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་མེད་པར་ཁས་བླང་ན། བདེན་གཉིས་མེད་པ་དང་། དེ་རྟོགས་སུ་མེད་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སོགས་ས

【現代漢語翻譯】 吉祥！ 辨析他空宗的空性 辯論：他空宗的人對另一方說：『空性』作為所立宗，應是真實成立的，因為它是勝義諦的衡量者所成立的，並且是其所緣、可堪觀察、以及所要獲得的意義。對方承認其他理由。『可堪觀察』，因為不是『不可堪觀察』。如果理由不成立，那麼勝義諦的衡量者就不成立空性，因為已被遮止。這是周遍關係，因為如果勝義諦的衡量者沒有觀察到可堪觀察的，那麼它就不是勝義諦。如果它觀察到但沒有成立，那麼成立空性的衡量者就不存在，因此空性永遠不會成立。 這樣安排的理路是合理的，就像世俗諦的衡量者所成立的、所緣、可堪觀察、以及所要獲得的意義在世俗諦中存在，並且由它成立等四者，反過來也必須承認在世俗諦中不存在一樣。此外，『空性』作為所立宗，應是勝義諦中存在的，因為它存在於以勝義諦無倒證悟的智慧的對境中。這是因為它是聖者等持的對境。如果不是對境，就會變成非對境。同樣，『瓶子』作為所立宗，應是在世俗諦中存在的，因為它在以世俗諦無倒證悟的智慧的對境中顯現或存在，就像無錯亂的眼識顯現瓶子一樣。因此，空性在勝義諦中存在，並且由勝義諦的衡量者所成立，所以會變成真實成立的。如果不變成真實成立的，那麼勝義諦就會變成非勝義諦而成為世俗諦，並且空性不是真實成立的，而是會成立為不真實的。 這裡，『真實』和『不真實』被用作世俗諦中『欺騙』和『不欺騙』的意思，如果認為『真實成立』是不空的意思，那麼即使在空性上加上『空無所有』，也不會變成不空，因為它不會超出空性的範圍，就像在『無真實』上疊加『無真實』，也不會超出『無真實』的狀態一樣。此外，如果像認為否定『無真實』就會變成『真實成立』那樣，那麼『空性』作為所立宗，不應成立為真實的，因為你們是這樣認為的。如果這樣認為，那麼它作為所立宗，應成立為不真實的，必須這樣認為。如果不這樣認為，那麼就會變成真實成立的，就像否定『無真實』的方式一樣。此外，空性總括來說是什麼？如果是世俗諦，那麼就必須承認沒有勝義諦。如果承認有世俗諦而沒有勝義諦，那麼就會變成沒有二諦，並且無法證悟，以及沒有雙運等等。

【English Translation】 Manggalam! Refuting the Emptiness of Other-Emptiness Theory Debate: The Other-Emptiness proponent said to the other: 'Emptiness' as the subject of debate, should be truly established, because it is established by the valid cognition that investigates ultimate truth, and because it is its object, can withstand scrutiny, and is the meaning to be found. The other party accepts the other reason. 'Can withstand scrutiny,' because it is not 'cannot withstand scrutiny.' If the reason is not established, then the valid cognition that investigates ultimate truth does not establish emptiness, because it has been blocked. This is a pervasion, because if the valid cognition that investigates ultimate truth does not perceive something as able to withstand scrutiny, then it is not the ultimate truth. If it perceives it but does not establish it, then the valid cognition that establishes emptiness does not exist, therefore emptiness will never be established. The logic arranged in this way is reasonable, just as the valid cognition that investigates conventional truth establishes that the object, can withstand scrutiny, and the meaning to be found exist in conventional truth, and the opposite of these four, such as being established by it, must also be acknowledged as not existing in conventional truth. Furthermore, 'Emptiness' as the subject of debate, should exist in ultimate truth, because it exists in the object of the wisdom that realizes ultimate truth without error. This is because it is the object of the samadhi of the noble ones. If it is not an object, it will become a non-object. Similarly, 'A vase' as the subject of debate, should exist in conventional truth, because it appears or exists in the object of the wisdom that realizes conventional truth without error, just as the unerring eye consciousness perceives a vase. Therefore, emptiness exists in ultimate truth and is established by the valid cognition that investigates ultimate truth, so it will become truly established. If it does not become truly established, then ultimate truth will become non-ultimate truth and become conventional truth, and emptiness will not be truly established, but will be established as untrue. Here, 'true' and 'untrue' are used in the sense of 'deceptive' and 'non-deceptive' in conventional truth, and if it is thought that 'truly established' means not empty, then even if 'empty of all' is added to emptiness, it will not become non-empty, because it will not go beyond the scope of emptiness, just as adding 'without truth' to 'without truth' will not go beyond the state of 'without truth.' Furthermore, if, as it is thought that negating 'without truth' will become 'truly established,' then 'emptiness' as the subject of debate, should not be established as true, because you think so. If you think so, then it as the subject of debate, should be established as untrue, you must think so. If you do not think so, then it will become truly established, just like the way of negating 'without truth.' Furthermore, what is the totality of emptiness? If it is conventional truth, then it must be admitted that there is no ultimate truth. If you admit that there is conventional truth but no ultimate truth, then there will be no two truths, and it will be impossible to realize them, and there will be no union, etc.

---

ྐྱོན་མཐའ་ཡས་སོ། ༈ །ཟུང་ 22-4-17a འཇུག་སྤྲོས་བྲལ་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་ཡིན་པ་དང་། དོན་དམ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་བློས་རྟོགས་བྱའམ་ཡུལ་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་པས། དེ་ལའང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་འཇུག་གོ། ༈ །གཞན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། གང་ཡིན། མེད་ན་དོན་དམ་མེད་པ་དང་། རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་མིན་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་ལུང་དང་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའམ་གནོད་མེད་དུ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པ་དང་། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཟློག་ན་དོན་དམ་དང་སྟོང་ཉིད་མེད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་པ་བདེན་གྲུབ་བཞིན་ནོ། །ས་སྐྱའི་རྗེ་བཙུན་སོགས་དོན་དམ་མེད་ཅེས་ཞལ་བཞེས་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་མེད་ན་རྣམ་ཀུན་མི་འཐད། ཡོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་མེད་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་མེད་པས། དོན་དམ་མེད་པར་ཁས་ལེན་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །སྟོང་ 22-4-17b ཉིད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་དེ། དགག་པ་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པར་གྲུབ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོངས། །འདི་ལྟར་མི་སྟོང་ཡོད་མ་ཡིན། །གསུངས་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་སོགས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བརྩེགས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་མི་འདའ་བས་སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་དགོས་ཏེ། མ་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་ཞིང་། སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་པའང་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་པ་དང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཟློག་མི་རུང་སྟེ། ཟློག་ན་བདེན་མེད་ལོག་པས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན། སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་མིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐལ་ཏེ། བདེན་པ་གསུམ་པ་ནམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་དང་། དོན་དམ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་སོགས་གོང་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་ཡིན་ཡང་། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ན། བདེན་མེད་བདེན་མེད་ཡིན་ཡང་། དེ་བདེན་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་གཟུང་བྱ་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཕྱིར། བདེན་མེད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ 22-4-18a ཅད་རང་རང་རང་ཡིན་ཡང་། རང་རང་རང་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་སྨྱོན་པའི་ཚིག་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་སྨྲ། བུམ་པ་བུམ་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་བུམ་པར་གྲུབ་དགོས་ལ། དེར་གྲུབ་པའི་ཚད་མའང་ཡོད་དགོས་པ་བཞིན་སྟོང་ཉིད་ལའང་མཚུངས་སོ། །སྟོང་ཉིད་བདེན་པ་དང་མི་བསླུ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་གནས་ལ

【現代漢語翻譯】 過失無邊。 融入無戲論，自性超越了破立，雖然如此，但它存在於名言中，是勝義諦，並且無可避免地被證悟勝義諦的智慧所證悟或作為對境。因此，也必須如此建立。 此外，空性存在與不存在兩者之中，是哪一個？如果不存在，則會變成勝義諦不存在，不是證悟的對境等等。如果存在，則必須通過理證的檢驗，證明其無害存在，並且是聖者等持的對境。因此，它在勝義諦中存在，並且成為實有成立。如果否定這一點，則必須承認勝義諦和空性不存在。因為按照你的觀點，勝義諦必須像實有成立一樣，被能立理證所破斥，在名言中也不存在。薩迦的杰尊（Sa skya'i rje btsun）等人也承認勝義諦不存在。因此，如果勝義諦不存在，則一切都不合理。如果存在，即使在世俗諦中存在，也不會變成勝義諦，就像瓶子一樣。如果勝義諦中不存在，則不存在勝義諦中存在的法，因此，承認勝義諦不存在等等，過失無邊。 空性無法通過理證來檢驗，因為所有的破斥都依賴於所破斥的對象而安立，是這樣嗎？即使可以這樣認為，但空性仍然成立為空性。如龍樹（Klu sgrub）所說：『空』這個詞本身也是空，/其中沒有不空之物。正如所說，即使將空性疊加無數劫，也無法超越空性本身，因此，一般來說，空性必須在勝義諦中成立。如果不成立，則會墮入世俗諦，並且空性永遠不可能成為勝義諦。因此，空性是勝義諦，並且在勝義諦中成立是不可否認的。如果否定這一點，就像否定無實有一樣，會變成實有成立。如果空性不是勝義諦，則會墮入世俗諦，因為永遠不存在第三種諦。如是等等。如果勝義諦存在，則在勝義諦中成立等等，如前所述。 即使空性是勝義諦，但如果沒有在勝義諦中成立，那麼，即使無實有是無實有，但如果它沒有成立為無實有，那麼，因為沒有任何可以成立為存在的所取對境，因此，就不需要僅僅執著于無實有。一切法各自是各自，但各自沒有成立為各自，這種像瘋子一樣的話怎麼能說呢？如果瓶子是瓶子，那麼瓶子必須成立為瓶子，並且必須有成立它的量，空性也是如此。空性是真諦，是不欺騙的，是勝義諦，是常住的。

【English Translation】 Faults are limitless. Merging into non-elaboration, the self-nature transcends affirmation and negation. Although this is so, it exists in conventional terms, is the ultimate truth, and inevitably is cognized or serves as an object by the wisdom that realizes the ultimate truth. Therefore, it must be established as such. Furthermore, among existence and non-existence of emptiness, which is it? If it does not exist, then it becomes that the ultimate truth does not exist, is not an object of realization, and so on. If it exists, then it must withstand scrutiny by reasoning, proving its harmless existence, and be the object of the samadhi of the noble ones. Therefore, it exists in the ultimate truth and becomes established as truly existent. If you deny this, then you must admit that the ultimate truth and emptiness do not exist. Because according to your view, the ultimate truth must be refuted by valid reasoning, like true existence, and not exist in conventional terms. Sa-kya Jetsun (Sa skya'i rje btsun) and others also acknowledge that the ultimate truth does not exist. Therefore, if the ultimate truth does not exist, then everything is unreasonable. If it exists, even if it exists in the conventional truth, it will not become the ultimate truth, like a vase. If it does not exist in the ultimate truth, then there is no dharma that exists in the ultimate truth. Therefore, admitting that the ultimate truth does not exist, and so on, faults are limitless. Emptiness cannot withstand scrutiny by reasoning, because all refutations depend on the object to be refuted and are established, is that so? Even if it can be considered so, emptiness is still established as emptiness. As Nagarjuna (Klu sgrub) said: 'Emptiness' itself is also empty, / There is nothing here that is not empty. As it is said, even if emptiness is stacked for countless eons, it cannot go beyond emptiness itself. Therefore, in general, emptiness must be established in the ultimate truth. If it is not established, it will fall into the conventional truth, and emptiness can never become the ultimate truth. Therefore, it is undeniable that emptiness is the ultimate truth and is established in the ultimate truth. If you deny this, just like denying non-true existence, it will become true existence. If emptiness is not the ultimate truth, then it will fall into the conventional truth, because there is never a third truth. And so on. If the ultimate truth exists, then it is established in the ultimate truth, and so on, as mentioned above. Even if emptiness is the ultimate truth, but if it is not established in the ultimate truth, then, even if non-true existence is non-true existence, but if it is not established as non-true existence, then, because there is no object to be grasped that can be established as existent, therefore, it becomes unnecessary to merely cling to non-true existence. Although all dharmas are each their own, how can one speak such mad words as saying that each is not established as their own? If a vase is a vase, then the vase must be established as a vase, and there must be a valid cognition that establishes it, and the same applies to emptiness. Emptiness is truth, is not deceptive, is the ultimate truth, and is permanent.

---

ུགས་ཡིན་ན། དེ་དང་དེར་གྲུབ་དགོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་མི་བདེན་རྫུན་པ་དང་བསླུ་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་སྣང་ཚུལ་ལས་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ཟིན་ལ། བདེན་གྲུབ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་བདེན་མེད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མེད་པར་འགོག་པའི་རིགས་པ་མེད་དེ། དོན་དམ་རིགས་པས་གྲུབ་ཟིན་ཡིན་ལ། དེ་སླར་ཡང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་འགོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་མི་ཁེགས་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲ། བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་ལས་ལྷག་པར་བུམ་པ་ཁེགས་ན་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་ལ་དེ་མི་སྲིད་པས་ཐ་ 22-4-18b སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དགག་ཡུལ་མིན་པར་མི་འདོད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ནི། སླར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཆ་མེད་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་མི་འཇུག །རྟག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ་མི་འཇུག །རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་མི་འཇུག་པས། དེ་བདེན་མེད་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། མི་སྟོང་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ནམ་ཡང་སྟོང་པ་ལས་མི་འདའ་ལ། མི་སྟོང་པར་ཟློག་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་མཚར་གཏམ་དུ་ཟློས་ཤིག་དང་། དེང་སང་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཚིག་ལ་རྟོན་ཅིང་འཆེལ་བས་ཟབ་དོན་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་འཚོལ་ཞིང་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་མང་པོས་བདེན་མེད་ལ་གཅེས་སུ་བཟུང་ནས་གཞན་སྟོང་ལུགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཤིན་ཏུ་རགས་པས་ཚིག་གཅིག་གིས་སྨ་བབ་པར་རུང་སྙམ་དུ་ཁ་ལྕེ་བརྡར་འདོད་མང་བས་ཚིག་ལ་འཆེལ་ནས་སྒྲུབ་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་ན། ཚིག་རྗེས་འབྲང་བ་དེ་དག་གིས་ལན་ཇི་ལྟར་འདེབས་པ་མཚར་ལྟས་གྱིས་ཤིག །འོ་ན་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཆ་མེད་ཡིན་པས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རམ་ཟེར་ན་མི་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་སོགས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ 22-4-19a ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པས་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་མི་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་གྲུབ་པས་དོན་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ངོ་བོ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་མོ་གཤམ་བུ་དང་འདྲ་ན་དོན་དམ་དང་སྟོང་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་དམིགས་ཡུལ་མིན་པར་འགྱུར་ན། འདི་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པས་ཁྱད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཀྱེ་མ་འདི་འདྲའི་ཚིག་རྗེས་འབྲང་བ་ན། །ཡང་དག་དོན་དམ་དོན་ནི་སུ་ཡིས་རྟོགས། །སྙི

【現代漢語翻譯】 如果這是你的觀點，那麼就必須在那個框架內成立。就像你必須認為世俗是虛假的、欺騙性的、虛構的，並且與現象的真實情況不符一樣。 此外，按照你的體系，究竟而言，通過分析究竟的理智所要否定的僅僅是真實成立。既然它在名言中不存在，並且已經被分析究竟的理智所否定，那麼否定真實成立的空性，即通過否定真實成立而完全斷除真實，就沒有理由去否定它不存在真實成立，因為它已經被究竟的理智所證實。它不能再次成為究竟分析的對象。這就像你承認你的究竟分析否定了真實成立，但並沒有否定名言的瓶子一樣。如果否定了真實成立就等同於否定了瓶子，那麼瓶子就必須在名言中不存在，但這是不可能的。難道你不認為，名言中存在的事物不是究竟分析所要否定的對象嗎？ 同樣，空性也不能再次成為究竟分析的對象。因為在無自性的事物上，一異皆離的理智不起作用；在常法上，因為沒有原因，所以四句生滅的理智不起作用；因為它不是依緣而生，所以緣起的理智不起作用。因此，它不能成立為無真實，也不能成立為非空。因為它的自性永遠不會脫離空性，並且不可能逆轉為非空。請重複這些奇談怪論吧！ 如今，許多人不依賴意義，而是依賴文字，沉迷於此，喜歡尋找和談論甚深中觀的宗義。他們珍視無真實，認為他空宗的觀點非常粗糙，可以用一句話來駁倒，因此許多人磨礪口舌，想要依賴文字來論證。如果像這樣論證空性的真實成立，那麼那些追隨文字的人會如何回答呢？真是奇觀！ 那麼，難道所有非實有都是常法、無分，因此會變成真實成立嗎？不會的。因為虛空等不是通過分析究竟的理智所證實的，所以不會變成究竟。即使一異皆離等不起作用，也沒有絲毫自性成立，而是通過現量和名言的理智所證實，所以在意義上就像石女的兒子一樣沒有自性。 同樣，空性與此不同。如果它像石女的兒子一樣，那麼就會導致究竟和空性不存在，並且不會成為聖者等持的對境。因為這是究竟分析的結果，所以是有區別的。就這樣說吧！ 唉，如果追隨這樣的文字，誰又能領悟真正的究竟之義呢？可悲啊！

【English Translation】 If that is your view, then it must be established within that framework. Just as you must consider the conventional to be false, deceptive, fabricated, and not in accordance with the true state of affairs of phenomena. Furthermore, according to your system, ultimately, what is to be negated by the reasoning that analyzes the ultimate is solely true establishment. Since it does not exist in name, and has already been negated by the reasoning that analyzes the ultimate, there is no reason to negate the emptiness that is the complete severance of truth by negating true establishment, as it has already been proven by ultimate reasoning. It cannot be the object of ultimate analysis again. This is like admitting that your ultimate analysis negates true establishment, but does not negate the pot of name. If negating true establishment is equivalent to negating the pot, then the pot must not exist in name, but that is impossible. Don't you think that things that exist in name are not objects to be negated by ultimate analysis? Similarly, emptiness cannot be the object of ultimate analysis again. Because on things without inherent existence, the reasoning of being neither one nor different does not apply; on the permanent, because there is no cause, the reasoning of the four extremes of arising and ceasing does not apply; because it does not arise dependently, the reasoning of dependent arising does not apply. Therefore, it cannot be established as without truth, nor can it be established as non-empty. Because its nature never deviates from emptiness, and it is impossible to reverse to non-empty. Please repeat these absurdities! Nowadays, many people do not rely on meaning, but rely on words, indulging in them, and like to seek and talk about the profound Madhyamaka tenets. They cherish non-truth, thinking that the view of the Shentong school is very crude and can be refuted with a single sentence, so many people sharpen their tongues, wanting to rely on words to argue. If the true establishment of emptiness is argued like this, how will those who follow the words answer? What a spectacle! Then, does that mean that all non-existents are permanent, indivisible, and therefore become truly established? No, because space and so on are not proven by the reasoning that analyzes the ultimate, so they do not become ultimate. Even if being neither one nor different does not apply, there is not the slightest inherent establishment, but it is proven by the reasoning of direct perception and name, so in meaning it is like the son of a barren woman, without inherent existence. Similarly, emptiness is not the same as this. If it is like the son of a barren woman, then it would lead to the non-existence of the ultimate and emptiness, and it would not become the object of the samadhi of the noble ones. Because this is the result of ultimate analysis, there is a difference. So say! Alas, if one follows such words, who can realize the true meaning of the ultimate? How sad!

---

གས་དུས་ཚིག་ལ་འཆེལ་ནས་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི། །གྲུབ་མཐའི་སྨྲ་བ་དེང་སང་དུས་ན་མང་། །དེ་དག་ཚིག་ལ་འཆེལ་ཞིང་སྨྲ་ལ་དགའ། །རང་ཆེ་འབྱིན་ཅིང་གཞན་དག་ཁྱད་དུ་གསོད། །གྲུབ་མཐའི་ཁ་འཛིན་ཆགས་སྡང་མེ་ལྟར་འབར། །དེ་འདྲས་རྩོམ་པ་པོད་གྲངས་མང་པོ་བསོགས། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་གཡེལ་གྱུར་པས། །ཟབ་དོན་མི་ཤེས་ཟབ་དོན་སྨྲ་བར་རློམ། །དེ་དང་དེ་འདྲ་རྣམས་ལ་མཚར་གཏམ་དུ། །འདི་ལྟར་སྨྲས་ཀྱི་འཆལ་གཏམ་མང་པོ་ཡི། །ཁ་ཤག་བཀྱེ་ལ་ཕམ་རྒྱལ་དགོས་པ་ཆུང་། །མང་དུ་ 22-4-19b བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་སྨྲས་ན་ཡང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་གོ་སྐྱེད་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། །དེ་འདྲའི་འཆད་རྩོད་དེ་ཡང་དགོས་པ་ཆུང་། །དེ་བས་བདག་དོན་ཤེས་པ་འགའ་སྲིད་ན། །དོན་ཆུང་ཚིག་གི་བརྗོད་སྒྲོས་བཟང་ངན་ཙམ། །ཚེ་གཅིག་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་མ་བྱེད་པར། །རྒྱལ་གསུང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་དོན་བསམ་ན། །བློ་གྲོས་འཕེལ་ཞིང་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་། །དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་འགྱུར་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །རྟག་ཏུ་ཚིག་གི་རྒྱལ་ཕམ་ཅུང་ཟད་ལ། །རེ་བས་ཁ་ཤག་རྩོད་པས་མི་ཡི་ཚེ། །སྟོང་ཟད་ཐོས་པ་ཁ་ཁྱེར་མ་བྱེད་ཅིག །ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་གང་དང་གང་ལ་ཡང་། །དེ་དང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་སྟོང་ཤེས་ན། །སྟོང་དང་སྣང་བ་འགལ་མེད་རང་གིས་གོ། །སྟོང་ཉིད་གཏན་ཕབ་དོན་པོ་དེ་མིན་ནམ། །བདེན་མེད་འབའ་ཞིག་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང་། །སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཕན། །སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དོན་ལས་ནི། །ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གཉིས་ལ་མ་མཐོང་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཚིག་གི་ལམ། །སྨྲ་ལ་དགའ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཚིག་གི་ལམ། །རྣམ་པར་བཞག་ནས་དོན་ལ་གཡེལ་བའི་རྒྱུ། །འདི་དང་འདི་འདྲ་རྣམས་ལ་རྩིས་ཆེན་པོའི། །ཞེན་པ་ 22-4-20a འགོག་ཕྱིར་མཚར་གཏམ་ཙམ་ལས་ནི། །འདི་ལ་དགོས་པ་ཆེ་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །ལྕགས་ཁྱི་ཟླ་བཅུ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་མི་ཕམ་པས་ཕྲལ་བྲིས་དགེ། ༈ ། 辨隨境相設二諦 ཡང་གནས་སྣང་གི་དབང་གིས་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ། གནས་ཚུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དམ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པར་གྱུར་བའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དོན་དམ། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་བསླུ་མི་བསླུའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འཇོགས་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་མ་ཟད་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལའང་དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་དང་ལོག་པའམ། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁྱད་འདོད་དེ། འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་བློའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཟླ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། དེ་འཛིན་དབང་ཤེས་གཉིས་ཀ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའམ་ཀུན་རྫོབ། ཟླ་གཅིག་དང་། དེ་འཛིན་ཤ

【現代漢語翻譯】 如今之人執著于言辭而心懷偏見，宗派之爭論甚囂塵上。他們沉溺於辭藻，樂於辯論，抬高自己，貶低他人。宗派的偏執如火焰般燃燒，他們撰寫了大量的著作，卻忽略了內在的修持。因此，他們不瞭解深奧的含義，卻自詡為深奧之道的宣講者。 對於這些人，我以嘲諷的口吻說：無休止的爭論，勝負又有何意義？即便在漫長的劫波中滔滔不絕，對深刻含義的理解也微乎其微。這樣的爭論毫無意義。如果有人能領悟自我的真諦，哪怕只是對細微的言辭有所瞭解，也不應只關注言語的優劣。 不要將一生的修行重心放在細枝末節上，而應將佛陀教誨的每一句偈頌，都與自身相聯繫，深入思考其含義。這樣才能增長智慧，獲得廣大的利益。認識到暇滿人身的珍貴意義，不要總是爲了言辭上的勝負，耗費生命去爭論。不要讓博學成為空談。 對於一切事物，無論是什麼，如果能認識到其空性本質，就能自然領悟空性與顯現的無二無別。證悟空性，不正是最重要的嗎？如果只是執著于虛無，或者認為空性是實有的，又有什麼益處呢？在顯現與空性雙融的境界之外，我沒有看到其他更高的功德。 即便如此，那些熱衷於言辭的人，仍然會以各種方式運用語言，沉溺於辭藻，而忽略了其真正的含義。爲了阻止對這些行為的過度執著，我才說了這些嘲諷的話，我並不認為這些話有多麼重要。 鐵狗年十月十五日，麥彭巴（Mipham，無畏洲）匆匆寫下此文。吉祥！ 辨隨境相設二諦 根據所處情境來安立二諦（two truths）： 首先，確定空性（emptiness）的實相，即二諦無別、離於戲論（free from elaborations）。然後，將與此實相相符的境與有境（object and subject）都視為勝義諦（ultimate truth）。將與實相不符的境與有境都視為世俗諦（conventional truth）。 之所以要這樣安立，是因為在名言（conventional expressions）中，存在真與假的區分。不僅在此處，在下部的宗派（lower philosophical schools）和世俗之人中，也以這種方式區分正確與錯誤，或者勝義諦與世俗諦。如果以世俗之人的認知為準，那麼月亮的幻象以及執著於此幻象的意識，都是錯誤的，因此是世俗諦。而真實的月亮以及執著于真實月亮的意識，則是正確的，因此是勝義諦。

【English Translation】 Nowadays, people cling to words and harbor biases, with sectarian disputes escalating. They indulge in rhetoric, delight in debate, exalting themselves and belittling others. Sectarian fanaticism burns like a flame, and they amass numerous writings, neglecting inner practice. Consequently, they do not understand the profound meaning, yet boast of expounding the profound path. To these individuals, I say with a mocking tone: What is the point of endless debates, of victory or defeat? Even if one speaks volubly for eons, the understanding of profound meaning remains minimal. Such debates are meaningless. If someone can grasp the essence of self, even with a slight understanding of subtle words, they should not focus solely on the merits of language. Do not make the practice of a lifetime focus on trivial matters, but rather relate each verse of the Buddha's teachings to oneself, deeply contemplating its meaning. This will increase wisdom and bring vast benefits. Recognizing the preciousness of leisure and endowment, do not always waste life arguing over verbal victories. Do not let erudition become empty talk. Regarding all phenomena, whatever they may be, if one can recognize their empty nature, one will naturally realize the inseparability of emptiness and appearance. Is not realizing emptiness the most important thing? If one merely clings to nihilism, or believes that emptiness is substantial, what benefit is there? Beyond the union of appearance and emptiness, I see no other higher merit. Even so, those who are fond of words will still use language in various ways, indulging in rhetoric and neglecting its true meaning. To prevent excessive attachment to these behaviors, I have spoken these mocking words; I do not think these words are of great importance. Written hastily by Mipham (Fearless Lion) on the fifteenth day of the tenth month of the Iron Dog year. May it be auspicious! Distinguishing the Two Truths According to Circumstances How to establish the two truths (two truths) according to the power of the situation: First, determine the reality of emptiness (emptiness), that is, the two truths are inseparable and free from elaborations (free from elaborations). Then, regard both the object and subject (object and subject) that are consistent with this reality as the ultimate truth (ultimate truth). Regard both the object and subject that are inconsistent with reality as conventional truth (conventional truth). The reason for establishing it in this way is that there is a distinction between truth and falsehood in conventional expressions (conventional expressions). Not only here, but also in the lower philosophical schools (lower philosophical schools) and ordinary people, this method is used to distinguish between right and wrong, or between ultimate truth and conventional truth. If based on the cognition of ordinary people, then the illusion of the moon and the consciousness clinging to this illusion are both false, so they are conventional truth. The real moon and the consciousness clinging to the real moon are correct, so they are ultimate truth.

---

ེས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་དག་གམ་དོན་དམ་དུ་འདོད་དགོས་སོ། །བྱེ་མདོས་བཅོམ་གཞིག་རུང་བ་རགས་སྣང་ཀུན་རྫོབ། མི་རུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་དོན་དམ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉེན་པོའམ་རིགས་པས་གནོད་ནུས་པ་ 22-4-20b ཀུན་རྫོབ། ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་དུ་བཞག་གོ། །དེ་བཞིན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རང་མཚན་དོན་དམ། མི་ནུས་པ་སྤྱི་མཚན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་དངོས་ཡིན་མིན་གྱིས་སོ། །སེམས་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་དོན་དམ། གཉིས་སྣང་ངམ་ཀུན་བཏགས་ཀུན་རྫོབ། ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་དུ་འདོད། དེས་ན་གནས་སྣང་མཐུན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞག་རུང་སྟེ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དཔྱད་ན། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཉོན་འཁྲུལ་པས་བསྐྱེད་པ་མིན་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྒྲིབ་པས་བསླད་པ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བདེན་ཞིང་མི་བསླུ་བར་གྲུབ་པའོ། །འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདིའི་བདེན་མི་བདེན་ནི་མི་བསླུ་བ་དང་བསླུ་བའི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྣང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ལ་ 22-4-21a རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ནོ། །གནས་སྣང་མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཚད་མའི་གནོད་པ་བསྟན་པས་ནམ་ཡང་ལྡོག་བྱེད་མེད་པས་བརྟན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེར་བྱས་ན་ཐག་པར་འཛིན་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་སྟོན་དུ་ཡོད་པས་གནོད་པ་མཐོང་ན་ལྡོག་སྟེ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་བཞིན་མི་བརྟན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར། ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག །རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་གསུངས་པ་རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་བློར་ཤོང་། ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པར་བཤད་ན། དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་རྟག་པར་འགྲུབ་བོ། །གྲུབ་ཀྱང་དེའི་ཕྲིན་ལས་དང་གདུལ་བྱ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གདུལ་བྱ་རང་ངོར་རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་ཞིང་མི་རྟག་པར་སྣང་གི་རྟག་པར་སྣང་མི་ཤེས་ཏེ། གནས་མ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་ལས་སྣང་ཐབས་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་རིམ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་ནམ་མཁས་གོ་འབྱེད་པར་སྣང་གིས། འབྲས་བུ་རང་རང་སྐྱེ་བའི་དུས་མིན་པར་ནམ་མཁས་གོ་ 22-4-21b འབྱེད་དུ་མེད་པས། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ན་ནིང་གི་ལོའི་གོ་འབྱེད་པའི་ནམ་མཁའ་ད་ལོའི་གོ་འབྱེ

【現代漢語翻譯】 因此，兩種真理都必須被認為是正確或真實的。對於毗婆沙宗（Vaibhashika），可以被破壞或摧毀的事物是粗顯的現象，即世俗諦（saṃvṛti-satya）；不能被破壞的是微塵，即勝義諦（paramārtha-satya）。此外，如果對治或理效能夠損害某事物，那麼它就是世俗諦；否則，它就被認為是勝義諦。同樣，能夠發揮作用的是自相（svalakṣaṇa），即勝義諦；不能發揮作用的是共相（sāmānyalakṣaṇa），即世俗諦。這是根據術語的應用對象是否真實存在來區分的。唯識宗（Cittamatra）認為，通往正道的最終目標是勝義諦，二取顯現或遍計所執（parikalpita）是世俗諦，圓成實性（pariniṣpanna）是勝義諦。因此，憑藉與實相一致的顯現的力量所獲得的涅槃（nirvāṇa）的所有法都是勝義諦；憑藉不一致的力量所產生的輪迴（saṃsāra）的所有法都可以被認為是世俗諦。如果通過術語分析的量（pramāṇa）來分析，那麼所有身（kāya）和智慧（jñāna）的顯現都不是由煩惱和錯覺產生的，而是來自正確的智慧的力量，並且沒有被遮蔽所污染，因此被認為是真實的和不欺騙的。輪迴的法與此相反，因此不被認為是真實的。這種真實與不真實是通過不欺騙和欺騙的術語分析的量來確定的。因此，與實相一致的顯現的對境被稱為智慧，它是無能取所取的；執持不一致的顯現被稱為識（vijñāna），它是有能取所取的。對於與實相一致的智慧的對境，由於沒有量可以證明其錯誤，因此它是穩定的，就像世間人認為繩子是繩子的認知一樣。對於與實相不一致的對境，量可以證明其錯誤，因此一旦看到錯誤就會改變，就像認為繩子是蛇的認知一樣是不穩定的。因此，《無盡慧經》中說：『智慧是常，識是無常。』如果從連續性的角度來解釋，那麼小智慧的人可以理解。如果從本體的角度來解釋，而不是指剎那，那麼與法界（dharmadhātu）無二的智慧不是與法性（dharmatā）不同的，因此被認為是常。即使如此，其事業和引導眾生的知、悲、力三者，在被調伏的眾生面前是依次顯現的，並且顯得是無常的，但實際上並不知道它是常的，因為對於尚未轉變的識來說，沒有辦法從中顯現。對於依次產生的果實來說，似乎是當時的天空在開闢空間，但如果不是果實產生的時機，天空就無法開闢空間。因此，如果從果實產生的角度來看，去年的天空無法開闢空間，今年的天空才能開闢空間。 Therefore, both truths must be considered correct or real. For the Vaibhashikas, what can be destroyed or broken is the coarse appearance, which is the conventional truth (saṃvṛti-satya); what cannot be destroyed is the subtle particle, which is the ultimate truth (paramārtha-satya). Furthermore, if an antidote or reasoning can harm something, it is conventional truth; otherwise, it is considered ultimate truth. Similarly, what can perform a function is a self-characteristic (svalakṣaṇa), which is ultimate truth; what cannot perform a function is a general characteristic (sāmānyalakṣaṇa), which is conventional truth. This is distinguished by whether the object of a term's application is real or not. The Cittamatrins consider the ultimate goal of the correct path to be ultimate truth, dualistic appearances or imputed phenomena (parikalpita) to be conventional truth, and the perfectly established nature (pariniṣpanna) to be ultimate truth. Therefore, all the dharmas of nirvana obtained through the power of consistent appearance with reality are ultimate truth; all the dharmas of samsara arising from the power of inconsistent appearance can be considered conventional truth. If analyzed by the valid cognition (pramāṇa) that analyzes terms, all appearances of body (kāya) and wisdom (jñāna) are not produced by afflictions and delusions, but arise from the power of correct wisdom, and are not tainted by obscurations, therefore they are established as true and non-deceptive. The dharmas of samsara are the opposite of this, so they are not established as true. This truth and untruth are determined by the valid cognition that analyzes terms of non-deception and deception. Thus, the object of consistent appearance with reality is called wisdom, which is without subject and object; grasping inconsistent appearance is called consciousness (vijñāna), which has subject and object. For the object of wisdom that is consistent with reality, since no valid cognition can show its error, it is stable, like the worldly cognition of perceiving a rope as a rope. For the object of inconsistent appearance with reality, valid cognition can show its error, so it changes when the error is seen, and is unstable like the cognition of perceiving a rope as a snake. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is said: 'Wisdom is permanent, consciousness is impermanent.' If explained from the perspective of continuity, it can be understood by those of small intelligence. If explained from the perspective of essence, not referring to a moment, then the wisdom that is non-dual with the dharmadhātu is not different from dharmatā, so it is established as permanent. Even so, its activities and the three qualities of knowledge, compassion, and power that guide beings appear sequentially to the beings being tamed and appear impermanent, but in reality, it is not known to be permanent, because for consciousness that has not been transformed, there is no way to appear from it. For fruits that arise sequentially, it seems that the sky at that time opens up space, but if it is not the time for the fruit to arise, the sky cannot open up space. Therefore, if considered from the perspective of the fruit arising, the sky that opened up space last year cannot open up space this year.

【English Translation】 Therefore, both truths must be considered correct or real. For the Vaibhashikas, what can be destroyed or broken is the coarse appearance, which is the conventional truth (saṃvṛti-satya); what cannot be destroyed is the subtle particle, which is the ultimate truth (paramārtha-satya). Furthermore, if an antidote or reasoning can harm something, it is conventional truth; otherwise, it is considered ultimate truth. Similarly, what can perform a function is a self-characteristic (svalakṣaṇa), which is ultimate truth; what cannot perform a function is a general characteristic (sāmānyalakṣaṇa), which is conventional truth. This is distinguished by whether the object of a term's application is real or not. The Cittamatrins consider the ultimate goal of the correct path to be ultimate truth, dualistic appearances or imputed phenomena (parikalpita) to be conventional truth, and the perfectly established nature (pariniṣpanna) to be ultimate truth. Therefore, all the dharmas of nirvana obtained through the power of consistent appearance with reality are ultimate truth; all the dharmas of samsara arising from the power of inconsistent appearance can be considered conventional truth. If analyzed by the valid cognition (pramāṇa) that analyzes terms, all appearances of body (kāya) and wisdom (jñāna) are not produced by afflictions and delusions, but arise from the power of correct wisdom, and are not tainted by obscurations, therefore they are established as true and non-deceptive. The dharmas of samsara are the opposite of this, so they are not established as true. This truth and untruth are determined by the valid cognition that analyzes terms of non-deception and deception. Thus, the object of consistent appearance with reality is called wisdom, which is without subject and object; grasping inconsistent appearance is called consciousness (vijñāna), which has subject and object. For the object of wisdom that is consistent with reality, since no valid cognition can show its error, it is stable, like the worldly cognition of perceiving a rope as a rope. For the object of inconsistent appearance with reality, valid cognition can show its error, so it changes when the error is seen, and is unstable like the cognition of perceiving a rope as a snake. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is said: 'Wisdom is permanent, consciousness is impermanent.' If explained from the perspective of continuity, it can be understood by those of small intelligence. If explained from the perspective of essence, not referring to a moment, then the wisdom that is non-dual with the dharmadhātu is not different from dharmatā, so it is established as permanent. Even so, its activities and the three qualities of knowledge, compassion, and power that guide beings appear sequentially to the beings being tamed and appear impermanent, but in reality, it is not known to be permanent, because for consciousness that has not been transformed, there is no way to appear from it. For fruits that arise sequentially, it seems that the sky at that time opens up space, but if it is not the time for the fruit to arise, the sky cannot open up space. Therefore, if considered from the perspective of the fruit arising, the sky that opened up space last year cannot open up space this year.

---

ད་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་ཅིག་ཅར་གོ་འབྱེད་དགོས་པས་ནམ་མཁས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་གོ་འབྱེད་པའི་དོན་རིམ་ཅན་དུ་བྱེད་པར་སྣང་མོད། ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་དོན་བཞག་ཏུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིས་དབང་ཕྱུག་རྟག་པས་སྣོད་བཅུད་སྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་པའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འདྲ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པས་སངས་རྒྱས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་དང་མི་འདྲ་ལ། དབྱིངས་ཡེ་ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་ལ། དབང་ཕྱུག་རྟག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ནི་སྣོད་བཅུད་བསྐྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱིས་བསྐྱེད་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འབྱུང་མེད་གཟུགས་དོན་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཞིབ་མོར་བསམ་ན། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དང་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་མེད་བཞིན། 22-4-22a ལས་སྣང་སྒྱུ་མ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་འབྱུང་བའང་དེའི་ངང་ལས་མ་འདས་ལ། དོན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱས་པ་མེད་མོད། སྲིད་ཞིའི་རང་སྣང་གི་སྣང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བ་ལ། ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོ་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོད་མའི་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལས་གྲོལ་འཁྲུལ་བྱུང་ཞིང་། དེར་གནས། དེར་ཐིམ་པས། དུས་འཁོར་ལས། གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་པ་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་སྟོང་པ་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན་པའམ། ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དམིགས་པས་གནས་གྱུར་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དེའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་མེད་ན་འབྱུང་མི་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་ལ་རྟོག་པ་དང་སྐྱེད་པའི་བྱེད་པ་མེད་མོད། མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པར་རིགས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་ནི་རྒྱུས་རྟེན་འབྲེལ་དངོས་ཡིན་ཀྱང་། ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་དེའི་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བར་ཆོས་སྐུའི་ 22-4-22b ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དགེ། ༈ ཡང་། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆ་སོ་སོར་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་ཡིན་པས། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན། ཡོད་རྐྱང་མེད་རྐྱང་ལྟ་བུ་མིན་པས་སྣང་སྟོང་ཡ་བྲལ་རེ་རེ་ནས་མིན། སྣང་ན་སྟོང་མི་ཤེ

【現代漢語翻譯】 並非如此。如果那樣，就必須立即理解，所以似乎天空也以有次第的方式理解果。要知道，就像在非造作的虛空中無法安立無常的意義一樣。如果有人問：『通過這個，自在天（藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在）恒常，從而成就生起器情世間的作用，這能成立嗎？』 答：『不成立。』因為承認自在天是實有，所以與佛陀的非造作大不同。法界（藏文：དབྱིངས་，梵文天城體：धातु，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界）與智慧（藏文：ཡེ་ཤེས་，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：智慧）雙運是究竟的，可以通過理智來證實，但沒有成立自在天恒常唯一的理路。此外，自在天是生起器情世間的作者，而佛陀沒有生起任何眾生，只是對業和煩惱所生的眾生作饒益安樂之緣。如《寶性論》所說：『無生、色、義等』。仔細思維，就像虛空一樣，遠離一切理由。 如經中所說：『法界如虛空，遠離諸因緣。』法界（藏文：ཆོས་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：法界）永不改變，業的顯現如幻，智慧的顯現也未曾超出其範圍。實際上，法界沒有作為生起任何法的因，但輪迴和涅槃的自顯現之顯現，是從因緣和合而生，法界如虛空般理解。 因此，從原始法界的自性中產生了解脫和迷亂，並在其中安住，融入其中。如《時輪金剛》所說：『從何處生起三有等一切。』無始時際的界（藏文：ཁམས་，梵文天城體：धातु，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界）和如來藏（藏文：བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ，梵文天城體：तथागतगर्भ，梵文羅馬擬音：tathāgatagarbha，漢語字面意思：如來藏）就是具足一切殊勝的法界。法界或空性是實相，或者因為有，所以緣於它而獲得轉依，因此，如果沒有無漏的根和它的所有對境，就不會產生。雖然法界沒有分別和生起的作用，但如果不存在，就不能作為產生的因，這是合理的。佛陀往昔的願力是因緣的真實，但現在佛陀沒有對它的分別念，而是以法身 的任運成就的方式顯現。吉祥！再次，在分別於二諦（藏文：བདེན་གཉིས་，梵文天城體：सत्यद्वय，梵文羅馬擬音：satyadvaya，漢語字面意思：二諦）的體性顯現於心中的時候，在成立勝義諦（藏文：དོན་དམ་，梵文天城體：परमार्थ，梵文羅馬擬音：paramārtha，漢語字面意思：勝義）的場合，一切法在名言中存在，但如果用勝義來觀察，則不能成立，因此，自性是空性，所以是顯空雙運。不是僅僅存在或僅僅不存在，所以不是顯和空分離的。

【English Translation】 It is not so. If it were, there would have to be immediate understanding, so it seems that even the sky understands the fruit in a sequential manner. Know that just as the meaning of impermanence cannot be established in the unconditioned sky, it is the same. If someone asks, 'Through this, is the Lord (藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文天城體：ईश्वर，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在) permanent, thereby accomplishing the function of generating the container and its contents? Can this be established?' Answer: 'It cannot be established.' Because the Lord is acknowledged as real, it is very different from the unconditioned Great Buddha. The union of the Dharmadhatu (藏文：དབྱིངས་，梵文天城體：धातु，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界) and Wisdom (藏文：ཡེ་ཤེས་，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：智慧) is ultimate and can be verified by reason, but there is no logic to establish the Lord as permanent and singular. Furthermore, the Lord is the agent that generates the container and its contents, but the Buddha does not generate any sentient beings, but rather acts as a cause of benefit and happiness for sentient beings who are generated by karma and afflictions. As stated in the Ratnagotravibhāga: 'Unborn, form, meaning, etc.' Thinking carefully, like the sky, it is free from all reasons. As stated in the sutras: 'The Dharmadhatu is like the sky, free from all causes and conditions.' The Dharmadhatu (藏文：ཆོས་དབྱིངས་，梵文天城體：धर्मधातु，梵文羅馬擬音：dharmadhātu，漢語字面意思：法界) never changes, and the appearance of karma is like an illusion, and the appearance of wisdom has not gone beyond its scope. In reality, the Dharmadhatu has not acted as the cause of generating any dharma, but the appearance of samsara and nirvana, which is self-manifesting, arises from the combination of causes and conditions, and the Dharmadhatu is understood like the sky. Therefore, liberation and delusion arise from the nature of the primordial Dharmadhatu, and abide in it, and dissolve into it. As stated in the Kalachakra: 'From where do all three realms arise, etc.' The realm (藏文：ཁམས་，梵文天城體：धातु，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：界) of beginningless time and the Tathagatagarbha (藏文：བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ，梵文天城體：तथागतगर्भ，梵文羅馬擬音：tathāgatagarbha，漢語字面意思：如來藏) are that Dharmadhatu which possesses all perfections. The Dharmadhatu or emptiness is reality, or because it exists, one attains transformation by focusing on it, therefore, if there is no undefiled root and all its objects, it will not arise. Although the Dharmadhatu has no function of conceptualization and generation, it is reasonable to acknowledge it as the cause of non-arising if it does not exist. The power of the Buddha's past aspirations is the actual cause and condition, but now the Buddha does not have the conceptual thoughts of it, but rather appears as the spontaneously accomplished activity of the Dharmakaya. Auspicious! Again, when the nature of the two truths (藏文：བདེན་གཉིས་，梵文天城體：सत्यद्वय，梵文羅馬擬音：satyadvaya，漢語字面意思：二諦) appears separately in the mind, in the context of establishing the ultimate truth (藏文：དོན་དམ་，梵文天城體：परमार्थ，梵文羅馬擬音：paramārtha，漢語字面意思：勝義), all dharmas exist nominally, but if one examines them with ultimate truth, they cannot be established, therefore, their own nature is emptiness, so it is the union of appearance and emptiness. It is not merely existence or merely non-existence, so it is not separate appearance and emptiness.

---

ས་ན་སྣང་བ་འདི་དཔྱད་བཟོད་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྟོང་ན་སྣང་མི་སྲིད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་རྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་རྩོད་ཀྱིས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་གང་རུང་དུ་ལྷུང་བའི་མཐའ་ཁེགས་པས་དབུ་མར་གྲུབ། རང་ངོས་མི་སྟོང་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ན་སྣང་མི་སྲིད་དོ་བསམས་ནས། རང་སྟོང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟར་ན་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཚུལ་དོན་ལ་མི་སྲིད་དེ། ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཚེ། སྣང་བས་མེད་མཐའ་ཁེགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ 22-4-23a ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ། སྟོང་པས་ཡོད་མཐའ་ཁེགས་པའང་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས། དེ་གཉིས་དོན་འདྲ་ཡང་། རང་ངོས་ནས་སྟོང་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་མི་དགོས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འོང་བར་གྱུར་པ་ལ། འགལ་སྤོང་དུ་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཚུལ་ལྟ་བུའི་ཁས་ལེན་གྱིས་འགལ་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་ན། བུམ་པ་རང་ཉིད་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ལ། རང་མ་སྟོང་ན་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཡང་སྣང་སྟོང་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་འཆར་ཏེ། དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་རང་གིས་མི་སྟོང་པར་སྣམ་བུས་སྟོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དང་དོན་མི་གཅིག་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་རང་ཉིད་མ་སྟོང་ན། བུམ་པ་རང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་སྟེ། བུམ་པ་རང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་འགལ་ལོ། །འོ་ན་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལས་མེད་ན། སྣང་སྟོང་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མེད་པས་བདེན་གཉིས་གཅིག་པའི་སྐྱོན་བཞིས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བདེན་གཉིས་ཕྱེ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ཡིན་པས། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ 22-4-23b དེ་ཆོས་ཅན། མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བར་ཐལ། ཡོད་པ་མཐའ་གཅིག་དང་། མེད་པ་མཐའ་གཅིག་པ་གང་རུང་མིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་དབྱེར་མེད་ཡིན་ལ། དབྱེར་མེད་ཡིན་ཡང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཕུང་གསུམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་གཞི་མེད་པས་སོ། །གཉིས་ཆོས་མེད་པའི་དབྱེར་མེད་ཡིན་རུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་ཞེས། མ་ནིང་དེ་ཕོ་མིན་ལ་མོ་ཡང་མིན་པ་དཔེར་བཀོད་ནས། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཐབས་ཀྱང་མིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག་སོགས་གང་དུ་འདྲེས་པ་དེ་ཟུང་འཇུག་གི་དབྱེར་མེད་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་དེ་ལྟར་ཕུང་གསུམ་པ་ལྟ་བུར་ཁ

【現代漢語翻譯】 雖然現象需要被分析，但那是不可能的。如果空性中不可能有現象，那麼所有通過勝義諦分析無法找到的法，在世俗諦中也不可能顯現。正如您和世間所爭論的那樣，那是不可能的。因此，通過排除任何一方的極端，中道得以成立。那些說『自性不空，由他性真實成立而空』的人，認為空性中不可能有現象，因此不希望自性空。即使這樣，在世俗諦中存在的事物，在勝義諦中不存在，除此之外，實際上沒有更深的空性，這只是語言上的表達而已。 當真俗二諦各自顯現時，現象排除了『無』的極端，這僅僅是在世俗諦中存在，除此之外別無他物。而空性排除了『有』的極端，這僅僅是在勝義諦中不存在，或者說沒有真實成立，除此之外別無他物。因此，二者意義相同。然而，如果自性空，那麼在世俗諦中就不需要不存在，這會成為事物的自然規律。通過接受諸如『由他性而空』這樣的觀點來避免矛盾是行不通的。如果瓶子自性不空，那麼瓶子本身就不會空，瓶子本身就會變成真實成立。因此，沒有真實成立是矛盾的。 如果二者意義相同，那麼現象和空性，以及真諦二者都不存在，這會受到真諦二者合一的四種過失的影響嗎？如果從真諦二者不可分割的本質來看，就不需要區分真諦二者，因為那本身就是遠離一切戲論的。現象和空性不可分割的實相，是遠離四邊的。它既不是『有』的極端，也不是『無』的極端，也不是二者皆是，因為二者不是截然不同的不可分割，即使不可分割，也不是二者皆非，因為沒有可以執著為三者的基礎。即使是二者皆非的不可分割也可以，就像金剛薩埵非男非女的狀態一樣。正如《時輪經》所說，『非慧亦非方便』。以及『世俗和勝義融合之處』，爲了證明二諦雙運的不可分割性，就像三者合一一樣。

【English Translation】 Although phenomena need to be analyzed, that is impossible. If phenomena are impossible in emptiness, then all dharmas that cannot be found by ultimate truth analysis must also be impossible to appear in conventional truth. As you and the world argue, that is impossible. Therefore, by excluding any extreme, the Middle Way is established. Those who say 'self-nature is not empty, but empty by the establishment of other-nature' think that phenomena are impossible in emptiness, so they do not want self-emptiness. Even so, what exists in conventional truth does not exist in ultimate truth, and there is no deeper emptiness in reality than that. It's just a verbal expression. When the two truths appear separately, phenomena exclude the extreme of 'non-existence', which only exists in conventional truth, and there is nothing else. And emptiness excludes the extreme of 'existence', which only does not exist in ultimate truth, or there is no true establishment, and there is nothing else. Therefore, the two have the same meaning. However, if self-nature is empty, then it does not need to be non-existent in conventional truth, which will become the natural law of things. It is impossible to avoid contradictions by accepting views such as 'empty by other-nature'. If the vase is not empty by itself, then the vase itself will not be empty, and the vase itself will become truly established. Therefore, the absence of true establishment is contradictory. If the two have the same meaning, then phenomena and emptiness, and both truths do not exist, will this be affected by the four faults of the unity of the two truths? If viewed from the essence of the inseparability of the two truths, there is no need to distinguish the two truths, because that itself is free from all elaborations. The reality of the inseparability of phenomena and emptiness is free from the four extremes. It is neither the extreme of 'existence' nor the extreme of 'non-existence', nor is it both, because the two are not distinctly inseparable, and even if they are inseparable, they are not both non-existent, because there is no basis to cling to as the three. Even the inseparability of both non-existent is acceptable, just like the state of Vajrasattva being neither male nor female. As the Kalachakra says, 'neither wisdom nor means'. And 'where conventional and ultimate are mixed', in order to prove the inseparability of the union of the two truths, it is like a combination of three.

---

ས་བླང་། དེ་ཐ་སྙད་དུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡིན་ལ་སྐྱོན་མེད་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ལྗང་གུ་དེ་སྔོ་སེར་གཉིས་ཀ་དང་། སྔོ་རྐྱང་སེར་རྐྱང་མིན་ཀྱང་། སྔོ་སེར་འདྲེས་པ་ལས་སྔོ་སེར་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་ལྗང་གུ་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར། དོན་དམ་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་དུ་ཀུན་རྫོབ་མིན་ལ་དོན་དམ་ཀྱང་མིན་པའམ། སྣང་བ་མིན་ལ། མི་སྣང་བའང་མིན་པའམ། མི་སྟོང་པ་མིན་ལ་སྟོང་པ་མིན་པའི་ཕུང་གསུམ་རང་རྒྱུད་པ་ཞིག་དམིགས་ 22-4-24a པ་མིན་ཏེ། དེ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཞི་ལས་འདས་ཏེ་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ཡིན་པས། སྣང་མི་སྣང་། སྟོང་མི་སྟོང་། བདག་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ཡིན་པར། མདོ་དང་དབུ་འཇུག་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་སྦྱར་ཏེ་མཐའ་གཉིས་འགེགས་དགོས་ན། བདག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཟེར་ནས་བདག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ལ། བདག་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མ་ཡིན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ནི་སྨྲ་སུས་ནུས། དེ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས། དོན་དམ་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན། ཐ་སྙད་དུ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་སྟོང་མི་སྟོང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཚུལ། ཐ་སྙད་དུ་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཟེར་རམ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟོང་པ་མ་ཡིན། དོན་དམ་པར་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་སོགས་ཅི་སྨྲས་ཀྱང་རེས་འགྲིག་རེས་མི་འགྲིག་པ་ལས་མི་འོངས་ལ། གནས་ལུགས་ནི་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁས་ལེན་དང་། དོན་དམ་གྱི་དབང་བྱས་ཀྱི་ཁས་ 22-4-24b ལེན་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡོད་ན། མཐའ་བཞི་ཅིག་ཆར་ཁེགས་ཚུལ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་ཀུན་དོན་གྱི་ཚད་མ་རེ་རེ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སོགས་མཐའ་བཞི་མེད་པར་ཁས་བླང་མི་རུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཁོ་ནར་འདོད་དགོས་ལ། མུ་གཞན་གསུམ་སྦྱར་དོན་མེད་དོ། །དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བ་ལས། ཡོད་པ་དང་། གཉིས་ཡིན། གཉིས་མིན་གསུམ་ཁས་བླངས་མི་རུང་ངོ་། །ཀུན་དོན་གཉིས་ཀ་སྤེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་སམ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མཐའ་གཉིས་བསལ་བ་ལས་འོས་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ཚད་མ་གཉིས་པོའི་དབང་བྱས་ཁས་ལེན་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། གཉིས་ཀ་ཡིན་ན། མུ་བཞི་པ་ཁས་ལེན་མི་རུངས་ལ། གཉིས་ཀ་མིན་ན། དེ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཁས་ལེན་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་སྐྱོན་ཡོད་དེ། བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་འ

【現代漢語翻譯】 如果有人提出：『這在名言上成立，雖然沒有過失。』即使如此，就像綠色不是藍色和黃色，也不是純藍色或純黃色，而是藍色和黃色混合后產生的新綠色，它既不是藍色也不是黃色一樣。在勝義諦中，各自的自證境既不是世俗諦也不是勝義諦，既不是顯現也不是不顯現，既不是非空也不是空性，這樣的三蘊自性並非所緣。 因為這超越了有、無、是、非四句的破立，不住于任何邊，所以顯現與不顯現、空與非空、有我與無我等一切戲論都已斷絕。正如經部和《入中論》等一切論典中所說。如果一定要將世俗諦和勝義諦結合起來，遮破二邊，那麼說『我勝義諦中存在』是不對的，『名言中不存在』也是不對的，這樣承認『我名言中存在』。『我勝義諦中不存在』是不對的，『名言中存在』也是不對的，如此極度矛盾的話語，誰能說得出口呢？同樣，法性的實相，勝義諦中不是顯現，名言中不是不顯現嗎？或者說，超越空與非空的邊際的方式，名言中不是非空，勝義諦中不是空性嗎？或者說，世俗諦中不是空性，勝義諦中不是非空性等等，無論怎麼說，總會出現時而符合、時而不符合的情況。如果從勝義究竟的角度來看待實相，那麼如果存在從世俗角度出發的承認，以及從勝義角度出發的承認這兩種戲論，又怎麼可能同時遮破四邊呢？ 此外，如果將世俗諦和勝義諦的量各自區分開來，就不能承認『世俗諦中不存在』等四邊都不存在，而必須僅僅認為『世俗諦中不存在』是不對的，加上其他三句是沒有意義的。如果從勝義諦的角度來看，只能承認『勝義諦中不存在』，而不能承認存在、二者皆是、二者皆非這三種情況。如果從世俗諦和勝義諦兩者結合的角度來看，只能說『世俗諦中存在，勝義諦中不存在』，或者說『世俗諦中存在，以實有成立的方式不存在』，通過這樣的方式來消除二邊。除此之外別無選擇。因此，這兩種量各自的角度出發，有兩種承認。必須承認這兩種情況都是正確的。如果兩者都是正確的，就不能承認第四種情況。如果兩者都不是正確的，那麼這兩種情況都不合理等等，無論如何承認都會有過失，因此，只要存在承認，就必然存在過失。因為真諦是不可分割的，一切承認都已斷絕。

【English Translation】 If someone proposes: 'This is established in conventional terms, although there is no fault.' Even so, just as green is not blue and yellow, nor is it purely blue or purely yellow, but a new green arises from the mixture of blue and yellow, which is neither blue nor yellow. In the ultimate truth, the respective self-cognized realms are neither conventional truth nor ultimate truth, neither appearance nor non-appearance, neither non-emptiness nor emptiness, such a three-aggregate self-nature is not an object of focus. Because this transcends the fourfold negation and affirmation of existence, non-existence, being, and non-being, and does not abide in any extreme, all elaborations such as appearance and non-appearance, emptiness and non-emptiness, self and non-self are cut off. As stated in all treatises such as the sutras and the 'Entering the Middle Way'. If one must combine conventional truth and ultimate truth to refute the two extremes, then it is incorrect to say 'I exist in ultimate truth', and it is also incorrect to say 'I do not exist in conventional terms', thus acknowledging 'I exist in conventional terms'. It is incorrect to say 'I do not exist in ultimate truth', and it is also incorrect to say 'I exist in conventional terms', who could utter such extremely contradictory words? Similarly, is the reality of the nature of phenomena not appearance in ultimate truth and not non-appearance in conventional terms? Or, in the way of transcending the extremes of emptiness and non-emptiness, is it not non-empty in conventional terms and not empty in ultimate truth? Or, is it not empty in conventional terms and not non-empty in ultimate truth, etc.? No matter how one says it, there will always be cases of sometimes conforming and sometimes not conforming. If one views reality from the perspective of ultimate finality, then if there are two elaborations of acknowledgment from the conventional perspective and acknowledgment from the ultimate perspective, how can one simultaneously refute the four extremes? Furthermore, if one separates the measures of conventional and ultimate truth individually, one cannot acknowledge that the four extremes such as 'does not exist in conventional truth' do not exist, but must only consider that 'does not exist in conventional truth' is incorrect, adding the other three sentences is meaningless. If one views it from the perspective of ultimate truth, one can only acknowledge that 'does not exist in ultimate truth', and cannot acknowledge the three situations of existence, both, and neither. If one views it from the perspective of combining both conventional and ultimate truth, one can only say 'exists in conventional truth, does not exist in ultimate truth', or 'exists in conventional truth, does not exist in a truly established way', and eliminate the two extremes through such means. There is no other choice. Therefore, from the perspective of these two measures, there are two acknowledgments. One must acknowledge that both of these situations are correct. If both are correct, one cannot acknowledge the fourth situation. If both are not correct, then both of these situations are unreasonable, etc. No matter how one acknowledges it, there will be faults, therefore, as long as there is acknowledgment, there will inevitably be faults. Because the true truth is indivisible, all acknowledgments are cut off.

---

དི་ཞེས་ཁས་བླང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ང་ལ་ཁས་ལེན་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། 22-4-25a བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་སྟེ། གནས་ལུགས་ལ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གོང་གི་ཁས་ལེན་ལྟར་ན། གཉིས་མིན་དུ་ཁས་བླང་དགོས་ལ། སོ་སོའི་ཁས་ལེན་ལྟར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མེད་པ་གཉིས་ཀ་མིན་ན་སྔ་མའི་གཉིས་ཡིན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀ་ཕུང་གསུམ་པ་མིན་པར་གོ་སྙམ་ན། མུ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཕུང་གསུམ་པར་གོ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་མུ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་སྔ་མའི་དོན་ལྟར་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོར་ཁས་བླངས་དེ་ལས་ལྷག་པོ་མེད་པར། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པའི་འགལ་འདུ་ནན་གྱིས་སྨྲ་བ་ལས་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ༈ །ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་གང་རུང་དུ་ཁས་ལེན་པ། དེ་ལྟར་ནི། རིགས་པ་སྤྲོས་པ་ལས་མ་འདས་པས། བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་མ་སྨྲས་པར་མཐའ་བཞི་གང་ཡང་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་བཏུབ་པས་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ནམ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་བཞི་གང་གི་ཁས་ལེན་མེད་པ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སོན་ཚེ། བདེན་གཉིས་ 22-4-25b དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་མི་དགོས་ལ། གཅིག་དགག་པས་ཅིག་ཤོས་སྒྲུབ་པ། གཅིག་སྒྲུབ་པས་ཅིག་ཤོས་དགག་པ་ལྟ་བུའི་ཁས་ལེན་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་མུ་བཞིའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པར་སྒྲུབ་པས་གོ་ཆོད་འདྲ། དེ་ལྟར་མིན་ན་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་མི་རུང་བར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ཁོ་ནར་འཆད་དགོས་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱིས་གནས་ལུགས་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ནར་གྲུབ་ན། བདེན་གྲུབ་མེད་པས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་ཁེགས་དགོས་ཀྱང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ཡིན། གཉིས་མིན་བཞི་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། མུ་གསུམ་ཁས་བླང་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་ནུས་སམ། དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་པ་ཁོ་ནས། མཐའ་གཉིས་དང་། བཞི་དང་། བརྒྱད་ཁེགས་ཚུལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆད་ཐུབ་ན་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ནའང་། བདེན་མེད་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་བཟུང་དུ་མ་སྦྱར་བར། བདེན་མེད་དུ་ 22-4-26a ཁས་བླང་བ་ཁོ་ནས་དེ་དག་མེད་མཐའ་འགོག་མི་ནུས་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ཀྱང་བླངས་སོ། །མེད་མཐའ་མི་ཁེགས་ན། མུ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཇི་འདྲ་ཁེགས་སོམས་ཤིག །ཞིབ་པར་རབ་ལན་དུ་གསལ་ལོ། །བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་མེད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། བད

【現代漢語翻譯】 沒有接受「是」的過失。正如您所說，接受等等。 真諦和俗諦的本體是一，意思是就實相而言，真諦和俗諦是不可分割的。考慮到這一點，按照之前的接受，必須接受「非二」，並且按照各自的接受。如果既不是世俗存在，也不是以真實存在而無，那麼就會與之前的「是二」相矛盾。如果理解為兩者都不是第三種情況，那麼後面的兩種情況也必須理解為第三種情況。如果是這樣，那麼與前兩者相比，後兩者對於按照前者的意義，在真諦和俗諦各自的層面上的接受並沒有更多，除了強烈地宣說真諦和俗諦本體不一的矛盾之外，沒有任何必要。 只要接受存在和不存在的任何一種極端，那麼這並沒有超出概念的範疇。如果不區分真諦和俗諦，就不能接受四種極端中的任何一種，因此是帶有接受的。當對存在與不存在等的四種極端沒有任何接受，達到離戲時，真諦和俗諦 不可分割，因此不需要區分真諦和俗諦。像否定一個就成立另一個，成立一個就否定另一個這樣的接受是不成立的，因為在沒有任何戲論的層面上，普遍地沒有四種執著的立場，這似乎就足夠了。如果不是這樣，那麼就不能像龍樹菩薩所說的那樣接受完全沒有接受，而必須只解釋為完全沒有真實存在的接受。如果完全沒有真實存在的接受就能成立實相的無過失，那麼即使沒有真實存在也必須排除四種戲論。但是，不能接受沒有真實存在和存在這兩種情況，也不能接受四種情況，而必須只接受沒有真實存在，不能接受三種情況。瓶子不是以真實存在而存在，也不是以真實存在而無，能這樣接受嗎？因此，只有接受沒有真實存在，你才能解釋如何排除兩種極端、四種極端和八種極端，如果能做到，那就可以成立。但是，如果不將沒有真實存在和名言有結合起來，僅僅接受沒有真實存在，就不能排除無的極端，這是通過事實的力量成立的，你已經接受了。如果不能排除無的極端，那麼你認為如何排除後面的三種情況呢？詳細內容在《答辯》中已經闡明。沒有真實存在的接受，沒有真實存在的戲論，以及真...

【English Translation】 There is no fault in accepting 'is'. Just as you said, accepting etc. The essence of the two truths is one, meaning that in terms of reality, the two truths are inseparable. Considering this, according to the previous acceptance, one must accept 'non-duality', and according to each acceptance. If it is neither conventionally existent nor non-existent by true existence, then it will contradict the previous 'is two'. If it is understood that neither is the third case, then the latter two cases must also be understood as the third case. If so, then compared to the former two, the latter two do not have more than the acceptance on the respective levels of the two truths according to the meaning of the former, there is no need other than strongly asserting the contradiction that the essence of the two truths is not one. As long as one accepts any extreme of being either existent or non-existent, then this does not go beyond the elaboration of concepts. If one does not distinguish between the two truths, one cannot accept any of the four extremes, therefore it is with acceptance. When there is no acceptance of any of the four extremes of existence and non-existence etc., and one reaches freedom from elaboration, the two truths are inseparable, therefore there is no need to distinguish between the two truths. Accepting like negating one establishes the other, establishing one negates the other is not established, because on the level of no elaboration, there is generally no holding of the four positions, this seems to be sufficient. If it is not so, then one cannot accept complete non-acceptance as said by Nāgārjuna, but must only explain it as complete non-acceptance of true existence. If complete non-acceptance of true existence can establish the faultlessness of reality, then even without true existence, one must exclude the four elaborations. However, one cannot accept the two cases of non-existence and existence, nor can one accept the four cases, but one must only accept non-existence, one cannot accept the three cases. Is it possible to accept that a pot is not existent by true existence, nor is it non-existent by true existence? Therefore, only by accepting non-true existence, you can explain how to exclude the two extremes, the four extremes, and the eight extremes, if you can do that, then it can be established. However, if one does not combine non-true existence and conventional existence, merely accepting non-true existence cannot exclude the extreme of non-existence, this is established by the power of fact, and you have accepted it. If the extreme of non-existence cannot be excluded, then how do you think the latter three cases can be excluded? The details are clarified in the 'Answer'. The non-acceptance of true existence, the non-elaboration of true existence, and the...

---

ེན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས། གཞུང་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར། སྤྱིར་ཁས་ལེན་པ་སོགས་སུ་སྨྲ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། བདག་བདག་མེད་སོགས་ཟུང་དུ་སྦྱར་བའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ངོས་ན་མེད་པར་གསུངས་པའི་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དེ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པར་དགོངས་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། བུམ་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དེའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ངོར་ཡོད་བཞིན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་མེད་པས་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་གོ་ཆོད་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སྣང་མ་མྱོང་བས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གཉིས་སྣང་མེད་ 22-4-26b པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ཅན་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་འབད་མེད་དུ་ཅིས་མི་གྲོལ་ལོ། །ད་གཉིས་སྣང་མེད་པར་མཉམ་བཞག་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། རི་བོང་རྭ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ལ། ད་གསར་དུ་མེད་པར་བྱ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨二諦一體兩面 དབུ་མའི་དཔྱད་པ་ལེགས་པོ་ཡོད། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། གང་སྣང་འདི་སྟོང་། སྟོང་པ་དེ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ། དེ་ལ་གང་དུའང་བརྗོད་མི་ཤེས་ཏེ་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་དང་རིགས་སོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་གྱི། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མིན་ནོ། །དེ་མིན་རྟགས་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཐའ་བཞི་འགོག་ཚེ། བདེན་མེད་ཀྱི་ཡོད་མཐའ་སེལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་གནས་ལུགས་ 22-4-27a རང་གི་ངོས་ནས་མཐའ་བཞི་སེལ་མི་ནུས་ཏེ། གནས་ལུགས་མེད་དགག་ལ་ཡོད་མཐའ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི། མེད་མཐའ་སེལ་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། གནས་ལུགས་ཁོ་རང་གི་ངོས་ན་མཐར་ལྷུང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་འདྲའི་མཐར་ལྷུང་གི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་མཐའ་བཞི་འགོག་པ་ལ་བརྗོད་པ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་ཟ་འོག་གི་རི་མོ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན། དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ལ། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱི། སྣང་མེད་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་གྲུབ། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་པའང་མི་འགྲུབ་ལ། བདེན་གཉིས་ཐ་ད

【現代漢語翻譯】 如果說『現證的無分別』，所有論典若不如此加以區分，一般性地承認等等，那將是不可接受的。如果那樣，所有將『我』和『無我』等結合起來的戲論，在聖者的等持境界中是不存在的。如此宣說的等持無所緣和能取所取二取不成立，必須承認是有此想法的。如果瓶子等所有顯現，以及與之相關的戲論，在聖者的等持境界中存在，卻因為沒有真實成立的二取顯現，而能起到沒有二取顯現的作用，那麼真實成立的二取顯現，對所有眾生來說也從未顯現過，所有眾生原本就處於沒有二取的法性之中，那將成為二取消失的狀態。 這樣一來，為何不能毫不費力地解脫呢？現在如何新產生沒有二取的等持呢？就像兔子角原本不存在一樣，現在也不需要新創造不存在的狀態。吉祥圓滿！ 辨析二諦一體兩面 中觀的觀察非常精妙。二諦本體相同，只是側重點不同，這個本體相同，就是顯空無別的本體相同。這是通過辨析二諦的量成立的。任何顯現都是空性，如果空性與顯現是不同的，那麼該法的本體就不會是空性，因此二者不是不同的。成立本體無別，這個本體是非名言的勝義諦，無法用任何語言表達，是各自自證的境界。這就是法界和如來藏等，是諸法究竟的實相，而不是名言。如果不是這樣，而是以名言的空性來安立，在遮破四邊時，必須消除無實有的有邊，因為名言中存在，所以必須消除斷邊。如果那樣，從實相本身無法消除四邊，因為無實有能消除有邊，但消除斷邊依賴於世俗，因此實相本身會陷入極端，這種陷入極端的空性不是法性。 此外，如果將二諦分開來談論遮破四邊，那麼二諦的側重點是雙運，那麼是在不混合自身本體的情況下，像錦緞上的圖案一樣保持差異，還是本體無別呢？如果無別，那麼雙運就成立為實相，法界具有顯現的自性，成立為非空無所緣，如果本體不同，那麼『本體相同』的說法也不成立，二諦的本體就成了互相矛盾的兩個事物。

【English Translation】 If one says 'the non-conceptual of direct realization,' and all treatises do not make such distinctions, generally accepting it, etc., then it becomes unacceptable. If that is the case, all elaborations that combine 'self' and 'non-self,' etc., are said to be non-existent in the state of equipoise of the noble ones. Thus, the equipoise without an object of focus and the non-duality of grasper and grasped are not established, and one must accept that this is the intention. If all appearances such as pots, etc., and all their elaborations, exist in the state of equipoise of the noble ones, but because there is no appearance of duality that is truly established, it can serve the purpose of having no appearance of duality, then the appearance of duality that is truly established has never appeared to all sentient beings. All sentient beings are originally in the nature of non-duality, and it would follow that they are in a state where duality has disappeared. In that case, why wouldn't they be liberated effortlessly? Now, how does one newly generate equipoise without duality? It's like the horn of a rabbit, which originally does not exist, and now there is no need to newly create a state of non-existence. May there be auspiciousness! Distinguishing the One Essence and Two Aspects of the Two Truths The Madhyamaka analysis is excellent. The two truths have the same essence but different aspects. This same essence of non-difference between appearance and emptiness is established by the valid means of analyzing the two truths. Whatever appears is emptiness, and if emptiness is different from appearance, then the essence of that dharma would not be emptiness, therefore the two are not different. The essence that is established as non-different is the ultimate truth that is non-conceptual. It cannot be expressed in any way, it is the object of individual self-awareness. This is the Dharmadhatu and the Tathagatagarbha, etc., the ultimate reality of all dharmas, and not conceptual. If it is not so, but emptiness is established as conceptual, then when negating the four extremes, one must eliminate the extreme of existence that is not truly existent, and because it exists conventionally, one must eliminate the extreme of annihilation. If that is the case, from the perspective of reality itself, one cannot eliminate the four extremes, because non-existence has the power to eliminate the extreme of existence, but eliminating the extreme of annihilation depends on the relative, therefore reality itself will fall into extremes, and such an extreme emptiness is not the nature of reality. Furthermore, if one speaks of negating the four extremes by separating the two truths, and the aspects of the two truths are inseparable, then are they different like the patterns on brocade, without mixing their own essences, or are they non-different in essence? If they are non-different, then the union is established as reality, and the Dharmadhatu has the nature of appearance, and is established as not being merely empty without appearance. If the essences are different, then the statement 'the same essence' is not established, and the essences of the two truths become two contradictory things.

---

ད་དོན་འགལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ་རྟག་མི་རྟག་གི་ཆ་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་རང་ལྡོག་རྟག་པར་བརྗོད་དགོས་པ་ལྟར། རྣམ་གྲངས་མིན་པ་དེ་ལ་ལྡོག་ཆ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་ལ་བརྗོད་དགོས། གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་སོགས་དོན་བཞིན། བློ་ངོར་དབྱེར་མེད་གྲུབ་པ་ 22-4-27b ལ་འདྲེས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དོན་ལ་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་ཡིན། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པས་སྣང་སྟོང་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱི། སྣང་སྟོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་དེ་ལ་མ་རྫོགས་པ་མེད་པས། དེ་ནི་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའོ། །དེའི་སྣང་ཆ་དེ་ཡང་འདི་ཞེས་རིས་ཆད་ཅན་དང་། འདུས་བྱས་ཉི་ཚེ་བ་གང་ཡང་མིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་དེ་ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་སྣང་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ལྟར་ན། ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཁེགས་ཀྱང་། གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་ཇི་ལྟར་འགོག །བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཉིས་ཡིན་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ཀའི་ཡིན་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པས་སོ། །བདེན་གཉིས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པས་མཐའ་འགོག་ཚུལ་ལྟར་ན། གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུར་འགྱུར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ཡོད་པའང་ཡིན་མེད་པའང་ཡིན་ཟེར་དགོས་ལ། མིན་ན་ཟུང་འཇུག་གི་མཐའ་མི་ཁེགས་པས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། 22-4-28a ཇི་ལྟར་ཀ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པས་ཀ་བའི་ཡོད་མཐའ་མི་སེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཀ་བ་དེ་ཀ་བར་ཡོད་པ་དང་སྣམ་བུ་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་པ་འགལ་ཏེ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱར་འདོད་པ་ལྟར་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོ་མི་གཅིག་སྟེ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་སྟོང་ཡང་ངོ་བོ་མི་གཅིག་འགལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་མེ་ཆུ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཡིན་མིན་གཉིས་མིན་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་གཞི་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་། གཉིས་ཡིན་མིན་ན་གཉིས་མིན་ཡིན་དགོས་ལ། གཉིས་མིན་མིན་ན་གཉིས་ཡིན་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མེད་དེ། ཡོད་པ་མིན་མེད་པ་མིན་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་མི་འཐད་པར་འཛིན་པ་ཅན་རང་གི་ཁས་ལེན་ནོ། །བཞི་ཀར་བདེན་གྲུབ་སྦྱར་ན། མཐའ་བཞི་བསལ་ཅི་དགོས། བདེན་གྲུབ་ཁོ་ན་བཀག་པས་ཆོག་གི། །དེ་ལྟ་ན་བདེན་གྲུབ་ཁོ་ནས་མཐའ་བཞི་བསལ་གྱི། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་སོ་སོས་ཅི་བྱེད་ལ། བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་མཐའ་བཞིའི་འཛིན་སྟངས་དང་དོན་གཉིས་ཀ་གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་ 22-4-28b ཅེས་ཁས་ལེན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་ཆོས་དབ

【現代漢語翻譯】 那麼就會變成矛盾的。正如我們知道，在所知事物中，既有常的部分，也有無常的部分，但其反面必須被描述為常。同樣，對於非名相的事物，雖然有兩個對立面，但其自性未被包含，必須被描述為常。無論在哪裡，如真實混合等四種意義，在意識中無差別地成立，被稱為『混合』，但在意義上原本就是無差別的。因此，一切法都變得味道相同，顯現和空性無差別地存在。被顯現和空性所包含的一切法，都完全包含在一個明點中，因此它不住于有為和無為的邊際。它的顯現部分也不是可以被限定的，也不是任何有為的、微不足道的事物，而是所有顯現都變得味道相同的空性。這個空性也不是微不足道的空性，而是遠離一切執著的空性，與顯現無二無別，具備一切殊勝的品質。按照名相的觀點，雖然有和無兩種邊際被遮止，但如何遮止既是二又不是二呢？不需要加上真實成立的『是二』，因為在自性上沒有『既是』的說法。如果按照真實二諦不混合的方式來遮止邊際，那麼就會變成『既是二』的狀態。因為真實二諦是自性一體的結合，所以必須說它既是有又是無。如果不是這樣，結合的邊際就無法遮止，因此不會變成一個意義。 正如柱子存在，但沒有布匹，因此柱子的『有』的邊際不會被消除。柱子必須既是柱子存在，又是沒有布匹。如果認為有和無的自性是矛盾的，不可能同時存在於一個所知事物中，那麼真實二諦的自性也會變得不一，從而產生矛盾。如果顯現和空性的自性也變得不一，產生矛盾，那麼空性所依賴的顯現就會像水火一樣。不能承認『既是二又不是二』或『不是二又不是不是二』，因為對於任何事物所依賴的基礎，如果不是『既是二』，就必須是『不是二』，如果不是『不是二』，就必須是『既是二』，因為所知事物中不存在這兩種情況都不是的情況。認為『不是有也不是無』的說法是不合理的，這是持有這種觀點的人自己的主張。如果在四種情況中都加上真實成立，那麼還需要遮止四邊幹什麼？僅僅遮止真實成立就足夠了。如果那樣，僅僅通過真實成立就能遮止四邊，那麼空性和緣起各自又有什麼作用呢？必須承認，沒有真實成立的四邊執著和意義都存在於實相中。非名相的法...

【English Translation】 Then it would become contradictory. Just as we know that in knowable things, there are both permanent and impermanent aspects, but its opposite must be described as permanent. Similarly, for non-nominal things, although there are two opposites, its own nature is not included, and it must be described as permanent. Wherever, like the four meanings of true mixture, it is established undifferentiatedly in consciousness, it is called 'mixture,' but in meaning, it is originally undifferentiated. Therefore, all dharmas become of the same taste, and appearance and emptiness exist undifferentiatedly. All dharmas included by appearance and emptiness are completely contained in a single bindu, so it does not abide in the extremes of conditioned and unconditioned. Its appearance aspect is also not something that can be limited, nor is it any conditioned, trivial thing, but the emptiness in which all appearances become of the same taste. This emptiness is also not a trivial emptiness, but an emptiness that is free from all attachments, inseparable from appearance, and possesses all supreme qualities. According to the nominal view, although the two extremes of existence and non-existence are negated, how can one negate both being two and not being two? There is no need to add 'being two' that is truly established, because in nature there is no term for 'being both.' If the extremes are negated in a way that the two truths are not mixed separately, then it will become a state of 'being both.' Because the two truths are a union of one nature, it must be said that it is both existent and non-existent. If not, the extreme of union cannot be negated, so it will not become one meaning. Just as the pillar exists, but there is no cloth, so the pillar's extreme of 'existence' will not be eliminated. The pillar must be both the pillar existing and the absence of cloth. If it is thought that the nature of existence and non-existence is contradictory and cannot exist simultaneously in a knowable thing, then the nature of the two truths will also become different, thus creating a contradiction. If the nature of appearance and emptiness also becomes different, creating a contradiction, then the appearance that depends on emptiness will become like fire and water. It is not permissible to admit 'both being two and not being two' or 'not being two and not not being two,' because for any object that is relied upon, if it is not 'being two,' it must be 'not being two,' and if it is not 'not being two,' it must be 'being two,' because there is no situation in knowable things where neither of these two is the case. The claim that 'it is neither existent nor non-existent' is unreasonable, and this is the assertion of those who hold this view. If true establishment is added to all four cases, then what is the need to negate the four extremes? It is enough to negate only true establishment. If so, the four extremes can be negated only by true establishment, then what is the use of emptiness and dependent arising separately? It must be admitted that both the clinging to the four extremes and their meaning, without true establishment, exist in reality. Non-nominal dharmas...

---

ྱིངས་ཀྱིས་ནི་མཐའ་བཞི་ཅར་ཁེགས་ཏེ་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟག་དངོས་གཉིས་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་གཅིག །བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་འདིའི་སྟེང་ན་ཕ་རོལ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཡོད། རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་དང་། ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་གྱི་ཡུལ་གྱུར་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བྱས་ན། བདེན་གཉིས་གཅིག་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཉག་གཅིག་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དུ་མ་མེད། དུས་གསུམ་ཁྱད་པར་སྦྱར་མེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་སོགས་ཐེག་ཆེན་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ལ་འོང་གི། །རྣམ་གྲངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འོངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་དུས་གསུམ་རེས་འགའ་བ། ཆོས་ཉི་ཚེ་བ་སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་སོ། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་སོགས་དྲངས། 22-4-29a རྣམ་གྲངས་པ་ལྟར་ན། གཅིག་གི་མི་རྟག་ཀུན་གྱི་མི་རྟག་ཡིན། །གཅིག་གི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་སོགས། །འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གཅེར་བུ་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ན་དངོས་ཀུན་དེ་ལྟར་མཐོང་གསུངས་པ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དབང་དུ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མིན་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཙམ་མོ།། ༈ །།ཡང་། གཞི་གྲུབ་ན་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་མིན་དཔྱད་ན། ཡིན་པས་མ་ཁྱབ། སངས་རྒྱས་མི་བདེན་སྙམ་པའི་ལོག་ལྟ་ལྟ་བུ། མིན་པས་མ་ཁྱབ། སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་སྔགས་ལམ་གྱི་བསྒོམ་བྱ། སྤང་བྱ། ཐོབ་བྱ་སོགས་ཀུན་ལ་འགྲེ། ཤེས་བྱ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ། བསྒོམ་བྱ་ལ། དགོས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་སྒོམ་གྱི་དགོས་མེད་མི་སྒོམ། ཁྱི་རྒྱ་སོགས་སྤྲུལ་སྐུར་འདོད་ཚེ་དགོས་པ་ཡོད་སྙམ་མོ། །སྤང་བྱ་ལ་ནི་དགོས་པ་མི་དཔྱད། ཐོབ་བྱ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཅི་འབྱོར་དཔྱོད། མེ་བྱ་ཟླ་བཅུ་གཅིག་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལའོ།། ༈ ལོག་ལྟ་སྟོང་པར་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་པས་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་ཟེར་ན་མིན་ཏེ། སྟོང་པར་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་གྱི། ལོག་ལྟ་བསྒོམ་ 22-4-29b བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་གྲུབ་ན་སྟོང་པར་བསྒོམ་བྱ་ཡིན། མི་རྟག་པར་མིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་སོགས་གོ་སླ། ༈ བདེན་གཉིས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཚེ་བུམ་པའི་སྟེང་ན་དགག་བྱ་གཞན་མི་བཙལ་ཏེ་བུམ་པ་ཉིད་འགོག་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ཞེས་པ་དཔྱད་བཟོད་མིན་པའམ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པའི་དོན་ལ་བརྗོད་ཅིང་། བདེན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་

【現代漢語翻譯】 因此，一切都已包含在四邊之中，無需特別區分，因為它超越了所有的戲論之網。 瓶子和瓶子的自性，常與實，二者本質如何相同？ 在這二諦本質相同的基礎上，包含了摧毀一切他宗立場的要點。 如果將非名言安立為勝義，將名言、意識和言語三者的對境都安立為世俗，那麼二諦是否會因為遮破一個而變成異體呢？ 因為一切名言在究竟上都不成立。 如果按照名言勝義的角度來說，二諦本質相同，反體相異。 法界唯一，沒有多個法界。沒有三時的差別。一切法在其自性中味一等等，所有大乘的觀點都來自於非名言。 那麼如何從名言而來呢？ 因為那是異體、三時輪轉、暫時的法，各自的自性等等。 『一之空性為何』等等是引導。 如果按照名言來說，一之無常即一切之無常。一之事物即一切之事物等等。 如果僅僅因為相似就變成那樣，那麼一切所知都會變成彼此互為因果，成為裸體外道的觀點。 『見一法之如是，即見一切法如是』，這是從非名言的角度說的，名言不是如是，只是進入如是的門而已。 如果基已成立，那麼觀察圓滿次第的修法是否是所修之境，並不周遍。例如，認為佛不真實的邪見。 不遍於非，例如空性等等。同樣適用於密宗道的所修、所斷、所證等等。所知遍一切處。 對於所修，有需要的才修，不需要的不修。如果認為狗和柵欄等等是化身，就認為有需要。 對於所斷，不需要考慮需要。對於所證，則考慮能獲得什麼需要。 火雞月十一日十四日。 如果說因為邪見是空性的所修，所以是所修，那是不對的。空性是所修，但邪見不是所修。 如果基已成立，那麼空性是所修，無常不是，就像虛空等等容易理解。 在用正理分析二諦時，不需要在瓶子上尋找其他的破斥對象，而是直接破斥瓶子本身，所謂『以理證破斥』，是指不耐觀察或者正理無法找到的意義，以及真實和自性成立。

【English Translation】 Therefore, everything is contained within the four extremes, without needing special distinctions, because it transcends all networks of elaboration. How are the pot and the nature of the pot, permanent and real, one in essence? On this basis of the two truths being one in essence, all the key points for destroying the tenets of others are contained. If non-conceptual is established as ultimate, and all objects of name, consciousness, and expression are established as conventional, then would the two truths become different entities by negating one? Because all names do not abide in reality. If according to the perspective of nominal ultimate truth, the two truths are the same in essence but different in aspect. The Dharmadhatu is singular; there are not multiple Dharmadhatus. There is no distinction of the three times. All phenomena are of one taste in its essence, etc. All the views of the Great Vehicle come from the non-conceptual. Then how does it come from the conceptual? Because that is different, the three times alternate, temporary phenomena, each with its own nature, etc. 'What is the emptiness of one' etc. is guiding. According to the conceptual, the impermanence of one is the impermanence of all. The entity of one is the entity of all, etc. If it becomes so merely because of similarity, then all knowable objects will become mutually causal, becoming the view of the naked ascetics. 'Seeing the suchness of one thing, one sees the suchness of all things,' this is said from the perspective of the non-conceptual; the conceptual is not suchness, but only a door to enter it. If the basis is established, then examining whether the meditation object of the perfecting stage is something to be meditated upon or not, it is not pervasive. For example, the wrong view of thinking that the Buddha is not real. It is not pervasive in the negative, such as emptiness and so on. The same applies to the objects of meditation, abandonment, and attainment of the tantric path. What is to be known pervades everywhere. For what is to be meditated upon, one meditates on what is needed and does not meditate on what is not needed. If one thinks that dogs and fences etc. are emanations, then one thinks there is a need. For what is to be abandoned, one does not consider the need. For what is to be attained, one considers what needs can be obtained. Fire Bird Month Eleventh Day Fourteenth. If one says that because wrong view is the object of meditation on emptiness, therefore it is an object of meditation, that is not correct. Emptiness is the object of meditation, but wrong view is not the object of meditation. If the basis is established, then emptiness is the object of meditation, impermanence is not, just like space etc. is easy to understand. When analyzing the two truths with reasoning, one does not need to look for other objects of refutation on the pot, but directly refutes the pot itself. The so-called 'refutation by reasoning' refers to the meaning that cannot withstand observation or cannot be found by reasoning, and that is established as true and by its own nature.

---

པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མེད་དོ། །དེས་ན་བུམ་པ་དཔྱད་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་ལ་སྟོང་ཞེས་དང་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དམིགས་པར་བྱར་མེད་པ་སྟོང་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། ཐ་སྙད་དུ་སྣང་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་ཤར་བ་ལ། རིགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པས་བུམ་པ་བདེན་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཚིག་དེས་བུམ་པ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་སྟོན་གྱི། དེ་ལས་དོན་གཞན་ཅུང་མི་སྟོན་ཏེ། གཞན་དུ་གོ་ན་བུམ་པ་དགག་བྱའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་མི་སྟོང་ 22-4-30a སྟེ་ཆོས་ཅན་གཞན་སྟོང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྐབས་རང་མཚན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་སོགས་སུ་བཤད་ནས་དེས་སྟོང་པར་བཤད་ཀྱི། དེ་མིན་ན་འདུས་བྱས་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་། འདུས་མ་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་སྟོང་། མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སོགས་སྟོང་གཞི་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་ཞེས་པའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་སོགས་ལས་ཐ་དད་པ་དེས་སྟོང་གི་རང་རང་གི་རང་མི་སྟོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་འདུས་བྱས། འདུས་མ་བྱས། ཆེན་པོ། མཐའ་འདས། རང་མཚན་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཟློག་པར་མི་ནུས་པས། དེ་དེའི་འཛིན་པ་ཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེ་དེར་བདེན་པ་མ་བཟུང་ན། དེར་བཟུང་བས་ཅི་གནོད་སྙམ་ན། གཟུང་འཛིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་ནམ་ཡང་མི་ཁེགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པས་མི་འཐོབ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ལ། མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་ཀྱང་དོན་མེད་དོ། །བདེན་གྲུབ་ཏུ་མ་སྣང་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་སྣང་བས་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས། དེ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པས་མི་སྣང་བར་བྱ་དོན་མེད་ལ། 22-4-30b ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གི་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་བྱས་ན་སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་འཇིག་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དཔྱོད་རྟོགས་གཉིས་ཀྱི་ངོར་བུམ་སོགས་ཡེ་ནས་མེད་དོ་གསུངས། ༈ དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ཁེགས་པས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་ཁེགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ཚུལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དོན་དམ། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གམ། དོན་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་རིགས་པས་བ

【現代漢語翻譯】 因此，通過理智分析可以成立的，就只有『是』，沒有其他。因此，瓶子經過分析而找不到，就稱之為『空』、『無所指』、『勝義中無』、『自性無』，除此之外，別無其他。如此，如果通過理智分析，發現沒有可執著的目標，那就是空性。然而，在名言中顯現和認知，這是法性的真俗二諦無矛盾地顯現。通過理性的確定，可以說瓶子沒有真實性。這句話表明，瓶子經過分析是無法成立的，除此之外，沒有其他含義。如果理解成其他意思，瓶子就變成了以其他可破斥之法為空的非遮遣空性。如果是那樣，十八空性就都變成了自身不空，而是其他法空的狀況。在這種情況下，自相就是名言的定義，如色法具有顯色的功能等，並以此為空。如果不是這樣，有為法以有為法空，無為法以無為法空，自性以自性空等，將空性的基礎分為十八種就沒有意義了。所有這些都將以與『真實成立』之法（定義等）不同的法為空，而各自的自性不會空。如果是那樣，就無法遣除對有為法、無為法、大、無邊、自相等法的執著。因此，爲了遣除對它們的執著而宣說空性就沒有意義了。如果在那裡沒有執著真實，那麼執著它又有什麼害處呢？執著能取和所取，永遠無法被證悟空性所破除。如果是那樣，沒有能取和所取的等持就無法通過修習空性獲得。必須加上『沒有真實成立的能取和所取』這樣的限定，否則，等持中沒有顯現也沒有意義。如果沒有顯現為真實成立，那麼名言的法顯現也不會有任何損害。因此，通過修習空性使之不顯現就沒有意義了。 即使在名言中存在，如果通過等持的空性使之不顯現，那麼空性就會變成摧毀事物的因素。因此，佛說在勝義諦的分析和證悟的層面，瓶子等事物本來就不存在。通過理智分析所破除的，不會在名言的分析層面也被破除。在名言的分析層面存在，也不會因此就在勝義諦中存在。一切法在名言中顯現，是不可欺騙的顯現方式。其存在方式是無所執著，這就是勝義諦。這兩者無矛盾地統一，就是空性、緣起、雙運，或者說是意義相同。因此，中觀的理證...

【English Translation】 Therefore, what can be established through rational analysis is only 'is', and nothing else. Therefore, a vase that cannot be found after analysis is called 'empty', 'without object', 'non-existent in ultimate truth', and 'without self-nature'. There is nothing else besides these. Thus, if analyzed by reason, the absence of an object to be fixated upon is emptiness. However, the appearance and cognition in conventional truth is the unobstructed manifestation of the two truths of Dharma-nature. Through the certainty of reason, it can be said that the vase has no reality. This statement indicates that the vase cannot be established upon analysis, and it does not indicate anything else. If understood otherwise, the vase would become an emptiness that is empty of other objects to be refuted, a non-affirming negation. If that were the case, all eighteen emptinesses would become empty of themselves, but empty of other phenomena. In this case, self-character is the definition of conventional truth, such as the ability of form to manifest color, and it is said to be empty by this. Otherwise, the conditioned is empty of the conditioned, the unconditioned is empty of the unconditioned, the characteristic is empty of the characteristic, and so on. Dividing the basis of emptiness into eighteen would be meaningless. All of these would be empty of the characteristic of 'truly established' phenomena (such as definitions), and their own self-nature would not be empty. If that were the case, it would not be possible to reverse the clinging to the conditioned, the unconditioned, the great, the infinite, the self-character, and so on. Therefore, it would be meaningless to teach emptiness in order to reverse the clinging to them. If there is no grasping of truth there, what harm is there in grasping it? Grasping the grasper and the grasped can never be refuted by realizing emptiness. If that were the case, meditative equipoise without grasper and grasped could not be attained by meditating on emptiness. It is necessary to add the qualification 'without truly established grasper and grasped', otherwise, the absence of appearance in meditative equipoise is also meaningless. If it does not appear as truly established, then the appearance of conventional phenomena does not cause any harm. Therefore, it is meaningless to make it not appear by meditating on emptiness. Even if it exists in conventional truth, if it is made to not appear by the emptiness of meditative equipoise, then emptiness will become a factor that destroys objects. Therefore, the Buddha said that in the face of ultimate truth's analysis and realization, vases and other things do not exist at all. What is refuted by rational analysis will not be refuted in the face of conventional analysis. What exists in the face of conventional analysis will not therefore exist in ultimate truth. The appearance of all phenomena in conventional truth is an infallible way of appearing. Its mode of existence is without object, which is ultimate truth. These two are non-contradictory and unified, which is the union of emptiness, dependent arising, and non-duality, or they are said to be of the same meaning. Therefore, the reasoning of Madhyamaka...

---

ཀག་ཚད་མེད་དགག་ཏུ་འཛིན་དགོས་ཏེ། མ་ཡིན་དགག་ཏུ་བྱས་ན་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་། མ་སྟོང་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་འཆར་ཏེ། སོ་སོའི་ངོ་བོས་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་རྟ་ལ་བ་གླང་གིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དྲི་ཙམ་ཡང་མི་བྲོའོ། །དེས་ན་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ཞེས་དགག་བྱ་གཞན་གྱིས་སྟོང་ན། དེའི་ 22-4-31a གྲུབ་དོན། ཆོས་ཅན་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་ནས་མི་སྟོང་བར། སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདེན་གྲུབ་ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ནི་མི་སྟོང་ལ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལྟར་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚད་ལ་སྦྱར་དགོས་པ་འདི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་དོན་མེད་དེ། དེ་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། ཅིས་ཀྱང་མ་སྦྱར་མི་རུང་ན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འདི་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པའི་དོན་དུ་མ་བཟུང་ན་སྦྱར་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། བདེན་པར་མེད་ཅེས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཟུང་ནའོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་སྦྱར་མི་ཉན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་དཔྱད་པ་དེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་དགོས་ཀྱི། ཅུང་ཟད་ཅིག་དམིགས་སུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་མཐའ་བཞི་གང་གི་སྐྱེ་ཚུལ་མི་རྙེད་ 22-4-31b པར་ཁས་བླང་གི། མཐའ་གང་རུང་རེ་མི་འགོག་པ་མིན་ནོ། །མཐའ་བཞིར་མ་རྙེད་པ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་བཞག །ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་འགོག་པར་ཡོད་ན། སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པའང་། སྐྱེ་བ་བདེན་པར་མེད་ཅེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་སོགས་ལའང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ཤིང་། དེ་ལྟར་སྦྱར་ན། བདེན་མེད་ལའང་། བུམ་པ་བདེན་པ་བདེན་པར་མེད་སོགས་ཁྱད་པར་ཐུག་མེད་སྦྱར་དགོས་པས་གང་དུ་ངོས་མི་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །སོགས་འཇམ་དཔལ་མཁྱེན་དགོངས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ལ། བདེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་དེ་ཁེགས་པ་ལ་བདེན་མེད་སོགས་བརྗོད་པས། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཐུག་མེད་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེ

【現代漢語翻譯】 必須以非否定（kak tsad med dgag）的方式來理解，如果以否定（ma yin dgag）的方式來理解，那麼它本身就不會是空性。如果不是空性，那麼空性和緣起就不會被理解為一體，因為它們在本質上是矛盾的。就像日常的空性，比如馬缺少牛和羊一樣，這種空性存在於一切事物中，但這只是日常的空性。一切事物都是空性的，並且空性和緣起是一體的這種空性的味道都聞不到。因此，如果說瓶子不是空于瓶子本身，而是空于其他事物，那麼 這個結論是：作為所立宗的瓶子，不是空於它自身的，而是空于虛構的真實存在等其他法，這就會變成否定。如果是這樣，空性和緣起就不能成為一體，因為緣起的顯現不是空性的，而空于其他法的緣起，僅僅是緣起本身具有的，這必須被解釋為空性的含義。因此，按照自續派的觀點，真實存在等差別必須與勝義諦的分析相結合，這對於應成派來說是沒有意義的，因為不需要結合。如果無論如何都必須結合，那麼就會像上面所說的那樣。如果不把這理解為瓶子不是空于瓶子本身的含義，那麼即使結合也沒有矛盾，因為如果用意義分析來分析『沒有真實』，那麼它就被理解為不成立的含義。不能在建立勝義諦分析的基礎上進行結合，因為勝義諦分析所分析的任何事物都不能被證明是可分析的，因此必須證明是沒有目標的，即使有一點目標，那也會變成真實存在的。當用勝義諦分析來分析生時，會承認找不到四邊中的任何一種生起方式 但並不是要否定任何一邊。如果在四邊中都找不到，那麼如何安立世俗的生呢？如果說世俗的生存在，並且勝義諦分析不否定它，那麼就不能否定生是真實存在的。如果是這樣，那麼在承認無生時，也必須加上『生不是真實存在』的限定，對於自性和本性等也必須加上『沒有真實』的限定。如果這樣限定，那麼對於『沒有真實』也必須加上『瓶子是真實的，瓶子不是真實存在』等無盡的限定，這樣就無法確定任何事物了。索朗扎巴（Sogs 'jam dpal mkhyen dgongs）：意義分析可以分析，並且可以用真實和本性等來表達想要表達的，通過否定它來表達沒有真實等，那麼就不需要無盡的限定。如果說瓶子的生等也不能被意義分析所分析，那麼生滅也...

【English Translation】 It is necessary to understand it as a non-negation (kak tsad med dgag). If it is understood as a negation (ma yin dgag), then it will not be empty in itself. If it is not empty, then emptiness and dependent arising will not be understood as one, because they are contradictory in nature. Just like the everyday emptiness, such as a horse lacking a cow and a sheep, this emptiness exists in all things, but this is just everyday emptiness. All things are empty, and even the slightest scent of emptiness, where emptiness and dependent arising are one, cannot be smelled. Therefore, if it is said that a pot is not empty of itself, but is empty of other things, then the conclusion is: the pot, as the subject, is not empty of its own nature, but is empty of other phenomena such as fabricated true existence, which becomes a negation. If this is the case, emptiness and dependent arising cannot be one, because the appearance of dependent arising is not empty, and the emptiness of other phenomena in dependent arising is merely what dependent arising itself possesses, which must be explained as the meaning of emptiness. Therefore, according to the Svatantrika school, the distinctions of true existence, etc., must be combined with the analysis of ultimate truth, which is meaningless for the Prasangika school, because it does not need to be combined. If it must be combined in any case, then it will be as mentioned above. If this is not understood as the meaning of a pot not being empty of itself, then even if it is combined, there is no contradiction, because if one analyzes 'not truly existent' with meaning analysis, then it is understood as an unestablished meaning. One cannot combine on the basis of establishing ultimate truth analysis, because whatever is analyzed by ultimate truth analysis cannot be proven to be analyzable, so it must be proven to be without an object. Even if there is a slight object, it will become truly existent. When analyzing birth with ultimate truth analysis, one admits that one cannot find any of the four extremes of arising but it is not to negate any one extreme. If it cannot be found in the four extremes, then how does one establish conventional birth? If conventional birth exists and ultimate truth analysis does not negate it, then one cannot negate that birth is truly existent. If this is the case, then when admitting non-birth, one must also add the qualification 'birth is not truly existent', and one must also add the qualification 'without truth' to self-nature and essence, etc. If one qualifies in this way, then for 'without truth' one must also add endless qualifications such as 'the pot is true, the pot is not truly existent', so that one cannot determine anything. Sogs Jampal Khyen Gong: Meaning analysis can analyze, and one can express what one wants to express with truth and essence, etc., and by negating it, one expresses without truth, etc., then there is no need for endless qualifications. If one says that the birth of a pot, etc., cannot be analyzed by meaning analysis, then birth and cessation also...

---

ད་བུམ་པ་མེད་པ་བུམ་པ་སྟོང་ཞེས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་སྐབས་སུ་འཇོག་པས་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེས་ན་ཚིག་རིས་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་མི་ཕྱེ། དོན་གྱིས་ཕྱེ་ 22-4-32a དགོས་སོ། །བདེན་པར་གྲུབ་པའང་ཐ་སྙད་དུ་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་ངོར་མི་བསླུ་བར་གྲུབ་པ་ལའང་གོ་རུང་། ངོ་བོ་ཉིད། རང་མཚན། རང་བཞིན་སོགས་ལའང་། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་སོགས་ལའང་གོ་རུང་། དེ་མ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་ཡོད་ལ། དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་བུམ་པ་དམིགས་ཚུལ་མེད་དོ། །དེས་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་འགོག་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་གོ་ཆོད་ཅིང་། དེའི་ཐ་སྙད་རུང་། དོན་དཔྱོད་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་བུམ་པ་མེད་ཅེའམ། ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ཡང་རུང་། སྦྱར་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་མི་འགལ་ལོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་པའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ནི། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་རུང་བའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྟེ། སྣང་སྟོང་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་འཆར་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའམ་གཏན་མེད་ནི་རི་རྭ་སོགས་བཞིན་སྣང་མི་རུང་ཆད་སྟོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་ཕྱེ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། 22-4-32b དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འདོད་ན་དེ་གཉིས་ཁྱད་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཁེགས་སམ་དེའི་ངོར་མེད་པ་སྣང་མི་རུང་བར་དེས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ༈ །དོན་ལ་དོན་དམ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་བཟུང་སྐྱོན་ནི། དབེན་པ། མ་སྐྱེས་པ། རང་བཞིན་མེད། ངོ་བོ་མེད། བདེན་པ་མེད། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དོན་གཅིག་ན། བུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་དང་། བུམ་པ་རང་ངོ་ནས་སྟོང་། བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་སོགས་བརྗོད་རུང་ལ། མི་རུང་ན་སྟོང་པ་དང་བདེན་མེད་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དགོས་ལ། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་འགྱུར་ཁྱད་ཙམ་སྟེ། དེ་དང་བདེན་པ་སོགས་གྲུབ་ཅེས་མ་སྦྱར་བ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དམ་མེད། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་རང་མཚན་མེད་པའི་བུམ་པ་ཅི་ལྟར་འཇོག །དེས་ན་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་བུམ་པ་མ་གྲུབ་པའམ་མི་དམིགས་པ་དེ་བརྗོད་ཀྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་མི་ཟློག་ན། དེའི་ཡོངས་གཅོད་ལ་བདེན་གྲུབ་དོན་དམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་ན་དོན་དམ་དང་ཆོས་ 22-4-33a ཉིད་མི་རུང་སོགས་ཇི་སྟེ་མི་འདྲ། དོན་དམ་པར་བུམ་པ་མེད། བུམ་མེད་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་དང་། གཉིས་ཀ་བཀག་ན་

【現代漢語翻譯】 現在，當通過意義分析來應用『無瓶子的空瓶』時，即使不新增『真實成立』等區別也可以。因此，不應通過詞句來區分宗派，而應通過意義來區分。 『真實成立』也可以理解為在名言中，在名言量（量，梵文pramāṇa， प्रमाण，正確的認知方式）面前不欺騙地成立。『自性』、『自相』、『自性』等也可以理解為在名言中，瓶子鼓脹等顯現的自性等。如果不遮止這些，那麼名言的瓶子是存在的，但它的自性如何不存在呢？在名言中，如果不觀察到自己的自性，就沒有觀察瓶子的方式。因此，通過意義分析將沒有什麼需要遮止的。僅僅因為意義分析沒有找到，就足以成為『空』，並且可以安立它的名言。在以意義分析為基礎之上，可以說『沒有瓶子』，即使不新增『自性』等區別也可以，新增了也不矛盾，因為這是表達意願的自由。 通過勝義分析所破斥的自性不成立的空性，雖然在勝義中不存在，但在名言中可以顯現，是顯空雙運。顯現和空性是互相幫助而生起的。在名言中不存在或完全不存在，就像兔角等一樣，是不能顯現的斷滅空。 這樣，雖然區分了『無自性』和『沒有』，但如果認為勝義分析所破斥的在名言中不存在，那麼區分這兩者就沒有意義了，因為意義分析所破斥的或在其面前不存在的，它也認為不能顯現。 關於執著于意義上的勝義的過失：如果『無自性』、『無生』、『無自性』、『無體性』、『無真實』、『空性』等僅僅是名稱不同而意義相同，那麼可以說『瓶子是空性』，『瓶子從自身空』，『瓶子以瓶子空』等。如果不能這樣說，就必須說明空性和無真實的差別特徵，僅僅是自性或體性的改變。那麼，沒有新增『成立』的『自性』等在名言中存在嗎？如何安立在名言中沒有瓶子的自性或自相的瓶子呢？因此，即使新增表達意願的『自性』等來表達，實際上表達的是在意義分析面前瓶子不成立或不可觀察，除此之外沒有任何其他的意義。如果不否定『自性不存在』，那麼它的遣除對象就稱為『真實成立』或『勝義』。如果空性在勝義中不存在，那麼勝義和法性等如何不矛盾呢？在勝義中沒有瓶子，如果瓶子不存在卻存在，那麼空性就真實成立了，如果兩者都遮止了……

【English Translation】 Now, when applying 'an empty bottle without a bottle' through meaning analysis, it is acceptable even without adding distinctions such as 'truly established'. Therefore, one should not distinguish tenets through mere words, but through meaning. 'Truly established' can also be understood as being established without deception in the face of conventional validity (pramāṇa, प्रमाण, correct way of cognition) in conventional terms. 'Essence', 'self-characteristic', 'nature', etc., can also be understood as the essence that appears as a bulging bottle, etc., in conventional terms. If these are not negated, then the conventional bottle exists, but how can its essence not exist? In conventional terms, if one does not perceive one's own essence, there is no way to perceive a bottle. Therefore, there will be nothing to negate through meaning analysis. Merely because meaning analysis has not found it, it is sufficient to be 'empty', and its designation can be established. Based on meaning analysis, one can say 'there is no bottle', and it is acceptable even without adding distinctions such as 'essence'. Adding them is not contradictory, because it is the freedom of expressing intention. The emptiness of self-nature that is refuted by ultimate analysis, although it does not exist in the ultimate sense, can appear in conventional terms, and is the union of appearance and emptiness. Appearance and emptiness arise helping each other. Non-existence or complete non-existence in conventional terms, like a rabbit's horn, is a nihilistic emptiness that cannot appear. Thus, although 'without self-nature' and 'non-existence' are distinguished, if it is thought that what is refuted by ultimate analysis does not exist in conventional terms, then distinguishing these two is meaningless, because what is refuted by meaning analysis or does not exist in its presence, it also considers cannot appear. Regarding the fault of clinging to the ultimate in meaning: if 'without self-nature', 'unborn', 'without self-nature', 'without entity', 'without truth', 'emptiness', etc., are merely different names with the same meaning, then one can say 'the bottle is emptiness', 'the bottle is empty from itself', 'the bottle is empty by the bottle', etc. If one cannot say this, one must explain the distinguishing characteristics of emptiness and untruth, merely a change of self-nature or entity. Then, does 'self-nature' etc., without adding 'established', exist in conventional terms? How does one establish a bottle in conventional terms that does not have the self-nature or self-characteristic of a bottle? Therefore, even if one adds 'self-nature' etc. to express intention, in reality, it expresses that the bottle is not established or cannot be observed in the face of meaning analysis, and there is no other meaning different from that. If one does not negate 'self-nature does not exist', then its object of elimination is called 'truly established' or 'ultimate'. If emptiness does not exist in the ultimate sense, then how are the ultimate and the nature of phenomena not contradictory? There is no bottle in the ultimate sense, if the bottle does not exist but exists, then emptiness is truly established, if both are negated...

---

ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཁས་ལེན་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། བུམ་མེད་ཀྱང་མེད་ན་དགག་གཉིས་རྣལ་གོ་བུམ་ཡོད་འགྱུར། དོན་དཔྱོད་ཚད་མས་རྙེད་དོན་དང་གྲུབ་དོན་ཡིན་པ་དང་། དོན་དམ་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན། ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་བདེན་གྲུབ་མིན་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས། མཉམ་བཞག་གིས་མ་དམིགས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་དོན་དམ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་ལུགས་ལ་འདྲ། སྟོང་ཉིད་ཚད་མས་དམིགས་སམ་མ་དམིགས། དམིགས་ན་བདེན་གྲུབ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་སོ། །དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ན་དོན་དམ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །སྟོང་ཉིད་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་དམིགས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་དམིགས་ན། སྟོང་ཉིད་དང་བུམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་འདྲ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྲོའོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་བའི་ལུགས་ལ། སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་འདྲ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ན་སྟོང་ཉིད་ཐུག་མེད། ཐུག་མེད་མི་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་རང་བཞིན་ 22-4-33b མེད་པ་ཁས་བླང་ཚུལ་འདྲ་ན། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། ༈ ། 辨自續派世俗義 རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སྐབས་སུ་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་། རང་མཚན་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། མཁའ་སོགས་མེད་པར་འདོད། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་མེད་འདི་ལྟར་བྱེད་དེ། ཕྱོགས་འདིར་བུམ་ཡོད་བུམ་མེད་ལུགས་དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་མ་བརྟག་པའི་སྣང་བ་འདི་ལ་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་སྟེ། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་གྲུབ་བོ། །འདུས་བྱས་བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ལུགས་དང་དོན་བྱེད་ལུགས་ལྟ་བུ་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་མེད། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ལུགས་དོན་བྱེད་ལུགས་འདུས་བྱས་བུམ་སོགས་ལ་མེད། དེ་བཞིན་ཆུ་ཟླ་གནམ་ཟླ་ཡང་འདྲ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་དོན་མཐུན་གྱིས་བཏགས་ཚད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གོ་ཆོད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་དང་གོ་ཆོད་མི་ཆོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྤུ་ཙམ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་སྤྱི་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་། བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཐ་སྙད་གོ་མི་ཆོད་ན། བུམ་སོགས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱད་ན་མི་རྙེད་པས་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ 22-4-34a པ་ལ་ཁྱད་མེད་དོ། །དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་ཐ་སྙད་གཉིས་ཡོད། དེ་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཐོགས་རེག་མ་དམིགས་པ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས་ཏེ། མ་གྲུབ་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་གྲུབ་ལ། མ་གྲུབ་ན་དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ནམ་ཡང་མི་གྲུབ། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུས་ད

【現代漢語翻譯】 承認『存在』或『不存在』都是有缺陷的。即使瓶子不存在，如果也承認『不存在』，那就會變成雙重否定，最終變成『瓶子存在』。通過理智分析的量可以找到事物的意義和成立的意義，是勝義現量所見的對境。因為在對境中存在的原因，所以空性是真實成立的。即使如此，如果不是真實成立的，那麼理智分析就無法確定，等持也無法確定。如果那樣，就類似於認為勝義完全不存在的觀點。空性是否被量所確定？如果確定，那就是真實成立，因為它是勝義存在的。如果勝義上沒有確定，那麼勝義就不是所知。空性是通過名言分析來確定的，如果理智分析無法確定，那麼空性和瓶子在法性上是相似的。法性就不是所知了。此外，對於認為瓶子不空于瓶子的觀點來說，空性也類似於不空于空性。如果空于真實成立，那麼空性就成了無邊無際。不需要無邊無際，如果普遍承認沒有自性，那麼如果瓶子空于自己的自性，那麼名言的瓶子的自性就會被切斷。 ༈ 辨自續派世俗義 在自續派的世俗諦中，法和具有自相的事物，在名言上是存在的。虛空等被認為是『不存在』的。一般來說，世間是這樣區分『存在』和『不存在』的：必須按照這種方式來確定某個地方瓶子存在或瓶子不存在。按照應成派的觀點，未經觀察的顯現被認為是世俗諦，因此，未造作的事物，如虛空等，也以非實有的方式存在於世間的名言中，因此，虛空是成立的。未造作的虛空等的顯現方式和作用方式，與造作的瓶子等不同。造作的瓶子等的顯現方式和作用方式，也與未造作的虛空等不同。同樣，水月和天月也是如此，在世間的名言中，通過一致的意義來命名的程度，名言就能成立，因此，在名言中，『存在』和『不存在』以及『成立』和『不成立』之間沒有絲毫差別。因此，如果虛空僅僅通過總相而存在，並且僅僅是假立的存在，而沒有事物自身的實體，因此名言無法成立，那麼瓶子等在分析自身實體時也無法找到，因此也僅僅是假立的存在，這二者之間沒有差別。因此，未造作的事物也有名言和勝義兩種名言。這些是通過眼識等現量成立的，因為沒有觸礙的觸覺無法確定，所以必須通過眼識來確定，如果無法確定，那麼能顯現的未確定事物就無法通過現量來確定，如果無法確定，那麼它的名言也永遠無法成立。瓶子被布...

【English Translation】 Admitting 'existence' or 'non-existence' is flawed. Even if a vase does not exist, if 'non-existence' is also admitted, it becomes a double negative, ultimately becoming 'the vase exists.' The measure of intellectual analysis can find the meaning of things and the meaning of establishment, and is the object seen by the ultimate reality directly. Because there is a reason for existence in the object, emptiness is truly established. Even so, if it is not truly established, then intellectual analysis cannot determine it, nor can meditative absorption determine it. If so, it is similar to the view that ultimate reality does not exist at all. Is emptiness determined by measure or not? If it is determined, then it is truly established because it exists ultimately. If it is not determined ultimately, then ultimate reality is not knowable. Emptiness is determined by nominal analysis. If intellectual analysis cannot determine it, then emptiness and vase are similar in nature. Nature is not knowable. Furthermore, for the view that a vase is not empty of a vase, emptiness is similar to not being empty of emptiness. If it is empty of true establishment, then emptiness becomes infinite. Infinite is not necessary. If it is generally admitted that there is no self-nature, then if a vase is empty of its own self-nature, then the self-nature of the nominal vase will be cut off. ༈ Distinguishing the Conventional Truth of the Svātantrika School In the conventional truth of the Svātantrika school, phenomena and things with self-characteristics exist nominally. Space and so on are considered 'non-existent.' Generally, the world distinguishes 'existence' and 'non-existence' in this way: it is necessary to determine whether a vase exists or does not exist in a certain place in this way. According to the Prāsaṅgika school, unexamined appearances are considered conventional truth. Therefore, unconditioned things, such as space, also exist in the world's nominal terms in a non-substantial way. Therefore, space is established. The way unconditioned space and so on appear and function is different from the way conditioned vases and so on appear and function. The way conditioned vases and so on appear and function is also different from the way unconditioned space and so on appear and function. Similarly, water moons and sky moons are also the same. In the world's nominal terms, the extent to which they are named by consistent meanings allows the nominal terms to be established. Therefore, in nominal terms, there is no difference between 'existence' and 'non-existence' and 'establishment' and 'non-establishment.' Therefore, if space exists only through general characteristics and is only nominally established, and does not have the substance of the thing itself, then the nominal term cannot be established. Then, when vases and so on analyze their own substance, they cannot be found, so they are only nominally established. There is no difference between the two. Therefore, unconditioned things also have two nominal terms: nominal and ultimate. These are established by direct perception through eye consciousness and so on. Because the tactile sensation of no obstruction cannot be determined, it must be determined by eye consciousness. If it cannot be determined, then the undetermined thing that can appear cannot be determined by direct perception. If it cannot be determined, then its nominal term can never be established. The vase is covered with cloth...

---

བེན་པ་བུམ་པ་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤུགས་ལས་མི་གྲུབ་ན། དེའི་དགག་པ་ནམ་ཡང་བཞག་མི་ཤེས་པས། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དངོས་པོ་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་དམིགས་པས་འགྲུབ་པར་གསུངས་ལུང་དྲངས། ནམ་མཁའ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ཟེར་ན་དེ་མི་དགོས་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་པའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་དགོས་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་དགག་པ་རང་དབང་བའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པས་གཟུགས་སོགས་མི་དགོས། དགག་པ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཟེར་ན། མ་དམིགས་པས་གྲུབ་སྟེ། ཐོག་རེག་མ་དམིགས་པས་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་སོགས་འགྲུབ་སྟེ། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་དོན་འདི་དམིགས་མ་དམིགས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དམིགས་མི་དམིགས་པ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ 22-4-34b འགྲུབ་སྟེ། མ་འགྲུབ་ན་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་པ་ཡོད་མེད་མིག་ཤེས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་བོ། །མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས། དེས་དེ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དམིགས་ཤེས་ཀྱི། མ་ཤེས་ན་ཐ་སྙད་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་དགག་སྒྲུབ་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྦྲེས་ཏེ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་འབྲེལ་བ་མེད་དེ། བུམ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྲུབ་པས་སྣམ་བུ་མེད་པ་སོགས་ཀྱང་དེས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྟག་མིན་བུམ་ལ་སྣམ་མེད་སོགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ། མཁའ་ཡང་ཡོད་བརྟག་འགོག་ཀྱང་ཡོད། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་ཀྱི། སྟོང་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ན་དེ་བསྒོམ་སོགས་དང་། དེས་ཉོན་མོངས་སྤོང་སོགས་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་པོ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་སྟེ། རང་ངོར་རང་སྣང་གི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་ནམ་མཁས་མི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཏེ། གནོད་མེད་དབང་པོ་ལ་སྣང་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། རྟག་བདག་སོགས་ནི་མེད་དེ། ག་བུར་གྱིས་ཚད་ནད་སེལ་ཡོད། དེས་གྲངས་ནད་སེལ་བ་མེད་པ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དགག་སྒྲུབ་གཉིས་པོར་དཔྱད་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདྲ། དེའི་ཕྱིར་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་སྣང་ལུགས་ལ་ཆོས་དེ་དང་དེར་བཏགས་ 22-4-35a པའི་ཐ་སྙད་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི། དེ་བློ་ཡིས་ཕར་དཔྱད་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་འཇོག་ན་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་མ་བརྟག་པའི་སྣང་ལུགས་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་དེ་ངས་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་སོགས་ལུང་དང་། འདི་ན་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། །སོགས་ལྟར། སྣང་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པའི། འདུས་བྱས་མ་བྱས། བདེན་རྫུན། ལམ་འབྲས། གྲུབ་མཐའ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ཏེ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བས་བདེ་བ་སྐྱེད་དོ། །ལམ་སྒོམ་པ

【現代漢語翻譯】 如果認為瓶子的顯現不是由直接認知的力量所產生的，那麼就永遠無法確立對它的否定。正如《釋量論》中引用的那樣：『事物由直接認知所認知，未被認知則無法成立。』如果說虛空由眼識所認知，因此色等存在，這是不必要的。如果虛空以自主的方式被確立，那麼就需要色等；但虛空以自主否定的方式被確立，因此不需要色等。如果問否定是如何通過眼識確立的，那是因為未認知而確立。由於未認知阻礙和接觸，眼識確立了虛空的大小，就像確立了瓶子上沒有布匹等一樣。因此，肯定和否定這兩個概念的根本在於認知與未認知，而認知與未認知也可以通過感官意識來確立。如果不能確立，那麼眼識就無法確立這個地方是否存在瓶子。眼睛是色的對境，因此它能認知色是否存在。如果不知道，那麼任何名言都無法成立。因此，肯定和否定這兩者是相互關聯的，只有通過關聯才能進行名言，因為沒有不相關的。通過確立瓶子的存在，也能確立沒有布匹等。因此，在未經觀察的情況下，瓶子上沒有布匹等名言是存在的，虛空也是存在的，對存在的阻礙也是存在的，空性也是存在的。如果空性在名言中不存在，那麼觀修空性以及通過空性來斷除煩惱等就不可能了。因此，肯定和否定兩者在名言中是同時存在的，在各自的層面上有各自的作用，例如虛空不會阻礙事物等。這也是符合名言的，即在沒有損害的情況下，顯現於感官，並且在世間以顯現的方式起作用的一切都是存在的。常我等是不存在的，就像樟腦可以消除寒病，但不能消除熱病一樣。肯定和否定兩者在經過分析后，其本質都是無自性的。因此，在未經觀察和分析的世間顯現中，將事物命名為某種事物，這種名言可以完成世俗的活動。如果通過智慧去分析它是否存在，那麼名言就無法成立。因此，應成派承認未經觀察的顯現方式，正如『世間認為存在的，我也認為存在』等經文所說，以及『這由分別唸的力量所安立』等。從顯現方式的角度安立的，有為和無為、真和假、道和果、宗派等，都如其所是地接受，即從因產生果，善行帶來安樂，修持道。

【English Translation】 If the manifestation of a vase is not established by the power of direct perception, then its negation can never be established. As quoted in the Pramanavarttika (Commentary on Valid Cognition): 'Things are established by being perceived by direct perception; what is not perceived cannot be established.' If it is said that space is perceived by eye consciousness, therefore form etc. exist, that is unnecessary. If space is established in an autonomous way, then form etc. are needed; but space is established in an autonomous way of negation, so form etc. are not needed. If you ask how negation is established by eye consciousness, it is established by non-perception. Because of non-perception of obstruction and contact, eye consciousness establishes the size of space, just as it establishes that there is no cloth on a vase, etc. Therefore, the root of these two concepts of affirmation and negation lies in perception and non-perception, and perception and non-perception can also be established by sense consciousness. If it cannot be established, then eye consciousness will not be able to establish whether there is a vase in this place or not. The eye is the object of form, so it can perceive whether form exists or not. If it is not known, then no terminology can be established. Therefore, these two, affirmation and negation, are interconnected, and terminology can only be made through connection, because there is no unrelatedness. By establishing the existence of a vase, the absence of cloth etc. can also be established by it. Therefore, without investigation, the terminology that there is no cloth etc. on a vase exists, and space also exists, and the obstruction of existence also exists, and emptiness also exists. If emptiness does not exist in terminology, then it is impossible to meditate on it and to abandon afflictions through it. Therefore, both affirmation and negation exist simultaneously in terminology, and they have their respective functions on their own levels, such as space not obstructing things, etc. This is also in accordance with terminology, that is, everything that appears to the senses without harm and functions in the world in the way it appears exists in terminology. The permanent self etc. do not exist, just as camphor can cure cold diseases but cannot cure heat diseases. Both affirmation and negation, after being analyzed, are similar in that their essence is without inherent existence. Therefore, in the unexamined and unanalyzed appearance of the world, the terminology that names things as such and such performs conventional activities. If one establishes something as existing after analyzing it with intelligence, then terminology cannot be established. Therefore, the Prasangikas (Consequentialists) accept the unexamined way of appearance, as stated in scriptures such as 'What the world considers to exist, I also consider to exist,' and 'This is established by the power of conceptual thought,' etc. From the perspective of the way things appear, conditioned and unconditioned, true and false, path and fruit, philosophical tenets, etc. are accepted as they appear, that is, the result arises from the cause, virtuous deeds bring happiness, and practicing the path.

---

ས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ངོ་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་ཐ་སྙད་གནོད་མེད་དུ་ཁས་ལེན་རུང་ངོ་། །དེ་ཕྱིར་ཞིག་དངོས་ཀྱང་དེ་ལ་བསམས་ནས་སྒྲུབ་པར་འདུག་ཀྱང་། ཞིག་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་སྣང་ལུགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེས་དངོས་པོ་རྒྱུ་འབྲས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་འདུས་མ་བྱས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མ་བརྟག་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་འདི། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་མ་བྱས། ལམ་འབྲས་ལྟ་བུ་ཁས་ལེན་པའི་ཚེའང་། 22-4-35b འདུས་བྱས་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ལ་དེ་ལྟར་མིང་བཏགས། འདུས་མ་བྱས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་མིང་བཏགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་ལུགས་ཀྱིས་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་ཐལ་འགྱུར་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན། ལམ་དེས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའང་། རྟེན་འབྱུང་བསླུ་མེད་ཡིན་ལ། དེ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་བ་དང་། སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མི་དགོས་སོ། །འདི་ལ་ད་དུང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད། མདོར་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་ཐུན་མིན། རྟོག་པས་བཞག་པ་ལ་བྱེད་ཟེར་བ་འདི། མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བཞག་པ་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་ཚུལ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་ཆོད། མི་ཆོད་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་འདིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཅེས་མི་བྱ་བར་མ་བརྟག་པ་ལ་འཇོག །བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་དེ་རྟོག་བརྟག་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་དེས་ཐ་སྙད་ལ་མི་གནོད། གནོད་ན་རྟོག་པས་ 22-4-36a མ་བརྟག་པའི་ཐ་སྙད་བུམ་སོགས་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ཡོད་ན་དངོས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ངེས་པའི་རིགས་པའི་འཕུལ་མཚམས་བཅས་ཀྱིས། མ་བརྟག་པའི་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་པ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་གྲུབ་པའོ། །ཟླ་གྲགས་ལུང་དྲངས། མ་བརྟག་པའི་སྣང་བ་རྣམས་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་དབྱེར་མེད་བརྗོད་བྲལ་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་དུ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གྲུབ་ཀྱི། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། དེའི་ཕྱིར་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས། སྣང་སྟོང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་དེ། མེའི་ཚ་བ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་བཞིན་སྣང་བའོ། །མཐའ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་མ་གྱུར་ན་རང་རྒྱུད་པའི་སྟེང་དུ་ལྡོག །དཔྱད་ནས་ཐ་སྙད་བཞག་ན་རང་རྒྱུད་པའི་ཐ་སྙད་ལྟར་འགྱུ

【現代漢語翻譯】 因此，可以無害地接受諸如斷除煩惱等任何名言。因此，即使對壞滅之事物進行思考並加以成立，但壞滅是世間存在的符合實際的名言，雖然是顯現方式的作用，但這不會使事物變成因果關係。如果這樣，那麼一切非為因緣所生之事物也會變成那樣，因此，對立論者的觀點來說，非為因緣所生之事物將完全不存在。因此，對於未經觀察的世間如何顯現而安立名言這件事，例如在承認有為法和無為法、道和果的時候， 有為法是世間人看到從因緣產生的事物而如此命名，無為法是不從因緣產生的事物而如此命名，這在世間是顯現的方式，因為這是符合實際的名言，所以對立論者也如此承認。道能成就果，這是無欺的緣起，因為這在世間是無欺的顯現，所以如此承認。不需要對四邊生、先後等進行觀察。對此還有更詳細的區分。總而言之，對立論者獨特的名言，說成是分別念所安立的，對於未經觀察、未經分析的世間如何顯現，世間人如何安立名言，就如何承認，這是對立論者安立名言的真實方式，如此安立的名言是無過失的，僅僅是分別念所施設的名言就能成立。如果不能成立，那麼一切名言都將毀滅，這是用理證來成立的。不要說僅僅是分別念所施設而安立名言，而是在未經觀察的情況下安立。如果進行觀察和分析，那麼它就僅僅成為分別唸的觀察，但這不會損害名言。如果損害名言，那麼分別念 必須存在未經觀察的名言，如瓶子等，如果存在，那麼必然會成為實有論者，通過這種推理的界限，未經觀察的名言是可以接受的，這是非常合理的。引用月稱和陳那的教證：未經觀察的顯現，如果進行分析，就沒有自性。這兩者不是他體，所以是無別的，不可言說的，遠離一切戲論的，在遠離一切戲論中，二諦是無別的。不是僅僅要成立名言宗的勝義諦。因此，不需要加上真實成立等的差別。顯現和空性是不可分割的，就像火的熱性一樣，在自己的自性未成立的情況下顯現。如果未成為遠離一切戲論，那麼就會落在自續派之上。如果經過分析后安立名言，那麼就會像自續派的名言一樣。

【English Translation】 Therefore, it is permissible to accept any nominal designations, such as abandoning afflictions, without harm. Therefore, even if one contemplates and establishes something that is destructible, destruction is a term that corresponds to reality in the world. Although it functions according to appearance, it does not transform the object into something with cause and effect. If it did, then all unconditioned phenomena would also become like that, and in the system of the Prasangikas, all unconditioned phenomena would become completely nonexistent. Therefore, this act of assigning terms to how things appear in the world without investigation, such as when accepting conditioned and unconditioned phenomena, or paths and results, conditioned phenomena are named as such because worldly people see them arising from causes and conditions. Unconditioned phenomena are named as such because they do not arise from causes and conditions. This is according to how things appear in the world, and because it is a term that corresponds to reality, the Prasangikas also accept it as such. The path accomplishes the result because dependent arising is infallible, and because this is an infallible appearance in the world, it is accepted as such. There is no need to investigate the four extremes, arising, or before and after, etc. There is still more detailed differentiation to be done on this. In short, the unique terms of the Prasangikas, which are said to be established by conceptual thought, are accepted as they appear in the world without investigation or analysis, just as worldly people assign terms. This is the actual way the Prasangikas assign terms, and terms established in this way are faultless. The mere imputation of terms by conceptual thought is sufficient to establish it. If it cannot be established, then all terms will be destroyed. This is established by reasoning. Do not say that terms are assigned merely by conceptual imputation, but assign them without investigation. If one investigates and analyzes, then it is established merely as conceptual investigation, but this does not harm the terms. If it harms the terms, then conceptual thought must have uninvestigated terms such as 'vase' etc. If that exists, then one will definitely become a proponent of inherent existence. With the boundary of this line of reasoning, it is established that accepting uninvestigated terms is extremely reasonable. Quoting Chandrakirti and Dignāga: If appearances that are uninvestigated are analyzed, they have no essence. Since these two are not different, they are inseparable, inexpressible, and free from all elaborations. In this freedom from all elaborations, the two truths are established as inseparable. It is not merely the ultimate truth of the nominalists that is to be established. Therefore, there is no need to add distinctions such as truly established. Appearance and emptiness cannot be separated, just as the heat of fire appears without its own essence being established. If one does not become free from all elaborations, then one will fall onto the Svatantrika. If one assigns terms after analysis, then it will become like the terms of the Svatantrika.

---

ར་བ་སོགས་འཇམ་དཔལ་མཁྱེན་ཤན་ལེགས་པར་ཕྱེ་པར་ཤོག་ཅིག །ཀུན་རྫོབ་ནི་དཔྱད་ན་མི་བདེན་པའོ་ཟེར་ན། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་མིན་ན་དོན་དམ་ཡང་དཔྱད་ན་མི་བདེན་པའི་རྫུན་པར་འགྱུར་ལ། མི་རྫུན་པ་དང་བདེན་པ་ནམ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ནི་སོགས་རྩ་ཤེས་ལུང་དྲངས། རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པས་དེ་གནས་ལུགས་ཡིན། དེ་སྒོམ་དུས་དེའི་འཛིན་སྟོང་མི་འགོག་པ་དེའི་ 22-4-36b ལུགས་ལྟར་ན། དེའི་ཡོངས་གཅོད་བདེན་སྟོང་ཉིད་བུམ་པ་ལ་ཡོད་ཅེས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་དེས་སྟོང་། ལྷག་མ་ཡོད་ཅེས་པ་ངེས་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་ནི་ངོ་བོ་མེད་དེ་ཚིག་ཙམ་དུ་བཏགས་པའོ་ཟེར་ན། དེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མིན་པའང་གྲུབ་བོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་དེ་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོགས་སྐྱོན་བརྗོད་རང་ལ་ལྡོག །དམིགས་ན་ཚད་མ་གང་གིས་དམིགས། དོན་དཔྱོད་དང་། དོན་དམ་ལ་མཉམ་བཞག་གིས་དམིགས་ན། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། དོན་དམ་དཔྱོད་ངོར་ཡོད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་མི་འགྱུར་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་དུ་ཐལ། འདོད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་ནམ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ལ་རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་སོགས་མི་འཇུག །ངོ་བོ་ཆ་མེད་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་མི་འཇུག་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་བོ། །སྟོང་ཉིད་ནི་དགག་བྱ་བཅད་སྟོབས་ཀྱིས་བཏགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གྲུབ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་མི་ཟློག་པའི་དམ་བཅའ་དང་། དོན་དམ་གཏན་མེད་ཐལ་བ་འཕེན་པ་གཉིས་ 22-4-37a བུད། རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གོང་ལྟར་གྲུབ་བོ། །དོན་དམ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ། དགག་པའི་རྣམ་པར་དངོས་མེད་དུ་བཟུང་ཡང་། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་ཅན་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཕ་རོལ་ཞེ་འདོད་ཁེགས་ནས་རང་ལུགས་མི་གྲུབ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ཁས་ལེན་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་འབྲལ་ལ། དམིགས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་དགག་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་རིགས་པས་སུན་དབྱུང་རྒྱུའི་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ལ་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལས་ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ནི་དྲིས་པ་སོགས། ཁས་ལེན་དང་བཅས་པ་ལས་འདའ་མི་རུང་ན། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོས་ཀྱང་ཁས་ལེན་རིགས་ཀྱི་མི་གསུང་བར་བཞུགས་མི་རིགས་ལ། རྒྱལ་བས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཆོག་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་

【現代漢語翻譯】 饒瓦（rava）等，文殊（'jam dpal，Manjushri）請善加辨別！如果說勝義諦（kun rdzob，conventional truth）經過分析是不真實的，那麼如果空性（stong nyid，emptiness）不是真實成立的，勝義諦（don dam，ultimate truth）經過分析也會變成不真實的謊言，那麼就永遠找不到不虛假和真實的東西了。 世尊（bcom ldan 'das，Bhagavan）所說的法等，引用《根本慧論》（rtsa shes）的經文。沒有自性（rang bzhin med pa，lack of inherent existence）是真實的，所以那是實相（gnas lugs，reality）。在修習時，如果按照那種方式不阻止對它的執著，那麼通過論證可以證明，瓶子的破除（yongs gcod）是真實空性（bden stong nyid）。哪裡沒有什麼，哪裡就空無一物，剩餘的則是勝義諦。 如果說沒有自性就沒有自性，只是一個名稱而已，那麼這也證明了它不是究竟的實相。空性是指有對境還是沒有對境？如果沒有對境，那麼誰也無法知道它等等，這些過失會反過來指向自己。如果有對境，那麼用什麼量（tshad ma，valid cognition）來對境？如果用分析勝義諦和在勝義諦中入定（mnyam bzhag，meditative equipoise）來對境，那麼就會變成真實成立的。如果在分析勝義諦時存在，但不會變成真實成立，那麼就應該無法忍受勝義諦的分析。如果承認，那麼就會變成世俗諦。 勝義諦永遠找不到。此外，空性不是無為法（'dus ma byas，unconditioned），不能對因進行分析等等。沒有本質和部分，不能進行一和多的分析，所以證明是可以分析的。如果說空性是通過破除所破（dgag bya，object of negation）的力量來命名的，但它自己的本質什麼也沒有成立，那麼就成立了，因為它僅僅是沒有自性。如果說那也沒有成立，那麼就會出現不違背沒有自性的承諾，以及拋棄勝義諦完全不存在的灰燼這兩種情況。 如果說僅僅是沒有自性就成立為一切法的實相，那麼如上所述，它就可以被分析。如果執著于有對境的勝義諦，即使以否定的方式執著于非事物，但以肯定的方式，事物也會自然而然地成立，所以他人的意願會被阻止，而自己的觀點不會成立。只要有承認，就無法與對境分離，只要不與對境分離，無論如何承認肯定或否定，都會因為理性而受到駁斥。因此，究竟的實相只能通過各自的智慧來體驗，而沒有任何承認和對境，就像文殊菩薩的提問等等。如果不能超越承認，那麼佛子（rgyal ba'i sras pos，Buddha's son，指菩薩）也不應該不以理性的方式說話，而是保持沉默。佛陀（rgyal bas，Buddha）已經超越了言語、思想和表達的範圍，是具備一切殊勝功德的智慧的境界。

【English Translation】 Rava, etc., may Manjushri ( 'jam dpal, Manjushri) please distinguish well! If it is said that the conventional truth (kun rdzob, conventional truth) is not true after analysis, then if emptiness (stong nyid, emptiness) is not truly established, the ultimate truth (don dam, ultimate truth) will also become an untrue lie after analysis, then one will never find something that is not false and true. The Dharma spoken by the Bhagavan (bcom ldan 'das, Bhagavan), etc., quotes the text of the Fundamental Wisdom (rtsa shes). The lack of inherent existence (rang bzhin med pa, lack of inherent existence) is true, so that is the reality (gnas lugs, reality). When practicing, if one does not prevent attachment to it in that way, then it can be proved by reasoning that the breaking (yongs gcod) of the vase is true emptiness (bden stong nyid). Where there is nothing, there is nothing, and the remainder is the ultimate truth. If it is said that without self-nature there is no self-nature, it is just a name, then this also proves that it is not the ultimate reality. Does emptiness refer to an object or no object? If there is no object, then no one can know it, etc., these faults will turn back to themselves. If there is an object, then what valid cognition (tshad ma, valid cognition) is used to objectify it? If one uses the analysis of ultimate truth and meditative equipoise (mnyam bzhag, meditative equipoise) in ultimate truth to objectify it, then it will become truly established. If it exists when analyzing the ultimate truth, but it will not become truly established, then it should be unbearable to analyze the ultimate truth. If one admits it, then it will become conventional truth. The ultimate truth can never be found. In addition, emptiness is not unconditioned ( 'dus ma byas, unconditioned), and one cannot analyze the cause, etc. Without essence and parts, one cannot analyze one and many, so it proves to be analyzable. If it is said that emptiness is named by the power of refuting the object of negation (dgag bya, object of negation), but its own essence is not established at all, then it is established, because it is only without self-nature. If it is said that that is not established either, then there will be two situations: not violating the promise of no self-nature, and throwing away the ashes of the ultimate truth that does not exist at all. If it is said that only the lack of self-nature is established as the reality of all dharmas, then as mentioned above, it can be analyzed. If one clings to the ultimate truth with an object, even if one clings to non-things in a negative way, things will naturally be established in a positive way, so the wishes of others will be prevented, and one's own views will not be established. As long as there is admission, one cannot be separated from the object, and as long as one is not separated from the object, no matter how one admits affirmation or negation, it will be refuted by reason. Therefore, the ultimate reality can only be experienced through one's own wisdom, without any admission and object, just like Manjushri's question, etc. If one cannot transcend admission, then the Buddha's son (rgyal ba'i sras pos, Buddha's son, referring to Bodhisattva) should not speak in a rational way, but remain silent. The Buddha (rgyal bas, Buddha) has transcended the scope of speech, thought and expression, and is the realm of wisdom with all the supreme qualities.

---

ལས་འདས་པ་སོགས་གསུང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དོན་དམ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་བ་འབབ་བོ། །དེས་ན་རྟོག་གེའི་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་མེད་གང་ 22-4-37b རུང་གི་ཁས་ལེན་ལས་འདས་ན་དོན་དམ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ་སྙམ་པ་ནི་ངོ་ཚའི་བརྗོད་པ་སྟེ། རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་ན་དོན་དམ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་ཏེ། དོན་དམ་རྟོག་གེས་ཤེས་བྱ་ཡིན་དགོས་ཞེས་བསམས་ནས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་རྒྱན་ལས། ཟབ་མོ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་གསུང་པ་དང་། དེ་ཕྱིར་གཞན་པའི་ཆོས་འདི་ཡི་སོགས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གནས་ལ་དགའ་ཞིང་སོགས། ཟབ་མོ་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་དོན་བསམ་བཞིན་རང་གིས་ཁུར་དུ་བླང་པའོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན། རྟོག་གེའི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རུང་གི། ཡོད་མེད་གང་རུང་དུ་ཁས་ལེན་ཡོད་པས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་རྒྱུ་དང་། ཤེས་བྱ་མིན་པ་དང་། བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། དེ་ལ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་དང་། སྤྲོས་མེད་ཅེས་བརྗོད་དོན་མེད་དེ། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་སྨྲ་བ་དང་བསམ་པ་སོགས་སྦྱར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མ་སྨྲས་ན། བུམ་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ཀྱང་མི་འགལ་བས། དེ་དག་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་མ་ 22-4-38a བྱས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འགོག་གི། བདེན་གྲུབ་ཅེས་པའི་ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་འགོག་ལ། དེ་ཡང་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་གི། རྟོག་མེད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་འཇལ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགག་བྱ་བཅད་ལྡོག་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལས། རྟོག་མེད་ཀྱིས་བདེན་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འཛིན་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྟོང་ཉིད་རང་ཡུལ་དེ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་བློས་དམིགས་སམ་སྣང་ངོར་ཡོད་ན། དེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའམ། དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ནི་དེ་ལ་སྣང་དོན་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དཔྱད་མི་བཟོད་པའང་སྣང་ན། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཕགས་སློབ་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་ལ། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མི་སྣང་ལ། དོན་དམ་འབའ་ཞིག་སྣང་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་དགོས་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་སྟེ། སྣང་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དམིགས་པ་མིན་ན། ཆོས་གཞན་མི་སྣང་ལ་སྟོང་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྣང་བ་མི་རིགས་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་དམིགས་པ་དེ་དོན་དམ་མཉམ་བཞག་ལ་སྣང་། མ་དམིགས་པ་དེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་དགོས་པའི་ 22-4-38b ཕྱིར་རོ། །དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་ན། མཉམ་བཞག་སྣང་མེད

【現代漢語翻譯】 不應說『超越了作用』等等，如果那樣說，就會導致勝義諦完全不存在。因此，認為如果超越了分別唸的言說思考的領域，無論是有還是無的承認，就會導致勝義諦完全不存在，這是一種可恥的說法。如果超越了分別唸的領域，就會導致勝義諦完全不存在，因為他們認為勝義諦必須是分別念所能瞭解的。如《經莊嚴論》中所說：『甚深是因為不是分別唸的領域，為什麼那樣的行為是令人恐懼的地方』等等，『因此，其他的法』等等，『眾生喜歡安住』等等，『甚深不是孩童的行境』等等。這些所說的內容，他們明知應該捨棄，卻自己承擔了。如果法界超越了有無的邊際，那麼分別唸的智慧無法思考是可以的。因為存在有無任何一方的承認，為什麼不能思考，為什麼不是所知，為什麼不是智慧的行境？對於此，說『不可說、不可思、不可言』和『無戲論』是沒有意義的，因為必須加上『真實成立』的說法和思考等等。如果那樣，如果不說是真實成立，那麼僅僅說瓶子，說、思、言也不相違背，那麼這些在空性的層面上就會存在。空性不會阻礙任何有為和無為的戲論，只會阻礙『真實成立』這一個法，而且是通過分別唸的方式來阻礙。因為無分別念無法衡量空性，必須說無分別念如何執持無真實的自性，因為它是從破除、遮止、執著的分別念中產生的。如果空性是其自境，在聖者的等持智慧中作為對境或者顯現而存在，那麼它就會變成可以分析的。因為沒有被勝義諦的分析所緣，或者無法分析，所以它沒有顯現的意義。如果無法分析也能顯現，那麼它就會變成世俗的境。在聖者和學者的等持中，沒有顯現，兩種真諦都不顯現，只有勝義諦顯現。如果空性是二取顯現消失的時候，那麼勝義諦的分析沒有緣到，又如何顯現呢？如果顯現，那麼真實成立也會顯現。如果空性也不是勝義諦分析所緣的，那麼其他法不顯現，只有空性顯現是不合理的。因為勝義諦分析所緣的，才會顯現在勝義諦的等持中，沒有緣到的就不會顯現。 如果勝義諦分析什麼也沒有緣到，那麼等持就是無顯現。

【English Translation】 It is not appropriate to say 'transcended actions' etc. If said so, it would lead to the ultimate truth being completely non-existent. Therefore, thinking that if one transcends the realm of discursive thought, whether it is an affirmation of existence or non-existence, it would lead to the ultimate truth being completely non-existent, is a shameful statement. If one transcends the realm of discursive thought, it would lead to the ultimate truth being completely non-existent, because they think that the ultimate truth must be knowable by discursive thought. As stated in the 'Ornament of the Sutras': 'Why is it profound? Because it is not the realm of discursive thought. Why is that action a place of fear?' etc., 'Therefore, this other dharma' etc., 'Beings are happy to abide' etc., 'The profound is not the realm of children' etc. They knowingly take upon themselves the meaning of what should be abandoned in these statements. If the Dharmadhatu transcends the extremes of existence and non-existence, then it is acceptable that the wisdom of discursive thought cannot conceive it. Because there is an affirmation of either existence or non-existence, why can't it be conceived, why isn't it knowable, why isn't it the realm of wisdom? To this, saying 'unspeakable, unthinkable, unutterable' and 'without elaboration' is meaningless, because one must add 'truly established' to the saying, thought, etc. If so, if it is not said to be truly established, then merely saying 'vase,' saying, thinking, and uttering are not contradictory, and these would exist on the level of emptiness. Emptiness does not prevent any elaborations of conditioned and unconditioned phenomena, it only prevents the one dharma of 'truly established,' and that is prevented through the means of discursive thought. Because non-discursive thought cannot measure emptiness, one must say how non-discursive thought grasps the nature of non-truth, because it arises from the discursive thought that refutes, negates, and clings. If emptiness is its own object, and exists as an object or appearance in the samadhi wisdom of the noble ones, then it becomes analyzable. Because it is not an object of ultimate analysis, or it is unanalyzable, it has no meaning of appearance. If what is unanalyzable also appears, then it becomes an object of the conventional. In the samadhi of noble ones and learners, there is no appearance, neither of the two truths appears, only the ultimate truth appears. If emptiness is the time when dualistic appearances disappear, then how does what is not an object of ultimate analysis appear? If it appears, then what is truly established would also appear. If emptiness is not an object of ultimate analysis, then it is not reasonable that other dharmas do not appear, but only emptiness appears. Because what is an object of ultimate analysis appears in the samadhi of ultimate truth, and what is not an object does not appear. If ultimate analysis does not grasp anything, then the samadhi is without appearance.

---

་ལ་དོན་དམ་དངོས་སུ་མི་སྣང་བར་ཐལ་སོགས་སྔར་ལྟར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་མ་བྱས་པར། བདེན་གཉིས་ཕྱེས་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཁས་ལེན་ཅན་ལ་སྐྱོན་འདྲ་བར་གནས་ཤིང་། ཕྱོགས་རེའི་གཞལ་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་སྨྲ་དགོས་པའི་འཐད་པ་རེ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཙམ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཁས་ལེན་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཤེས་ན་དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ་ལམ་སྟེགས་ཙམ་དང་། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་དཔྱད་ངོར་སྣང་ཚུལ་ཙམ་མོ། །རང་གི་ཁས་ལེན་དེ་ལས་གནས་ལུགས་མེད་པར་བཟུང་ན་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྤང་བའི་རྟོག་གེའི་ས་བའོ་དགེཿ ༈ ། 辨瓶非瓶空,瓶為實有空 ཡང་། འཇུག་འགྲེལ་ལ་ཉེར་མཁོ། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་པ་འདི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་དམིགས་ན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་དོན་ཁྱད་མེད་ན། བུམ་པ་རང་སྟོང་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་ཅི་ཡོད་དེ། བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དམིགས་ལ། བདེན་གྲུབ་མ་དམིགས་ 22-4-39a པའི་ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲར་མེད་བཞིན། དེ་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར་དོན་ལ་ཁྱད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འདི་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། དགག་གཞི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པས་ཁྱད་ཡོད་པས། དོན་དཔྱོད་ལ་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་ཀྱང་། བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་དོན་དུ་སོང་གི། བུམ་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་མ་སོང་སྟེ། བཀོད་ཚོད་ལ་བུམ་པ་མེད་པར་འགོག་ཀྱང་། སོང་ཚོད་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སོང་ཚོད་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་སོང་ན། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་བཀག་པར་ཡང་སོང་བས། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་། བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་། བུམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡོད་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་ཁྱད་འབྱེད་དཀའོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་སྟོང་དུ་ཁས་བླང་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་རང་སྟོང་དུ་བརྗོད། ཐ་སྙད་ 22-4-39b དུ་བུམ་པ་མེད་པ་ལྟར་བཀག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་བཀག་པའི་དོན་དུ་སོང་བས། རང་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་པའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་དོན་དུ་མ་སོང་ན་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་སོང་ཚོད་ཀྱི་དབྱེ་བའང་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་ན། ཐག

【現代漢語翻譯】 因此，如果不以真假二諦無別的究竟實相的見地來觀察，而是在區分真假二諦的基礎上，執著于有無的分別，就會產生過失。雖然從某種角度的衡量來說，這樣說也有一定的道理，但這些都只是暫時的承認。如果能明白超越這些承認的究竟之義，那麼這些觀點也不會有衝突，它們只是通往真理的階梯，以及真假二諦各自觀察角度下的顯現而已。如果執著于自己的觀點，認為那就是唯一的實相，那就是一種執著的見解，是捨棄空性的邪見的種子。吉祥！ 辨別瓶子並非空性，瓶子是實有而空性。 此外，《入行論釋》（Bodhisattvacaryāvatāra）中需要注意的是，『瓶子不是瓶子所空，而是以真實性所空』。如果通過勝義諦的觀察，無法找到瓶子，那麼在勝義諦中它就是不存在的，這與『瓶子是自性空』有什麼區別呢？瓶子可以通過世俗諦的觀察找到，而無法找到真實成立，這二者是有區別的，但無法證明這二者在意義上有什麼不同。如果有人說：『在這個方向上，有法，瓶子是不存在的，因為它沒有被量所證成。』這就像是在瓶子上否定了真實成立，但瓶子在名言上是存在的，而真實成立在名言上是不存在的，所以它們是有區別的。因此，不需要額外的理由來證明在勝義諦的觀察中，找不到瓶子之外的真實成立。找不到瓶子，就意味著瓶子沒有真實成立，而不是意味著瓶子不存在。雖然表面上是在否定瓶子，但實際上是在否定真實成立。如果認為實際上是在否定真實成立，那麼也就意味著在勝義諦中否定了瓶子。這樣一來，瓶子在勝義諦中不存在，但在名言上存在；瓶子沒有自性成立，但瓶子以無自性的方式存在等等，所有這些都必須這樣承認，因此很難區分。如果這樣，承認自空就沒有過失了，因為瓶子的無自性被稱為自空。雖然在名言上否定了瓶子的存在，但實際上是在否定自性成立。因此，即使承認自空，也只是思維方式和表達方式的區別，如果不是這樣，那麼否定真實成立的區別也是不可能的。此外，如果勝義諦的觀察所衡量的事物在名言上不存在，那麼這種遍及性是可以接受的。

【English Translation】 Therefore, if one does not examine from the perspective of the ultimate reality where the two truths are inseparable, but instead distinguishes the two truths and clings to the perception of existence and non-existence, it becomes a flaw. Although there may be some validity in speaking in this way from a partial perspective, these are only temporary acknowledgments. If one understands how to engage with the ultimate meaning beyond these acknowledgments, then these views are not contradictory; they are merely stepping stones and appearances from the perspective of examining each of the two truths. If one clings to one's own acknowledgment as the ultimate reality, it is a clinging view, the seed of conceptual thought that abandons the meaning of emptiness. Auspicious! Distinguishing that a vase is not empty of vase, but empty of true existence. Furthermore, regarding what is needed for the commentary on Entering the Bodhisattva's Way (Bodhisattvacaryāvatāra), 'A vase is not empty of vase, but empty of truth.' If the vase is not found by the analysis of ultimate truth, then it does not exist in ultimate truth, and if there is no difference in meaning, then what reason is there not to accept that the vase is empty of itself? The difference is that the vase is found by analysis of conventional truth, but true establishment is not found. It is just like there is no way to speak of reason. Just as there is a difference in the way the two are expressed, it is not possible to prove that there is a difference in meaning. If, in this direction, the subject is a vase, it does not exist because it is not found by valid cognition. Just as one negates true establishment on the basis of the vase, there is a difference because the vase exists conventionally and true establishment does not exist conventionally. Therefore, although one does not need another proof that true establishment is not found beyond the vase not being found by analysis of ultimate truth, the vase not being found means that the vase is not truly established, not that the vase does not exist. Although one superficially negates the vase, in effect, one negates true establishment. If one thinks that in effect one negates true establishment, then one also negates the vase in ultimate truth. Therefore, although the vase does not exist in ultimate truth, it exists conventionally, and although the vase is not established by its own nature, the vase exists without its own nature, and so on. All of these must be accepted in this way, so it is difficult to distinguish. In that case, there is no fault in accepting self-emptiness, because the absence of the vase's own nature is called self-emptiness. Although one negates the vase as if it does not exist conventionally, in effect, one negates the establishment of its own nature. Therefore, even if one accepts self-emptiness, it is only a difference in the way of thinking and expressing, and if it is not so, then the difference in the effect of negating true establishment is also impossible. Furthermore, if what is measured by the analysis of ultimate truth does not exist conventionally, then the pervasiveness of this is acceptable.

---

་ཁྲ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟར། ཐག་པ་ཡོད། དེ་ལ་སྦྲུལ་མེད། ས་ཕྱོགས་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལྟར་དགག་གཞི་བུམ་པ་ཡོད། བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པས། དེ་འདྲའི་རང་གིས་མི་སྟོང་གཞན་གྱི་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེར་ཞེན་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་སོགས་འགོག་མི་ནུས་པས། དེས་གདུལ་བྱ་སུ་ལ་ཕན། དེ་ལྟར་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་མི་བཀག །དེ་བཞིན་བུམ་པའི་ཆོས་སྐྱེ་འགག་ལ་ཡང་། བུམ་པ་བདེན་པས་སྐྱེ་བ་མེད། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད། བདེན་འགག་མེད། ཐ་སྙད་ཀྱི་འགག་པ་ཡོད་པས། ཆོས་ཅན་བུམ་པ་དང་དེའི་ཆོས་སྐྱེ་འགག་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱར་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་དགག་བྱ་བདེན་སྐྱེ་སོགས་མེད་དུ་ 22-4-40a ཆུག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་མི་རྟག་པ་སོགས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་རང་མཚན་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། རང་མཚན་པར་ཡོད་ན། དེ་ལ་དེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་འདི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དུ་སོང་ནས། ཆགས་སྡང་ཉོན་མོངས་སྣེ་གཅིག་མི་ལྡོག་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རང་རང་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པས། བདེན་གྲུབ་བཀག་ཅེས་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ལྟར་ཡང་། དོན་རང་མཚན་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སོང་བ་མ་ཚོར་བར་ཟད་དེ། རང་རྒྱུད་པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ། ཐལ་འགྱུར་པས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཕུལ་བའི་རིགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་བཀག་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བའམ། སྐྱེ་བའི་རང་མཚན་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན། ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་སྐྱེ་བ་བཀག་གི། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་མ་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེས་དཔྱད་ངོར་དོན་དམ་པར་མི་རྙེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་རྙེད་པ་མི་སྲིད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་འདི་མིན་པའི་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དགག་རྒྱུའི་སྐྱེ་བ་གཞན། འཇིག་ 22-4-40b རྟེན་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་ན་དེ་བཀག་མི་དགོས་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་འདི་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཡོད་དོ་སྙམ་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མ་བཀག་ཅེས་མི་རུང་། འཇུག་པ་ལས། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་དམ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་སོགས་དོན་དམ་གྱིས་མ་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ག་ལ་འཆད་དེ། དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་

【現代漢語翻譯】 就像花蛇所見的空性一樣，繩子是存在的，但蛇並不存在。如同地方空置的瓶子一樣，作為破斥對象的瓶子是存在的，但並不存在真實的成立。以所有方式承認這一點是相同的。像這樣確立的『非由自性空，由他性空』的空性，無法阻止對世俗諦中存在的諸法的執著，以及由此產生的貪嗔等煩惱。那麼，這對誰有益呢？ 因此，說瓶子沒有真實性，並不能阻礙世俗諦中瓶子的自相。同樣，對於瓶子的生滅，也沒有真實的生，只有世俗諦的生；沒有真實的滅，只有世俗諦的滅。因此，對於作為有法（dharmin）的瓶子及其生滅、無常等法，也應如此理解。雖然可以去除作為破斥對象的真實生等，但世俗諦的生滅、住異、無常等法，以及作為有法的瓶子，都會變成在世俗諦中以自相存在。如果以自相存在，那麼對此的執著就會成為俱生實執的執著對象，貪嗔等煩惱將無法停止。 由於世俗諦的諸法各自不捨棄自己的自性而存在，即使說遮破了真實成立，看似在世俗諦中沒有過失，但實際上並沒有意識到自相已經變成了真實成立。自續派所承認的以自相成立，中觀應成派以理證推出其為真實成立，這種理證對你來說也是一樣的。如果遮破了世俗諦的自相，那麼世俗諦就會不存在。因為世俗諦的生，要麼是世俗諦的生，要麼是生的自相。如果這不存在，那麼世俗諦就會不存在。如果這樣想，那麼是以勝義諦的理智遮破了真實成立的生，而不是遮破了世俗諦的自相。因為勝義諦的理智無法找到它，但在世俗諦中找到它是不可能的。因為如果不是世俗諦的生的自相，那麼世間凡夫就不會執著于其他需要以勝義諦理智遮破的生。正是因為認為世俗諦的自相是像這樣顯現的那樣存在，所以才會執著於我。這也是無法在勝義諦中尋找到的原因。因此，如果以勝義諦理智來觀察，那麼在二諦中都沒有生，不能說沒有遮破世俗諦的自相。 《入中論》中說：『以彼理於世俗亦非理，故汝之生以何而得成？』 那麼，世俗諦會斷絕嗎？因為勝義諦無法找到世俗諦的生等，所以世俗諦怎麼會斷絕呢？因為那本身就是不生不滅的。

【English Translation】 Just as the emptiness seen by a flowered snake, the rope exists, but the snake does not. Like a vase in an empty place, the vase as the object of refutation exists, but there is no true establishment. Acknowledging this in all ways is the same. The way of establishing emptiness as 'not empty by itself, empty by otherness' like this cannot prevent attachment to the dharmas that exist in conventional truth, and the arising of afflictions such as attachment and aversion as a result. So, who does this benefit? Therefore, saying that a vase has no reality does not hinder the self-character of the vase in conventional truth. Similarly, for the arising and ceasing of the vase, there is no real arising, only conventional arising; there is no real ceasing, only conventional ceasing. Therefore, for the vase as a dharmin and its arising, ceasing, impermanence, etc., this should also be understood in this way. Although real arising, etc., as the object of refutation can be removed, the conventional arising, ceasing, abiding, changing, impermanence, etc., and the vase as a dharmin, will become existing with self-character in conventional truth. If it exists with self-character, then attachment to this will become the object of attachment of innate self-grasping, and afflictions such as attachment and aversion will not be able to stop. Since the dharmas of conventional truth each exist without abandoning their own self-nature, even if it is said that true establishment is refuted, it seems that there is no fault in conventional truth, but in reality, it is not realized that self-character has become true establishment. The self-establishment that the Svatantrika school acknowledges, the Prasangika school uses reasoning to deduce that it is true establishment, this reasoning is the same for you. If the self-character of conventional truth is refuted, then conventional truth will not exist. Because the arising of conventional truth is either the arising of conventional truth or the self-character of arising. If this does not exist, then conventional truth will not exist. If you think like this, then it is the wisdom of ultimate truth that refutes the truly established arising, not the self-character of conventional truth. Because the wisdom of ultimate truth cannot find it, but it is impossible to find it in conventional truth. Because if it is not the self-character of the arising of conventional truth, then ordinary beings in the world will not be attached to other arising that needs to be refuted by the wisdom of ultimate truth. It is precisely because it is thought that the self-character of conventional truth exists as it appears that one becomes attached to self. This is also the reason why it cannot be found in ultimate truth. Therefore, if one examines with the wisdom of ultimate truth, then there is no arising in either of the two truths, one cannot say that the self-character of conventional truth has not been refuted. The Madhyamakavatara says: 'Because that reasoning is not reasonable even in conventional truth, how can your arising be accomplished?' Then, will conventional truth be cut off? Because ultimate truth cannot find the arising of conventional truth, etc., how can conventional truth be cut off? Because that itself is unborn and unceasing.

---

རྟེན་སྐྱེས་རིགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་སུས་ཀྱང་དགག་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་རྩོད་ཀྱིས་དང་། །ཞེས་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་མི་སྐྱེ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར། ཁས་ལེན་དུ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི་ 22-4-41a དཔྱད་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ནས། དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་བཀག་པའི་ཚུལ་དུ་ཁས་བླང་ན། བདེན་སྐྱེ་མེད་པས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གོ་ག་ལ་ཆོད་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་སྐྱེ་ཡོད་ཀྱི་གོ་ཆོད་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད། འགག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་འགག་རང་མཚན་པ་ཡོད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདོད་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྟོང་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །བདག་ཡོད། གཞན་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཡོད། ལས་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་སྣ་གཅིག་མི་ཁེགས་པས། བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླང་བའི་ཚིག་ཙམ་ཞིག་གིས་སྤྲོས་པ་སྣ་གཅིག་མི་ལྡོག་པས། ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་ལས་ལྷག་པའི་དོན་དམ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་པས་དོན་དམ་སྣ་གཅིག་གསར་དུ་གོ་རྒྱུ་མེད་པས། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཆོས་གང་དང་གང་ལའང་བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་དོན་དམ་པར་མེད་པ་གོ་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་མི་དགོས་པའི་ཚིག་སྦྱར་ཚུལ་ལེགས་པ་ཡིན། 22-4-41b རང་གཞན་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད། དེའི་བརྗོད་ཚུལ་ལ་བསམས་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་ལས་གཞན་པའི་དགག་བྱ་གཞན་དུ་གོ་ནས་བུམ་པ་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། མི་མིས་སྟོང་པའི་ལུང་དོན་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཁས་ལེན་ཡིན་པ་མི་གོ་བར། མི་མིས་སྟོང་ན་མི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་གོ་བ་ཞིག་གསར་དུ་བླངས་ནས་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དེའི་ངོར་ཆེས་ལེགས་ལེགས་འདྲ་ཡང་། བདེན་གཉིས་འགལ་འདུར་གྱུར་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མི་སྟོང་པའི་དོན་དུ་སོང་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་སྟོང་པའི་གནད་མ་གོ་བར། བདེན་མེད་དུ་ཁས་བླང་བས་བདེན་མེད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཚིག་གི་གྲུབ་མཐས་བློ་ཚིམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་པའི་སྐྱོན་ཞིག་རང་རྒྱུད་པ་ལ་ཟླ་བས་བརྗོད་པ་འདི་འོང་། བདག་དང་ཆོས་སུ་བཟུང་བས་གཟུང་འཛིན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ཉོན་ཤ

【現代漢語翻譯】 如經中所說『緣生之理』，世間由緣起而生之顯現，無人能夠否認。如『汝與此世爭』等。因此，此生雖于未經審察之世間存在，然若以理智詳察，則不以四邊之方式生起，故不得名言之生。若承諾『名言諦不應分析』，則應如未經審察之顯現般承諾。若於審察后，承諾名言之生存在，並以遮止他物之方式承諾，則因無真實生，何來無生之義？又因有名言之生，則有生之義，故成有生有滅。若生滅具有自相，則成無常。如是，則無法成立勝過聲聞宗義之生滅皆無的空性。我存在，他存在，煩惱存在，業存在，痛苦存在等等，一切名言中存在之事物，無一能被否定。僅以承諾無實之言辭，無法遣除任何戲論。除世俗名言之狀態外，無有更深之義。以理智詳察，亦無新得之勝義。故宣說如是空性毫無必要，因名言中不存在者，已為名言之理所成立。總之，言說任何法皆無真實成立，雖可理解為勝義中無有，然勝義中無有，亦不必定導致名言中無有，此乃善巧之措辭方式。 自他皆可如是言說，並無矛盾。然若思及此言說方式，誤以為名言之瓶等之外，另有其他所破，從而承認瓶為他空。若不理解以理智詳察人空之經義，反新立人空則名言中亦無人的觀點，並以此承認為他空，則于彼等而言，此舉看似甚妙，實則已成二諦相違。既已落入名言自相不空的境地，卻不明白真實成立亦不空的要點。僅以承諾無實之言辭，自以為已成無實，實則僅為詞句之堆砌而自滿。此種過失，月稱論師曾對自續派如是指出。因執著於我與法，受種種能取所取之影響，煩惱熾盛。

【English Translation】 As it is said, 'The nature of dependent arising.' No one can deny that there appears to be birth in the world due to the power of dependent origination. Like, 'You argue with this world,' and so on. Therefore, although this birth exists in the eyes of the world that has not been investigated, if it is investigated with reason, it does not arise in the manner of the four extremes, so the birth of convention cannot be found. If you promise, 'Conventional truth should not be analyzed,' then you must promise as it appears without investigation. If, after investigating, you promise that the birth of convention exists, and promise in the manner of blocking another refutation, then because there is no true birth, how can there be the meaning of no birth? Also, because there is the birth of convention, there is the meaning of birth, so there will be birth and cessation. If birth and cessation have their own characteristics, they will become impermanent. In that case, emptiness, which is distinguished by the absence of birth and cessation that is superior to the tenets of the Hearers, will not be established. I exist, others exist, afflictions exist, karma exists, suffering exists, etc. Since not a single thing that exists in name can be refuted, not a single elaboration can be reversed by just a word that promises non-existence. Since there is no deeper meaning than the state of conventional terms, there is no new meaning to be understood by examining the ultimate meaning with reason. Therefore, there is no need to teach such emptiness, because what does not exist in name has already been established by the means of examining names. In short, saying that there is no true establishment in any dharma is a means of understanding that there is nothing in the ultimate sense, but it is a good way to combine words that do not necessarily mean that there is nothing in the ultimate sense in name. There is no contradiction in saying that anyone, self or other, says so. But thinking about the way of saying it, mistakenly thinking that there is another object of negation other than the vase of name, etc., and admitting that the vase is empty of others. If you do not understand that the meaning of the scripture that people are empty is a promise made under the power of reasoning, but newly take the understanding that if people are empty, then people do not exist in name, and admit that it is empty of others, then it seems very good to them, but it has become a contradiction between the two truths. Having fallen into the state where the self-character of name is not empty, without understanding the point that true establishment is also not empty. Thinking that promising non-existence will not become non-existent, it becomes like being satisfied with the doctrine of words. This kind of fault is mentioned by the moon to the self-sufficient. Because of clinging to self and dharma, afflictions are rampant due to the influence of various grasping and clinging.

---

ེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཟློག་པ་དེའི་ཡུལ་བདག་དང་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་དཔྱད་པས་མེད་པར་ཤེས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཟློག་དགོས་ན། བཟློག་བྱའི་བདག་དང་ཆོས་དེ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་ཆོས་སུ་བདེན་པར་བཟུང་བས་སྒྲིབ་པ་འབྱུང་སྟེ། བདེན་པར་ 22-4-42a གྲུབ་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་ཞི་ལྷས་གསུངས། བདག་དང་ཆོས་ནི་བཟློག་བྱ་ཡིན། །མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་དང་ཆོས་ཟློག་ན་ཆད་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་དེ། བདག་དང་ཆོས་རྣམས་མི་སྟོང་པ་ལ་གསུངས་པ་མིན་ཏེ། སྟོང་པ་དང་བདེན་མེད་གནད་གཅིག་ལ་ཐ་དད་པའི་དོན་མིན་ལ། ཁྱོད་ལྟར་ན་བདག་དང་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་ངའོ་ཞེས་བཟུང་བ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ནམ། བདེ་བའམ་ནི་སོགས་དྲངས། དེ་བཞིན་འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་དེ་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེ་ལ་དེར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་གོ་ཆོས་སོ་ཞེས་རྟོག་ན། ཀུན་རྟོག་འདི་ཙམ་གྱིས། ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྐྱེད། ལས་ཀྱང་བསགས། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མྱོང་ཆོག་པས། འདི་མ་བཀག་ན། འདི་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་གཞན་དེས་ནི། ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེད། ལས་མི་བསགས་པས་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་དེ་དགག་ཅི་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུའི་སྐབས་སུ། མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནང་། ཕྱི་ཡི་དྲུག་ 22-4-42b ལ་ཕྱི་དེ་བཞིན་གཞན་ཀུན་ལ་དེ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས། དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་དེར་འཛིན་ཞེན་འབྱུང་བས། དེའི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་བསྒྲུབ་པར་མི་སྟོང་པར་སྒྲུབ་ན། ཕྱི་བདེན་གྲུབ། ནང་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཤེས་ཀྱང་། དེ་ནང་ལ་ནང་གི་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་སོགས། དེ་དེའི་ཞེན་པ་མི་ཁེགས་པས། ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ །ཆེན་པོ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་ལ་དེ་དང་དེར་འཛིན་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེས་དེར་འཛིན་སྣ་གཅིག་ཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཕུང་ལྔ་རང་གིས་མ་སྟོང་པར་ཡོད་ན། ཕུང་འཛིན་མི་ལྡོག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ལ། ནང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཟུང་བ་ཙམ་ནས་ངར་འཛིན་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། ངར་འཛིན་ཇི་ལྟར་བཟློག་ཕུང་ལྔ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་སྙམ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོ

【現代漢語翻譯】 如果因爲了知之障而生起，那麼爲了遣除它，如果通過分析得知其所緣境和法並非真實存在，從而必須遣除我執和法執，那麼僅僅執持所要遣除的我與法，並不能構成我執，而是因為執持我與法為真實存在才會產生障礙，因此，需要遣除的是真實存在的。 寂天菩薩曾說：『我和法是需要遣除的。』如果（佛經）沒有這樣說，並且認為遣除我和法會墮入斷見，那麼，所謂『真實存在』，並不是指我和法不空性，因為空性和無自性在本質上是相同的，只是用詞不同。如果按照你的觀點，我和法不是空性的，而是『空于真實存在』，那麼，眾生在名言上執著于自身相續的五蘊，認為『這是我』，這難道不是俱生我執嗎？可以引用『安樂』等（經文）來佐證。 同樣，認為『這是瓶子』的念頭就是法執。僅僅執著于對境，並認為『這是我』或『這是法』，僅僅是這種分別念，就能產生煩惱，造作惡業，體驗痛苦。如果不阻止這種（分別念），那麼，與此不同的、空于真實存在的其他事物，既不會產生煩惱，也不會造作惡業，就像兔角一樣，在名言中不存在，又何必去破斥它呢？ 同樣，在二十空性的章節中，僅僅因為將眼等六內處認知為內，將外面的六處認知為外，以及將其他一切事物認知為相應的類別，就會對這些事物產生實有執著。這樣，對一切法都會產生『這是它』的執著。如果不證成這些對境的空性，反而證成不空性，那麼，即使了知了外空、內空等二十空性，由於對內執著為內法等，對這些事物的執著也無法消除。因此，宣說爲了遣除對內、外、內外二者、大空性等的執著是沒有必要的，因為這樣的空性無法遣除任何一種執著。 正如（經文）所說：『只要有對蘊的執著，就有我執。』如果世俗名言的五蘊不是自性空，那麼對蘊的執著就不會消失，這是顯而易見的。並且，僅僅執著于自身相續的五蘊就會產生我執，這也是顯而易見的。那麼，如何遣除我執呢？如果認為五蘊是空于其他真實存在的，所以沒有過失，那麼，五蘊不是自性空。

【English Translation】 If obscurations arise due to the obscuration of knowledge, then to counteract it, if one realizes through analysis that its object and dharma are not truly existent, and thus one must counteract the clinging to self and the clinging to dharma, then merely holding onto the self and dharma to be counteracted does not constitute self-grasping. Rather, it is because of grasping the self and dharma as truly existent that obscurations arise. Therefore, what needs to be counteracted is true existence. Shantideva said, 'Self and dharma are to be counteracted.' If (the scriptures) did not say this, and one thinks that counteracting self and dharma would lead to nihilism, then the term 'truly existent' does not refer to the non-emptiness of self and dharma, because emptiness and selflessness are essentially the same, only with different terms. If according to your view, self and dharma are not empty, but 'empty of true existence,' then when sentient beings nominally grasp their own continuum of the five aggregates, thinking 'This is me,' is this not innate self-grasping? One can cite 'happiness' etc. (scriptures) to support this. Similarly, the thought 'This is a pot' is dharma-grasping. Merely clinging to the object and thinking 'This is me' or 'This is dharma,' merely this conceptual thought can generate afflictions, create karma, and experience suffering. If this (conceptual thought) is not prevented, then other things that are different from this, that are empty of true existence, will neither generate afflictions nor create karma, just like a rabbit's horn, which does not exist nominally, so why refute it? Similarly, in the chapter on the twenty emptinesses, merely because the six internal sense bases such as the eye are recognized as internal, the six external sense bases are recognized as external, and all other things are recognized as corresponding categories, one will develop a clinging to the reality of these things. In this way, a clinging to 'This is it' will arise for all dharmas. If one does not establish the emptiness of these objects, but instead establishes non-emptiness, then even if one knows the twenty emptinesses such as external emptiness and internal emptiness, the clinging to these things will not be eliminated because one clings to the internal as internal dharma, etc. Therefore, it is unnecessary to say that it is necessary to counteract the clinging to internal, external, both internal and external, great emptiness, etc., because such emptiness cannot counteract any kind of clinging. As (the scripture) says, 'As long as there is clinging to the aggregates, there is self-grasping.' If the five aggregates of worldly convention are not empty of their own nature, then the clinging to the aggregates will not disappear, which is obvious. And it is also obvious that merely clinging to the five aggregates of one's own continuum will generate self-grasping. So how can self-grasping be counteracted? If one thinks that the five aggregates are empty of other true existence, so there is no fault, then the five aggregates are not empty of their own nature.

---

ང་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ངར་འཛིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་ 22-4-43a ཡང་རུང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་གནོད་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུས་སྟོང་ཡང་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་ཅུང་ཟད་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་ཞེས་པ་དང་། བདེན་མེད་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་བཟུང་ན་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་མི་འགལ་མོད། ཁྱད་ཡོད་དེ་ཕུང་ལྔ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ཞིང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བཟུང་ན་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཚུལ་དེ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་གོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་སྟེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་། བདེན་པའི་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤན་དེས། བུམ་པ་དོན་གཞན་གྱི་སྟོང་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་དགོས་བྱུང་བ་འདི་བཞིན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དུ་མི་འཛིན་པར། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་བཟུང་བ་འདིས། བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་སོང་བས། བུམ་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་མི་ཁེགས་སོ། །དེས་ན་ 22-4-43b བུམ་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་སོགས་སྦྱར་བ་ལ། བུམ་པ་ལས་བུམ་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་དོན་ལ་ཡོད་པ་གོ་ན། མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་མེ་དོན་ལ་ཐ་དད་པར་ཐལ་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དོན་ལ་མི་རྟོན་པའི་ལམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་འཚོལ་བ་འདིས། སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཚིག་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལ། དོན་གྱི་རྟོགས་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་མང་བས། ཚིག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཙམ་གནས་སྐབས་སུ་ཟིན་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་གནད་ཆེ་འདྲ་སྟེ། བློ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བསམ་ན་དངོས་འཛིན་མི་ལྡོག་པའི་ཚིག་གི་གྲུབ་མཐའ་དེ་འདྲས་རྣམ་གྲོལ་མི་ཐོབ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ན་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྟན་གྱི། ཚིག་གི་འཐེན་ཁྱེར་རྩོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ལ་རགས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གཞིག་ཚེ། ཕུང་པོ་ལྔ་རིལ་བོ་དང་རགས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་དེས་རྟོགས་ནུས་ཀྱི། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །རྡུལ་ཕྲ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་ 22-4-44a པ་དང་། ཕུང་ལྔའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེའང་གཅིག་པུར་འཛིན་པ་མེད་པར་མཐོང་ཚེ། དེ་འདྲའི་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་འདིང་

【現代漢語翻譯】 執著於我所擁有的事物，認為它空無其他法。 即使如此，也絲毫不能損害對蘊的執著。就像瓶子空無布匹，也絲毫不能幫助瓶子本身的空性一樣。因此，如果認為蘊本身的空性和無自性在意義上沒有差別，那麼說沒有真實成立也無妨。如果認為有差別，即五蘊並非自性空，而是空於他真實成立，那麼無論多麼習慣於這種空性，也無法逆轉對蘊的執著。因此，瓶子，作為所立宗，空于真實成立，因為它遠離真實的單一和真實的多數。這種通過三相的周遍推理方式，導致了必須將瓶子空於他物的空性解釋為空性之義。同樣，不要認為瓶子，作為所立宗，是空性的，因為它在勝義諦的觀察中不可得。而是認為瓶子，作為所立宗，具有空于真實成立的特性。這種區分導致了瓶子和瓶子的空性在意義上成為他體，從而無法消除對瓶子的執著。 因此，如果將『瓶子的自性是空性』等語句理解為瓶子的自性在意義上與瓶子不同，那麼就會導致火的自性熱和火在意義上成為他體等過失。因此，通過追隨語句而不依賴意義的方式來尋求空性，在某些情況下，即使說出這樣的語句，也難以生起對空性這一所證悟之義的理解，從而成為障礙。因此，僅僅掌握語句的宗派立場，不如理解空性的意義重要。如果在內心深處思考，那麼無法逆轉實執的語句宗派立場無法帶來解脫。而如果證悟空性的意義，就能獲得解脫。因此，空性是爲了獲得解脫而宣說的，而不是爲了爭論語句的牽強附會而宣說的。如此，當我們分解這看似真實的五蘊時，將粗大的分解至極微塵。通過這種方式，我們能夠理解五蘊的整體和粗大是不存在的。因此，我們看到五蘊是眾多且無常的。即使不能確定極微塵是無分且無自性的，當我們不再執著於五蘊為一，也不再執著於五蘊的每個部分為單一時，我們就能看到這種眾多和無常的法。

【English Translation】 Clinging to what I have, considering it empty of other dharmas. Even so, it cannot harm the clinging to the skandhas (aggregates) in the slightest. Just as a vase empty of cloth does not help the emptiness of the vase itself in the slightest. Therefore, if one considers that the emptiness of the skandhas themselves and the lack of inherent existence are not different in meaning, then it is okay to say that there is no true establishment. If one considers that there is a difference, that is, the five skandhas are not empty of themselves, but are empty of other true establishments, then no matter how accustomed one is to such emptiness, one cannot reverse the clinging to the skandhas. Therefore, the vase, as the subject, is empty of true establishment, because it is separated from true oneness and true multiplicity. This way of reasoning through the pervasion of the three characteristics leads to the need to explain the emptiness of the vase as empty of other things as the meaning of emptiness. Similarly, do not consider the vase, as the subject, to be empty, because it is not found in ultimate analysis. Rather, consider the vase, as the subject, to have the characteristic of being empty of true establishment. This distinction leads to the vase and the emptiness of the vase becoming other in meaning, thus failing to eliminate the clinging to the vase. Therefore, if one understands statements such as 'the nature of the vase is emptiness' to mean that the nature of the vase is different from the vase in meaning, then it would lead to faults such as the nature of fire, heat, and fire becoming other in meaning. Therefore, seeking emptiness by following the words without relying on the meaning, in some cases, even if such words are spoken, it becomes an obstacle to the arising of the understanding of emptiness, which is the object to be realized. Therefore, merely grasping the tenets of the words is not as important as understanding the meaning of emptiness. If one thinks deeply within, then the tenets of the words that cannot reverse the grasping of reality cannot bring liberation. But if one sees the meaning of emptiness, one will attain liberation. Therefore, emptiness is taught for the sake of attaining liberation, not for the sake of arguing about the pulling and carrying of words. Thus, when we break down these seemingly real five skandhas, breaking down the gross ones to the finest particles, we can understand through this reasoning that the entirety and grossness of the five skandhas do not exist. Therefore, we see the five skandhas as numerous and impermanent. Even if it is not certain that the finest particles are indivisible and without inherent existence, when we no longer cling to the five skandhas as one, nor cling to each part of the five skandhas as singular, we can see this numerous and impermanent dharma.

---

ཞེས་མི་འཛིན་ཏེ། བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་རང་གི་བློས་རྟོགས་ནས་བདག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་དེས་བདག་འཛིན་ཟློག་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ཉན་ཐོས་པ་ལའང་ཡོད་དགོས་སོ། །དེའི་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་རགས་པ་མི་སྟོང་གི། རགས་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དུ་མ་མི་སྟོང་གི། དུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། མི་རྟག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་གི། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སྦྱར་བའི་གཞན་སྟོང་འདི་མ་སྦྱར་ཀྱང་བདག་མེད་རྟོགས་ནུས་ལ། སྦྱར་ན་ཕུང་པོ་རགས་པར་བདེན་པ་དེ། ལྔ་ཀ་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་རགས་པ་དེའམ། རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཚོགས་པའི་རགས་པའམ། ཐ་ན་ཡིད་རགས་པ་མི་སྟོང་བ་དེ་བདག་གི་གདགས་གཞིར་བྱས། བདག་འཛིན་གྱི་ཡུལ་བདག་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་བསྟན་དུ་མེད་དེ། རགས་པ་དེ་རིལ་པོ་དང་། གཅིག་པུ་དང་། རྟག་པ་ཡིན་རུང་སྟེ། རིལ་པོ་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པས། དེ་འདྲའི་ 22-4-44b རིལ་པོ་གཅིག་པུ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་དུང་དེ་དུ་མ་དང་སྐད་ཅིག་མར་དབྱེ་བའི་ཆར་གསིལ་རྒྱུ་ཡོད་ན། རྟག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པའང་། དུ་མའི་ཆོས་ལ་རྟག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ཀྱི། རྟག་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་གཅིག་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པར་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདོད་མོད། རྟག་གཅིག་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ། དེ་གཉིས་མི་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཁྱོད་ལྟར་ན། རང་ངོས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླང་ཕན་ཆོད། གཞན་གྱིས་སྟོང་ཡང་མི་ཕན་ཏེ། དུ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྟག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མིན་པའི། གཅིག་པུ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་དང་། རྟག་པ་བདེན་གྲུབ་དང་། རིལ་པོ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྲིད་པས། དེས་སུ་ལའང་ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། བདག་འཛིན་མི་སྐྱེད་པས་དེ་དགག་མི་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀུན་རང་སྟོང་མིན་གཞན་སྟོང་ཡིན་པའི་འཆད་ཚུལ་འདིས། དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ནི་གོ་རྒྱུ་ཡར་ལྷག་ཡོད་པས་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མ་ཟད་གནོད་བྱེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་ 22-4-45a སྟོང་པར་གྲུབ་ཕན་ཆོད། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་སྨྲས་ཀྱང་དེར་འཛིན་ཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་དེ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་རང་སྟོང་ལས་ལྷག་པའི་གོ་བ་བསྐྱེད་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མ་ཟད་གནོད་དེ། ཐ་སྙད་སྣང་ཚུལ་ལ་ཕུང་ལྔ་སྙོན་མེད་དུ་སྣང་། སྣང་བ་དེ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་འགྱུར་བ་ཅན་དུ་སྣང་གི། དེ་ལས་བཟློག་པ་གཅིག་པུ་དང་། རྟག་པར་མི་སྣང་བས། ཐ་སྙད་སྣང་ཚུལ་རང་ལ་བརྟེན་ནས། རང་གི་ངོ་བོར་སྟོང

【現代漢語翻譯】 不執著於此，通過自己的智慧認識到會導致多我和無常的過失，從而明白所謂的『我』只是依賴於蘊而假立的，實際上並沒有自己的本體。認識到這一點就能阻止我執。像這樣的道理，聲聞乘的修行者也應該具備。在這種情況下，粗大的蘊並不是空性，而是以真實成立的方式為空性；多蘊不是空性，而是以真實成立的方式為空性；無常從自身角度來說不是空性，而是以真實成立的方式為空性。即使不加上這種『他空』的修飾，也能證悟無我。如果加上這種修飾，那麼對於粗大的蘊的真實存在，無論是五蘊聚集的粗大，還是六識聚集的粗大，甚至是粗大的意，都作為『我』的假立基礎。對於我執的對境——『我』的存在，無法用理智來否定。因為粗大可以是整體、單一和常恒的。既然承認整體不是空性，那麼它就會變成單一且不是剎那的常恒。如果還能將它分解為多個和剎那，那麼即使假立為常恒單一，也是在多個法的性質上假立為常恒單一，而不是常恒單一的本體不是空性。如果說常恒單一的本體是空性，那麼這就是以真實成立的方式為空性，我也是這樣認為的。但是，如果像你一樣認為常恒單一的本體不是空性，而是以真實成立的方式為空性，這兩者不是一回事，那麼即使承認自身不是空性也沒有用。因為不是單一的，所以單一的本體是空性；因為不是剎那的，所以常恒的本體是空性。所謂『單一真實成立』、『常恒真實成立』、『整體真實成立』，在世間上是不可能存在的。因此，它不會讓任何人執著于蘊，也不會產生我執，所以不需要去破斥它。這種認為一切法不是自空而是他空的說法，對於證悟勝義空性沒有任何幫助，反而有害。因為即使承認自己的本體不是空性，只是以其他法為空性，也不能阻止對它的執著。對於上述觀點，在名言顯現上，不僅不能比自空產生更深刻的理解，反而有害。因為在世俗顯現上，五蘊無疑是顯現的，而且是顯現為多和變化的，而不是相反的單一和常恒。因此，依靠名言顯現本身，就能明白自性是空性的。 Not clinging to this, realizing through one's own wisdom the faults of leading to multiple selves and impermanence, thereby understanding that the so-called 'self' is merely a designation dependent on the skandhas (aggregates), and in reality has no inherent essence of its own. Recognizing this can prevent the clinging to self. Such understanding should also be present in the Hearers (Śrāvakayāna). In this case, the gross skandhas are not empty, but are empty in terms of being truly established; the multiple skandhas are not empty, but are empty in terms of being truly established; impermanence is not empty from its own side, but is empty in terms of being truly established. Even without adding this 'other-emptiness' (gzhan stong), one can realize selflessness. If this is added, then the reality of the gross skandhas, whether it is the grossness of the gathering of the five skandhas, or the grossness of the gathering of the six consciousnesses, or even the gross mind, is taken as the basis for the imputation of 'self'. There is no way to rationally refute the object of clinging to self—the existence of 'self'. Because the gross can be whole, single, and permanent. Since it is admitted that the whole is not empty, then it will become single and permanent, not momentary. If it can still be divided into multiple and momentary, then even if it is designated as permanent and single, it is designated as permanent and single on the nature of multiple dharmas, and it will not be that the essence of permanent and single is not empty. If the essence of permanent and single is empty, then that is designated as empty in terms of being truly established, and I also agree with that. However, if, like you, you think that the essence of permanent and single is not empty, but is empty in terms of being truly established, and these two are not the same, then even if you admit that it is not empty from its own side, it is useless to be empty by others. Because it is not single, the essence of single is empty; because it is not momentary, the essence of permanent is empty. The so-called 'truly established single', 'truly established permanent', and 'truly established whole' are impossible to exist in the world. Therefore, it will not cause anyone to cling to the skandhas, nor will it generate clinging to self, so there is no need to refute it. This way of explaining that all dharmas are not self-empty but other-empty not only does not help in understanding the ultimate emptiness, but is harmful. Because even if you admit that your own essence is not empty, but only say that dharmas are empty by others, you cannot prevent clinging to it. Regarding the above view, in conventional appearances, not only does it not generate a deeper understanding than self-emptiness, but it is harmful. Because in the conventional appearance, the five skandhas undoubtedly appear, and they appear as multiple and changing, not as the opposite of single and permanent. Therefore, relying on the conventional appearance itself, one can understand that self-nature is empty.

【English Translation】 Not clinging to this, realizing through one's own wisdom the faults of leading to multiple selves and impermanence, thereby understanding that the so-called 'self' is merely a designation dependent on the skandhas (aggregates), and in reality has no inherent essence of its own. Recognizing this can prevent the clinging to self. Such understanding should also be present in the Hearers (Śrāvakayāna). In this case, the gross skandhas are not empty, but are empty in terms of being truly established; the multiple skandhas are not empty, but are empty in terms of being truly established; impermanence is not empty from its own side, but is empty in terms of being truly established. Even without adding this 'other-emptiness' (gzhan stong), one can realize selflessness. If this is added, then the reality of the gross skandhas, whether it is the grossness of the gathering of the five skandhas, or the grossness of the gathering of the six consciousnesses, or even the gross mind, is taken as the basis for the imputation of 'self'. There is no way to rationally refute the object of clinging to self—the existence of 'self'. Because the gross can be whole, single, and permanent. Since it is admitted that the whole is not empty, then it will become single and permanent, not momentary. If it can still be divided into multiple and momentary, then even if it is designated as permanent and single, it is designated as permanent and single on the nature of multiple dharmas, and it will not be that the essence of permanent and single is not empty. If the essence of permanent and single is empty, then that is designated as empty in terms of being truly established, and I also agree with that. However, if, like you, you think that the essence of permanent and single is not empty, but is empty in terms of being truly established, and these two are not the same, then even if you admit that it is not empty from its own side, it is useless to be empty by others. Because it is not single, the essence of single is empty; because it is not momentary, the essence of permanent is empty. The so-called 'truly established single', 'truly established permanent', and 'truly established whole' are impossible to exist in the world. Therefore, it will not cause anyone to cling to the skandhas, nor will it generate clinging to self, so there is no need to refute it. This way of explaining that all dharmas are not self-empty but other-empty not only does not help in understanding the ultimate emptiness, but is harmful. Because even if you admit that your own essence is not empty, but only say that dharmas are empty by others, you cannot prevent clinging to it. Regarding the above view, in conventional appearances, not only does it not generate a deeper understanding than self-emptiness, but it is harmful. Because in the conventional appearance, the five skandhas undoubtedly appear, and they appear as multiple and changing, not as the opposite of single and permanent. Therefore, relying on the conventional appearance itself, one can understand that self-nature is empty.

---

་པར་དཔྱད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་རང་རྐྱ་བར་རྟོགས་ཚུལ་མེད་པས། ཐ་སྙད་རང་གི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པ་རང་སྟོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ཙམ་ལ་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་པས་མི་ཆོག་པར། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་མིན་ཞེས། སྔ་མ་ལས་ལྷག་པའི་གོ་སྐྱེད་མེད་པར་མ་ཟད། གོང་བཤད་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འཇིག་རྟེན་སུ་ལའང་སྣང་བ་དང་དེར་ཞེན་མེད་བཞིན། རང་བློས་བརྟག་པའི་དོན་བཞིན་ཀུན་བརྟག་དེ་འདྲས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ 22-4-45b གྱི་བུམ་པ་ཉིད་འཛིན་གྱི། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་འཛིན་པ་མི་སྲིད། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་ན། བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་དེར་འཛིན་གྱི་གཞི་དེ་འདྲས་སྟོང་ཡང་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྦྲུལ་མེད་པས་ཐག་པ་སྒྱུ་མར་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ཀ་འགལ་མེད་ཡིན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །མདོར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའམ། སྣང་བ་ལྟར་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་བའི་དབང་གིས། བདག་དང་ཆོས་དང་ཕྱི་ནང་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཀུན་རྟོག་སྣ་ཚོགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་དང་གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ 22-4-46a ཀྱི་མཁྱེན་པས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པའི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ཡིན་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དེ་ཡང་ཆོས་གང་དང་གང་དུ་འཛིན་པ་དེའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེར་འཛིན་ལྡོག་གི། གཞན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས། ཡུལ་ལ་བདེན་མེད་མཐོང་སོགས་གསུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ཚུལ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་ཡུལ་དང་སྟོང་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དགག་མི་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་སུ་ལ་ཡང་དེས་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བདག་འཛིན་སོགས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་རང་མཚན་ག

【現代漢語翻譯】 因為是通過分析來確定的。如果不依賴於名言，就沒有辦法在勝義中獨立理解。因此，當名言的顯現方式根本沒有成立自己的體性時，說它是自空的，這僅僅是通過事實的力量來確定的，僅憑這一點來說空性是不夠的。空性是指從真實成立的角度來說是空性的，而不是指世俗的自空。這不僅沒有比之前更高層次的理解，而且世界上沒有人會執著于比上述更強的真實成立，但用自己的想法來分析，像這樣通過分別念來成立空性是沒有意義的。因為世間 執著的只是瓶子本身，不可能執著于瓶子之外的真實成立。如果瓶子本身不是空的，那麼執著于不是瓶子的基礎即使是空的，也不能成立如幻的名言，就像沒有蛇就不會把繩子誤認為蛇一樣。因此，要知道世俗和勝義二者無違，是因為名言的法以其自身的自性而顯現。總而言之，對於一切有情的身等名言中存在的這些法，由於執著于自性有或如顯現般在勝義中成立的真實成立，就會相續不斷地產生我與法以及內外等的能取所取分別念，從而在輪迴中流轉。而三乘的涅槃是指：通過證悟人無我而斷除煩惱障，從而獲得從輪迴痛苦中解脫的聲聞果位；通過證悟人無我和所取色法方面無實有而獲得獨覺果位；以及通過證悟二無我 的智慧而斷除二障，從而獲得菩薩乘不住涅槃。總的來說，就是無論執著于什麼法，如果證悟到其所執著對境的體性不存在，那麼執著就會消失。否則，執著永遠不會消失，正如聖天所說：『見境無實性』等等。關於如何見無我，也如前所述，應該分析和確定勝義諦的分析對像和空性，這些都是名言中存在的法，而不是名言中不存在的兔角等，因為不需要通過勝義諦的分析來破斥它們，因為世間上沒有人會以它們為所緣而生起我執等。因此，對於瓶子這樣的事物，如果執著於它的自相

【English Translation】 Because it is determined by analysis. If one does not rely on terminology, there is no way to independently understand in the ultimate sense. Therefore, when the appearance of terminology does not establish its own essence at all, saying that it is self-empty is only determined by the power of facts, and it is not enough to express emptiness only by that. Emptiness means that it is empty from the perspective of true establishment, not that conventional reality is self-empty. This not only does not have a higher level of understanding than before, but no one in the world is attached to a stronger true establishment than the above. However, it is meaningless to establish emptiness through such conceptualization by analyzing with one's own ideas. Because the world only clings to the vase itself, and it is impossible to cling to the true establishment other than the vase. If the vase itself is not empty, then even if the basis of clinging to what is not the vase is empty, it cannot establish conventional reality as illusory, just as a rope is not mistaken for a snake without a snake. Therefore, it should be known that the two, conventional and ultimate, are not contradictory, because the phenomena of terminology appear in this way by their own nature. In short, regarding these phenomena that exist in terminology, such as the aggregates of all sentient beings, due to clinging to true establishment that exists by its own nature or is established as truly existent in the ultimate sense as it appears, various grasping and clinging conceptualizations of self and phenomena, inside and outside, etc., arise continuously, and thus wander in samsara. The nirvana of the three vehicles refers to: attaining the fruit of the Hearer by realizing the selflessness of the person and abandoning the afflictive obscurations, thereby liberating from the suffering of samsara; attaining the fruit of the Solitary Realizer by realizing the selflessness of the person and the unreality of the side of the grasped form; and attaining the non-abiding nirvana of the Bodhisattva vehicle by abandoning the two obscurations with the wisdom of realizing the two selflessnesses. Generally speaking, if one realizes that the entity of the object of clinging does not exist in whatever phenomenon one clings to, then clinging will disappear. Otherwise, clinging will never disappear, as Arya Deva said: 'Seeing the unreality of objects' and so on. Regarding how to see selflessness, as mentioned earlier, the object of analysis and the emptiness to be determined in the ultimate truth should be analyzed and determined. These are the phenomena that exist in terminology, not the horns of rabbits, etc., which do not exist in terminology, because there is no need to refute them through the analysis of the ultimate truth, because no one in the world will generate self-grasping, etc., by taking them as objects. Therefore, for something like a vase, if one clings to its own characteristics

---

ྲུབ་མ་གྲུབ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་ཉིད་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་དཔྱད་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དེས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་བུམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་མ་དམིགས་པར་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་གྲུབ་བར་དུ་བུམ་པ་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་སོ་ 22-4-46b སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་བུམ་པ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་གྱི། བུམ་པའི་སྟེང་གི་བདེན་གྲུབ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གྲུབ་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པས་མངོན་སུམ་དམིགས་མི་སྲིད་དེ། དེ་འཁྲུལ་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའམ། ཀུན་བཏགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་རྒྱུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བསླུ་མེད་སྙོན་མེད་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདི་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གམ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་བཞིས་དཔྱད་ན། བུམ་སོགས་འདི་སྣང་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེའི་ཆོས་སུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་དམིགས་པ་ནི། བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་བྱས་པའི་གཞན་སྟོང་མིན་གྱི། རང་གི་གཤིས་སམ་བབ་ཀྱིས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའམ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས། དེ་ལྟར་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་དེ་ལ། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་དེའི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ 22-4-47a ཕྱིར་དེ་སྐད་བཏགས་སོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་འདི་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་མཐའ་དང་། དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཏེ། ཡང་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བུམ་སོགས་འདི་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་ཚེ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་རྙེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཆ་ནས་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེས་ན་བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ལ། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་ཡིན་ཞེས་དེང་སང་གི་ཆོས་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བཟུང་བ་ལྟར་ན། བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབ་མི་རུང་པས།

【現代漢語翻譯】 當以『生非生一異』（藏文： ྲུབ་མ་གྲུབ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ，字面意思：生、非生、一、異）的理智來分析時，名言（藏文：ཐ་སྙད，含義：世俗諦）的瓶子本身是無法分析的。因此，必須分析瓶子本身是否在自性（藏文：རང་གི་ངོ་བོ，含義：事物自身存在的性質）上是空性的。因為通過這種理智要證成空性的對境（藏文：བསྒྲུབ་བྱ，含義：需要證明的對象）就是瓶子本身，並且必須在沒有觀察到瓶子本身的情況下進行證明。在沒有證成這一點之前，瓶子的無實有（藏文：བདེན་མེད，含義：非真實存在）是無法成立的。因此， 對於普通人來說，首先是執著于瓶子這個被認為是真實存在的對象，然後才執著於它的真實性。而不是先執著于瓶子上的真實存在，然後再執著於它的真實性。因為真實存在不可能被眼識等直接觀察到，它是通過錯覺或分別念（藏文：ཀུན་བཏགས，含義：遍計所執）強加的。因此， 究竟（藏文：དོན་དམ，含義：勝義諦）的分析所要破斥的是這些在名言中存在的法（藏文：ཆོས，含義：事物、現象）。雖然瓶子等名言的法由於緣起（藏文：རྟེན་འབྱུང，含義：事物相互依存的產生）而顯現為這樣，這是無可否認的事實。但是，當思考這些顯現的事物是否如其顯現那樣，以其自身的自性而存在時，通過究竟分析的中觀（藏文：དབུ་མ，含義：中道）四句推理（藏文：གཏན་ཚིགས，含義：論證、推理），瓶子等事物如其顯現那樣，甚至連一個極微塵（藏文：རྡུལ་ཕྲ་རབ，含義：最小的粒子）都無法被觀察到。這並不是說瓶子等法被其他因素清空而成為他空（藏文：གཞན་སྟོང，含義：自性空，其他自性所空），而是要確定它們原本就安住于自性空（藏文：སྟོང་པ་ཉིད，含義：空性），即沒有生起或無法被觀察到。 像這樣，從自身角度來說是空性的，就被稱為諸法無自性（藏文：ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ，含義：一切事物沒有內在的、固有的自性）。因為通過究竟分析的理智來分析時，無法觀察到它的自性，所以才這樣稱呼它。也被稱為無自性（藏文：རང་བཞིན་མེད་པ，含義：沒有自性），因為無法觀察到這個或那個的自性。同樣，還有無相（藏文：མཚན་མ་མེད་པ，含義：沒有特徵），無愿（藏文：སྨོན་པ་མེད་པ，含義：沒有願望），如是無相（藏文：དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ，含義：沒有如是的特徵），空性（藏文：སྟོང་པ་ཉིད，含義：空性），無我（藏文：བདག་མེད་པ，含義：沒有自我），真如（藏文：ཡང་དག་མཐའ，含義：真實的終極），法界（藏文：དབྱིངས，含義：宇宙的本性）等等名稱來表示。此外，它的另一個名稱是無實有（藏文：བདེན་གྲུབ་མེད་པ，含義：非真實存在）。因為當用究竟分析的理智來分析瓶子等事物時，如果能夠被分析觀察到，那就必須是真實存在的。但是，由於在任何有為法（藏文：འདུས་བྱས，含義：由因緣和合而成的法）和無為法（藏文：འདུས་མ་བྱས，含義：非因緣和合而成的法）中，都不可能通過究竟分析來找到可觀察的東西，所以才稱之為無實有。 因此，如果像現在有些經院（藏文：ཆོས་གྲྭ，含義：寺院）的學者那樣，認為瓶子等事物本身不是空性的，而是被其他真實存在所空的他空，那麼，由於瓶子等事物本身不是空性的，因此在名言中存在的任何法都不是要證明為空性的對象，也無法證明為無自性。

【English Translation】 When analyzing with the reasoning of 'neither produced nor unproduced, neither one nor different,' the conventional (Tibetan: ཐ་སྙད, meaning: relative truth) pot itself cannot withstand analysis. Therefore, one must analyze whether the pot itself is empty of its own nature (Tibetan: རང་གི་ངོ་བོ, meaning: the inherent nature of a thing). Because the object to be proven as empty through this reasoning is the pot itself, and it must be proven without observing the pot itself. Until that is proven, the non-inherent existence (Tibetan: བདེན་མེད, meaning: non-truly existent) of the pot cannot be established. Therefore, For ordinary beings, they first fixate on the pot as the basis for imputing true existence, and then they grasp it as truly existent. They do not first fixate on the true existence on top of the pot and then grasp it as truly existent. Because true existence cannot be directly observed by eye consciousness, etc., it is either imputed through delusion or conceptual thought (Tibetan: ཀུན་བཏགས, meaning: conceptual imputation). Therefore, What is to be refuted by ultimate (Tibetan: དོན་དམ, meaning: ultimate truth) analysis are these phenomena (Tibetan: ཆོས, meaning: things, phenomena) that exist conventionally. Although it is undeniable that these conventional phenomena such as pots appear as they do due to dependent origination (Tibetan: རྟེན་འབྱུང, meaning: interdependent arising), when considering whether these appearing things exist as their own nature as they appear, through the four-fold reasoning (Tibetan: གཏན་ཚིགས, meaning: reasoning, logic) of the Madhyamaka (Tibetan: དབུ་མ, meaning: Middle Way) that analyzes the ultimate, it is impossible to observe even a single atom (Tibetan: རྡུལ་ཕྲ་རབ, meaning: minute particle) of the pot, etc., as they appear. This does not mean that the phenomena such as pots are empty of other things, making them empty of other (Tibetan: གཞན་སྟོང, meaning: empty of other, emptiness of other-nature), but rather one must ascertain that they abide in emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་ཉིད, meaning: emptiness) from the beginning, without arising or being observable by their own nature. Thus, that which is empty from its own side is called phenomena without inherent existence (Tibetan: ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ, meaning: all phenomena lack intrinsic, inherent existence). Because when analyzed by the reasoning of ultimate analysis, its nature cannot be observed, it is called that. It is also called without self-nature (Tibetan: རང་བཞིན་མེད་པ, meaning: without self-nature), because the self-nature of this or that cannot be observed. Likewise, it is indicated by names such as without sign (Tibetan: མཚན་མ་མེད་པ, meaning: without characteristic), without aspiration (Tibetan: སྨོན་པ་མེད་པ, meaning: without wish), likewise without characteristic (Tibetan: དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ, meaning: without such characteristic), emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་ཉིད, meaning: emptiness), without self (Tibetan: བདག་མེད་པ, meaning: without self), ultimate reality (Tibetan: ཡང་དག་མཐའ, meaning: true limit), and the sphere of reality (Tibetan: དབྱིངས, meaning: the nature of the universe), etc. Furthermore, another name for it is without true existence (Tibetan: བདེན་གྲུབ་མེད་པ, meaning: non-truly existent). Because when analyzing pots, etc., with the reasoning of ultimate analysis, if they could be observed and analyzed, they would have to be truly existent. However, since it is impossible to find anything observable through ultimate analysis in any conditioned (Tibetan: འདུས་བྱས, meaning: compounded phenomena) or unconditioned (Tibetan: འདུས་མ་བྱས, meaning: uncompounded phenomena) phenomena, it is called without true existence. Therefore, if, as some monastic college (Tibetan: ཆོས་གྲྭ, meaning: monastic college) scholars nowadays hold, pots, etc., are not empty from their own side but are empty of other true existence, then since pots, etc., are not empty from their own side, no phenomenon that exists conventionally is an object to be proven as empty, and it cannot be proven as without inherent existence.

---

དེ་ཐམས་ཅད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་པར། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་བདེན་གྲུབ་བཀག་པར་བྱས་ནས། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་པ་བརྗོད་ཚད་ལ། བདེན་གྲུབ་ 22-4-47b ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཏེ་འགོག་པར་སྣང་ངོ་། །སྤྱིར་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་གོ་བདེ་བའི་སྐབས་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོང་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོང་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འཛིན་པར། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་དུ་གོ་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེས་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དེའི་དངོས་འཛིན་སྣ་གཅིག་མི་ཁེགས་པས་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དགོས་པ་སྟོར་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་རང་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་བཀག་པའི་མེད་དགག་རྐྱང་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། མེད་དགག་གི་སྤྲོས་པ་མ་དོར་བ། གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཀྱང་། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཁེགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གོམས་ཀྱང་དེས་གཉིས་སྣང་སེལ་མི་ནུས་པ་དང་། དབུ་མའི་གཞུང་གི་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དངོས་ཞེན་འགོག་ནུས་པ་དེ། འདིས་འགོག་མི་ནུས་པར་བདེན་གྲུབ་ཅེས་དགག་བྱ་སྣ་གཅིག་པོ་དེ་ 22-4-48a ཡི་སྟེང་དུ་བསྒྱུར་ནས་དེ་འཛིན་པའི་བློ་ལ་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་པ་རིང་དུ་བྱས་ཤིང་། གཞུང་ལུགས་རྣམ་དག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་འགལ་བའི་འགལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཡིན་ལ། དེས་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་གསུངས་ཤིང་དེ་ལྟར་གོ་དགོས་ཀྱི། ཆོས་གང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་མི་འགྲུབ་ཀྱི། དེས་བདེན་གྲུབ་སྟོང་པར་བྱས་ནས་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ལ། བདེན་གྲུབ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་དགོས་ན། བུམ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་མི་དཔྱད་པར། བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ལ་དཔྱད་དགོས་ནའང་། ཆོས་གང་གི་ཡང་ཁྱད་པར་མ་བྱས་པའི་བདེན་གྲུབ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན། མིང་གིས་བཏགས་པའི་མིང་ཙམ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ན། དེ་བུམ་སོགས་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་དོན་ 22-4-48b དཔྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དཔྱད། ཕ་

【現代漢語翻譯】 所有這些，不是用意義上的分析來阻斷，而是阻斷了名言上不存在的真實成立，然後用勝義諦的分析來表達阻斷的程度，似乎是在真實成立的差別上附加而阻斷的。一般來說，僅僅在真實成立的差別上附加並沒有矛盾，也有容易理解的時候。如果以諸法自性本空，沒有真實成立的名言附加為前提，那麼情況就是這樣。但是，如果不是將諸法自性本空理解為無真實，而是理解為阻斷了獨立存在的真實成立的方式，那麼，這樣的空性就不能阻斷諸法各自的實執，從而失去了確立空性的必要性。諸法的實相變成了僅僅阻斷了獨立於法本身的真實成立的單空，因此，不能證悟空性、緣起、顯現雙運的平等性之義，並且誹謗了遠離一切戲論，沒有捨棄單空的戲論。即使承認無二取（能取和所取）的等持是無所顯現，但對於阻斷了獨立存在的真實成立的空性，即使串習百劫，也不能消除二取顯現。中觀宗的勝義諦分析的理效能阻斷實執，但這種觀點不能阻斷，而是將阻斷的目標轉移到真實成立這一個對像上，從而使執著它的心遠離了證悟空性、遠離一切戲論的機緣，並且成爲了與清凈宗義相違的成百上千矛盾的處所。 一切法的自性空性或實相無生，是作為能知的一異俱離等推理。因為通過它成立了不可分析，所以說一切法無真實，必須這樣理解。如果任何法都不能通過意義上的分析來分析，但這並不能證明它是空性的。如果通過它使真實成立變為空性，並且真實成立是所破，空性是所立，那麼，一切法都不能作為不可得來成立，空性也不是所立，而必須成立唯獨真實成立是不可得和空性的。如果對於瓶等一切法都不用一異俱離等理來分析，而必須僅僅分析真實成立，那麼，對於沒有區分任何法的真實成立，就像兔角一樣，只是名稱所詮釋的名稱，意義上是空洞的。它與瓶等是不同的，又如何通過意義上的分析來分析呢？

【English Translation】 All of these are not blocked by analysis of meaning, but block the true establishment that does not exist in name, and then express the degree of blocking by analysis of ultimate truth, and it seems that the difference of true establishment is added to block it. In general, there is no contradiction in simply adding the difference of true establishment, and there are times when it is easy to understand. If it is assumed that the nature of all dharmas is self-empty and there is no true establishment, then this is the case. However, if the self-emptiness of the nature of all dharmas is not regarded as the meaning of non-truth, but is understood as a way to block the independent true establishment, then such emptiness cannot block the self-grasping of each dharma, thus losing the need to establish emptiness. The reality of all dharmas becomes merely a single emptiness that blocks the true establishment that is independent of the dharma itself, therefore, one cannot realize the meaning of the equality of emptiness, dependent arising, and manifestation, and slanders the freedom from all elaborations, and does not abandon the elaborations of single emptiness. Even if one admits that the samadhi without grasping (grasping and what is grasped) is non-manifestation, even if one practices for hundreds of kalpas with the emptiness that blocks the independent true establishment, it cannot eliminate the dualistic manifestation. The reason why the logic of ultimate truth analysis of the Madhyamaka school can block self-grasping, but this view cannot block it, but transfers the target of blocking to the single object of true establishment, thus making the mind that clings to it far away from the opportunity to realize emptiness and freedom from all elaborations, and becomes a place of hundreds of contradictions that contradict the pure tenets. The self-nature emptiness or reality of all dharmas is the reasoning of one or many separations as the knower. Because it is established as unanalyzable through it, it is said that all dharmas are unreal, and it must be understood in this way. If any dharma cannot be analyzed by analysis of meaning, but this does not prove that it is empty. If true establishment is made empty through it, and true establishment is the object to be negated, and emptiness is the object to be established, then all dharmas cannot be established as unattainable, and emptiness is not the object to be established, but it must be established that only true establishment is unattainable and empty. If one does not analyze all dharmas such as vases with the reasoning of one or many separations, but must only analyze true establishment, then the true establishment that does not distinguish any dharma is like a rabbit's horn, just a name interpreted by the name, and is empty in meaning. It is different from vases, etc., so how can it be analyzed by analysis of meaning?

---

རོལ་པོས་འདི་སྙམ་དུ། དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཚེ། སྦྲུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་ཐག་པ་ཡིན་ལ། ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་དེས་ཐག་པ་ཉིད་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་གྱི། ཐག་པ་ལས་གཞན་པའི་སྦྲུལ་དུ་མི་འཛིན་པས། གཞི་དེར་སྦྲུལ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་མེད་པར་རྟོགས་ཚེ། ཐག་པ་ཉིད་ཡོད་ལ། དེ་ཆོས་གཞན་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དང་། ཐག་སྦྲུལ་འཛིན་པའི་བློས་སྦྲུལ་མཐོང་མ་མྱོང་ཡང་། སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་དེ་ལ་བརྟག་ཚེ་ཐག་པ་ཉིད་ལ་དཔྱད་ནས་སྦྲུལ་མེད་པར་མཐོང་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་གཞན་གྱི་སྟོང་པ་དང་། ཐག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་ལྟར། བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ན། ཐག་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་ལྟར་བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ན། བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་དམིགས་པར་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་འཕང་པ་དེ་ལུགས་འདི་ལ་འབབ་ 22-4-49a བོ། །བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོང་སྟེ། ཅི་ཞིག་གི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་། དེས་ན་འདི་བརྗོད་བྱས་སྟོང་པའི་ངག་འབྲེལ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་བསལ་བ་དེ་བཞིན། ཐག་པ་ཉིད་སྐུད་པའི་རྣམ་པར་བཤིག་ན། ཐག་པ་ཉིད་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ན། སྤུ་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་བར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ། ཐག་འཛིན་ཤེས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་ཐག་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས། སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་ཚེ་ཐག་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་ཀྱི། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་མེད་སྒྲུབ་ཚེ་སྦྲུལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་པ་འདི་བཞིན་དུ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བུམ་པ་བཀག་ན། ཐ་སྙད་བཀག་པའོ་སྙམ་དུ་འདི་དག་གིས་འདི་ལྟར་འཛིན་ནོ། །སྤྱིར་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་རང་བཞིན་མི་སྟོང་བ་དགག་བྱ་ཡིན་ཅེས་བདག་ཅག་ཀྱང་ཁས་ལེན་མོད་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན། དེ་རྣམས་དགག་པ་འགྲུབ་ཐབས་མེད་ལ། གྲུབ་ན་བདེན་ 22-4-49b མེད་སོགས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐག་པ་དང་སྲད་བུ་སོགས་ཆ་དང་ཆར་བསིལ་ནས་བཤིག་ཚེ། རགས་པ་ཐག་པ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་གིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགྲུབ་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་ལ། གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་སོགས་ཀྱང་ཁེ

【現代漢語翻譯】 རོལ་པོས་འདི་སྙམ་དུ། (Rolpö thought thus:) 例如，當繩子被誤認為蛇時，將蛇的屬性附加於繩子是基於繩子本身。認為繩子是蛇的意識，是將繩子本身視為蛇，而不是將繩子之外的其他東西視為蛇。因此，當考察作為基礎的繩子上是否存在蛇時，會發現蛇並不存在，而只有繩子存在，並且繩子是空無蛇的。即使認為繩子是蛇的意識從未見過蛇，但在考察這種錯覺時，必須考察繩子本身，並看到蛇並不存在。就像繩子空無蛇，是空無其他事物的自性空一樣，繩子本身並非空性。瓶子等事物以自性成立的方式空性也是如此嗎？如果繩子本身並非空性，那麼瓶子等事物本身也並非空性。如果這樣，即使不承認瓶子等事物是自性成立的，但由於承認它們本身並非空性，也會因此而變成自性成立。必須承認，通過勝義諦的分析可以分析和觀察到事物。正如月稱論師所說：『如果名言諦經得起理智的分析，那麼這就會落入其他宗派的觀點。』 བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོང་སྟེ། (If the nature of a pot, etc., is truly established, how can it be empty of other true establishments?) 什麼會是空無自性成立的呢？因此，說這個是空性的說法是沒有意義的。就像從繩子上消除蛇一樣，如果將繩子分解成線，那麼繩子就只是一個假名，沒有其他可觀察到的東西。毛髮和微塵之間也是如此。繩子的意識和它的對境繩子，在名言上都沒有錯亂。因此，在證明空性時，必須加上繩子是自性成立的限定。就像在證明繩子上沒有蛇時，不需要加上蛇是自性成立的限定一樣。如果不在自性成立的限定下否定瓶子，那麼這些人會認為這是在否定名言。一般來說，我們承認應該否定自性成立、自性存在和自體不空。但是，如果不能確定名言中存在的法的事物自性，那麼就無法否定它們。如果能夠確定，那麼也就能夠確定無自性等。因此，通過勝義諦的分析，將繩子和線等分解成部分，那麼粗大的繩子等事物，即使在名言中也沒有自性成立，而只能作為假名而存在。如果不能確定這一點，就無法否定自性成立。如果能夠確定，那麼自性成立和自性存在等也都會被否定。

【English Translation】 Rolpö thought thus: For example, when a rope is mistaken for a snake, the attribution of 'snake' to the rope is based on the rope itself. The consciousness that perceives the rope as a snake perceives the rope itself as a snake, not something other than the rope. Therefore, when examining whether a snake exists on the rope as a basis, it is realized that the snake does not exist, but only the rope exists, and the rope is empty of snake. Even if the consciousness that perceives the rope as a snake has never seen a snake, when examining this illusion, one must examine the rope itself and see that the snake does not exist. Just as the rope is empty of snake, and is empty of other things, the rope itself is not empty. Is it the same with the emptiness of things like pots, etc., in terms of their self-establishment? If the rope itself is not empty, then things like pots, etc., are also not empty in themselves. If so, even if one does not accept that things like pots are self-established, by admitting that they are not empty in themselves, they will become self-established. It must be admitted that things can be analyzed and observed through ultimate truth analysis. As Chandrakirti said: 'If conventional truth can withstand rational analysis, then it falls into the views of other schools.' If the nature of a pot, etc., is truly established, how can it be empty of other true establishments? What would be empty of true establishment? Therefore, saying that this is empty is meaningless. Just as eliminating the snake from the rope, if the rope is broken down into threads, then the rope is just a designation, and there is nothing else to observe. It is the same between hairs and dust particles. The consciousness of the rope and its object, the rope, are not confused in conventional truth. Therefore, when proving emptiness, one must add the qualification that the rope is self-established. Just as when proving that there is no snake on the rope, it is not necessary to add the qualification that the snake is self-established. If one negates the pot without adding the qualification of self-establishment, then these people will think that this is negating conventional truth. In general, we admit that self-establishment, self-existence, and non-emptiness of self should be negated. However, if one cannot determine the nature of the things that exist in conventional truth, then one cannot negate them. If one can determine them, then one can also determine selflessness, etc. Therefore, through ultimate truth analysis, breaking down the rope and threads, etc., into parts, then the coarse rope, etc., even in conventional truth, do not have self-establishment, but can only exist as designations. If one cannot determine this, one cannot negate self-establishment. If one can determine it, then self-establishment and self-existence, etc., will also be negated.

---

གས་པས། བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ཞེས་བྱས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ཐ་སྙད་བཀག་ནས་ཆད་སྟོང་དུ་འགྱུར་བས་བདེན་གྲུབ་བཀག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་མ་བཀག་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་སྙམ་ན། བཀག་ཅེས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པས། ཐ་སྙད་རྣམས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་བཀག་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་མ་རྙེད་པའམ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་རྙེད་རྒྱུའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དེ། སྲིད་ན་བདེན་མེད་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པས། དེས་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་བཞིན་དུ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་སྙམ་པ་ཁྱེད་ཅག་གི་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱོན་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་རྙེད་ཚད་ཐ་སྙད་ 22-4-50a དུ་མེད་དགོས་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཅིག་ཡོད་དགོས་ཀྱང་དེ་མི་སྲིད་པས། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་བུམ་པ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་མ་གྲུབ་མ་དམིགས་བཞིན་དུ། དེ་ལ་ཚིག་གི་ལམ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བས་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན། དེས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་བཀག །ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་བཀག་པ་མིན་ཏེ། དེས་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཔྱད་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པས། བུམ་སོགས་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱི། དཔྱད་བྱའི་ཡུལ་བུམ་སོགས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་གི། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་བུམ་སོགས་མིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་སོགས་བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་མི་སྲིད་པས། དེ་ཆ་ཤས་སུ་གསིལ་ཏེ་དགག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་མི་སྐྱེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་སོགས་ཆ་ཤས་དང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་བསིལ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བའི་མྱུ་གུ་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ 22-4-50b བསྒྲུབ་པ་ཡིན། དེས་ན་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དེས། ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་དང་། སྐྱེ་འགག་སོགས་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དང་། སྐྱེ་མི་སྐྱེ་རིགས་པ་དེས་མི་དཔྱད་པར། བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། དང་པོ་ནས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བའི་ཐ་སྙད་ཀ

【現代漢語翻譯】 因此，說瓶子等不是以自性空，沒有任何意義。如果有人認為，這樣一來，遮止了名言，就會變成斷滅空，所以必須承認沒有遮止安立的瓶子等名言。那麼，遮止是指在意義的分析中沒有找到，如果認為名言是在名言分析者的角度被遮止，那是因為在意義的分析中沒有找到或者沒有觀察到，凡是在意義的分析中沒有找到的，就必須不存在於名言中。因為如果存在，就會有名言的法不是無自性的。既然在自他雙方都成立了沒有分析的餘地，如果認為在意義的分析中沒有分析的餘地，就必須不存在於名言中，這是你們執著二諦相違的錯誤觀念。如果在意義的分析中沒有找到，就必須不存在於名言中，那麼就必須存在一個在意義的分析中可以分析的東西，但這是不可能的。雖然以勝義諦分析的實力的理智沒有成立瓶子和生等，也沒有觀察到，但是給它加上詞語的道路，真實成立的差別，對不遮止名言有什麼用呢？ 這樣一來，不是遮止了真實成立的自性，沒有遮止名言諸法的自性，因為這樣一來，在分析瓶子等一切名言法時，沒有觀察到自己的體性。因此，瓶子等這些名言，只是成立為依賴於自己的支分集合而假立，難道可以僅僅因為分析的對象瓶子等是真實成立的差別，就說不是對無損的意識顯現的瓶子等嗎？因為以真實成立來區分的瓶子等，不可能顯現為無損的眼睛等意識的對境。這不是分解成部分來破斥，也不是用四邊生滅的道理來證明不生，而是將名言中存在的瓶子等分解成部分和有支分，從而證明沒有自性，並且證明名言中產生的苗芽等是不生的。 因此，這些理智證明了這些名言法沒有自性，沒有生，這樣就說這些法沒有自性，沒有真實成立，並且說生滅等沒有真實成立。在意義分析的時候，理智不會分析瓶子等是否存在，是否產生，不需要加上真實的體性和真實的產生，因為從一開始就沒有加上真實成立的差別的名言。

【English Translation】 Therefore, saying that pots and so on are not empty of their own nature is meaningless. If one thinks that by doing so, one negates conventions and turns into nihilistic emptiness, then one must admit that one has not negated the conventions of truly established pots and so on. Then, 'negation' means that it is not observed by the analysis of meaning. If one thinks that conventions are negated from the perspective of the analyzer of conventions, it is because they are not found or observed in the analysis of meaning. If whatever is not found in the analysis of meaning must not exist in conventions, then there cannot be a single phenomenon that can be found to withstand analysis by ultimate analysis. If it exists, then there would be a conventional phenomenon that is not without true existence. Since it is established for both oneself and others that there is no room for analysis, if one thinks that whatever cannot withstand analysis by the analysis of meaning must not exist in conventions, this is a flaw in your clinging to contradictory two truths. If whatever is not found in the analysis of meaning must not exist in conventions, then there must be something that can withstand analysis by the analysis of meaning, but this is impossible. Although the reasoning of the force of reality of ultimate analysis does not establish or observe pots, birth, and so on, what benefit is there to adding the distinction of true establishment to the path of words? In this way, it is not that the nature of true establishment is negated, and the nature of conventional phenomena is not negated. Because in this way, when analyzing all conventional phenomena such as pots, one does not observe one's own nature. Therefore, these conventions such as pots are established only as being designated in dependence on the collection of their own parts. How can one say that it is not the pots and so on that appear to the unimpaired consciousness, merely because the object of analysis, the pots and so on, is a distinction of true establishment? Because pots and so on that are distinguished by true establishment cannot appear as objects of unimpaired consciousnesses such as the eye. This is not breaking down into parts to refute, nor is it proving non-arising by the reasoning of the four extremes of arising and ceasing, but rather, it is proving that the pots and so on that exist in conventions are without self-nature by breaking them down into parts and possessors of parts, and proving that sprouts and so on that arise in conventions are non-arising. Therefore, by these reasonings proving that these conventional phenomena are without self-nature and without arising, one can say that these phenomena are established as being without self-nature and without true establishment, and that arising, ceasing, and so on are established as being without true establishment. In the context of the analysis of meaning, these reasonings do not analyze whether pots and so on exist or not, whether they arise or not. One does not need to add 'true nature' and 'true arising', because from the beginning, the conventions that have not been distinguished by true establishment...

---

ྱི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་པས་ཆོག་སྟེ། ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་མེད་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་གཞིའམ། སྟོང་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པར་གྲུབ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པས། བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་དང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། འདི་རྣམས་དཔྱད་བཟོད་དུ་རྙེད་ན་བདེན་སྐྱེ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཡང་། མ་རྙེད་པས་བདེན་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་དུ་གྲུབ་པས་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་དང་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེར་ 22-4-51a གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་རྙེད་རྒྱུ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་སོགས་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བུམ་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་པས། དེ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ཡུལ་མིན་པས། དཔྱད་ཡུལ་མིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་དེ། དཔྱད་ཡུལ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་དཔྱད་བཟོད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པས་དགག་བྱར་སོང་བ་ལྟར་འདོད་པ་དོན་མེད་དེ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཡང་། ཇི་ལྟར་བདེན་གྲུབ་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པའམ་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན། བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་དང་སྟོང་པར་གྱུར་བཞིན། བུམ་སོགས་མི་སྟོང་པར་ཅི་ལ་སྨྲ་སྟེ། དཔྱད་བཟོད་དུ་འདོད་དམ། བདེན་གྲུབ་བཀག་ཟེར་ན་ཐ་སྙད་མ་བཀག་པར་གོ་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་བཀག་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཟེར། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བཀག་ཅེས་པ་འདི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་མེད་པར་བཀག་པ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེས་བཀག་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། འདིས་བཀག་དགོས་ཏེ་མ་བཀག་ན་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་པས། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པས་ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ 22-4-51b མཐའ་འཛིན་པ་ལས། དོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བཟུང་ན་ལེགས་འདྲ་ཡང་སོ་སོ་རང་རང་གི་ལུགས་ཅི་དགྱེས་སུ་གཟུང་བར་མཛོད་ཅིག །འོན་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་སྦྱར་མི་རུང་བ་དང་། བདེན་གྲུབ་དགག་བྱར་སོང་བ་སོགས་གཏན་བརྗོད་མི་རུང་ཞེས་དབུ་མ་སྨྲ་བ་སུས་ཀྱང་སྨྲ་བྱ་མིན་ལ། དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་གོ་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་དམིགས་བ

【現代漢語翻譯】 通過考察事物的自性和生起等來論證即可。考察自性和生起是否存在，是勝義諦考察的依據嗎？要證成空性的，是瓶子等這些世俗諦的法，而不是以真實成立來區分。如果這些通過勝義諦考察無法成立，那麼就成立了無自性和無真實。因此，不需要說『瓶子真實成立』或『真實的生起』。如果這些在考察中可以找到，那麼就是真實生起和真實成立。但因為沒有找到，所以成立了無真實和無生起，因此遮破了真實成立，並且成立了無真實的名稱。 因此，勝義諦考察找不到的，是世俗諦中存在的瓶子等和生起等，而不是以真實成立來區分的瓶子等和生起。因為那在世俗諦中不可能存在。那不是離一異的理證所考察的對象。如果認為，一個非考察對象的事物無法被考察，就如同用一個非考察對象的事物來證明另一個非考察對象的事物一樣，成爲了需要否定的對象，那是沒有意義的。雖然遮破真實成立的名稱沒有過失，但正如真實成立無法被考察或被證成空性一樣，瓶子等和生起等也變得無法被考察和變成空性一樣。為什麼還要說瓶子等不空呢？是想認為可以考察嗎？如果說遮破了真實成立，那麼理解為沒有遮破世俗諦。如果不加上那個區分就遮破，那麼勝義諦考察不會變成遮破世俗諦的自性嗎？說勝義諦考察遮破了世俗諦，這與世俗諦考察否定其存在不同。因為後者是爲了證明這些法在勝義諦中不存在。必須遮破這個，如果不遮破，那麼世俗諦的自性和真實成立也無法遮破。因此，那種理證在世俗諦中也不合理，所以說二諦都不生起。勝義諦考察 執著于邊見，不如抓住一個對勝義諦的宗派解脫道有益的觀點，但請各自按照自己的宗派隨意採納。然而，任何中觀論者都不應該說不能完全加上真實成立的區分，或者說真實成立成爲了需要否定的對象等。如果那樣加上會更容易理解等情況有很多，但瓶子不會因瓶子而空，瓶子會因真實成立而空。也就是說，一切世俗諦的法都不是從自身方面空，而是從真實成立方面空，要這樣明確。

【English Translation】 It is sufficient to investigate the nature and origination of things. Is the examination of whether nature and origination exist the basis for ultimate analysis? What is to be proven as emptiness are these phenomena of conventional terms such as vases, not distinguished by true establishment. If these cannot be established by ultimate analysis, then it is established that there is no self-nature and no truth. Therefore, there is no need to say 'the vase is truly established' or 'true origination'. If these can be found in the investigation, then there is true origination and true establishment. But because they are not found, it is established that there is no truth and no origination, thus negating true establishment, and the term 'no truth' is established. Therefore, what cannot be found by ultimate analysis are vases and origination, etc., which exist in conventional terms, not vases and origination distinguished by true establishment. Because that cannot exist in conventional terms. That is not the object of investigation by the reasoning of being neither one nor different. If it is thought that something that is not an object of investigation cannot be investigated, just as using something that is not an object of investigation to prove that another thing that is not an object of investigation is like becoming an object to be negated, that is meaningless. Although the term negating true establishment has no fault, just as true establishment cannot be investigated or proven to be empty, vases and origination, etc., also become unable to be investigated and become empty. Why say that vases, etc., are not empty? Do you want to think that they can be investigated? If you say that true establishment is negated, then understand that conventional terms are not negated. If you negate without adding that distinction, then will ultimate analysis not become negating the nature of conventional terms? Saying that ultimate analysis negates conventional terms is not the same as conventional analysis negating its existence. Because the latter is to prove that these phenomena do not exist ultimately. This must be negated, and if it is not negated, then the self-nature and true establishment of conventional terms cannot be negated. Therefore, that kind of reasoning is not reasonable even in conventional terms, so it is said that both truths do not arise. Ultimate analysis Clinging to extremes, it would be better to grasp a view that benefits the path to liberation of the ultimate philosophical system, but please adopt whatever you like according to your own system. However, no Madhyamika proponent should say that the distinction of true establishment cannot be completely added, or that true establishment has become an object to be negated, etc. Although there are many cases where it is easier to understand by adding it that way, a vase is not empty by a vase, a vase is empty by true establishment. That is to say, all phenomena of conventional terms are not empty from their own side, but are empty from the side of true establishment, and this should be clearly specified.

---

སལ་ཏེ་བརྗོད་ཚུལ་འདིས། བདེན་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། སྦྱར་བའི་སྐབས་ན། སྟོང་གཞི་བུམ་པ། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བསམ་འདུག་ཀྱང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཚེ། རི་བོང་རྭ་ཆོས་ཅན། ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པ་སོ་སོར་འབྱེད་ནས་འཕེན་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཚིག་གི་ཤན་དེས་གཞན་སྟོང་ལྟ་བུར་སྨྲས་ཀྱང་དེ་ཙམ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ངོ་ 22-4-52a There is no page 22-4-52a in original text. 22-4-52b There is no page 22-4-52b in original text. 22-4-53a པར་སྣང་ལ། ད་ལྟ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུའང་། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཁ་ཁྱེར་དང་ལྟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆར་ཕྱེ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕྱེ་ཞིང་དཔྱད་པ། ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྙེད་རྒྱུ་མེད་བཞིན། བུམ་པར་སྣང་བ་མེད་མི་འགྲོ་བ་འདིས། ཐ་སྙད་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་མེད་ཡིད་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱས་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བར་བཀག་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྲུབ་ན། འདི་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་ཚེ་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་སྟོང་པར་བྱས་པའི་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དགག་བྱར་མ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་བུམ་སོགས་རང་ངོས་མི་སྟོང་པའི་སྣང་བ་གཉིས། བུམ་པ་སྣམ་བུས་སྟོང་པ་དང་། བ་ལང་གི་རྭ་རི་བོང་གི་རྭས་སྟོང་པ་ལྟར་ཆོས་ཐ་དད་གཞན་གཉིས་སྲད་བུ་དཀར་ནག་བསྒྲིལ་བ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གིས་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་འཆད་ཚུལ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཐོན་པའི་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚོད་གདའ་སྟེ། འདི་བཞིན་བསྒོམས་པས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་འཛིན་ནི་གཞིག་མི་ནུས་པས། ཚིག་གི་གྲུབ་བོའི་སྒོ་ནས་དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་སྟོང་དུ་མི་འགྲུབ་པ་ལྟར་བཟུང་ན་གོང་ལྟར་ཉེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུ་མ་འབྱུང་བས། འདི་ལྟ་བུ་ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བྱ་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་གནད་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་ལུགས་ལ་སུན་འབྱིན་སྨྲ་འདོད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། ༈ །དེ་ལྟར་མདོར་ན་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཏེ་འགོག་པ་འདི། རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནན་ཏན་མཛད་པ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ་བ་ཆེན་པོ་མེད་པར་མ་ཟད། ལས་དང་པོ་པའི་བློ་ངོར་འཆར་བདེ་བ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཡོ

【現代漢語翻譯】 以這種表達方式，在確立『真性空』（bden stong）這一術語時，例如，『瓶子』（bum pa）作為所立宗（chos can），『並非真實存在』（bden par med de）；在進行陳述時，似乎認為『空性的基礎是瓶子』（stong gzhi bum pa），『空于真實成立』（dgag bya bden grub kyis stong pa）這樣的方式。然而，在確立術語時，例如，『兔角』（ri bong rwa）作為所立宗，『不存在』（yod pa min te），『因為量未證知』（tshad mas ma dmigs pa'i phyir）。如果像這樣，從詞語的角度，將作為理由（rtags）、所立宗（chos）和意義（don）三者的反體各自區分開來並進行陳述，那麼即使詞語的傾向性表達得像是『他空』（gzhan stong），也沒有什麼矛盾。但從意義的本質來看，情況並非如此。 即使現在，在考察術語的本質是否存在時，也將『瓶子』（bum pa）分解為瓶口（kha khyer）和瓶腹（lto ba）等部分，並分析為微塵（rdul phra rab）。就像找不到具有肢體（yan lag can）和肢體部分（yan lag gi cha shas）的絲毫本質一樣，『瓶子』（bum par）的顯現也不會消失。這種現象表明，術語在自身本質空性的同時顯現，這種現象與事物的本性並不矛盾，這清晰地揭示了術語的自性。如果術語的顯現沒有絲毫阻礙地顯現成立，那麼在以理智進行分析時，就會發現兩種情況：一種是『空性』（stong pa），即通過使其他事物空來建立的空性；另一種是『瓶子』（bum）等術語，它們在勝義諦（don dam）的分析中並未被否定，因此其自性並非空性。這兩種情況就像『瓶子空于布』（bum pa snam bus stong pa）和『牛角空于兔角』（ba lang gi rwa ri bong gi rwas stong pa）一樣，是兩種不同的事物，僅僅是將它們像黑白線纏繞在一起一樣組合在一起，就認為是『空性、緣起、雙運』（stong rten 'byung zung 'jug）的意義，這似乎是一種連龍樹（Klu sgrub）和月稱（Zla grags）等都沒有提出的奇特觀點。如果像這樣修習，就無法摧毀對外在和內在諸法的實執（dngos 'dzin）。如果認為通過詞語的結構，所有的中觀（dbu ma）論證都不能證明術語的諸法是自空（rang stong）的，那麼就會產生如上所述的許多巨大過失。因此，這不僅僅是詞語上的爭論，對於那些致力於空性的人來說，這是一個非常重要的思考點，因此我將其簡要地概括出來，而不是爲了駁斥其他觀點。 總而言之，通過將『所破』（dgag bya）與『真實成立』（bden grub）區分開來進行遮破，這是自續派（rang rgyud pa）的智者們所強調的。即使這樣做，在意義上也沒有很大的矛盾，而且對於初學者來說，也容易理解，等等，具有許多優點。

【English Translation】 In this way of expression, when establishing the term 'true emptiness' (bden stong), for example, 'pot' (bum pa) as the subject (chos can), 'is not truly existent' (bden par med de); when making the statement, it seems to be thinking in the way that 'the basis of emptiness is the pot' (stong gzhi bum pa), 'empty of true establishment' (dgag bya bden grub kyis stong pa). However, when establishing the term, for example, 'rabbit horn' (ri bong rwa) as the subject, 'does not exist' (yod pa min te), 'because it is not perceived by valid cognition' (tshad mas ma dmigs pa'i phyir). If, like this, from the perspective of words, the reversals of the three aspects of reason (rtags), subject (chos), and meaning (don) are individually distinguished and stated, then even if the tendency of the words expresses something like 'other-emptiness' (gzhan stong), there is no contradiction. But from the essence of the meaning, it is not like that. Even now, when examining whether the essence of terms exists or not, the 'pot' (bum pa) is divided into parts such as the mouth (kha khyer) and belly (lto ba), and analyzed into particles (rdul phra rab). Just as no essence of having limbs (yan lag can) and parts of limbs (yan lag gi cha shas) can be found, the appearance of 'pot' (bum par) does not disappear. This phenomenon shows that terms appear while being empty of their own essence, and this phenomenon is not contradictory to the nature of things, which clearly reveals the nature of terms. If the appearance of terms is manifestly established without any obstruction, then when analyzed with reason, two things are found: one is 'emptiness' (stong pa), which is emptiness established by making other things empty; the other is terms such as 'pot' (bum), which are not negated in ultimate analysis (don dam), so their own nature is not empty. These two, like 'the pot is empty of cloth' (bum pa snam bus stong pa) and 'the horn of a cow is empty of the horn of a rabbit' (ba lang gi rwa ri bong gi rwas stong pa), are two different things, and merely combining them together like black and white threads intertwined is considered the meaning of 'emptiness, dependent arising, and union' (stong rten 'byung zung 'jug), which seems to be a wonderful view that even Nagarjuna (Klu sgrub) and Chandrakirti (Zla grags) did not propose. If one meditates like this, one cannot destroy the clinging to inherent existence (dngos 'dzin) of external and internal phenomena. If one holds that through the structure of words, all Madhyamaka (dbu ma) arguments cannot prove that the phenomena of terms are self-empty (rang stong), then many great faults will arise as mentioned above. Therefore, this is not merely a verbal dispute, but a very important point of reflection for those who are devoted to emptiness, so I have briefly summarized it, not to refute other views. In short, this way of negating by distinguishing the 'object of negation' (dgag bya) with 'true establishment' (bden grub) is emphasized by the learned masters of the Svatantrika (rang rgyud pa) school. Even if done in this way, there is no great contradiction in meaning, and it is easy to understand for beginners, etc., and has many advantages.

---

ད་པས། འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ཞེས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགག་པ་མིན་ལ། གཏན་ཁེགས་སུ་བྱེད་པའི་རིགས་པའང་སྟོན་དཀའ་བས། རང་རྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་དེ་ལྟར་སྨྲ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་ལེགས་པ་ལས་ཅི་ཡོད་ཀྱང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་མི་རུང་བ་དེའི་ཚུལ་ལས་བློ་དང་ཁས་ལེན་ཇེ་རགས་སུ་སོང་ན། མཐར་སྟོང་ཉིད་ལ་ 22-4-53b གོ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ཕན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལས་གཡེལ་བར་འགྱུར་བ་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆགས་སྡང་གི་ཡུལ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། ཡུལ་དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་མེད་དོ་ཞེས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་དེ་དང་སྣང་བ་འདི་ཉིད། དེ་དང་དེར་མ་གྲུབ་པས་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམ་ན། དེ་ལ་གོམས་ཚེ་དེ་དང་དེའི་འདུ་ཤེས་འགོག་པས་དེ་ལ་ཆགས་སྡང་སོགས་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་ལ་སྦྱར་ན་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་རྗེས་མཐུན་པ་དང་། སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞི་བ་རྗེས་མཐུན་པ་མྱུར་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི། འདི་བདེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་ན། ལེགས་པའི་ཚད་དུ་གོམས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར་ནས་དངོས་ཞེན་ཆུང་བ་ལ་ཕན་གྱི། ཡུལ་དེ་དང་དེའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་ལྡོག་པས་དངོས་ཞེན་ལྡོག་དཀའ་སྟེ། བདེན་འཛིན་གྱིས་དངོས་པོར་མ་ཞེན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་མཚན་མར་ཞེན་པ་མི་འགོག་པས་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངེས་ཤེས་ཙམ་མོ། །འོ་ན་ཡུལ་གང་ 22-4-54a དང་གང་དེ་མི་དམིགས་པར་བསམ་ན་དེ་དང་དེ་མི་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཞེན་ཆེ་ནས་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་དམིགས་པར་བསྒོམ་པའི་བསྒོམ་པ་དེའི་ངོར་ཆོས་དེ་སྐྱེ་བའང་མེད་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། འགྲོ་འོང་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་གར་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་གོམས་པས་ཆོས་ཅན་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འདྲེན་ཅིང་། གོམས་པ་རྫོགས་པ་ན་སློབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པར་འདྲེན་ནུས་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་བསྒོམ་པར། གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱས་ན་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་ཇི་ལྟར་འདྲེན། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ས

【現代漢語翻譯】 因此，這並非完全否定不應如此承認，也難以展示確定的理由。因此，如自續派（Svātantrika，不依賴他者的自立派別）的宗義所說，想要如此宣說者便如此執持。即使心中認為一切法皆無真實成立，也沒有什麼不好。然而，如果不加上真實成立的差別，就會從那種方式中變得越來越粗糙。最終，對於空性（Śūnyatā，空虛性）的理解會變得顛倒，並且會偏離修習空性而利益自心的瑜伽（Yoga，結合，相應）。不應如此。例如，對於貪嗔的對象，心中認為該對像本身無真實成立。如同以正理分析，確定任何事物皆無自性（Svabhāva，自有的本性）一樣。同樣，在修習勝義空性（Paramārtha-Śūnyatā，終極真理的空性）時，如果觀想該對像和顯現本身，因為不是那樣成立，所以是不可得的。如果對此習慣，就能阻止對該事物本身的執著，因此不會產生貪嗔等煩惱。同樣，如果將此應用於一切法，就能迅速地將與三輪體空（Tri-maṇḍala-viśuddhi，三輪清凈）相符，以及平息各種戲論（Prapañca，虛妄分別）的覺受融入自心。如果只是心中認為『這沒有真實的』，那麼如果習慣到一定程度，就會像幻象一樣顯現，從而有助於減少對實有的執著。然而，因為對該事物本身的執著不會消失，所以難以消除實有執著。即使沒有因真實執著而執著於事物，也無法阻止對世俗法（Saṃvṛti-dharma，相對真理的法）的『那是那個』的相狀的執著，所以僅僅是后得（Pratilabha，獲得）如幻象般的定解（Avadhāraṇa，確定）。那麼，如果觀想任何事物皆不可得，是否會因為過於執著于不可得的空性一面而墮入斷見（Uccheda-dṛṣṭi，斷滅論）呢？無論如何，在觀修任何法皆完全不可得的觀修中，該法也不會生起。對於不生起的事物，斷滅、常恒、來去、一異等二元對立的相狀都不會出現。如此，通過習慣法性（Dharmatā，法爾如是），諸法現象（Dharmatā，法之現象）的緣起（Pratītyasamutpāda，因緣和合）顯現，自然而然地確定為如八種幻象的比喻般顯現而無自性。當習慣圓滿時，就能將無所緣、無執著、無顯現的如虛空般的有學（Śaikṣa，有學道）的等持（Samāhita，專注）智慧融入自心。如果不修習諸法自性不可得的空性，而只是心中認為『空無真實成立』，又如何能融入無二取（Advaita，非二元性）的等持呢？難道不應該修習顯空雙運（Śūnyatā-karuṇā，空性與慈悲結合）嗎？如何…… 因此，這並非完全否定不應如此承認，也難以展示確定的理由。因此，如自續派的宗義所說，想要如此宣說者便如此執持。即使心中認為一切法皆無真實成立，也沒有什麼不好。然而，如果不加上真實成立的差別，就會從那種方式中變得越來越粗糙。最終，對於空性的理解會變得顛倒，並且會偏離修習空性而利益自心的瑜伽。不應如此。例如，對於貪嗔的對象，心中認為該對像本身無真實成立。如同以正理分析，確定任何事物皆無自性一樣。同樣，在修習勝義空性時，如果觀想該對像和顯現本身，因為不是那樣成立，所以是不可得的。如果對此習慣，就能阻止對該事物本身的執著，因此不會產生貪嗔等煩惱。同樣，如果將此應用於一切法，就能迅速地將與三輪體空相符，以及平息各種戲論的覺受融入自心。如果只是心中認為『這沒有真實的』，那麼如果習慣到一定程度，就會像幻象一樣顯現，從而有助於減少對實有的執著。然而，因為對該事物本身的執著不會消失，所以難以消除實有執著。即使沒有因真實執著而執著於事物，也無法阻止對世俗法的『那是那個』的相狀的執著，所以僅僅是后得如幻象般的定解。那麼，如果觀想任何事物皆不可得，是否會因為過於執著于不可得的空性一面而墮入斷見呢？無論如何，在觀修任何法皆完全不可得的觀修中，該法也不會生起。對於不生起的事物，斷滅、常恒、來去、一異等二元對立的相狀都不會出現。如此，通過習慣法性，諸法現象的緣起顯現，自然而然地確定為如八種幻象的比喻般顯現而無自性。當習慣圓滿時，就能將無所緣、無執著、無顯現的如虛空般的有學的等持智慧融入自心。如果不修習諸法自性不可得的空性，而只是心中認為『空無真實成立』，又如何能融入無二取的等持呢？難道不應該修習顯空雙運嗎？如何……

【English Translation】 Therefore, it is not that we completely deny that one should accept it in this way, nor is it easy to show a reason for making it definitive. Therefore, according to the tenets of the Svātantrika school, those who wish to speak in this way should hold it in this way. Even if one thinks in one's mind that all dharmas are without true establishment, there is nothing wrong with that. However, if one does not add the distinction of true establishment, one will become coarser and coarser from that approach. In the end, the understanding of emptiness will become inverted, and one will be distracted from the yoga of cultivating emptiness that benefits oneself. One should not do this. For example, with regard to objects of attachment and aversion, one should think in one's mind that the object itself is without true establishment. Just as one determines that any object has no essence by means of analytical reasoning. Similarly, when cultivating ultimate emptiness, if one meditates on that object and appearance itself as being unattainable because it is not established in that way, then when one becomes accustomed to this, it will prevent attachment to that object itself, and therefore attachment, aversion, and so on will not arise. Similarly, if one applies this to all dharmas, one can quickly integrate into one's mind the experience of being in accordance with the emptiness of the three spheres and pacifying various elaborations. If one merely thinks in one's mind, 'This is not true,' then if one becomes accustomed to it to a certain extent, it will appear like an illusion, which will help to reduce attachment to reality. However, since the perception of that object itself does not disappear, it is difficult to reverse the attachment to reality. Even if one does not cling to objects because of clinging to truth, one cannot prevent clinging to the characteristics of 'that and that' in conventional dharmas, so it is merely a subsequent ascertainment like an illusion. Now, if one thinks that any object is unattainable, will one not become too attached to the side of emptiness and fall into nihilism because that and that are unattainable? In any case, in the meditation of meditating on any dharma as being completely unattainable, that dharma will not arise in the face of that meditation. And for that which does not arise, the characteristics of duality such as annihilation, permanence, coming and going, one and different, etc., will not occur anywhere. In this way, by becoming accustomed to the nature of reality, the appearance of dependent origination of phenomena will naturally lead to the certainty that they appear like the eight similes of illusion and are without inherent existence. When habituation is complete, one can integrate into one's mind the wisdom of the learning meditative equipoise, which is like the sky, without object and subject, and without appearance. If one does not meditate on the emptiness of dharmas as not having their own essence, but merely thinks of it as being empty of true establishment, how can one integrate into non-dual meditative equipoise? Shouldn't one meditate on the union of appearance and emptiness? How... Therefore, it is not that we completely deny that one should accept it in this way, nor is it easy to show a reason for making it definitive. Therefore, according to the tenets of the Svātantrika school, those who wish to speak in this way should hold it in this way. Even if one thinks in one's mind that all dharmas are without true establishment, there is nothing wrong with that. However, if one does not add the distinction of true establishment, one will become coarser and coarser from that approach. In the end, the understanding of emptiness will become inverted, and one will be distracted from the yoga of cultivating emptiness that benefits oneself. One should not do this. For example, with regard to objects of attachment and aversion, one should think in one's mind that the object itself is without true establishment. Just as one determines that any object has no essence by means of analytical reasoning. Similarly, when cultivating ultimate emptiness, if one meditates on that object and appearance itself as being unattainable because it is not established in that way, then when one becomes accustomed to this, it will prevent attachment to that object itself, and therefore attachment, aversion, and so on will not arise. Similarly, if one applies this to all dharmas, one can quickly integrate into one's mind the experience of being in accordance with the emptiness of the three spheres and pacifying various elaborations. If one merely thinks in one's mind, 'This is not true,' then if one becomes accustomed to it to a certain extent, it will appear like an illusion, which will help to reduce attachment to reality. However, since the perception of that object itself does not disappear, it is difficult to reverse the attachment to reality. Even if one does not cling to objects because of clinging to truth, one cannot prevent clinging to the characteristics of 'that and that' in conventional dharmas, so it is merely a subsequent ascertainment like an illusion. Now, if one thinks that any object is unattainable, will one not become too attached to the side of emptiness and fall into nihilism because that and that are unattainable? In any case, in the meditation of meditating on any dharma as being completely unattainable, that dharma will not arise in the face of that meditation. And for that which does not arise, the characteristics of duality such as annihilation, permanence, coming and going, one and different, etc., will not occur anywhere. In this way, by becoming accustomed to the nature of reality, the appearance of dependent origination of phenomena will naturally lead to the certainty that they appear like the eight similes of illusion and are without inherent existence. When habituation is complete, one can integrate into one's mind the wisdom of the learning meditative equipoise, which is like the sky, without object and subject, and without appearance. If one does not meditate on the emptiness of dharmas as not having their own essence, but merely thinks of it as being empty of true establishment, how can one integrate into non-dual meditative equipoise? Shouldn't one meditate on the union of appearance and emptiness? How...

---

ྟོང་ཕྱོགས་དམིགས་མེད་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྙམ་ན། དེའི་དོན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་ཞེན་ལྡོག་པ་ནི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཐུན་པར་སྟོང་ཉིད་ 22-4-54b བསྒོམ་པའི་ཚེ་ན། སྣང་བ་ལོགས་སུ་བསྒོམ་མི་དགོས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམ་ཆོས་བྱེ་བྲག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བློ་བཞག་པ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་བསྒོམ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་རྣམས་མི་དམིགས་པ་དེ་ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། རེ་ཞིག་ལས་དང་པོ་པས་དེ་བསྒོམས་ཀྱང་ཆད་སྟོང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་བཞིན་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་བཞིན་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ། འགགས་པ་མེད་བཞིན་འགགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལས། དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར། བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཤུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ངོ་ཤེས་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །མཉམ་གཞག་ཏུ་ནི་གཉིད་འཐུག་གི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་མེད་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱང་བ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་རྒྱུད་ལ་འཆར་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ནི་སོགས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡིད་དང་ལྟ་ 22-4-55a རྣམས་ལ་སོགས་བཞིན་དུ། སོ་སྐྱེ་ལྟ་ཅི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཉམ་བཞག་ཏུ་དོན་དམ་བདེན་པ་བསྒོམས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དོན་དམ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཐ་སྙད་བདེན་པ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་རེས་འཇོག་ལས་མི་འོང་བས། མཉམ་བཞག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་རྗེན་པ་བསྒོམ་ན། དེའི་ཚེ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེས། བསྒོམ་བྱ་དམིགས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་བྱའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་མེད་སྒོམ་པའི་སྟོང་ཉིད་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་དེ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ནམ་ཞིག་སྒོམ་བྱེད་བློ་དང་། བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སོ་སོར་མི་སྣང་བར་བློ་ཡིས་མཚོན་ནས་ཆོས་ཀུན་དམིགས་མེད་སྟོང་ཉིད་ཉག་གཅིག་གི་ངང་དུ་ཤར་ཚེ། མཉམ་བཞག་དངོས་ཡིན། གཉིས་སྣང་མེད། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་དུས་ཀུན་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་མི་འདའ། འདའ་བར་མི་འགྱུར་པས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ལོགས་སུ་ཆོས་ཅན་མི་དགོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། འདི་རྣམ་ཀུན་ 22-4-55b མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་དུས་ན་ར

{ "translations": [ "有些人認為應該只修習空性，不執著于任何事物。但事實並非如此。當對事物不再執著時，這與空性的實相相符，修習空性時，不必另外修習顯現，因為一切法，特別是正法的本質就是空性，將心安住於此即是修習空性。並非必須修習有法，因為有法的不執著性即是有法的法性。即使初學者暫時這樣修習，也不會墮入斷滅空，因為這是以符合事物實相的方式來用心。后得位時，一切法雖無所緣，然依緣起之顯現，無生而顯現為生，無滅而顯現為滅，不執著于彼等之自性，僅以無實如幻之勢，如夢境之顯現般了知。入定時，則如證得深沉睡眠之光明。反覆串習一切法無所緣，如將夢幻之幻身融入光明。如此串習，空性與緣起之顯現雙運，不可思議之義將生於相續中。如寂天菩薩所說：『一切如虛空』等等，如同『虛空般之心』和『見』等等。因此，即使是凡夫，更何況是聖者學道者，也會在入定時修習勝義諦。在後得位時，從勝義無生之狀態中顯現的世俗諦，會交替地進行佈施等行為。如果在入定時修習赤裸的空性，那麼此時修習之心，會修習無所緣如虛空般的所修。所修之世俗法，不會生起或增長修習無所緣之空性，如同虛空之色。當修習之心與所修之空性二者不再顯現為分離，心以之象徵，一切法顯現為無所緣空性之唯一狀態時，即是真實的入定，沒有二取。因此，法性永不增減，如虛空般周遍一切，卻沒有任何相的執著對象，此時恒常如虛空般存在，一切法不離此，也不會改變。因此，證悟法性無需另外的有法，因為一切有法都已包含在其中。這是具足一切殊勝的空性。在聖者入定之時，", "Some people think that one should only meditate on emptiness, without clinging to anything. But that is not the case. When one no longer clings to things, this is in accordance with the reality of emptiness. When meditating on emptiness, there is no need to separately meditate on appearances, because the essence of all dharmas, especially the true dharma, is emptiness. To settle the mind in this is to meditate on emptiness. It is not necessary to meditate on entities, because the non-attachment of entities is the nature of entities. Even if a beginner meditates in this way temporarily, they will not fall into nihilistic emptiness, because this is to apply the mind in a way that accords with the reality of things. In the post-meditation state, although all dharmas are without object of reference, the appearances of dependent arising manifest without arising, and appear to cease without ceasing. Without clinging to their self-nature, one knows them merely as unreal illusions, like the appearances in a dream. In the state of meditative absorption, it is like seizing the clear light of deep sleep. Repeatedly training in the objectlessness of all dharmas is like dissolving the illusory body of a dream into clear light. By becoming accustomed to this, the union of emptiness and the appearances of dependent arising, an inconceivable meaning, will arise in the mind-stream. As Shantideva said, 'Everything is like the sky,' etc., like 'a mind like the sky' and 'views,' etc. Therefore, even ordinary beings, let alone noble disciples, will meditate on ultimate truth in meditative absorption. In the post-meditation state, the conventional truth that arises from the state of ultimate non-arising will alternately engage in activities such as giving. If one meditates on naked emptiness in meditative absorption, then at that time, the mind that meditates will meditate on the object of meditation, which is objectless like the sky. The conventional dharmas that are the object of meditation will not generate or increase the emptiness of meditating on objectlessness, like the form of the sky. When the mind that meditates and the emptiness that is the object of meditation no longer appear as separate, and the mind symbolizes this, and all dharmas appear as the sole state of objectless emptiness, then that is true meditative absorption, without dualistic appearance. Therefore, the nature of reality never increases or decreases, pervades all like the sky, yet has no object of conceptual clinging. At this time, it constantly abides like the sky, and all dharmas do not go beyond this, nor will they change. Therefore, realizing the nature of reality does not require separate entities, because all entities are included within it. This is the emptiness that possesses all supreme aspects. At the time of a noble one's meditative absorption," ], "english_translations": [ "Some people think that one should only meditate on emptiness, without clinging to anything. But that is not the case. When one no longer clings to things, this is in accordance with the reality of emptiness. When meditating on emptiness, there is no need to separately meditate on appearances, because the essence of all dharmas, especially the true dharma, is emptiness. To settle the mind in this is to meditate on emptiness. It is not necessary to meditate on entities, because the non-attachment of entities is the nature of entities. Even if a beginner meditates in this way temporarily, they will not fall into nihilistic emptiness, because this is to apply the mind in a way that accords with the reality of things. In the post-meditation state, although all dharmas are without object of reference, the appearances of dependent arising manifest without arising, and appear to cease without ceasing. Without clinging to their self-nature, one knows them merely as unreal illusions, like the appearances in a dream. In the state of meditative absorption, it is like seizing the clear light of deep sleep. Repeatedly training in the objectlessness of all dharmas is like dissolving the illusory body of a dream into clear light. By becoming accustomed to this, the union of emptiness and the appearances of dependent arising, an inconceivable meaning, will arise in the mind-stream. As Shantideva said, 'Everything is like the sky,' etc., like 'a mind like the sky' and 'views,' etc. Therefore, even ordinary beings, let alone noble disciples, will meditate on ultimate truth in meditative absorption. In the post-meditation state, the conventional truth that arises from the state of ultimate non-arising will alternately engage in activities such as giving. If one meditates on naked emptiness in meditative absorption, then at that time, the mind that meditates will meditate on the object of meditation, which is objectless like the sky. The conventional dharmas that are the object of meditation will not generate or increase the emptiness of meditating on objectlessness, like the form of the sky. When the mind that meditates and the emptiness that is the object of meditation no longer appear as separate, and the mind symbolizes this, and all dharmas appear as the sole state of objectless emptiness, then that is true meditative absorption, without dualistic appearance. Therefore, the nature of reality never increases or decreases, pervades all like the sky, yet has no object of conceptual clinging. At this time, it constantly abides like the sky, and all dharmas do not go beyond this, nor will they change. Therefore, realizing the nature of reality does not require separate entities, because all entities are included within it. This is the emptiness that possesses all supreme aspects. At the time of a noble one's meditative absorption," "Some people think that one should only meditate on emptiness, without clinging to anything. But that is not the case. When one no longer clings to things, this is in accordance with the reality of emptiness. When meditating on emptiness, there is no need to separately meditate on appearances, because the essence of all dharmas, especially the true dharma, is emptiness. To settle the mind in this is to meditate on emptiness. It is not necessary to meditate on entities, because the non-attachment of entities is the nature of entities. Even if a beginner meditates in this way temporarily, they will not fall into nihilistic emptiness, because this is to apply the mind in a way that accords with the reality of things. In the post-meditation state, although all dharmas are without object of reference, the appearances of dependent arising manifest without arising, and appear to cease without ceasing. Without clinging to their self-nature, one knows them merely as unreal illusions, like the appearances in a dream. In the state of meditative absorption, it is like seizing the clear light of deep sleep. Repeatedly training in the objectlessness of all dharmas is like dissolving the illusory body of a dream into clear light. By becoming accustomed to this, the union of emptiness and the appearances of dependent arising, an inconceivable meaning, will arise in the mind-stream. As Shantideva said, 'Everything is like the sky,' etc., like 'a mind like the sky' and 'views,' etc. Therefore, even ordinary beings, let alone noble disciples, will meditate on ultimate truth in meditative absorption. In the post-meditation state, the conventional truth that arises from the state of ultimate non-arising will alternately engage in activities such as giving. If one meditates on naked emptiness in meditative absorption, then at that time, the mind that meditates will meditate on the object of meditation, which is objectless like the sky. The conventional dharmas that are the object of meditation will not generate or increase the emptiness of meditating on objectlessness, like the form of the sky. When the mind that meditates and the emptiness that is the object of meditation no longer appear as separate, and the mind symbolizes this, and all dharmas appear as the sole state of objectless emptiness, then that is true meditative absorption, without dualistic appearance. Therefore, the nature of reality never increases or decreases, pervades all like the sky, yet has no object of conceptual clinging. At this time, it constantly abides like the sky, and all dharmas do not go beyond this, nor will they change. Therefore, realizing the nature of reality does not require separate entities, because all entities are included within it. This is the emptiness that possesses all supreme aspects. At the time of a noble one's meditative absorption," ] }

---

ྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་འགགས་ཏེ་མེད་ཀྱང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དེས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་དམིགས་མེད་འདི་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས། དེ་སྒོམ་བྱེད་ལ་བློ་ཡི་གཟུང་འཛིན་ཡོད། དབྱིངས་འདི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ་འཕོ་འགྱུར་མེད་དེ་རང་བཞིན་སྤྲོས་འདས་ཡིན་ཏེ་དམིགས་གཏད་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་འདྲེས་ཤིང་བློ་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ནི་བློ་ཚོགས་བརྒྱད་དང་། ཡུལ་སྣང་གནས་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གྱུར་ཚེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་དབྱིངས་ལ་ཐ་དད་མེད། འདི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་དམིགས་མེད་སྟོང་སང་ངེ་བ་དེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཀྱང་། བེམ་སྟོང་ཡིན་ཏེ་མཁྱེན་ཆ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་སོ། །འདི་ 22-4-56a འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་སྨྲོས་མ་དགོས་ལ། ནམ་མཁའ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨無緣空性本質,離有為及無為之戲論 ཡང་། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པས་དབེན་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཆད་མཐར་ག་ལ་ལྷུང་། དེས་ན་བརྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་དང་སྦྲག་ནས་ཆད་མཐའ་སེལ་མི་དགོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆད་མཐར་མི་གནས། སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པས་དེ་དེའི་མཐའ་མིན། འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་དམིགས་གཏད་མེད་པས་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་སྟེ། སྲིད་པ་ཡོངས་དག་ཡིན། ཆོས་ཉིད་དམིགས་མེད་དེ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པས། བུམ་པ་དེ་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་ཡང་སྐྱེ་འགག་རང་མཚན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བུམ་པ་རང་ཉིད་གནས་ལུགས་ལ་སྤྲོས་མཐའ་བརྒྱད་བྲལ་དམིགས་མེད་ཡིན། དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྤྲོས་མཐའ་ཀུན་བྲལ་ཡིན་པར་ཤེས་ 22-4-56b པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཚེ་སངས་རྒྱས་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཡིན། ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་མཐའ་བཞི་ཡང་དོན་དམ་རང་གི་ངོས་ནས་བརྩི་སྟེ། ཐ་སྙད་དང་མ་སྦྱར་བར་མི་ཚང་བ་མིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡོད་པ། མེད་པ། གཉིས་ཡིན། གཉིས་མིན་གང་ཡང་གདགས་པའི་མཚན་མ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་མེད་པ་དང་།མཚན་

【現代漢語翻譯】 即使八識的顯現止息而消失，自性光明之智慧或自生智慧存在，也能證悟二元對立的消融。密咒的光明究竟也與之相同。因此，一切法皆從自性光明中顯現，所以當下的無緣也是法界的體性。修持它時，心識會有能取和所取。此法界是諸法的法性，即法界，它不變異，自性離戲論，因為沒有任何目標、執著或相狀。它是雙運，與證悟之心識相融，心識也未曾脫離其狀態。二者顯現為不同，是因為八識以及境相尚未轉化的緣故。一旦轉化，自生智慧與法界便無有差別。這是諸法的實相，雙運法界之體性。當下的無緣空寂，雖是法界之體性，卻是頑空，因為從不與明覺相融的角度而言。這無需贅言是無為法，它與虛空不同，因為究竟的諸法自性即是真如。 吉祥！ 辨識無緣空性之本質，遠離有為及無為之戲論 再說，無緣之空性，其自性遠離有為、無為等戲論，存在於不思議智慧之境，因此它的自性不會落入斷滅邊。所以，不必將緣起之顯現與之結合來消除斷滅邊，因為它自性不住于斷滅邊。不住于輪迴與寂滅，因此它不是它們的邊。然而，以慈悲心利益眾生，沒有目標執著，故安立於寂靜涅槃之側，是輪迴的完全清凈。法性無緣是瓶子的法性，與此法性相異的瓶子，在勝義諦中是無緣的。因此，瓶子雖顯現生滅，但沒有以自相成立的生滅。就此而言，瓶子本身在實相上是遠離八邊戲論的無緣。依此理，應知一切法在自性或實相上皆遠離一切戲論邊，于平等性中證悟時，即是圓滿一切功德之佛果。有、無、是、非四邊，也從勝義諦的層面來安立，不與名言結合則不完整，因為對於它，有、無、二者存在。因為沒有可以安立為非二的相狀目標。無緣之『無』，以及相

【English Translation】 Even when the appearances of the eight consciousnesses cease and disappear, the self-illuminating wisdom of self-nature, or self-arisen wisdom, exists, realizing non-duality. The ultimate luminosity of mantra is also the same as this. Therefore, all phenomena arise from the self-illuminating nature, so the current objectlessness is also a part of the dimension. When meditating on it, the mind has grasping and being grasped. This dimension is the nature of all phenomena, which is the Dharmadhatu, unchanging, its nature free from elaboration, because there is no object, attachment, or characteristic. It is union, blended with the mind of realization, and the mind has not changed from its state. The two appear to be different because the eight consciousnesses and the appearance of objects have not been transformed. Once transformed, there is no difference between self-arisen wisdom and the Dharmadhatu. This is the reality of all phenomena, the nature of union Dharmadhatu. The current objectless emptiness, although it is a part of the dimension, is inert emptiness, because it is from the perspective of not being blended with awareness. It goes without saying that this is unconditioned, and it is different from space, because the ultimate nature of all phenomena is suchness. May there be auspiciousness! Distinguishing the essence of objectless emptiness, free from the elaborations of conditioned and unconditioned. Furthermore, objectless emptiness, its own nature is devoid of elaborations such as conditioned and unconditioned, existing in the realm of inconceivable wisdom, so its nature will not fall into the extreme of annihilation. Therefore, it is not necessary to combine the appearance of dependent origination with it to eliminate the extreme of annihilation, because its own nature does not abide in the extreme of annihilation. Not abiding in samsara and nirvana, therefore it is not their extreme. However, benefiting sentient beings with compassion, without any object of attachment, it is placed on the side of peaceful nirvana, which is the complete purification of samsara. The nature of phenomena, objectless, is the nature of phenomena of a vase, and the vase that is different from this nature of phenomena is objectless in the ultimate truth. Therefore, although the vase appears to arise and cease, there is no arising and ceasing established by its own characteristics. In this regard, the vase itself, in reality, is objectless, free from the eight extremes of elaboration. According to this principle, it should be known that all phenomena are free from all extremes of elaboration in their self-nature or reality, and when realized in equality, it is the Buddha fruit with all supreme qualities. The four extremes of existence, non-existence, being, and non-being are also established from the perspective of ultimate truth, and it is not complete without being combined with terminology, because for it, existence, non-existence, and the two exist. Because there is no target of characteristics that can be established as non-two. The 'non' of objectless, and the charac

---

མ་མེད་པས་སྟོང་པར་ཐ་སྙད་གདགས་མོད་ཀྱི། དེ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་ཏེ། དམིགས་མེད་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ངོ་བོ་གདོད་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པར་གནས་ཀྱིས། བསལ་བྱའི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡེ་ནས་མེད་པས་དམིགས་མེད་རང་གི་ངོ་བོས་དགག་པ་མིན། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་པར་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ཡེ་སྟོང་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྟོང་པ་མེད་པས་སོ། །འོད་གསལ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པ་འགྱུར་མེད་གང་ཞིག །རི་རྭ་ལྟར་གཏན་མེད་མིན་ནོ། །སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཡེ་བྲལ་ཡིན་པས་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དམིགས་མེད་སོགས་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་མི་གནས་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྤྲོས་པ་གང་གི་མཚན་མ་མེད་ 22-4-57a པའི་ཆ་ནས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལས། དགག་བྱ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྤྲོས་བྲལ་སོགས་མི་འགྲུབ་པས། ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་ལ་སྟོང་མི་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །མཚར་མཚར་དགེ། ༈ ། 辨名言諸法為明空雙運 ཡང་སྨྲས་པ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཀྱང་སྟོང་བཞིན་སྣང་བས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་བཞི་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ལྟར་འཆར་བཏུབ་ལ། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རྣམས། རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ནས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་དཔྱད་ངོར་མ་གྲུབ་པས། དོན་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། དེ་འདྲའི་དཔྱད་པ་བོར་ནས་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་བུམ་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཟློག་ཏུ་མེད་པས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྲུབ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་དང་། དོན་གཞན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་གཉིས། སྟོང་རྒྱུ་དང་མི་སྟོང་རྒྱུའི་ཆོས་ཐ་དད་ཡིན་པས། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་སྣང་། སྣང་བཞིན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་མི་སྟོང་བཞིན། ཆོས་གཞན་གྱི་སྟོང་པ་དེ་ལ་སྦྱར་ནས། བ་ལང་རྭ་སྣང་དང་། རི་བོང་ 22-4-57b རྭ་སྟོང་ཟུང་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་བཞིན་སྣང་བ་དང་སྣང་བཞིན་སྟོང་པའི་དོན། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་འོང་མི་སྲིད་པར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་འོང་བར་རིགས་ནའང་། བདེན་གྲུབ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད། དེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཟེར་ཚད་སྟོང་པ་རྐྱང་བ་སྣང་བ་དང་ཁ་ཕྲལ་བ་དང་། སྣང་ཆ་ཟེར་ཚད་སྟོང་པ་དང་ཁ་ཕྲལ་བའི་སྣང་རྐྱང་གི་མཐར་ལྷུང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པ་

【現代漢語翻譯】 雖然用『無有』來描述空性，但它並不存在於『那個』的自性中。雖然是無相的，但它的自性從一開始就是無相的。因為在應該去除的對境上本來就沒有，所以無相併不是用其自性來否定的。雖然是空性，但並非以空性的自性而成立，因為在本來空性中沒有需要成立的空性。它是光明，是諸法實相的自然狀態，是永恒不變的。它不像兔角一樣完全不存在。雖然是離戲的，但因為本來就是離戲的，所以『離戲』這個詞的自性是不可見的。空性、自性空、無相等都只是語言的表達，並不存在於法性之上。只是因為法（有法）沒有任何戲論的特徵，所以才這樣稱呼它。如果不依賴於需要否定的其他事物，就無法成立離戲等。因此，在本來空性、離戲中，沒有空或不空的說法。真是太奇妙了！ 又說，名言中存在的諸法，雖然自性是空的，但空的同時顯現，所以是顯空雙運，可以像空性四合一的見解那樣顯現。顯空雙運是事物自身法性所成立的。名言中依緣起而顯現的諸法，僅僅通過證明其自性在理證面前是空性的，就使得名言中瓶子等事物以自性的方式顯現，但在理證面前卻無法成立。因此，雖然勝義中無自性，但如果拋棄這種理證，在未經觀察和分析的情況下，瓶子以自性的方式顯現是無法否認的，所以成立為雙運。名言中存在的瓶子，其自性不是空性的；以及另一種情況，勝義中不存在的真實成立是空性的。這兩種情況，即空性的原因和非空性的原因，是不同的法。因此，瓶子不是自性空的同時顯現，也不是顯現的同時是空性的，而是自性顯現的同時不是空性的，然後將另一種空性加在它上面，這就變成了像牛角顯現和兔角空性結合在一起那樣的雙運。如果是這樣，那麼自性空的同時顯現，以及顯現的同時是空性的意義，就不能像《心經》里說的『色即是空，空即是色』那樣，在瓶子上成立，而只能在真實成立上成立。但如果真實成立的基礎都不成立，又怎麼會有顯現呢？因為沒有真實成立，所以說空性的時候，就成了單純的空性，與顯現分離；而說顯現的時候，就成了與空性分離的單純顯現，落入了有或無的極端。因此，一切法都超越了自性存在或不存在。

【English Translation】 Although 'emptiness' is described as 'non-existence,' it does not reside in the nature of 'that.' Although it is without characteristics, its nature is primordially without characteristics. Because there is originally nothing on the object to be removed, 'without characteristics' is not a negation by its own nature. Although it is emptiness, it is not established by the nature of emptiness, because in original emptiness there is no emptiness to be established. It is luminosity, the unchanging natural state of all phenomena. It is not completely non-existent like a rabbit's horn. Although it is free from elaboration, because it is originally free from elaboration, the nature of the word 'free from elaboration' is invisible. Emptiness, self-emptiness, without characteristics, etc., are merely linguistic expressions and do not reside on the nature of phenomena. It is only because the phenomena (dharmas) have no characteristics of elaboration that they are called that way. If one does not rely on other things that need to be negated, one cannot establish freedom from elaboration, etc. Therefore, in original emptiness, freedom from elaboration, there is no talk of empty or not empty. How wonderful! Furthermore, it is said that all phenomena that exist in name, although their own nature is empty, appear while being empty, so it is the union of appearance and emptiness. It can appear like the view of the four unions of emptiness. The union of appearance and emptiness is established by the nature of things themselves. The appearances of dependent origination in name, merely by proving that their own nature is empty in the face of reason, make things like vases appear in the way of their own nature in name, but they cannot be established in the face of reason. Therefore, although there is no self-nature in the ultimate sense, if one abandons this reasoning, and in the face of non-examination and non-analysis, the appearance of the vase in the way of its own nature cannot be denied, so it is established as a union. The vase that exists in name, its own nature is not empty; and another situation, the truly established that does not exist in name in the ultimate sense is empty. These two situations, that is, the cause of emptiness and the cause of non-emptiness, are different dharmas. Therefore, the vase is not the simultaneous appearance of its own nature being empty, nor is it the simultaneous emptiness of appearance, but the simultaneous non-emptiness of its own nature appearing, and then adding another emptiness to it, it becomes a union like the combination of the appearance of a cow's horn and the emptiness of a rabbit's horn. If this is the case, then the meaning of the simultaneous appearance of one's own nature being empty, and the simultaneous emptiness of appearance, cannot be established on the vase like 'form is emptiness, emptiness is form' as stated in the Heart Sutra, but can only be established on true establishment. But if the basis of true establishment is not established, how can there be appearance? Because there is no true establishment, when one says emptiness, it becomes pure emptiness, separated from appearance; and when one says appearance, it becomes pure appearance separated from emptiness, falling into the extreme of existence or non-existence. Therefore, all phenomena transcend existence or non-existence by their own nature.

---

མ་ཡིན་པར་སྟོང་པ་གཞན་ལ་རེ་དགོས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་མིན་པར་སྣང་ཕྱོགས་རྣམས་རྟག་མཐར་ལྷུང་བས་རྟག་མཐའ་སེལ་བྱེད་ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་རེ་དགོས། སྟོང་པ་ཉིད་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་རང་གི་ངོ་བོས་བསལ་མ་ནུས་པར། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ལ་རེ་དགོས་པའི་མཐའ་བྲལ་འདི་ཡ་མཚན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ལྷས་བྱིན་ཤི་བ། མཆོད་སྦྱིན་མ་ཤི་བས་བསླང་བ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དེ། ཆོས་གཞན་སྟོང་པས་གཞན་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་མེད་ཡིན་པས་མི་སྟོང་པ་ག་ལ་ 22-4-58a ཡིན་སྙམ་ན། བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་ན། བདེན་མེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་མི་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཧ་ཧ། གཞན་ཡང་། བུམ་པ་སྟོང་ཉིད་མིན། བུམ་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར་ན། བུམ་པའི་རང་བཞིན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་གྲུབ་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བའི་ཕྱིར། ཧ་ཧ། གཞན་ཡང་། བུམ་པ་མི་སྟོང་། བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་སྟོང་ཞེས་པའང་རུང་ལ། བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་དགོས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་ཁས་བླང་པས་འབྲེལ་མེད་གཞན་བཀག་པ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་མཚར་ཏེ། རི་བོང་རྭ་བཀག་པས་གནག་གི་རྭ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ཏེ། རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་གནས་སོགས་དྲངས། དེས་ན་ཆོས་གང་ཡང་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་སྦྱར་བར་སྟོང་ཉིད་ཁས་བླང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། བུམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་མེད་དགོས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་གང་དང་གང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཕན་ཆད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། བུམ་པའི་རང་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་ཐལ། བུམ་པའི་རང་ 22-4-58b བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས་ཁས་བླངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སྟོང་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡང་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཐལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །གཞན་ཡང་། རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པས། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བུམ་པ་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། རི་བོང་རྭ་དང་འདྲ་

【現代漢語翻譯】 如果不是空性，就需要依賴其他的空性。如果所有的世俗法都沒有超越自性的常斷二邊，那麼顯現的現象都會墮入常邊，因此需要依賴其他的空性來破除常邊。如果空性本身墮入斷邊，而不能通過自性來破除，就需要依賴其他的世俗法，這種離邊見真是奇妙啊！如果這樣，就像天授死了，祭祀沒有死而復活一樣，毫無關聯。其他的空性對於不空自身的事物有什麼幫助呢？如果說不是這樣，因為瓶子自性不實，怎麼會不空呢？如果瓶子不實，但不是空性，那麼不實和空性就成了不同的概念了。哈哈！ 此外，如果說瓶子不是空性，瓶子的自性是空性，那麼瓶子的自性就成了實有。因為你們承認實有空就是空性。哈哈！此外，也可以說瓶子不空，瓶子的實有空。瓶子和瓶子的實有應該既非一也非異。但你們承認是異體，這就像爲了遮止無關的他物，反而成了瓶子的法性一樣可笑，就像爲了遮止兔角，反而證明了牛角的不實一樣。這就像自己在家裡的墻上挖洞，引來蛇等。因此，如果不把任何法都與實有空結合起來，就不能承認空性。 此外，如果承認瓶子是空性，那麼在世俗中就應該沒有瓶子，這樣空性就成了事物毀滅的原因。因為任何事物，只要不是自性空，在世俗中就不應該存在。此外，瓶子的自性在世俗中也不應該存在，因為瓶子的自性是空性。這些都是你們自己承認的。所有的法都不是空性，因為如果空，在世俗中就不應該存在。瓶子的生等，可以用理智來分析，因為它們的自性不空。這也成了實有。 此外，所有在世俗中存在的法，在勝義中也應該存在，因為它們不能被理智所破斥。你們已經承認了這個理由。如果這樣，那麼所有的世俗法，都成了實有，因為它們不能被理智所破斥。等等，無邊無際。 此外，經中說：『凡是依緣而生的，就是空性。』按照你們的觀點，因為瓶子不空，所以就不是緣起，和兔角一樣。

【English Translation】 If it is not emptiness, it needs to rely on other emptiness. If all conventional dharmas do not transcend the extremes of permanence and annihilation in their own nature, then the appearances will fall into the extreme of permanence, so it is necessary to rely on other emptiness to eliminate the extreme of permanence. If emptiness itself falls into the extreme of annihilation and cannot be eliminated by its own nature, it needs to rely on other conventional dharmas. This freedom from extremes is wonderful! If so, it is as irrelevant as if Deva died and Yajnadatta was resurrected. What benefit does another emptiness bring to something that is not empty in its own nature? If it is not so, if the pot is not truly existent in its own nature, how can it not be empty? If the pot is not truly existent, but is not emptiness, then non-true existence and emptiness become different concepts. Haha! Furthermore, if you say that the pot is not emptiness, but the nature of the pot is emptiness, then the nature of the pot becomes truly established. Because you admit that truly established emptiness is emptiness. Haha! Furthermore, it can also be said that the pot is not empty, but the true establishment of the pot is empty. The pot and the true establishment of the pot should be neither one nor different. But you admit that they are different, which is as ridiculous as preventing irrelevant others from becoming the nature of the pot, just like proving the non-existence of the horns of a cow by preventing the horns of a rabbit. It's like digging holes in the walls of one's own house, attracting snakes, etc. Therefore, if you do not combine any dharma with the emptiness of true establishment, you cannot admit emptiness. Furthermore, if you admit that the pot is emptiness, then there should be no pot in the conventional world, so emptiness becomes the cause of the destruction of things. Because any thing that is not empty in its own nature should not exist in the conventional world. Furthermore, the nature of the pot should not exist in the conventional world, because the nature of the pot is emptiness. These are all admitted by you. All dharmas are not emptiness, because if they were empty, they should not exist in the conventional world. The birth of the pot, etc., can be analyzed by reason, because their nature is not empty. This also becomes truly established. Furthermore, all dharmas that exist in the conventional world should also exist in the ultimate sense, because they cannot be refuted by reason. You have already admitted this reason. If so, then all conventional dharmas become truly established, because they cannot be refuted by reason. And so on, endlessly. Furthermore, it is said in the sutra: 'Whatever arises from dependence is said to be emptiness.' According to your view, because the pot is not empty, it is not dependent arising, and is like the horns of a rabbit.

---

བ་བདེན་གྲུབ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁྱོད་ལ་རི་བོང་རྭ་དང་མོ་གཤམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད་ཚོད་གདའ་བས། གཞན་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་མོ་གཤམ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་སུན་འབྱིན་སྨྲས་པ་འདི་ངེད་ལ་མི་འཇུག་ཁྱེད་ལ་འཇུག་གོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཞིག་འདོད་ཅིང་། ངེད་ཀྱི་སྟོང་ 22-4-59a པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པས་འུ་ཅག་གི་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་ཚུལ་འདི་གོ་ཟློག་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གཟིགས་ན་གང་རུང་གཅིག་ལ་བཞད་མོ་མཛད་ངེས་སོ། །ཨ་ཅང་རྩེད་མོ་ལགས་ཏེ་དོན་ལ་རྟོན་པས་བཤད་ན་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་རྒྱུ་ལོས་ཡོད་ཁྱེད་ཅག་གི་དགོངས་པར་ཟད། ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་རྩེད་མོ་ཙམ་ལ་ཐུགས་མི་ཁྲོ་བར་ཞུའོ། །ཧ་ཧ། དགག་པ་འདི་དག་རྗེ་བླ་མ་ལ་བརྗོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་དགོངས་པ་ཟབ་པས་ངེད་ཅག་གི་ཡང་བླ་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སུ་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན། ཁྱོད་ཅག་ལ་ཉམས་མཚར་ཙམ་དུ་ཚིག་ལན་ཉུང་ཙམ་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དངོས་པོ་མི་སྟོང་འཛིན་བཞིན་དུ། །ཆོས་གཞན་སྟོང་པ་ཡིན་ཅེས་དོགས་བསལ་བས། །དངོས་ཞེན་མཐའ་དག་འཇིག་པར་འདོད་པ་ནི། །ཀྱེ་མ་གཞན་གྱི་གནམ་པོར་གྱུར་ཉིད་དོ། ༈ །ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་འཆད་ཚེ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་ལོག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྦྲུལ་དེ། ཐག་པ་ལས་གཞན་པའི་སྦྲུལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྣང་བ་སྦྲུལ་ལྟར་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་སྦྲུལ་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བརྗོད་ཀྱང་། སྦྲུལ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྦྲུལ་སྣང་གིས་སྟོང་ 22-4-59b པའོ། །ཞེས་སྨྲས་ན་སྐྱོན་ཡོད་མེད་དཔྱད་དགོས་ཀྱང་། ཐག་པ་སྦྲུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས། བུམ་པ་སོགས་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་བླང་བ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་ཕན་པ་མི་སྣང་ཡང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ལ། གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པས་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་པའི་ཁས་ལེན་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་འདྲའོ། །དེ་སོགས་རིགས་པ་འགྲོ་ངེས་གནད་བསྡུས་ཚིག་ཉུང་དུ་སྦྱར་དགོས་དགེ། ༈ ། 辨他宗 གཞན་ལུགས་ལ་དཔྱད་པ། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ནཱ་དཪྴ་ཡ། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཆོས་ཅན། ངག་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་གཉིས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་ཁས་ལེན་དེའི་ཟུར་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་དང་། དགོས་པ་མེད་པ་དང་། རང་ཚིག་

【現代漢語翻譯】 因為勝義諦是空性的，所以才會有緣起。因此，你那裡大概有兔角和石女兒的城市吧。對別人說你的城市，石女兒的城市等壞話，這不適合我們，而適合你。你想要建立的空性，在名言中是不存在的；而我們想要建立的空性，在名言中是存在的。我們建立空性的方式出現這樣的顛倒，如果龍樹（Nāgārjuna）和月稱（Candrakīrti）看到，肯定會有一個人發笑。啊，只是開玩笑，如果依靠道理來說，肯定會達成一致，這只是你們的想法。請不要因為言語的爭論和玩笑而生氣。哈哈。不要認為這些反駁是對宗喀巴大師說的，因為他的見解很深，我們也將他視為上師。那麼是對誰說的呢？只是爲了讓你們覺得有趣，稍微說了一些反駁的話。在持有世俗諦事物不空的同時，消除對其他法是空性的懷疑，想要摧毀一切實執，唉，這真是變成了他人的幫兇啊！當你解釋空性時，就像蛇執的錯覺所顯現的蛇，不是繩子之外的蛇，而是虛構的顯現，像蛇一樣迷惑。即使說它空于真實的蛇，也不是空于其他的蛇，而是空于蛇的顯現。這樣說是否有過失需要分析，但必須承認繩子是空于蛇的。承認瓶子等是自性空，這似乎對宣說一切法無自性的中觀宗沒有幫助，但二取不成立的法性勝義諦本身不空，而空於二取顯現的世俗諦，因此似乎是爲了輕易成立中觀他空宗而這樣說的。這些等等，必須結合邏輯，簡要地總結要點。吉祥！ 辨他宗 觀察其他宗派的觀點。頂禮文殊智慧。『瓶子不空于瓶子，瓶子空于實有』這句話，是具有語言過失的，因為無論從二諦的哪個角度來看，都不合理。首先，如果這個斷言的兩個部分都是從世俗諦的角度出發，那麼它就是不合理的，因為它不合時宜、沒有必要，並且自相矛盾。

【English Translation】 Because ultimate truth is emptiness, therefore there is dependent arising. Therefore, you probably have rabbit horns and the city of barren women. Telling others bad things about your city, the city of barren women, etc., is not suitable for us, but suitable for you. The emptiness you want to establish does not exist in conventional truth; while the emptiness we want to establish exists in conventional truth. The way we establish emptiness has such a reversal. If Nāgārjuna and Candrakīrti saw it, one of them would definitely laugh. Ah, just kidding, if we rely on reason to speak, we will definitely reach an agreement, this is just your idea. Please don't be angry because of verbal disputes and jokes. Haha. Don't think that these rebuttals are addressed to Je Tsongkhapa, because his view is profound, and we also regard him as a guru. Then who are they addressed to? Just to make you find it interesting, I said a few rebuttals. While holding that conventional truth things are not empty, eliminating doubts that other dharmas are empty, wanting to destroy all clinging to reality, alas, this is really becoming an accomplice of others! When you explain emptiness, like the snake that appears in the delusion of snake-grasping, it is not a snake other than the rope, but a fabricated appearance, deluded like a snake. Even if it is said to be empty of a real snake, it is not empty of other snakes, but empty of the appearance of a snake. It needs to be analyzed whether there is fault in saying this, but it must be admitted that the rope is empty of the snake. Admitting that vases etc. are empty of self-nature, this does not seem to help the Madhyamaka school which proclaims that all dharmas are without self-nature, but the ultimate truth of dharmata, where duality is not established, is not empty in itself, and the conventional truth with dualistic appearances is empty of others, therefore it seems to be done in order to easily establish the Madhyamaka other-empty school. These and so on, must be combined with logic, and the key points must be summarized briefly. Auspicious! Refuting Other Tenets Examining the views of other schools. Homage to Mañjuśrī Jñāṇādarśa. 'A vase is not empty of a vase, a vase is empty of inherent existence,' this statement is verbally flawed, because it is unreasonable from either the two truths. First, if both parts of this assertion are based solely on the conventional truth, then it is unreasonable because it is untimely, unnecessary, and self-contradictory.

---

འགལ་བ་དང་། འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ངག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་དེ་དག་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། དང་པོ་ལུང་ 22-4-60a ལས། མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ཞེས་དོན་དམ་པར་སྟོང་ཚུལ་བཤད་པ་འདིའི་སྐབས་སུ། ཐ་སྙད་དུ་མིག་མིག་གིས་སྟོང་མི་སྟོང་བཤད་པ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་དུ་མིག་རང་ཉིད་རང་གིས་མི་སྟོང་བ་དང་། རྣ་བ་སོགས་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་གྲུབ་ཟིན་པས་དམ་བཅའ་དེ་འདྲ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས། །རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པས་ཀྱང་། བུམ་པ་བུམ་པ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་སྣམ་བུ་མིན་པ་སོགས་རྟོགས་ཟིན་པས། དེ་ལྟར་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ངག་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་ན་རང་ཚིག་ནང་འགལ་གྱི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པ་དང་། བུམ་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་ནང་འགལ་ཏེ། ཟུར་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པའི་དབང་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཟུར་དེ་གཉིས་ 22-4-60b ཀ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་ཡིན་ན་མི་འཐད་དེ། ཁས་བླང་ནང་འགལ་དང་། ལུང་འགལ་དང་། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་ཁས་བླང་བ་ཉམས་པ་དང་། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་བའི་དོན་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་བཞི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་དེ་དག་རིམ་བཞིན་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ན་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པ་འགལ་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དཔྱད་ན། བུམ་པ་ཞེས་པ་ཆ་དང་ཆ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་དཔྱད་ན་བུམ་པ་ཞེས་པ་མི་རྙེད་པའམ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ལས། གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་མེད་ཚུལ་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་སྟོང་ན་བདེན་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་མེད་ན་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་གནད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་བདེན་གྲུབ་མ་རྙེད་ལ་བུམ་པ་རྙེད་ཅེས་ཁྱད་འབྱེད་པའི་རིགས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལུང་དང་འགལ་ཏེ། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ 22-4-61a མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སོགས། ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བཤད་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་མིག་གིས་མི་སྟོང་པ་སོགས་ཆོས

【現代漢語翻譯】 因為存在四種過失，即矛盾和不相關的言論。這些理由依次成立：首先，根據經文，在『眼睛是空性的』（藏文：མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་།）的語境中，討論世俗諦中眼睛是否為空性是不恰當的。在世俗諦中，眼睛本身不是空性的，而耳朵等其他事物是空性的，這已經成立，因此這樣的承諾會變成過失。正如《釋量論》中所說：『因為一切事物都以自性安住于各自的體性中，依賴於與他物的相異。』世俗之人也已經理解『瓶子是瓶子，瓶子不是布匹』等。因此，重複已經成立的事實，以及不合時宜的言論，都會變得不相關。如果是這樣，也會有自相矛盾的過失。如果在世俗諦中瓶子不是空性的，那麼在世俗諦中瓶子就是真實存在的。因此，在世俗諦中瓶子不是空性的，以及瓶子不是真實存在的承諾是矛盾的，因為前後兩者都是在世俗諦的範疇內做出的承諾。如果這兩個方面都是在勝義諦的範疇內進行考察，那也是不合理的，因為會發現四種過失：承諾自相矛盾、與經文相矛盾、空性被認為是無遮止，以及失去空性顯現為緣起的意義。這些理由依次成立：如果在勝義諦中瓶子不是空性的，那麼瓶子就會變成真實存在的。如果瓶子是真實存在的，那麼瓶子不是空性的說法就是矛盾的。如果在勝義諦的層面上進行考察，考察瓶子，從部分到整體，再到微塵，如果找不到或無法成立『瓶子』這個概念，那麼這就是瓶子是空性的含義。因此，用『不是真實存在』來描述它。除此之外，沒有其他真實存在的方式可以成立。如果在勝義諦中不是空性的，那麼就是真實存在的；如果不是真實存在的，那麼瓶子本身就是空性的，這兩者是一回事。因為在勝義諦的考察中，找不到真實存在的瓶子，卻能找到瓶子，這之間沒有任何區別的理由。其次，與經文相矛盾，在所有的經和論中，在解釋十六空性的時候，『眼睛是空性的，色是空性的』等等，都說諸法以其自性為空性，而你卻說眼睛不是空性的等等。 Because there are four faults, namely contradiction and irrelevant statements. These reasons are established in sequence: Firstly, according to the scriptures, in the context of 'the eye is empty' (Tibetan: མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་།), it is inappropriate to discuss whether the eye is empty in conventional truth. In conventional truth, the eye itself is not empty, while the ear and other things are empty, which has already been established, so such a commitment becomes a fault. As stated in the Pramanavarttika: 'Because all things abide in their respective natures by their own nature, relying on the difference from other things.' Ordinary people have also understood that 'a pot is a pot, and a pot is not cloth,' and so on. Therefore, repeating what has already been established and irrelevant statements become unrelated. If so, there is also the fault of self-contradiction. If a pot is not empty in conventional truth, then the pot is truly established in conventional truth. Therefore, the commitment that a pot is not empty in conventional truth and that a pot is not truly established is contradictory, because both the former and latter are commitments made within the scope of conventional truth. If these two aspects are examined within the scope of ultimate truth, it is also unreasonable, because four faults will be found: the commitment is self-contradictory, contradicts the scriptures, emptiness is considered non-cessation, and the meaning of emptiness appearing as dependent origination is lost. These reasons are established in sequence: If a pot is not empty in ultimate truth, then the pot will become truly existent. If the pot is truly existent, then the statement that the pot is not empty is contradictory. If examined on the basis of ultimate truth, examining the pot from part to whole, and then to atoms, if the concept of 'pot' cannot be found or established, then this is the meaning of the pot being empty. Therefore, it is described as 'not truly existent.' Apart from this, there is no other way for true existence to be established. If it is not empty in ultimate truth, then it is truly existent; if it is not truly existent, then the pot itself is empty, and these two are the same thing. Because in the examination of ultimate truth, a truly existent pot cannot be found, but a pot can be found, there is no reason to differentiate between them. Secondly, it contradicts the scriptures. In all the sutras and treatises, when explaining the sixteen emptinesses, 'the eye is empty, form is empty,' etc., it is said that all phenomena are empty by their own nature, but you say that the eye is not empty, etc.

【English Translation】 Because there are four faults, namely contradiction and irrelevant statements. These reasons are established in sequence: Firstly, according to the scriptures, in the context of 'the eye is empty' (Tibetan: མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་།), it is inappropriate to discuss whether the eye is empty in conventional truth. In conventional truth, the eye itself is not empty, while the ear and other things are empty, which has already been established, so such a commitment becomes a fault. As stated in the Pramanavarttika: 'Because all things abide in their respective natures by their own nature, relying on the difference from other things.' Ordinary people have also understood that 'a pot is a pot, and a pot is not cloth,' and so on. Therefore, repeating what has already been established and irrelevant statements become unrelated. If so, there is also the fault of self-contradiction. If a pot is not empty in conventional truth, then the pot is truly established in conventional truth. Therefore, the commitment that a pot is not empty in conventional truth and that a pot is not truly established is contradictory, because both the former and latter are commitments made within the scope of conventional truth. If these two aspects are examined within the scope of ultimate truth, it is also unreasonable, because four faults will be found: the commitment is self-contradictory, contradicts the scriptures, emptiness is considered non-cessation, and the meaning of emptiness appearing as dependent origination is lost. These reasons are established in sequence: If a pot is not empty in ultimate truth, then the pot will become truly existent. If the pot is truly existent, then the statement that the pot is not empty is contradictory. If examined on the basis of ultimate truth, examining the pot from part to whole, and then to atoms, if the concept of 'pot' cannot be found or established, then this is the meaning of the pot being empty. Therefore, it is described as 'not truly existent.' Apart from this, there is no other way for true existence to be established. If it is not empty in ultimate truth, then it is truly existent; if it is not truly existent, then the pot itself is empty, and these two are the same thing. Because in the examination of ultimate truth, a truly existent pot cannot be found, but a pot can be found, there is no reason to differentiate between them. Secondly, it contradicts the scriptures. In all the sutras and treatises, when explaining the sixteen emptinesses, 'the eye is empty, form is empty,' etc., it is said that all phenomena are empty by their own nature, but you say that the eye is not empty, etc.

---

་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླང་བ་དེ་ལུང་དང་དངོས་འགལ་དུ་སོང་ངོ་། །གསུམ་པ། ཁྱེད་རང་གིས་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་ནན་གྱིས་ཁས་བླང་བ་ལས་ཉམས་པ་ནི། གཞུང་སྤྱིའི་འགྲོས་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་བྱ་མེད་པར་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་དངོས་སམ་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་བཤད། ཁྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་བུམ་པ་དངོས་སུ་འཕངས་པས་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་ན་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པས་བུམ་པ་ཉིད་སྟོང་པའི་གོ་མི་ཆོད་དེ། རྟ་ལ་བ་ལང་མེད་ཀྱང་། རྟ་རང་ཉིད་སྟོང་པའི་གོ་མི་ཆོད་པ་དང་། གནག་གི་རྭ་རི་བོང་རྭས་སྟོང་ཡང་། གནག་གི་རྭ་སྟོང་པའི་གོ་མི་ཆོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་སྟོང་པ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་པ་ལྷ་ཁང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་འདི་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མི་ 22-4-61b སྟོང་པ་ལ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཀུན་བཏགས་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུས་སྟོང་པར་འདོད་པ་དེས། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་གི་རྟོགས་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མ་སྟོང་བར་བདེན་གྲུབ་གཞི་མེད་རི་རྭ་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་སྟོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཉིས་སྣང་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་དེ། ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་གཉིས་སྣང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་གཏན་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་བ་འདི་དབུ་མའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མེད་ཡིན་བཞིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཀྱང་ཆེད་དུ་བསྔགས་ཤིང་དགོངས་པའི་མཐིལ་དུ་མཛད་མོད་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་ལེན་འདིས་ལུགས་དེ་རྩད་ནས་ཉམས་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་མེའི་ཚ་བ་དང་ཆུའི་གཤེར་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འཆར་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཞུགས་ཚུལ་ཡིན་པར་གོ་ན། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་རུང་གི། རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་དེ། ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལས་ཤར་བ་ཡིན་ན། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་རི་བོང་རྭ་མེད་ལས་ 22-4-62a ཤར་བ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལོང་ལ། རི་བོང་རྭ་མེད་དགག་དང་། གནག་གི་རྭ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་གཉིས། དངོས་པོར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ངོ་བོས་འགལ་བཞིན། དེ་གཉིས་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་གི་རྣམ་བཞག་ཇི་ལྟར་བྱ་སོམས་ཤིག །གནག་གི་རྭ་ཡོད་ཀྱང་རི་བོང་རྭ་དེའི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། གནག་རྫི་རྒན་པོས་ཀྱང་དེ་ཙམ་རྟོགས་སླ་བས་ཟབ་མོ་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མཁས་པ་

【現代漢語翻譯】 第三，你堅持認為空性是否定性的，這與宗義相悖。一般來說，宗義的推理方式是否定所破之後，會暗示或直接指出其他法。而你否定了瓶子的真實存在後，直接指出了瓶子本身，這使得空性變成了非否定性的。如果瓶子本身不是空性的，那麼即使它空于其他法，也不能說明瓶子是空性的。就像馬不具有牛的屬性，但不能說明馬本身是空性的一樣；或者牛角不具有兔角，但不能說明牛角是空性的一樣。在《楞伽經》中，佛說要避免七種空性中最差的一種，即認為寺廟空于僧眾。同樣，對於內外一切法，如果它們本身不是空性的，那麼即使用『兔角』這樣的名稱來指稱其上不存在的真實存在，又怎能見到無二顯現的等持之義呢？如果從勝義諦的角度來看，一切法本身不是空性的，即使它們空于無基的真實存在，又怎能通過這種認識來破除我執和二取執呢？無論你多麼熟悉這種觀點，它都永遠不會成為遣除二取顯現的原因。 第四，空性顯現為緣起，這本是中觀論師們的無垢見解，宗喀巴大師也對此讚歎不已，並將其作為思想的核心。但你的觀點卻徹底破壞了這種傳統。如果認為諸法自性本空，就像火的熱性和水的濕性一樣，空性本自顯現，這是法性的自然狀態，那麼空性和緣起就可以無礙地顯現為一體。但是，如果一個自性不空的法，是從空于其他法的空性中產生的，那麼就相當於承認一切顯現都是從不存在的兔角中產生的。不存在的兔角和真實存在的牛角，在存在和不存在的自性上是相違背的。那麼，如何理解這兩者在空性和緣起中無礙地成為一體呢？如果僅僅因為牛角存在而兔角不存在，就認為證悟了空性和緣起是一體的，那麼即使是年老的牧牛人也能輕易理解這一點，又怎麼能說是證悟了甚深的空性與緣起的雙運呢？

【English Translation】 Third, your insistence that emptiness is negation is contrary to the tenets. Generally, the reasoning of the tenets explains that after negating the object to be negated, another dharma is either directly or indirectly indicated as non-negation. However, after you negate the truly established other than the pot, you directly indicate the pot itself, which turns emptiness into non-negation. If the pot is not empty in its own right, then even if it is empty of other dharmas, it cannot be said that the pot itself is empty. Just as a horse does not have the attributes of a cow, but it cannot be said that the horse itself is empty; or a cow's horn does not have a rabbit's horn, but it cannot be said that the cow's horn is empty. In the Lankavatara Sutra, it is said that among the seven emptinesses, the worst is to consider a temple empty of monks. Similarly, for all outer and inner dharmas, if they are not empty in their own right, then even if they are considered empty of truly established existence, which is merely a name imputed like a rabbit's horn, how can one see the meaning of equanimity that is free from dualistic appearances? If, from the ultimate point of view, all dharmas are not empty in their own right, even if they are empty of a truly established existence that is without basis like a rabbit's horn, how can such knowledge harm the clinging to self and the clinging to duality? No matter how familiar you are with such a view, it will never be the cause of reversing dualistic appearances. Fourth, the appearance of emptiness as dependent arising is the stainless view of the Madhyamika masters, and Je Tsongkhapa also praised it and made it the core of his thought. But your acceptance has completely destroyed that tradition. If one understands that the nature of each dharma is inherently empty, just as the heat of fire and the moisture of water, and that emptiness naturally appears, then emptiness and dependent arising can appear as one without contradiction. However, if a dharma that is not empty in its own right arises from emptiness that is empty of other dharmas, then it is like asserting that all appearances arise from a non-existent rabbit's horn. The negation of a non-existent rabbit's horn and the establishment of a real cow's horn are contradictory in terms of existence and non-existence. How can one then reconcile these two in the context of emptiness and dependent arising as non-contradictory and of one meaning? If one understands that emptiness and dependent arising are of one meaning simply because a cow's horn exists but a rabbit's horn does not exist on it, then even an old cowherd could easily understand that much, so how could it be said to be the realization of the profound union of emptiness and dependent arising?

---

དག་གིས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཚིག་ལ་མཁས་པར་རློམ་པས་གཞན་ལུགས་ཁྱད་གསོད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སོམས་ལ་སྨྲོས་ཤིག །གལ་ཏེ་ཁོ་ན་རེ། ངག་འདི་བདེན་གཉིས་གང་རུང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ཏེ། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པ་ཐ་སྙད་དང་། བུམ་པ་བདེན་པས་སྟོང་པ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་སྐྱོན་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་སྟེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་ལྡོག་པ་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་འགོད་པའི་ངག་སྦྱོར་འདི་ལྟ་བུ་ལ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་ 22-4-62b བསལ་བ་ཡིན་པས་འདི་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་ན་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པ་དང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་དེ་ཙམ་ལས་དོན་གཞན་མེད་ན་ཚིག་རིས་འཐེན་རྩོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ངག་ཙམ་ལ་རྩོད་པ་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་དོན་མེད་ཀྱང་། ཁས་བླང་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ལས་ཁྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡང་མི་ཐོན་པས། ཁྱེད་ཅག་བུམ་སོགས་རང་སྟོང་དུ་སྨྲ་བའི་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ལ་མི་འཐད་པར་བཟུང་ནས། རང་ལུགས་བུམ་སོགས་གཞན་སྟོང་དུ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གསར་དུ་བཟུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་རི་བོང་རྭ་མེད་ལྟ་བུའི་མེད་དགག་ཉིད། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་བསྒོམ་བྱའི་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་པའི་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་འདུག་པ་དེ་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གོང་བརྗོད་སྐྱོན་བརྒྱད་ཀ་སོ་ན་གནས་ཀྱི་ཅུང་ཟད་བསལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པར་གཞན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་སྨྲ་བ་འདི་ཁས་ལེན་རུང་བ་ཞིག་ན། ཇོ་ནང་ 22-4-63a པས། གཉུག་མ་དོན་དམ་བདེན་པ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་ལ། གློ་བུར་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པས་སྟོང་པར་བཤད་པ་འདི། ཁྱེད་ཅག་ལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཕུལ་དུ་འགྱུར་རིགས་པས། ཁྱེད་ཅག་གི་ལུགས་ཀུན་རྫོབ་གཞན་སྟོང་སྤངས་ནས། ཇོ་ནང་པའི་དོན་དམ་གཞན་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་ལེགས་པར་འདུག་སྟེ། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀུན་རྫོབ་གཞན་སྟོང་། དོན་དམ་རང་སྟོང་དུ་ཁས་བླངས་འདུག་ལ། ཇོ་ནང་པས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་། དོན་དམ་གཞན་སྟོང་དུ་ཁས་བླང་འདུག་པས། འདི་གཉིས་གང་གི་ལེགས་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱོད་ཅིག །ཚིག་རིས་ཀྱི་འཐེན་རྩོད་ཙམ་ལ་ཆགས་སྡང་མེ་ལྟར་འབར་བས་རང་རྒྱུད་བསྲེག་པའི་ཐོས་བསམ་དོན་ཆུང་ལ་མི་ཚེ་འདའ་བ་ལས། དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་བསམ་གཞིག་

【現代漢語翻譯】 那麼，即使是那些自詡精通辭藻、想要貶低他人觀點的人，又怎能理解其中的深意呢？請仔細思考後再發表言論。如果有人說：『這些言論並非基於真俗二諦的任何一方，而是指瓶子在名言上不空于瓶子，在勝義上空于真實存在，因此沒有任何過失。』那麼，對於瓶子這個法，可以這樣立論：『瓶子，作為所立宗，空于真實存在，因為其遠離一和多的自性。』像這樣從反面的角度來陳述宗、因、喻三者的論證方式，僅僅是通過反面的方式來否定瓶子的真實存在，除此之外沒有其他意義的話，那麼在古人看來，這就會變成重複論證已成立的觀點。如果在名言上，瓶子不空于瓶子，並且瓶子沒有真實存在，除此之外沒有其他意義，那麼又何必進行辭藻上的爭論呢？僅僅是表達意圖的言語，原本不應該引起爭論，但如果僅僅是承認這些，那麼你們與西藏古人相比，又有什麼特別之處呢？你們認為主張瓶子等自空的古人觀點不合理，因此創立了新的宗派，主張瓶子等他空的觀點，並且認為一切法都空于自身之外的真實存在，就像兔子沒有角一樣，這種無遮止的空性，在顯宗和密宗中都被認為是最終的修行境界。如果是這樣，那麼上述基於名言和勝義的八種過失，都依然存在，無法消除。如果你們承認瓶子並非自身空，而是空於他者的真實存在的他空觀點，那麼對於覺囊派所說的『本初勝義諦，無二的真如，並非自身空，而是空于暫時的世俗二取分別』，你們應該會認為是最好的解釋。如果這樣，你們最好放棄世俗他空的觀點，追隨覺囊派的勝義他空觀點，因為你們主張世俗他空，勝義自空，而覺囊派主張世俗自空，勝義他空。這兩種觀點哪個更好，請各位藏人仔細思考。與其沉迷於辭藻的爭論，像火焰一樣燃燒自己的內心，將一生耗費在無意義的聞思上，不如如理思維勝義空性的意義。

【English Translation】 Then, how can those who pride themselves on their eloquence and desire to belittle the views of others understand its profound meaning? Please think carefully before speaking. If someone says: 'These words are not based on either of the two truths, but refer to the fact that a vase is not empty of a vase in conventional truth, and is empty of true existence in ultimate truth, so there is no fault.' Then, for the phenomenon of a vase, it can be argued: 'A vase, as the subject of the proposition, is empty of true existence, because it is devoid of the nature of one and many.' If such a logical formulation, presenting the subject, predicate, and reason from opposite perspectives, merely negates the true existence of the vase from the opposite perspective, and has no other meaning, then in the eyes of the ancients, this would become a re-establishment of what has already been established. If, in conventional truth, a vase is not empty of a vase, and a vase has no true existence, and there is no other meaning, then what is the point of arguing over words? Mere expressions of intent should not give rise to disputes, but if you merely acknowledge these, then what distinguishes you from the ancient Tibetans? You consider the views of the ancients, who assert that vases and so on are empty of themselves, to be unreasonable, and therefore establish a new school, asserting that vases and so on are empty of others, and believe that all phenomena are empty of true existence other than themselves, like a rabbit without horns, and that this non-affirming negation is considered the ultimate state of practice in both Sutra and Tantra. If this is the case, then all eight of the aforementioned faults based on conventional and ultimate truth remain and cannot be eliminated. If you accept this other-emptiness view that vases are not empty of themselves but are empty of the true existence of others, then the Jonangpas' statement that 'the primordial ultimate truth, the non-dual Suchness, is not empty of itself, but is empty of the adventitious conventional appearances' should be considered the best explanation for you. In that case, you should abandon the conventional other-emptiness view and follow the Jonangpas' ultimate other-emptiness view, because you assert conventional other-emptiness and ultimate self-emptiness, while the Jonangpas assert conventional self-emptiness and ultimate other-emptiness. Which of these two is better, let the Tibetans consider. Rather than being consumed by attachment and hatred for mere verbal disputes, burning one's own mind, and wasting one's life on trivial study and contemplation, it is better to properly contemplate the meaning of ultimate emptiness.

---

རེ་བྱས་ན་ལེགས་འདྲ་བས། བློ་གཟུར་གནས་ཀྱིས་གཞལ་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་ངོར་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི། རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ནོ། ། 22-4-63b དེ་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པའམ། བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རྟེན་འབྱུང་བསླུ་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་དེ་ན་གྲུབ་འདུག་གི། ཚིག་རིས་ཀྱི་འཐེན་རྩོད་ལ་དགོས་ཅང་གདའ་འམ། དེ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ན། བུམ་པ་འདི་བདེན་མེད་ཡིན་ཞེའམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། བུམ་སོགས་ལ་བདེན་མེད་དམ་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། སྟོང་མི་སྟོང་གི་དོན་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཤན་ཕྱེས་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་མི་འགལ་ལ། ཤན་མ་ཕྱེད་པར་ཚིག་རིས་ཙམ་གྱིས་འབྱེད་པར་བསམ་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་འདུ་མང་བས། སྤྱིར་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་གཞལ་དགོས་ཀྱི། ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་ཀྱིས་ངལ་བ་བསྐལ་བརྒྱར་འབད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚོད་མི་གདའ་བས། གངས་ཅན་སྟོང་ཉིད་སྨྲ་བ་རྣམས་དོན་ལ་ལེགས་པར་རྟོན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་འཆད་པར་མཛོད་ཅིག །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 說心隨法 བློ་ཆོས་ལ་བརྗོད་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཞིག་སྟོང་དགོས་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་རང་སྟོང་མིན་པར་ 22-4-64a ཁས་བླངས་པ་ལྟར་ན། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་ཞེས་རྗེ་བླ་མས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་དེའི་དོན། ཁྱོད་ལྟར་ན། བདེན་མེད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་རུང་ན་སྲིད་ཀྱི། སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདིར་འཆར་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་རང་གིས་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་སྟོང་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བར་ཤར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གྲུབ་གཏན་མེད་ཀྱི་མེད་དགག་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བར་འཆར་སྲིད་ན། རི་བོང་རྭ་མེད་སྣང་སྲིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལོངས་ཤིག །གལ་ཏེ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་དང་བདེན་པས་སྟོང་པ་གཉིས་ཀ་གཞི་གཅིག་ཡིན་རུང་བས་སྟོང་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་སྙམ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཆོས་ཅན། གནག་གི་རྭར་འཆར་བར་ཐལ། གཞན་གྱི་སྟོང་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོར་འཆར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་དགག་པ་ཆོས་ཅན། སྣང་བའི་དངོས་པོ་གང་དུའང་འཆར་མི་སྲིད་པར་ཐལ། གཏན་མེད་ནི་ཡོད་པའི་ད

【現代漢語翻譯】 如果這樣做比較好，用公正的智慧來衡量，用真實的智慧來分析，當瓶子不可見時，就證明了空性的意義。因此，必須證明名言的諸法在自性上是空性的。如果存在自性上不空的法，那就是真實存在。 像這樣，雖然沒有通過真實的智慧來分析成立的，或者真實成立的事物，但是顯現的無欺誑的緣起顯現，如果知道這是事物自性的顯現而無自性，那麼空性和緣起意義相同就成立了。還需要文字上的爭論嗎？像這樣成立了無真實之後，這個瓶子是無真實的，或者說是空性。因為要證明瓶子等是無真實或者空性，所以如果區分了空與不空的意義在勝義上不成立，以及在名言上不存在的差別，那麼無論怎麼說意義上都不會矛盾。如果沒有區分，只是在文字上進行區分，那麼無論怎麼說都會有很多矛盾。總的來說，要依靠四依處來衡量佛經的意義，如果只是在文字上爭論，即使努力無數劫也無法證悟空性。因此，雪域的空性論者們，請依靠意義來好好地解釋佛陀的意趣。吉祥！ 說心隨法 心隨法 按照你的觀點，必須空掉名言中不存在的事物。如果像你承認的那樣，名言中存在的一切都不是自空的，那麼宗喀巴大師反覆說的『空性顯現為緣起』的意義，按照你的觀點，如果無真實可以顯現為真實存在，那倒有可能。但是，空性絕不可能顯現為名言緣起的無欺誑顯現。因為你承認緣起的顯現，也就是名言中存在的事物，永遠不是自空的。不是以真實存在空掉的『他空』顯現為緣起的顯現。如果根本不存在的『無遮』可以顯現為緣起的顯現，那麼你就承認兔角可以顯現為一切有無的事物吧！如果認為緣起的顯現和以真實空掉的二者是同一個基礎，所以空性顯現為緣起，那麼，沒有兔角，應成顯現為牛角。因為其他的空性會顯現為其他的實物。此外，被否定為名言中不存在的事物，應成不可能顯現為任何顯現的事物。因為根本不存在的事物是存在的

【English Translation】 If it seems good to do so, judging with an impartial mind, when analyzed with the wisdom of ultimate truth, the non-perception of the pot proves the meaning of emptiness. Therefore, it is necessary to prove that all phenomena of convention are empty of their own nature. If there is a phenomenon that is not empty of its own nature, then it is truly established. Thus, even though there is nothing established as being able to withstand analysis by the wisdom of ultimate truth, or truly established, this unmistaken appearance of dependent arising is, by the very nature of things, known to be such that appearance is without inherent existence. Then the unity of emptiness and dependent arising is established. Is there any need for verbal disputes? Thus, when it is established as being without truth, one says, 'This pot is without truth' or 'It is emptiness.' Because one is establishing the terms 'without truth' or 'emptiness' for pots and so forth, if one distinguishes between the meaning of empty and not empty as not being established in ultimate truth, and as being absent in convention, then no matter how one speaks, there will be no contradiction in meaning. If one does not distinguish and thinks to differentiate merely by words, then no matter how one speaks, there will be many contradictions. In general, one must measure the meaning of the scriptures by relying on the four reliances. If one strives for hundreds of eons merely by verbal disputes, one will not be able to realize emptiness. Therefore, all those who speak of emptiness in the Land of Snows, please explain the intention of the Victorious One by relying well on the meaning. May there be auspiciousness! Saying the Mind Follows the Dharma Mind Following the Dharma According to your system, something that does not exist conventionally must be empty. If, as you assert, everything that exists conventionally is not empty of itself, then the meaning of 'emptiness appears as dependent arising,' which Je Rinpoche repeatedly stated, could only be possible if, according to you, something without truth could appear as truly existent. However, it is never possible for emptiness to appear as the unmistaken appearance of conventional dependent arising. This is because you assert that the appearance of dependent arising, which are things that exist conventionally, are never empty of themselves. The 'other-emptiness' that is empty of true existence does not appear as the appearance of dependent arising. If the negation of utter non-existence could appear as the appearance of dependent arising, then you should assert that the non-existence of rabbit horns appears as all existent and non-existent things! If you think that the appearance of dependent arising and that which is empty of truth are both the same basis, so emptiness appears as dependent arising, then the non-existence of rabbit horns should appear as cow horns. Because the emptiness of one thing appears as the entity of another. Furthermore, that which is negated as not existing conventionally cannot possibly appear as any appearing thing. Because that which is utterly non-existent is the existence of

---

ངོས་པོར་ནམ་ཡང་འགྱུར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཤིག་མེད་པར་བཀག་པ་ལ་འདོད་ཀྱི། 22-4-64b ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་དོ། །ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་ཀྱང་། སྟོང་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དུ་སྒྲུབ་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་གཏན་མེད་ཅིག་རྟེན་འབྱུང་དུ་ཤར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེན་མེད་ཅེས་པ་འདི་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་དམིགས་པ་འདི་ལས་གཞན་དུ་བྱས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དུ་འཆར་བའི་དོན་གཏན་ནས་ཁེགས་ཤིང་། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གཞི་གཅིག་ལ་འདུར་མི་རུང་བའི་འགལ་བ་ཅན་དུ་བློ་ཆོས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླང་བ་བཞིན། གཞན་ལ་མཐའ་གཉིས་འགལ་མེད་སྒྲུབ་པ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི། རང་སྐྱོན་གཞན་ལ་འགེལ་བ་ངོ་མཚར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་གཉིས། ཆོས་གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད། རང་ཉིད་མི་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱར་ཡང་། སྐྱེས་བུ་ནད་ཡོད་ལ། གཞན་གྱི་ནད་མེད་སྦྱར་ཡང་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ནད་མེད་གཞན་གྱི་ནད་དུ་ཤར་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་སོ། །ཧ་ཧ། བུམ་པ་རང་སྟོང་ཡིན་ན་ 22-4-65a སྐྱོན་ཅི་ཡོད། ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་སྙམ་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དགོས་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་ཁེགས་པར་ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་བ་ལྟར་ན། བདེན་གཉིས་དེ་ལས་འགལ་ཚབ་ཆེ་བ་ཅི་ཡོད། བདེན་གྲུབ་འདི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་སམ། ཁེགས་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། མི་ཁེགས་ན་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་བུམ་པ་བུམ་པར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་ཁེགས་ལ། མི་ཁེགས་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བདེན་གྲུབ་མེད་ཅེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་གང་ཡིན། དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པོ་གོ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་ན། ཚིག་རིས་ཙམ་ལ་ཕན་ཐབས་སུ་འཆེལ་ནས། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཁྱོད་ལ་སུས་བསླབས། སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འདི་འདྲས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནམ་ཡང་བློ་ངོར་འཆར་མི་བཏུབ་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཕྱ

【現代漢語翻譯】 因為自性從根本上是不可能改變的。因此，在你的宗派中，你認為『空性』這個詞是用來否定一種不存在的法嗎？ 因為你承認所有存在於名言中的事物都不是空性的，所以這是非常低劣的觀點。在我們的宗派中，這些存在於名言中的法，如果用勝義諦的智慧來觀察，因為找不到任何可執著的目標，所以從一開始就被證明是自性空。雖然是空性，但同時顯現，因此我們建立了顯現與空性無二無別。名言中根本不存在的事物不會作為緣起而顯現，因為這兩者不是一回事，名言中存在與不存在是互相排斥的。因此，所謂的『無自性』，如果用勝義諦的智慧來觀察，僅僅是指找不到任何可執著的目標。如果除此之外還有其他含義，那麼空性作為緣起顯現的意義就會完全被否定。正如你所承認的那樣，空性和緣起是不能在同一個基礎上調和的矛盾。你指責別人建立二諦無二無別，這真是把自己的過錯強加於人，真是可笑！名言中存在的事物本身不是空性的，而是空於他體的自性，這兩種空性是不同的。即使將其他事物的空性應用於不空的事物上，就像給病人用健康人的藥一樣，也是沒有用的。將他人的健康視為他人的疾病，這就是你的宗派。哈哈！如果瓶子是自性空的， 那有什麼問題呢？如果你認為它必須在名言中不存在，那麼按照你的觀點，如果它被勝義諦的智慧所否定，它就必須在名言中不存在；如果它存在於名言中，它就不會被勝義諦的智慧所否定。那麼，還有什麼比這兩種觀點更矛盾的呢？這種自性成立是被名言的理智所否定，還是不被否定？如果被否定，那麼就不需要勝義諦的智慧了；如果不被否定，那麼自性成立就存在於名言中。瓶子是否能經受住勝義諦智慧的檢驗？如果能，那麼瓶子就不會被勝義諦的智慧所否定；如果不能，那麼它就是自性成立的。如果是這樣，那麼『無自性成立』的證明是什麼？因此，即使說『空于自性成立』，除了用勝義諦的智慧找不到任何可執著的目標之外，也沒有什麼更多的意義。你只是在文字上尋找幫助，這種背離實相，背離顯空雙運的觀點是誰教你的？如果空性是證悟雙運的唯一途徑，那麼你這種空性永遠無法在心中顯現顯空雙運的意義。因此，你已經遠離了實相。

【English Translation】 Because its nature can never change. Therefore, in your system, do you assert that the term 'emptiness' is used to negate a phenomenon that does not exist in name? Because you affirm that everything that exists in name is not empty, this is a very inferior view. In our system, these phenomena that exist in name, when examined with the wisdom of ultimate truth, are proven to be empty of inherent existence from the very beginning because there is no object to grasp. Although it is emptiness, it simultaneously appears, therefore we establish the inseparability of appearance and emptiness. Something that does not exist at all in name does not arise as dependent origination, because these two are not the same; existence and non-existence in name are mutually exclusive. Therefore, the so-called 'lack of inherent existence,' when examined with the wisdom of ultimate truth, merely refers to not finding any object to grasp. If there is any other meaning besides this, then the meaning of emptiness appearing as dependent origination is completely negated. As you acknowledge, emptiness and dependent origination are contradictory and cannot be reconciled on the same basis. You criticize others for establishing the inseparability of the two truths, which is truly imposing your own faults on others, how ridiculous! Phenomena that exist in name are not empty in themselves, but are empty of the inherent existence of others; these two emptinesses are different. Even if the emptiness of other things is applied to things that are not empty, it is like giving a healthy person's medicine to a sick person, it is useless. Considering the health of others as the disease of others, that is your system. Haha! If the vase is empty of itself, what is the problem? If you think it must not exist in name, then according to your view, if it is negated by the wisdom of ultimate truth, it must not exist in name; if it exists in name, it will not be negated by the wisdom of ultimate truth. Then, what could be more contradictory than these two views? Is this self-establishment negated by the reasoning of name, or not negated? If it is negated, then the wisdom of ultimate truth is not needed; if it is not negated, then self-establishment exists in name. Can the vase withstand the examination of the wisdom of ultimate truth? If it can, then the vase will not be negated by the wisdom of ultimate truth; if it cannot, then it is self-established. If so, then what is the proof of 'no self-establishment'? Therefore, even if one says 'empty of self-establishment,' there is no more meaning to understand than not finding any object to grasp with the wisdom of ultimate truth. You are just seeking help in words, who taught you this view that turns its back on reality, on the union of appearance and emptiness? If emptiness is the only path to realizing the union, then your kind of emptiness can never bring the meaning of the union of appearance and emptiness to mind. Therefore, you have strayed from reality.

---

ིར་ཕྱོགས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་གྱི་ལྟ་བ་འདིས་ཁྱོད་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ 22-4-65b ལ་ནམ་ཡང་མི་འགྲོ་བས། སྟོང་ཉིད་དེ་འདྲ་ལོ་བརྒྱར་བཤད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་ཕྱིན་པའི་བླུན་པོ་ཁྱོད་སྙིང་རེ་རྗེའོ། །ཚིག་གི་བརྗོད་ལུགས་ཞིག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོགས་ལ། ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བས། ཁོ་བོས་ཁྱོད་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལ་ཚིག་པ་མ་ཟ་ཞིག །བདག་བདེན་པ་ཡིན་མིན་བློ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྟོགས་ཤིག །ཧ་ཧ། བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་བདེན་གྲུབ་མི་དམིགས། བུམ་པ་དམིགས་སམ། བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱང་མི་ཁེགས་ལ། མ་དམིགས་ན་བུམ་པའང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་དོ། །དེས་ན་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དམིགས་པའམ་རྙེད་པ་ལ་བརྡའ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཚིག་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་དང་བདེན་གྲུབ་མི་དམིགས་པ་འདྲ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་། བུམ་པ་བུམ་པར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མི་ཁེགས་ལ། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཙམ་མེད་པར་མི་ཁེགས་པས། དེས་ན་དོན་དམ་པར་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་བཞིན། བུམ་ 22-4-66a པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་མི་རིགས་ཏེ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ན། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་མི་རིགས་པས་ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིག་བྱ། །སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་འགོག་མེད་དང་། དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་འགལ་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་དགོས་ཀྱི། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་སྟོང་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཞན་མི་སྟོང་པ་གཉིས། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བར་ཇི་ལྟ་བུར་རུང་སྟེ། རི་བོང་རྭ་མེད་གནག་གི་རྭར་འཆར་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །སོང་ངོ་། །ཧ་ཧཿ ༈ ། 攝要 སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། རིགས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ལ་འདི་འདྲི་སྟེ། བུམ་པ་དང་དེའི་བདེན་གྲུབ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དེ། རྫས་གཞན་ཡིན་ན་བདེན་གྲུབ་རྫས་ཡོད་དུ་འགྱུར་ལ། བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པས་ཡིན་ན། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ལྟར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཡིན་ན། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་རྟག་པས་སྟོང་པ་ལྟར། རྟག་པ་ལྟ་བུའི་བདེན་གྲུབ་བཏགས་ཡོད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་བུམ་པ་ལ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་གཞན་ལ་ཡོད་སྲིད་དེ་ནམ་མཁའ་ལ་རྟག་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདེན་གྲུབ་གཞི་མེད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་ 22-4-66b པས། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་གཅིག་པ་བཀག་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་དམ་གཞན་དུ་འདོད་ན། བདེན་གྲུབ་གཞི་

【現代漢語翻譯】 你以這種偏向詞句之道的見解，永遠無法走上解脫之路。你這個愚人，縱然百般宣說空性，也無法趨向真如實相，真是可悲啊！你無法通過言辭的表達方式來證悟真如，也無法精通名相。我出於善意對你說的這些話，你不要生氣。在內心深處探究我所說的是否真實，從而證悟真如實相。哈哈！如果用理智去分析瓶子，發現它是不可得的，那麼它就是沒有真實存在的。如果用理智去分析，就無法找到真實存在。你能找到瓶子嗎？如果能找到瓶子，那就無法否定它的真實存在；如果找不到瓶子，那就連瓶子也無法找到，這兩者是沒有區別的。因此，所謂的『真實存在』，只是用以指代理智所能找到或發現的東西。雖然詞語有所不同，但就本質而言，用理智去分析，瓶子是不可得的，真實存在也是不可得的，這兩者是相同的。在名相概念的層面，瓶子是存在的，瓶子被認為是真實存在的。但這並不能否定它在勝義諦中是不存在的。雖然瓶子在勝義諦中是不存在的，但這並不能否定它僅僅是緣起顯現。因此，既然在勝義諦中沒有真實存在，那麼就不能說瓶子在名相概念中是存在的，因為用理智去分析，這兩種存在都是不可得的。因此，正如經中所說：『因為這種理智在名相概念中是不合理的』，以及『真如不生，而世間生』等等。因此，必須證悟到顯現如生的現象是不可阻擋的，而在勝義諦中是不生的，這兩者是無矛盾的結合。如果將名相概念中不存在的法視為他空，將名相概念中存在的法視為非他空，那麼這二者如何能統一顯現為空性和緣起是同一意義呢？這就像兔子角不可能出現在母牛的角上一樣。結束了！哈哈！ 攝要 要點總結：我問你，精通邏輯之人，你認為瓶子和它的真實存在是不同的，那麼，如果它們是不同的實體，那麼真實存在就變成了一個實有的事物。如果它們僅僅是概念上的區分，就像瓶子的無常一樣，那麼從區分的角度來看，瓶子就會變成真實存在的。就像瓶子空無常一樣，類似常的真實存在也會變成概念上的存在。即使它在瓶子上不存在，它也可能存在於其他事物上，就像常存在於虛空中一樣。真實存在是一個沒有基礎的虛構，如果你認為瓶子和真實存在僅僅是通過否定同一性來區分或不同，那麼真實存在就...

【English Translation】 With this view that is biased towards the path of words, you will never go on the path of liberation. You fool, even if you explain emptiness for a hundred years, you will not go towards the side of Suchness. I feel sorry for you! You will not realize Suchness with a way of expressing words, and you will not become proficient in terminology. Do not be angry at me for speaking to you with good intentions. Turn your mind inward to see if what I say is true and realize Suchness. Haha! If you examine a vase with reasoning, it is not found, so it is not truly established. If you examine it with reasoning, true establishment is not found. Do you find the vase? If you find the vase, then true establishment is not refuted, and if you do not find it, then the vase is not found either, and the two are no different. Therefore, 'true establishment' is a term used to indicate what is found or discovered by reasoning, but although there is a difference in words, in essence, the vase that is not found by reasoning and the true establishment that is not found are the same. In the face of terminological analysis, the vase exists, and the vase is truly established as a vase, but this does not refute that it does not exist ultimately. Although the vase does not exist ultimately, it does not refute that it is merely an appearance of dependent arising. Therefore, although true establishment does not exist nominally in the ultimate sense, it is not reasonable to say that the vase exists nominally, because both truths are not found by reasoning. Therefore, it is said, 'Because that reasoning is not reasonable in terminology,' and 'That which is unborn, the world is born, is intelligence,' and so on. Therefore, one must realize that the appearance of birth is unpreventable, and that it is unborn ultimately, as a union free from contradiction. How can the two, a phenomenon that does not exist nominally, which is other-empty, and a phenomenon that exists nominally, which is not other-empty, appear as one meaning of emptiness and dependent arising? It is as impossible as a rabbit's horn appearing on a cow's horn. It is over! Haha! Summary In short: I ask you, logician, if you think that the vase and its true establishment are different, then if they are different entities, then true establishment becomes a real thing. If it is only a distinction of imputation, like the impermanence of the vase, then from the point of view of distinction, the vase becomes truly established. Just as the vase is empty of permanence, the true establishment like permanence also becomes an imputation, and even if it does not exist on the vase, it may exist on other things, just as permanence exists in the sky. True establishment is a baseless fabrication, if you think that the vase and true establishment are distinguished or different only by negating identity, then true establishment...

---

མེད་སྒྲོ་བཏགས་སུ་རྟོགས་ཟིན་པས། ད་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་བཀག་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། བུམ་པ་རི་བོང་རྭས་སྟོང་པ་བཞིན། བུམ་པ་ལ་རི་བོང་རྭ་མེད་ཅེས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཙམ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་ལོག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཞི་དེ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་མ་གྲུབ་པར་གཞུང་སྤྱིའི་ལུགས་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་བུམ་པ་སྟོང་ཞེས་ཅིས་མི་སྨྲ། གཞན་ཡང་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་དེའི་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་སམ། ཐ་དད་གཞན་དུ་དམིགས། གཞན་དུ་ནི་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཆེད་དུ་དགག་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ངའམ་བདག་དེ་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་བརྟག་ཚེ། གཞན་དུ་མ་དམིགས་པས་འགོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པར་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་མོད། ཁྱེད་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །ཐ་ 22-4-67a སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་ཇི་སྙེད་དང་། རི་རྭ་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་མོད། ཁས་ལེན་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ནས་སྟོང་མི་སྟོང་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ནི་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ངག་འབྲེལ་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་རྙོག་པར་བྱེད་པ་འདྲ་ཡང་། དབུ་མ་གཞན་གྱིས་མ་ཐོན་པའི་གདན་སའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་བཞེས་ཡིན་པས། བརྟགས་ནས་རྟོགས་ན་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ད་དུང་གོ་རྒྱུ་ལོས་ཡོད་སྙམ། སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དགོས་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་གྲུབ་བམ་ཆོས་ཀྱི་བདག་གམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞིག་ཅིང་བརྟགས་ནས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་འདྲ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་ན། སྟོང་ཉིད་དང་། བདེན་མེད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དང་། བདག་མེད་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་ནུས་འདྲ་ཡང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་ཁེགས་པར་ཁས་བླངས་ནས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་ 22-4-67b བརྟགས་པ་གཞན་ཞིག་རིགས་པས་དགག་དགོས་ཞེས་པས་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་གོ་མི་ཆོད་པའི་འཆད་ཚུལ་འདི་ནི། ཇི་སྐད་དུ། རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་གནས་སོགས་དྲངས། ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་མཐོང་ཡང་། ད་དུང་དེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འཆད་ཚུལ་ཁྱེད་ཚོའི་གསུངས་ལ་ལོས་ཡོད། སུན་འབྱིན་བརྗོད་འདོད་མིན་ཏེ་རིགས

【現代漢語翻譯】 既然已經認識到一切都是假立的，又何必再用勝義理論去否定瓶子呢？這就像瓶子如同兔角一樣是空無的，僅僅是安立『瓶子上沒有兔角』這樣的名稱而已。因為以普遍的宗義理論已經成立，假立顛倒識之境的顯現，與假立的基礎既非一體也非他體。既然如此，為何不能說瓶子為空，因為瓶子與它的真實存在既非一體也非他體？此外，凡夫俗子是將瓶子和它的真實存在執為一體呢？還是執為異體？既然不是執為異體，那就無需用勝義理論特意去否定它了。這就像在觀察俱生我執所執著的『我』或『自我』與蘊是一體還是他體時，因為不是執為異體，所以就否定了它一樣。雖然誰都必須承認五蘊為空性，但按照你們的觀點，就必須承認五蘊是被與五蘊相異的補特伽羅的自我所空。在名言的觀察層面，瓶子不是被瓶子所空，而是被真實存在所空。同樣，對於氆氌等其他事物，以及兔角、石女兒等，說它們是空性的，僅僅是言說上沒有矛盾。但是，在用勝義理論觀察是否為空時，如果也這樣宣說，就好像是語無倫次，反而會擾亂對空性的理解。然而，因為這是格魯派其他論師無法企及的格西大德們的觀點，所以如果經過分析后能夠理解，那將是非常了不起的，肯定還有更深的含義可以理解。確立空性的必要性在於，爲了消除對名言諸法執著為真實存在、法我或自性，所以需要對名言中存在的諸法進行分析和觀察，從而證明其為空性。如果能夠這樣證明，那麼空性、無實、無自性、無我等概念就很容易成立。然而，如果承認名言諸法不空于其自性，因此不能被勝義理論所否定，並且還需要用理證去駁斥另一種對名言中不存在的事物執著為真實存在的觀點，那麼這種講法就好像是勝義理論無法發揮作用一樣。正如經中所說：『自己家裡挖墻腳，引來毒蛇』。我看到的就是這種情況。或許你們還有更深奧的解釋，我並非想要反駁，只是想了解其中的道理。 Since it has already been realized that everything is falsely imputed, why is it necessary to negate the pot with ultimate analysis? It is like the pot being empty like a rabbit's horn, merely establishing the name 'there is no rabbit's horn on the pot.' Because it has been established by the general tenet's reasoning that the appearances of the objects of false imputation consciousness are neither one nor different from the basis of imputation. If so, why not say that the pot is empty of true existence, which is neither one nor different from the pot? Furthermore, do ordinary beings perceive the pot and its true existence as one? Or do they perceive it as different? Since they do not perceive it as different, it is negated, so there is no need to specifically negate it with ultimate analysis. It is like when examining whether the 'I' or self, which is the object of the innate grasping at self, is one with or different from the aggregates, it is negated because it is not perceived as different. Although everyone must accept that the five aggregates are empty of a self of a person, according to your view, it must be accepted that the five aggregates are empty of a self of a person that is other than the aggregates. In terms of conventional analysis, the pot is not empty of the pot, but the pot is empty of true existence. Similarly, there is no contradiction in merely stating that other phenomena such as woolen cloth, rabbit horns, and barren women are empty. However, when discussing whether something is empty or not by analyzing it with ultimate analysis, stating it in this way is like irrelevant talk that confuses the understanding of emptiness. However, since it is the assertion of great scholars of the Gelug school that others have not achieved, if one understands it after investigation, it would be very amazing, and there must still be something to understand. The purpose of establishing emptiness is to eliminate the imputation of true existence, a self of phenomena, or inherent existence to conventional phenomena. Therefore, it seems necessary to analyze and investigate conventional phenomena and prove them to be empty. If one proves it in this way, then emptiness, non-reality, lack of inherent existence, and selflessness seem to be easily established. However, if one accepts that conventional phenomena are not empty of their own nature and therefore cannot be negated by ultimate analysis, and then uses reasoning to refute another imputation of true existence to phenomena that do not exist conventionally, this way of explaining things, where ultimate analysis is ineffective, is like what is said: 'Digging a hole in one's own house, inviting snakes to dwell there.' I see it as similar to that. However, perhaps you have even deeper explanations. I do not intend to refute, but rather to understand the reasoning behind it.

【English Translation】 Since it has already been realized that everything is falsely imputed, why is it necessary to negate the pot with ultimate analysis? It is like the pot being empty like a rabbit's horn, merely establishing the name 'there is no rabbit's horn on the pot.' Because it has been established by the general tenet's reasoning that the appearances of the objects of false imputation consciousness are neither one nor different from the basis of imputation. If so, why not say that the pot is empty of true existence, which is neither one nor different from the pot? Furthermore, do ordinary beings perceive the pot and its true existence as one? Or do they perceive it as different? Since they do not perceive it as different, it is negated, so there is no need to specifically negate it with ultimate analysis. It is like when examining whether the 'I' or self, which is the object of the innate grasping at self, is one with or different from the aggregates, it is negated because it is not perceived as different. Although everyone must accept that the five aggregates are empty of a self of a person, according to your view, it must be accepted that the five aggregates are empty of a self of a person that is other than the aggregates. In terms of conventional analysis, the pot is not empty of the pot, but the pot is empty of true existence. Similarly, there is no contradiction in merely stating that other phenomena such as woolen cloth, rabbit horns, and barren women are empty. However, when discussing whether something is empty or not by analyzing it with ultimate analysis, stating it in this way is like irrelevant talk that confuses the understanding of emptiness. However, since it is the assertion of great scholars of the Gelug school that others have not achieved, if one understands it after investigation, it would be very amazing, and there must still be something to understand. The purpose of establishing emptiness is to eliminate the imputation of true existence, a self of phenomena, or inherent existence to conventional phenomena. Therefore, it seems necessary to analyze and investigate conventional phenomena and prove them to be empty. If one proves it in this way, then emptiness, non-reality, lack of inherent existence, and selflessness seem to be easily established. However, if one accepts that conventional phenomena are not empty of their own nature and therefore cannot be negated by ultimate analysis, and then uses reasoning to refute another imputation of true existence to phenomena that do not exist conventionally, this way of explaining things, where ultimate analysis is ineffective, is like what is said: 'Digging a hole in one's own house, inviting snakes to dwell there.' I see it as similar to that. However, perhaps you have even deeper explanations. I do not intend to refute, but rather to understand the reasoning behind it.

---

་པ་བརྗོད་འདོད་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གྱི་གོ་བ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འགོག་གི། གང་ཟག་དང་ཆོས་བཀག་མི་དགོས་ཏེ། བཀག་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མི་འབྱུང་ཀ་མེད་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་བདག་གཉིས་འགོག་གི་ཆོས་དང་གང་ཟག་མ་བཀག་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁས་ལེན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དཔྱོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བཀག་ནས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་དགོས་ཞེས་པ་དངོས་འགལ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ལྟར་ངེས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དཔྱད་ནས་གཞིག་ཅིང་སྟོང་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ། དེས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ 22-4-68a གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཐ་སྙད་རྣམས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་དང་། དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་དང་། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པའི་བདག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྲུབ་མི་སྲིད་པའམ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མ་རྙེད་པའམ། མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། བདག་མེད་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དང་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་མ་བཀག་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་གཞི་དང་། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཐ་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པ་ནམ་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མ་བཀག་ལ་མི་ཁེགས་སོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་གང་ཡང་དེས་དཔྱད་ངོར་མི་འགྲུབ། མི་རྙེད་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས། མ་བཀག་པའམ། མ་བསལ་བའམ། དཔྱད་བཟོད་པ་ཅུང་ཟད་མི་སྲིད་དེ། སྲིད་ན་བདག་གཉིས་ཀྱང་མི་ཁེགས་སོ། །དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱད་ངོར་ཁེགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དཔྱད་ངོར་མི་ཁེགས་པ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་དངོས་སྨྲ་བས་མ་རྟོགས་ནས། སྟོང་ན་སྣང་མི་སྲིད། སྣང་ན་སྟོང་མི་སྲིད་སྙམ་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐུར་འདེབས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ 22-4-68b དམིགས་སུ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལས་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་མི་ལྡོག་མོད། ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དབང་གིས་བསླུ་མེད་དུ་སྣང་བ་འདི་འགག་མི་དགོས་ལ། དེས་ན་སྟོང་བཞིན་སྣང་བ། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའི་སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་ཡིན་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་མི་ནུས་པ་འདིས་གྲུབ་པས། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། མེ་ཚ་བ་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་ལྟར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། གཟུགས་ས

【現代漢語翻譯】 這是爲了表達（空性）的意願，並且爲了在自己和他人的心中生起通達解脫道之主要內容——空性的見解。 像這樣，以勝義諦的理智來破斥人我和法我。如果不需要破斥人我和法，因為如果破斥了，名言就會不成立，難道不會出現這樣的情況嗎？ 這非常正確，我們完全承認以勝義諦的理智破斥二我，而不破斥法和人。 如果是這樣，那麼以理智破斥名言的法，從而成立空性，這難道不是自相矛盾嗎？ 怎麼會呢？如果從名言理智的角度來說，那確實是這樣。但是，當以勝義諦的理智來分析和摧毀名言的法，併成立空性時，對於經得起理智分析的名言法，沒有什麼是成立的，因為名言是經不起理智分析的。 如果經得起理智分析而成立，就會變成實有，變成以自性存在的我。但是，如果經不起理智分析，或者勝義諦的理智無法找到或無法觀察到，那麼無我和無實有的意義以及無垢的名言就成立了。 不破斥法和人，因為法和人在名言中存在，是勝義諦理智分析的基礎，也是證悟勝義諦的方法，因此這些在世俗理智面前存在的事物，勝義諦的理智永遠不會破斥或推翻。 如果僅僅從勝義諦理智的角度來說，任何人和法都無法在理智分析面前成立。除了無法找到、無法觀察到之外，沒有什麼是沒有被破斥、沒有被消除或經得起理智分析的。如果存在，二我也無法被推翻。 因此，像這樣在勝義諦理智面前被推翻，但在名言理智面前不被推翻的情況，是實有論者沒有理解的。他們認為，如果空就不可能顯現，如果顯現就不可能空，因此誹謗空性。但是，在勝義諦中，像瓶子一樣的法的自性是無法觀察到的，因此成立為空性。雖然如此成立，但永遠不會變成不成立。 在名言中，由於依賴於緣起，無欺地顯現，這不需要被阻止。因此，顯現的同時是空性，空性的同時是顯現，顯現和空性無有相違，這是由事物的本性所決定的，任何人也無法否認。因此，由法性所成立的這一點，不需要其他理智來證明，就像火是熱的，水是濕的一樣，這是事物的本性。色...

【English Translation】 This is to express the intention (of emptiness), and to generate in oneself and others the understanding of how to establish emptiness, the main point of the path to liberation. Like this, the wisdom that investigates ultimate truth refutes the self of person and the self of phenomena. If it is not necessary to refute the self of person and phenomena, because if they are refuted, conventionalities will not be established, wouldn't such a situation arise? That is very true, we fully acknowledge that the wisdom that investigates ultimate truth refutes the two selves, but does not refute phenomena and persons. If that is the case, isn't it contradictory to say that the wisdom refutes the phenomena of conventionalities, thereby establishing emptiness? How could it be? If considered from the perspective of conventional wisdom, that is indeed the case. However, when the wisdom that investigates ultimate truth analyzes and destroys the phenomena of conventionalities, and establishes emptiness, for the conventional phenomena that are established as able to withstand analysis, nothing is established, because conventionalities cannot withstand analysis. If it is established as able to withstand analysis, it will become truly existent, becoming a self that exists by its own nature. However, if it cannot be established as able to withstand analysis, or if the wisdom that investigates ultimate truth cannot find or observe it, then the meaning of selflessness and non-true existence, and the faultless conventionalities, are established. It does not refute phenomena and persons, because phenomena and persons exist in conventionality, and are the basis for the analysis of ultimate truth, and the method for realizing ultimate truth. Therefore, these things that exist in the face of conventional wisdom are never refuted or overturned by the wisdom that investigates ultimate truth. If considered solely from the perspective of the wisdom that investigates ultimate truth, no person or phenomenon can be established in the face of its analysis. Apart from not being found or observed, there is nothing that is not refuted, not eliminated, or able to withstand analysis. If it existed, the two selves could not be overturned. Therefore, this situation where something is overturned in the face of the wisdom that investigates ultimate truth, but not overturned in the face of conventional wisdom, is not understood by the proponents of inherent existence. They think that if it is empty, it cannot appear; if it appears, it cannot be empty, and therefore they slander emptiness. However, in ultimate truth, the nature of a phenomenon like a vase cannot be observed, therefore it is established as emptiness. Although it is established in this way, it will never revert to being not established. In conventionality, due to relying on dependent arising, it appears without deception, and this does not need to be prevented. Therefore, appearing while being empty, and being empty while appearing, the non-contradiction of appearance and emptiness is established by the nature of things, and no one can deny this. Therefore, this which is established by the nature of things does not need to be proven by other reasoning, just as fire is hot and water is wet, this is the nature of things. Form...

---

ྟོང་པའམ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་སོགས། སྟོང་ཉིད་བཞི་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། སེམས་འགྲེལ་ལས། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་སོགས་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་དང་། མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་བཞིན་དུ་གོ་དགོས་ཀྱི། སྟོང་ཚད་མི་སྣང་། སྣང་ཚད་མི་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་གོ་ནས། སྟོང་རྒྱུ་དང་དགག་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་བཙལ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་རིང་དུ་འགྱུར་འདྲ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་རང་རེ་ཡི་སོགས་དྲངས། 22-4-69a ཞེས་གསུངས་པ་འདི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་འཚོལ་བ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་གི་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་བ་ཡིན་པར་མཐོང་ཡང་གཞན་དག་གི་ངོར་ཅི་ཆ། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་གོ་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་ཡུལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཆར་བ་འདྲ་སྙམ་ཡང་། རང་ལྟ་བུ་དུས་ངན་གྱི་གང་ཟག་སྐྱེས་སྦྱང་ཆུང་བས་ཟབ་དོན་ཤེས་དཀའ་བས། ལུང་བསྟན་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མ་བབ་ན་བཞག་པས་ཆོག་གི་རང་གི་གོ་ཚུལ་དྲང་པོར་སྨྲོས་པ་ཙམ་ལ། སུན་འབྱིན་དུ་མ་དགོངས་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུགས་གཞིག་མཛོད་ཅིག །མངྒ་ལཾ། ། ༈ 辨無實有,非究竟真相 ཡང་བདེན་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མིན་ཞེས་པ། སྤྱིར་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་། དེ་སྤྱིར་གནས་ལུགས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ནའང་། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའི་བདེན་མེད་འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་མིན་ན་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པར་ཁས་བླངས། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་འདོད་པས་དེ་འདྲའི་བདེན་སྟོང་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ 22-4-69b གནས་ལུགས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་པར་མི་ཁེགས། རང་ངོས་མི་སྟོང་། དོན་དམ་པས་བཀག་ཚད་དང་སྟོང་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་མི་སྣང་བར་ཁས་བླངས་པས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཞིག་སྟོང་པར་ཁས་བླང་བ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རི་བོང་རྭ་མེད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གཙོ་བོའི་རིགས་པ་འདི་ལ་འདུས། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་ཞེན་སྣ་གཅིག་མི་འཇིག །སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་འཆར། དེའི་དོན་རི་བོང་རྭ་མེད་དུ་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། རྟོག་མེད་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས

【現代漢語翻譯】 空性，或空性即是色等。這是四合一空性的顯現。在《心經釋》中說：『火的自性是熱等，從自性上說是空性。』經中也說：『空性不是使諸法變為空，而是諸法自性本空。』應如是理解。如果理解成空的部分不顯現，顯現的部分不空，並尋找其他的空和需要否定的對象，那就離理解空性的意義越來越遠了。全知者章嘉若貝多吉曾說：『現在我們……』 這段話對於那些尋求空性意義的人來說，是一個重要的教誨。但對其他人來說又如何呢？如果按照剛才所說的那樣理解，空性與緣起二者融合的意義就能輕易顯現。但我這樣資質愚鈍、生於末法時代的人，很難理解這深刻的意義。如果與持有預言者們的想法不符，那就作罷，我只是如實陳述自己的理解而已。請不要反駁，而應關注事物的本性。吉祥！ 辨別無實有，非究竟真相 關於『辨別無實有，非究竟真相』，一般來說，雖然可以將不可分割、各自通過自身來認知的、遠離一切戲論的實相，作為究竟的實相。但這並不意味著它就不是實相。但你所認為的『無實有』，即使是名言上的勝義諦也不是，更不用說是究竟的實相了。因為按照你的觀點，名言中存在的一切，其自性並非空。你認為的『空』，只是遠離了實有。因此，這樣的『實空』並非一切法的實相。 因為按照你的觀點，名言中存在的一切，在勝義諦中並不被遮破，其自性也並非空。你認為勝義諦所遮破的和空的部分，在名言中並不顯現。因此，承認對名言中不存在的事物進行『空』的定義。這又怎麼能成為名言中存在的諸法的法性呢？就像兔角不是一切法的實相一樣。這主要包含了這個推理。即使理解了這樣的空性，也無法摧毀對事物的絲毫實執。顯現與空性無法成為無矛盾的同一體。因此，理解它的意義就像理解兔角一樣，是帶有分別唸的意識的對境，而不是無分別平等智慧所直接證悟的對境。

【English Translation】 Emptiness, or emptiness is form, etc. This is the manifestation of the union of four emptinesses. In the commentary on the Mind Sutra, it is said: 'The nature of fire is heat, etc., and from the perspective of its nature, it is emptiness.' The sutra also says: 'Emptiness does not make dharmas empty, but dharmas are empty by their very nature.' This should be understood as such. If one understands it as the empty part not appearing and the appearing part not being empty, and seeks other emptinesses and objects to be negated, then one will be further away from understanding the meaning of emptiness. The All-Knowing Changkya Rolpai Dorje said: 'Now we...' This statement is a crucial instruction for those seeking the meaning of emptiness. But what about others? If understood as just said, the meaning of the union of emptiness and dependent arising will easily appear. But for someone like me, with little innate ability and born in a degenerate age, it is difficult to understand this profound meaning. If it does not accord with the thoughts of those who hold prophecies, then let it be. I am merely stating my understanding truthfully. Please do not refute, but focus on the nature of things. Mangalam! Distinguishing non-reality is not the ultimate truth. Regarding 'Distinguishing non-reality is not the ultimate truth,' generally speaking, although the indivisible, self-cognized, and free from all elaborations reality can be considered the ultimate reality. However, this does not mean that it is not reality at all. But the 'non-reality' that you consider, even if it is a conventional ultimate truth, let alone the ultimate reality. Because according to your view, everything that exists in conventional reality is not empty of its own nature. The 'emptiness' that you consider is merely the absence of inherent existence. Therefore, such 'real emptiness' is not the reality of all phenomena. Because according to your view, everything that exists in conventional reality is not refuted in ultimate truth, and its own nature is not empty. You believe that what is refuted by ultimate truth and the empty part do not appear in conventional reality. Therefore, you acknowledge defining 'emptiness' for things that do not exist in conventional reality. How can this become the nature of phenomena that exist in conventional reality? Just like a rabbit's horn is not the reality of all phenomena. This mainly contains this reasoning. Even if one understands such emptiness, one cannot destroy even a single clinging to inherent existence. Appearance and emptiness cannot become a non-contradictory unity. Therefore, understanding its meaning is like understanding a rabbit's horn, which is an object of conceptual consciousness, not an object directly perceived by non-conceptual equanimity wisdom.

---

། དེ་འདྲའི་ཚིག་གི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མི་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱས་ན་འགལ་བ་མེད་མོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་ཞེས་ཁས་བླངས་དེ་ལྟར་ན། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔྱད་མི་བཟོད་ན་སྟོང་པར་ཁས་ལེན་རིགས་ན། མི་སྟོང་ན་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཅིས་མི་ 22-4-70a འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྟོང་། ཡང་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་མཚན་དོན་དམ་པས་མི་ཁེགས་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའམ། སྐྱེ་བ་དང་བུམ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་ཏེ། དེའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་དེའི་ངོར་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྣང་བའི་མཉམ་བཞག་སྣང་མེད་དུ་འདོད་དགོས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་བཞིན་དུ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ལ་དེ་མི་སྣང་བས། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དེ་བུམ་སོགས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ན་སྐྱོན་དེ་གསུམ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར་སྣང་དུའང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱིས། དེས་དེ་མེད་པར་ 22-4-70b བྱས་པ་མིན་ཏེ། མདོ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའོ། །ཞེས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་བུམ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ངོ་བོར་མ་རྙེད་པའི་རིགས་པ་དེའི་དོན་དྲན་བཞིན་པར། འདི་ལྟར་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་ན། དེ་གོམས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ན། ཆགས་སྡང་དང་། འཇིགས་སྐྲག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་མི་གནོད་པ་འབྱུང་གི། འདི་བདེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ལུགས་མ་ནོར་བར་བྱས་ན་དོན་འདྲ་ཡང་། སྔར་རང་གི་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ། འདི་བདེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་ཀྱང་། འདི་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་ཡོད་པ་དེས། ཆགས་སྡང་འཇིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་རང་མཚན་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ཀྱི། བདེན་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཙམ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་ལ་བདེན་སྟོང་གཞན་སྦྱར་

【現代漢語翻譯】 那麼，確立詞句的空性有什麼必要呢？如果說一切法的自性，以勝義諦觀察時不可得，因此將空性稱為無自性，這沒有矛盾。如果承認一切法各自的自性不空，那麼，世俗諦為什麼不能用理智來分析呢？如果不能分析，就應該承認是空性；如果不空，為什麼不能分析呢？如果那樣，法就成了真實存在，那麼真實存在又如何被其他所空呢？而且，還會導致勝義諦的生不被遮破，因為生的自性或自相，勝義諦不遮破，所以會有勝義諦的生，或者生和瓶等一切法在勝義諦中存在。此外，還會導致聖者的等持成為事物毀滅的原因，因為在現量證悟空性的時候，等持中沒有顯現，必須承認在這種無顯現的等持中，任何法都不顯現。如果一切法並非本來就不可得的空性，那麼在現量證悟空性的等持中，它不顯現，聖者的等持就會成為瓶等一切事物毀滅的原因。如果一切法自性空，那麼以上三個過失都不會有，因為一切法都經不起勝義諦的分析，所以沒有在勝義諦中存在的法，因此在證悟勝義諦的智慧面前也不會顯現，因為這是現量證悟一切法本來就空的空性，而不是它使之不存在。如經中所說：『空性不使諸法空，而是諸法自性空。』因此，對於瓶等世俗顯現的事物，在憶念起勝義諦觀察時不可得的道理時，這樣想：『雖然如此顯現，但如顯現般成立的微塵許也沒有。』如果習慣了這樣，空性的習氣變得強大，就不會受到貪嗔、恐懼等對境的損害。如果心中想著『這沒有真實』，並且不錯謬地進行分析，雖然意義相同，但如果像以前那樣，從自己的角度不空，確立為被其他真實所空，同樣地，心中想著『這沒有真實』，但因為這以自己的自性不空而存在，就會產生貪嗔、恐懼、痛苦等一切自相分別念。僅僅是『無自性』這個詞，以及將其他空性加在自己的自性不空之上。

【English Translation】 Then, what is the necessity of establishing the emptiness of words and sentences? If it is said that the nature of all dharmas, when examined with ultimate truth, is unattainable, therefore calling emptiness 'without inherent existence' is not contradictory. If it is admitted that the individual nature of all dharmas is not empty, then why can't conventional truth be analyzed with reason? If it cannot be analyzed, then it should be admitted as emptiness; if it is not empty, why can't it be analyzed? If that is the case, the dharma becomes truly existent, then how can true existence be emptied by others? Moreover, it would lead to the ultimate birth not being refuted, because the nature or self-characteristic of birth is not refuted by ultimate truth, so there would be ultimate birth, or birth and vase, etc., all dharmas exist ultimately. Furthermore, it would lead to the samadhi of the noble ones becoming the cause of the destruction of things, because at the time of directly realizing emptiness, there is no appearance in samadhi, and it must be admitted that in this non-appearing samadhi, no dharma appears. If all dharmas are not emptiness that is originally unattainable, then in the samadhi of directly realizing emptiness, it does not appear, and the samadhi of the noble ones would become the cause of the destruction of all things like vases. If all dharmas are empty of inherent nature, then none of the above three faults would exist, because all dharmas cannot withstand the analysis of ultimate truth, so there is no dharma that exists in ultimate truth, and therefore it will not appear before the wisdom that realizes ultimate truth, because this is the direct realization of the emptiness that all dharmas are originally empty, and it is not that it makes it non-existent. As it is said in the sutra: 'Emptiness does not make dharmas empty, but all dharmas are empty of their own nature.' Therefore, for things that appear conventionally, such as vases, while remembering the reason why they are unattainable when examined with ultimate truth, think like this: 'Although it appears like this, there is not even a particle of what appears to be established.' If one becomes accustomed to this, and the habit of emptiness becomes strong, one will not be harmed by objects of attachment, aversion, fear, etc. If one thinks in one's mind, 'This has no truth,' and analyzes it without error, although the meaning is the same, if, as before, it is not empty from one's own perspective, and it is established as being emptied by other truths, similarly, thinking in one's mind, 'This has no truth,' but because this exists with its own nature not being empty, it will generate all self-characteristic thoughts such as attachment, aversion, fear, suffering, etc. It is merely the word 'without inherent existence,' and attaching other emptiness to one's own nature that is not empty.

---

བའི་རྣམ་རྟོག་དེས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ནམ་ཡང་མི་ཟློག་སྟེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གོམས་ཀྱང་དེ་ལས་མི་འདའ་འོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་བྱ་བདག་གཉིས་ཡིན། ཆོས་དང་གང་ཟག་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ 22-4-71a ཚིག་གི་ཐ་སྙད་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་མི་དགག་པར། དགག་བྱ་ཡན་གར་བ་འགོག་ཚུལ་དུ་དཔྱད་པ་འདིས་བློ་སྐྱོན་ཞིག་འབྱུང་ལ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཀག་པའམ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅེས་ཐ་སྙད་བྱས་ཤིང་། དེས་ཆོས་དང་གང་ཟག་མ་དམིགས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་པས། དགག་བྱ་བདག་གཉིས་ཡིན་གྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་མིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐྱོན་མེད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་འཆར་བ་གོ་དགོས་ཀྱི། དོན་དམ་དཔྱོད་པ་རང་གི་ངོར་བཀག་རྒྱུའི་ཆོས་ཤིག་དང་། མི་བཀག་པར་ཐ་སྙད་སྐལ་བར་བཞག་རྒྱུ་གཉིས་སྲིད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར། བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི། །རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་རིགས་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིགས་བྱ། །ཞེས་སོགས་འདིའི་ཐད་ཀྱི་རང་རྒྱུད་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་མཚན་མི་འགོག་པའི་སླད་དུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་མི་འཐད་པའི་གནད་བསྟན་པ་འདི་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྟོང་ཉིད་ 22-4-71b གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དོར་ནས། ཐལ་འགྱུར་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་མི་འདོར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་ལེགས་པར་ཤན་མ་ཕྱེས་ན་འདི་གཉིས་ལ་གོ་ཚུལ་རེས་ཁྱད་མེད་ལྟ་བུ་དང་། རེས་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འཆར་ཞིང་། ཕན་ཚུན་སུན་ཕྱུང་ཡང་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའི་བློ་བལ་བ་ཛ་ལྟར་འཛིངས་པ་ཞིག་ལས་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་དཀའ་ལ། དེའི་གནད་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་མི་སྟོང་གི་དཔྱད་ཚུལ་འདི་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ན་གོ་རྒྱུ་ལེགས་ཤིང་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ལ། དེ་ལྟར་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཚེ་སྟོང་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་བདག་གཉིས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་སོགས་གང་ལ་བསམས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པར་དོན་གནད་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་ཡོང་བས། ཕན་ཚུན་ཚིག་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བཟུང་ནས་རྩོད་པ་མང་པོས་ཅི་བྱ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང་། ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ལ་བསམས་ནས། ཁས་ལེན་དེ་འདྲར་སོང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁས་ལེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་གཉིས་དོན་ལ

【現代漢語翻譯】 這種概念永遠無法阻止對貪嗔等對像之執著。無論對此如何習慣，也無法超越它。因此，空性的理效能破除的是人我與法我二者。並非僅僅是『法』和『補特伽羅』（梵文：Pudgala，人）這兩個詞彙本身。 如果追隨這些詞語的字面意義，在以勝義諦（梵文：Paramārtha-satya）進行分析時，並不破除『法』和『補特伽羅』的自性，而是以破除獨立存在的對象的方式進行分析，這會產生理解上的錯誤。以勝義諦分析破除了『補特伽羅』和『法』的自性，或者說沒有找到它們的自性，這就被稱為『法無我』和『人無我』。雖然這破除了『法』和『補特伽羅』，但在名言諦（梵文：Saṃvṛti-satya）的層面，『法』和『補特伽羅』的存在並沒有被否定。因此，『人我與法我二者是破除的對象』這一說法，在這種情況下也是沒有問題的。 因此，必須理解諸法的法性（梵文：Dharmatā）是如何以無矛盾的方式顯現真俗二諦（梵文：Satyadvaya）的。並非必須在勝義諦分析的層面上，既存在需要破除的法，又存在不破除而保留其名言諦地位的法。正如《入中論》（梵文：Madhyamakāvatāra）所說：『自他俱生皆非理，是故世間亦非有，汝語生從何而來？』以及『彼非生而世間生』等等。在此，自續派（梵文：Svātantrika）爲了不否定名言諦的自相（梵文：Svalakṣaṇa），而附加『真實成立』的區分，這種做法是不合理的。放棄這種觀點，而聲稱自己是應成派（梵文：Prāsaṅgika），卻又不放棄自續派的觀點，這是什麼原因呢？ 因此，如果不善於區分，有時會覺得這二者在理解上似乎沒有區別，有時又覺得區別很大。就像一團亂麻一樣，即使互相辯駁也無法得出結論，難以產生決定的認識。要知道，關鍵在於對『一切法自性本空』的分析方法。如果這樣確立空性，就能更好地理解，併產生堅定的認識。一旦產生了這樣的認識，無論思考哪一部闡述空性的論典，其中使用的術語，如『人我與法我是破除的對象，但名言諦不被否定』等等，都不會有矛盾，而會覺得它們都在表達同一個要點。因此，抓住彼此言語表達上的差異來建立宗派，進行無謂的爭論又有什麼意義呢？在闡述空性的時候，以及在確立名言諦的時候，仔細思考，就會明白這些不同的說法只是爲了適應不同的語境。雖然在不同的語境下有不同的說法，但實際上，這二者在意義上是相通的。

【English Translation】 This conceptualization can never reverse the grasping of objects such as attachment and aversion. No matter how accustomed to it, one cannot transcend it. Therefore, what the reasoning of emptiness refutes are the two selves (人我與法我二者，Gangs zag dang chos kyi bdag gnyis，Pudgala-dharmātman，Ātman of person and phenomena). Not merely the terms 'phenomena' and 'person'. If one follows the literal meaning of these terms, when analyzing with ultimate analysis, one does not refute the essence of 'phenomena' and 'person'. Instead, analyzing in a way that refutes an independent entity creates a flaw in understanding. When ultimate analysis refutes or does not find the essence of 'person' and 'phenomena', this is termed the 'selflessness of phenomena' and the 'selflessness of person'. Although this refutes 'phenomena' and 'person', it does not negate the existence of 'phenomena' and 'person' on the level of conventional designation. Therefore, the statement that 'the two selves are the objects of refutation' remains without fault in this context. Therefore, one must understand how the nature of reality manifests the two truths (真俗二諦，bDen gnyis，Satyadvaya，Two Truths) without contradiction. It is not necessary that on the level of ultimate analysis, there must be a phenomenon to be refuted and another to be left undesignated. As stated in the Entering the Middle Way (《入中論》，Madhyamakāvatāra): 'Because arising from self and other is unreasonable, it is also unreasonable in convention. From where does your arising come?' and 'That unborn one gives rise to the world'. In this regard, the Svatantrika's (自續派，Rang rgyud pa，Svātantrika，Autonomy School) addition of the distinction of 'truly established' in order not to negate the self-characteristics of convention is inappropriate. Abandoning this point and claiming to be a Prasangika (應成派，Thal 'gyur ba，Prāsaṅgika，Consequentialist School) without abandoning the Svatantrika's system, what is the reason for this? Therefore, if one does not clearly distinguish, sometimes these two seem to have no difference in understanding, and sometimes they seem to have a great difference. Like a tangled ball of wool, even if one refutes each other, one cannot generate a decisive understanding. One should know that the key lies in the method of analyzing whether all phenomena are empty or not empty of their own essence. If one establishes emptiness in this way, one will understand better and generate a firm understanding. Once such an understanding is generated, no matter which text that establishes emptiness one considers, the way of applying terms, such as 'the two selves are the objects of refutation, but convention is not negated', will all appear to be consistent and point to the same essence. Therefore, what is the point of engaging in many debates by clinging to the mere verbal expressions of different philosophical systems? By considering the occasion for establishing emptiness and the occasion for establishing convention, one will understand that such assertions are made only to suit the context. Although there are different assertions in different contexts, in reality, these two are consistent in meaning.

---

་དགོངས་པ་གཅིག་པར་སྒྲུབ་ནུས་ན་ལེགས་འདྲ་སྙམ་མོ། །འདི་གོང་བཤད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ 22-4-72a བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་དགེ། ༈ ། 辨瓶與生等勝義 ཡང་། བུམ་སོགས་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ཚེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་རང་མཚན་པ་འདི་དང་། སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རང་མཚན་པ་འདི་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་དཔྱད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཆོས་ཅན་ནམ། བསྒྲུབ་ཆོས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ན། ཕྱོགས་ཆོས་སམ། ཁྱབ་པ་གང་རུང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པར་ཐལ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་ལ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བུམ་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྦྱར་ན། ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་པ་དང་། བསྒྲུབ་ཆོས་གཞི་མ་གྲུབ་པས། བུམ་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་། བྱས་པ་ཡིན་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན། དགག་པ་ལ་ཡང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བའང་། མོ་གཤམ་བུའི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པས། དེ་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་ངོས་ཟིན་ལ་དགག་མི་དགོས་ཏེ་རི་རྭ་བཞིན་ནོ། །བདེན་འཛིན་ཅན་གྱི་ངོར་དགོས་ཟེར་ན། བདེན་སྐྱེ་མ་སྦྱར་ཡང་། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེས་བདེན་སྐྱེ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་དང་པོ་ནས་ 22-4-72b སྦྱར་ཅི་དགོས། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གིས་དགག་བྱའི་སྐྱེ་བ་དེ། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པ་མི་འགོག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དེ་འགོག་ན་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་མོད། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་བཀག་ན་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཁེགས་ཏེ། དེ་མིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རང་རྒྱུད་པས་བསམ་པའོ། །བདེན་སྐྱེ་མཐའ་བཞིས་ཁེགས་སུ་ཆུག་མོད། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པས་དཔྱད་ན་མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་དྲིས་པས། གཞན་སྐྱེར་འདོད་དོ། །དེ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཅི་ལ་མི་འགོག་སྟེ་འགོག་པས་དེའི་ཚུལ་འཇུག་པར་བཤད་པ་ཡིན། བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བུམ་པ་རང་མཚན་པ་མི་རྙེད་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་པར་འཇུག་པར་བཤད་དོ། །མདོར་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་པར་དམིགས་སུ་མེད་དེ་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟར་མངོན་སུམ་པ་འདི་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། བུམ་སོགས་ཀུན་ལ་དེ་འདྲའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་སྐྱེ་སོགས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་ལ། བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་ 22-4-73a ཅི་སྟེ་མིན། འདི་ནི་དོན་ད

【現代漢語翻譯】 如果能將所有觀點統一起來，似乎會更好。這總結了以上所有討論的要點，很好！

辨析瓶子與生等的勝義 此外，當對瓶子等和生等進行勝義諦的分析時，如果分析名言中的自相瓶子和顯現的自相生，看它們是否能通過勝義諦的分析成立。那麼，對於它的法，或者對於所立宗的法，如果加上『真實成立』的限定，那麼作為周遍或者作為法，任何一個都不能成立。例如，對於『瓶子，是所立宗，是無常的，因為是所作』這樣的例子，如果加上『真實成立的瓶子』和『真實成立的無常』這樣的限定，那麼因為有法的基礎不成立，所以周遍不成立；並且因為所立宗的基礎不成立，即使瓶子是所作的，但『如果是所作的，那麼就是真實成立的無常』這樣的周遍也不能成立。同樣，對於遮破來說，真實的生也是像石女的兒子一樣不成立的。因此，它不是四邊生滅所要破斥的對象，因為在認識到沒有真實成立的情況下，就不需要遮破，就像兔角一樣。如果說爲了具有真實執著的人需要遮破，那麼即使不加上『真實生』，通過四邊生滅的理證成立了沒有生，那麼也會變成沒有真實生，所以一開始何必加上『真實生』呢？加上『真實的生』這樣的限定，是因為四邊生滅所要遮破的生，是遮破了真實成立的生，而不是遮破名言中的自相生。如果要遮破名言中的自相生，那麼就沒有必要加上限定了。如果遮破了名言中的自相生，那麼生就在名言中被破斥了，因為除此之外，就沒有世間名言的生了，自續派就是這樣認為的。即使真實的生可以通過四邊來破斥，但如果用名言的自相來分析，詢問它存在於四邊中的哪一種方式，他們會認為是『他生』。既然如此，為什麼不能用遮破他生的理證來遮破它呢？因為可以遮破，所以才說要進入它的方式。瓶子等的體性也是如此，找不到自相瓶子，就像上面所說的那樣。因此，據說在任何情況下加上限定都是沒有意義的。總之，勝義諦的分析無法指向自相生，因為找不到它。因此，即使說名言中顯現的生是『沒有真實的生』也是可以的，瓶子等一切事物都是如此。如果是這樣，那麼名言中的瓶子等生等沒有被勝義諦的分析所遮破，那麼為什麼要遮破真實成立呢？這才是重點。

【English Translation】 It seems better if all views can be unified. This summarizes all the points discussed above, which is good!

Distinguishing the ultimate truth of vases and arising etc. Furthermore, when examining vases and arising etc. in terms of ultimate truth, if we analyze this self-characterized vase in conventional terms and the self-characterized arising that appears, examining whether they can be established through ultimate truth analysis. Then, regarding its dharma, or the object to be proven, if we add the distinction of 'truly established,' then either as pervasion or as dharma, neither can be established. For example, in the case of 'a vase, the object to be proven, is impermanent, because it is made,' if we add the distinctions of 'truly established vase' and 'truly established impermanence,' then because the basis of the subject is not established, the pervasion is not established; and because the basis of the object to be proven is not established, even if the vase is made, the pervasion that 'if it is made, then it is truly established impermanence' cannot be established. Similarly, for negation, true arising is also not established like the child of a barren woman. Therefore, it is not the object to be refuted by the four extremes of arising and ceasing, because there is no need to negate what is recognized as not truly established, just like a rabbit's horn. If it is said that it is necessary for those who have a grasp of truth, then even if 'true arising' is not added, the reasoning of the four extremes of arising and ceasing establishes that there is no arising, then it will become that there is no true arising, so why add 'true arising' from the beginning? Adding the distinction 'true arising' is because the arising to be refuted by the four extremes of arising and ceasing is the refutation of truly established arising, not the refutation of self-characterized arising in conventional terms. If the self-characterized arising in conventional terms is to be refuted, then there is no need to add the distinction. If the self-characterized arising in conventional terms is refuted, then arising is refuted in conventional terms, because there is no worldly conventional arising other than that, so the Svatantrika school thinks. Even though true arising can be refuted by the four extremes, if we analyze with the self-characterized arising in conventional terms, asking which of the four extremes it exists in, they will consider it to be 'other-arising'. Since that is the case, why can't it be refuted by the reasoning that refutes other-arising? Because it can be refuted, it is said that one enters into its mode. The nature of vases etc. is also similar to that, the self-characterized vase cannot be found, as mentioned above. Therefore, it is said that adding distinctions is meaningless in all ways. In short, ultimate truth analysis cannot point to self-characterized arising, because it cannot be found. Therefore, even if we say that the arising that appears manifestly in conventional terms is 'there is no true arising,' that is fine, and it is the same for all things like vases etc. If that is the case, then the arising etc. of vases etc. in conventional terms are not refuted by ultimate truth analysis, so why refute true establishment? This is the main point.

---

མ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་པའི་ལག་རྗེས་ལ་ཐ་སྙད་འདི་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བདེན་སྐྱེ་མེད་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུའོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་ན་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཏེ་མི་དགག་སྟེ། བདེན་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་དེ་དགག་མི་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འདྲའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་མ་བྱས་ན་ཕན་ཚུན་ཤན་ཤོར་ནས་ཚིག་གིས་རང་རྨོངས་ཏེ། སྲིན་བུ་རང་གི་ཁ་ཆུས་འཆིང་བ་ལྟར་ཅིར་ཡང་ངོས་མི་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་ཡུལ་མེད་པའི་འཛིན་སྟངས་འདི་འདྲ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ངོའི་ཁས་ལེན་ཡིན་གྱི། མཉམ་བཞག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོའི་དབང་དུ་མིན། དེས་ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ཙམ་གནས་ལུགས་ཡིན་ཡང་། མཐར་ཐུག་མིན་ཏེ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་བྲལ་དང་དམིགས་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན། བདེན་མེད་དང་སྤྲོས་བྲལ་མི་འགལ་ཏེ། སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་ཡིན་དོན་དེ་ཡིན། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཁེགས་པས་མཐར་ཐུག་ཡིན་དོན་དེ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་དུ་ 22-4-73b ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཆོག་ཡིན། དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་གྱིས་མིན་པར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པ་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམ་པས་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་དྲངས་ནུས། བདེན་མེད་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མི་ནུས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཀུན་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆགས་སྡང་གི་ཡུལ་གྱི་འཛིན་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ༈ །མདོར་བསྡུ་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་བདག་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་ཀ་ཡིན་གྱི། ཆོས་དང་གང་ཟག་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དོན་དམ་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ན་བདག་གཉིས་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས། བདག་གཉིས་དགག་བྱར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དགག་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདི་འདྲའི་རྣམ་བཞག་དེ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་དབང་དུ་མ་བྱས་པར། དོན་དཔྱོད་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དགག་རྒྱུ་མི་དགག་རྒྱུ་གཉིས་བྱས་ན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ན། དཔྱད་བྱ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་དམིགས་པར་མ་བསྒྲུབ་པར་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་བ་མི་འགྲུབ། འདིའི་དུས་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ 22-4-74a ཁྱད་པར་སྦྱར་ཚུལ་ལྟར། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་དགག་རྒྱུ་མི་དགག་

【現代漢語翻譯】 在不分析的情況下，將分析的痕跡貼上『無真實生』的標籤，這只是名言上的說法。但在進行究竟分析時，不應否定真實的差別，因為帶有真實差別的所立宗和真實成立的法，其有法（基礎）尚未成立，因此無需否定。因此，如果不區分這兩種真理各自的情況，所有這些術語都會互相混淆，以至於被詞語本身所迷惑，就像蟲子被自己的口水束縛一樣，什麼也無法確定。因此，這種認為事物沒有真實存在的方式，是后得位的認識，而不是等持無分別智慧的境界。它沒有任何目標。因此，僅僅是無真實存在本身並不是實相，因為它仍然包含戲論。無戲論和無目標才是究竟的實相。無真實存在與無戲論並不矛盾，因為它是去除戲論的一個方面，這就是它是實相的原因。去除一切戲論就是它成為究竟的原因。認識到一切法都遠離戲論，因此沒有任何目標可以執著，這是至上的。 22-4-73b 這樣做並非僅僅通過言語，而是通過分析意義產生定解，並通過禪修來引發等持智慧。僅僅通過『無真實存在』的作意是無法做到的，因為它無法去除所有的名言戲論，也無法逆轉對貪嗔對象的執著。總而言之，究竟分析的理效能否定的對象是法我和補特伽羅我兩者，而不僅僅是法和補特伽羅。如果法和補特伽羅是究竟理效能否定的對象，那麼就必須像承認二我一樣承認它們不存在。因此，必須承認二我是所破。自性成立、自性存在和真實成立是所破，而名言不是所破，必須如此確定。然而，如果不區分這兩種真理各自的情況，而僅僅根據究竟分析來區分應該否定和不應該否定，那麼就無法如實地確定空性的意義。名言的法是究竟分析要證明為空性的對象。那麼，如何證明它是空性呢？如果不確定所分析的對象及其自性，就無法證明它空無自性。此時，按照新增真實成立等差別的方式，在究竟分析的層面上，應該否定和不應該否定。

【English Translation】 Without analysis, applying the label 'no true birth' to the traces of analysis is merely a nominal statement. But when conducting ultimate analysis, one should not negate the distinction of truth, because the subject to be proven with the distinction of truth and the basis of the true establishment, its subject (basis) has not yet been established, so there is no need to negate it. Therefore, if one does not distinguish between the occasions of these two truths, all such terms will be confused with each other, to the point of being bewildered by the words themselves, like a worm bound by its own saliva, unable to ascertain anything. Therefore, such a grasping that there is no true object is an acceptance of post-attainment awareness, not under the power of the non-conceptual wisdom of equipoise. It has no object whatsoever. Therefore, merely being without truth is the nature of reality, but not ultimate, because it is with elaboration. Non-elaboration and non-objectification are the ultimate nature of reality. Being without truth and non-elaboration are not contradictory, because it is one aspect of being without elaboration, which is why it is the nature of reality. Because all elaborations are negated, that is why it is ultimate. Recognizing that all phenomena are without elaboration, therefore there is no object to cling to, is supreme. 22-4-73b Doing so is not merely through words, but through analyzing the meaning to generate certainty, and through meditation to induce the wisdom of equipoise. One cannot do so with the mind of 'no true existence', because it does not negate all the elaborations of terms, and because it does not reverse the grasping of objects of attachment and aversion. In short, the objects to be negated by the reasoning of ultimate analysis are both the self of phenomena and the self of the person, not merely phenomena and the person. If phenomena and the person are the objects to be negated by ultimate reasoning, then one must admit that they do not exist, just like the two selves. Therefore, one must admit that the two selves are to be negated. Self-establishment, establishment by nature, and true establishment are to be negated, while nominal terms are not to be negated, one must be certain in this way. However, if one does not make such distinctions under the power of the two truths, but only under the power of ultimate analysis, distinguishing between what should be negated and what should not be negated, then the meaning of emptiness will not be properly established. Nominal phenomena are the actual objects to be proven empty by ultimate analysis. So how is it proven to be empty? If one does not ascertain the object being analyzed and its self-nature, one cannot prove that it is empty of its own self. At this time, according to the way of adding distinctions such as true establishment, on the level of ultimate analysis, what should be negated and what should not be negated.

---

རྒྱུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་མི་སྲིད་པས་དེའི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པར་དགག་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བཀག་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མ་དམིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མ་དམིགས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་བཀག་པ་ཡིན་པས། དོན་ལ་བདེན་གྲུབ་དང་བདག་གཉིས་བཀག་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན། ཆོས་དང་གང་ཟག་མི་འགོག་པ་དང་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་ནི་དེ་དག་དོན་དམ་དཔྱོད་ངོར་མི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དོན་དམ་པར་དམིགས་ན་བདག་གཉིས་ཀྱང་མི་ཁེགས་སོ། །དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའམ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་མཐུན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་འགོག་མི་སྲིད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པ་མི་སྲིད་ལ། ངོ་བོས་སྟོང་ཚད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་བདག་གཉིས་གཏན་ཁེགས་སུ་སོང་ཡང་། ཐ་སྙད་གཏན་ཁེགས་སུ་མ་སོང་བ་ནི། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ངོར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མི་འགོག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཞིན་པའི་སྐབས་ 22-4-74b སུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དམིགས་པའམ། མ་རྙེད་པ་འབའ་ཞིག་ལས། དགག་རྒྱུ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཕྱེ་མི་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལས་ལོགས་སུ་དགག་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་མི་སྣང་བ་ནི་དེའི་དུས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་མེད་དེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་ཡིན་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་འདི་ཤེས་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡང་འགལ་མེད་དུ་གོ་བ་དང་། སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ལ་ངེས་པ་མྱུར་དུ་འདྲེན་པ་འབྱུང་གི། གཞན་དུ་དོན་འགྲིག་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མི་འགྲིག །ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འགྲིག་ཀྱང་དོན་མི་འགྲིག་པ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཚུན་ཤན་གྱི་དབང་གིས་དཔྱད་ལུགས་མ་ཤེས་པས་མི་བདེ་བ་དུ་མ་འབྱུང་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བཀག་པ་ལྟར་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབ་ན། ཐ་སྙད་བཀག་དོགས་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ན་མི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་སྙད་རྣམས་མི་དགག་པར་དགག་རྒྱུ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བ་གཞན་ཞིག་དེར་བཙལ་ན། དངོས་ཞེན་གྱི་ཡུལ་རང་མཚན་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་དེར་ཞེན་མི་འགོག་པར་དངོས་ཞེན་གྱི་ཡུལ་གཞན་འདི་ཡིན་དེ་ཡིན་མེད་པ་གཅིག་བཀག་པ་ལྟ་བུར་ 22-4-75a བསམས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་མི་འཆར་ཡང་། ཐ་སྙད་བཀག་ན་མི་རུང་བ་དང་། བདག་གཉིས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱ

【現代漢語翻譯】 由於原因的名稱不可能有兩個自性，因此必須否定其自性，如果不這樣否定，空性就不會成立。即使沒有找到自性，也不會變成否定了名稱，因為沒有找到自性，這在勝義諦中是被否定的。因此，在勝義諦中，真實成立和二種我的否定方式就是這樣。不否定法和補特伽羅，以及不否定名稱，並不是說它們在勝義諦的觀察中不被否定，因為如果在勝義諦中執著它們，二種我也不會被破除。由於在勝義諦中沒有執著它們，所以法和補特伽羅的我或自性成立，或者說沒有真實成立的名稱，這在意義上是一致的。因此，即使在勝義諦中沒有執著，也不可能否定在名稱上執著，因為在名稱上存在的一切不可能沒有自性，而沒有自性的一切必然在名稱上存在。雖然勝義諦觀察的二我已經被徹底破除，但名稱並沒有被徹底破除，這不是因為勝義諦觀察的存在，即使在其觀察中不存在，也不否定名稱上的存在，這是法性。因此，在勝義諦觀察正在觀察的時候， 名稱的法要麼被執著，要麼沒有被找到，除此之外，不需要單獨分開一個要否定的東西，因為在名稱的法之外，沒有任何需要否定的東西。這在名稱的觀察者面前不顯現，是因為在那個時候沒有任何需要建立的東西。由於勝義諦觀察沒有執著的空性和緣起的顯現，這兩種名稱的法是顯空無違的，這是通過現量成立的。如果知道了這個重要的關鍵，那麼對名稱的安立方式也會無違地理解，並且會迅速地對空性和緣起的意義產生定解。否則，如果意義一致，名稱的建立就不一致；如果名稱的建立一致，意義就不一致。由於這種相互影響的緣故，因為不瞭解觀察的方式，會產生很多不適。如果像勝義諦觀察否定名稱的法一樣，證明它沒有自性，如果不加上真實成立等差別，就會感到不適。如果不否定名稱，而是尋找另一個要否定的真實成立的差別，那麼對於實執的對境，自相的名稱，在那裡執著不會被阻止，而是像否定了另一個實執的對境一樣， 認為這個不是那個，這樣就不能輕易地理解空性的意義。但是，如果否定名稱是不允許的，並且二我是要否定的對象。

【English Translation】 Since it is impossible for a cause's designation to have two natures, its nature must be negated. If it is not negated in this way, emptiness will not be established. Even if the nature is not found, it will not become a negation of the designation, because not finding the nature is a negation in the ultimate sense. Therefore, the way to negate true establishment and the two selves in the ultimate sense is like that. Not negating phenomena and persons, and not negating designations, does not mean that they are not negated in the face of ultimate analysis, because if they are fixated on in the ultimate sense, the two selves will not be refuted either. Since they are not fixated on in the ultimate sense, the designation of the self or nature of phenomena and persons being established, or not being truly established, is established as consistent with the meaning. Therefore, even if they are not fixated on in the ultimate sense, it is impossible to prevent fixation on designations, because everything that exists as a designation cannot be empty of nature, and everything that is empty of nature is necessarily present as a designation. Although the two selves of ultimate analysis have been completely refuted, designations have not been completely refuted. This is not because of the existence of ultimate analysis, but even if it does not exist in its face, it is the nature of things that the existence of designations is not prevented. Therefore, when ultimate analysis is being analyzed, a designation's phenomenon is either fixated on or not found, but there is no need to separately separate something to be negated, because there is nothing to be negated apart from the designation's phenomenon. The fact that it does not appear in the face of the designation's analyzer is because at that time there is nothing to be established at all. Since the emptiness that ultimate analysis does not fixate on and the appearance of dependent arising, these two phenomena of designation are non-contradictory in appearance and emptiness, this is established by direct cognition. If you know this important key, then the way of establishing designations will also be understood without contradiction, and certainty about the meaning of emptiness and dependent arising will quickly arise. Otherwise, if the meaning is consistent, the establishment of designations will not be consistent; if the establishment of designations is consistent, the meaning will not be consistent. Because of the influence of this mutual influence, because you do not understand the way of analysis, many discomforts will arise. If, like ultimate analysis negates the phenomena of designations, you prove that it does not have its own nature, if you do not add the distinction of true establishment, etc., you will feel uncomfortable. If you do not negate designations, but look for another distinction of true establishment to be negated there, then for the object of substantial clinging, the designations of self-characteristics, clinging there will not be prevented, but like negating another object of substantial clinging, thinking that this is not that, you cannot easily understand the meaning of emptiness. However, if negating designations is not allowed, and the two selves are the objects to be negated.

---

ི། ཆོས་དང་གང་ཟག་བཀག་པ་མིན་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པར་ཁས་ལེན་མི་ནུས་པས་དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་བསྒོམ་ན་རང་རྒྱུད་ལ་དངོས་ཞེན་ཟློག་པའི་ཉམས་ལ་མི་ཕན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་འདི། དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བློ་ཡི་ཡུལ་འདི་མ་ཁེགས་བར་དུ་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་ཡིན་པར་གོ་ནས། ལུགས་དེ་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཞིག་གོ་དགོས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། ཚིག་འཁྲི་དོན་ཆུང་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ཉིད་བཀག་ནས་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དེ་མིན་པ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོད་སྙམ་ན། མེད་མོད། དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཞེས་པའི་དོན་དམ་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བས། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་མི་ཁེགས་པ་གསལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་ཞེས། དཔྱད་བཟོད་པ་ཁེགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཞིག་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་རྗེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ་ཡིན་གྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ངོར་རྙེད་རྒྱུ་ཞིག་ 22-4-75b ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་དང་མ་དམིགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་དམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ལས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དང་ཡོད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་སྟོན་ན་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཐག་པ་སྦྲུལ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ལ། དོན་དམ་དང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་ཏེ། སྦྱར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དཔྱད་བྱ་དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པས་ཆོག་གི་བདེན་གྲུབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་མིན་ན་ནམ་ཡང་མ་སྦྱར་བར་དགག་ཏུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་སྤུ་རིས་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་ཏུ་མ་བསམ་ན་འབྱེད་དཀའ་ཞིང་། ཚིག་གི་ཤན་གྱི་དོན་གོ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་། བློ་གྲོས་གྱིས་ཞིབ་པར་ཤན་འབྱེད་ནུས་ན་གོ་རྒྱུ་ལེགས་སོ། །མ་ནུས་ན་ཁས་ལེན་རྣམས་རེས་བདེ་འདྲ། རེས་མི་བདེ་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངང་ནས་དགག་སྒྲུབ་ལ་མི་ཚེ་ཟད་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ངེས་པ་སྐྱེ་དཀའ་བས། ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པའི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འཚོལ་ཚུལ་ཤེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཆོད་ནས་བློ་བདེ་ 22-4-76a བར་འགྱུར་རོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨名言立量 ཐ་སྙད་ཚད་སྒྲུབ། ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ནི་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་པའི་ལག་རྗེས་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ།

【現代漢語翻譯】 如果不是禁止佛法和修行者，而是通過教理和邏輯來成立，就不能承認名言的自性被禁止。如果修習這種空性，就會產生一種對消除自相執著的體驗沒有幫助的情況。即使所破是真實成立的，但在心識的境未被遮止之前，無實性也不會成立。如果成立了，就理解為真實成立被遮止了。因此，這兩種方式在表達上有所不同，但最終要理解為歸結于同一個要點。這非常重要。不要拘泥於細微的言辭，而忽略了重要的意義。如果認為僅僅是否定了名言中存在的瓶子，而沒有留下任何剩餘，那麼怎麼會有不是名言的東西呢？雖然沒有，但通過加上『以勝義諦的觀察』這句話的差別，就清楚地表明瞭名言的觀察並沒有被遮止。『以勝義諦的觀察，是不可觀察的』，遮止了可觀察性，從而完全確定了不可觀察性，這只是後來的名言安立方式，而不是在勝義諦的觀察中可以找到的東西。 同樣，即使說『在勝義諦中不存在』或『不可得』，也是通過『勝義諦』這個詞的差別，來顯示名言中可得和存在。如果不這樣顯示，就沒有必要加上勝義諦的差別。就像說兔子沒有角，繩子上沒有蛇一樣，不需要加上勝義諦和真實成立的差別。如果加上，就像理解為在名言中存在一樣。在以勝義諦的觀察為基礎的前提下，只要觀察所觀察的事物的自性是否存在就可以了，不需要加上真實成立和勝義諦的差別。如果不這樣，就永遠無法不加差別地進行否定。因此，如果不仔細思考許多複雜的詞語，就很難區分。由於對詞語的理解方式不同，就會產生各種各樣的名言承認方式。但是，如果智慧能夠仔細區分，就能很好地理解。如果不能，各種各樣的承認方式，有時覺得可以，有時覺得不可以，一生都在辯論中度過，也很難產生最終的定解。因此，要依靠意義而不是詞語，如果知道如何尋求經文的意圖，就能消除所有的疑惑，從而獲得內心的平靜。 吉祥！ 辨名言立量 名言量成立 那摩曼殊師利耶（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）：敬禮妙吉祥！ 僅僅是分別念所安立的，只是名稱的安立，這是通過勝義諦的觀察而成立的，而不是名稱的安立之外，法本身沒有自性。

【English Translation】 If it is not a prohibition of Dharma and practitioners, but is established by scripture and logic, then one cannot accept that the nature of conventional truth is prohibited. If one meditates on such emptiness, it will lead to a situation where it does not help to reverse the clinging to inherent existence in one's mind. Even if the object to be refuted is truly established, non-existence will not be established until the object of the mind is not stopped. If it is established, then understand that true establishment is stopped. Therefore, although these two methods differ in expression, they must ultimately be understood as converging on the same point. This is very important. Do not be attached to minor words and neglect the important meaning. If you think that only the pot that exists in name has been negated, and there is nothing left over, then how can there be something that is not a name? Although there is not, by adding the distinction of 'by the investigation of ultimate truth,' it is clear that the investigation of conventional truth is not stopped. 'By the investigation of ultimate truth, it is unobservable,' negating observability, thus completely determining unobservability, which is only the later way of establishing names, not something that can be found in the face of ultimate investigation. Similarly, even if it is said 'does not exist in ultimate truth' or 'not found,' it is through the distinction of the word 'ultimate truth' that it shows what is found and exists in conventional truth. If it is not shown in this way, there is no need to add the distinction of ultimate truth. Just like saying that a rabbit has no horns, or that there is no snake on a rope, there is no need to add the distinction of ultimate truth and true establishment. If added, it is like understanding that it exists in conventional truth. On the basis of the investigation of ultimate truth, it is enough to investigate whether the nature of the object of investigation exists or not, and there is no need to add the distinction of true establishment and ultimate truth. If not, it can never be negated without adding distinctions. Therefore, if you do not carefully consider the many complex nuances of words, it is difficult to distinguish. Because of the different ways of understanding the meaning of words, various ways of acknowledging names arise. However, if intelligence can carefully distinguish, it can be understood well. If not, various acknowledgments, sometimes feeling okay, sometimes feeling not okay, spend a lifetime in debate, and it is difficult to generate a final certainty. Therefore, rely on meaning rather than words, and if you know how to seek the intention of the scriptures, all doubts will be resolved and you will become peaceful. Mangalam! Distinguishing the Establishment of Names by Reasoning Conventional Truth Established by Reasoning Namo Manjushriye (藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思): Homage to Manjushri! Merely what is imputed by conceptual thought, is merely the imputation of a name, which is established by the investigation of ultimate truth, and other than the mere imputation of a name, the Dharma itself has no nature.

---

ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས། ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཏེ། ཀ་བ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པ་ལ། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཐ་སྙད་ངོ་བོ་མེད་ན། སྨན་ལ་དུག་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་དགེ་བར་རྟོག་པས་བཏགས་ན་དེ་དེར་འགྱུར་བར་ཐལ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ལ། གལ་ཏེ་སྨན་ལ་དུག་ཏུ་བཟུང་བ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འཁྲུལ་ཤེས་དང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གནོད་མེད་ཀྱི་ཤེས་པས་བཟུང་བ་ཡིན་མིན་ཡིན་གྱི། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་མི་ཐུབ་པ་དེར་གསལ། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་ཚད་སྒྲུབ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གཞལ་དགོས་ལ། དེས་གཞལ་བྱའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི། 22-4-76b རྟོག་པས་གང་བཏགས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །འགྲུབ་ན་དུག་ལ་སྨན་དུ་བཏགས་པ་སོགས་གང་དྲན་དྲན་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་གྲུབ་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་ཆོས་འདི་དང་འདི་ཞེས་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་ད་ལྟ་ཡང་དག་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་ལས་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཀ་བ་སོགས་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདི་ན་ཀ་བ་ཡོད་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའང་ཀ་བའི་ངོ་བོ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོས་དམིགས་མ་དམིགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་སུས་བསྙོན་ནུས། དེ་ཁས་མ་བླངས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙོན་འདིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་གོ་ཆོད་ཀྱི་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀ་ལ་མི་དགོས་ཀྱང་། དེས་གོ་མི་ཆོད་པར་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གོ་ཆོད་ན། རྟོག་པས་བཏགས་ཚད་ཚད་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཚད་གྲུབ་གང་ཡང་མེད་པ་གང་རུང་ལས་འོས་མེད་དོ། །སྤྲོ་གཞི་ཙམ་ལྕགས་ཕག་ཟླ་༡༡ཚེས་༢༦ལའོ། ། 22-4-77a པར་སིག་པས་ཕ་མ་རྒས་པ་བསད་ན་དགེ་བ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་བཏགས་ཀྱང་དེ་དགེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མ་བསད་པ་ཐ་སྙད་དུ་མི་དགེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་ངོ་བོ་མེད་ན་དེ་ལྟར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་གསོད་སེམས་མེད་པར་མེ་བུས་པར་སྲོག་ཆགས་ལྕེབ་པ་སོགས་ལ་སྡིག་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་གསུངས། གཅེར་བུ་པས་སྡིག་པ་ཡོད་པར་བཏགས་ཀྱང་དེ་དགེ་མི་དགེ་ཅི་ཡིན། ཐ་སྙད་དུ་ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རང་ཆས་སུ་

【現代漢語翻譯】 以術語分析的量（pramana， प्रमाण，pramāṇa，量），並不能確定『是』或『否』、『有』或『無』。如果柱子（ka-ba，स्तम्भ，stambha，柱子）的自性沒有被認知，術語分析的顯現又如何確定術語？如果術語僅僅是概念的命名，而沒有自性，那麼將藥物（sman，औषधि，auṣadhi，藥物）視為毒藥（dug，विष，viṣa，毒藥），將不善（mi-dge-ba，अकुशल，akuśala，不善）視為善（dge-ba，कुशल，kuśala，善），如果僅僅通過概念的命名，它們就會變成那樣嗎？因為你們認為術語僅僅是概念的命名，而法（chos，धर्म，dharma，法）本身沒有自性。這是不可能接受的。如果認為將藥物視為毒藥是錯覺（'khrul-shes，भ्रमज्ञान，bhramajñāna，錯覺），那麼錯覺和非錯覺的知識是由世俗無害的知識所認知嗎？很明顯，僅僅通過概念的命名是無法確立術語的。此外，術語的量成立，必須通過作為成立之因的感官等顯現，以及通過對結果和原因未被認知之後的推論量來衡量。通過這些來衡量的對境（yul，विषय，viṣaya，對境）的自性必須存在於術語中。 凡是通過概念命名的，術語的量都無法成立。如果成立，那麼將毒藥命名為藥物等，所有想到的都會被量所成立嗎？或者，沒有任何法能夠成立為術語。因此，雖然在勝義諦（don-dam-par，परमार्थ，paramārtha，勝義）中，任何法都無法被認知為具有自性，因此所有認為『這是這個』的認知都僅僅是概念的命名，但在世俗諦（tha-snyad-du，व्यवहार，vyavahāra，世俗）中，由於當下清凈的緣起（rten-'byung，प्रतीत्यसमुत्पाद，pratītyasamutpāda，緣起）的力量，無害的感官所顯現的柱子等的自性是無可否認地存在的，因此應該考察是否被量所成立。如果在這個方向上確定柱子的存在與否，那麼誰能否認通過無害的感官認知柱子的自性，從而被現量（mngon-sum tshad-ma，प्रत्यक्ष प्रमाण，pratyakṣa pramāṇa，現量）所成立？如果不承認這一點，那麼所有的術語量成立的體系都將被否定。因此，術語量成立足以理解，對於世間和論典兩者來說，都不需要更多。如果僅僅通過概念的命名，而沒有術語的自性，就能理解世俗，那麼概念的命名就會變成量所成立，或者沒有任何量所成立。這些都是必然的。書寫于鐵豬年十一月二十六日。 如果外道（par-sig-pas，पारसिक，pārasika，外道）認為殺死年邁的父母是善，但這不會變成善，因為不殺父母在術語上是不善的自性，如果沒有善的自性，怎麼會變成那樣呢？同樣，佛陀（sangs-rgyas，बुद्ध，buddha，佛陀）說，如果沒有殺生的意圖，燒火導致昆蟲死亡等就沒有罪過。如果裸體外道（gcer-bu-pas，नग्न，nagna，裸體外道）認為有罪過，那又如何呢？在術語上，種子（sa-bon，बीज，bīja，種子）具有產生幼苗的自然能力。

【English Translation】 By the measure of analyzing terms, it does not establish 'is' or 'is not,' 'exists' or 'does not exist.' If the self-nature of a pillar (ka-ba, स्तम्भ, stambha, pillar) is not apprehended, how does the manifest consequence of analyzing terms establish the term? If terms are merely conceptual designations without inherent nature, then if one designates medicine (sman, औषधि, auṣadhi, medicine) as poison (dug, विष, viṣa, poison), or non-virtue (mi-dge-ba, अकुशल, akuśala, non-virtue) as virtue (dge-ba, कुशल, kuśala, virtue) through conceptual designation, would they become so? Because you assert that terms are merely conceptual designations, and phenomena (chos, धर्म, dharma, phenomena) themselves lack inherent nature. This is unacceptable. If one thinks that perceiving medicine as poison is an illusion ('khrul-shes, भ्रमज्ञान, bhramajñāna, illusion), are illusory and non-illusory cognitions apprehended by worldly, non-harmful cognition? It is clear that terms cannot be established merely through conceptual designation. Furthermore, the establishment of terms by valid cognition (pramana) must be measured by manifest perception through sense faculties, etc., and by inferential valid cognition after the non-apprehension of the result and the cause. The nature of the object (yul, विषय, viṣaya, object) to be measured by these must exist in the term. Whatever is designated by concepts, the measure of terms cannot establish. If it could, would designating poison as medicine, etc., establish everything one thinks of by valid cognition? Or would no phenomenon be established as a term? Therefore, although in ultimate truth (don-dam-par, परमार्थ, paramārtha, ultimate truth), no phenomenon is apprehended as having its own nature, so all apprehensions that 'this is this' are established merely as conceptual designations, in conventional truth (tha-snyad-du, व्यवहार, vyavahāra, conventional truth), due to the power of pure dependent origination (rten-'byung, प्रतीत्यसमुत्पाद, pratītyasamutpāda, dependent origination) at present, the nature of pillars, etc., appearing as objects of non-harmful sense faculties, undeniably exists, so it should be examined whether it is established by valid cognition or not. If one establishes the existence or non-existence of a pillar in this direction, who can deny that the self-nature of the pillar is cognized by non-harmful sense faculties, and thus established by direct perception (mngon-sum tshad-ma, प्रत्यक्ष प्रमाण, pratyakṣa pramāṇa, direct perception)? If one does not accept this, all systems of the establishment of terms by valid cognition will be refuted. Therefore, the establishment of terms by valid cognition is sufficient for understanding, and nothing more is needed for both the world and the scriptures. If the conventional is understood merely through conceptual designation without the self-nature of terms, then conceptual designation would become established by valid cognition, or there would be no establishment by valid cognition at all. Either of these is inevitable. Written on the 26th day of the 11th month of the Iron Pig year. If outsiders (par-sig-pas, पारसिक, pārasika, outsiders) think that killing elderly parents is virtuous, it does not become virtuous, because not killing parents is by nature non-virtuous in terms, and if there is no nature of virtue, how could it become so? Similarly, the Buddha (sangs-rgyas, बुद्ध, buddha, Buddha) said that if there is no intention to kill, there is no sin in burning a fire that causes insects to die, etc. If naked ascetics (gcer-bu-pas, नग्न, nagna, naked ascetics) think there is sin, what is that? In terms, a seed (sa-bon, बीज, bīja, seed) has the natural ability to produce sprouts.

---

གྲུབ་ཀྱི། མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེད་པ་ག་ལ་ཡིན། དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག །དེ་ཚེ་ཐ་སྙད་དུ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ། དེའི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་བཞག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མཁྱེན་དུ་ཡོད་ཀྱི། ངོ་བོ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་མཁྱེན། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བཞག་པའི་ཚད་མའང་། ལྟོས་པ་བྱ་བྱེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པར་གསུངས་ན། ཐ་སྙད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་དང་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་ན། དེ་ལ་ཡིན་མིན་དང་ཡོད་མེད་ 22-4-77b ཇི་ལྟར་བྱ། རྟོག་པས་ཡིན་པར་བཏགས་ཚད་ཡིན་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། དགེ་བ་སྡིག་པ་སོགས་ལ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པས་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབང་ཕྱུག་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པས་མེད་པར་བཏགས་ཚད་མེད་པ་མིན་ཏེ། རྒྱང་ཕན་པས་ཚེ་ཕྱི་མ་མེད་པར་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པས་མིན་པར་བཏགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ལ་གཉིས་ཆོས་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཚད་མ་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དེ་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཁོ་ན་མིན་པར། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་རང་ཉིད་སྣང་ཚུལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་སྣང་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འཇུག་གི། ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་ན་ཐ་སྙད་ཚད་མས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་ཅིང་ཅི་ཞིག་དགག །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཔྱད་ར་མ་གཞུག་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། ༈ །དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་ན། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་དང་། བུམ་པ་ 22-4-78a ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་རྟོག་པས་དེ་དང་དེར་བཏགས་པ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་རྙེད་པའམ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་གོ་མི་ཆོད་དེ། འདིར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས། ཐ་སྙད་དུ་བུམ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་མེད། མེད་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཆད་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་ཚད་གྲུབ་ཅུང་ཟད་བཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་ངོ་བོ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད་མར་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་བདེན་རྫུན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་བཟང་ངན་བླང་དོར་ཐམས་ཅད་འཆོལ

【現代漢語翻譯】 成就者啊！難道說幼苗的生起僅僅是分別唸的假立，而不是自性生起嗎？如果從勝義諦上安立無自性，那麼在世俗諦中，對於幼苗等事物，其因、果、自性三者都可以通過世俗正量來安立。佛陀也了知世俗諦諸法的因、果、自性三者。如果沒有自性，又如何在世俗諦中了知呢？安立因、果、自性三者的正量，也說是通過觀待、作用、法爾的這三種道理，以世俗正量成立的。如果世俗諦僅僅是分別唸的假立和名稱的安立，而沒有世俗諦的自性，那麼對於它的是非、有無又該如何判斷呢？ 分別念認為存在，並不一定就真的存在，如同善惡等。僅僅是分別念認為有，並不一定就真的有，如同自在天是世界的創造者。分別念認為沒有，也並不一定就沒有，如同順世外道認為沒有後世。分別念認為不是，也並不意味著就真的不是，如同認為佛陀不是一切智者。因此，雖然在勝義諦離戲論中沒有二元對立和取捨的言說，但是在世俗正量中，所要成立的事物，其在世俗諦中顯現的自性，並非僅僅是分別唸的假立，而是緣起顯現的自性本身就具有不虛假的顯現方式。從世俗顯現方式的角度來衡量，世俗的自性是可以被世俗正量所成立的。如果沒有世俗的自性，世俗正量又成立什麼、破斥什麼呢？ 因此，世俗正量的成立，並非是在勝義諦的有無的辯論中進行，而是在事物如何顯現的方式上，對因、果、自性進行觀察。如果以勝義諦的觀察來分析，自在天是創造者在世俗諦中是不存在的，而瓶子在世俗諦中是存在的，這兩者都是分別念安立的結果，都無法找到或沒有自己的自性。雖然在勝義諦上都不存在，但這並不能否定它們在世俗諦中的存在，因為這裡討論的是世俗正量的範疇。如果在世俗諦中瓶子等事物的自性不存在，那麼就會變成對一切世俗諦的誹謗，導致在世俗諦中對有無、是非的成立都無法進行。如果在世俗諦中沒有自性，僅僅是通過分別唸的假立來成立，那麼佛教和外道的宗義就沒有真假之分了。善惡、因果、好壞、取捨等一切都會混淆。

【English Translation】 Accomplished One! Is it that the arising of a sprout is merely imputed by conceptual thought, and not arising by its own nature? If, from the ultimate point of view, one establishes no self-nature, then in the conventional truth, for things like sprouts, their cause, effect, and self-nature can all be established by conventional valid cognition. The Buddha also knows the cause, effect, and self-nature of all phenomena in the conventional truth. If there is no self-nature, how can one know it in the conventional truth? The valid cognition that establishes the three, cause, effect, and self-nature, is also said to be established by conventional valid cognition through the three reasonings of dependence, function, and the nature of phenomena. If the conventional truth is merely imputed by conceptual thought and the mere imputation of names, and there is no self-nature of the conventional truth, then how can one judge its right and wrong, existence and non-existence? What conceptual thought deems to exist does not necessarily become existent, just like virtue and vice. Merely because conceptual thought deems it to exist does not necessarily mean it exists, like Ishvara (自在天，Devanāgarī: ईश्वर, Īśvara, The Lord) being the creator of the world. What conceptual thought deems to be non-existent is not necessarily non-existent, like the materialists deeming there is no future life. Even if conceptual thought deems it not to be, it does not mean that all Buddhas are not omniscient. Therefore, although in the ultimate truth, which is free from elaboration, there are no dualistic concepts and assertions or negations, in conventional valid cognition, the object to be proven, the nature of how it appears in the conventional truth, is not merely imputed by conceptual thought. Rather, the appearance of dependent arising itself has a nature of unerring appearance. From the perspective of how things appear in the conventional truth, the nature of the conventional truth that is measured is what conventional valid cognition establishes. If there is no nature of the conventional truth, what does conventional valid cognition establish or refute? Therefore, the establishment of conventional valid cognition is not to engage in debates about existence or non-existence in the ultimate truth, but to examine the cause, effect, and self-nature in the way things appear. If analyzed by ultimate analysis, Ishvara (自在天，Devanāgarī: ईश्वर, Īśvara, The Lord) as the creator does not exist in the conventional truth, and a pot exists in the conventional truth. Both are the result of conceptual imputation, and neither can find or has its own self-nature. Although both do not exist in the ultimate truth, this does not mean they do not exist in the conventional truth, because this is the context of conventional valid cognition. How can the self-nature of things like pots not exist in the conventional truth? If it does not exist, it would become like slandering all conventional truths, leading to the impossibility of establishing any valid cognition of existence, non-existence, right, or wrong in the conventional truth. If there is no self-nature in the conventional truth, and it is established merely through conceptual imputation, then there would be no true or false distinctions between Buddhist and non-Buddhist tenets. All virtue and vice, cause and effect, good and bad, acceptance and rejection would be confused.

---

་བས་ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་གཏན་མེད་དོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་དོན་མཐུན་ཚད་གྲུབ་དང་། དོན་མི་མཐུན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་དགོས་ལ། དོན་མཐུན་མི་མཐུན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཐུན་མི་མཐུན་ལས་མ་བྱས་པར་འཇོག་ཚུལ་གཏན་མེད་པས། ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་དུ་འཇོག་པ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འཛིན་སྟངས་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་པས། ཡུལ་ཚད་མར་གྲུབ་མ་གྲུབ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་མིན་ལས་ 22-4-78b བཞག་དགོས་ཀྱི། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་ལ། ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་མིན་དང་། ཡུལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཇི་ལྟར་བཞག་སོམས་ཤིག །དེས་ན་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་འཇོག་གི། དེ་ལས་འདས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་མི་སྲིད་དོ། །ཧ་ཧ། ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པས་གདགས་གཞི་མེད་པར་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན། རི་བོང་རྭ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཚད་གྲུབ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གདགས་གཞི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཡོད་ན་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པས་གོ་ཆོད་ན། དུག་ལ་སྨན། དགེ་ལ་སྡིག་པ། མེ་ལ་ཆུ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བས། ཚད་མ་ཚད་མིན་མེད། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གོ་མི་ཆོད་ལ། དབང་པོ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་ཟེར་བ་དང་། བུམ་པ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་ཟེར་བ་དང་། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ཞེས་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ 22-4-79a ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་། བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཟེར་བ་འདི་གཉིས་དངོས་སུ་འགལ་ཏེ། བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་མི་སྟོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། དེ་ཡོད་བཞིན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་བཞག་ཅི་ལ་དགོས། ཀུན་རྫོབ་ལ་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ལས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་ན། བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་ཅིས་མི་སྟོང་། ༈ བུམ་སོགས་ཆོས་ཅན། རང་ངོས་ནས་སྟོང་པར་ཐལ། རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ཡང་། བུམ་སོགས་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕེན་ནོ། །ཡང་ཡོད་པ་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གང་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་ཡོད་པ་ལ་རྫས་ཡོད་དང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྤྱིར་ངོ་བོ་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་ད

【現代漢語翻譯】 在此宗派中，名言的成立和存在並非絕對。因此，在名言中，通過概念安立的，與實義相符的才能成立，與實義不符的則不能成立。而是否與實義相符，並非取決於名言事物本身的性質，因此，將對境（指認識的對象）分為正量和非量，是根據名言的狀態和執持方式是否相符來決定的。因此，對境是否成立為正量，取決於是否是未被錯亂的覺知。 並非所有名言都只是概念上的安立，名言本身沒有自性。對境是否是正量，以及對境是否被正量所成立，這些是如何確立的呢？因此，憑藉無損的根識所顯現的對境來安立名言。如果超出這個範圍，名言的成立和存在是不可能的。哈哈。如果在名言中，沒有可安立的基礎，只是概念上的安立，那麼就像兔角一樣，一切都不存在，又怎麼會有成立呢？如果存在可安立的基礎，即緣起的顯現，那麼這就是名言法的自性，並非只是概念上的安立。 此外，如果僅僅通過概念上的安立就能成立名言，那麼毒藥就應該變成藥物，善行就應該變成惡行，火就應該變成水等等，一切都變成一切，那麼正量和非量就沒有區別了。如果不是這樣，那麼僅僅通過概念上的安立，名言就不能成立，必須承認在無損的根識所顯現的對境中存在自性。此外，如果說世俗的法僅僅是概念上的安立，而沒有事物自身的性質，或者說瓶子僅僅是概念上的安立，而沒有自身的性質，又說瓶子不空于瓶子，即世俗的法不空于自身的性質，而是空于實有，這二者實際上是矛盾的。瓶子等從自身角度來說不空的性質，就是名言的性質。既然如此，又何必通過概念上的安立來確立名言呢？如果世俗僅僅是概念上的安立，而沒有事物的性質，那麼瓶子等為什麼不空于自身呢？ 瓶子等法，應從自身角度空，因為你們認為僅僅是概念上的安立，而沒有自身的性質。反駁：瓶子等並非僅僅是概念上的安立，而沒有自身的性質，因為瓶子不空于瓶子，所以不空于自身的性質。此外，存在的事物普遍具有無常的性質。名言的法，凡是具有能實現作用的自相的性質，並且能夠獨立存在的，就稱為實有和事物。因此，總的來說，在有和無兩種性質中……

【English Translation】 In this system, the establishment and existence of terms are not absolute. Therefore, in terms, what is established by conception and consistent with the meaning can be established, and what is inconsistent with the meaning cannot be established. Whether it is consistent with the meaning or not does not depend on the nature of the term itself. Therefore, the division of objects (referring to the object of cognition) into valid and invalid is determined by whether the state and holding method of the term are consistent. Therefore, whether the object is established as valid depends on whether it is an undistorted awareness. Not all terms are merely conceptual establishments, and the terms themselves have no self-nature. How are the validity of the object and whether the object is established by validity determined? Therefore, terms are established based on the appearance of unimpaired sense consciousness. If it exceeds this range, the establishment and existence of terms are impossible. Haha. If in terms, there is no basis for establishment and it is merely a conceptual establishment, then like a rabbit's horn, everything does not exist, so how can there be establishment? If there is a basis for establishment, that is, the appearance of dependent origination, then this is the nature of the term dharma, not merely a conceptual establishment. Furthermore, if terms can be established merely through conceptual establishment, then poison should become medicine, good deeds should become evil deeds, fire should become water, etc., everything should become everything, then there would be no distinction between valid and invalid. If this is not the case, then terms cannot be established merely through conceptual establishment, and it must be admitted that there is a nature in the object that appears to unimpaired sense consciousness. Furthermore, if it is said that worldly dharmas are merely conceptual establishments and have no nature of their own, or that a vase is merely a conceptual establishment and has no nature of its own, and it is said that a vase is not empty of a vase, that is, worldly dharmas are not empty of their own nature, but are empty of true existence, these two are actually contradictory. The nature of vases, etc., that is not empty from their own perspective is the nature of terms. Since this is the case, why establish terms through conceptual establishment? If the worldly is merely a conceptual establishment and has no nature of its own, then why are vases, etc., not empty of themselves? Vases, etc., should be empty from their own perspective, because you believe that they are merely conceptual establishments and have no nature of their own. Refutation: Vases, etc., are not merely conceptual establishments and have no nature of their own, because a vase is not empty of a vase, so it is not empty of its own nature. Furthermore, existence is universally characterized by impermanence. A term dharma, whatever has the nature of self-characteristic that can realize function, and can exist independently, is called real existence and thing. Therefore, in general, among the two natures of existence and non-existence...

---

ངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་དངོས་མེད་རྣམས་ནི་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི་རང་གི་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་འཇོག་ཚུལ་འདི་ཁོ་ནར་བཟུང་ན། ཡོད་པ་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་སྟེ་ 22-4-79b དངོས་མེད་རྣམས་དོན་གྱི་ཡོད་པ་མིན་པས་སོ། །ཚུལ་བཞི་གཞུང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། ས་པཎ་ཀྱིས། ཡོད་ལ་མི་རྟག་ཁྱབ་སོགས་དྲངས། །ནམ་མཁའ་མེད་ཅེས་ཟེར་བའང་། །དངོས་པོར་མེད་ཅེས་ཚུལ་འདིས་བཞག་པར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་འདྲའི་རང་མཚན་དངོས་པོར་མེད་ཀྱང་བཏགས་པས་ཡོད་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མིན་པས་བཏགས་པས་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་མི་དགོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་དག་བྷ་བ་ཞེས་པ་ཡོད་པ་དངོས་པོའི་སྐད་དོད་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། འདིར་དངོས་པོར་བྱས་ན་ལེགས་ཞེས་གསུངས། དེ་ཐ་སྙད་སྦྱར་བདེ་བ་ཡིན་ཀྱང་། གཉིས་ཀ་ཡོད་མེད་ཀྱི་འཛིན་མཚམས་སོ་སོའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད། དངོས་པོའི་ཆ་ནས། དངོས་པོའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལས་བཏགས་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་སོགས་དངོས་པོར་གཏོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་དགག་པ་ལས་བཏགས་པའི་མེད་པ་བཞི་པོའི་ཐ་སྙད་ཡོད་ཀྱང་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་དེ། དངོས་མེད་ཡིན། དངོས་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་གོ་བའི་ཆེད་དེ། ཐོགས་རེག་ 22-4-80a མེད་པར་ནམ་མཁའ་ཞེས་སོགས་བཞིན་ནོ་དགེ། ༈ ། 辨聲聞若未證空性,則不得其果位 ཡང་ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་ན། དབུ་མ་ནི་ཐེག་གསུམ་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་ཡིན་གྱི། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མིན་གྱི་ལམ་མིན་པར་ཐལ་ཞེས་དང་གཉུག་སེམས་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་དང་ཚོགས་བསགས་པས་མ་ཟིན་ན་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཡོད། མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་པད་དཀར་ལས་གསུངས་ཤིང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། ཉན་རང་གི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ཐལ། མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་སྨྲོས་ཤིག །བདེན་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ན་བདེན་སྟོང་རྟོགས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་འདྲིའོ། ༈ །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཨེ་ཡོད ། དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར། ཁ་ཅིག་རང་སངས་རྒྱས། ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ན། ཤེར་ཕྱིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ཐུན་མོང་མིན་པ་མ་ཡིན་ 22-4-80b པར་ཐལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ངེས་མིན་པར། སྙིང་རྗེ་དང་ཚོགས་བསགས་སངས་རྒྱས་ཀྱ

【現代漢語翻譯】 如果存在『有』的事物，反之，不存在的事物則被稱為『無』的法。如果僅僅堅持從事物自身的角度來確立『有』和『無』的方式，那麼『有』的事物必然被無常所遍及， 因為『無』的事物在本質上不是『有』。四種方式符合經文的意圖。薩迦班智達（Sa-pan，薩迦派著名學者）說：『有被無常遍及』等是直接的陳述。說『虛空不存在』，也必須理解為是通過這種方式來確立在事物中不存在。雖然在這樣的自相事物中不存在，但通過假立而存在的事物，因為不是事物，所以即使通過假立而存在，也不一定是無常的，因為它的自性在事物中不存在。然而，即使是名言假立的存在，也必須承認僅僅是普遍的存在。後來的學者們說，『bha-va』（梵文，bhāva，存在，有）是『有』和『事物』的共同術語，在這裡最好理解為『事物』。雖然這樣更容易運用名言，但如果按照各自的體系來區分『有』和『無』的界限，那麼在意義上沒有衝突。從『事物』的角度來看，從確立『事物』的法，到假立的『不相應行』等都屬於『事物』；從否定『事物』，到假立的『四種不存在』，雖然有名言，但其意義自身的本質並不存在，因為它們是『非事物』。『非事物』的名言是爲了理解不存在事物，就像將無礙觸認為虛空一樣。吉祥！ 如果聲聞（Shravaka）和緣覺（Pratyekabuddha）沒有證悟空性（Shunyata），就無法獲得各自道路的果位，那麼中觀（Madhyamaka）就是三乘（Triyana）共通的道路，而不是大乘（Mahayana）不共的道路，這是否合理？即使證悟了本覺心（Nyuksem）上的空性，如果沒有被慈悲（Karuna）和積資（Tshok）所攝持，是否也可能獲得聲聞和緣覺的果位？如果這樣說，該如何回答？《白蓮經》（Saddharma Pundarika Sutra）中說，證悟平等性（Samata）就是成佛，從而確立了究竟的一乘（Ekayana）的宗義。龍樹（Nagarjuna）父子也是這樣通過理證來論證的。聲聞和緣覺證悟或未證悟平等性？如果證悟了，那麼應該成為佛；如果未證悟，請說明如何未證悟。如果無自性的實相是究竟的，那麼證悟空性如何證悟平等性？ 如果證悟了二諦雙運（Satya-dvaya-yuganaddha）的法性（Dharmata）平等性，是否會顯現聲聞的果位？有些中觀行者會成為聲聞，有些會成為緣覺，有些會成為佛，那麼《般若經》（Prajnaparamita Sutra）就不是佛的共同之母，這是否合理？證悟實相（Tathata）不一定能成就佛果，慈悲和積資才是成佛的關鍵。

【English Translation】 If 'existent' things exist, conversely, non-existent things are called 'non-existent' dharmas. If one insists solely on establishing 'existence' and 'non-existence' from the perspective of the thing itself, then 'existent' things are necessarily pervaded by impermanence, because 'non-existent' things are not 'existent' in essence. The four modes accord with the intention of the scriptures. Sa-pan (Sakya Pandita) said: 'Existence is pervaded by impermanence,' etc., are direct statements. Saying 'space does not exist' must also be understood as establishing non-existence in things in this way. Although it does not exist in such self-characterized things, things that exist by imputation, because they are not things, even if they exist by imputation, do not necessarily have to be impermanent, because their own nature does not exist in things. However, even though it is a nominal imputation, one must acknowledge that it is merely a general existence. Later scholars said that 'bhava' (Sanskrit, bhāva, existence, being) is a common term for 'existence' and 'thing', and it is better to understand it as 'thing' here. Although it is easier to use names in this way, if the boundaries between 'existence' and 'non-existence' are distinguished according to their respective systems, then there is no conflict in meaning. From the perspective of 'thing', from establishing the dharma of 'thing' to imputed 'non-associated formations' etc. belong to 'thing'; from negating 'thing' to imputed 'four non-existences', although there are names, their meaning itself does not exist in essence, because they are 'non-things'. The name 'non-thing' is for understanding the non-existence of things, just as unobstructed touch is considered space. Auspicious! If Shravakas and Pratyekabuddhas do not realize emptiness (Shunyata), they cannot attain the fruits of their respective paths, then is Madhyamaka the common path of the three vehicles (Triyana), and not the uncommon path of the Mahayana? Even if emptiness on the original mind (Nyuksem) is realized, if it is not upheld by compassion (Karuna) and accumulation of merit (Tshok), is it possible to attain the fruits of Shravakas and Pratyekabuddhas? If one says so, what is the answer? The White Lotus Sutra (Saddharma Pundarika Sutra) says that realizing equality (Samata) is Buddhahood, thereby establishing the ultimate doctrine of the One Vehicle (Ekayana). Nagarjuna and his son also argued in this way through reasoning. Do Shravakas and Pratyekabuddhas realize equality or not? If they realize it, then they should become Buddhas; if they do not realize it, please explain how they do not realize it. If the ultimate reality of no self-nature is ultimate, then how does realizing emptiness realize equality? If one realizes the Dharmata of the union of the two truths (Satya-dvaya-yuganaddha), will the fruit of the Shravaka manifest? Some Madhyamikas become Shravakas, some become Pratyekabuddhas, and some become Buddhas, then is the Prajnaparamita Sutra not the common mother of the Buddhas? Realizing Suchness (Tathata) does not necessarily lead to Buddhahood, compassion and accumulation of merit are the key to Buddhahood.

---

ི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་དུ་འདོད་དགོས་སོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པའི་ས་བཅུ་པོའི་བདུན་པོ་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་ས་བཅུ་པོ་བྱང་འཕགས་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་བཤད་པ་འགལ། ཚོགས་ཀྱིས་ཟིན་མ་ཟིན་ཡོད་ཟེར་ན། རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་སངས་མི་རྒྱ་བ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་ན་པད་དཀར་གྱི་ལུང་སོགས་དང་འགལ་ལོ། ༈ །སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ནི་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཡིན་ན། ཉན་རང་ལ་དེ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་དེ་དང་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཚུལ་བཤད་དགོས་སོ། །བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟར་རྫོགས་ཏེ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ཞི་མཐའ་ཁོ་ནར་གཞོལ་ན་མཉམ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་མིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་མཉམ་ཉིད་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་མེད་པར་ 22-4-81a བཏང་ངོ་། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་སྟོང་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་། འགྱུར་མེད་བདེ་བ་རྟོགས་ཀྱང་ཉན་རང་གི་མཐར་ལྷུང་བ་སོགས་སུ་ཐལ་ལོ། །ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་མི་སྤང་། ཞི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཡིན་པས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་རྟོགས་ན་ཞི་མཐར་ལྷུང་བ་ག་ལ་སྲིད། སྲིད་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་པའང་ཞི་མཐར་ལྷུང་སྲིད་དོ། །བདེན་སྟོང་རྟོགས་པས་སྲིད་མཐའ་འགོག་ན། ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པས་ཆད་པ་ཞི་མཐའ་ཅིས་མི་ཁེགས། འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བར་མི་ལྷུང་ན། མྱང་འདས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱང་འདས་སུ་ག་ལ་ལྷུང་། ལྷུང་ན་སྲིད་མཐར་ལྷུང་བའང་མི་ཁེགས་ཏེ། སྲིད་དང་ཞི་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་། ཞི་མཐར་ལྷུང་བ་བཞིན་འཁོར་བར་ལྷུང་བའང་སྲིད་དེ། རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱིས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་མི་ཁེགས་པར། སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་ཞི་མཐའ་འགོག་ན། འཁོར་བ་ལ་སྐྲག་ནས་སྐྱོ་ཡིད་མེད་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་ལྷུང་བ་སྲིད་དོ། །དེ་དག་སྲིད་ཞིའི་ 22-4-81b མཚན་མ་མི་དམིགས་པས་ན་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་ན། འཁོར་བ་ལ་མཚན་མར་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་དགོས་པས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ན། བློ་གཞན་དོན་ལ་དགའ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱང་འཕགས་རྣམས་ཆོས་ཉ

【現代漢語翻譯】 必須將此視為不共之因。如果從勝義菩提心的角度安立，那麼十地中的第七地就與聲聞、緣覺共通了。如果是這樣，那麼將十地說成唯有菩薩聖者的道就相違了。如果說有為『資糧』所攝與未攝之分，那麼就會導致雖然從證悟的角度證悟了平等性，但仍然有不能成佛的情況。如果承認這種說法，就與《白蓮經》等的教證相違背。 如果證悟了輪迴與寂滅平等性的般若波羅蜜多是不安住于輪迴與寂滅之邊的涅槃（梵文：nirvāṇa，寂滅）成佛的不共之因，那麼聲聞、緣覺是否具有這種般若波羅蜜多？如果具有，就必須說明它與菩薩聖者的證悟有何差別。初地菩薩是否從真如的角度證悟了輪迴與寂滅的平等性？如果沒有證悟，那麼十六空性如何圓滿？因為在沒有證悟有為、無為、輪迴與涅槃自性本空之前，就無法證悟十六空性。這一點非常重要。即使證悟了輪迴與寂滅的平等性，如果僅僅執著于寂滅之邊，那不就是沒有證悟平等性嗎？如果是這樣，那麼通過證悟平等性來成立一乘（梵文：ekayāna，唯一乘）的各種理證就都被否定了。 同樣，即使證悟了萬法皆空的相、本凈光明心以及不變的安樂，也會墮入聲聞、緣覺的邊見等過失。雙運（梵文：yuganaddha）法界（梵文：dharmadhātu）平等性，其自性不會捨棄輪迴，是具有不安住于寂滅之邊的利他事業的，因此與無緣大悲（梵文：nirālambana-mahākaruṇā）不可分離。如果證悟了這一點，怎麼會墮入寂滅之邊呢？如果會墮入，那麼大乘聖者以及顯現密咒的光明也可能會墮入寂滅之邊。如果通過證悟真諦空性來遮止輪迴之邊，那麼通過證悟雙運為何不能遮止斷滅的寂滅之邊呢？如果通過證悟輪迴自性本空而不墮入輪迴，那麼通過證悟涅槃自性本空，又怎麼會墮入偏向一邊的寂滅呢？如果會墮入，那麼墮入輪迴之邊也無法遮止，因為即使證悟了輪迴與寂滅自性本空，也可能會像墮入寂滅之邊一樣墮入輪迴。如果證悟自性本空不能遮止輪迴與寂滅之邊，而僅僅依靠大悲來遮止寂滅之邊，那麼如果對輪迴感到恐懼而沒有厭離之心，即使證悟了空性，也可能會墮入輪迴。 如果因為不執著輪迴與寂滅的相而不會生起大悲心，那麼就必須執著輪迴的相才能生起大悲心，這樣一來，證悟空性就不會生起大悲心了。然而，證悟空性之後，心自然會歡喜利益他眾，這是法性使然，因為菩薩聖者們都是如此。

【English Translation】 This must be regarded as an uncommon cause. If established from the perspective of ultimate bodhicitta (enlightenment mind), then the seventh of the ten bhūmis (grounds) would be common to Śrāvakas (Hearers) and Pratyekabuddhas (Solitary Realizers). If so, it contradicts the explanation that the ten bhūmis are solely the path of Bodhisattva Āryas (Noble Ones). If you say there is a difference between being included or not included by 'accumulation', then it would follow that even if one realizes equality from the perspective of realization, there are still cases where one cannot attain Buddhahood. If you accept this, it contradicts the scriptural authorities of the White Lotus Sutra and others. If the Prajñāpāramitā (Perfection of Wisdom) that realizes the equality of saṃsāra (cyclic existence) and nirvāṇa (liberation) is the uncommon cause of Buddhahood, which does not abide in the extremes of saṃsāra and nirvāṇa, do Śrāvakas and Pratyekabuddhas have it or not? If they have it, then you must explain how it differs from the realization of Bodhisattva Āryas. Does a Bodhisattva on the first bhūmi realize the equality of saṃsāra and nirvāṇa from the perspective of suchness (tathatā)? If not, how are the sixteen emptinesses (śūnyatā) perfected? Because until one realizes that conditioned (saṃskṛta) and unconditioned (asaṃskṛta), saṃsāra and nirvāṇa are without inherent existence, one cannot realize the sixteen emptinesses. This is very important. Even if one realizes the equality of saṃsāra and nirvāṇa, if one only clings to the extreme of nirvāṇa, is that not a failure to realize equality? If so, then all the reasoning that establishes the ekayāna (one vehicle) through the realization of equality is negated. Similarly, even if one realizes the emptiness of all phenomena, the naturally pure clear light mind, and unchanging bliss, it would follow that one falls into the extremes of Śrāvakas and Pratyekabuddhas. Yuganaddha (union), the dharmadhātu (realm of phenomena) equality, by its very nature does not abandon saṃsāra and has activities that do not abide in the extreme of nirvāṇa, therefore it is inseparable from nirālambana-mahākaruṇā (unapprehending great compassion). If one realizes this, how could one fall into the extreme of nirvāṇa? If one could, then Mahāyāna (Great Vehicle) Āryas and the manifestation of the clear light of mantra (secret mantra) could also fall into the extreme of nirvāṇa. If realizing the emptiness of truth prevents the extreme of saṃsāra, why does realizing yuganaddha not prevent the extreme of cessation, nirvāṇa? If realizing that saṃsāra is without inherent existence prevents falling into saṃsāra, then realizing that nirvāṇa is without inherent existence, how could one fall into a one-sided nirvāṇa? If one could, then falling into the extreme of saṃsāra could not be prevented either, because even if one realizes that saṃsāra and nirvāṇa are without inherent existence, one could fall into saṃsāra just as one falls into the extreme of nirvāṇa. If realizing the lack of inherent existence does not prevent the extremes of saṃsāra and nirvāṇa, and only compassion prevents the extreme of nirvāṇa, then if one is afraid of saṃsāra and has no renunciation, even if one realizes emptiness, one could still fall into saṃsāra. If compassion does not arise because one does not perceive the characteristics of saṃsāra and nirvāṇa, then one must perceive the characteristics of saṃsāra in order to generate compassion, so realizing emptiness would not generate compassion. However, after realizing emptiness, the mind naturally rejoices in benefiting others, this is the nature of reality, because Bodhisattva Āryas are like that.

---

ིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་ནས། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ཆགས་པར་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་གཉེར་བ་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ས་དང་པོ་སོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཐུས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཐུས་འབད་མེད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ག་ལ་སྲིད། ༈ ཡང་། རྟོག་པས་བརྟགས་ཙམ་གྱི་ཚད་གྲུབ་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ངོར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་འདོད་པས་སོ། །དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱི་བུམ་སོགས་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པས། འདིའི་སྟེང་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་ཚད་མས་སྒྲུབ་སྟེ། དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས། བདེ་སྡུག་བཟང་ངན། བླང་དོར། ཆོས་ཆོས་ 22-4-82a མིན་སོགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་ན། ཐུན་མོང་དུ་བསྒྲུབ་ནུས་པར་འགྱུར་བས། དོན་དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་དཔྱད་ར་མེད་པར་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་དགོས་སོ། །འདི་ཟླ་བས་བཞེད་པ་སྟེ། མེ་བུས་ཤ་ཚོས་སོགས་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་འཇོག་པར། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་། རྩ་ཤེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་འགྲོ་ཡི། དོན་དམ་པར་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལུང་དྲངས་ནས་སྒྲུབ་པ་འདི་ངེས་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཤན་འབྱེད་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྨག་དྭངས་ཤིང་། བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་ནུས་སོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྲུབ་མི་ནུས་སོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨因,聞,義差別有之故,成立他空之說詞 ཡང་། རྟགས་ཐོས་དོན་གསུམ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཚིག་གི་འགྲོ་ལུགས་འདིས་ 22-4-82b གཞན་སྟོང་དུ་བསྒྲུབ་ན། མིང་གིས་བརྗོད་ཚད་ལ་རང་ཉིད་སྟོང་པའི་ཆོས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ། །དེ་མེད་ན་རི་བོང་རྭ་སོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དགག་བྱ་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་གི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ན། མདོ་དང་འགལ་ཞིང་། དེ་ལ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་བསལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། ༈ །གནད་གོ་ཀུན་བསྡུས་ན།

【現代漢語翻譯】 證悟實相后，不執著于自己的身體和受用，僅僅成辦他利，圓滿了六度，憑藉證悟初地等地的真如，自然生起。對於沒有如此證悟的人們，自然生起慈悲心，這是憑藉證悟二諦雙運平等性的力量，不費力氣就能生起的。怎麼會捨棄他利呢？ 而且，如果僅僅以分別念來衡量成立的標準，在世俗中是無法成立的，因為世俗認為名言安立的瓶子是有自性的。因此，應成派所說的宗義，與世間一切緣起顯現的不欺誑的瓶子等顯現方式沒有任何差別。在此基礎上，以量來成立或破斥名言中的有無、是與非。如果能成立善惡業果、苦樂好壞、取捨、法與非法等一切，就能普遍地成立。因此，不需要對勝義中是否成立進行辨析，而應在緣起力的作用下，從如實顯現的不欺誑的角度來安立名言的成立。這是月稱菩薩的觀點。就像火燒肉熟等，不經觀察，按照世間的共許來安立名言。《入中論自釋》和《中論釋·明句論》中都這樣說過。如果在勝義中進行觀察，那麼名言量所成立與不成立的一切，都只是由分別念假立的，實際上並沒有那樣成立。在勝義中，並不承認量所成立與不成立的自性。自釋中引用了近圓所問經來成立這一點，如果能明確辨別這一點，就能消除疑惑的黑暗，輕鬆地瞭解以量來辨析二諦的成立方式。如果不依賴於勝義的觀察，那麼以名言的觀察方式，只能通過分別念來假立，而無法成立事物本身的自性。吉祥！ 辨因，聞，義差別有之故，成立他空之說詞 而且，如果以名、相、義三者顯現為不同的方式來成立他空，那麼，在名稱所表達的範圍內，不可能存在自性空的事物。如果沒有自性空的事物，那麼兔子角等就會變成存在的事物。如果所破是他法空，而不是一切法自性空，那麼就與佛經相違背。那樣的話，就不需要一異等理證了，因為一切法都是空于自身之外的其他法的，這僅僅是遮遣他法。總之，要點在於：

【English Translation】 After realizing the truth, one does not cling to one's own body and possessions, but only accomplishes the benefit of others, completes the six perfections, and naturally arises from the power of realizing the suchness of the first ground and so on. Compassion naturally arises for those who have not realized in this way, and this arises effortlessly from the power of realizing the equality of the union of the two truths. How could one abandon the benefit of others? Moreover, if one establishes the standard of establishment merely by conceptual thought, it cannot be established in the mundane world, because the mundane world believes that the pot, which is established nominally, has its own nature. Therefore, there is no difference between the tenets stated by the Prasangikas and the unmistaken appearance of phenomena such as pots, which appear in all the world due to dependent origination. On this basis, one should establish or refute the existence or non-existence, right or wrong in nominal terms by means of valid cognition. If one can establish all things such as good and bad karma, happiness and suffering, good and bad, acceptance and rejection, Dharma and non-Dharma, then one can establish them universally. Therefore, there is no need to analyze whether it is established in the ultimate sense, but one must establish the establishment of nominal terms from the perspective of the unmistaken appearance of phenomena as they appear under the influence of dependent origination. This is Chandrakirti's view. Just as roasting meat with fire, without investigation, one establishes nominal terms in accordance with what is known in the world. This is stated in the auto-commentary of the 'Entering the Middle Way' and in the commentary on the 'Root Wisdom', the 'Clear Words'. If one examines in the ultimate sense, then all that is established or not established by nominal valid cognition is merely imputed by conceptual thought, and it is not established as such in reality. In the ultimate sense, one does not accept the nature of being established or not established by valid cognition. In the auto-commentary, it is stated that the question of Nearness is quoted to establish this point. If one can clearly distinguish this, one can dispel the darkness of doubt and easily understand the way of establishing the two truths by means of valid cognition. Without relying on the examination of the ultimate, the means of examining nominal terms can only be imputed by conceptual thought, and cannot establish the nature of things themselves. Auspiciousness! Because of the difference between the cause, the hearing, and the meaning, the statement of other-emptiness is established. Moreover, if one establishes other-emptiness by the way in which name, sign, and meaning appear as different, then within the scope of what is expressed by name, there cannot be a thing that is empty of its own nature. If there is no thing that is empty of its own nature, then things like rabbit horns would become existent. If what is to be negated is emptiness of other things, and not emptiness of all things of their own nature, then it contradicts the sutras. In that case, there is no need for reasoning such as one or many, because all things are empty of things other than themselves, which is merely the exclusion of others. In short, the key point is:

---

དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་འདི་བདེན་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་རྩོད་ཚེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པར་མེད་དེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་འགོད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཡོད་པ་འདི་མི་དགག །དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་པར་མེད་པ་སྒྲུབ་པས། བུམ་པ་མི་བཀག་པར་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་ནས། དེ་ལ་སྒྲུབ་ཆོས། དོན་དམ་པར་མེད་པའམ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས། བུམ་པ་མི་དགག །བདེན་གྲུབ་དགག་ཅེས་པ་ཚུལ་འདིའི་སྒོ་ནས། ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་གནོད་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཚིག་འདིའི་རྗེས་སུ་བསམས་ནས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ 22-4-83a དགག་བྱ་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་དགག་བྱ་ཡིན་སྙམ་ནས་དགག་བྱ་ཡན་གར་བ་བཀག་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་སྙམ་པ་ལ་གོལ་ས་ཡོད་དེ། དངོས་སྨྲ་བ་དང་རྩོད་ཚེ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་མཐུན་པར་སྣང་བའི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའམ་མ་རྙེད་པ་འདིས་གྲུབ་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མི་སྲིད་པས། མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་བཀག་ན། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་འགྲུབ་པའི་ཐབས་གཏན་མེད་དེ། མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བདེན་གྲུབ་དགག་བྱ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་མཐུན་སྣང་གི་བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ལ། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་གཅིག་མིན་པས་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ཟེར་དགོས་ཀྱང་། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་ལ། བདེན་གྲུབ་མེད་པ་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དེ་ལ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཡིན་ལ། 22-4-83b དེ་མེད་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ལས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དགག་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདེན་གྲུབ་ནི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མ་ཡིན་པས། དེ་བཀག་པས་བུམ་པ་བདེན་མེད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་ཙམ་ཡིན་གྱི། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱི་བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་མི་འཛིན་ཏེ། ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཀྱི། དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཆོས་ཅན་དང་དེའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་སེལ་བ་འདི། སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟག་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་བསལ་བའ

【現代漢語翻譯】 當實語者（Sarvastivadins）和中觀派（Madhyamikas）辯論共許的瓶子是否真實成立時，會提出這樣的論證：『瓶子，作為所立宗，不是真實存在的，因為它沒有被勝義諦的量所證知。』等等。這並不是要否定共許的瓶子的存在。而是要成立它在勝義諦中不存在，或者說不是真實存在的。因此，瓶子並沒有被否定，而是被作為所立宗。需要成立的法是：在勝義諦中不存在，或者說沒有真實成立。所以，不是否定瓶子，而是否定真實成立。通過這種方式，名言是無過失且無害的成立的。然而，在思考這句話之後，如果認為名言中存在的一切法都是勝義諦觀察的 22-4-83a 破斥對象，並且認為只有真實成立才是破斥對象，從而隨意地破斥破斥對象，並認為這就是證悟空性，那就存在誤解。雖然與實語者辯論時需要這樣表達，但如果問：『為什麼在勝義諦中不存在，或者沒有真實成立？』那麼，唯一的原因就是通過一異性等理證，沒有證知或找到共許顯現的瓶子。如果共許成立的瓶子沒有被勝義諦觀察所破斥，那麼就根本沒有辦法成立在勝義諦中不存在，或者沒有真實存在。因為共許顯現的瓶子本身就會變成在勝義諦中存在，並且真實成立。因此，說『真實成立是破斥對像』，這無非是因為共許顯現的瓶子沒有通過勝義諦觀察的檢驗。所以，真實成立在名言中是不存在的，而瓶子在名言中是存在的，這兩者不是一回事。因此，必須說破斥對象是真實成立。然而，瓶子在名言中存在，指的是共許顯現的成立；而沒有真實成立，指的是沒有通過勝義諦觀察的檢驗。如果通過了勝義諦觀察的檢驗，那就是真實成立； 22-4-83b 如果沒有通過檢驗，那就是沒有真實成立。但在本體上，並不存在一個與瓶子不同的、名為『真實成立』的破斥對象。因為與所立宗瓶子不同的真實成立，並不是瓶子的真實成立。因此，破斥它並不能成立瓶子沒有真實存在，因為那只是宗派的假立而已。凡夫俗子並不會執著于瓶子之外的瓶子的真實成立，只是在語言上可以區分不同的反體，但在本體上，所立宗和它的法不可能成立為不同的事物。因此，否定聲音是常法，並不是否定一個與聲音不同的常法，而是爲了消除認為聲音是常法的增益。同樣，消除瓶子的真實成立也

【English Translation】 When Sarvastivadins (those who assert the existence of external objects) and Madhyamikas (those who advocate the Middle Way) debate whether a commonly perceived pot is truly established, they might argue: 'The pot, as the subject of debate, is not truly existent, because it is not observed by a valid cognition that investigates ultimate reality,' and so on. This is not to deny the existence of the commonly perceived pot. Rather, it is to establish that it does not exist in ultimate reality, or that it is not truly existent. Therefore, the pot is not negated, but is taken as the subject of debate. The property to be established is that it does not exist in ultimate reality, or that it is not truly established. So, it is not the pot that is negated, but its true establishment. Through this method, conventional truths are established without fault or harm. However, after contemplating this statement, if one thinks that every phenomenon that exists conventionally is an object to be refuted by ultimate analysis, 22-4-83a and that only true establishment is the object to be refuted, thereby arbitrarily negating objects of negation and thinking that this is realizing emptiness, there is a misunderstanding. Although one needs to express it this way when debating with Sarvastivadins, if one asks, 'Why does it not exist in ultimate reality, or why is it not truly established?' then the only reason is that the commonly appearing pot is not observed or found by reasoning such as the reasoning of oneness or difference. If the pot that is established conventionally is not refuted by ultimate analysis, then there is absolutely no way to establish that it does not exist in ultimate reality, or that it is not truly existent. Because the commonly appearing pot itself would then become existent in ultimate reality and truly established. Therefore, saying 'true establishment is the object to be refuted' is nothing other than the fact that the commonly appearing pot cannot withstand ultimate analysis. So, true establishment does not exist conventionally, while the pot does exist conventionally, and these two are not the same thing. Therefore, one must say that the object to be refuted is true establishment. However, the existence of the pot conventionally refers to the establishment of common appearance; while the lack of true establishment refers to the fact that it cannot withstand ultimate analysis. If it can withstand ultimate analysis, then it is truly established; 22-4-83b if it cannot withstand analysis, then it is not truly established. But in reality, there is no object of negation called 'true establishment' that is different from the pot. Because a true establishment that is different from the subject of debate, the pot, is not the true establishment of the pot. Therefore, negating it does not establish that the pot is not truly existent, because that is merely a conceptual imputation of a philosophical system. Ordinary beings do not apprehend a true establishment of the pot that is separate from the pot itself; only in language can one differentiate different negations, but in reality, it is impossible for the subject of debate and its property to be established as different entities. Therefore, negating that sound is permanent is not negating a permanence that is different from sound, but rather eliminating the superimposition of believing that sound itself is permanent. Similarly, eliminating the true establishment of the pot also

---

ང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་བརྗོད་རུང་ཡང་། དོན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་ན་བུམ་པ་ཉིད་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་བའམ། དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་པས། བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་ཡིན་གྱི་གཞན་སྟོང་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ན་ཀ་བ་སྣམ་བུས་སྟོང་པ། བ་ལང་གི་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་དགོས་པས་དེས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དེ། རང་གི་ 22-4-84a ངོ་བོ་མ་སྟོང་ན། བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོང་སྟེ། ངོ་བོ་མི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་མི་འཐད་དེ། བུམ་པ་གཞན་བདེན་གྲུབ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་གྲུབ་པས་སོ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་འདྲིའོ། །བུམ་པ་ཉིད་དོན་དཔྱོད་ངོར་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བུམ་པ་བདེན་མེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ན་ནི། བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བར་ཟད་ཀྱི། དེས་བུམ་པ་དམིགས་ན་བདེན་མེད་མི་སྲིད་དོ། །ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པས་ནི་བདེན་མེད་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་གཉིས་ཀས་ཁས་ལེན་པ་མིན་ནམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་བདེན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ནི། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ། དོན་དེའི་སྟེང་ན་བདེན་གྲུབ་དོན་གཞན་བཀག་གོ་སྙམ་ན། དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་མི་དཔྱད་པར་བཞག་ནས། དོན་གཞན་གྱི་བདེན་གྲུབ་ལ་དཔྱད་དགོས་ན། བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་རི་རྭ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་ལ། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་དཔྱད་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག །རི་རྭ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ལ། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་གཏན་ལ་ 22-4-84b འབེབས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་གྱི་བློ་ཁྲིད་ནས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་བཀག་ནས། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་། བུམ་པ་བདེན་པས་སྟོང་སྙམ་པ་ནི། རི་རྭ་བཀག་པ་དང་འདྲ་བས། མཐུན་སྣང་གི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ཅུང་ཟད་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་ཏེ། བུམ་པ་ཉིད་མི་སྟོང་པ་ལ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི། བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་འདྲའི་བརྗོད་ཚུལ་རྣམས་འཕགས་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ཚུལ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ནུས་ཀྱང་། ཚིག་དེས་དོན་གྱི་སྟེང་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་དགག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པར་བཟུང་ནས། མིག་མིག་གིས་སྟོང་སོགས་གསུངས་པའི་ལུང་དོན་ལ་འགལ་བར

【現代漢語翻譯】 我也是這樣認為的。因此，雖然可以通過詞語的反面來說瓶子空無自性，但在本質上，瓶子本身不會空無其自身的本性，或者說，通過經得起分析的方式來消除對真實的執著。因此，瓶子的本性是空性的自空，怎麼會是他空呢？如果是他空，那就必須像柱子空無布匹，牛角空無牛角一樣，但這並不能成立，因為如果自己的 本性不空，那麼也不會空無自性，因為本性不空本身就是自性，這是不可否認的。這不合理，如果認為瓶子空無其他的自性，那麼要問，這是如何成立的呢？如果通過瓶子在理智分析面前無法成立的方式來證明瓶子不是真實的，那麼這只不過是在沒有看到瓶子的情況下，才安立了無真實的名稱。如果看到了瓶子，那麼就不可能無真實。在名言中看到，並不能成立無真實，因為名言中看到是雙方都承認的，即使在名言中存在，但如果成立為無真實，那也只能是通過理智分析沒有看到。如果瓶子在名言中被看到， 那麼，是否意味著在那個事物的層面上，其他的真實性被遮止了呢？如果是其他的事物，那麼就應該把名言的瓶子放在一邊，不去用一和多等方式分析，而是應該分析其他事物的真實性。如果不是瓶子的瓶子的真實性像牦牛角一樣，在名言中也不存在，那麼又如何進行一和多的分析呢？就像牦牛角本身在名言中不存在一樣，也不需要通過理智分析來確定它不存在。 因此，通過詞語的安立方式來引導，在事物的層面上遮止了虛假的真實性，認為瓶子不空無瓶子，瓶子空無真實，這就像遮止牦牛角一樣，不能絲毫消除對相似顯現的事物執著為真實的執著，因為對於不空的瓶子，會執著瓶子是真實的因，而對於瓶子之外的，在相似顯現中成立的自性，從來沒有人會執著瓶子是真實的。因此，這樣的表達方式在印度和西藏的偉大論著中都有出現，所以永遠無法阻止這種詞語的安立方式，但是如果認為這些詞語在事物的層面上存在著理智分析無法否定的東西，那麼就違背了『眼睛空無眼睛』等經文的意義了。

【English Translation】 I think so too. Therefore, although it can be said through the opposite of words that a vase is empty of inherent existence, in essence, the vase itself is not empty of its own nature, or rather, it eliminates attachment to truth by being able to withstand scrutiny. Therefore, the nature of the vase is self-emptiness of self-emptiness, how could it be other-emptiness? If it is other-emptiness, then it must be like a pillar empty of cloth, a bull's horn empty of a horn, but this cannot be established, because if one's own nature is not empty, then it will not be empty of inherent existence either, because not being empty of nature itself is inherent existence, which is undeniable. This is unreasonable, if it is thought that the vase is empty of other inherent existence, then one must ask, how is this established? If one proves that the vase is not real by means of the vase not being established in the face of rational analysis, then this is merely applying the term 'unreal' to not seeing the vase. If the vase is seen, then unreal is impossible. Seeing in name does not establish unreal, since seeing in name is admitted by both, even if it exists in name, but if it is established as unreal, then there is nothing other than not seeing it through rational analysis. If the vase is seen in name, then, does that mean that on that thing's level, other inherent existence is blocked? If it is another thing, then the vase of name should be put aside, without analyzing it with one and many, etc., and the inherent existence of the other thing should be analyzed. If the inherent existence of the vase that is not a vase is like a yak horn, which does not exist even in name, then how can the analysis of one and many be applied? Just as the yak horn itself does not exist in name, there is no need to determine that it does not exist through rational analysis. Therefore, by guiding through the way of applying words, on the level of things, blocking false inherent existence, thinking that the vase is not empty of the vase, and the vase is empty of truth, is like blocking the yak horn, and cannot slightly eliminate the attachment to phenomena that appear similar as being inherently existent, because for the vase that is not empty, one will be attached to the cause of the vase being inherently existent, and for the nature of the vase other than the vase that is established in similar appearance, there has never been a person who would be attached to the vase as being inherently existent. Therefore, such expressions have appeared in the great treatises of India and Tibet, so the way of applying these terms can never be prevented, but if one thinks that these words have something on the level of things that cannot be denied by rational analysis, then it contradicts the meaning of the scriptures that say 'the eye is empty of the eye', etc.

---

་སྨྲ་བའི་ཞེ་འདོད་དེ་སྟོང་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་གོལ་སར་སོང་བ་ཡིན་ནོ། ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་འགལ་མེད་དུ་གོ་ན། བུམ་པ་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ལ། བདེན་པས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའང་གོ་ནུས་སོ། ། 22-4-85a ནམ་མཁའ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པ་ཡོད་ཀྱི། དཔྱད་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པར་གྲུབ་པས། དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་བཞེད་དེ། དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི། །འདི་ནི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་སྐབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཡུལ་ལམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་དོན་དམ་གསུངས། ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་དེ་བཏགས་ཡོད་ནི་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་ན་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། ༈ །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། ནམ་མཁའ་ཚད་མས་དམིགས་པར་ཐལ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མས་དམིགས་སམ་རྗེས་དཔག་གིས་དམིགས། མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་སོ་ཟེར་ན། དབང་ཤེས་དྲུག་པོ་གང་གིས་དམིགས། ནམ་མཁའ་ལ་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་མེད་པས་རྣ་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མི་དམིགས་ལ། འཇིག་རྟེན་པས་ནམ་མཁའ་མཐོང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ལྟའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་འཕུར་རོ། །ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེའོ། །ཆུང་ངོ་། །མིག་བཙུམས་ནས་ནམ་ 22-4-85b མཁའ་མ་མཐོང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ལ་བལྟས་སོ། །མ་བལྟས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུས་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་འགྲུབ་དགོས་ན། ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཡོད་པར་མིག་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ན་གཟུགས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོགས་རེག་མེད་པས་ན་གོ་སྐབས་འདུག་གོ་སྙམ་པ་ནི་ཐོགས་རེག་མི་འདུག་གོ་ཞེས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྲུབ། འོན་ཀྱང་ཐོགས་རེག་མ་མཐོང་བ་ལ་ནམ་མཁའི་མིང་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །ཐོགས་རེག་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་བསལ་བའི་ཆ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའོ། །དེས་ན་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་རང་དབང་དུ་ཡོད་ན་དངོས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །མིག་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་མ་དམིགས་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་འདི་ཅིའང་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཡོད་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཡིད་ཤེས་རྟོག་མེད་འབའ་ཞིག་གིས་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་གྲུབ། མིག་གིས་སྟོང་སང་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ནམ་མཁའ་ཡིད་རྟོག་མེད་ཀྱིས་མཐོང་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གསལ་མི་གསལ་སོགས་ 22-4-86a མངོན་སུམ་མི་དམིགས་སོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཁམས་ཡིན

【現代漢語翻譯】 如果說法的意圖在於證悟不顛倒的空性，那就是誤入歧途了。如果能理解詞語的表達與意義並不矛盾，那麼說『瓶子以真實性為空』這樣的說法就沒有過失，而且也能理解『以真實性為空』在勝義諦上是不可見的。 雖然『虛空』這個詞在世間和論典中廣為人知，但如果進行分析，就會發現它只是由分別念假立的，實際上並沒有自己獨立的體性，甚至在名言中也不存在。因此，它不被認為是具有作用的世俗諦。因為經中說：『存在於能起作用之處，這被稱為勝義諦。』這裡所說的勝義諦，是指通過名言的分析，存在於分析的對象或名言的施設對像中。僅僅因為名言上假立了世俗諦，並不認為它就存在，因為假立的存在是通過總相而存在的，而不是通過自相而存在的。如果通過自相而存在，就會變成實有。因此，可以這樣提問：『虛空應成為量所照見的對境，因為它存在。』如果承認，那麼是通過現量照見還是通過比量照見？如果說是通過現量照見，那麼是通過六根識中的哪一個照見？因為虛空沒有聲、香、味、觸，所以耳識等無法現量照見。如果世間人說『我看到了虛空』、『我看著虛空』、『鳥在虛空中飛翔』、『虛空廣闊』、『虛空狹小』、『閉上眼睛就看不到虛空』、『我看著虛空』、『我沒有看虛空』等等，就必須承認虛空是存在的。如果虛空有顏色，能被眼識看到，那它就變成有色法了。如果認為因為沒有阻礙和觸碰，所以才有空間，那麼這只是知道沒有阻礙和觸碰而已。因此，虛空怎麼能被眼識證明是存在的呢？然而，沒有看到阻礙和觸碰，只是被命名為虛空而已。沒有阻礙和觸碰，是指遮除實有法的部分，其本身並沒有自己的體性。因此，如果所有的非實有法都有自己獨立的體性，那它們就不會成為非實有法，而是像實有法一樣。如果依賴於眼識的無分別意識認為虛空存在，那是不可能的。因為如果眼識沒有照見虛空的存在，那麼依賴於它的意識又怎麼能認識到它的存在呢？認為『我看到了虛空』，這實際上是什麼也沒有看到。什麼也沒有看到，又有什麼存在的呢？僅僅依靠無分別意識，又怎麼能成立現量呢？依靠眼睛看到空曠，從而產生的虛空，無分別意識無法看到它的廣闊、狹小、清晰或不清晰等等。 因此，虛空是法界。

【English Translation】 If the intention of speaking is to realize the non-inverted emptiness, then it is a mistake to go astray. If one understands that the expression of words does not contradict the meaning, then there is no fault in saying 'a vase is empty of truth', and it can also be understood that 'empty of truth' is not visible in the ultimate sense. Although the term 'space' is well-known in the world and in treatises, if analyzed, it is found to be merely imputed by conceptual thought, and in reality, it does not have its own independent nature, not even in conventional terms. Therefore, it is not considered a functional conventional truth. Because the scripture says: 'That which exists in a place where it can function is called the ultimate truth.' The ultimate truth mentioned here refers to that which exists in the object of analysis or the object of designation of terms through the analysis of terms. It is not considered to exist merely because a conventional truth is imputed in name, because imputed existence exists through general characteristics, not through specific characteristics. If it exists through specific characteristics, it would become a real entity. Therefore, one can ask: 'Space should become an object perceived by valid cognition, because it exists.' If you admit this, then is it perceived by direct perception or by inference? If you say it is perceived by direct perception, then which of the six sense consciousnesses perceives it? Because space has no sound, smell, taste, or touch, the ear consciousness, etc., cannot directly perceive it. If worldly people say 'I see space', 'I look at space', 'birds fly in space', 'space is vast', 'space is narrow', 'I close my eyes and cannot see space', 'I looked at space', 'I did not look at space', etc., then it must be admitted that space exists. If space has color and can be seen by the eye consciousness, then it becomes a colored object. If one thinks that because there is no obstruction or touch, there is space, then this is just knowing that there is no obstruction or touch. Therefore, how can space be proven to exist by the eye consciousness? However, not seeing obstruction and touch is merely named space. The absence of obstruction and touch refers to the part that excludes real entities, and it does not have its own nature. Therefore, if all non-real entities have their own independent nature, then they would not become non-real entities, but would be like real entities. If the non-conceptual consciousness that relies on the eye consciousness thinks that space exists, that is impossible. Because if the eye consciousness does not perceive the existence of space, then how can the consciousness that relies on it recognize its existence? Thinking 'I saw space' is actually seeing nothing. If nothing is seen, what exists? How can direct perception be established solely by non-conceptual consciousness? Relying on the eyes seeing emptiness, the non-conceptual consciousness sees space, but cannot directly perceive its vastness, narrowness, clarity, or lack of clarity, etc. Therefore, space is the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, धर्मधातु, dharmadhātu, 法界).

---

་པས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཞག་པ་ནི། དངོས་པོ་ཅི་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པའི་སྟོང་སང་ཐོགས་རེག་གིས་དབེན་པ་ལ་མིང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པས། ཐོགས་རེག་མ་མཐོང་བའི་སྟོང་སང་ཆ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཡོད་པར་རློམ་པ་ཙམ་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་པའི་མིང་ལ་བརྟེན་པར་དེ་མེད་པར་སེམས་པའི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། རྗེས་དཔག་གིས་ནམ་མཁའ་ཡོད་པར་གཟོད་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་ནམ་མཁའ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁོད་ཅིག །མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་སྟོང་སང་པོ་འདི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཟེར་ན། མ་བརྟགས་པར་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཁོ་བོས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཐ་སྙད་ཙམ་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་འདོད་དོ། །མངྒ་ལཾ། ༈ ། 辨常我空之慧,未斷俱生我執 ཡང་། རྟག་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཤེས་པས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་མི་ལྡོག་པ་ལྟར་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཀྱང་སྣང་བ་ལིང་ལིང་རང་སར་བཞག་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་གྲུབ་བཀག་ན་བུམ་པ་བདེན་ 22-4-86b འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མི་འབྱིན་ཏེ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་འདི་ཆགས་སྡང་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཐ་ཤལ་གྱིས་མི་ཕན། སྣང་བཞིན་པའི་རྟེན་འབྱུང་དེ་ལས་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་མི་ཚོལ་པ་འདི་ཀླུའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་ཞེས་བྱ། སྟོང་ན་མི་སྣང་བ་མིན་ཏེ། སྣང་བཞིན་སྟོང་པ་དང་། དཔྱད་ན་བརྗོད་བྲལ་དམིགས་མེད་དུ་ཞིག་པས་སོ། །འདི་ཐལ་འགྱུར་པའི་རང་ལུགས་དངོས་ཡིན། བུམ་པ་བུམ་པས་མི་སྟོང་ན་བུམ་པའི་ལྟོ་ལྡིར་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་གྲུབ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདྲ་ན་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ། དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ལ་ཅི་ཁྱད་སྨྲོས་ཤིག །རང་རྒྱུད་པ་དངོས་སྨྲ་བ་ཡིན། ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་བདག་འགོག་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཡོད་སྨྲོས་དང་རང་རྒྱུད་པ་ལས་ཁྱེད་འཕགས་ཚུལ་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཧ་ཧ། ས་གླང་ཟླ་༥ཚེས་༡ལའོ།། ༈ ། 辨滅有 ཡང་། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོའི་ལུང་ཡིན་ན། དེ་མ་ 22-4-87a ཐག་ཏུ་འགལ་བ། མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་མི་རིགས་ཏེ། མྱང་འདས་བརྟག་འགོག་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའམ་ཞིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བུ་ཤི་བ་ལས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བའམ། མོ་གཤམ་ལ་བུ་མེད་པས་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་གཏན་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ། མོ་གཤམ་བུ་

【現代漢語翻譯】 至於將虛空置於心中：由於虛空對任何事物都不構成阻礙，它是空曠、空虛且無礙觸碰的，因此被命名為『虛空』。僅僅是認為存在著不可觸碰的空曠部分，就自以為是地認為存在虛空。這就像依賴於『石女之子』這個名稱，並在沒有它的情況下產生心理上的分別念一樣。如果虛空可以通過世俗的顯現來證實，那麼又怎麼會有世間和論典需要通過推理來逐步證明虛空的存在呢？因此，對於名言上存在的虛空，請提出一個能證實其存在的量。如果你未經考察就說：『這個空曠之處不就是虛空嗎？』那麼我也同意你未經考察就如此命名的說法。我同意虛空這個名稱在世間和論典中都存在。吉祥！ 辨別常我空性的智慧，尚未斷除俱生我執。 此外，就像通過了解常我的空性並不能阻止俱生我執一樣，即使遮止了真實成立，如果只是將顯現如實安住，並遮止除此之外的真實成立，那麼也無法消除對瓶子的俱生執著，因為認為『這是瓶子』的對境是產生貪嗔和利害的基礎。因此，以與意義相異的空性來理解的空性是低劣的，無益的。不要在顯現的緣起之外尋求其他的空性，這是龍樹菩薩的宗義。因此，應該說『瓶子以瓶子而空』。空並不意味著不顯現，而是在顯現的同時是空性的，並且在分析時會消解為不可言說、無所緣的狀態。這是應成派的真實宗義。如果瓶子不是以瓶子而空，那麼瓶子的鼓脹等又如何在名言上成立呢？即使成立，如果它與自相成立不同，那麼又有什麼不同呢？如果你說可以通過分析來理解，那麼自相成立和真實成立有什麼區別呢？自續派是實在論者。如果你是中觀派，那麼請說說你有什麼比對你來說，在勝義中通過分析，如一異體等分析無法成立的法，更殊勝的破除自性的方法，這樣才能明白你比自續派更殊勝。哈哈！于薩迦月5月1日。 辨別滅有 此外，如果說『有和無為有為法』是經文中關於『滅』的說法，那麼這與『涅槃為無為法』的說法是直接矛盾的，因為涅槃是斷盡煩惱障或滅盡，並且是修道之果。此外，因為兒子去世而產生悲傷，或者因為石女沒有兒子而產生悲傷，所以即使是完全沒有的東西也是事物。石女之子

【English Translation】 As for placing emptiness in the mind: Since emptiness does not obstruct anything, it is empty, void, and devoid of tangible contact, hence it is named 'space'. Merely assuming that there is an intangible empty part is just self-deception that there is space. This is like relying on the name 'son of a barren woman' and generating mental constructs in the absence of it. If space can be proven by worldly manifestation, then how can the world and treatises gradually prove the existence of space through inference? Therefore, for the emptiness that exists nominally, please propose a valid means of proof to prove its existence. If you say without investigation: 'Isn't this emptiness space?' then I also agree with your naming it so without investigation. I agree that the term 'space' exists in both the world and treatises. Mangalam! The wisdom that discerns the emptiness of permanence and self has not severed the co-emergent clinging to self. Furthermore, just as understanding the emptiness of a permanent self does not prevent the co-emergent clinging to self, even if true establishment is negated, if appearances are simply left as they are and only true establishment other than that is negated, then the object of the co-emergent clinging to the pot is not refuted, because the object of thinking 'this is a pot' is the basis for attachment, aversion, benefit, and harm. Therefore, emptiness understood as emptiness empty of other meanings is inferior and unhelpful. Do not seek emptiness separately from the dependent arising that appears; this is Nagarjuna's system. Therefore, it should be said that 'the pot is empty of the pot'. Emptiness does not mean non-appearance, but that it is empty while appearing, and when analyzed, it dissolves into the inexpressible and unapprehendable. This is the actual tenet of the Prasangikas. If the pot is not empty of the pot, then how can the pot's bulging, etc., be established nominally? Even if it is established, if it is different from being established by its own character, then how is it different? If you say it can be understood through analysis, then what is the difference between being established by its own character and being truly established? The Svatantrikas are realists. If you are a Madhyamika, then please tell me what method you have that is more excellent than the way you refute self-nature, which cannot be established through analysis such as one and many in ultimate truth, so that it becomes clear how you are more excellent than the Svatantrikas. Haha! On the 1st day of the 5th month of the Earth Ox year. Discernment of annihilation and existence Furthermore, if the statement 'existence and non-existence are conditioned phenomena' is a statement in the scriptures about 'cessation', then it is directly contradictory to the statement 'Nirvana is unconditioned', because Nirvana is the exhaustion or cessation of afflictive obscurations, and is the result of the path of learning. Furthermore, because sorrow arises from the death of a son, or sorrow arises from a barren woman not having a son, even something that is completely non-existent is a thing. The son of a barren woman

---

མེད་དངོས་པོ་བུ་དངོས་མེད་ཡིན་ན་གོ་ལོག །སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་འཆང་བས་དངོས་པོ་དང་། དེ་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ལུགས་ཞིག་དངོས་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་པས་སོ། །འདོད་ན་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པ་བུད། ཞིག་པ་མ་ཡིན་པའམ། བུམ་པ་ཞིག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཞིག་ད་ལྟར་ཀྱི་དངོས་པོ་པ་སྟེ། དེ་དངོས་པོ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཞིག་པ་དངོས་པོ་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཞིག་པ་མེད་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པས། ཞིག་པ་རང་དངོས་པོར་མི་རུང་ངོ་། །བུམ་པ་མེད་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞིག་པ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པས་སོ། །དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་གོ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མིང་ལ་སྟེ། དགག་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ནི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཟློག་ལ་གསུམ་རྣལ་མ་འདྲ། དེ་བས་ན་ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་ཀ་ 22-4-87b དངོས་པོ་ཡིན་ན། དགག་པ་གཉིས་མི་འགལ་བའམ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤོང་བ་མིན་པར་ཐལ། སྒྲའི་རྣམ་བཅད་མི་ཤེས་པས་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ནོར་བ་ཧ་ཧ། ༈ རྒྱུ་དངོས་མེད་དུ་སོང་བའི་དུས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་ཞིག་མ་ཞིག་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འགག་མ་འགག་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་སྤོང་འགལ་མིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སོ། །འགལ་ཟླ་དངོས་མེད་སྤང་འགལ་མིན་ན། རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀའང་མི་འགལ་ཏེ། ཞིག་མ་ཞིག་དང་རྟག་མི་རྟག་འདས་འོང་གི་བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལས་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིལ་རྟག་པར་ཐལ་ཏེ། སྤང་འགལ་གྱི་དངོས་མེད་གཞི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། ཁ་ཅིག་མར་མེ་ཤི་བ་ལས་མུན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲ། དེའི་ལུགས་ལ། མར་མེ་མུན་པའི་བརྒྱུད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། མར་མེ་མེད་ན་དེ་ཤི་བ་མེད། དེ་མེད་ན་མུན་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །གླིང་བར་རྣམས་སུ་ཆོས་ཅན། མུན་པ་མེད་པར་ཐལ། མར་མེ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་མར་མེ་མེད་པ་དང་ཤི་བ་དོན་ 22-4-88a གཅིག་སྙམ་ན། མོ་གཤམ་བུ་ཤི་བ་ཡོད་པར་ཐལ། མོ་གཤམ་བུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟ་ཤི་བ་ལས་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བ་སྲིད་ན། རྟ་མེད་སྤྲང་པོ་རྐང་ཐང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཐལ། རྟ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཧ་ཧ། ས་གླང་ཟླ་དྲུག་ཚེས་གསུམ་ལའོ།། ༈ །། 辨無遮差別許真實法性 རྣམ་གྲངས་པའི་མེད་དགག་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་སུ་འདོད་པ་ལྟར་ན། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟར་འབྲལ་དུས་ན་དེ་ལས་བོགས་མི་དབྱུང་། དེས་སངས་རྒྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སེམས་མེད་པས་སྟོབས་སོགས་ཡོད་མི་ཤེས། གཟུགས་མེད་པས་མཚན་དཔེ་སོགས་མེད་སྐུ་

【現代漢語翻譯】 如果『無』是實物，那麼『非有』就成了謬論。因為空性持有因果，所以是實物。那會變成非是遮遣，因為你的體系認為『一無所有』是非是遮遣。如果承認這一點，那麼承認空性就是承認『非無』。『非壞滅』，或者說『瓶子沒有壞滅』，是指未壞滅的當下之實物。那必須是實物，如果那樣，那麼壞滅就不是實物，因為沒有壞滅是實物。所以，壞滅本身不能是實物，就像沒有瓶子是非實物一樣。沒有壞滅的『無』是非實物，因為與前者相反。對兩種遮遣的真正理解在於實物的名稱上。對於非實物的名稱，兩種遮遣是相反的，而三種是相同的。因此，如果壞滅和非壞滅都是實物，那麼兩種遮遣就不會矛盾，或者說，有和無不會互相排斥。由於不理解詞語的區分，依靠詞語的表達而混淆了實物和非實物，真是可笑！ 原因變成非實物的時候永遠不會發生，因為壞滅和非壞滅都是實物。這是必然的，因為除了壞滅和非壞滅之外沒有其他原因。如果停止和非停止都是實物，那麼兩者就不會互相排斥，因為兩者是因果並且是實物。如果矛盾不是非實物，那麼常和無常也不會矛盾，因為壞滅和非壞滅，常和無常只是表達方式不同，意義相同。一切實物都會變成完全恒常，因為不存在互相排斥的非實物的基礎。還有，有些人說，因為蠟燭熄滅後會產生黑暗，所以壞滅是實物。按照他們的說法，必須承認蠟燭是黑暗的間接原因，因為沒有蠟燭就沒有熄滅，沒有熄滅就不會產生黑暗。在各個洲際之間，一切法都應是無暗的，因為沒有蠟燭熄滅。如果他們認為那裡沒有蠟燭和熄滅是一回事，那麼寡婦應該有死去的兒子，因為寡婦有不存在的兒子。如果馬死了可以步行，那麼沒有馬的乞丐就不應該步行，因為沒有馬死去。哈哈！寫于薩迦歷的牛年六月三日。 辨別無遮和差別的真實法性 如果像具名者那樣認為無遮存在於法界中，那麼它沒有任何功德，因此在分離時無法從中提取任何東西。它不會產生任何成佛的果實，因為它沒有心識，所以不知道力量等。因為它沒有形色，所以沒有相好等身相。

【English Translation】 If 'non-existence' is a real entity, then 'non-being' becomes a fallacy. Because emptiness holds cause and effect, it is a real entity. That would become a non-is negation, because your system considers 'nothingness' to be a non-is negation. If you admit this, then admitting emptiness is admitting 'non-non-existence'. 'Non-destruction', or 'the jar is not destroyed', refers to the present real entity that is not destroyed. That must be a real entity, and if so, then destruction is not a real entity, because non-destruction is a real entity. Therefore, destruction itself cannot be a real entity, just as the absence of a jar is a non-real entity. The 'non-existence' of non-destruction is a non-real entity, because it is the opposite of the former. The true understanding of the two negations lies in the name of the real entity. For the name of the non-real entity, the two negations are opposite, while the three are the same. Therefore, if both destruction and non-destruction are real entities, then the two negations will not contradict each other, or existence and non-existence will not be mutually exclusive. Because of not understanding the distinction of words, relying on the expression of words and confusing real entities and non-real entities, it's laughable! The time when a cause becomes a non-real entity will never happen, because both destruction and non-destruction are real entities. This is inevitable, because there is no other cause besides destruction and non-destruction. If both cessation and non-cessation are real entities, then the two will not be mutually exclusive, because the two are cause and effect and are real entities. If contradiction is not a non-real entity, then permanence and impermanence will not contradict each other either, because destruction and non-destruction, permanence and impermanence are only different expressions, but the meaning is the same. All real entities will become completely permanent, because there is no basis for mutually exclusive non-real entities. Also, some people say that because darkness arises from the extinguishing of a candle, destruction is a real entity. According to their view, it must be admitted that the candle is the indirect cause of darkness, because without the candle there is no extinguishing, and without extinguishing darkness will not arise. In all continents, all dharmas should be without darkness, because there is no extinguishing of candles. If they think that there being no candle and extinguishing are the same thing, then a widow should have a dead son, because a widow has a non-existent son. If one can walk on foot when a horse dies, then a beggar without a horse should not walk on foot, because no horse has died. Haha! Written on the third day of the sixth month of the Earth-Ox year according to the Sakya calendar. Distinguishing the true nature of non-affirming negation and difference If, like the nominalists, one considers non-affirming negation to exist in the Dharmadhatu (ཆོས་དབྱིངས་, धर्मधातु, dharmadhātu, the realm of dharma), then it has no merit, so nothing can be extracted from it when it is separated. It does not produce any fruit of Buddhahood, because it has no mind, so it does not know power, etc. Because it has no form, it has no marks and signs, etc., of the body.

---

རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མེད་པ་དེས་རིགས་བྱས་པས་ཅི་ཕན་ཏེ་དགོས་ནུས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་རྐྱང་རི་རྭ་ལྟ་བུ་ལ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་བྱས་ཀྱང་ཅི་ཡང་ཕན་མི་ཐོགས། ལམ་དུས་སུ་བསྒོམ་ཚེ་མེད་པའི་ཆ་དོན་དམ་དང་གནས་ལུགས་སུ་འགྲོ་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་དང་གྲིབ་མ་ལྟར་སོ་སོ་ན་ཡོད་པའི་བདེན་སྟོང་དེས་ཅི་ཕན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་འདིས་བྱེད། དེ་ནི་མི་སྟོང་པས་བདེན་གྲུབ་བུམ་པ་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་ཐ་མལ་ཞེན་སོགས་ 22-4-88b གཉེན་པོར་མི་འགྱུར་པས། ཁ་འབྱམས་ཚིག་གི་ལྟ་བ་འདིས་ཅི་ཡང་མི་ཕན། འབྲས་དུས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་མཁྱེན་པ་མེད་པར་ཐལ། མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པས་དེར་འགྱུར་ན། མཚན་སོགས་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ལོ། །རེས་འགའ་བའི་རྟག་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་མང་ངོ་། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་ཚེས་ལའོ།། ༈ 辨月稱論師所許非稱實有等 ཟླ་གྲགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་སྟོང་པར་ཤར་བས། བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་ཏེ་དེ་སྦྱར་བས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པ་དང་བདེན་གྲུབ་སྦྱར་ཚེ་མི་དགག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ལྷག་མར་བཞག་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་ན། སྣང་བ་འདི་སྤྲོས་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པ་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན། ལྷག་མ་མ་བཞག་པས་ཆད་ལྟ་མེད་དེ་སྣང་བ་འདི་དང་སྟོང་ཉིད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ན་སྣང་བ་འདི་ལྷག་མར་བཞག་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་ཏེ། འདི་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པས་སོ། །འདི་སྤངས་ནས་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་མེད་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་པ་སྤངས་ནས་འདི་མི་སྲིད་དེ། ཚ་བ་སྤང་བའི་མེ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རང་བཞིན་གང་དུའང་ 22-4-89a མ་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་ཅེས་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འདི་ཡིན་པས། ཕན་ཚུན་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་ལ། འདིའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ཀྱི། དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་དེས་འདི་བཀག་གོ་སྙམ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི། རྟེན་འབྱུང་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་མ་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་འབྱུང་གི་ངོ་བོ་སྤང་བར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༡ལ་འཇུག་པ་བཤད་པའི་ཚེ་ནའོ།། ༈ 辨隨順眾生我宣說 ཡང་དེར་དྲན་པ། འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་བདག་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་གཞན་ངོར་སྐྱེལ་བ་མིན་གྱི། ཐལ་འགྱུར་པ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཅེས་པ་རྟེན་འབྱུང་གིས་སྣང་བ་འདི་ལྟར་བསླུ་མེད་

【現代漢語翻譯】 如果沒有任何二元對立的功德因果，那麼建立宗派又有什麼用呢？那將變得毫無意義。此外，對於完全不存在的事物，比如石女兒的角，即使建立基礎、道路和結果，也毫無益處。如果在修道時，將『無』的方面視為勝義諦和實相，那麼二諦（勝義諦和世俗諦）的體性就會變得不同。如同身體和影子一樣，各自存在的空性又有什麼用呢？貪慾等煩惱是由世俗的瓶子等事物引起的。即使不空的人知道瓶子不是真實存在的，也不會成為對治世俗執著的對治力。因此，這種誇誇其談的宗見毫無用處。如果在結果時，法身沒有智慧，那是不合理的。如果因為具有智慧而成為法身，那麼因為具有名稱等也會成為法身，這也是不合理的。有時，常法會帶來許多過患。以上是鐵兔年寫的。 辨別月稱論師所許的非真實有等觀點： 在月稱的觀點中，依賴產生和空性是同時顯現的，因為所顯現的一切都顯現為空性。因此，不需要新增『真實存在』等限定，因為新增這些限定是沒有必要的。為什麼呢？如果在勝義諦中新增『真實存在』，就會留下一些無法否定的東西。如果這樣說，那麼在這個遠離一切戲論的顯現中，還剩下什麼呢？因為沒有留下任何東西，所以沒有斷見，因為顯現和空性是同一體性的。因為世間顯現的自性本來就是空性，所以不需要新增限定來使這個顯現成為剩餘。因為顯現和空性是無二無別的。離開顯現就沒有單獨的空性，因為依賴產生的自性就是空性。離開空性，顯現也是不可能存在的，就像離開熱量就沒有火一樣。所謂的勝義諦，就是指在任何事物中都不成立的自性。而世俗諦，就是指依賴產生的顯現。因此，在沒有任何相互矛盾的情況下確定，遠離一切承諾。爲了認識到這個自性，需要建立論證。如果認為勝義諦的推理可以否定世俗諦的存在，那麼這就是沒有理解依賴產生和空性是同一體性，認為空性可以拋棄依賴產生的體性。以上是在鐵兔年十月十一日講授《入行論》時所寫。 辨別隨順眾生我宣說： 此外，還有這樣的記憶：『爲了世間，我說我所做的事。』這並不是說所有的世俗諦都是爲了迎合他人。中觀派在進行世俗活動時，也屬於世間的一部分。所謂世間，就是指這種依賴產生的不虛假的顯現。

【English Translation】 If there are no causes and effects of the qualities of duality, what is the use of establishing a school? It will become meaningless. Furthermore, for something that simply does not exist, like a rabbit's horn, establishing a basis, path, and result will not help at all. If, during the path, the aspect of 'non-existence' becomes the ultimate truth and the nature of reality, then the two truths (ultimate truth and conventional truth) will become different in essence. Like a body and its shadow, what is the use of emptiness existing separately? Attachment and other afflictions are caused by conventional things like vases. Even if a non-empty person knows that a truly existent vase does not exist, it will not become an antidote to conventional clinging. Therefore, this verbose philosophical view is of no use. If, at the time of the result, the Dharmakaya does not have wisdom, that is unreasonable. If it becomes the Dharmakaya because it has wisdom, then it would also become the Dharmakaya because it has names, which is also unreasonable. Sometimes, permanence can bring many faults. This was written in the Iron Rabbit year. Distinguishing the views of Chandrakirti on non-truly existent things, etc.: In Chandrakirti's view, dependent arising and emptiness appear simultaneously, because everything that appears appears as emptiness. Therefore, there is no need to add qualifiers like 'truly existent,' because adding these qualifiers is unnecessary. Why? If 'truly existent' is added to the ultimate truth, it will leave something that cannot be negated. If that is said, then what remains in this appearance that is empty of all elaboration? Because nothing remains, there is no nihilistic view, because appearance and emptiness are of the same essence. Because the nature of worldly appearance is originally emptiness, there is no need to add qualifiers to make this appearance a remainder. Because appearance and emptiness are inseparable. There is no separate emptiness apart from this, because the nature of dependent arising is emptiness. It is impossible for this to exist without emptiness, like fire without heat. The so-called ultimate truth is the nature that is not established in anything. And the conventional truth is this appearance of dependent arising. Therefore, it is determined without any contradiction, free from all commitments. To recognize this nature, it is necessary to establish reasoning. If it is thought that the reasoning of the ultimate truth can negate the existence of the conventional truth, then this is not understanding that dependent arising and emptiness are of the same essence, thinking that emptiness can abandon the nature of dependent arising. This was written on the 11th day of the 10th month of the Iron Rabbit year when explaining the Entering the Middle Way. Distinguishing 'I speak in accordance with sentient beings': Furthermore, there is this memory: 'For the sake of the world, I speak of what I have done.' This does not mean that all conventional truths are to cater to others. When Madhyamikas engage in conventional activities, they are also part of the world. The so-called world refers to this unfailing appearance of dependent arising.

---

འདི་ལ་ཟེར་བ་གོ་དགོས་སོ། །འདི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཁས་ལེན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །འདིར་རང་བཞིན་གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུའང་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་སོ། ༈ །དམིགས་པས་གང་བཟུང་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད་པའི་སྐབས། འདི་དོན་དམ་པར་དཔྱོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་ 22-4-89b ཏེ། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དགག་དགོས་ཏེ། དེ་འདྲའི་དམིགས་པ་ཡོད་ཀྱི་རིང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ལྷུང་བས་ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་ཟུང་དུ་ཞུགས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པར་གོ་དགོས་སོ། ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༥ལའོ།། ༈ 辨周遍色之義 ཁ་དོག་ཡིན་ཁྱབ་སྐོར་ལ། དཀར་པོ་ཟླ་བའམ་དུང་གི་མདོག་ལྟ་བུ། སེར་པོ་གསེར་རམ་བ་བླའི་མདོག་ལྟ་བུ། དམར་པོ་པདྨ་རཱ་གའམ་བྱེ་རུའི་མདོག་ལྟ་བུ། ལྗང་གུ་གཡུའམ་སྤང་གི་མདོག་ལྟ་བུ། སྔོན་པོ་འཛམ་གླིང་གི་ནམ་མཁའི་མདོག་ལྟ་བུ། དབྱིབས་ལ་ཟླུམ་པོ་ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་དབྱིབས་ཅན། གྲུ་བཞི་སོགས་ལའང་དེས་འགྲེས་ཏེ། ཟླ་གམ་ཚེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཀུན་ལ་ཡོངས་གྲགས་མི་འགྱུར་བ་བཀོད་ན་གོ་བདེ་ཚིག་འཁྲི་ཆོད། རིང་པོ་གྱེན་དུ་བལྟ་དགོས་པའི་ལྗོན་ཤིང་། ཐུང་ངུ་གྲོག་སྦུར་གྱི་ཡན་ལག །ཆེ་བ་རི་རབ། ཆུང་བ་སྣང་དུ་རུང་ཙམ་གྱི་རྡུལ་ཕྱལ་ལེ་བ་མེ་ལོང་ 22-4-90a མཉམ་པའི་ངོས་ལྟ་བུ། ཕྱལ་ལེ་བ་མིན་པ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུ་སོགས་བཀོད་ན་ལེགས་པས་ཡང་དག་པར་དཔྱོད། །དགེ། ༈ ། ༄། །རིགས་པསདགག་བྱ་བདག་གཉིས་་ལ་དཔྱད་པ། ཡང་། རིགས་པསདགག་བྱ་བདག་གཉིས་ལམ་གྱིས་དགག་བྱ་བདག་འཛིན་གཉིས་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་སོགས་དང་། ཉོན་མོངས་རྐྱེན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ལྟ་ལས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ཁེགས་པས་བདག་འཛིན་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཁེགས། ཉོན་མོངས་ཁེགས་པས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཁེགས། རྒྱུ་ལས་ཉོན་ཁེགས་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་གྱིས་བདག་གཉིས་རིགས་པས་ཁེགས་ལ། དེ་ཁེགས་པས་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་སྒྲིབ་གཉིས་ཁེགས་ཏེ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འགགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་བོ། །མུ་བཞི་ནི་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ལ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་མིན་པ་མེད་དེ་ལྟ་སྒོམ་ཀུ

【現代漢語翻譯】 必須理解這一點。如果不像表面那樣去檢驗和分析，世俗的顯現是無法逆轉的。這裡，沒有任何自性可以在世俗中被認可。༈ 當討論目標所執持的魔境時，這實際上是基於對究竟的分析。必須駁斥所有對事物和非事物等的分別念。只要存在這樣的目標，就無法通過獲得無分別智而進入法界，寂滅戲論。因此，他們安住于有目標的見地中。因此，執著于菩提心和因果等見解的人，也因為落入有目標的境地而偏離大乘。必須理解，與無目標相結合，才能具有大乘的意義。鐵兔年十月十五日。 辨周遍色之義 關於顏色的周遍：白色如月亮或海螺的顏色；黃色如黃金或雌黃的顏色；紅色如紅寶石或珊瑚的顏色；綠色如綠松石或草地的顏色；藍色如世界的天空的顏色。形狀方面：圓形如滿月的形狀；方形等也可以此類推。如果列出像初八的月亮這樣衆所周知且不變的事物，就容易理解且措辭簡潔。長形如需要向上看的樹木；短形如昆蟲的肢體；大如須彌山；小如可以用鏡子反射的微塵；平坦如鏡子的表面；不平坦如海浪等，仔細分析，甚好。吉祥！༈ ༄། །以理智分析所破的二我 此外，以理智所破的二我，即是需要通過道來破除的二種我執，以及由此產生的二障。其中，人我（藏文：གང་ཟག་གི་བདག་）是理智所要破除的，如經文所說：『若見於法無我者，有之種子及諸識，煩惱及緣皆摧壞，由見我為彼所害。』 因此，破除了人我，我執也就被破除了。我執被破除，由此產生的一切煩惱也就被破除了。煩惱被破除，有漏之業也就被破除了。因為作為原因的煩惱被破除，作為結果的痛苦之蘊也就止息了。大乘通過理智破除二我，二我被破除，作為二我之境的二者也被破除，二者被破除，二障也被破除，直至無明習氣的地步，從而成就智慧之身。四句（藏文：མུ་བཞི་）是意義分析的理智所要破除的，沒有不是道所要破除的，因為見與修……

【English Translation】 It is necessary to understand this. If one does not examine and analyze things as they appear, the appearances of the world cannot be reversed. Here, no inherent existence is acknowledged in the world. ༈ When discussing the realm of demons that are grasped by an object, this is actually based on the ground of analyzing the ultimate truth. All conceptualizations of things and non-things, etc., must be refuted. As long as such an object exists, one cannot enter the Dharmadhatu, the pacification of the proliferation of phenomena, by obtaining non-conceptual wisdom. Therefore, they abide in a view with an object. Therefore, those who hold views such as Bodhicitta and cause and effect also fall into the realm of objects and deviate from the Mahayana. It must be understood that when combined with non-objectification, it has the meaning of the Mahayana. On the 15th day of the 10th month of the Iron Rabbit year. Distinguishing the Meaning of Pervasive Color Regarding the pervasiveness of colors: White is like the color of the moon or a conch shell; yellow is like the color of gold or orpiment; red is like the color of a ruby or coral; green is like the color of turquoise or grass; blue is like the color of the world's sky. In terms of shape: round like the shape of a full moon; square, etc., can also be inferred from this. If one lists things that are well-known and unchanging, such as the eighth-day moon, it is easy to understand and the wording is concise. Long like trees that need to be looked up at; short like the limbs of insects; large like Mount Meru; small like dust that can be reflected in a mirror; flat like the surface of a mirror; uneven like ocean waves, etc., analyze carefully, it is good. Auspicious! ༈ ༄། །Analyzing the Two Selves to be Refuted by Reasoning Furthermore, the two selves to be refuted by reasoning are the two types of self-grasping to be refuted by the path, and the two obscurations arising from them. Among them, the self of a person (Tibetan: གང་ཟག་གི་བདག་, Gangzag gi dag) is what is to be refuted by reasoning, as the scripture says: 'If one sees the selflessness of phenomena, the seeds of existence and all consciousnesses, afflictions and conditions are destroyed, harmed by seeing the self.' Therefore, by refuting the self of a person, self-grasping is also refuted. When self-grasping is refuted, all the afflictions arising from it are also refuted. When afflictions are refuted, contaminated actions are also refuted. Because the cause, which is affliction, is refuted, the aggregates of suffering, which are the result, are also ceased. The Mahayana refutes the two selves through reasoning, and when the two selves are refuted, the two objects of the two selves are also refuted. When the two are refuted, the two obscurations are also refuted, ceasing up to the level of the habitual tendencies of ignorance, thereby accomplishing the body of wisdom. The four extremes (Tibetan: མུ་བཞི་, Mu bzhi) are what is to be refuted by the reasoning of analyzing meaning, and there is nothing that is not to be refuted by the path, because view and meditation...

---

ན་གྱིས་སོ། །ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ཡོད་པ་ཁེགས་པ་རི་བོང་རྭ་ལྟ་བུ་ 22-4-90b རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ལམ་གྱི་མིན་ནོ། །ལམ་གྱི་དགག་བྱ་བདག་འཛིན་གཉིས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས། གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་བདག་གཉིས་ལྟ་བུ། གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་མིན་པ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་དམ་བདག་མེད་རྟོགས་མཁྱེན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ། བདེན་གྲུབ་དགག་བྱར་བརྗོད་དགོས་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་རང་མཚན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ནས། དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་གོ་དགོས་ཀྱི། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་དགག་པ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བུམ་སོགས་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་པར་དམིགས་པས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་མི་ལྡོག་དེ་ལྟ་ན་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་ཀྱང་ལོག་པ་མི་སྲིད་ན། ས་བོན་དང་བག་ཆགས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། སྤོང་ཚུལ་དང་པོ་མངོན་གྱུར། དེ་ནས་ས་བོན། དེ་ཟད་ནས་བག་ཆགས་སྤོང་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རིམ་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་མིན་ན། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་ཁེགས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོང་ལ། དེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའང་དོན་ 22-4-91a དམ་མཉམ་བཞག་གིས་མི་ལྡོག་པས་གཉིས་སྣང་ལྡོག་ཐབས་མེད། ལྡོག་ན་སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་འཇིགས་རྒྱུར་ཐལ་སོགས་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། །དང་པོ་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་དུས་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་མི་ལྡོག་ཀྱང་དེར་ཞེན་ལྡོག །སྦྱོར་ལམ་དུ་མངོན་གྱུར་ལྡོག་ཀྱང་ས་བོན་མི་སྤོང་། འཕགས་སློབ་ཀྱིས་ས་བདུན་དུ་ས་བོན་སྤོང་། དག་སར་བག་ཆགས་སྤོང་ངོ་། །དེས་ན་མདོར་བསྡུ་ན། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གཉིས་སྣང་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། བདེན་སྟོང་མེད་དགག་གིས་ཅུང་ཟད་མིན་ནོ། །འདི་གལ་ཆེ། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་ཆོས་བདག་འགོགས་ཀྱི་བུམ་པ་མི་འགོག་པར་སྨྲ་དགོས་ཀྱང་། ཆོས་བདག་འདི་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ཡིན་པས། དོན་དམ་དུ་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་གོ་དགོས་ཀྱི་ཡན་གར་དུ་མེད། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་རྒྱུ་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་གོ་དགོས། ཁྱོད་ལྟར་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་དགག་རྒྱུའི་ཆོས་མེད་པས། གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཕར་ཕྱིན་གནས་ལུགས་དང་སྟོང་ཉིད། བདག་མེད་རྟོགས་མཁྱེན་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ན། དེ་མེད་པར་ལྟ་དགོས་པས་མི་ 22-4-91b འཐད་ཟེར་ན། དེ་དག་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་ལྟ་དགོས་ཀྱང་། དེ་དག་མེད་པར་ལྟ་ག་ལ་དགོས་ཏེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཡོད་མེད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །ཁས་ལེན་རྣམ་གྲངས་པའི་

【現代漢語翻譯】 那吉梭。（藏文：ན་གྱིས་སོ།）以名言理論破除存在，就像兔角一樣，是理智的破除對象，但不是道的破除對象。（藏文：ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ཡོད་པ་ཁེགས་པ་རི་བོང་རྭ་ལྟ་བུ། རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ལམ་གྱི་མིན་ནོ།） 道的破除對象是二取執著以及由此產生的種種。（藏文：ལམ་གྱི་དགག་བྱ་བདག་འཛིན་གཉིས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས།）二者的破除對像如人我執等。（藏文：གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་བདག་གཉིས་ལྟ་བུ།）非二者的破除對像如實相法性或證悟空性之智。（藏文：གཉིས་ཀའི་དགག་བྱ་མིན་པ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་དམ་བདག་མེད་རྟོགས་མཁྱེན་ལྟ་བུའོ།） 也就是說，以意義理論的理智所破除的對象，是所有法都具有自性或自性成立，必須說真實現立是破除對象。然而，在證悟一切法無自性以及人我無自相或自性之後，必須理解在勝義諦中是無所緣的。如果破除的是獨立存在的真實現立，那麼真無和名言的瓶等，二者在勝義諦中都是所緣，因此真實現立的三輪體空。如果不是諸法的三輪體空，那麼安住於此，即使二取顯現，也不會有錯謬，更何況是種子和習氣呢？ 斷除的次第是先顯現，然後是種子，最後是習氣，按照粗細的順序。（藏文：སྤོང་ཚུལ་དང་པོ་མངོན་གྱུར། དེ་ནས་ས་བོན། དེ་ཟད་ནས་བག་ཆགས་སྤོང་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རིམ་པས་སོ།）如果諸法在勝義諦中不是不存在，那麼破除獨立存在的真實現立，其自性也不會空。因此，緣於此，勝義的等持也不會退轉，所以沒有辦法使二取止息。如果止息，就會出現空性成為事物毀滅之因等三種過失。 首先，以理智獲得定解時，雖然二取顯現不會止息，但對它的執著會止息。在加行道中，顯現雖然止息，但不會斷除種子。聖者在七地斷除種子，在清凈地斷除習氣。（藏文：དང་པོ་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་དུས་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་མི་ལྡོག་ཀྱང་དེར་ཞེན་ལྡོག སྦྱོར་ལམ་དུ་མངོན་གྱུར་ལྡོག་ཀྱང་ས་བོན་མི་སྤོང་། འཕགས་སློབ་ཀྱིས་ས་བདུན་དུ་ས་བོན་སྤོང་། དག་སར་བག་ཆགས་སྤོང་ངོ་།） 因此，總而言之，證悟二諦無別的實相才能斷除二取，而不是通過真無的遮撥。這很重要。（藏文：དེས་ན་མདོར་བསྡུ་ན། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གཉིས་སྣང་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི། བདེན་སྟོང་མེད་དགག་གིས་ཅུང་ཟད་མིན་ནོ། །འདི་གལ་ཆེ།）必須說在瓶子上遮止法我，而不是遮止瓶子。然而，這個法我是緣于瓶子在勝義諦中而產生的，因此必須理解為在勝義諦中瓶子是無所緣的，而不是獨立存在的。在勝義諦中無所緣的原因是瓶子本身，因此必須理解為二諦無別的究竟實相。 如果按照你的觀點，沒有什麼是意義理論不破除的法。如果慈悲和波羅蜜多、實相和空性、證悟空性之智是理智的破除對象，那麼必須認為它們不存在，這是不合理的。雖然必須認為它們在勝義諦中是無所緣的，但怎麼能認為它們不存在呢？因為這是二諦無別的實相之見，所以不承認是有或無。（藏文：ཁྱོད་ལྟར་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་མི་དགག་རྒྱུའི་ཆོས་མེད་པས། གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཕར་ཕྱིན་གནས་ལུགས་དང་སྟོང་ཉིད། བདག་མེད་རྟོགས་མཁྱེན་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་ན། དེ་མེད་པར་ལྟ་དགོས་པས་མི་འཐད་ཟེར་ན། དེ་དག་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་ལྟ་དགོས་ཀྱང་། དེ་དག་མེད་པར་ལྟ་ག་ལ་དགོས་ཏེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཡོད་མེད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ནོ།） 承認是多種多樣的。

【English Translation】 That being so. Conceptual analysis refutes existence like a rabbit's horn, which is an object to be refuted by reasoning, but not by the path. Objects to be refuted by the path are the two kinds of self-grasping and what arises from them. Objects to be refuted by both are things like the two selves. Objects not to be refuted by either are things like the suchness, the nature of phenomena, or the wisdom that realizes selflessness. That is to say, the object to be refuted by the reasoning of meaning analysis is that all phenomena are established by their own nature or essence. It must be said that true establishment is the object to be refuted. However, having realized that all phenomena are without essence and that the self of a person is without its own characteristic or essence, one must understand that in the ultimate sense there is no object of focus. If one refutes independent true establishment, then both true non-existence and conventional things like a vase are objects of focus in the ultimate sense, so the three spheres of true establishment are not focused on. If the three spheres of phenomena are not reversed, then if one abides in that, even if dualistic appearances manifest, there is no possibility of error, let alone seeds and habitual tendencies. The way to abandon them is first the manifest, then the seed, and then the habitual tendency, in a gradual order from coarse to subtle. If things are not non-existent in the ultimate sense, then by refuting independent true establishment, their own essence is not empty. Therefore, focusing on that is not reversed by ultimate equipoise, so there is no way to reverse dualistic appearances. If it is reversed, then three faults will occur, such as emptiness becoming a cause of destruction for things. First, when certainty is gained through reasoning, although manifest dualistic appearances are not reversed, attachment to them is reversed. On the path of joining, although the manifest is reversed, the seed is not abandoned. Noble disciples abandon the seed on the seventh ground, and on the pure ground they abandon the habitual tendency. Therefore, in short, abandoning dualistic appearances is done by realizing the suchness of the inseparability of the two truths, not at all by true emptiness as a negation. This is important. One must say that one negates the self of phenomena on a vase, but not the vase itself. However, this self of phenomena is focused on the vase in the ultimate sense, so one must understand that in the ultimate sense the vase is not focused on, but it is not independent. The reason why it is not focused on in the ultimate sense is the vase itself, so one must understand that it is the ultimate suchness of the inseparability of the two truths. According to your view, there is no phenomenon that is not refuted by meaning analysis. If compassion and the perfections, suchness and emptiness, and the wisdom that realizes selflessness are objects to be refuted by reasoning, then it is not reasonable to say that one must view them as non-existent. Although one must view them as not focused on in the ultimate sense, how could one view them as non-existent? Because this is the view of the suchness of the inseparability of the two truths, one does not accept them as either existent or non-existent. Acceptance is manifold.

---

ལྟར་ནའང་། དེས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་དེ། བདེན་མེད་དང་བདག་མེད་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གོང་རྣམས་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་ཁེགས་པས་སོ་ཟེར་ན་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དོན་དཔྱོད་ཀྱི་རིགས་པས་ཁེགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཁེགས་མི་དགོས་པས་སྐྱོན་མེད་ལ། ལམ་གྱིས་ཁེགས་ན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས་གཉིས་སྣང་ཟད་པའི་ཚེ་དེ་དག་གཏན་ཁེགས་སུ་འགྱུར་བས། སངས་རྒྱས་ལ་སྙིང་རྗེ་སོགས་མི་མངའ་བ་དང་། གནས་ལུགས་མི་གཟིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྟ་བ་ནི་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་གྱི་ཁས་ལེན་བྱས་ན་མི་རུང་བས། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་ལས་ཁས་ལེན་མེད་པར་རྟོགས་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ནི་མེད་དགག་ལ་ནུབ་པའི་ཅི་མེད་ཅང་མེད་ཡིན་ན་མི་རུང་སྟེ། བདེན་ 22-4-92a གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མཐོང་བའི་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པས། རྣམ་རྟོག་གིས་ཡོད་པའམ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བསམ་པར་ནུས་པ་མིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཉིས་སྣང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཉིད། སོ་སོ་རང་རིག་པས་མཐོང་བ་ལ་གཉིས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བདེན་གཉིས་དང་། སྐྱེ་སྐྱེ་མེད་གཉིས་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་རྟོགས་ན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་གཏན་ལོག་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན་ནོ། །གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཟད་པའི་ཚེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འབད་མེད་མཁྱེན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བ་རྣམ་རྟོག་མེད་ལ། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། ཆོས་ཉིད་བསྒྲིབ་པའི་གེགས་ཕྲ་མོའང་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ན་ཅིས་མི་མཁྱེན། མཁྱེན་ཚུལ་མཐའ་དག་སོ་སྐྱེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་མ་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་རྩ་བ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཅིག་པུ་ལས་ཆོས་ 22-4-92b ཉིད་གཞན་མེད་པ་འདི་གཙོ་བོའོ། །མེ་ལུག་ཟླ་༢ ཚེས་༡༢ ལའོ།། ༈ ། 辨二諦所立非正理所破 བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་མིན་ལ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་མེད་དེ། རིགས་པས་མ་ཁེགས་པ་ལམ་གྱིས་ཁེགས་ན་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སུན་འབྱིན་གྱི་གཉེན་པོས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཉོན་སྤོང་བ་ལྟ་བུ། ལམ་དེས་རིགས་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་དགག་པ་མིན་ཡང་། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་སུན་འབྱིན་པར་ལྟ་བའ

【現代漢語翻譯】 然而，如果認為從根本上不執著于任何事物有什麼過錯呢？就像無實和無我一樣。如果上述這些是道的所破之物，那又是為什麼呢？因為它們在等持智慧的境界中並不顯現。如果說是因為二取消失的等持所遮止，那是非常不合理的。即使通過勝義諦的理智分析遮止了，也不需要在世俗諦中遮止，所以沒有過錯。如果道遮止了它們，那麼在道達到究竟，二取滅盡之時，它們就會變成徹底的遮止。這樣一來，佛陀將不再具有慈悲等，也無法照見實相。因此，如果對見解持有真假二諦各自的偏頗立場，那是不允許的。必須證悟到真假二諦雙融無別，是各自證自證智的境界，沒有任何執著。因此，二取消失並非是指在無遮中消失，變成什麼都沒有，那是不允許的。因為真假二諦雙融的意義是各自證自證智的境界，不能用分別念來思考它是否存在。然而，必須使用二取消失的措辭，因為法性是真假二諦無別的唯一明點。在各自證自證智所見之中，沒有任何二法，沒有能取所取二者，沒有真假二諦，也沒有生與無生等等二法。因此，如果證悟到真假二諦無別，就能徹底消除二取的習氣，否則就不能。當二取的習氣耗盡時，法界所包含的一切所知，都會在不作意的情況下毫不費力地被了知，這就是法性。法性不會動搖，沒有分別念。一切所知都無不被法性所包含，並且沒有絲毫遮蔽法性的障礙，所以怎麼會不了知呢？所有了知的方式都不是凡夫的境界，沒有轉依的意識無法瞭解它的境界。因此，根本在於真假二諦無別的唯一實相，除此之外沒有其他法性，這是最主要的。火羊年二月十二日。 辨二諦所立非正理所破 以理分析二諦，並非是正理所破，也不是僅僅是道的所破。如果理智沒有遮止，而道遮止了，就會變成對事物的誹謗。如果從世間道的角度來說，就像通過對治法來破斥，例如通過初禪的道來捨棄欲界的煩惱。那個道並非是否定理智的本質，但在名言上卻被視為是駁斥。

【English Translation】 However, what fault is there in fundamentally not clinging to anything? Just like emptiness and selflessness. If the above are what is to be negated by the path, then why is that? Because they do not appear in the realm of equanimity wisdom. If it is said that it is because they are obstructed by equanimity in which dualistic appearances have disappeared, that is very unreasonable. Even if they are obstructed by the reasoning of ultimate analysis, there is no need to obstruct them in conventional terms, so there is no fault. If the path obstructs them, then when the path reaches its culmination and dualistic appearances are exhausted, they will become completely obstructed. In that case, the Buddha will no longer possess compassion, etc., and will not see the true nature of reality. Therefore, it is not permissible to hold a biased view towards either of the two truths. One must realize that the union of the two truths, indivisible, is the realm of individual self-awareness, without any clinging. Therefore, the disappearance of dualistic appearances should not be a nihilistic disappearance in which nothing remains. Because the meaning of the union of the two truths is the realm of individual self-awareness, it cannot be conceived by the terms of existence or non-existence through conceptual thought. However, the term 'disappearance of dualistic appearances' must be used, because the nature of reality is the single essence of the indivisible two truths. In what is seen by individual self-awareness, there is no duality whatsoever. There is no duality of grasper and grasped, no duality of the two truths, and no duality of arising and non-arising, etc. Therefore, if one realizes the indivisibility of the two truths, one can completely reverse the habitual tendencies of dualistic appearances, but not otherwise. When the habitual tendencies of dualistic appearances are exhausted, all that is knowable, encompassed by the dharmadhatu, will be effortlessly known without conceptualization, which is the nature of reality. The nature of reality is unwavering, without conceptual thought. There is nothing that is knowable that is not encompassed by the nature of reality, and there is not even the slightest obstacle obscuring the nature of reality, so how could one not know? All ways of knowing are not the realm of ordinary beings, and consciousness that has not undergone transformation cannot know its realm. Therefore, the root is the sole reality of the indivisibility of the two truths, and there is no other nature of reality besides this, which is the most important. On the 12th day of the 2nd month of the Fire Sheep year. Distinguishing that what is established by the two truths is not refuted by valid reasoning Analyzing the two truths, it is not refuted by valid reasoning, nor is it solely what is to be negated by the path. If reason does not negate it, but the path does, it will become a slander of phenomena. If considered from the perspective of the worldly path, it is like refuting through an antidote, such as abandoning desire-realm afflictions through the path of the first dhyana. That path does not negate the essence of reason, but in conventional terms, it is regarded as a refutation.

---

ི་ལྟ་བ་སྔོན་སོང་གི་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་པས། དེས་རེ་ཞིག་སྤོང་ནུས་ཀྱི་གཏན་དུ་མི་ནུས་སོ། །འདས་ལམ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་ན་ལྟ་བའི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བཞིན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། ༈ །ཡང་། དངོས་སྨྲ་བའམ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དག་ན་རེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་བླང་དོར་མེད་པར་རྟོགས་ན། ཕན་འདོད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། དགེ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་དགེ་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་བླང་དོར་བྱེད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། གནས་ལུགས་ལ་གོ་མྱོང་མ་སྐྱེས་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་མེད་དང་བླང་དོར་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ 22-4-93a དུ་རྟོགས་པས། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཚུལ་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་ཁེགས་ག་ལ་དགོས་ཏེ། འཁོར་འདས་བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་ཡང་། སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དམིགས་མེད་ཡང་དག་མཐའ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོའོ། །གནས་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ངང་གིས་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་བཞིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དུ་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་བླང་དོར་བྱེད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་བླང་དོར་དང་དམིགས་པ་ཡོད་པར་འཛིན་མི་དགོས་ལ། གནས་ལུགས་ལ་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དང་བླང་དོར་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་མི་དགོས་ཏེ། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཡིན། གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་པ་མེད་རྒྱུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མིན་ན་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་དེ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ངོར། དམིགས་མེད་ཀྱི་བྱམས་སོགས་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡང་དག་ཡིན་ནོ། །གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན། ཆོས་ 22-4-93b ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་བདེན་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཐ་སྙད་དམིགས་པ་བཞིན་གཉིས་ཆོས་མེད་པའི་དམིགས་མེད་མི་སྲིད་པས་དོན་དམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གནས་ལུགས་གཉིས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་དམིགས་མེད་གཞན་ཐ་སྙད་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་དོན་དམ་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་དམིགས་པར་སྣང་བ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་ཡོད་པ་འདི་བདེན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་མུ་སྟེགས་སོགས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། ༈ །དང་པོ་ནས་བདེན་གཉིས་འགལ་འཛིན་གྱི་བློས། དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་མི་ནུས་པར། བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པ་ལ་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཟུང་། དེ་དག་གི་ལྟར་ན། གནས་ལུགས་ནི་དངོས་དངོས་མ

【現代漢語翻譯】 如果將先前的見解作為修行的道路，那麼它只能暫時地捨棄，而不能永遠地捨棄。如果過去的道路是永恒的，那麼見解的確定性就依賴於先前的修行之路。 此外，實在論者或屬於實在論陣營的人會說：『如果認識到一切法都沒有目標，也沒有取捨，那麼利他的佈施等行為又如何產生呢？行善和止惡都需要有目標地進行取捨。』對此，你這個尚未對實相產生體驗的人，請聽好！ 因為在實相中，認識到無目標和無取捨的平等性，難道就需要否定世俗顯現中的目標嗎？輪迴和涅槃的取捨、揚棄和建立等各種不混雜的法雖然顯現，但這些顯現的實相，即無目標、真實和究竟的平等性，卻永遠不會動搖。認識到這樣的實相，自然會對尚未認識到此的眾生生起慈悲，就像佛和菩薩一樣。' 在名言上，行善止惡，進行取捨，但在實相上，不必執著于有取捨和目標。實相上沒有這些目標，名言上也不必因此而變得沒有任何目標和取捨，這兩者並不矛盾。實相上沒有目標，正是因為有這些名言之法，否則，這些法的實相就不是那樣了。 因此，在認識到法性和法相不矛盾的基礎上，產生無目標的慈愛等，才是非常清凈的大乘正道。如果實相上沒有目標，世俗上也有目標，這兩者缺少任何一方，就會導致法相和法性區分的二諦消失。 或者，如果像世俗目標一樣，不存在沒有二法的無目標，那麼勝義諦也會消失。或者，實相是沒有任何二法的無目標，而世俗的一切二法都不顯現，只剩下唯一的勝義諦。 因此，雖然無二，卻顯現為二；雖然無目標，卻顯現為有目標，這二者之間沒有矛盾，這就是區分二諦的意義。這是佛陀所知並教導的甚深之法，是外道等所沒有的真正道路。 從一開始就以執著二諦矛盾的心態，無法阻止對勝義諦的一切執著，反而將否定實有執著視為究竟的勝義諦。按照他們的觀點，實相是非實有。

【English Translation】 If the previous view is cultivated as a path, it can only be abandoned temporarily, not permanently. If the past path is eternal, then the certainty of the view depends on the path of cultivation that precedes it. Furthermore, realists or those belonging to the realist camp say: 'If one realizes that all dharmas are without object and without acceptance or rejection, how can acts of generosity and other beneficial actions arise? The practice of virtue and the abandonment of non-virtue must all be done with a specific aim and with acceptance and rejection.' To this, you who have not yet experienced the nature of reality, listen! Because in the nature of reality, one realizes the equality of no object and no acceptance or rejection, how could it be necessary to negate objects in mere conventional appearances? Although the acceptance and rejection of samsara and nirvana, and the various uncontaminated dharmas appear, the nature of these appearances, which is without object, true, and the ultimate equality, never wavers. When one realizes such a nature of reality, compassion naturally arises for sentient beings who have not realized it, just like Buddhas and Bodhisattvas. Although in conventional terms, one practices virtue and abandons evil, accepting and rejecting, in the nature of reality, one need not cling to having acceptance and rejection or objects. Because these are without object in the nature of reality, it is not necessary that there be no object or acceptance and rejection in conventional terms; these two are not contradictory. The reason why there is no object in the nature of reality is because of these conventional dharmas; otherwise, the nature of these would not be so. Therefore, on the basis of realizing that the nature of phenomena and phenomena are not contradictory, the arising of objectless love and so forth is the truly pure and correct path of the Great Vehicle. If either the objectlessness in the nature of reality or the object in conventional terms is missing, the two truths, distinguished by phenomena and the nature of phenomena, will disappear. Or, if, like conventional objects, there is no objectlessness without dualistic dharmas, then the ultimate truth will disappear. Or, the nature of reality is an objectlessness without any dualistic dharmas, and all conventional dualistic dharmas do not appear, leaving only the ultimate truth. Therefore, although non-dual, it appears as dual; although without object, it appears as having an object. The fact that these two are without contradiction is the meaning of distinguishing the two truths. This is the profound dharma known and taught by the Buddha, the true path that is not found in non-Buddhists and others. From the beginning, with a mind that clings to the contradiction of the two truths, one cannot prevent all clinging to the ultimate truth. Instead, one regards the negation of inherent existence as the ultimate truth. According to their view, the nature of reality is non-existent.

---

ེད་གང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པ་མིན་པར་དངོས་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདེན་གྲུབ་བཅད་པའི་མེད་དགག་ལ་གནས་ལུགས་སུ་རློམས། བདེན་གྲུབ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགོག །བུམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། དོན་དམ་པར་མེད་ཟེར་བ་ལས་འོས་མེད་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་དྲིས་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ 22-4-94a བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་ཡང་ཁས་ལེན་རུང་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེས་གོ་མི་ཆོད་པར། བདེན་གྲུབ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་ཅི་བྱ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱིས། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་མི་དམིགས་པར་འདོད་མི་རུང་བར་དམིགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ན། བུམ་པའང་དམིགས་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་གྲུབ་མོད། འདིར་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་འདོད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད། བདེན་གྲུབ་དེ་གཉིས་ཆར་མེད་པས་གཞལ་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཤུལ་དུ་བུམ་པ་དངོས་སུ་འཕེན་པས་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དེས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ནི་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པ་དང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མིན་ན། སྟོང་ཉིད་ནི་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། ཁས་ལེན་དང་དམིགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པས། བུམ་པ་དངོས་པོའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། བདེན་སྟོང་དངོས་མེད་གཉིས་སོ་སོའི་ 22-4-94b མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། ལམ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་ལས་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། གཉིས་སྣང་ཇི་ལྟར་ནུབ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་དེ་འདྲ་རྟོགས་ཀྱང་། དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནག་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཟབ་མོ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནག་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པར་ཤེས་མོད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། འགལ་བར་དོགས་པའང་མི་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། ༈ །ཡང་། བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་གཏོང་མི་རུང་ཟེར་ན། སྔ་རབས་པ་དག་གིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། སྤྲོས་བྲལ་ཀྱང་མིན་ཞེས་ནམ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས། སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བཟུང་བའང་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གོ་ཆོད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པ་ལས་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག །སྤྲོས་བྲལ་གནས་ལུགས་ཡིན། དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དམ། དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། ཅིར་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་བཟུང་ནའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཚུལ་འདྲའོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཡི

【現代漢語翻譯】 他們認為，安住于無遮（med dgag），即並非毫無所指，而是斷除了實有的差別，並執著其為實相。他們完全否定了兩種真實（bden pa gnyis），即勝義諦和世俗諦。他們說：『瓶子在名言上存在，但在勝義上不存在。』這是他們唯一的選擇。然而，如果問他們，『如果瓶子在勝義上不存在，』 『那麼是否也可以承認瓶子在勝義上不可得？』如果這樣，那麼僅僅通過分開實有又有什麼用呢？因為名言上不存在的事物是不可得的。如果認為名言上存在的一切都不能被認為不可得，而必須承認是可得的，那麼也必須認為瓶子是可得的。而且，在名言上可得，這對於自他雙方都是成立的。這裡是勝義諦的觀察，所以必須認為在勝義上是可得的。』如果這樣，那麼瓶子在勝義上存在，實有也存在，因為兩者都不存在，所以在衡量之後，瓶子實際上被拋向了實有的阻礙之後，那麼非遮的空性（stong nyid）就不能理解空性，因為一切法都不會是空性，而會變成實有。 空性是遠離一切有和無的相狀的，如果不是遠離一切執著、所指和戲論的邊，那麼空性就會變成具有無的相狀，以及具有執著和所指。如果是這樣，那麼兩種真實都具有所指，因此，在執著瓶子為實有之相，以及執著實空和非實有各自的 體相的情況下，又如何能通過這條道路從三有的束縛中解脫出來？無分別智（mi rtog ye shes）又如何產生？二取（gnyis snang）又如何止息呢？即使證悟了這樣的空性，也沒有產生這些的因，因此無法實現。如果黑牛角（gnag rwa）空于山羊角（ri rwa），那麼如何會有勝義諦和世俗諦無違的甚深證悟，成為聖者的行境呢？即使是孩子們也知道黑牛角空于山羊角，但像這樣，勝義諦和世俗諦無違的意義又在哪裡呢？就像不會懷疑它們是相違的一樣。 此外，如果說執著于無實有是不能捨棄的，那麼早期的人們會承認這是遠離戲論的。但他們絕不會承認這不是遠離戲論的。因此，認為『這是遠離戲論的』，也算是修習空性，因為他們絕不會從遠離戲論中退轉。遠離戲論是實相。同樣，一切法都是空性嗎？或者，是無所指嗎？等等，也與此類似。即使執著于『什麼也不應該作意』，也與此類似，因為這些都是相似的方式。勝義諦和世俗諦無別是...

【English Translation】 They consider abiding in negation (med dgag), which is not without an object, but rather cuts off the specific existence of reality and clings to it as the ultimate reality. They completely negate both truths (bden pa gnyis), both the ultimate truth and the conventional truth. They say, 'The pot exists conventionally, but it does not exist ultimately.' This is their only choice. However, if they are asked, 'If the pot does not exist ultimately,' 'then can it also be admitted that the pot is not found ultimately?' If so, then what is the use of merely separating reality? Because things that do not exist conventionally are not found. If it is thought that everything that exists conventionally cannot be considered unfound, but must be admitted to be found, then it must also be thought that the pot is found. Moreover, being found conventionally is established for both oneself and others. Here is the examination of the ultimate truth, so it must be thought to be found ultimately.' If so, then the pot exists ultimately, and reality exists, because both do not exist, so after measuring, the pot is actually thrown behind the obstacle of reality, then the emptiness of non-affirming negation (stong nyid) cannot understand emptiness, because all phenomena will not be empty, but will become real. Emptiness is free from all characteristics of existence and non-existence. If it is not free from all extremes of clinging, objects, and elaborations, then emptiness will become characterized by non-existence, and will have clinging and objects. If so, then both truths have objects, therefore, while clinging to the pot as a characteristic of reality, and clinging to the characteristics of real emptiness and non-reality separately, how can one be liberated from the bondage of the three realms through this path? How can non-conceptual wisdom (mi rtog ye shes) arise? How can dualistic appearances (gnyis snang) cease? Even if such emptiness is realized, there is no cause for these to arise, so it cannot be achieved. If a black cow's horn (gnag rwa) is empty of a mountain goat's horn (ri rwa), then how can there be a profound realization of the non-contradiction of the ultimate and conventional truths, which is the realm of the noble ones? Even children know that a black cow's horn is empty of a mountain goat's horn, but like this, where is the meaning of the non-contradiction of the ultimate and conventional truths? It's like not even suspecting that they are contradictory. Furthermore, if it is said that clinging to non-reality cannot be abandoned, then the early people would admit that this is free from elaboration. But they would never admit that this is not free from elaboration. Therefore, thinking 'this is free from elaboration' is also considered practicing emptiness, because they will never turn back from being free from elaboration. Being free from elaboration is the ultimate reality. Similarly, are all phenomena emptiness? Or, is it without an object? And so on, is similar to this. Even clinging to 'nothing should be thought of' is similar to this, because all of these are similar ways. The inseparability of the ultimate and conventional truths is...

---

ན་ནོ་ཞེས་སོགས་འཛིན་སྟངས་ 22-4-95a དོན་མཐུན་ཡིན་པར་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་འདྲའོ། །རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ནའང་དེ་འདྲ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་རྟེན་འབྱུང་མེད་ན་བདེན་མེད་ཁོ་ནས་དབུ་མའི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། ༈ ཅི་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བདུད་ལས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་ནི། མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་ལུགས་ལ་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཡིན། བདེན་མེད་དུ་དམིགས་པའང་མེད་པར་དམིགས་པ་ལས་མ་འདས་སོ། །སྤྲོས་བྲལ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། སྤྲོས་བྲལ་ལ་དམིགས་རྒྱུ་དང་། དམིགས་མེད་ཉིད་དམིགས་པར་སོང་ན་སྤྲུ་སྨན་དུག་སོང་འདྲའོ། །དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་དམིགས་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པ་སོགས་མི་འགོག་སྟེ། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན། དམིགས་མེད་ཀྱི་བྱམས་སོགས་དང་། སྦྱིན་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་གོ་དགོས། བདེན་མེད་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་གོ་དགོས། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་དགོས། དེ་ལྟ་ན་བདེན་ 22-4-95b གཉིས་ཟུང་འཇུག་སོགས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོའོ། །དོན་དམ་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི། དོན་དམ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པར་བཟུང་བས་སྤྲུ་སྨན་དུག་སོང་འདྲ་སྟེ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའོ། །དེ་བཞིན་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་མི་རྟག་པར་དམིགས་སུ་མེད་པས། མདོར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེར་ཕྱིན་ལྟར་སྣང་ཡིན། དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ལས་མི་འདའ། དམིགས་མེད་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དམིགས་དམིགས་མེད་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ལ་སློབ་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ཡང་དག་པའོ། །དགེ། ༈ ། 辨初學者所思所覺未趨要之思維 ལས་དང་པོ་པ་གནས་ལུགས་ལ་གོ་མྱོང་གནད་དུ་མ་སོང་བ་དག་གི་བསམ་ངོར། སྟོང་པས་སྣང་བ་བཀག་པ། སྣང་བས་སྟོང་པ་བསྒྲིབ་པ་ལྟར་སོང་ནས་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་མ་བཏུབ་པའི་ཚེ་དབུ་མའི་དོན་མ་གོ་བ་ཡིན། དེ་རེ་ཞིག་བདེན་མེད་སོགས་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་དེས་ཁ་ཁྲིད་བྱ་བ་ལས་འོས་མེད། བདེན་གཉིས་དོན་གཅིག་ཤར་ཚེ། སྟོང་བས་སྣང་བ་མ་བཀག །སྣང་བས་སྟོང་པ་མི་སྒྲིབ་པར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོན་གཅིག་རྟོགས་ཚེ་དབུ་མའི་དོན་གོ་བ་ཡིན། དེའི་ཚེ་ཡེ་ 22-4-96a ནས་མ་སྟོང་ན་སྣང་ཚུལ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་སོགས་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་ལ། སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཐད་པ་དང་། སྣང་བ་མིན་ན་སྟོང་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རི་རྭ་ལྟ་བུ་གཏན་མེད་ནི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་མིན་ཞིང་། ཆོས་གཅི

【現代漢語翻譯】 像這樣執著于『無有』等等，類似於執著于符合意義的無實有。即使是緣起也是如此，如果你沒有緣起，僅僅依靠無實有無法理解中觀的意義。 至於將所有目標和造作都顯示為魔業的意義，那是就探究究竟實相而言的。對於實相，無論是實有還是非實有等四邊戲論，都不應有任何執著。因此，這是無相的等持。執著于無實有也無非是不執著地執著。離戲也是如此。如果執著于離戲，或者將無執著本身作為執著，那就如同服用了解毒藥反而中毒一樣。如果證悟到究竟上無所執著，那麼就不會妨礙在名言上執著于如幻的事物，從而修持道等，因為究竟上沒有和名言上存在並不矛盾。如同無執著的慈愛等等，以及佈施等等一樣。因此，必須理解二諦無違。必須理解無實有和究竟上無有是同一個意思。必須理解究竟上無有和名言上存在是無違的，並且顯現為同一個意思。這樣，二諦雙運等聖道才能正確地行進。 如果執著于究竟實有的相狀，那就如同將究竟無所執著作為執著一樣，如同服用了解毒藥反而中毒一樣，這是就探究究竟而言的。同樣，即使思維無常，對於究竟的意義來說，也無須執著于無常。總之，如果執著于空性，那麼所有具有執著的都像是相似的般若波羅蜜多。所有具有執著的都無法超越世俗。無執著是究竟的。如果證悟到執著和無執著無違，從而修學二資糧道，那就是正確的般若波羅蜜多。吉祥！ 辨別初學者對實相的思考和感受，這些思考和感受尚未觸及要點： 當空性阻礙顯現，顯現遮蔽空性，以至於無法顯現為一個意思時，就是沒有理解中觀的意義。在這種情況下，暫時將無實有等顯現在心中，除了引導之外別無他法。當二諦顯現為一個意思時，空性不會阻礙顯現，顯現也不會遮蔽空性，當顯現和空性無別地證悟為一個意思時，就是理解了中觀的意義。那時，如果本來不是空性，那麼顯現的方式、因果、作用等等一切都不合理，因為是空性，所以那樣才合理。如果不是顯現，那麼空性也不存在，如同石女兒一樣，完全不存在並不是空性的意義，任何一個法都不是。

【English Translation】 Holding onto 'non-existence' etc. is similar to holding onto the absence of truth as if it were true. It's the same with dependent arising; if you don't have dependent arising, then the mere absence of truth cannot comprehend the meaning of Madhyamaka. As for the meaning of showing all aims and actions as the work of demons, it is done in the context of examining the ultimate reality. For reality, there should be no aim for any of the four extremes of elaboration, such as existence or non-existence. Therefore, it is the samadhi of no characteristics. Aiming at non-truth is no different from aiming without aiming. Freedom from elaboration is also the same. If aiming at freedom from elaboration, or if aiming at the absence of aim itself, it is like taking an antidote that turns into poison. If one realizes that there is no aim in the ultimate sense, then it does not prevent aiming at mere illusions in conventional terms, and practicing the path, etc., just as the absence in the ultimate sense and the existence in conventional terms are not contradictory. Like aimless love, etc., and generosity, etc. Therefore, one must understand that the two truths are not contradictory. One must understand that non-truth and absence in the ultimate sense are the same. One must understand that absence in the ultimate sense and existence in conventional terms are not contradictory and appear as the same. In that way, the union of the two truths, etc., will lead to the correct path of the noble ones. Holding onto the characteristic of ultimate non-existence is like taking an antidote that turns into poison because it holds onto the ultimate aimlessness as an aim, which is done in the context of ultimate examination. Similarly, even if one contemplates impermanence, there is no need to aim at impermanence in the ultimate sense. In short, if one holds onto emptiness as a characteristic, then all those with aims appear to be like seeming Prajnaparamita. All those with aims do not go beyond the conventional. Aimlessness is the ultimate. Realizing that aim and aimlessness are not contradictory and studying the two accumulations of the path is the correct Prajnaparamita. Good! Distinguishing the thoughts and feelings of beginners who have not yet grasped the essence of reality: When emptiness blocks appearance, and appearance obscures emptiness, so that they cannot appear as one meaning, then the meaning of Madhyamaka is not understood. In this case, there is no other way than to temporarily present non-truth etc. in the mind to guide them. When the two truths appear as one meaning, emptiness does not block appearance, and appearance does not obscure emptiness. When appearance and emptiness are realized as one meaning without distinction, then the meaning of Madhyamaka is understood. At that time, if it were not empty from the beginning, then all the ways of appearance, cause and effect, action, etc., would be unreasonable. Because it is empty, it is reasonable in that way. If it is not appearance, then emptiness would also not exist, like the horns of a rabbit. Complete non-existence is not the meaning of emptiness, and no single dharma is.

---

ག་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་མེད་པ་དང་། སྔར་ཡོད་ཞིག་ནས་མེད་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ད་ལྟ་མ་སྐྱེས་ནས་མེད་པ་དང་། ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་པ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཚུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། དེ་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་ནུས་ན། རང་བཞིན་མེད་པའམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་མགོ་ཡང་མིན། སྟོང་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པར་གནས་པ་གོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་དགོས་པ་ཡིན། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་མེད་ན་དེའི་སྟོང་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ཅན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཆོས་ཅན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་སྟོང་འདི་གཉིས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲལ་མེད་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་སྤང་བའི་ཕ་རོལ་ན་དོན་དམ་མམ་སྟོང་ཉིད། སྟོང་པ་སྤང་བའི་ཚུ་རོལ་ན་ 22-4-96b སྣང་བའམ་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་མི་ཤེས་པས། ཡེ་ནས་འབྲལ་མེད་དུ་གོ་དགོས། དེ་ལྟར་ན། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས། སྟོང་སྣང་། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་མཉམ་པ་སྟེ། ཚིག་དང་ལྡོག་པའི་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ངོར་དབྱེར་མེད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ༈ །གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཁས་ལེན་མེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་བྱ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ནས་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཧ་ཤང་གི་ལྟ་བ་དང་། སྐྱོན་གདགས་སུ་དོགས་པས་ཁས་ལེན་མེད་པ་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང་། ལྐུགས་པས་བུ་རམ་མྱོང་བའམ་བྱིས་པས་ལྷ་ཁང་མཐོང་བ་ལྟར་བརྗོད་མི་ནུས་པ་དང་། ཡང་ན་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་གཏན་མེད་དུ་བཟུང་ནས་བློ་ཡུལ་དུ་མ་ཤར་བའི་བསམ་མེད་བརྗོད་མེད་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མིང་བརྗོད་ཤེས་ཀྱང་དོན་ཕྱོགས་ཙམ་འཆར་མ་མྱོང་བའི་རང་མཚང་ལྷུག་པར་བསྟན་པར་ཟད་དོ། ༈ །དཔེར་ན་བདེན་གྲུབ་མེད་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ངེས་ཤེས་མ་སྐྱེས་པར། བདེན་པར་ 22-4-97a གྲུབ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། རིགས་པའི་ལམ་ནས་བདེན་མེད་དུ་ངེས་ནུས་བདེན་གྲུབ་མེད་དོ་སྙམ་པ། བདེན་གྲུབ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདྲ་ཡང་སྔ་མས་གོ་མི་ཆོད་ལ། ཕྱི་མས་ཆོད་པའི་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྟར། ཧ་ཤང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་བྲལ་དམིགས་པ་མེད་པར་རིགས་པས་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་དང་། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རིགས་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་གཉིས་འདྲ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ༈ །སྤྲོས་བྲ

【現代漢語翻譯】 如果說沒有彼此，或者從先前存在變為不存在，或者未來尚未產生而現在不存在，或者在某個方向上沒有瓶子等等，這些都是不存在的各種情況，僅僅是名言上的區分。如果世俗之人能夠理解這些，那也不是無自性或空性的開端。空性是指名言上存在的諸法，其本性即是無生，安住于空性之中。這需要依靠一異等理證來理解。因此，如果名言上存在的諸法不存在，那麼它們的空性也不存在。沒有自性之物的自性，沒有法之物的法性，就像石女之子一樣，將永遠不存在。因此，顯現和空性這兩者，以事物之法性而言是不可分割的。如果認為捨棄了世俗顯現，才能獲得勝義或空性；或者捨棄了空性，才能獲得顯現或世俗，這是不可能的。因此，必須理解它們是本來不可分割的。這樣一來，有相和無相，空和顯，世俗和勝義都是平等的。雖然在詞語和概念上有差別，但在意義的層面上是無別的，應當這樣理解。 安住于實相真諦無別，法界離戲的本性，對於現證此境界的行者來說，是無所取、無所緣、無執著的，是超越思慮和言說的。如果不這樣理解，僅僅是什麼都不執著，那就是和尚的見解；因為害怕被指責而不敢承認任何事物，那是奸詐之人的見解；或者像啞巴品嚐紅糖，或者像孩子看見寺廟一樣無法言說；又或者認為所知和所言完全不存在，從而陷入一種沒有思維、沒有言說的狀態，這實在是可笑至極。這些人雖然知道空性和真如的名稱，但從未真正理解其含義，完全暴露了自己的無知。舉例來說，如果沒有通過理證生起對無實有成立的定解，僅僅認為沒有真實成立；或者沒有通過理證確定無實有，就認為沒有真實成立。雖然表面上看起來都在思惟無實有，但前者無法真正理解，而後者可以真正理解，這就是它們的區別。同樣，和尚沒有通過理證進行分析，就認為一切法都是離邊無執著的；而通過理證確定了遠離四邊的戲論之後，才做到無執著。這二者之間怎麼可能有相同的機會呢？就像前者一樣。總而言之，離戲……

【English Translation】 If there is no mutual existence, or if something ceases to exist from a previous state, or if the future has not yet arisen and does not exist in the present, or if there is no vase in a certain direction, etc., these are all distinctions of non-existence, merely nominal distinctions. If worldly people can understand these, then it is not even the beginning of selflessness or emptiness. Emptiness is understood as the nature of phenomena that exist nominally, being empty of inherent existence from the beginning, abiding in emptiness. This must be understood based on reasons such as oneness or otherness. Therefore, if phenomena that exist nominally do not exist, then their emptiness also does not exist. The nature of something without inherent existence, and the suchness of something without phenomena, will be forever non-existent, like the child of a barren woman. Therefore, appearance and emptiness are inseparable in terms of the nature of reality. If one thinks that by abandoning conventional appearance, one can attain ultimate truth or emptiness; or by abandoning emptiness, one can attain appearance or conventional truth, it is not understood. Therefore, one must understand that they are inherently inseparable. In this way, having an object and not having an object, emptiness and appearance, conventional truth and ultimate truth are equal. Although there are differences in words and concepts, in terms of meaning, they are non-different, and this should be understood. Abiding in the inseparable truth of reality, the nature of Dharmadhatu free from elaboration, for the practitioner who has realized this state, there is no grasping, no object of focus, no clinging, and it transcends thought and expression. If one does not understand it in this way, merely not clinging to anything is the view of the Heshang; not admitting anything for fear of being criticized is the view of a deceitful person; or being unable to express it like a mute tasting molasses, or like a child seeing a temple; or thinking that knowledge and expression are completely non-existent, thus falling into a state of no thought and no expression, this is extremely ridiculous. Although these people know the names of emptiness and suchness, they have never truly understood their meaning, completely exposing their ignorance. For example, without generating a definite understanding of the non-establishment of true existence through reasoning, merely thinking that there is no true establishment; or without determining non-true existence through reasoning, thinking that there is no true establishment. Although on the surface it seems that they are both contemplating non-true existence, the former cannot truly understand, while the latter can truly understand, and this is the difference between them. Similarly, the Heshang does not analyze through reasoning, but thinks that all phenomena are free from extremes and without clinging; while after determining through reasoning that they are free from the elaboration of the four extremes, then one achieves non-clinging. How can there be the same opportunity between these two? It's like the former. In short, free from elaboration...

---

ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རིགས་པས་འགྲུབ་ལ་བདེན་མེད་མེད་དགག་གི་མཚན་མ་ཙམ་རིགས་པས་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་དམ་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་གང་གིས་འགྲུབ། ཐ་སྙད་དུ་འགྲུབ་པར་ངེད་ཀྱང་འདོད་མོད། དེ་ཙམ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མིན་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་ན། བདེན་མེད་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་དཔྱད་བཟོད་དང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ན་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ༈ །མདོར་ན་རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་སྒྲུབ་པའི་ཚེ། དོན་དམ་པར་དཔྱད་བཟོད་མེད་པ་ལ་བདེན་མེད་དང་། དེ་ཡོད་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་རང་ 22-4-97b གཞན་སུས་ཀྱང་འདོད་པས། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། བདེན་མེད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་རྩོད་པ་མི་འབྱུང་ལ། ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་མོད། དེ་ལྟར་ན་མཐར་ཐུག་སྤྲོས་བྲལ་དུའང་འགྲུབ་མོད། བདེན་མེད་མེད་དགག་གི་མཚན་མར་ཞེན་ནས་དེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་ནས་སྤྲོས་བྲལ་འགོག་པ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་བདེན་གྲུབ་ཁོ་ནའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས། བདེན་གྲུབ་མེད་ན་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་སྣང་དོན་གཅིག་པའི་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་རི་རྭ་དང་། དེའི་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ནི་བདེན་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། བདེན་གྲུབ་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་མ་འགག་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པས་སྟོང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་དེ་རྟོགས་པས་བདེན་གྲུབ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་རི་རྭ་བཞིན་ནོ། །སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། དེ་སྟོང་པ་ཟུང་འཇུག་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་རི་རྭ་གཉིས་མེད་མཉམ་ལ་སྣང་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད། སྣང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྟོང་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད་དེ། སྟོང་པར་གདགས་པའི་གཞི་ 22-4-98a མེད་པའི་ཕྱིར། རི་རྭ་ལའང་སྟོང་པར་མི་གདགས་སམ་ཞེ་ན། དེ་གཏན་མེད་ཡིན་པས་དེ་འདྲས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་དེ། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱེད། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཟེར་རམ་ཟེར་ན། བདེན་གྲུབ་ཞེས་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་ལ་འཇོག་པས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་འཇོག་པས། དེ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་མོད། བདེན་གྲུབ་དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བདེན་པ་གྲུབ་ཅེས་གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བར་མེད་པས་ན། བུམ་པ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་དཔྱད་བཟོད་པ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་བརྡ་སྦྱར་བ་ཡིན་པས། དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བདེན་མེད་ཅེས་པ་ལས་འཇོག་བྱེད་གཞན་མེད་པས། ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དོན་དཔྱོད་ཀྱིས་བུམ་པ

【現代漢語翻譯】 如果認為，通過無相的理效能成立，並且僅僅通過非有否定（藏文：མེད་དགག）的相就能成立，那麼是通過世俗諦還是勝義諦的理證來成立呢？我們雖然也承認在世俗諦中可以成立，但這並非究竟的實相。如果通過究竟的理證來成立，那麼執著于無自性本身就必須是經得起分析的，並且成為實有成立的，但這不合理。 總而言之，暫時在建立名言上的勝義諦時，大家都認為，勝義諦中經不起分析的稱為無自性，勝義諦中存在的稱為實有成立。如果承認勝義諦中不存在，並且無自性是勝義諦的理證無法分析的，這兩者是相同的，那麼就不會有爭論，無論如何安立名言都沒有矛盾。這樣一來，最終也能成立離戲的境界。如果執著于無自性非有否定的相，並認為這是究竟的實相，從而否定離戲，那麼你的空性就只是實有成立的空性。如果不存在實有成立，那麼雙運（藏文：ཟུང་འཇུག，梵文：युगनद्ध，羅馬：yuganaddha，字面意思：結合）也就不存在了，因為空和顯現是一體的，就像不存在實有成立的兔角一樣。沒有生滅就必須是純粹的實有成立，因為實有成立本來就是不生不滅的。而瓶子等一切法都是有生滅的，因此不能成為空性。因此，證悟空性就是證悟實有成立的不生不滅，就像兔角一樣。如果存在顯空雙運，就必須是實有成立的顯現，以及它的空性雙運。如果實有成立的兔角是無二無別的，又怎麼會有顯現呢？沒有顯現，又怎麼會有空性呢？因為沒有可以安立為空性的基礎。 如果問：難道不能將兔角安立為空性嗎？因為它是完全不存在的，所以不能作為空性的例子。那麼，無自性和不存在的區別是什麼呢？如果問：那麼，按照你的觀點，是說實有成立僅僅在名言中存在嗎？實有成立是指通過理證分析可以成立的，成立的標準是通過理證分析可以成立的。因此，即使在名言中也不存在。實有成立又是什麼實有成立呢？因為沒有不依賴於基礎而成立的，所以瓶子通過理證分析無法成立，即使在名言中也不存在，這被標記為無實有成立。因此，理證分析無法成立瓶子，這被稱為無自性，除此之外沒有其他的安立方式。因此，按照我們的觀點，這兩者沒有區別。按照你的觀點，理證分析瓶子...

【English Translation】 If it is thought that it can be established by the reasoning of signlessness, and only the sign of non-existence negation (Tibetan: མེད་དགག) can be established by reasoning, then by which reasoning, conventional or ultimate, is it established? We also agree that it can be established conventionally, but that is not the ultimate reality. If it is established by ultimate reasoning, then the very focus on non-existence must be able to withstand analysis and become established as real, but that is not acceptable. In short, for the time being, when establishing the conventional ultimate, everyone agrees that what cannot withstand analysis in the ultimate is called non-existence, and what exists in the ultimate is called real establishment. If it is admitted that what does not exist in the ultimate and what cannot withstand analysis by ultimate analysis of non-existence are the same, then there will be no dispute, and there is no contradiction no matter how the terms are established. In this way, the ultimate freedom from elaboration can also be established. If one clings to the sign of non-existence negation and considers it to be the ultimate reality, thereby negating freedom from elaboration, then your emptiness is only the emptiness of real establishment. If there is no real establishment, then union (Tibetan: ཟུང་འཇུག, Sanskrit: युगनद्ध, Roman: yuganaddha, literal meaning: combination) will also not exist, because emptiness and appearance are one, just like the non-existence of a truly established rabbit horn. The absence of birth and cessation must be purely real establishment, because real establishment is inherently unborn and unceasing. But all phenomena such as vases have birth and cessation, so they cannot be emptiness. Therefore, realizing emptiness is realizing the unborn and unceasing of real establishment, just like a rabbit horn. If there is a union of appearance and emptiness, there must be an appearance of real establishment, and its emptiness must be a union. If the real established rabbit horn is non-dual and equal, how can there be appearance? If there is no appearance, how can there be emptiness? Because there is no basis on which to posit emptiness. If you ask: Can't a rabbit horn be posited as emptiness? Because it is completely non-existent, it cannot be an example of emptiness. So, what is the difference between non-inherent existence and non-existence? If you ask: Then, according to your view, do you say that real establishment exists only conventionally? Real establishment refers to what can be established by analytical reasoning, and the standard of establishment is what can be established by analytical reasoning. Therefore, it does not exist even conventionally. What is real establishment that is established? Because there is nothing that is established without relying on a basis, the vase cannot be established by analytical reasoning, even conventionally, and this is marked as non-real establishment. Therefore, the vase cannot be established by analytical reasoning, which is called non-existence, and there is no other way to establish it. Therefore, according to our view, there is no difference between the two. According to your view, analytical reasoning of the vase...

---

་མི་འགོག །བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་བདེན་མེད་མིན་ཅིང་། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་འགོག་པ་བདེན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་དེ་བུམ་པ་ལ་ལྡན་པར་བརྗོད་ 22-4-98b པའི་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་སྲད་བུ་དཀར་ནག་བསྒྲིལ་བ་ལྟར་བུམ་པ་མི་སྟོང་བ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡོད་པ། གནག་རྭ་རི་རྭས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འདི་འདྲས་སྟོང་གོ་ཆོད་ན་བུམ་པའི་སྟེང་ན་དེར་མ་ཟད་རང་མིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པའི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ༈ །གཞན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཆར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་སོགས་སུ་སྣང་། སྐྱེ་བར་སྣང་བས་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པར་འགྲུབ་དགོས་ན། ཁྱོད་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་མེད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཆར་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་དེ། རི་བོང་རྭ་དང་རྭ་མེད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཆར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་དོན་རིགས་ཀྱི་དགག་བྱ་མིན་ཏེ། དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་པར་སྒྲུབ་དགོས། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་མེད་པར་འགྲུབ་པ། ཐག་སྦྲུལ་དང་། ཟླ་གཉིས་རི་རྭ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་མེད། འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་ཏེ། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟག་པ་ཡང་། ཞེས་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྱུ་མ་ 22-4-99a སོགས་འཇིག་རྟེན་པས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་འདི། རྟ་གླང་དང་ཟླ་བ་དངོས་མིན་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ལ་མི་བདེན་པར་རྟོགས་པ་དཔེར་བྱས་ན། སྣང་ཚད་བདེན་མི་དགོས་པའི་དཔེར་བྱ་རུང་གི། འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་བློས། ཟླ་གཉིས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་བློས། སྣང་བའི་ཆོས་གཅིག་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་གཉིས་སོགས་ཟླ་བ་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་ཀྱང་། ཟླ་གཉིས་སོགས་རྫུན་སྣང་ཙམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐག་སྦྲུལ་སོགས་འཁྲུལ་བློས་བཟུང་བ་རྣམས་ཡུལ་དེ་འདྲ་མེད་པར་ཤེས་ཀྱི། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། འཁྲུལ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེས་ལ། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚེ་འགག་པར་ཤེས་ཀྱི། ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མི་རྟོགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་ཟླ་གཉིས་སྦྲུལ་སྣང་རྫུན་པར་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་འགག་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་པའི་རིགས་པས་བརྡ་སྤྲད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་དབུ་མ་པས་བསྟན་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ 22-4-99b དཔེས། །ཞེས་དང་།

【現代漢語翻譯】 不遮止。爲了遮止真實成立的增益。這樣一來，以理智分析瓶子而未觀察到，並非無自性，因為遮止真實成立的增益即是無自性。如果是這樣，那麼這種空性就變成了僅僅是說瓶子上具有的相違之處，就像黑白線纏繞在一起一樣，瓶子並非空性，而是具有以真實成立增益的空性。就像母牦牛角以山羊角空性的空性一樣。如果這樣就能理解空性，那麼不僅在瓶子上，而且在與自身不同的他者空性的空性的名相也會變得無數。 此外，如經中所說，空性顯現為因果，無生顯現為生等。如果顯現為生，就必須成立為無生。按照你的觀點，如果真實成立和無真實成立必須顯現為因果，那是不可能的，就像兔角和無角不能顯現為因果一樣。這些僅僅是在名言中不存在，並非是意義上的破斥對象，即使在名言中存在，也必須成立為空性。在名言中不存在的，是通過名言理智成立為不存在的，如繩蛇和二月、山羊角等。即使知道這些不存在，也與空性的意義毫無關係。世間人也能理解，就像對幻術、陽焰等進行觀察一樣。因此，世間人所理解的幻術等空性，就像馬和牛以及並非真實的月亮，但以顯現的方式存在，從而認識到其不真實，可以作為並非所有顯現都需要真實的例子。但是，世間凡夫的智慧，絲毫不能領悟到二月等自性本空的道理。世間凡夫的智慧，無法將任何一個顯現的法理解為空性。即使知道二月等以真實的月亮為空，但仍然執著於二月等僅僅是虛假顯現的自性。繩蛇等被錯覺所執著的，知道沒有那樣的對境，但並不瞭解對境的自性本來就是無生的。他們認為是由錯覺產生的，當錯覺消失時就會滅亡，但並不認為其本來就是無生無滅的。通達諸法如所顯現般本來無生無滅，是通達空性者的境界。因此，如果在知道二月、蛇顯現是虛假的基礎上，以無生無滅而顯現的道理來引導，那麼中觀行者就可以通過與此相似的方式來闡釋諸法，從而使人理解。正如經中所說：'對於兩者來說，都是所希望的比喻。' Not preventing. In order to prevent the imputation of inherent existence. In this way, not perceiving the pot through analytical reasoning does not mean it is without inherent existence, because preventing the imputation of inherent existence is what it means to be without inherent existence. If that is the case, then such emptiness becomes merely a contradiction of saying that the pot possesses it, like black and white threads twisted together. The pot is not empty, but has the emptiness of being empty of inherent existence. It becomes like the emptiness of a yak's horn being empty of a goat's horn. If one could understand emptiness in this way, then not only on the pot, but also on other things that are not itself, there would be countless categories of emptiness being empty of emptiness. Furthermore, as it is said that emptiness appears as cause and effect, the unborn appears as birth and so on. If it appears as birth, then it must be established as unborn. According to your view, if inherent existence and non-inherent existence must appear as cause and effect, that is impossible, just as a rabbit's horn and the absence of a horn cannot appear as cause and effect. These are merely non-existent in name, and are not objects to be refuted by valid cognition of meaning. Even if they exist in name, they must be established as empty. What does not exist in name is established as non-existent by valid cognition of names, like a rope snake, a double moon, or a goat's horn. Even if one knows that these do not exist, it has nothing to do with the meaning of emptiness. Even ordinary people can understand this, just as they investigate illusions and mirages. Therefore, the emptiness of illusions and so on that ordinary people understand is like horses, cows, and moons that are not real, but appear as such, and one realizes that they are not true. This can be used as an example of how not everything that appears needs to be true. However, the minds of ordinary people do not understand the emptiness of inherent existence of things like double moons at all. The minds of ordinary people cannot understand a single phenomenon as emptiness. Even if they know that double moons and so on are empty of real moons, they still grasp double moons and so on as being merely false appearances in their own nature. Those who grasp rope snakes and so on through delusion know that there is no such object, but they do not know that the nature of the object is originally unborn. They think that it is born from the cause of delusion, and that it ceases when the delusion is reversed, but they do not realize that it is originally without birth or cessation. Knowing that all phenomena appear as they are, but are originally without birth or cessation, is the understanding of those who have realized emptiness. Therefore, if one explains that all phenomena are similar to the appearance of double moons and snakes, which appear without birth or cessation, then Madhyamikas can explain it in a way that can be understood. As it says, 'For both, it is the desired example.'

【English Translation】 Not preventing. In order to prevent the imputation of inherent existence. In this way, not perceiving the pot through analytical reasoning does not mean it is without inherent existence, because preventing the imputation of inherent existence is what it means to be without inherent existence. If that is the case, then such emptiness becomes merely a contradiction of saying that the pot possesses it, like black and white threads twisted together. The pot is not empty, but has the emptiness of being empty of inherent existence. It becomes like the emptiness of a yak's horn being empty of a goat's horn. If one could understand emptiness in this way, then not only on the pot, but also on other things that are not itself, there would be countless categories of emptiness being empty of emptiness. Furthermore, as it is said that emptiness appears as cause and effect, the unborn appears as birth and so on. If it appears as birth, then it must be established as unborn. According to your view, if inherent existence and non-inherent existence must appear as cause and effect, that is impossible, just as a rabbit's horn and the absence of a horn cannot appear as cause and effect. These are merely non-existent in name, and are not objects to be refuted by valid cognition of meaning. Even if they exist in name, they must be established as empty. What does not exist in name is established as non-existent by valid cognition of names, like a rope snake, a double moon, or a goat's horn. Even if one knows that these do not exist, it has nothing to do with the meaning of emptiness. Even ordinary people can understand this, just as they investigate illusions and mirages. Therefore, the emptiness of illusions and so on that ordinary people understand is like horses, cows, and moons that are not real, but appear as such, and one realizes that they are not true. This can be used as an example of how not everything that appears needs to be true. However, the minds of ordinary people do not understand the emptiness of inherent existence of things like double moons at all. The minds of ordinary people cannot understand a single phenomenon as emptiness. Even if they know that double moons and so on are empty of real moons, they still grasp double moons and so on as being merely false appearances in their own nature. Those who grasp rope snakes and so on through delusion know that there is no such object, but they do not know that the nature of the object is originally unborn. They think that it is born from the cause of delusion, and that it ceases when the delusion is reversed, but they do not realize that it is originally without birth or cessation. Knowing that all phenomena appear as they are, but are originally without birth or cessation, is the understanding of those who have realized emptiness. Therefore, if one explains that all phenomena are similar to the appearance of double moons and snakes, which appear without birth or cessation, then Madhyamikas can explain it in a way that can be understood. As it says, 'For both, it is the desired example.'

---

གཟུགས་ལ་སོགས་དེ་མ་སྐྱེས་པས། རེ་ཞིག་དེ་གཉིས་གཅད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ། ༈ ། 辨補特伽羅我執之本 ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་བདག་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས། དེ་མ་སྤང་བར་གང་ཟག་བདག་མེད་ཡན་གར་དུ་རྟོགས་ཐབས་མེད་སྙམ་ན། ཡོད་དེ། ཐག་ཁྲ་མེད་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་སྦྲུལ་བློ་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ངའོ་སྙམ་པ་ལྷན་སྐྱེས་མི་ལྡོག་སྙམ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དྲི། དེའི་གདགས་གཞི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་ཐ་སྙད་དུ་ཕུང་པོར་སྣང་བ་སྲིད་དུ་བདེན་འཛིན་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བདེན་གྲུབ་བཀག །ཕུང་པོ་མི་དགག་པའི་ཕྱིར། བདེན་འཛིན་གྱི་གདགས་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཐག་སྦྲུལ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྒྱུན་ཆད་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་བའི་བར་དུ། བདེན་མེད་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་ལོ། །ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྣང་བས་མི་འཆིང་སྟེ། སྤྲོས་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་འཁྲུལ་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་མི་ནུས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་དོ། །འདི་གལ་ཆེའོ། ༈ ། 辨根識無自證之理 ཡང་ 22-4-100a དབང་ཤེས་ལ་རང་རིག་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཅིག་གི་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཞེས་ལུང་དྲང་བ་བློ་ཆོས་ལ་མཚར་མཚར་བརྗོད་པ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། བདེ་སྡུག་མི་ཤེས་པར་ཐལ། རང་ཡུལ་གཅིག་པུ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་མི་ཤེས་པ་སོགས་འཆི་དུས་ཀྱི་ཐིམ་རིམ་དམ་བཅའ་བ་ཁྱོད་ལ་བྱུང་བ་མིན་ནམ་ཅི། བདེ་སྡུག་ཤེས་ན་དེ་རང་རིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་དེས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཤེས་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་དགོས་པ་མིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་ཚ་གྲང་གི་རེག་བྱ་གཅིག་པུ་མྱོང་གི། རེག་བྱ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལུང་དོན་འཆད་མ་ཤེས་པར་གོ་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས་ནི། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་མི་ཚོར་བར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་གདན་སའི་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྲགས་པའི་ཁས་ལེན་འདི་མཁས་པའི་ཚོགས་སར་དབྱུང་བྱ་མིན་པས་སྦས་ན་ལེགས་སོ། །གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན། དབང་པོ་སོ་སོ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ 22-4-100b རང་ཡུལ་སོ་སོ་འཛིན་པར་ངེས་ཀྱི། དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མི་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་རྒྱ་བོད་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་བཤད་པ་མ་གོ་བར་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་འགྲེལ་འཆད་ཚུལ་འདི་ཆེས་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་གཉིས་མི་འཛིན་ན། མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ག

【現代漢語翻譯】 如經中所說：『色等未生故，暫且斷彼二。』

辨補特伽羅我執之本 又有人說：『人我執的根本是執著蘊為真實，因此，不捨棄此執著，就無法證悟人無我。』 答：並非如此。如同未認識花繩是繩子，也能消除認為是蛇的錯覺一樣。 如果認為僅僅執著自身相續的蘊，與生俱來的『我』的念頭就不會消失，那麼，為何要問呢？ 如果回答說：『因為蘊是『我』的安立基礎。』 那麼，即使了知五蘊非真實，只要名言上還顯現為蘊，真實執著就不會消失，因為在你們的宗派中，已經遮破了真實成立，卻沒有遮破蘊。 真實執著的安立基礎是名言上存在的法，如同繩子和蛇一樣。 因此，在五蘊沒有斷滅、沒有不顯現之前，真實執著都不會消失。 在我們的宗派中，五蘊本身就是空性，因此不會被顯現所束縛，只能作為引發錯覺的助緣，而不能作為根本原因。 在你們的宗派中，五蘊是錯覺的根本原因。這一點非常重要。

辨根識無自證之理 又，關於根識無自證的理由，《釋量論》中引用『一識不能知二』的教證，對智慧之法進行奇特的論述。 眼等五識，不應知樂受和苦受，因為你們認為它只能知曉自己的對境，不能知曉其他。 如果承認，那麼，身體識不知樂受和苦受等，難道不是在臨終的次第收攝中已經承認了嗎？ 如果知曉樂受和苦受，那就會變成自證，因為與五根識同時產生的感受本身就能知曉，不需要其他的能知識。 例如，身體識只能體驗冷熱的觸覺，如果認為它不能體驗由觸覺產生的樂受和苦受，那就是不理解《釋量論》的教證，錯誤地理解了。 因此，必須承認身體識不能感受到樂受和苦受，作為格魯派著名的大智者，這種觀點不應該在智者集會中提出，最好還是隱藏起來。 『一識不能知二』等的含義是：從各個根產生的識，必定只能執著各自的對境，不能知曉其他根的對境，這是印度和藏地所有智者的觀點。 你們對《釋量論》的解釋非常奇特，如果一個識不能執著兩個對境，那麼眼識如何能看到藍色等現象呢？

【English Translation】 As it is said in the scripture: 'Because form and so on are not born, temporarily cut off those two.'

Distinguishing the Root of the Pudgalavada (Personalistic) Ego-Grasping Some say: 'The root of ego-grasping towards a person (pudgala) is grasping the aggregates as true. Therefore, without abandoning this grasping, there is no way to realize the selflessness of a person.' Answer: That is not so. Just as one can reverse the thought of a snake without knowing that the variegated rope is not a snake. If you think that merely grasping the aggregates of one's own continuum will not reverse the spontaneously arising thought of 'I', then why ask? If you answer: 'Because the aggregates are the basis of imputation for 'I'.' Then, even if you know that the five aggregates are not true, as long as they appear as aggregates in conventional terms, the grasping of truth will not be reversed, because in your system, you have refuted true existence but not the aggregates. The basis of imputation for grasping at truth is the phenomena that exist conventionally, just like the rope and the snake. Therefore, it follows that the grasping of truth will not be reversed until the five aggregates cease to appear. In our system, the five aggregates themselves are empty, so they do not bind us with appearances, and can only serve as a condition for delusion, not as the root cause. In your system, the aggregates are the root cause of delusion. This is very important.

Distinguishing the Reasoning of the Absence of Self-Cognition in Root Consciousness Furthermore, as a reason for the absence of self-cognition in root consciousness, in the Pramāṇavārttika (Commentary on Valid Cognition), quoting the scripture 'One consciousness does not know two' is a strange statement about the Dharma of wisdom. The five sense consciousnesses should not know pleasure and pain, because you assert that they only know their own objects and do not know others. If you accept this, then haven't you already accepted in the stages of dissolution at the time of death that body consciousness does not know pleasure and pain? If you know pleasure and pain, then that would become self-cognition, because the feeling that arises simultaneously with the five sense consciousnesses knows it, and there is no need for another knowing consciousness. For example, body consciousness only experiences the touch of hot and cold. If you think that it does not know the pleasure and pain that arise from that touch, then you do not understand the meaning of the Pramāṇavārttika and misunderstand it. Therefore, you must admit that body consciousness does not feel pleasure and pain. This admission, which is famous as a great scholar of the Gelug school, should not be brought up in a gathering of scholars, it is better to hide it. The meaning of 'One consciousness does not know two' is that the consciousness arising from each sense faculty is certain to grasp its own object, and does not know the object of another sense faculty. This is what all Indian and Tibetan scholars have said. Your way of explaining the Pramāṇavārttika is very strange. If one consciousness does not grasp two objects, then how does eye consciousness see blue and other phenomena?

---

ཅིག་ལས། དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་སེར་པོ་སོགས་མི་འཛིན་པ་དང་། རྣ་ཤེས་ཀྱིས་དུང་དང་རྔ་སྒྲ་མཉམ་དུ་མི་ཤེས་པར་འདོད་དགོས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཁས་ལེན་པ་ཧ་ཅང་དགོད་བྲོ་བའི་གཏམ་འདི་ཁྱེད་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲ། ཧ་ཧ། གཞན་ཡང་ཁྲ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཁ་དོག་དཀར་དམར་སྔོ་སོགས་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ནམ་ཐ་དད་ཡིན། གཅིག་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལ། ཐ་དད་ཡིན་ན་གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་རྔ་དུང་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཅ་ཅོ་ཐོས་པའི་རྣ་ཤེས་དང་། ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་ཤར་མ་དང་ནུབ་མ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་ན། དབང་ཤེས་གཅིག་གིས་ཡུལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཤེས་པར་ཁས་བླང་བའི་གཅིག་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག ། 22-4-101a ཡང་བདེན་གཉིས་གོ་ཆོད་མི་ཆོད་ཐད། འཕགས་པའི་དོན་དམ་གཟིགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། སོ་སྐྱེའི་གཉིས་སྣང་གཉིས་ཞེན་འགོག་པའི་ལམ་མེད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སྣང་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་ཅིང་། དོན་དམ་པར་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་ལམ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་བསགས་པའི་ཚིག་འདི་ངོ་མཐོན་དུ་སྨྲས་པ་ལ་ལེགས་པ་ཅི་ཞིག་འདུག་སོམས་ཤིག །ནམ་མཁར་སོགས་བཞིན་རྗེས་འཇུག་གཞན་ཕྱིས་ནས་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་བ་བླ་མའི་མན་ངག་ཡིན་གསུངས་པ། མན་ངག་ཅེས་པ་ཚེགས་ཆུང་ལ་དོན་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན། འདི་འདྲའི་སྒྲ་སྦྱར་བས་ཚིག་ཉམས་དོན་མི་གོ་བ་འདི་བླ་མ་སུས་མན་ངག་ཏུ་གནང་། ཁྱེད་ཡི་གེ་པས་ཡིག་ནོར་བྱུང་བ་ལའང་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཞིག་གིས། ཡི་གེ་པ་ལས་གཉན་པའི་བླ་མར་རྫུན་ལྷང་ཞུ་བ་འདི་འོས་སམ་ཐུགས་དཔྱད་མཛོད་ཅིག །ཧེ་ཧེ། ༈ ། 辨實有竟為法性 ཡང་། དངོས་མཐའ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་ནས། རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་དུ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་མཐའ་ 22-4-101b ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཚ་བར་སྣང་བ་ལའང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་མ་བསྒྲུབ་བར་དུ་མི་འགྲུབ་ན། མངོན་སུམ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུག་མེད་དུ་གྱུར་ནས་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་ཆོད་པས་སུ་ཡང་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མི་འདྲི་སྟེ། དྲིས་ན་མེ་ཚ་བ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་དགོས་ན། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་སྨྱོན་པ་མིན་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ་རང་གིས་རང་ལ་ཅོ་འདྲི་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཚ་བ་དང་ཆུ་གཤེར་བར་སྣང་བ་ནི་མྱོང་བས་གྲུབ་ཕྱ

【現代漢語翻譯】 此外，如果必須認為不能同時感知黃色等顏色，並且耳識不能同時聽到海螺和鼓的聲音，那麼除了你之外，誰還會說出這種公然否認現量、極其可笑的話呢？哈哈。另外，眼識所見的白色、紅色、藍色等顏色，是一個還是多個？如果是一個，就與現量相違；如果是多個，那麼你所立下的『一個識不認識兩個境』的誓言就會被打破。同樣，對於聽到鼓、海螺等各種聲音的耳識，以及看到藍色事物如東邊的微塵和西邊的微塵的眼識，它們的境是一個還是多個，也應如此分析。那麼，請說出你所承認的『一個根識只認識一個境』的這個『一』，究竟是什麼樣的？ 關於真諦二諦是否能成立的問題。聖者見證勝義諦是不需要的，因為在勝義諦中不存在，所以不能成立。凡夫的二取二現應該沒有斷除的道路，因為世俗二現存在，所以存在才能成立；因為勝義諦中不存在，所以不存在才能成立。如果這樣，那麼誹謗聖道，造下舍法的罪業，這種厚顏無恥的話有什麼好處呢？想想吧！就像天空等一樣，先刪除後加字，然後加上格助詞，說是上師的口訣。如果口訣是輕鬆容易地做到重要的事情，那麼這種改變詞語，導致詞義喪失、意義不通的做法，是哪位上師傳授的口訣呢？你對抄寫員的筆誤都如此關心，那麼向比抄寫員更重要的上師公然撒謊，這合適嗎？請三思！嘿嘿！ 辨別實有最終歸於法性 此外，如果實有最終歸於法性，為什麼不能尋找原因呢？因為這種顯現本身就是世俗諦的終極。 如果火顯現為熱，也必須通過其他原因來證明才能成立，那麼現量成立的就不是證明了，而且推理會變得無窮無盡，導致沒有任何量成立。因此，對於沒有錯亂的心識來說，顯現本身就能成立世俗諦，所以沒有人會對此產生懷疑，因此不需要詢問原因。如果詢問原因，就必須懷疑火是否是熱的，那麼這樣的人不是瘋子又是什麼呢？這就像自己問自己一樣。如果火顯現為熱，水顯現為濕，這是通過經驗來證明的，那麼又該如何呢？

【English Translation】 Furthermore, if it is necessary to assume that yellow and other colors cannot be perceived simultaneously, and that the ear consciousness cannot simultaneously hear the sounds of conch and drum, then who other than you would utter such a ridiculously blatant denial of direct perception? Haha. Also, are the white, red, blue, and other colors perceived by the eye consciousness one or many? If one, it contradicts direct perception; if many, then your vow that 'one consciousness does not know two objects' will be broken. Similarly, for the ear consciousness that hears the sounds of drums, conches, and other various noises, and for the eye consciousness that sees the eastern and western dust particles of a blue object, is their object one or many? Analyze it in the same way. Then, please tell us, what kind of 'one' is this 'one' that you acknowledge, that 'one sense consciousness only knows one object'? Regarding the question of whether the two truths can be established. It is not necessary for the noble ones to see the ultimate truth, because it does not exist in the ultimate truth, so it cannot be established. The ordinary beings' dualistic appearances and dualistic attachments should have no way to be eliminated, because conventional dualistic appearances exist, so existence can be established; because it does not exist in the ultimate truth, so non-existence can be established. If so, then what good is there in uttering these shameless words that slander the noble path and accumulate the karma of abandoning the Dharma? Think about it! Like the sky and so on, first delete and then add letters, and then add case markers, saying that it is the guru's oral instruction. If the oral instruction is to easily accomplish important things with little effort, then which guru taught this kind of changing words, leading to loss of meaning and incomprehensible meaning, as an oral instruction? You are so concerned about the scribe's mistakes, so is it appropriate to blatantly lie to a guru who is more important than the scribe? Please think twice! Hehe! Discriminating reality ultimately leads to Dharmata (法性) Furthermore, if reality ultimately leads to Dharmata, why can't the reason be sought? Because this very appearance is the ultimate of conventional truth. If the appearance of fire being hot must also be proven by other reasons to be established, then what is established by direct perception is not proof, and reasoning will become endless, leading to no valid cognition being established. Therefore, for a mind that is not confused, the appearance itself can establish conventional truth, so no one will doubt it, and therefore there is no need to ask for a reason. If you ask for a reason, you must doubt whether the fire is hot, then who is not a madman who asks himself such a question? If the appearance of fire being hot and water being wet is proven by experience, then what should be done?

---

ིར་སྙོན་དུ་མེད་མོད། ཚ་བ་དང་གཤེར་བ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་འདི་ཅི་ལས་བྱུང་ཞེས་འདྲི་ན། སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། སེམས་མེད་ན་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་འཛིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན་སེམས་ལས་སོ། །སེམས་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན་སྔ་མ་སྔ་མའི་སེམས་ལས་སོ། །སྔ་མ་སྔ་མའི་སེམས་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལའོ། །སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། སྔ་མ་སྔ་ 22-4-102a མ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་མཐའ་མེད་དོ། །མཐའ་མེད་པ་ཅི་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཞེ་ན། སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཐོག་མེད་མཐའ་མེད་མི་སྲིད་དོ། །དམིགས་སུ་མེད་པ་ཅི་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་ནི་ཅི་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བྱུང་བ་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་སུ་མེད་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་སོགས་རླུང་། རླུང་ནམ་མཁར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་དྲིས་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས། བྲམ་ཟེ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ནམ་མཁའ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལའང་མི་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་དོ། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་དོ། །འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཅན་ལ། སྐྱེ་འགག་དང་བདེ་སྡུག་སོགས་མི་མཉམ་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད། རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་ཞིང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཚད་གྲུབ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་གང་ཡང་ 22-4-102b ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་དག་པར་ན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེ་ཚ་བའི་དངོས་གཞི་ལོག་པ་རྣམས་ལ་མེ་མི་ཚ་ཡང་། དེས་ཐུན་མོང་པའི་ངོར་ཚ་བ་དགག་མི་ནུས་ཏེ། རྟོག་པ་གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་སྣང་བ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་རང་གིས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཕེལ་འབྲུ་མེད་པ་སོགས་ཚུལ་འདིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མེ་རྟ་ཟླ་༣ ཚེས་༢ ལ་འཕྲལ་དྲན་དགེ། ༈ དངོས་མཐའ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་ནས་རྒྱུ་མཚན་མི་འཚོལ་བ། རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་ལ་ཐུག །དེའི་ཕྱིར་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་མེ་ཚ་བ་ལོག་པའི་རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་སོགས་ལྟ་བུས་ཚད་མ་མ་གྲུབ་པ། ནང་གི་རྟོག་པས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་རང་དབང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གནད་ལ་ཐུག །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འཆོལ་བའ

【現代漢語翻譯】 雖然這無可否認，但如果問及諸如冷熱、舒適和痛苦等各種不同的顯現從何而來，那麼它們源於心的遍計分別。如果沒有心，就不會執著于冷熱等相。如果問遍計分別從何而來，那麼它源於心。如果問心從何而來，那麼它源於前一剎那的心。如果問前一剎那的心從何而來，那麼它源於無始以來的戲論習氣。如果問戲論習氣從何而來，那麼它源於前一剎那，無論如何陳述，都無有窮盡。 如果問無有窮盡之事物為何會如此，那麼它源於心和諸法之自性不可得。對於可得之事物來說，無始無終是不可能的。如果問不可得之事物從何而來，那麼對於不可得之事物來說，沒有從何而來的理由，也沒有生起。如果自性不可得，那麼尋找理由也是毫無意義的，因為這是最終的。例如，地等存在於風中，風存在於虛空中。如果問虛空存在於何處，佛陀回答說：『婆羅門，你太過分了，因為虛空無處可住，它不住于任何地方。』 因此，一切的終點都在空性中，因為自性不生不滅，所以無始無終，無邊無中，無增無減。對於具有遍計分別者來說，生滅、苦樂等不平等，一切顯現都是由分別的勢力而顯現，並以如是方式進行名言安立，如同成立量一般。一切法都只是分別假立，沒有以自性成立的，這僅僅是世俗諦。在勝義諦中，沒有任何以自性成立的事物，因此它如虛空般平等，不會改變。因此，即使火的熱性對於顛倒者來說不熱，也不能否認在共許層面上的熱性，因為根據分別串習的差別，每個人都必須如其所見地在世俗中執著。 因此，應以諸如此類的方式理解，即使一切眾生都成佛，法界也不會有增減。火馬年三月二日，即興所作，善哉！ 究竟而言，萬法終歸於法性，因此無需尋找理由，一切都終結于分別的安立。因此，外境之火的熱性對於顛倒的瑞獸、具有火之潔凈者等來說，並非是量成立的，這終究是由於內在分別的安立，外境並非獨立成立的關鍵。如果這樣，是否會認為因果錯亂呢？不會錯亂。

【English Translation】 Although this is undeniable, if asked where the various different appearances such as hot and cold, comfort and suffering come from, they arise from the mind's pervasive conceptualization. If there is no mind, there will be no grasping at characteristics such as hot and cold. If asked where pervasive conceptualization comes from, it comes from the mind. If asked where the mind comes from, it comes from the previous moment of mind. If asked where the previous moment of mind comes from, it comes from the beginningless habits of proliferation. If asked where the habits of proliferation come from, it comes from the previous moment, and no matter how it is stated, there is no end. If asked why things that are without end are like that, it arises from the fact that the essence of mind and phenomena is unfindable. For things that are findable, beginninglessness and endlessness are impossible. If asked where the unfindable comes from, for the unfindable, there is no reason for coming from anywhere, nor is there arising. If self-nature is unfindable, then searching for reasons is also meaningless, because this is ultimate. For example, earth and so on exist in wind, and wind exists in space. If asked where space exists, the Buddha replied: 'Brahmin, you go too far, because space has no place to dwell, it does not dwell anywhere.' Therefore, the end of everything is in emptiness, because self-nature is unborn and unceasing, so there is no beginning and no end, no edge and no middle, no increase and no decrease. For those with pervasive conceptualization, birth and death, suffering and happiness, etc., are unequal, and all appearances appear by the power of conceptualization, and are nominally established in that way, as if establishing valid cognition. All phenomena are merely imputed by conceptualization, and nothing is established by its own nature; this is merely conventional truth. In ultimate truth, nothing is established by its own nature, therefore it is equal like space and does not change. Therefore, even if fire is not hot for those with inverted perceptions, it cannot negate the heat on the common level, because according to the differences in the habituation of conceptualization, everyone must grasp conventionally as they appear. Therefore, all sentient beings, even when they become Buddhas, the realm of phenomena does not increase or decrease. This should be understood in this way. Written spontaneously on the 2nd day of the 3rd month of the Fire Horse year. May it be virtuous! Ultimately, all phenomena end in the nature of reality, so there is no need to search for reasons; everything ends in the mere establishment of conceptualization. Therefore, the heat of external fire is not validly established for inverted gazelles, those with the purity of fire, etc. This ultimately comes down to the key point that external phenomena are not independently established, but are merely established by internal conceptualization. If that is the case, one might think that cause and effect are confused. They are not confused.

---

ི་ཚུལ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཚད་གྲུབ་ལ་དཔྱད་ན། མེ་ཚ་བ་ཚད་གྲུབ་ལ། རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་མེ་ཚ་བ་དང་། བཙན་དུག་གིས་འཆིའམ་ 22-4-103a གནོད་པ། རྨ་བྱ་ལ་ཕན་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན། ཆུ་གཅིག་ལའང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་མེ་ནང་བརྫིས་ཀྱང་མི་འཚིག་པ་དང་། སྔགས་ཀྱིས་མེ་མི་ཚ་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། དངོས་པོ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ། ལས་དང་། བསམ་གཏན་དང་སྔགས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པ་འདི། ཕྱི་དོན་ནམ་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་གནད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ལུགས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བྱེད་ལྟོས་རིགས་གསུམ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དང་སྦྱར་ནས་དཔྱད་དོ། །འོ་ན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་མོད། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ཁ་ཅིག་ལ་བདེ་འབྲས་སྐྱེད་པ་ཡོད་དམ། ཡོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་མིན་ནོ་སྙམ་ན། སྲོག་གཅོད་སོགས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་མི་དགེར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་བདེ་འབྲས་སྐྱེད་པའི་དགེ་བར་བཏགས་ཀྱང་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེ་ཚ་བ་ལ་མི་ཚ་བར་བཏགས་པ་གོམས་ཀྱང་ 22-4-103b ཚ་བ་མི་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །རི་དྭགས་བཞིན་དུ་མེ་ཚ་དུས་ཡོང་སྲིད་ཟེར་ན་སྲོག་གཅོད་ལྟ་བུས་ཀྱང་སྲོག་མ་བཅད་པར་འགྱུར་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྐྱེད་མོད། སྲོག་བཅད་ན་རྣམ་སྨིན་ངན་པའང་མི་བཟློག་སྟེ། མེ་མ་བཏང་ན་སྲེག་པ་མི་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པར་ཤེས་བཞིན། དེས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་བྱེད་ཅེས་ལོག་རྟོག་ཡིན་པས་དེས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འབྱིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བར་ཚོར་ཞིང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུའང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འདྲ། སེམས་རང་ཉིད་ལ་བདེ་དང་ཡིད་བདེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དངོས་སུ་ཤར་བ་དེ་ལ་བདེ་མི་བདེ་ཞེས་འདོད་པས་ན། བདེ་སྡུག་ཕན་ཚུན་འཚོལ་བ་ནམ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུག་གསུམ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ལ་དགེ་མི་དགེར་འཇོག་གི། འདི་དགེའོ་སྡིག་གོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ནམ་ཡང་མི་འཆོལ་ལོ། །བསད་ནས་ཤ་ཟོས་པས་ཕན་པ་དང་། དགྲ་བསད་པས་ཡིད་བདེ་བ་ 22-4-104a སོགས་མྱོང་བ་ནི། ད་ལྟའི་རྐྱེན་ཡིན་གྱི་རྐྱེན་དེས་བྱས་པའི་བདེ་སྡུག་ནི། རྐྱེན་དེའི་རྣམ་སྨིན་འབྲས་

【現代漢語翻譯】 關於緣起的顯現，如果考察其作為不可欺騙的量成立的性質，例如，火的熱性是量成立的。對於具有清潔習性的動物來說，火是熱的；而對於因毒藥而死亡或受害的眾生，以及對孔雀有益等現象，都可以作為例證。即使是同一種水，也會顯現出多種不同的性質。通過禪定的力量，即使將身體投入火中也不會被燒傷；通過咒語的力量，火也不會具有熱性等等。通過各種各樣的緣起，即使是同一種事物，也會顯現出各種不同的作用。業、禪定、咒語和神通等可以轉變為各種各樣的形態，這是不可否認的事實。這正是外境或事物並非真實存在的關鍵所在。因為事物會轉變為各種各樣的因緣聚合的方式，所以應該將法性、作用和相互依存的三種顯現方式與不可欺騙的真理結合起來進行考察。那麼，即使不善業通常會帶來痛苦，但由於因緣的差異，例如將殺戮視為正法的某些人，是否也會產生快樂的結果呢？如果這樣，那麼因果的不可欺騙性就不成立了。如果有人這樣認為，那麼，殺生等行為，從其產生痛苦結果的角度來看，被認為是惡業，這本身就是心識上的異熟因。即使將其標記為產生快樂結果的善業，它也不會因此而改變。就像火的熱性，即使習慣上將其標記為不熱，熱性也不會消失一樣。如果有人說，就像動物一樣，火熱的時候也會到來，那麼，殺生等行為也可能不會導致死亡，因此也不會產生痛苦的結果。但是，如果殺生，那麼惡劣的異熟果報也是無法避免的，就像不放火就不會燃燒一樣。因此，在明知殺生是殺生的前提下，認為它會帶來快樂的結果是一種錯誤的觀念，因此它不會帶來快樂的結果。此外，菩薩割捨身體等行為會感受到快樂，而國王的幸福等卻被視為痛苦。無論因緣如何變化，對於心識本身而言，快樂和內心的舒適，以及痛苦和內心的不適會真實地顯現出來，因此，我們認為這就是快樂和不快樂。因此，永遠不會有互相尋求快樂和痛苦的情況。同樣，由具有或不具有三種毒素的動機的心所引發的行為，被認為是善或不善。並非通過認為『這是善的』或『這是惡的』來判斷。因此，善惡的果報永遠不會混淆。殺生后吃肉感到有益，殺死敵人後感到心情舒暢等體驗，是當下的因緣所致，而這些因緣所帶來的快樂和痛苦，是這些因緣的異熟果報。 Regarding the appearance of dependent origination, if we examine its nature as being established as an infallible measure, for example, the heat of fire is established as a measure. For animals with clean habits, fire is hot; and for beings who die or are harmed by poison, and for the benefit of peacocks, etc., these can be taken as examples. Even the same water can appear in various different forms. Through the power of meditation, even if the body is thrown into fire, it will not be burned; through the power of mantras, fire will not have heat, etc. Through various kinds of dependent origination, even the same thing can appear with various different functions. Karma, meditation, mantras, and miraculous powers can transform into various forms, which is an undeniable fact. This is precisely the key to the non-existence of external objects or things as truly existent. Because things transform into various ways of assembling causes and conditions, one should examine how the three appearances of Dharma-nature, function, and interdependence are combined with the infallible truth. Then, even though unwholesome actions generally cause suffering, due to the difference in conditions, such as some who regard killing as Dharma, will there also be the production of happy results? If so, then the infallibility of cause and effect is not established. If someone thinks this way, then the act of killing, etc., from the perspective of producing suffering results, is considered an evil deed, which in itself is the cause of the ripening of consciousness. Even if it is labeled as a virtuous act that produces happy results, it will not change because of that. Just like the heat of fire, even if it is habitually labeled as not hot, the heat will not disappear. If someone says that, just like animals, the time when fire is hot will also come, then the act of killing, etc., may also not lead to death, and therefore will not produce suffering results. However, if one kills, then the bad ripening result is also unavoidable, just like not setting a fire will not cause burning. Therefore, knowing that killing is killing, thinking that it will bring happy results is a wrong idea, so it will not bring happy results. Furthermore, Bodhisattvas feel happiness when they cut off their bodies, and the happiness of kingship is seen as suffering. No matter how the conditions change, for the mind itself, happiness and inner comfort, as well as suffering and inner discomfort, will truly appear, so we consider this as happiness and unhappiness. Therefore, there will never be a situation of mutually seeking happiness and suffering. Similarly, actions motivated by minds with or without the three poisons are considered good or bad. It is not judged by thinking 'this is good' or 'this is bad'. Therefore, the results of good and evil will never be confused. Experiencing benefits from eating meat after killing, feeling happy after killing enemies, etc., are due to the present conditions, and the happiness and suffering brought about by these conditions are the ripening results of these conditions.

【English Translation】 Regarding the appearance of dependent origination, if we examine its nature as being established as an infallible measure, for example, the heat of fire is established as a measure. For animals with clean habits, fire is hot; and for beings who die or are harmed by poison, and for the benefit of peacocks, etc., these can be taken as examples. Even the same water can appear in various different forms. Through the power of meditation, even if the body is thrown into fire, it will not be burned; through the power of mantras, fire will not have heat, etc. Through various kinds of dependent origination, even the same thing can appear with various different functions. Karma, meditation, mantras, and miraculous powers can transform into various forms, which is an undeniable fact. This is precisely the key to the non-existence of external objects or things as truly existent. Because things transform into various ways of assembling causes and conditions, one should examine how the three appearances of Dharma-nature, function, and interdependence are combined with the infallible truth. Then, even though unwholesome actions generally cause suffering, due to the difference in conditions, such as some who regard killing as Dharma, will there also be the production of happy results? If so, then the infallibility of cause and effect is not established. If someone thinks this way, then the act of killing, etc., from the perspective of producing suffering results, is considered an evil deed, which in itself is the cause of the ripening of consciousness. Even if it is labeled as a virtuous act that produces happy results, it will not change because of that. Just like the heat of fire, even if it is habitually labeled as not hot, the heat will not disappear. If someone says that, just like animals, the time when fire is hot will also come, then the act of killing, etc., may also not lead to death, and therefore will not produce suffering results. However, if one kills, then the bad ripening result is also unavoidable, just like not setting a fire will not cause burning. Therefore, knowing that killing is killing, thinking that it will bring happy results is a wrong idea, so it will not bring happy results. Furthermore, Bodhisattvas feel happiness when they cut off their bodies, and the happiness of kingship is seen as suffering. No matter how the conditions change, for the mind itself, happiness and inner comfort, as well as suffering and inner discomfort, will truly appear, so we consider this as happiness and unhappiness. Therefore, there will never be a situation of mutually seeking happiness and suffering. Similarly, actions motivated by minds with or without the three poisons are considered good or bad. It is not judged by thinking 'this is good' or 'this is bad'. Therefore, the results of good and evil will never be confused. Experiencing benefits from eating meat after killing, feeling happy after killing enemies, etc., are due to the present conditions, and the happiness and suffering brought about by these conditions are the ripening results of these conditions.

---

བུ་མིན་ནོ། །དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་ལ། རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་གང་དང་གང་འཚོགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཆོས་བྱ་ལྟོས་གསུམ་ཚུགས་ཐུབ་པ་མེད་པས་ཐལ་དྲག་གི་སྐྱོན་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། རྐྱེན་ཅི་དང་ཅི་ཚོགས་པའི་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་བྱ་བྱེད་དང་། རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ལྟོས་རིགས་དང་། དེ་ལྟར་མ་ནོར་གཏན་དབབ་འཐད་རིགས་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཡང་། དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་དོན་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་ཆུ་སོགས་ལ་རླན་གཤེར་རམ། ཁ་དོག་དབྱིབས་སོགས་ཅུང་ཟད་མཐུན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་པར་འཇོག་ལ་དག་མ་དག་གི་ཁྱད་ཀྱང་འབྱེད་དོ། །མི་ལ་ཆུ་དང་རྣག་དང་ཁྲོ་ཆུ་ཐ་དད་སོ་སོར་སྣང་། ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཉིད་རྣག་གམ་ཁྲོ་ཆུར་སྣང་བས་སྣང་བ་ཐ་དད་དེ་གང་བདེན་མ་དཔྱད་པར། བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་ཁྱད་ 22-4-104b མེད་པར་བསྒྲུབ་ན་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐར་དཔྱད་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་མཚུངས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྣང་ཚུལ་གྱི་ཚད་གྲུབ་མི་འགལ་ཏེ། སོ་སོ་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་ངོར་བསླུ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཙམ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་། རེ་ཞིག་ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཆུའི་སྣང་བ་གཏན་ཁེགས་མི་འབྱུང་སྟེ་ཆུ་སྣང་ཡོད་པས། སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཆུ་དང་རྣག་སོགས་གང་སྣང་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མྱོང་བ་ཡོད་ཚད། མྱོང་བས་ཚད་གྲུབ་ཏུ་སོང་གི་དཔྱད་བཟོད་བདེན་གྲུབ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །འོ་ན་དུང་དཀར་སེར་ཚད་གྲུབ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ། དེ་བཞིན་རྟོག་རྟོག་མེད་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་བརྟན་མི་བརྟན་སོགས་ཀྱིས་ཚད་ཚད་མིན་འཐད་དོ། །མཐར་ནི་ཕྱི་དོན་མེད་དེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །སོགས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འགྲུབ་བོ། །ཕྱི་དོན་ཡོད་ཡོད་ལྟ་བུར་བསྒྲུབ་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་རེ་ཞིག་སྣང་ངོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡོད་པར་ 22-4-105a བཞག་པ་རྨི་ལམ་རང་ངོའི་རྟ་གླང་བཞིན་ནོ། །དཔྱད་ཅིང་དཔྱད་ན་ནང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཕུགས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང་། །སོགས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་རང་སེམས་དབང་གིས་འཆིང་ལ། རང་སེམས་གྲོལ་ན་གྲོལ་བ་ཡིན་གྱི

【現代漢語翻譯】 不是這樣的。因此，善惡的因果永遠不會欺騙，而緣起的作用是隨著各種因緣的聚合而產生，感受苦樂並不確定。因為不確定，所以沒有常、一、自在這三種自性，因此不會產生過分的錯誤。如果認為因為道理不確定，所以不可靠，那也不會。因為顯現為各種因緣聚合的顯現對境的自性是法性，而這樣的法性是因果作用，依靠因的是所依之理，像這樣不錯亂地確定是正理，永遠不會改變。因此，對於外境，如共同觀看的水等，只要濕度或顏色形狀等稍微相似，就認為是共同觀看的對境，並且區分清凈與不清凈的差別。對於人來說，水、膿和血水顯現為不同的事物。對於餓鬼來說，水顯現為膿或血水，如果不分析哪一個是真實的，就斷定因為是習氣的顯現而沒有差別，那麼就會有共同觀看的對境完全不確定的過失。如果最終分析習氣的顯現，那麼像水一樣，永遠無法確定哪一種見是真實的，因此會變得相同。但是，顯現方式的量成立並不矛盾，因為對於每個人來說，所顯現的就是在他自己面前真實成立的，這僅僅是名言量成立。即使這樣，暫時對於餓鬼來說，所有的水都顯現為膿，但水的顯現也不會完全消失，因為有水的顯現。總的來說，在名言中，無論顯現為水還是膿等，所有無欺騙的名言體驗，都是通過體驗而成立的量，沒有一個是經得起分析的真實成立。那麼，白色的海螺和黃色的海螺在量成立上沒有差別，同樣，所有的分別念和無分別念、迷惑和不迷惑都是一樣的嗎？不是的，通過習氣穩不穩定等來區份量和非量是合理的。最終，外境是不存在的，僅僅是習氣的顯現，這可以通過正量來成立，就像『事物是唯一的，心識是多樣的』一樣，必然成立。所有主張外境存在的論典，都是暫時在顯現的基礎上，假設其存在，就像夢中自己所見的馬和牛一樣。如果進行分析，那麼內部習氣的緣起是內道佛教的究竟，就像『心性創造了有情和世界』一樣。因此，在輪迴中，我們被自己的心所束縛，如果自己的心解脫，那麼就解脫了。 Not so. Therefore, the cause and effect of virtue and vice will never deceive, and the function of dependent origination is to follow the aggregation of various conditions, and it is not certain to experience happiness and suffering. Because it is uncertain, there are no three natures of permanence, oneness, and independence, so there will be no excessive errors. If it is thought that because the reasoning is uncertain, it is unreliable, then it will not be. Because the nature of the appearing object that appears as the aggregation of various conditions is the Dharma nature, and such Dharma nature is the cause and effect, and what is relied on is the reason for relying on, and it is reasonable to determine like this without confusion, and it will never change. Therefore, for external objects, such as commonly viewed water, as long as the humidity or color and shape are slightly similar, it is considered a common viewing object, and the difference between purity and impurity is distinguished. For people, water, pus, and blood appear as different things. For hungry ghosts, water appears as pus or blood. If you don't analyze which one is real, you conclude that there is no difference because it is a manifestation of habits, then there will be a fault that the common viewing object is completely uncertain. If the manifestation of habits is finally analyzed, then like water, it is never possible to determine which view is real, so it will become the same. However, the established quantity of the way of appearance does not contradict, because for each person, what appears is truly established in his own eyes, which is only the established quantity of name. Even so, temporarily for hungry ghosts, all water appears as pus, but the appearance of water will not completely disappear, because there is the appearance of water. In general, in name, whether it appears as water or pus, all the experience of non-deceptive name, is the quantity established by experience, and none of them is a real establishment that can withstand analysis. Then, there is no difference in the established quantity between white conch and yellow conch, and similarly, are all discriminations and non-discriminations, delusions and non-delusions the same? No, it is reasonable to distinguish quantity and non-quantity by the stability of habits. In the end, the external object does not exist, it is only the manifestation of habits, which can be established by the positive quantity, just like 'things are unique, and consciousness is diverse', it will inevitably be established. All the treatises that advocate the existence of external objects are temporarily based on the appearance, assuming its existence, just like the horses and cows seen in one's own dream. If analyzed, then the dependent origination of internal habits is the ultimate of the inner Buddhist philosophy, just like 'the mind creates sentient beings and the world'. Therefore, in samsara, we are bound by our own minds, and if our own minds are liberated, then we are liberated.

【English Translation】 Not so. Therefore, the cause and effect of virtue and vice will never deceive, and the function of dependent origination is to follow the aggregation of various conditions, and it is not certain to experience happiness and suffering. Because it is uncertain, there are no three natures of permanence, oneness, and independence, so there will be no excessive errors. If it is thought that because the reasoning is uncertain, it is unreliable, then it will not be. Because the nature of the appearing object that appears as the aggregation of various conditions is the Dharma nature, and such Dharma nature is the cause and effect, and what is relied on is the reason for relying on, and it is reasonable to determine like this without confusion, and it will never change. Therefore, for external objects, such as commonly viewed water, as long as the humidity or color and shape are slightly similar, it is considered a common viewing object, and the difference between purity and impurity is distinguished. For people, water, pus, and blood appear as different things. For hungry ghosts, water appears as pus or blood. If you don't analyze which one is real, you conclude that there is no difference because it is a manifestation of habits, then there will be a fault that the common viewing object is completely uncertain. If the manifestation of habits is finally analyzed, then like water, it is never possible to determine which view is real, so it will become the same. However, the established quantity of the way of appearance does not contradict, because for each person, what appears is truly established in his own eyes, which is only the established quantity of name. Even so, temporarily for hungry ghosts, all water appears as pus, but the appearance of water will not completely disappear, because there is the appearance of water. In general, in name, whether it appears as water or pus, all the experience of non-deceptive name, is the quantity established by experience, and none of them is a real establishment that can withstand analysis. Then, there is no difference in the established quantity between white conch and yellow conch, and similarly, are all discriminations and non-discriminations, delusions and non-delusions the same? No, it is reasonable to distinguish quantity and non-quantity by the stability of habits. In the end, the external object does not exist, it is only the manifestation of habits, which can be established by the positive quantity, just like 'things are unique, and consciousness is diverse', it will inevitably be established. All the treatises that advocate the existence of external objects are temporarily based on the appearance, assuming its existence, just like the horses and cows seen in one's own dream. If analyzed, then the dependent origination of internal habits is the ultimate of the inner Buddhist philosophy, just like 'the mind creates sentient beings and the world'. Therefore, in samsara, we are bound by our own minds, and if our own minds are liberated, then we are liberated.

---

་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་འཆིང་གྲོལ་མི་བྱེད་པར་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་བོ། །གོམས་པའི་དབང་གིས་མེ་གཅིག་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚ་བ། ཁ་ཅིག་གིས་མི་ཚ་བ། ཁ་ཅིག་གིས་གནས། ཁ་ཅིག་གིས་སྲེག་བྱེད་སོགས་སུ་འཛིན་པ་བཞིན་ཏེ་མི་དང་མེ་ལྷ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་དོན་ལའང་འཕྲལ་དུ་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་མེ་མི་ཚ་བ། དུག་མེད་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་འཕྲལ་གྱི་རྟེན་འབྱུང་ལས་མི་འདའོ། །ཕུགས་བཅད་ན་སྣོད་བཅུད་རྣམས་ལས་ཀྱིས་བཀོད་ལ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་སྤྲོས་པ་ལོག་དགོས་ལ། དེ་ལྡོག་བྱེད་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །སྤྲོས་པ་ནི་རང་སེམས་ཀྱི་རང་རྩལ་ཏེ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ 22-4-105b འཛིན་པའི་དབང་གིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཅི་ལས་བྱུང་ན་སེམས་ལས་བྱུང་སྟེ། སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་ཅན་འདིའོ། །སེམས་གང་ལས་བྱུང་ན་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མདོ་སྡེ་གོང་འོག་གི་བསྟན་དོན་ནི། སྔགས་ལས། གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཡང་འགྱུར་ཚུལ་ཕུགས་ཐག་བཅད་ན་རྫོགས་ཆེན་ལས། དང་པོ་གཞི་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མིན་པ་ལས། ལམ་འཁོར་འདས་སུ་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་པར་ཕུགས་ཆོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་སུ་སྔ་ཟེར་ན། སེམས་ཅན་སྔོན་སོང་གི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས། ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་གདོད་མའི་མགོན་པོ་མེད་ན། སེམས་ཅན་སྔ་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་འཁྲུལ་མཉམ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་གསུང་བ་ངེས་པར་འབབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་པོ་འཁྲུལ་པ་དང་མཉམ་དུ་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་དང་པོར་ 22-4-106a གྲོལ་བ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ཐོག་མར་འདི་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བློས་བཟུང་དུ་མེད་མོད། འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་རྒྱུ་དང་། དེ་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ལམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་དུ་མི་འཇོག་ན། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་གཞི་འོད་གསལ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་གནད་ལས་མིན་པར། འོད་གསལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་འདུས་མ་བྱས་དང་སྔ་ཕྱི་ནམ་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས། དེ་འདྲའི་འཁྲུལ་བ་དེ་འོད་གསལ་གྱི་གཞི་རྟོགས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་གསལ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་རང་རྐྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་གང་ལས་བྱུང་བ་མི་འཐད་ལ། ས་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་ཀྱི། རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་དཔེ་

【現代漢語翻譯】 不由自在天（藏：དབང་ཕྱུག་，含義：自在；梵：ईश्वर，羅馬轉寫：Īśvara，漢語字面意思：自在天）等來解脫束縛，而是由事物本身的性質所決定。如同習慣的力量，對於同一團火，有些人覺得熱，有些人覺得不熱，有些人覺得舒適，有些人覺得會被燒燬一樣，就像人和火神一樣。同樣，對於外境，也可以立即通過咒語等使火不熱，使毒藥無毒。但這些也無法超越暫時的因緣。歸根結底，器情世界是由業力所安排，而業力又是由心所造作。正如『業與煩惱分別念』（藏：ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས།）等所說。因此，要從輪迴中解脫，就必須止息戲論。而止息戲論的方法，就是證悟實相。 戲論是自心的本性顯現，由於執著各種顯現而產生。所以說：『因執著而受苦』（藏：འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་།）。如果問，能取所取的戲論從何而來？答：從心而來，心本身就具有能取所取的特性。如果問，心從何而來？答：從光明法界而來。如《寶性論》所說：『地依於水』（藏：ས་ནི་ཆུ་ལ་）。因此，上下部經的教義是：『從何處生起三有』（藏：གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར།）等所說。如果要徹底追究其轉變的方式，那麼大圓滿法中說：『最初，基不是輪迴也不是涅槃，而是後來顯現為輪迴和涅槃』。因此，如果說眾生和佛有先後之分，那麼除非承認眾生先於佛，否則，如果沒有從未迷失的原始怙主，就必須承認眾生是先有的。如果這樣，就會出現沒有導師來指引迷途的過失。因此，應該說佛與眾生沒有先後之分，因為眾生最初迷失的同時，最初的佛也同時解脫。 雖然無法用概念來把握解脫與迷失的最初，但如果不是從光明法界為因，以及證悟與未證悟的道中產生先後之分，那麼解脫與迷失兩者，就不是基於光明法界的證悟與未證悟的關鍵。光明法界是無始無終、非造作的，並且永遠無法安立先後。如果存在這樣的迷失，即使證悟了光明法界也無法逆轉。因為它是獨立於光明法界的。如果是這樣，那麼眾生從何而來就不合理了。就像地依於水，風依于虛空的比喻一樣。

【English Translation】 Liberation from bondage is not achieved by Īśvara (藏：དབང་ཕྱུག་，meaning: the powerful one; 梵：ईश्वर，romanization: Īśvara, literal meaning: the powerful one) and others, but is determined by the nature of things themselves. Just as, due to the power of habit, some feel heat from the same fire, some do not, some feel comfortable, and some feel they will be burned, like humans and the fire god. Similarly, for external phenomena, one can immediately use mantras etc. to make fire not hot and poison harmless. However, these cannot transcend temporary dependent origination. Ultimately, the containers and contents are arranged by karma, and karma is created by the mind. As it says, 'From karma, afflictions, and conceptual thoughts' (藏：ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས།). Therefore, to be liberated from samsara, one must abandon elaboration. And the means to reverse that is to realize that very nature. Elaboration is the self-display of one's own mind, due to clinging to various appearances. Therefore, it is said, 'Suffering arises from clinging' (藏：འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་།). If asked, from where does the elaboration of grasper and grasped arise? It arises from the mind, which inherently possesses the nature of grasper and grasped. If asked, from where does the mind arise? It arises from the realm of clear light. As stated in the Uttaratantra, 'Earth depends on water' (藏：ས་ནི་ཆུ་ལ་). Therefore, the teachings of the higher and lower sutras are: 'From where do all three realms of existence arise?' (藏：གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར།). If one were to thoroughly investigate the manner of its transformation, then Dzogchen states: 'Initially, the ground is neither samsara nor nirvana, but later it appears as samsara and nirvana.' Therefore, if one says that sentient beings and Buddhas are prior, then unless one accepts that sentient beings precede Buddhas, if there is no primordial protector who has never been deluded, one must accept that sentient beings are prior. If so, the fault of having no guide to show the path to those who are equally deluded necessarily follows. Therefore, one should say that there is no before or after between Buddhas and sentient beings, because sentient beings are first deluded and the first Buddha is first liberated at the same time. Although one cannot grasp the beginning of liberation and delusion with conceptual thought, if one does not establish the cause as the realm of clear light, and the path of realization and non-realization arising from it as a sequence of before and after, then both liberation and delusion are not based on the key point of realization and non-realization of the ground of clear light. Clear light is unconditioned, without beginning or end, and one can never establish a before or after for delusion. If there is such a delusion, even realizing the ground of clear light will not reverse it, because it is independent of clear light. If so, it is unreasonable to ask from where beings arise. Like the example of earth depending on water, and wind depending on space.

---

ཡང་མི་འཐད་དེ། རླུང་ལ་རླུང་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུའང་། འཁྲུལ་སེམས་མཐའ་དག་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་མི་སྲིད་དེ། འཁྲུལ་སེམས་རང་གི་རྒྱུ་དང་འོད་གསལ་ལྡོག་ན་མཉམ་ལྡོག །མི་ལྡོག་ན་མཉམ་དུ་མི་ལྡོག་དགོས་སོ། །འོད་གསལ་རྒྱུར་མི་འཐད་དེ། འོད་གསལ་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་ན་ཕྱིས་སུ་ཡང་འོད་གསལ་མ་ལྡོག་བར་དུ་འཁྲུལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འཁྲུལ་ཏེ། འོད་གསལ་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ 22-4-106b གིས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་འཁྲུལ་པ་མིན་ཀྱང་། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དྲངས་པ་ཡིན་མོད། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྩལ་ལས་འཛིན་པ་འབྱུང་རུང་ཡོད་པ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པའི་སེམས་བྱུང་ཞིང་། མ་རིག་པས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པ་དང་། རང་རིག་པས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་འབྱུང་སྲིད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་འཁྲུལ་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་གོ། །འོན་ཀྱང་ད་དུང་ཡང་འོད་གསལ་བའི་སྣང་ཆ་ལས་འཁྲུལ་སྲིད་སྙམ་ན། འདོད་དེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་སོ། །དེས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་འོད་གསལ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། འདི་རྟོགས་ན་གྲོལ། འདི་མ་རྟོགས་པར་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་ན་འཁྲུལ་སྣང་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་མཐའ་ཉི་ཚེ་བཀག་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སེམས་གཏན་འགག་མི་ནུས་པས། སླར་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། འགོག་དབྱིངས་ཞུགས་པས་རེ་ཞིག་སེམས་འགག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལྡང་བ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་འཁོར་འདས་རིགས་མ་རིག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཙམ་སྟེ། འདིའི་ཕུ་ཐག་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་ཁོ་ནས་ཆོད་དགོས་ 22-4-107a སོ། །འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་ལས་རླུང་གིས་སྐྱོད་དེ་སྣང་གསུམ་ཤར་བ་འདིས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལས་ཡེ་ཐོག་གི་ངང་ནས་འཁྲུལ་ལུགས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ལས་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པའི་རྐྱེན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ནི་གཞིའོ། །གཞི་ལས་གཞི་སྣང་ངམ་རྐྱེན་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་བའི་འོད་གསལ་བུ་ཡི་སྣང་བ་ཞེས་གཉུག་མ་ངོས་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཕྲ་བ་དེས། འོད་གསལ་མ་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། འོད་གསལ་ཟིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་གདངས་ཀྱིས་འབྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བུའི་འོད་གསལ་གྱིས་མ་མ་ཟིན་པ་དེ་སྲིད་མ་ཡི་དུས་ན་སེམས་འགགས་ལ་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། འོད་གསལ་ཡོད་ཀྱང་སུས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་ནས་བཅས་བཅོས་མེད་པའི་འོད་གསལ་རང་རིག་གི་བབ་ལ་ཅི་གནས་བྱ་བ་འདི་རྫོགས་རིམ་ཀུན་གྱི་བླ་མ་ཡི

【現代漢語翻譯】 再者，此觀點不合理，因為風會依賴於風。在道路光明的階段，所有錯覺的心識不可能都融入光明的法界中，因為錯覺的心識的因與光明如果同時消失則一同消失，如果不同時消失則一同不消失。光明不能作為錯覺的因，如果光明作為因導致眾生迷惑，那麼有人會想，在光明未消失之前，眾生會一直迷惑嗎？實際上並非如此，僅僅因為存在光明 22-4-106b 就將其作為近取因導致迷惑，雖然光明的各種顯現都是從因緣中產生的。然而，從任運成就的自性中，可能會產生能所二取，從而產生能取和所取的戲論之心，無明使眾生迷惑，而自證智慧則可能產生解脫的智慧。因此，即使心識轉化為智慧，果也不會倒退為因。然而，如果仍然認為可能會從光明的顯現中產生錯覺，這是可以接受的，因為經典中就是這樣說的。因此，這種無能所二取的智慧是與光明同時產生的智慧，證悟它就能解脫。如果不能證悟它，而執著于能所二取，那麼錯覺的顯現就不會停止，並且由於各種業力的影響，就會不斷地在輪迴中受生。僅僅通過證悟人無我，雖然可以阻止片面的極端，但無法徹底阻止能所二取的心識。因此，需要再次進入大乘，或者通過進入止滅的境界來暫時停止心識，但心識的種子仍然存在。因此，輪迴和涅槃僅僅在於無明的差別，而這個問題的最終解決只能依靠大圓滿的教法。 22-4-107a 從光明的法界中，風的執行導致三現（顯現、增長、成就）的產生，這在大圓滿的教法中清楚地闡述了從原始狀態中產生錯覺的方式。沒有業風推動的，如虛空般的光明是基礎。從基礎中產生的基礎顯現，或者說三種因緣的顯現，被稱為子光明，通過識別這種本初狀態的微細智慧，證悟母光明的自性，從而使母子光明融合，證悟光明是通過智慧之風的力量來實現的。因此，在子光明沒有證悟母光明之前，在母光明時期，心識停止而智慧沒有產生，因此，即使存在光明，也沒有能顯現的對象，因此被稱為無心識的狀態。因此，現在就安住于這種不做任何調整的自證光明的狀態，這是所有圓滿次第之上的至高無上之法。

【English Translation】 Furthermore, this view is not reasonable, because wind would depend on wind. Also, in the stage of the luminosity of the path, it is impossible for all deluded minds to dissolve into the realm of luminosity, because the cause of deluded mind and luminosity, if they cease simultaneously, then they cease together; if they do not cease simultaneously, then they do not cease together. Luminosity cannot be the cause of delusion, because if luminosity as a cause leads sentient beings to be deluded, then one might think that sentient beings will be deluded until the luminosity ceases. But this is not the case, merely because there is luminosity 22-4-106b it is not that it becomes the immediate cause of delusion. Although all aspects of luminosity arise from causes and conditions, from the spontaneously accomplished essence, grasping may arise, and from that, the mind of conceptual proliferation of grasper and grasped arises. Ignorance causes sentient beings to be deluded, while self-aware wisdom can give rise to the wisdom of liberation. Therefore, even when the mind is transformed into wisdom, the result does not revert to being the cause. However, if one still thinks that delusion may arise from the appearance of luminosity, that is acceptable, because it is said that way. Therefore, this wisdom without grasping is the wisdom that arises simultaneously with luminosity. If one realizes this, one is liberated. If one does not realize this and clings to grasping, the appearance of delusion will not cease, and due to the influence of various karmas, the cycle of rebirth in existence will not cease. Although realizing the selflessness of the individual can prevent partial extremes, it cannot completely stop the mind of grasping. Therefore, one must enter the Great Vehicle again, or temporarily stop the mind by entering the realm of cessation, but the seed of the mind remains. Therefore, the difference between samsara and nirvana lies only in the difference of ignorance, and the final resolution of this issue must be determined only by the teachings of Dzogchen. 22-4-107a From the realm of luminosity, the movement of wind causes the arising of the three appearances (appearance, increase, and attainment), which clearly explains in the Dzogchen teachings how delusion arises from the beginning. The luminosity like the sky without the movement of karmic wind is the basis. From the basis arises the appearance of the basis or the appearance of the three conditions, which is called the appearance of the child luminosity. Through the subtle wisdom that recognizes the inherent nature, realizing the nature of the mother luminosity, the mother and child merge, and realizing luminosity is achieved through the power of the wind of wisdom. Therefore, until the child luminosity realizes the mother, in the time of the mother, the mind ceases and wisdom does not arise. Therefore, even though there is luminosity, there is no object to be manifested, so it is called the state of no mind. Therefore, abiding in the naturally self-aware state of luminosity without any manipulation is the supreme of all stages of completion.

---

ན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ནུས་ན་རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཡོ་བྱེད་ལས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་བཅོམ་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སེམས་ཇེ་ཐིམ་གྱི་མཐར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་སེམས་དང་ལས་རླུང་གི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དེས་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྟེན་འབྱུང་བསླུ་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ 22-4-107b འདི་ནི། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་སྣང་བ་སྨིན་ཟིན་གྱི་དུས་ན་སྣང་ངོར་མི་བསླུ་ཡང་། ནང་གི་རྐྱེན་སྟོབས་ལྡན་དང་འཚོག་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་སྲིད་པས། ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་དབང་བཙན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་ཞིང་ཇི་སྲིད་དུ་བརྟན་པར་སྣང་མོད། དོན་ལ་སེམས་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་དུ་མེད་དེ། དབང་འབྱོར་པས་ས་སོགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པས་རི་བྲག་ཟང་ཐལ་དང་། ཟད་པར་སོགས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་མིན་ན་འབྱུང་བ་ལ་ཅི་ཡང་བསྒྱུར་དུ་མེད་དོ། །དང་པོར་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ། བར་དུ་གནས། མཐར་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་འགག་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་སྣང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། ཞེས་སོགས་དང་། ས་སྙིང་གི་མདོར་འབྱུང་བ་རྣམས་གང་དུ་འགག་པའི་གཞི་སེམས་སུ་གསུངས་པ། ས་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་འབྱུང་བཞི་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་དང་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ 22-4-108a བཞིན་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པས་འགག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། དེའི་གོ་འབྱེད་པའི་སྣང་ཆའང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་སེམས་མེད་ན་ནམ་མཁའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ན་དོན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ་སེམས་མ་ཟད་བར་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱི་མུ་ཡང་མི་འཛད། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཤེས་བྱ་གང་ཡང་མི་འཛད། ནམ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ན་མཐའ་དང་མུ་དང་ཆ་གང་ཡང་མི་གྲུབ་སྟེ། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཐེག་པ་མེད་ཅིང་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས་འདི་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཆད་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་ཚེ་སེམས་ཟད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནམ་ཡང་སེམས་སུ་མི་ལྡོག་སྟེ། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེར་མཐར་ཐུག་པའི་གནད་ཀྱིས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་འགྲུབ་སྟེ། གཉིས་སྣང་ཅན་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ངོར། འདུས་བྱས་མི་རྟག །འདུས་མ་བྱས་ 22-4-108b རྟག་པའི་ཐ་

【現代漢語翻譯】 如果不能那樣做，就通過將氣匯入中脈等方式，擾動並止息業氣的執行，使能取所取的執著心逐漸消融，最終生起智慧，從而使心和業氣的所有力量都被它吞噬。因此，無欺的緣起之生是： 如從種子生出芽等，是因業力而產生的五大和五大所生的現象，在成熟之時顯現，並非虛妄。然而，如果遇到強大的內在因素，則可能顯現為其他形態。因此，內在的緣起本身具有強大的力量。所以，這五大是眾生因業力而顯現，並且看似恒常穩固。但實際上，它們並非不依賴於心的自主存在。例如，有神通者可以將地等轉化為其他物質，成就神通者可以穿透山石，以及劫末的景象等。如果不是心的作用，五大就無法轉化。最初，五大由心的力量而生；中間，由心的力量而住；最終，由心的本性而滅，如同夢境中的景像一般。因此，有『說五大等』等等的說法。在《地藏經》中也說，五大消融的基礎是心。地融入水等，四大的生起是從虛空中產生。然而，虛空並非空無一物或無因而生，而是由心的力量所生。 同樣，雖然虛空沒有實體，因此沒有消融，但顯現虛空的作用也是心的力量所顯現的。如果沒有心，就連虛空這個名稱也不會產生，又怎麼會有虛空的實際存在呢？所以，一切都是心的幻化，只要心不停止，方位的邊際和中心的界限也不會窮盡，有和無等所知的一切也不會窮盡。當心寂滅時，邊際、界限和部分都不會成立。當心完全轉化時，就像經中所說的『沒有乘』等等。因此，這無始以來的心，其自性相續是永遠不會斷絕的，當轉化為智慧的體性時，心就止息而獲得智慧。而那智慧永遠不會再退轉為心，就像『無害』和『真實義』等等所說的那樣。那樣的究竟智慧就被稱為佛。因此，究竟的法性是各自所能證知的法的界限，在那裡，以究竟的要點，顯現和空性融為一體。在具有二元對立顯現的分別念面前，有為法是無常的，無為法是常的說法。

【English Translation】 If one cannot do that, then by introducing the prana into the central channel (དབུ་མ།, dbu ma, central channel) and so forth, agitating and stopping the flow of karmic prana, the mind of grasping and being grasped gradually dissolves, and ultimately wisdom arises, thereby consuming all the power of mind and karmic prana. Therefore, the infallible arising of dependent origination is: Like a sprout arising from a seed, etc., the five elements (འབྱུང་བ་ལྔ།, 'byung ba lnga, five elements) and the phenomena arising from the five elements, which arise due to karma, are not deceptive when they appear at the time of maturation. However, if they encounter a powerful inner condition, they may appear in a different form. Therefore, the inner dependent origination itself is the most powerful. So, these five elements appear due to the karma of sentient beings and seem to be stable and constant. But in reality, they do not exist independently of the mind. For example, those with power can transform earth and other elements into other substances, those who have attained magical powers can pass through mountains and rocks, and there are the phenomena of the end of an eon, and so on. If it were not for the power of the mind, nothing could be transformed in the elements. Initially, the elements arise by the power of the mind; in the middle, they abide by the power of the mind; and ultimately, they cease in the nature of the mind, just like the appearances in a dream. Therefore, there are statements such as 'saying the great elements,' and so on. In the Earth Store Sutra, it is also said that the basis where the elements dissolve is the mind. Earth dissolves into water, etc., and the arising of the four elements is said to arise from space. However, space does not arise from emptiness or without cause, but arises from the power of the mind. Similarly, although space has no substance and therefore does not dissolve, the appearance of the function of space is also merely an appearance due to the power of the mind. If there were no mind, even the term 'space' would not arise, so how could there be an actual existence of space? Therefore, everything is a manifestation of the mind. As long as the mind does not cease, the boundaries of directions and the limits of the center will not be exhausted, and all knowable things, such as existence and non-existence, will not be exhausted. When the mind is pacified, boundaries, limits, and parts will not be established. When the mind is completely transformed, it is as stated in the sutra, 'there is no vehicle,' and so on. Therefore, this beginningless mind, its nature of continuity will never be cut off. When it is transformed into the essence of wisdom, the mind ceases and wisdom is attained. And that wisdom will never revert to mind, just as it is said in 'harmlessness' and 'the true meaning,' and so on. Such ultimate wisdom is called Buddha. Therefore, the ultimate nature of reality is the realm of phenomena that each individual can realize, and there, through the ultimate key point, appearance and emptiness are realized as inseparable. In the face of conceptual thoughts with dualistic appearances, conditioned phenomena are impermanent, and unconditioned phenomena are said to be permanent.

---

སྙད་གདགས་ཀྱང་། དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ན་དེ་གཉིས་མེད་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མེད་དགག་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མེད་པས། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཞེས་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་པས། དེ་ལྟར་གདགས་པ་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །མདོར་ན་བརྗོད་མཐའ་བརྗོད་བྲལ། རྟོག་མཐའ་མི་རྟོག །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡེ་ཤེས། ཆོས་ཅན་མཐའ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐུག་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར། རྟོག་བཞག །ཚད་གྲུབ། ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་གྲུབ་པའི་གནད་ཆེན་པོ་གསུམ་ལེགས་པར་ཤེས་ན། གཞུང་གི་དཀའ་གནད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། འདི་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིང་འབྲུག་ཟླ་༡ ཚེས་༣༠ ལ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འགོག་འདྲའི་རྣམ་རྟོག་ཤར་བའི་ཚེ་དོགས་སེལ་དུ་ཤར་བ་དགེ། ༈ ། 辨所現諸法實質上為己分別心所安立 ཡང་། ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་དེད་ན་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་རྟོགས་ན། ཇི་སྲིད་རྟོག་པས་མེ་ཚ་བར་བཏགས་པ་མི་གཏོང་ 22-4-109a བ་དེ་སྲིད་མེ་ཚ་བར་ཚད་མས་གྲུབ་སྟེ། སེམས་མ་འཁྲུལ་བར་ཚད་མར་བཏགས་པ་དེས་གྲུབ་པའོ། །མེ་ཚ་བའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་ན་ཚ་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ་རི་དྭགས་མེ་ཡི་གཙང་སྦྲ་ཅན་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཞག་པའི་ཚད་མ་གང་ལ་མི་བརྟེན་པ་དེ་ཚོ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་འདྲ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་བདེ་སྡུག་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ། འཁོར་འདས་བཟང་ངན་ལྷ་མི་ངན་སོང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སོགས་སུ་བཏགས་པས་འདོགས་མཁན་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཡོད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གོ་ཆོད་པ་མིན་པ་གཞན་རྡུལ་ཙམ་མི་རྙེད་དོ། །འོ་ན་མེ་ཚ་བ་དང་དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་བྱེད་པོར་རྟོག་བཏགས་འདྲ་སྙམ་ན། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོར་ལོག་ཤེས་ཀྱིས་བཏགས་མོད་ཀྱི། མེ་ཚ་བ་ལྟར་དེས་དོན་བྱེད་ནུས་དངོས་སུ་རྣམ་རྟོག་ལས་སྣང་བ་མེད་དེ། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ། མེ་དང་ཆུ་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་རྟོག་བརྟགས་ལ། གློ་བུར་ཟློག་སྟེ་བཏགས་པས་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མི་འགྱུར་བ་ 22-4-109b ནི་རྟོག་བཏགས་གཉུག་མ་དང་། གློ་བུར་བའི་ཁྱད་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དེ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་རིང་ལ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །བྱིས་པ་གང་ལ་སེམས་ཆགས་པ། །དེ་ནི་བྱིས་པ་རྨོངས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་དེ་དེའི་འདུ་ཤེས་མི་འགོག་ལ་གཉིས་ཞེན་གྱིས་ལས་སོགས་སོ། །ནམ་ཀུན་རྟོག་ལས་

【現代漢語翻譯】 即使安立，於法界體性中，二者皆無，是為平等性。（法界）然而，法界體性並非落入僅是遮遣一面的極端，因為其遠離有、無等一切戲論之邊，故作為『大無為』安立的基礎是存在的。因此，如此安立是名符其實的，故無過失而成立。總之，言說之極是離言，思慮之極是不思，識之極是智慧，有法之極是法性，最終歸於無二之法性。如是，若能善知安立、量成立、智慧無為成立此三大要點，則是通達經論之究竟深奧之處。若能證悟此理，則可謂已達一切法之底蘊。木龍年一月三十日，當名言量成立之遮破等分別念生起時，為消除疑惑而顯現，善哉！ 辨識所顯現諸法，實為自心分別念所安立。又，若能了知顯現為法的一切事物，追溯其根源，不過是依各自的分別念而安立，而無絲毫以事物自身體性成立者，則如分別念不捨棄將火安立為熱性，火的熱性便由量成立，即由未被錯亂之心安立為量而成立。若無執取火熱之相，則熱性亦不成立，如鹿以火為凈。不依賴分別念所安立之量者，則將生起不分別之智慧。縱然由分別念所安立之外，無有絲毫其他的世俗顯現，然世俗亦不會因此而消失，因為凡分別念所顯現的苦樂、處所、身體、受用，以及安立的輪迴、涅槃、善惡、天人、惡趣、佛剎等，由於安立者——識——具有如是顯現與執著，故世俗的作用不會消失，除此之外，絲毫也無法尋得。那麼，火的熱性與自在天作為常恒的造作者，是否也是同樣的分別安立呢？自在天作為造作者，是由邪見所安立，但如火的熱性一般，自在天並不能實際地從分別念中顯現其作用。苦樂、水火等無始以來的串習分別念，如同突然轉變安立亦不會改變一般。此不改變，乃是由於本有分別安立與突發分別安立的差別。在尚未從普遍分別之相中解脫之前，即是普遍分別之行境者。『孩童於何處生貪，彼即是愚昧之孩童』。如是所說，若不遮止彼彼事物之概念，則將因二取執著而造作諸業。何時能從一切分別念中……

【English Translation】 Even when designated, in the essence of Dharmadhatu (Tibetan: དབྱིངས་, Wylie: dbyings, meaning 'sphere of reality'), these two are absent, it is equality itself. However, the essence of Dharma does not fall into the extreme of being merely a negation, because it is free from all extremes of elaboration such as existence and non-existence. Therefore, there is a basis for designating it as 'Great Unconditioned'. Thus, such designation is meaningful and valid, hence it is established without fault. In short, the limit of expression is inexpressibility, the limit of thought is non-thought, the limit of consciousness is wisdom, and the limit of phenomena is Dharmata (Tibetan: ཆོས་ཉིད་, Wylie: chos nyid, meaning 'suchness of Dharma'), ultimately converging into the non-dual Dharmata. Thus, if one thoroughly understands these three crucial points: designation, valid cognition, and the establishment of unconditioned wisdom, then one has reached the ultimate depth of the scriptures. Understanding this is said to be reaching the essence of all Dharmas. On the 30th day of the first month of the Wood Dragon year, when conceptual thoughts such as the refutation of valid cognition of terms arose, may it arise as a clearing of doubts, may it be auspicious! Identifying the nature of all phenomena that appear as Dharmas, in reality, is established by one's own conceptual mind. Furthermore, if one realizes that all things that appear as Dharmas, tracing back to their root, are merely established by the power of one's own conceptual mind, and there is not even a little that is established by the nature of things themselves, then, as long as the conceptual mind does not abandon the establishment of fire as hot, the heat of fire is established by valid cognition, that is, it is established by the mind that is not confused being established as valid cognition. If there is no grasping of the sign of the heat of fire, then heat will not be established, just as deer use fire for purification. Those valid cognitions that are established by conceptual mind and do not rely on anything else will give rise to non-conceptual wisdom. Even though there is not even a speck of other conventional appearances apart from what is established by conceptual mind, the conventional will not disappear, because all the appearances of pleasure and pain, places, bodies, enjoyments, and the established samsara, nirvana, good and evil, gods, humans, evil realms, Buddha-fields, etc., since the establisher—consciousness—has both such appearances and attachments, the function of the conventional will not disappear, and nothing else can be found. Then, is the heat of fire and the establishment of Ishvara (Tibetan: དབང་ཕྱུག་, Wylie: dbang phyug, meaning 'powerful one') as a permanent creator the same conceptual establishment? Ishvara as a creator is established by wrong views, but like the heat of fire, Ishvara cannot actually manifest its function from conceptual mind. The habitual conceptual minds of pleasure and pain, water and fire, etc., from beginningless time, are like sudden changes in establishment that do not change. This unchanging is due to the difference between inherent conceptual establishment and sudden conceptual establishment. As long as one is not liberated from the sign of universal conceptualization, one is the object of universal conceptualization. 'Wherever a child becomes attached, that is a foolish child.' As it is said, if one does not stop the concept of this and that thing, then one will create karma due to the clinging to duality. When can one be free from all conceptual minds...

---

གྲོལ་བའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ནམ་ཡང་འདྲེ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའང་རྟོག་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་ཀྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་ཀུན་རྟོག་ལས་གྲོལ་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཐ་དད་དུ་མི་དམིགས་སོ། །སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཅན་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་ཕྲིན་ལས་ཅུང་ཟད་ཡོལ་བ་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་དབྱིངས་རིག་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རྩོལ་མེད་དུ་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་ནི། དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་ 22-4-110a འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་མུ་མེད་དག་མེད་བཞིན་སྣང་བ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་བཀོད་པའི་ཡ་མཚན་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མངའ་བའི་སྟོབས་ལས་སོ། །གདུལ་བྱའི་གཞན་སྣང་གི་སྣང་བ་མུ་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པར་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཁྱེན་ནོ། །དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཐའ་དབུས་སྐྱེ་འགག་མེད་དོ། །རོལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་མུ་དང་ཟད་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་མེད་མཉམ་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དོ། །དམིགས་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་མིན་པ་ཞིག་སྣང་མི་སྲིད་དོ། །རྟེན་འབྲེལ་ལྟར་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་བསླུ་མེད་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པས་མཐར་ཐུག་གི་རྣམ་གྲོལ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་འབྲས་འབྱུང་བ་བསླུ་མེད་ཀྱང་། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ 22-4-110b མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྟོག་པས་བཏགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་ཡང་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཚ་བ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་འདྲི་ན། ཁྱོད་ལ་མེ་ཚ་བར་མི་སྣང་ངམ། སྣང་ན་སྣང་བ་དེས་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞག་གི། སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཚུལ་དེ་མིན་པར་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་དང་། ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོས་ཚད་གྲུབ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་མེད་དོ། །མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཚེ་ན་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ཆ་ལས་གྲོལ་ཏེ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཚ་བ་དང་མི་ཚ་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་

【現代漢語翻譯】 解脫之時，所有諸法皆證悟為無相。 因此，無所緣住于如虛空般之平等性中。 有為與無為，無常與常，二者如水火不容，然此亦為分別念所假立，實則無自性。 故於脫離分別念之無分別智前，有為與無為，不顯現為相異。 顯現與空性無別之平等性中，因無能所，故已超越能取所取。 如是，雖無所緣之任運成就定，然對於具分別念之所化眾生，其事業亦無絲毫錯謬。 乃因自清凈法界智慧之加持力，不費功用自然生起之大悲，乃法界本身之奇妙展現。 輪迴與涅槃之顯現，廣大無邊，雖顯現不清凈然其本性清凈，三時平等性中未曾動搖，然能顯現三時之景象，此乃大奇蹟之任運成就力。 對於所化眾生之無盡他顯，亦能無所緣而任運成就地了知。 法界之法性，無始無終，無生無滅。 遊戲之奇妙展現，無邊無盡。 生與無生，平等無二。 無所緣即無因無緣。 有所緣則有因有緣，根本之因乃普通常識，由彼所生故，不可能有非緣起之顯現。 依隨似緣起之無欺誑顯現，以大悲與智慧、大願力之加持，為所化眾生示現佛身並宣說佛法，最終獲得究竟解脫，並獲得暫時之安樂果報，雖此皆無欺誑，然于真實義中，一切皆為分別念所假立，無有實體自性，如《近圓經》所說。 如是，于究竟義中，輪迴與涅槃之一切顯現皆為自心之自顯現，于彼上以能所、苦樂等種種分別念而假立。 故唯心亦成立。 若問：『為何火是熱的？』 反問：『難道你不覺得火是熱的嗎？』若覺得熱，則以此顯現而安立為熱。於我等宗派，無有非由心之顯現而成立之能量，亦無由外境自性成立之量。 不執著于相之時，即從分別念之假立中解脫，而安住于無分別智中，于彼之中，無有冷熱、苦樂等相之執著。

【English Translation】 At the time of liberation, all phenomena are realized as being without characteristics. Therefore, non-objectification abides in equality like the sky. The created and the uncreated, impermanence and permanence, can never be mixed, just as water and fire cannot be mixed. However, this is also imputed by thought, and is not established in reality. Therefore, in the face of non-conceptual wisdom that is liberated from total conceptualization, the created and the uncreated are not perceived as different. In the equality of appearance and emptiness being inseparable, because there is no object and objectifier, it is beyond grasping and being grasped. Thus, even though the spontaneously accomplished Samadhi of non-objectification, there is not the slightest deviation in the activity for those trainees who possess total conceptualization. The compassion that arises effortlessly from the blessings of the wisdom of the absolute dimension is a miraculous display of the dimension itself. The appearances of Samsara and Nirvana are vast and limitless, appearing without purity, yet their nature is pure. Without moving from the equality of the three times, it displays the appearances of the three times. This is the power of possessing the great wonder of spontaneously accomplished miracles. Although the other-appearances of trainees are limitless, they are known without objectification, effortlessly and spontaneously. The nature of reality of the dimension has no beginning, end, birth, or death. The miraculous display of play has no limit or exhaustion. Birth and non-birth are equal. Non-objectification is without cause or condition. Objectification has cause and condition, the root cause being total conceptualization. Since it arises from that, it is impossible for there to be an appearance that is not interdependent. Relying on the unfailing appearance of seeming interdependence, through the power of great compassion, wisdom, and aspiration, the Buddha's form is shown to trainees and the Dharma is taught, resulting in ultimate liberation and temporary happiness. Although this is unfailing, in the true sense, it is merely imputed by thought, and there is no self-characterized entity, as stated in the Sutra Requested by Near Round. Thus, in the ultimate sense, all appearances of Samsara and Nirvana are the self-appearances of one's own mind, and on that, object and objectifier, happiness and suffering, are imputed by various thoughts. Therefore, mind-only is also established. If one asks, 'Why is fire hot?' Ask in return, 'Does fire not appear hot to you?' If it appears hot, then it is established as such by that appearance. In our system, there is no valid cognition of the objectifier that is not the way the mind appears, nor is there a valid cognition of the object by its own nature. When one does not grasp at characteristics, one is liberated from the imputed aspect of thought and abides in non-conceptual wisdom, and in that, there is no objectification of characteristics such as hot and not hot, happiness and suffering.

---

མཐའ་དག་ག་ལ་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བ་ནི། མྱང་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཚ་སྣང་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན་མོད། ཚ་བའི་མེ་བློ་སྣང་མིན་ནོ་སྙམ་ན། རེ་ཞིག་མཐུན་སྣང་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བའི་བློའི་ངོར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡོད་མོད། དམ་པའི་དོན་དུ། ཕྱི་དོན་བློ་སྣང་མིན་པའི་མེ་དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མིན་ 22-4-111a ན། མེ་དེ་ཡོད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་དྲིའོ། །མེ་སྣང་འགགས་ཀྱང་མེ་མི་འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་མི་འགག་པར་བློས་ཤེས་སམ་མ་ཤེས། མ་ཤེས་ན་དེ་ཡོད་ཅེས་ཚད་མ་གང་གིས་འཇོག །ཤེས་ན་དེ་བློ་སྣང་མིན་པ་ཇི་ལྟར་བཞག་སྟེ། བློ་གང་གིས་མི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་བློ་སྣང་མིན་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ། བློས་མ་བཞག་པ་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཡོད་པར་འཇོག་བྱེད་མི་སྲིད་ན་བློ་སྣང་མིན་པར་གང་གིས་འཇོག་བདག་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ནས་རང་གི་ཕ་མའི་ལུས་དང་ཁང་པ་སོགས་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པར་ཅིས་ཤེས་དྲིས་ན། འོ་ན་མེད་ཟེར་རམ་ཟེར་ན། དེ་ཕ་མ་སོགས་དེ་དུས་ཀྱི་གང་ཟག་དེའི་ངོར་ཡོད་ཀྱི། ཡུལ་ཅན་བློ་གང་གི་གང་སྣང་བ་མིན་པའི་མ་ཤེས་པའི་ཕ་མ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཡོད་ཟེར་རམ། རང་གཞན་ཀུན་ལ་ད་ལྟ་སྣང་བ་འདི་སྔ་ནས་ཡོད་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་འགལ་ཞིང་ཕ་མའི་ལུས་སུ་ལ་སྣང་མ་མྱོང་ན་སྔར་ནས་ཡོད་པ་སུས་ཤེས། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྔར་གྱི་ཕ་མའི་ལུས་དེ་ད་ལྟ་སྣང་བ་མིན་ཏེ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟ་སྣང་བ་འདི་སླད་མའི་དུས་སུ་ཡོད་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་ཟག་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་དང་། རྒྱུད་ཐ་དད་ 22-4-111b ཡིན་པས། དུས་ཐ་དད་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་ཐུན་མོང་བ་མི་སྲིད་ལ། དུས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སྣང་ཡུལ་གཅིག་ནི་ཡོད་ན། དེ་ཡུལ་དུས་གང་དུའང་བློས་དངོས་སུ་དམིགས་མི་རུང་བས། ཕ་མའི་ལུས་སོགས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཟེར་ན་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ཡུལ་ཞེས་པ་བློ་གང་གིས་མཐོང་ནས་འཇོག །གལ་ཏེ་བྲག་རི་གཅིག་ལ་སུས་བལྟས་ཀྱང་དེ་དེའི་རྣམ་བདེན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་ཡུལ་འདོད་ན། རེ་ཞིག་ལས་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཅན་ལ་བརྟན་པར་སོགས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་སྣང་བ་ཤར་བ་ནི་བདེན་ཀྱང་། རི་དེ་ལའང་། ལས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་སྟོབས་གཞན་གྱིས། ལ་ལས་སྤང་རི། ལ་ལས་རིན་པོ་ཆེ། ལ་ལས་ཁང་བཟང་། ལ་ལས་ཟས། ལ་ལས་སྲོག་ཆགས་སོགས་སུ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་དགོས་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་ན། རང་དང་ཁྲོམ་མང་པོས་གླང་ཆེན་མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་འདྲ་བར་གླང་ཆེན་མཐོང་སྙམ་དུ་འཛི

【現代漢語翻譯】 一切存在於何處？憑藉它，身、語、意、功德、事業的不可思議的秘密得以顯現，所有涅槃的顯現都是智慧的自顯現。如果認為火的熱是顯現，是心的顯現，但熱的火不是心的顯現，那麼，暫時在似乎存在共同顯現的心的層面上這樣說，但在究竟意義上，如果外境不是心的顯現的火僅僅是分別唸的假立，那麼，你會如何知道火的存在？如果說火的顯現熄滅了，但火併沒有熄滅，那麼，火沒有熄滅是被心所知還是不被心所知？如果不被知，那麼用什麼量來確定它的存在？如果被知，那麼如何確定它不是心的顯現？不能說心不知的對境就不是心的顯現，因為如果不存在不被心所確立的所知境，那麼誰來確定它不是心的顯現？如果說從我未出生時，就存在我父母的身體和房屋等，那麼，如果問你如何知道它們的存在，如果說難道要我說它們不存在嗎？那麼，父母等是對那時的人而言存在的，還是說存在著不被有境心所顯現、不被知曉的父母等的身體？或者說現在顯現的一切從一開始就對自他都存在？如果是前者，則有矛盾，如果父母的身體從未對任何人顯現，那麼誰會知道它從一開始就存在？如果是後者，那麼以前的父母的身體不是現在顯現的，因為它是剎那性的。現在顯現的在未來的時間裡存在也是一樣的。每個人的相續也是剎那性的，並且相續是不同的，因此，不同時期的顯現對境不可能相同，如果在同一時期存在不同相續的相同顯現對境，那麼，由於在任何時間和地點都無法被心直接認識到，因此，不可能存在直接看到父母身體等的人，如果說一切都是共同的顯現對境，那麼是誰通過什麼心看到並確定的？如果說，當一個人看一座山時，會產生對它的如實識，僅僅因為這樣就認為它是顯現對境，那麼，雖然對於具有共同業習氣的人來說，會生起山等恒常存在的顯現是真實的，但是，由於不共同的業顯現的力量，其他人可能會看到山是草地、是珍寶、是宮殿、是食物、是生物等，這是不可能的，因為無法阻止那樣的顯現。在夢境中，如果自己和很多人看到大象，就認為所有人都以相同的方式看到大象。 Where does everything exist? By its power, the inconceivable secrets of body, speech, mind, qualities, and activities arise, and all appearances of nirvana are self-appearances of wisdom. If one thinks that the heat of fire is an appearance, a mental appearance, but the heat of fire is not a mental appearance, then, for the moment, it is said that it appears to be a common appearance on the level of mind, but in the ultimate sense, if the fire that is not a mental appearance of external objects is merely a conceptual imputation, then how do you know that fire exists? If you say that the appearance of fire ceases, but the fire does not cease, then is the non-cessation of fire known by the mind or not known? If it is not known, then by what valid cognition is its existence established? If it is known, then how is it established that it is not a mental appearance? It cannot be said that an object not known by the mind is not a mental appearance, because if there is no knowable object that is not established by the mind, then who establishes that it is not a mental appearance? If you say that from the time I was not born, my parents' bodies and houses existed, then if I ask how you know they existed, and you say, 'Do you mean I should say they didn't exist?' then, do you mean that parents, etc., existed for the person of that time, or do you mean that the bodies of parents, etc., which are not manifested by the mind with an object and are not known, exist? Or do you mean that everything that appears now has existed from the beginning for both oneself and others? If it is the former, it is contradictory, and if the parents' bodies have never appeared to anyone, then who knows that they existed from the beginning? If it is the latter, then the previous parents' bodies are not what appear now, because they are momentary. The existence of what appears now in the future is the same. Each individual's continuum is also momentary, and the continuums are different, so it is impossible for the objects of appearance in different times to be the same. If there is a single object of appearance for different continuums at the same time, then, since it cannot be directly perceived by the mind at any time or place, it is impossible for there to be a single person who directly sees the parents' bodies, etc. If you say that everything is a common object of appearance, then who sees and establishes it with what mind? If you say that when someone looks at a mountain, a true cognition of it arises, and that is why it is considered an object of appearance, then, although it is true that for those with shared karmic imprints, the appearance of the mountain, etc., remaining constant always arises, it is impossible for others to see the mountain as a meadow, a jewel, a palace, food, or a living being due to the power of dissimilar karmic appearances, because it is impossible to prevent such appearances. In a dream, if oneself and many people see an elephant, one assumes that everyone sees the elephant in the same way.

【English Translation】 Where does everything exist? By its power, the inconceivable secrets of body, speech, mind, qualities, and activities arise, and all appearances of nirvana are self-appearances of wisdom. If one thinks that the heat of fire is an appearance, a mental appearance, but the heat of fire is not a mental appearance, then, for the moment, it is said that it appears to be a common appearance on the level of mind, but in the ultimate sense, if the fire that is not a mental appearance of external objects is merely a conceptual imputation, then how do you know that fire exists? If you say that the appearance of fire ceases, but the fire does not cease, then is the non-cessation of fire known by the mind or not known? If it is not known, then by what valid cognition is its existence established? If it is known, then how is it established that it is not a mental appearance? It cannot be said that an object not known by the mind is not a mental appearance, because if there is no knowable object that is not established by the mind, then who establishes that it is not a mental appearance? If you say that from the time I was not born, my parents' bodies and houses existed, then if I ask how you know they existed, and you say, 'Do you mean I should say they didn't exist?' then, do you mean that parents, etc., existed for the person of that time, or do you mean that the bodies of parents, etc., which are not manifested by the mind with an object and are not known, exist? Or do you mean that everything that appears now has existed from the beginning for both oneself and others? If it is the former, it is contradictory, and if the parents' bodies have never appeared to anyone, then who knows that they existed from the beginning? If it is the latter, then the previous parents' bodies are not what appear now, because they are momentary. The existence of what appears now in the future is the same. Each individual's continuum is also momentary, and the continuums are different, so it is impossible for the objects of appearance in different times to be the same. If there is a single object of appearance for different continuums at the same time, then, since it cannot be directly perceived by the mind at any time or place, it is impossible for there to be a single person who directly sees the parents' bodies, etc. If you say that everything is a common object of appearance, then who sees and establishes it with what mind? If you say that when someone looks at a mountain, a true cognition of it arises, and that is why it is considered an object of appearance, then, although it is true that for those with shared karmic imprints, the appearance of the mountain, etc., remaining constant always arises, it is impossible for others to see the mountain as a meadow, a jewel, a palace, food, or a living being due to the power of dissimilar karmic appearances, because it is impossible to prevent such appearances. In a dream, if oneself and many people see an elephant, one assumes that everyone sees the elephant in the same way.

---

ན་པ་ལྟར། ངེད་ཅག་གི་སྣང་ཡུལ་གཅིག་ཕྱི་དོན་ན་ཡོད་སྙམ་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་ཀྱི་བཏགས་པ་ལྟར་ཡོད་དགོས་པ་མིན་མོད། 22-4-112a རེ་ཞིག་ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་ངོར་དེ་ལྟར་བཞག་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་མཐུན་སྣང་གི་སྐྱེ་བོ་འདྲ་སྣང་གི་བག་ཆགས་སམ་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་དགེ། ༈ ། 辨意所現如實受用,則為世俗諦 བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་བསླུ་མེད་དུ་མྱོང་བ་འདི་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་མི་དགོས་ལ། ཡོད་ཀྱང་མེད་དེ། མེ་ཚ་བ། ཆུ་གཤེར་བ། དགེ་བས་བདེ་བ། མི་དགེས་སྡུག་བསྔལ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལས་ཐར་བ། བདག་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བ། དུག་གིས་ན་བ། སྨན་གྱིས་ཕན་པ་སོགས་བཞིན་ཏེ། མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་། མེ་དང་ལུས་སུ་འཕྲད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་ན་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཚངས་དབང་གི་བདེ་བ། འཕགས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བར་ཀུན་སྣང་ནི་སྣང་ཡང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་འདྲའོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེས་ཚད་གྲུབ་ཀྱང་བཞག་ཆོག །སྣང་བ་དེས་བློ་མ་ཚིམ་པར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ལས་བསགས་སེམས་ལ་ 22-4-112b སྣང་། སེམས་ཀྱི་ཞེན་པ་འདི་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་མིན་ན་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གྲུབ་ཚད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་མི་རྙེད། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་སོ། །རྟོག་པས་འདོགས་ཚུལ་ནི། འདི་ནི་ཀ་བ། འདི་ནི་བུམ་པ། འདི་ནི་བདེ་བ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། རྟག་མི་རྟག །འདུས་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཞེན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ངོར་མི་མཉམ་ཞིང་གཉིས་ཆོས་ཅན་གཟུང་འཛིན་ཅན་ནོ། །མཉམ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དོན་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དངོས་དངོས་མེད་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ན། བདེན་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ག་ལ་སྲིད། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའོ། །དེས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཞེས་སོགས་གསུངས། མདོར་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་པ་ལས་བརྒལ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས། རྟོག་པས་བཏགས་ནས་སྣང་བ་བསླུ་མེད་འདི་ 22-4-113a ལྟར་སྣང་བཞིན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཕྱིར། དམིགས་སུ་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དམིགས་པའོ། །མི་རྟོག་པས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་མོད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣ

【現代漢語翻譯】 就像我們通常認為的那樣，我們所感知到的外境並非必須如我們所認為的那樣存在，僅僅是因為我們認為它存在於外境中。 暫時，爲了迎合那些認為外境真實存在的人，我們必須這樣假設。因此，只要眾生還受到相似的習氣或業力的影響，他們就會執著于所顯現的現象。辨識顯現的意義並如實受用，即是世俗諦（kun rdzob，相對真理）。 除了如實體驗顯現於心的方式之外，並不需要其他的世俗諦。即使有，也沒有什麼不同，就像火是熱的，水是濕的，善行帶來快樂，惡行帶來痛苦，證悟無我帶來解脫，執著於我導致輪迴，毒藥致病，藥物治病等等。即使體驗到無間地獄的痛苦，當體驗到火與身體接觸的感覺時，除了這種感覺之外沒有其他。同樣，從體驗到梵天和自在天的快樂，到體驗到聖者的解脫，所有的顯現都只是由概念所安立，本質上並不真實存在。雖然是由概念所安立，但這種顯現的存在本身就足以作為成立的標準。如果僅僅因為顯現不能滿足我們的心，就認為事物必須如其顯現的那樣真實存在，那就會變成真實存在的觀點，但這是不可能的。因此，心的業力顯現於心，心的執著本身就是世俗的法，否則就會變成勝義諦。僅僅是概念上的安立就是世俗諦的最終成立方式，除此之外別無他法。因此，佛陀說一切法都只是由概念所安立。概念安立的方式是：『這是柱子』，『這是瓶子』，『這是快樂』，『這是痛苦』等等。執著于各種法的特徵，如常與無常，有為與無為等等，並將它們作為目標。在這種情況下，存在著不平等和二元對立的主客體關係。在平等性中沒有目標，那就是勝義諦的實相。如果不存在事物、非事物、常、無常等等的特徵，又怎麼可能執著于無自性的特徵呢？所有的目標都止息了。因此，佛陀說：『除了分別念之外……』。簡而言之，如果超越了僅僅由概念安立的世俗諦，就會變成真實存在的觀點。勝義諦不是由概念安立的，它超越了概念的範圍。為什麼呢？因為所有的特徵都完全止息了，還能用什麼概念來安立呢？ 因為概念安立之後，顯現如我們所見的那樣真實無欺，所以它僅僅是概念的安立。雖然沒有目標，但由於概念的力量，在名言上就有了目標。不作概念時，什麼也不執著，但緣起的顯現……

【English Translation】 As we usually think, what we perceive as external reality does not necessarily have to exist as we think it does, just because we think it exists in the external world. For the time being, to accommodate those who believe in the real existence of external reality, we must assume it to be so. Therefore, as long as beings are still influenced by similar habits or karmic forces, they will cling to the phenomena that appear. Identifying the meaning of the appearance and using it as it is, is the conventional truth (kun rdzob, relative truth). Apart from experiencing the way things appear to the mind without deception, there is no need for any other conventional truth. Even if there is, it makes no difference, just like fire is hot, water is wet, good deeds bring happiness, bad deeds bring suffering, realizing selflessness brings liberation, clinging to self causes samsara, poison causes illness, medicine heals, and so on. Even when experiencing the suffering of Avici hell, when experiencing the feeling of fire touching the body, there is nothing other than that feeling. Similarly, from experiencing the happiness of Brahma and Indra, to experiencing the liberation of the noble ones, all appearances are merely established by concepts and are not truly existent in essence. Although established by concepts, the existence of this appearance itself is sufficient as a criterion for establishment. If we think that things must exist as they appear simply because the appearance cannot satisfy our minds, then it will become a view of true existence, but this is impossible. Therefore, the karma of the mind appears to the mind, and the mind's clinging itself is a conventional dharma, otherwise it would become the ultimate truth. Merely conceptual establishment is the ultimate way to establish conventional truth, and there is no other way. Therefore, the Buddha said that all dharmas are merely established by concepts. The way of conceptual establishment is: 'This is a pillar,' 'This is a vase,' 'This is happiness,' 'This is suffering,' and so on. Clinging to the characteristics of various dharmas, such as permanence and impermanence, conditioned and unconditioned, and taking them as objects. In this case, there is inequality and a dualistic subject-object relationship. In equality, there is no object, which is the reality of the ultimate truth. If there are no characteristics of things, non-things, permanence, impermanence, etc., how can there be clinging to the characteristics of selflessness? All objects are pacified. Therefore, the Buddha said: 'Apart from conceptual thought...' In short, if one goes beyond the conventional truth that is merely established by concepts, it will become a view of true existence. The ultimate truth is not established by concepts, it transcends the scope of concepts. Why? Because all characteristics are completely pacified, what can be established by concepts? Because after conceptual establishment, the appearance is as real and unerring as we see it, so it is merely a conceptual establishment. Although there is no object, due to the power of concepts, there is an object in name. When there is no concept, nothing is clung to, but the appearance of dependent origination...

---

ང་བ་མེད་པར་མི་རྙེད་དེ། དེས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྒྲུབ་བོ། །མེ་རྟ་ཟླ་༣ ཚེས་༦ ལ་ཁྲ་འགུ་རི་ཁྲོད་དུ་ཤར་བ་དགེ། ༈ ཡང་། མེ་ཚ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དུ་མེད་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དེ་ལྟར་བསླུ་མེད་དུ་རང་གཞན་ཀུན་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཚ་བར་བཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བཤད་དུ་མེད་ཅིང་བཤད་མི་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག །བདེ་སྡུག་བདག་གཞན་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་བམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དེ། ཡོད་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་རྒྱུར་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་འོང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཐལ་དྲག་ན་ཞེས་པའི་སྐྱོན་འབབ་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ 22-4-113b འབྱུང་བ་ལྟར། སེམས་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་སམ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྤྲོས་ཀུན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན། ཅེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་མེད་ན་བདེ་སྡུག་དང་ཚ་གྲང་སོགས་ཇི་ལྟར་འཇོག །གལ་ཏེ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ན། དོན་མེ་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་ན། རྟོག་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཇོག་སྟེ། མེ་མེད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སུ་མེ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་མི་འཇོག་པ་ལྟ་བུའོ་ཟེར་ན། འདིའི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་དོན་ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཡུལ་ཕྱི་དོན་མེད་པར། ཡུལ་ཅན་བློས་བཏགས་པའི་དོན་མིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་བློ་ལ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ལ། དེ་དང་དེར་བཞག་ནས་བཏགས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཡུལ་མེའི་ཚ་བ་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་མེད་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཡོད་མོད། དེ་གཉིས་ཀའང་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མེ་ཚ་བར་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཚ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ནི། ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་མིན་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་ལ་ཚ་བར་མ་སྣང་ན་ཚ་བར་བཞག་ཏུ་མེད་དེ། རི་དྭགས་མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཕྱི་དོན་གྱི་མེ་ 22-4-114a ཚ་བར་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། ཚ་བའི་དངོས་གཞི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ལ་བསླུ་མེད་འགྲུབ་སྟེ་རང་ཅག་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚ་བར་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་ལ་མི་ཚ་བར་མི་འགྲུབ་དགོས་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། མེ་ལ་གནས་སུ་སོང་བ། ཟས་སུ་སོང་བ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རྟོག་པའི་དབང་

【現代漢語翻譯】 沒有自性就無法獲得，因此，通過幻化的方式來完成成熟、解脫和凈化。火馬年三月六日在扎古閉關處寫成，吉祥！ 此外，無法解釋火是熱的原因。由於在心的體驗中，對自他來說，火顯現為真實不虛，所以才被認為是熱的。因此，沒有必要解釋其他的理由，也不需要解釋。一切名言概念，如苦樂、自他等，都如其所顯現的那樣安立。顯現本身就成立了名言，或者說名言的意義已經圓滿。因為沒有理由認為，除了這種顯現之外，還存在著事物本身的自性。如果存在，就會變成事物本身具有自性，名言的法性就會成為真實，這樣就會犯上主張自性因的過失，也就是陷入『法性之理太過分』的錯誤。 因此，正如《近事問經》中所說，一切法都只是由分別念所安立。同樣，一切都只是由心識的顯現或分別念所安立，除此之外別無他物。正如經中所說：『一切戲論皆是心識的顯現。』如果沒有心，又如何安立苦樂、冷熱等？如果僅僅是由分別念所安立，那麼像火這樣的事物就沒有自相了嗎？如果是這樣，分別念又如何安立呢？就像沒有火的地方，分別念也不會安立火一樣。 對此，通過分別念安立的意義是說，在名言中，並非指外境不存在，而是指由能取的心識所假立的事物。而是在緣起的基礎上，境顯現於心識，並在此基礎上進行安立和假立。那麼，在名言中，火的熱性如何不存在自性呢？在名言中，境和有境二者都存在，但二者都是由分別念所安立的，就像夢中的境和有境一樣。因此，火的熱性顯現於心識，並被認為是熱的，這並非是由於外境的原因，而是由於它顯現於心識。如果熱性不顯現於心識，就無法被認為是熱的，就像鹿認為火是乾淨的一樣。 那麼，外境的火的熱性無法通過量成立嗎？對於沒有被顛倒的熱性的真實存在來說，是可以真實成立的，就像我們一樣。如果一切時候都成立是熱的，就會變成真實成立。如果不能成立火對鹿來說不是熱的，那是不合理的，因為火有各種各樣的作用，比如可以用來取暖，可以用來做食物等等。因此，一切都是由分別念所安立的。

【English Translation】 Without self-nature, it cannot be obtained. Therefore, accomplish the maturation, liberation, and purification like an illusion. Written on the 6th day of the 3rd month of the Fire Horse year in Drakgu retreat, may it be auspicious! Furthermore, the reason why fire is hot cannot be explained. Because in the experience of the mind, it appears to be true and not deceptive to oneself and others, it is considered hot. Therefore, there is no need to explain other reasons, nor is it necessary to explain. All nominal concepts, such as pleasure and pain, self and others, etc., are established as they appear. The appearance itself establishes the nominal, or the meaning of the nominal is complete. Because there is no reason to believe that there is a self-nature of things other than this appearance. If it exists, it will become that things themselves have self-nature, and the Dharma-nature of nominal will become true, thus committing the fault of asserting the cause of self-nature, which is falling into the error of 'the reason of Dharma-nature is too excessive'. Therefore, just as it is said in the Upalipariprccha Sutra, all dharmas are merely established by conceptual thought. Similarly, everything is merely established by the appearance of consciousness or conceptual thought, and there is nothing else besides that. As the sutra says: 'All elaborations are the manifestations of consciousness.' If there is no mind, how can pleasure and pain, cold and heat, etc., be established? If it is merely established by conceptual thought, then do things like fire have no self-characteristic? If so, how can conceptual thought establish it? Just as in a place where there is no fire, conceptual thought will not establish fire. In this regard, the meaning of establishing through conceptual thought is that, in nominal, it does not mean that the external object does not exist, but that it is a thing fabricated by the apprehending consciousness. Rather, it is based on dependent origination, where the object appears to the mind, and it is established and designated on this basis. Then, in nominal, how does the heat of fire not exist with its own nature? In nominal, both the object and the subject exist, but both are established by conceptual thought, just like the object and subject in a dream. Therefore, the heat of fire appears to the mind and is established as hot, which is not due to the external object, but because it appears to the mind. If heat does not appear to the mind, it cannot be considered hot, just like a deer thinks fire is clean. Then, can the heat of external fire not be established by valid cognition? For the true existence of heat that has not been reversed, it can be truly established, just like us. If it is always established as hot, it will become truly established. If it cannot be established that fire is not hot for a deer, that is unreasonable, because fire has various functions, such as being used for warmth, being used for cooking, etc. Therefore, everything is established by conceptual thought.

---

གིས་བཞག་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དེས་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་བྱ་བ་བྱས་པར་གསལ་ལོ། །འོ་ན་ཟླ་གཉིས་སྐྲ་ཤད་སྒྱུ་མ་སོགས་ཀྱང་ཚད་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཅི་ཡིས་འགྲུབ་དྲི། དེ་དག་དེར་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དེས་དེ་ལ་ཚད་མའི་བྱ་བ་བྱས་སོ་ཟེར་ན། དེ་དག་སུ་ལ་སྣང་བ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱས་པར་འདོད་ལ། ཐ་སྙད་དུ། ཟླ་བ་གཉིས་པ་དང་། སྐྲ་དངོས་དང་། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་། རྟ་གླང་དངོས་ཀྱི་ཚད་གྲུབ་འདི་མེད་དེ། དེ་མི་མཉམ་པ་ཐ་སྙད་རང་ལ་དཔྱོད་པའི་ཆ་ནས་འབྱེད་དགོས་ཀྱི། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་དུ་སྐྲ་ཤད་ལ། རྫུན་སྣང་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ། ཟླ་གཉིས་ལ་མིག་ཡོར་དུ་སྣང་བ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལ་དེར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ནི། དེར་སྣང་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་རང་རང་སོ་སོར་ཚད་མ་གྲུབ་པར་སོང་ངོ་། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ 22-4-114b ནི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ཤེས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱིས་བརྟག་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེ་བའོ། །སྣང་བ་དེ་དག་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་བདེན་མིན། སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་རྫུན་མིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། ༈ །རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་མེ་ཚ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གདགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། རྟོག་པ་ཅན་དེ་དག་ལ་མི་བསླུའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མཚོན་བྱ་མེ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཚ་བའང་བརྟག་ན་དབེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས། རང་བཞིན་རྒྱུའམ་གཞིར་སྨྲ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ནི། རྟོག་པ་དེའི་ངོར་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་སྣང་ན། མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མེད་དེ། མེ་ཚ་བར་སྣང་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་མིན་པས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལས་བྱུང་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་ཚ་བ་སོགས་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་འདི་ཉིད། མཚན་ཉིད་ 22-4-115a མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའམ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་དང་ཐག་སྦྲུལ་ལ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་དུ་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་གཉིས་པ་དང་། སྦྲུལ་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བར་སྣང་མི་སྲིད་སྙམ་པ་ཡང་དཔེ་འདིས་སེལ་ལོ། །དཔེ་འདི་བཞིན་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མཐའ་བརྒྱད་བྲལ་བ་སྟེ་ཁས་ལེན་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚ

【現代漢語翻譯】 因此，顯現如何成立。因為無欺的顯現已經完成了名言量的工作。如果有人問，那麼二月、毛髮、幻術等也變成了量成立嗎？那麼，用什麼來成立呢？如果有人說，它們是由執著於它們的分別念所安立的，因此對它們完成了量的作用。那麼，對於那些顯現給誰的事物，僅僅是顯現就完成了作用。但在名言中，二月、真實的毛髮、幻術的馬和象、真實的馬和象的量成立是不存在的。因為它們是不相等的，必須從名言本身的觀察角度來區分。按照顯現的方式，毛髮上顯現虛假的毛髮，二月上顯現眼花，幻術的馬和象上顯現對它們的認識。僅僅是顯現，它們各自就成爲了量。名言的迷惑與不迷惑不是從顯現的角度來看的，而是從意識的迷惑與不迷惑的角度來區分的。那些顯現的事物在實際上是不成立的，因此不是真實的。僅僅是顯現存在，因此不是虛假的。一切法也是如此。 由分別念所安立的火的熱量等，如何顯現，就如何施設的名稱，對於那些有分別唸的人來說是不欺騙的。在真實義中，所詮釋的火和它的體性熱量，如果觀察，也是空性，因此哪裡會有自性因或基礎呢？由分別念所安立的，是在分別唸的面前成立，因此那樣說，而不是從事物自身的角度成立的。因為如果觀察，一切法的體性都是沒有體性的。如果沒有體性，分別念卻顯現有體性，那麼從無中產生，一切法豈不是變成了無因嗎？不是從無中產生的。雖然火顯現有熱量，但不是沒有體性。因此，哪裡會有從沒有體性的法中產生的事物呢？因為本來就沒有產生。因此，一切法，即熱量等體性，在分別念前顯現的這些，因為沒有體性，所以稱為不是由自己的體性產生，或者不是由自性或自性產生。例如，二月顯現和繩蛇，說它們是無因而生，就像二月和蛇從來沒有產生過一樣。如果認為沒有產生，就不可能顯現產生，這個例子也可以消除這種想法。一切法也應該像這個例子一樣理解。因此，一切法本來就沒有生滅等八邊，是沒有承認的。這也是后得二取顯現的相。

【English Translation】 Therefore, how does appearance become established? Because the unmistaken appearance has accomplished the work of conventional validity. If someone asks, 'Then do double moons, hairs, illusions, etc., also become validly established?' Then, by what are they established? If someone says, 'They are established by the conceptual mind that grasps them, therefore they have accomplished the work of validity for them.' Then, for those to whom those things appear, merely appearing accomplishes the work. But in convention, the validity of a double moon, real hairs, illusory horses and elephants, and real horses and elephants does not exist. Because they are not equal, they must be distinguished from the perspective of examining convention itself. According to the way they appear, false hairs appear on hairs, blurred vision appears on double moons, and the appearance of knowing them appears on illusory horses and elephants. Merely appearing, each of them individually becomes valid. The delusion and non-delusion of convention are not from the perspective of mere appearance, but are distinguished from the perspective of examining the delusion and non-delusion of consciousness. Those appearances are not established in reality, therefore they are not true. Merely appearing exists, therefore it is not false. All phenomena are the same as that. The names that are applied to the heat of fire, etc., which are established by conceptual thought, according to how they appear, are not deceptive to those who have conceptual thought. In ultimate reality, the fire that is to be signified and its characteristic, heat, are also empty if examined. Therefore, where would there be an intrinsic cause or basis? That which is established by conceptual thought is established in the presence of that conceptual thought, and therefore it is said that way, but not established by the nature of the thing itself. Because if examined, the characteristic of all phenomena is without characteristics. If there is no characteristic, but a characteristic appears to conceptual thought, then since it arises from nothing, would all phenomena not become without cause? It does not arise from nothing. Although fire appears to have heat, it is not without characteristics. Therefore, where would there be something that arises from a phenomenon without characteristics? Because it is unproduced from the beginning. Therefore, all phenomena, that is, the appearance of characteristics such as heat in the presence of conceptual thought, because it is without characteristics, is called unproduced by its own characteristic, or unproduced by essence or nature. For example, it is said that the appearance of a double moon and a rope snake arise without cause, just as a double moon and a snake have never been produced. The thought that if there is no production, it is impossible for production to appear is also dispelled by this example. All phenomena should be understood like this example. Therefore, all phenomena are devoid of the eight extremes, such as birth and cessation, from the beginning, and are without acceptance. That is also the appearance of dualistic after-attainment.

---

ེ། སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་དང་ཡང་དག་མིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁས་ལེན་བྲལ་ཏེ། བདེན་མིན་རྫུན་མིན། སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །འདི་ལ་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་སྟེ་བདེན་མིན་རྫུན་མིན་གྱི་ཁས་ལེན་དཔྱད། མཉམ་གཞག་ཏུ་ནི་སྣང་མི་སྣང་བདེན་རྫུན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པའི་མཐའ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྐྱལ་བ་ན། སྤྲོས་མེད་ལ་ནི་སྤྲོས་མེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་བཤད་པ་དང་འདྲི་བའི་གཞི་མེད་དེ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ 22-4-115b གདགས་པར་བྱ་བའི་གཞི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཐུག་ནས་སྐྱོན་གདགས་སུ་མེད་དེ། ང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་ན་ཞེས་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེས་མཚོན། མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ལས་མེད་པ་ཅི། འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་གཉིས་དང་། བདེ་སྡུག་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅི་ཞེས། རྒྱུ་མཚན་དྲི་ན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་ཞེས་ལན་གདབ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་སྣང་བའང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བྱས་ལ། ཡང་དག་པར་ན་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་བརྟེན་ནས་ལས་བྱུང་སོགས་ཀྱི་དོན་ལྟར་རོ། །རྟོག་པ་ལ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་སོ། །སྤྲོས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའོ། །སེམས་ནི་གདོད་མའི་འོད་གསལ་ལས་བྱུང་ངོ་། །འོད་གསལ་ནི་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་པའོ་སོགས་ཅི་རིགས་བཤད། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་མཐའ་གཏུགས་ས་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ལག་རྗེས་ལས་འོང་དགོས། འདི་རྟོགས་ནས་བལྟ་བྱ་ཐུན་མོང་བ་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ 22-4-116a དང་། མི་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་ཚད་གྲུབ་གང་ཡིན་ཀྱང་། འདིས་སྐྱོན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །འདི་མ་ཤེས་ན་མཐར་གྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་མི་ཤེས་ཏེ། ཕྱི་དོན་ཚད་གྲུབ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་ན། མེའི་ཚ་བ་ལོག་པའི་སེམས་ཅན་རིགས་དང་། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཀྱིས་མི་འགྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་ན་སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་མ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ཚད་མིན་དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཙམ་དུ་འདྲ་བས་མཐར་མི་འགྲུབ་འདྲ་དཔྱད། རྟོག་བཞག་ཤེས་ན། ཕྱི་དོན་འདོད་མི་འདོད་སུའི་ལུགས་ཀྱི་དེའང་དེ་དག་གི་ངོར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པར་འགྱུར། ཇི་སྲིད་སྣང་བའི་བར་དུ་ཚད་གྲུབ་འགྲུབ། མ་སྣང་ན་ཚད་གྲུབ་བཞག་པའི་གཞི་མེད་དོ། །སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཇི་སྙེད་པས་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་གྲུབ་

【現代漢語翻譯】 是的，顯現也是無自性的，如幻象等。因此，遠離了對與不對等的一切執著，既非真也非假，顯現卻是無自性的。在此，區分二諦，考察真與非真的執著。在等持中，顯現與不顯現、真與假等一切戲論皆寂滅。因此，當將戲論的邊際轉移到無戲論的法界時，對於無戲論，則沒有說明其為無戲論的理由等，也沒有詢問的基礎。因為對於無戲論，沒有什麼東西可以用『是什麼』或『不是什麼』等概念來施設。因此，一切法的邊際都歸於離戲，而無法加以責難，正如『我沒有承諾』等等。如是，以彼喻之。從眼等六根中，沒有什麼不是這樣的。如此，輪迴與涅槃二者，以及安樂與痛苦等種種顯現是什麼原因呢？如果問其理由，則回答說是緣起的作用。如果問為什麼是緣起，則說因為它是那樣顯現的。那樣顯現也只是名言安立，而從勝義諦來說，也不是依賴而生的。如果像依賴無明而生業等那樣，那是因為分別念如此顯現，這是從無始以來的戲論習氣所致。戲論是心所分別的。心是從原始的光明中產生的。光明不是一切戲論之境等等，可以根據情況進行解說。僅僅說是由分別念所安立，這是名言量所能達到的極限，必須從勝義諦的觀察中產生。認識到這一點后，無論是想要共同觀察之義的宗派的名言量成立，還是不想要共同觀察之義的唯識宗的名言量成立，都必須用此來無過失地成立。如果不瞭解這一點，最終將不瞭解名言量成立的方式。如果僅僅用外境的量來成立，則無法成立具有顛倒熱性的有情種類，以及一物異心的現象。如果不能成立這一點，那麼唯識宗的習氣堅固與否的量，也因為僅僅是習氣而相似，最終似乎無法成立，需要仔細考察。如果瞭解分別安立，那麼無論想要或不想要外境，在他們的角度上都可以成立，因為他們各自的顯現都是無欺的量。只要顯現存在，量就可以成立。如果不再顯現，則沒有安立量的基礎。一切戲論寂滅于佛地，因此不能成立以如所有性所見的智慧。 Yes, appearance is also without inherent existence, like illusions and so on. Therefore, free from clinging to right and wrong, etc., it is neither true nor false, yet appearance is without inherent existence. Here, distinguish the two truths and examine the clinging to true and untrue. In equipoise, all elaborations such as appearance and non-appearance, truth and falsehood, are completely pacified. Therefore, when the edge of elaboration is transferred to the realm of non-elaboration, there is no basis for explaining the reason for non-elaboration, nor is there a basis for questioning. Because for non-elaboration, there is nothing that can be designated by terms such as 'what is' or 'what is not'. Therefore, the end of all dharmas reaches non-elaboration, and there is no way to blame it, just like 'I have no commitment' and so on. Thus, it is illustrated by that. From the six senses such as the eyes, what is not like that? Thus, what is the reason for the various appearances of samsara and nirvana, and happiness and suffering? If you ask for the reason, answer that it is due to the power of dependent origination. If you ask why it is dependent origination, say that it is because it appears that way. That appearance is also just a nominal designation, and in reality, it is not born from dependence. If it is like the meaning of karma arising from dependence on ignorance, etc., it is because conceptualization appears this way, which is due to the habitual tendencies of elaboration from beginningless time. Elaboration is what the mind distinguishes. The mind arises from the original clear light. The clear light is not the object of all networks of elaboration, etc., and can be explained as appropriate. Merely saying that it is established by conceptualization is the limit that nominal validity can reach, and it must arise from the investigation of ultimate truth. After realizing this, whether it is the nominal validity of the school that wants to observe common meanings, or the nominal validity of the Mind-Only school that does not want to, it must be established without error by this. If you do not understand this, you will eventually not understand how nominal validity is established. If you only establish it with the validity of external objects, then it will not be possible to establish sentient beings with inverted heat, and the phenomenon of one object with different minds. If this cannot be established, then the validity of whether the habitual tendencies of the Mind-Only school are firm or not is also similar to mere habitual tendencies, and it seems that it cannot be established in the end, so examine it carefully. If you know the establishment of conceptualization, then whether you want or do not want external objects, it can be established from their perspective, because their respective appearances are infallible validity. As long as appearance exists, validity can be established. If it no longer appears, then there is no basis for establishing validity. All elaborations are pacified in the Buddha-land, so the wisdom of seeing as it is cannot be established.

【English Translation】 Yes, appearance is also without inherent existence, like illusions and so on. Therefore, free from clinging to right and wrong, etc., it is neither true nor false, yet appearance is without inherent existence. Here, distinguish the two truths and examine the clinging to true and untrue. In equipoise, all elaborations such as appearance and non-appearance, truth and falsehood, are completely pacified. Therefore, when the edge of elaboration is transferred to the realm of non-elaboration, there is no basis for explaining the reason for non-elaboration, nor is there a basis for questioning. Because for non-elaboration, there is nothing that can be designated by terms such as 'what is' or 'what is not'. Therefore, the end of all dharmas reaches non-elaboration, and there is no way to blame it, just like 'I have no commitment' and so on. Thus, it is illustrated by that. From the six senses such as the eyes, what is not like that? Thus, what is the reason for the various appearances of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation), and happiness and suffering? If you ask for the reason, answer that it is due to the power of dependent origination. If you ask why it is dependent origination, say that it is because it appears that way. That appearance is also just a nominal designation, and in reality, it is not born from dependence. If it is like the meaning of karma (action) arising from dependence on ignorance, etc., it is because conceptualization appears this way, which is due to the habitual tendencies of elaboration from beginningless time. Elaboration is what the mind distinguishes. The mind arises from the original clear light. The clear light is not the object of all networks of elaboration, etc., and can be explained as appropriate. Merely saying that it is established by conceptualization is the limit that nominal validity can reach, and it must arise from the investigation of ultimate truth. After realizing this, whether it is the nominal validity of the school that wants to observe common meanings, or the nominal validity of the Mind-Only school that does not want to, it must be established without error by this. If you do not understand this, you will eventually not understand how nominal validity is established. If you only establish it with the validity of external objects, then it will not be possible to establish sentient beings with inverted heat, and the phenomenon of one object with different minds. If this cannot be established, then the validity of whether the habitual tendencies of the Mind-Only school are firm or not is also similar to mere habitual tendencies, and it seems that it cannot be established in the end, so examine it carefully. If you know the establishment of conceptualization, then whether you want or do not want external objects, it can be established from their perspective, because their respective appearances are infallible validity. As long as appearance exists, validity can be established. If it no longer appears, then there is no basis for establishing validity. All elaborations are pacified in the Buddha-land, so the wisdom of seeing as it is cannot be established.

---

སྟེ། སྤྲོས་ཀུན་དང་གཉིས་སྣང་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་པ་མང་ཡང་། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་མོད། དེས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་དགོས་ལ། མེད་ན་སྟོབས་བཅུ་མཁྱེན་པ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྣམ་ 22-4-116b མཁྱེན་མིན་པར་འགྱུར་བས། འཁོར་འདས་དང་ཀུན་རྫོབ་གཏན་ནས་མེད་ན་མ་གཏོགས། ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་དགོས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཟིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་ཕལ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། ༈ །ཟླ་གཉིས་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་དགོས་ཏེ། མིན་ན་ཕྱི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དོན་མེད་ཀྱང་སྣང་ན་འཁྲུལ་སྣང་ལས་མི་འདའ་བས། ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་ཅིས་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་རྫོབ་ག་ལ་ཡོད་ཟེར་ན། ཟླ་གཉིས་ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་འཁྲུལ་སྣང་དུ་བཞག་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཆད་པའི་དབང་གིས་བཞག་གི། སྣང་བ་ཙམ་འཁྲུལ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པས་དོན་ལ་མེད་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པའང་འགྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ནི། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་འགྲུབ་སྟེ། ཟླ་བ་དངོས་མ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་འདོད་པའང་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པས་སྐྱེ་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཚད་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་མི་དགོས་སོ། ། 22-4-117a འོ་ན། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་སོགས་དང་། སད་པར་གྱུར་ན་སུམ་ཆར་སོགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པའམ་འགེབས་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་དོ། །སུམ་ཆར་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་སྣང་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་། སྣང་བ་ལྟར། གཉིས་སྣང་མི་མངའ་བཞིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པར་ཅི་འགལ་ཏེ། མཉམ་རྗེས་ཐ་དད་མེད་པའི་གཟིགས་པ་དང་། བདེན་གཉིས་ཐ་དད་མེད་པའི་དུས་གཅིག་ཆར་གཟིགས་པ་དང་། མཁྱེན་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་གཟིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་གཟིགས་ཚུལ་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་གཞལ་མི་ནུས་ན། སོ་སྐྱེས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཔག་ནུས་རེ་སྐན་ཞེས་གསུངས་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་མོས་པར་བྱ་ཞིང་། ཡིད་ཆེས་པའི་རིགས་པས་གཞི་དུས་ནའང་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ 22-4-117b ཚུལ་གྱིས་མོས་པར་བྱའོ། །མེ་རྟ་ཟ

【現代漢語翻譯】 雖然很多人認為，因為沒有戲論和二取，但沒有二取的戲論。因此，必須要有二智，因為他看到了二諦無別。如果沒有，就不會是十力智。如果那樣，就不是一切種智。除非輪迴和涅槃以及世俗根本不存在，否則如果存在，佛陀必須看到，因為他是一切種智。他的觀看方式是不可思議的，因為他證悟了與法界無別的自性。 就像二月一樣，必須是錯覺。否則，就會變成外境存在。即使沒有意義，如果顯現，也無法超出錯覺。因此，所有的世俗二取都是在沒有的情況下顯現，為什麼不是錯覺呢？因此，如果有人說在佛地沒有世俗，那麼將二月、水月等視為錯覺，是根據斷絕言說的權勢而安立的。僅僅顯現也不是錯覺，而是緣起的顯現。之所以說它是錯覺，是爲了讓人明白在意義上是不存在的。雖然這樣安立也可以成立，但成立為無生，是因為它是緣起。即使認為真實的月亮不是錯覺的顯現，也是通過緣起的道理而成立為無生的。並非所有世俗都必須是錯覺。 那麼，『愚昧自性障蔽故』等等，以及『醒來變成三分』等等是什麼意思呢？因為執著于真實成立，所以用障蔽或覆蓋的意思來解釋世俗。沒有三分，是沒有戲論的意思。如果沒有二取，世俗如何顯現呢？雖然一切法本來就沒有二元的自性，但就像顯現一樣，即使沒有二取，一切法也沒有從法界的自性中移動，顯現各種各樣的現象又有什麼矛盾呢？因為這是平等后得無別的觀看方式，以及二諦無別同時觀看的方式，以及二智無別的觀看方式。這種觀看方式連聖者有學都無法如實衡量，更何況凡夫俗子呢？如理自在法稱（釋迦比丘，約公元600-660年，古印度佛教 lógico-epistemólogo）說：『佛陀的智慧能衡量，就像能看到海市蜃樓一樣。』應該以佛陀本身為量，從而信奉，並且在基礎階段也應該以相信的道理來信奉二諦無違、意義相同的方式。 མེ་རྟ་ཟ （藏文）， अग्नि （梵文天城體），agni（梵文羅馬擬音），火

【English Translation】 Although many people think that because there is no proliferation and dualistic appearance, there is no proliferation of dualistic appearance. Therefore, there must be two wisdoms because he sees the two truths as inseparable. If not, it would not be the ten powers of wisdom. If that were the case, it would not be the all-knowing wisdom. Unless samsara and nirvana and the conventional are completely non-existent, if they exist, the Buddha must see, because he is the all-knowing wisdom. His way of seeing is inconceivable because he realizes the self-nature that is inseparable from the dharmadhatu. Like the double moon, it must be an illusion. Otherwise, it would become an external object. Even if it is meaningless, if it appears, it cannot go beyond illusion. Therefore, all conventional dualistic appearances appear without being, why is it not an illusion? Therefore, if someone says that there is no conventional in the Buddha-land, then considering the double moon, water moon, etc. as illusions is established by the power of cutting off speech. Merely appearing is not an illusion either, but the appearance of dependent origination. The reason why it is said to be an illusion is to make people understand that it does not exist in meaning. Although such an establishment can also be established, it is established as unborn because it is dependent origination. Even if it is thought that the real moon is not an illusion, it is established as unborn by the reason of dependent origination. Not all conventionalities must be illusions. Then, what is the meaning of 'ignorance obscures self-nature' etc., and 'awakening becomes three parts' etc.? Because of clinging to true establishment, it is explained as conventional with the meaning of obscuring or covering. The absence of three parts means the absence of proliferation. If there is no dualistic appearance, how does the conventional appear? Although all dharmas originally do not have a dualistic self-nature, but like the appearance, even if there is no dualistic appearance, what contradiction is there that all dharmas do not move from the self-nature of the dharmadhatu, and there are only various appearances? Because this is the way of seeing that is equal and without distinction, and the way of seeing that the two truths are inseparable and seen at the same time, and the way of seeing that the two wisdoms are inseparable. Even the noble learners cannot measure this way of seeing as it is, let alone ordinary people? The Lord of Logic, Dharmakirti (an Indian Buddhist scholar, c. 600-660 CE) said: 'The wisdom of the Buddha can be measured, just like seeing a mirage.' One should take the Buddha himself as the measure, thereby believing, and in the basic stage, one should also believe in the way that the two truths are non-contradictory and have the same meaning with the reason of faith. མེ་རྟ་ཟ (Tibetan), अग्नि (Sanskrit Devanagari), agni (Sanskrit Romanization), fire

---

ླ་༡༡ ཚེས་༥ ལ་སྲོད་སྒྲོན་འོད་ལས་སོ།། ༈ 辨雖無我分別,然有說我及我所 ཡང་། སངས་རྒྱས་ལ་བདག་རྟོག་མེད་ཀྱང་ང་དང་ང་ཡིར་གསུངས་པ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ཡིན་པ་དང་། ང་བདག་མེད་ཀྱང་བྱིས་པའི་ངོར་དེ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་གཟིགས་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། སྣང་སྲིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གཟིགས་ཀྱང་མ་དག་པའི་ངོར་སྡུག་ཀུན་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་གཟིགས་ནས་དེ་བསྟན་པ་མི་འགལ་ཏེ། དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་འདི་གཉིས་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་བསྒྲེ་ནུས་པ་འདི་སྣང་བ་ལྟར་སྒྲུབ་ལ་གལ་ཆེ་བས། འདིར་འབུམ་ཊིཀ་བལྟ་སྐབས་འབུམ་གྱི་གཞུང་ཚིག་ཞིག་གི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། དྲན་པ་བརྗེད་ཐོར་བྲིས་པའོ། ༈ ། 辨雖非理所破,然有諸多道所破之說 ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རིགས་པའི་དགག་བྱ་མིན་ཀྱང་། ལམ་གྱི་དགག་བྱ་དུ་མ་ཡོད་ཟེར། དེ་ཅི་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་པའི་ལམ་གྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་གང་ཟག་གི་བདག་འགོག །ཕུང་ལྔ་མི་འགོག་ཀྱང་། ཕུང་ལྔ་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའམ་དགག་བྱ་ཡིན་པ་དང་། བདག་འཛིན་སོགས་བཞིན་སྙམ་ན། ཉན་ཐོས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་བཀག་པས་བདག་འཛིན་ལྡོག་ལ། དེ་ལྡོག་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཁེགས། དེ་ཁེགས་པས་ཕུང་པོའང་ཁེགས་པ་ནི་རིགས་པས་ 22-4-118a དགག་བྱ་བཀག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། འདིའི་ལུགས་ཀྱི་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ། ཐོབ་པ་ཆད་པ། འདུན་པ། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་སོགས་ཞིབ་པར་ཕྱེ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ལོག་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགག་སྟེ། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་སོགས་བཤད་དེ། འདུ་ཤེས་སོགས་འགག་པ་སེམས་གཏན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་མོད། སེམས་རྒྱུན་ཆད་དོན་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་ལ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པས་ལས་ཉོན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཏན་ཁེགས་རིགས་པས་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་གི་དགག་བྱ་ཁེགས་པ་དེ་དག་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པས་རེ་ཞིག་སེམས་འགགས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། དེས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། །ཞེས་གསུངས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་སེམས་རེ་ཞིག་ཁེགས་ཀྱང་སླར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་གནས་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ཚོགས་བདུན་འགག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཡོད་པ་དེ་ལས་ 22-4-118b སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཉོན་ཡིད་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པས་བདག་འཛིན་གྱི་ས་བོན་བཅོམ་ཕྱིར་སླར་མི་སྐྱེའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་རེ་ཞིག་ཚོགས་དྲུག་ཁེགས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལྷག་མར་ལུས་པ་དེ་ལས། སླར་ཚོགས་བདུན་སྐྱེའོ། །གཞན་ལུགས་ལྟར་ཉན་ཐོས་པས་སྟོང་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐེག་ཆེན་

【現代漢語翻譯】 辨別雖然沒有我的分別，但有說我及我所。 還有，佛陀沒有我的執著，但說了『我』和『我的』，這是爲了順應世俗。雖然『我』是無我的，但在孩童面前，『我』的存在似乎是真實的，佛陀看到這一點並不矛盾。同樣，雖然顯現和存在被視為佛身和智慧，但在不凈的眾生面前，它們似乎是痛苦的集合。佛陀看到這一點並加以教導並不矛盾，因為勝義諦和世俗諦在各個方面都是相似的，能夠將二者進行比較非常重要，因為這對於如實地理解顯現至關重要。因此，在閱讀《大疏》時，由於《大疏》中的一個詞，我寫下了這些遺忘的記憶。 辨別雖然不是理所破，但有諸多道所破之說。 還有一些人說，即使不是理所破，也有許多道所破。這是什麼意思呢？聲聞乘的道所破的是人我，而不是五蘊。如果認為五蘊是修道要斷除或破除的對象，就像我執等一樣，那麼聲聞乘通過破除人我來消除我執，而我執的消除會消除由此產生的一切煩惱。煩惱的消除也會消除五蘊，這是通過理所破的破除的力量來實現的。按照這種觀點，斷除的對象和斷除的方式，如獲得、斷除、慾望、離欲等，都有詳細的區分。因此，由於有漏的因導致煩惱的止息，果，即痛苦的五蘊也會止息，如身體壞滅，感受等。他們說，意識等止息意味著心識永遠斷滅。然而，心識的斷滅是沒有意義的，這是理所能證明的。由於證悟無我之後不會再退轉，因此業和煩惱的生起會被徹底阻止，這也是理所能證明的。這些被破除的對象是通過勝觀的力量來破除的。否則，如果獲得了無想定，雖然心識暫時止息，但為什麼還會再次生起呢？因此，佛說：『遠離空性的心，止息后還會再次生起，就像無想定一樣。』通過滅盡定，心識暫時止息，但還會再次生起，這是因為沒有通過勝觀證悟一切法皆空，導致八識沒有轉依。雖然暫時止息了七識，但阿賴耶識仍然存在，因此還會再次生起。煩惱意是由於證悟無我而摧毀了我執的種子，因此不會再次生起。無想定暫時止息了六識，但阿賴耶識仍然存在，因此還會再次生起七識。按照其他宗派的觀點，聲聞乘圓滿證悟空性是大乘。

【English Translation】 Distinguishing, although there is no differentiation of selflessness, there is talk of 'I' and 'mine'. Furthermore, although the Buddha has no concept of self, the mention of 'I' and 'mine' is to accord with the world. Although 'I' is selfless, it appears as if it exists to children, and the Buddha seeing this is not contradictory. Similarly, although appearances and existence are seen as the body and wisdom of the Buddha, they appear as a collection of sufferings to impure beings. The Buddha seeing this and teaching it is not contradictory, because ultimate truth and conventional truth are similar in every way. Being able to compare these two is very important because it is crucial for establishing appearances as they are. Therefore, while reading the 'Great Commentary', due to a word in the 'Great Commentary', I wrote down these forgotten memories. Distinguishing, although not refuted by reason, there are many things refuted by the path. Some say that even if something is not refuted by reason, there are many things refuted by the path. What does this mean? What is refuted by reason on the path of the Shravakas (Hearers) is the self of the person, not the five skandhas (aggregates). If one thinks that the five skandhas are to be abandoned or refuted on the path of meditation, like self-grasping, then by refuting the self of the person, the Shravakas eliminate self-grasping. By eliminating that, all the afflictions that arise from it are eliminated. The elimination of that also eliminates the skandhas, which is accomplished by the power of refuting what is refuted by reason. According to this system, the objects to be abandoned and the ways of abandoning them, such as attainment, cessation, desire, and detachment, are distinguished in detail. Therefore, because the cause of contaminated actions ceases, the result, which is the aggregate of suffering, also ceases, such as the destruction of the body, feelings, etc. They say that the cessation of consciousness, etc., means that the mind is permanently cut off. However, the cessation of the mind is meaningless, which is proven by reason. Because there is no turning back after realizing selflessness, the arising of karma and afflictions is completely prevented, which is also proven by reason. The objects they refute are refuted by the power of higher insight (vipassanā). Otherwise, if one attains the absorption of non-discrimination, although the mind temporarily ceases, why does it arise again? Therefore, it is said: 'A mind separated from emptiness, will arise again after ceasing, like the absorption of non-discrimination.' Through the absorption of cessation, the mind temporarily ceases, but it arises again because the eight consciousnesses have not undergone transformation due to higher insight realizing that all phenomena are empty. Although the seven consciousnesses temporarily cease, the alaya (storehouse consciousness) remains, and therefore it will arise again from that. The afflicted mind (klesha-manas) does not arise again because the seed of self-grasping has been destroyed by realizing selflessness. The absorption of non-discrimination temporarily ceases the six consciousnesses, but the alaya remains, and therefore the seven consciousnesses will arise again. According to other systems, the Shravakas fully realize emptiness, which is the Great Vehicle.

---

དང་འདྲ་ན། རིགས་པས་མི་འགོག་ལམ་གྱིས་འགོག་རྒྱུའི་ཆོས་ཅི་ཡིན་ཀྱང་མེད་དོ། །ཕུང་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པས་ཀྱང་མི་འདོད་མོད། ཀུན་རྫོབ་ལམ་གྱི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་རྫོབ་གཟིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་སྣང་རིགས་པས་དགག་བྱ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་པས་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་ལྡོག་ལ། དེ་ལྡོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཉིས་ཞེན་སྤོང་ཞིང་། མཐར་གྱིས་གཉིས་སྣང་ཡང་ལྡོག་སྟེ། བདེན་ཞེན་དང་བདེན་སྣང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་སྣང་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་དམིགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སྣང་ཅན་ཡིན་པར་ངེས་སོ་སྙམ་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཟད་པར་ཁྱོད་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ 22-4-119a མི་གཟིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཆར་གཟིགས་པའི་ཁས་ལེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་གིས་སྣང་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། མ་ཆད་ན་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མི་གཟིགས་དོན་ཅི་ཡོད་ན། གཟིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུ་པར་བཞག་སྟེ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་སོགས་མཁྱེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་མཁྱེན་ན་སྟོབས་བཅུ་མེད་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པར་སྣང་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཉིས་སྣང་མི་མངའ་བར་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ཚུལ་སོ་སྐྱེས་ལྟ་ཅི་འཕགས་སློབ་པས་ཀྱང་གཞལ་དཀའ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཅིར་ཡང་ས་ལེར་མཁྱེན། །ཞེས་སོགས་གསུངས། རྣམ་རྟོག་མེད་ན་གཉིས་སྣང་ག་ལ་ཡོད་དེ། གང་སྣང་གང་ལ་སྣང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོགས་དཔྱད་དོ། །མཉྫུ་ཤྲཱི་ཧེ། ཡང་། རྒྱུ་ཐོ་བུམ་འཕྲད་པ་ནི་ད་ལྟ་བ་ཕྲད་པ་སྟེ། འདས་འོངས་ཕྲད་མི་ཤེས། ཐོ་བུམ་ 22-4-119b ཕྲད་ཚེ་བུམ་པ་ལ་ཐོ་རྗེས་དོད་པ་དེ། ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་གསུམ་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་འཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་དེར་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་དེ། དངོས་རྒྱུ་གཉིས་པོ་དང་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་དགོས་འདྲ་ལ། དེ་ལྟ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། །སོགས་འཐད། དབང་ཡུལ་འཕྲད་པའང་དེ་དང་འདྲ། ཤེས་པ་ཐོ་རྗེས་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེས། ཡུལ་རྗེན་ཅར་བཟུང་ཞེས་ཀྱང་རུང་ལ། རྣམ་པའི་ཕག་ཏུ་ཡོད་རྒྱུ་ཡུལ་ད་ལྟ་བ་ཡིན་རྒྱུ་འདྲ་བས། དེ་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱི་བཞེད་པ་དང་མི་འདྲ་བས་འདི་ཅི་ཡིན་དཔྱད། མདོར་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱ

【現代漢語翻譯】 如果像這樣，那麼沒有任何法可以用理智阻擋，卻要用道路來阻擋。大乘行者不希望蘊等諸法在名言中不存在，但也不承認它們是世俗道的遣除對象，如果那樣，佛陀的境界中將沒有世俗的顯現。二取顯現是理智所要遣除的，因為證悟法無我能使對三輪的執著止息，而止息了三輪的執著就能捨棄對一切法的二取執著，最終二取顯現也會止息，就像對真實的執著和真實的顯現一樣。如果二取顯現不存在，那麼如何緣取世俗呢？如果認為世俗是具有二取顯現的，那麼，如果你們認為佛陀也已斷盡了二取顯現的習氣，那麼佛陀的境界中將沒有世俗，也不會顯現世俗。 這樣一來，同時證悟二諦的說法就不成立了。因此，世俗是依賴緣起而顯現的現象，即使是佛陀，又怎麼會斷絕輪迴和涅槃的一切緣起顯現呢？如果沒有斷絕，那麼為什麼全知不能照見這些呢？爲了照見這些，才安立了十力，因爲了知各種根性和意樂等是世俗。如果不瞭解這些，就會失去十力和全知。因此，雖然我們這些凡夫所見的世俗都帶有二取顯現，但佛陀所見的是沒有二取顯現的，這種見解方式凡夫且不說，即使是聖者有學也難以衡量，因為『沒有分別念，卻清晰地了知一切』。沒有分別念，哪裡會有二取顯現呢？因為不能確定什麼顯現，顯現給誰，以及如何顯現的三輪。如此等等進行觀察。曼殊室利訶！還有，因（རྒྱུ།）如錘子和果（འབྲས།）如瓶子相遇是現在相遇，過去和未來無法相遇。當錘子和瓶子相遇時，錘子在瓶子上留下的痕跡，會在相遇的瞬間產生，這三者在時間上不能有先後順序。如果這樣，那麼因緣和有因緣相遇的瞬間，會產生與之前不同的變化，這似乎必須與兩個實體因同時發生，如果這樣，那麼『同時產生互相為果』等說法就成立了。根和境相遇也是如此。識如錘子留下的痕跡，也可以說是直接抓取對境，似乎對境必須在相的背後存在，並且是現在的。這與經部宗等的觀點不同，需要仔細研究。總之，緣起之……

【English Translation】 If it is like this, then there is no dharma that can be blocked by reason but must be blocked by the path. The Mahayana practitioners do not want the skandhas and other dharmas to not exist in name, but they also do not admit that they are the objects to be eliminated by the conventional path. If so, there will be no conventional appearance in the Buddha's realm. Dualistic appearance is what reason wants to eliminate, because realizing the absence of self of phenomena can stop the clinging to the three wheels, and stopping the clinging to the three wheels can abandon the dualistic clinging to all dharmas, and eventually the dualistic appearance will also stop, just like the clinging to reality and the appearance of reality. If dualistic appearance does not exist, then how to apprehend the conventional? If you think that the conventional is with dualistic appearance, then if you think that the Buddha has also exhausted the habits of dualistic appearance, then there will be no conventional in the Buddha's realm, and the conventional will not appear. In this way, the statement of simultaneously realizing the two truths is not established. Therefore, the conventional is the appearance that appears depending on dependent origination, and even the Buddha, how can all the dependent origination appearances of samsara and nirvana be cut off? If it is not cut off, then why can't the omniscient see these? In order to see these, the ten powers are established, because knowing various faculties and interests is conventional. If you don't understand these, you will lose the ten powers and omniscience. Therefore, although the conventional that we ordinary people see is with dualistic appearance, what the Buddha sees is without dualistic appearance. This way of seeing is difficult for ordinary people to measure, not to mention the noble learners, because 'without conceptualization, they clearly know everything'. If there is no conceptualization, where will there be dualistic appearance? Because it is impossible to determine what appears, to whom it appears, and how the three wheels appear. So on and so forth to observe. Manjushri ho! Also, the cause (རྒྱུ།) such as a hammer and the effect (འབྲས།) such as a vase meeting is the present meeting, the past and the future cannot meet. When the hammer and the vase meet, the mark left by the hammer on the vase will be produced in the moment of meeting, and these three cannot have a chronological order. If so, then the moment when the cause and the caused meet, the change that is different from before will occur, which seems to have to happen at the same time as the two entity causes, if so, then 'simultaneously produced mutually as a result' and other statements are established. The meeting of the root and the object is also the same. Consciousness, like the mark left by the hammer, can also be said to directly grasp the object, it seems that the object must exist behind the appearance and is present. This is different from the views of the Sautrantika and others, and needs to be carefully studied. In short, the dependent origination of...

---

ི་སྣང་བ་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ། ཐོ་བུམ་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཅིག་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་མིན་པ་ནི་འགྲུབ་མོད། ཕྲད་པའི་དུས་དེར་གཉིས་ཀར་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་དེ། དེ་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་དགོས་འདྲ། དེ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། དེ་ལའང་ད་ལྟ་བ་ཕྲད་པ་ལས་འོས་མེད་འདྲ། འདི་དངོས་པོ་མི་འགལ་བ་ཡིན། འགལ་བ་ཚ་གྲང་དང་། བློ་འགལ་དུས་གཅིག་ཕྲད་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་དཔྱོད། 22-4-120a ཕྲད་ན་ཕྲད་དུས་དེར་གཅིག་ཤོས་མེད་འདྲའོ་དཔྱོད། ༈ ། 辨應成派,自證與阿賴耶識何者許名言有 ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་གང་ཁས་ལེན་ཟེར་ན། ཐ་སྙད་དུ་དེའི་རྣམ་བཞག་མེད་པའི་ཆ་ནས་མེད་པར་ཁས་ལེན་མོད། དེས་དེ་སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་ན་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་ཁེགས་དགོས་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ལ། བློ་ཤེས་བྱེད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མིན་པ་ཤུགས་རྟོགས་དང་། མར་མེ་གསལ་བྱེད། རལ་གྲི་གཅོད་བྱེད་སོགས་ཀུན་ལ་འདྲ། བློ་ཡུལ་ཤེས་པས་རང་ཉིད་དེ་ཤེས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་གོ། །ཚོགས་དྲུག་གིས་ཡུལ་དུས་ཤེས་པས་ཆོག་གི། རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་། ཡང་དག་པར་ན་མར་མེ་ལ་གསལ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད། རང་གསལ་བ་མིན་ཏེ། མུན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མིན་པས་སོ། །རང་རིག་ན་མུན་པས་རང་སྒྲིབ། རལ་གྲིས་རང་གཅོད་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པར་དཔྱད་པའོ། །རང་རིག་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པས་གྲུབ་པ་ནི་མི་འགོག་སྟེ་ཁེགས་མི་ནུས་ལ། བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་འགོག་ཀྱང་མི་དགོས་སོ་སྙམ། མེ་རྟ་ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༠ ལ་དྲན། ༈ ། 辨除別之義 ཡང་། གཞན་སེལ་སྐོར། དོན་ 22-4-120b དང་བློ་ཡི་གཞན་སེལ་གཉིས་ཡོད། བློ་ཡི་གཞན་སེལ་འདི་ལ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་བློས་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྔོན་པོར་བཟུང་བས་སྔོ་མིན་ཤུགས་ཀྱིས་སེལ། མ་སེལ་ན་སྔོན་པོར་ཡང་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློས་སེལ་ཚུལ་ལ། རྟེན་སྒྲ་ཡི་གཞན་སེལ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྟོག་བློའི་གཞན་སེལ་གཉིས། དང་པོ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་སྟེ། བུམ་པ་ཞེས་པས་བུམ་མིན་གཅོད། བུམ་པ་སེར་པོ་ཞེས་པས་བུམ་མིན་དང་ཁ་དོག་སེར་མིན་གཅོད། བུམ་པ་སེར་པོ་ཆེ་བ་ཞེས་པས་བུམ་མིན་སེར་མིན་ཆེ་མིན་གཅོད་པ་སོགས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་གཅོད་ཡོད། ཡོད་པ་ལྟར་བློས་བཟུང་བས། བློ་ཡིས་སེལ་ཚུལ་ལོ། །སྒྲ་ཡི་གཞན་སེལ་དང་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། བློ་དང་མ་འབྲེལ་ན་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་ཀྱང་མ་འདྲིས་པའི་མིས་ཅི་ཡང་མི་གོ་བས་སྒ

【現代漢語翻譯】 以量成立，顯現是識。陶罐同時產生，並非由一者單獨產生可以成立。相遇之時，二者都產生了與前一剎那不同的差別。那時那剎那的自性，必須被認為是無則不生的因果。那必須是最終的剎那，但也只能是與現在相遇。這與事物本身並不矛盾。矛盾在於冷熱，以及同時知道或不知道的矛盾思維，請思考。 相遇時，思考是否其中一者不存在。辨別應成派，自證與阿賴耶識何者許名言有？ 如果有人問，應成派的觀點中，自證和阿賴耶識是否在名言中存在？回答是，就名言中沒有對它們的描述而言，承認它們不存在。但這並不意味著它們在名言中完全不存在，如果那樣，就需要用名言的推理來否定它們，就像聲音是常住的一樣。應成派的觀點認為，僅僅因為心是能知者，就暗示了它不是所知者，這類似於燈能照明，劍能斬斷。心通過知曉對像來證明自身被知曉就足夠了。六識知曉對象就足夠了，即使不使用自證這個詞也可以。更確切地說，燈不需要其他的照明者就已經成立了，但它不是自明的，因為它會被黑暗遮蔽。如果存在自證，就會像黑暗遮蔽自身，劍斬斷自身一樣。這是從勝義諦的角度進行分析。並不否認通過安立自證這個詞而成立，因為無法否定它，也不需要否定符合意義的安立之詞。火馬年十一月十日記。 辨別別之義 還有，關於他者的排除。意義和他者的排除，以及心和他者的排除這兩種。如果更詳細地分析心的他者排除，那麼通過無分別識顯現的方式來執持藍色，就暗示了對非藍色的排除。如果不排除，就不應該執持為藍色。關於有分別識排除的方式，有依賴於聲音的他者排除，以及依賴於它的有分別識的他者排除這兩種。第一種是通過排除所有聲音的方式來運作的，例如，『瓶子』這個詞切斷了非瓶子，『黃色瓶子』切斷了非瓶子和非黃色，『大的黃色瓶子』切斷了非瓶子、非黃色和非大的等等，所有的聲音都有決斷。就像存在一樣被心執持，這就是心排除的方式。聲音的他者排除是相互依賴的，如果與心沒有關聯，即使說出柱子、瓶子等詞語，不熟悉的人也不會理解任何意義。

【English Translation】 It is established by valid cognition that appearance is consciousness. It can be established that pots are produced simultaneously, not by one alone. At the moment of encounter, both have differences that are not the same as the previous moment. The nature of those moments at that time must be considered as cause and effect that does not arise without it. That must be the final moment, but it can only be encountered with the present. This is not contradictory to the object itself. The contradiction lies in hot and cold, and the contradictory thoughts of knowing or not knowing at the same time, please contemplate. When encountering, consider whether one of them does not exist. Distinguishing the Prasangika school, which of self-cognition and Alaya consciousness admits nominal existence? If someone asks, in the view of the Prasangika school, do self-cognition and Alaya consciousness exist nominally? The answer is, in terms of not having descriptions of them in name, it is admitted that they do not exist. But this does not mean that they do not exist at all nominally, if so, it would be necessary to negate them with nominal reasoning, just like sound is permanent. The view of the Prasangika school is that just because the mind is a knower, it implies that it is not the known, similar to a lamp illuminating and a sword cutting. It is sufficient for the mind to prove itself to be known by knowing the object. It is sufficient for the six consciousnesses to know the object, even without using the term self-cognition. More precisely, it is established that a lamp does not need another illuminator, but it is not self-illuminating, because it is obscured by darkness. If there is self-cognition, it would be like darkness obscuring itself, and a sword cutting itself. This is analyzed from the ultimate truth perspective. It does not deny that it is established by establishing the term self-cognition, because it cannot be negated, and it is not necessary to negate the established term that conforms to the meaning. Recorded on the 10th day of the 11th month of the Fire Horse year. Distinguishing the meaning of otherness Also, regarding the exclusion of others. There are two types: the exclusion of meaning and others, and the exclusion of mind and others. If the exclusion of others by the mind is analyzed in more detail, then holding blue through the appearance of non-conceptual consciousness implies the exclusion of non-blue. If it is not excluded, it should not be held as blue. Regarding the way of excluding by conceptual consciousness, there are two types: the exclusion of others dependent on sound, and the exclusion of others by conceptual consciousness dependent on it. The first operates by excluding all sounds, for example, the word 'vase' cuts off non-vase, 'yellow vase' cuts off non-vase and non-yellow, 'large yellow vase' cuts off non-vase, non-yellow, and non-large, etc. All sounds have determination. Just as it exists, it is held by the mind, this is the way the mind excludes. The exclusion of others by sound is interdependent, if there is no connection with the mind, even if words such as pillar and vase are spoken, unfamiliar people will not understand any meaning.

---

ྲ་ཙམ་གྱི་ནུས་པས་མིན་ཏེ། བརྡའ་ཐོགས་ཤིང་བརྡ་ལ་བྱང་བའི་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེལ་ལོ། །དོན་གྱི་གཞན་སེལ་ལ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། བུམ་པ་བཟུང་བས་བུམ་མིན་སེལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཏེ་བུམ་པ་ཀ་བ་མིན་པ་ལྟ་བུ། བུམ་པ་ལ་ཀ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ལོ། །ཡང་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་མེད་སོགས་མེད་པ་ 22-4-121a བཞི་པོའང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཏེ་ཡོད་པ་སེལ་ལོ། །རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྟོབས་ལས། བུམ་པ་རང་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་བློ་ངོར་འཕེན་པ་སེལ་འཇུག་ལ་བརྟེན་པ་ན་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་འཇུག་ཚུལ། སྣང་འཇུག་ནི་སྒྲུབ་འཇུག་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་སྣང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བུམ་མིན་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས། དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབྲལ་མེད་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྒྲ་རྟོག་རྣམས་སྒྲ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་སྣང་སྐྱེད་ཀྱི་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མིན་པས་ཐོག་མར་སྒྲས་གཞན་བསལ་ལ་ལྟོས་པའི་སེལ་འཇུག་ཅེས་བྱའོ།། ༈ 辨勇士金剛持所著勝樂大疏 ཡང་། དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་བདེ་མཆོག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཡིན་པས་ཕྱི་དང་ནང་དུ་ལས་སོ་སོའི་སྦྱིན་བསྲེགས་བྱས་པས་ལས་འགྲུབ་པར་གསུངས། འདི་ཤིན་ཏུ་ཚད་མ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་རི་མོར་བྲིས་པ་སོགས་ལྷར་དམིགས་པའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་དེར་མཆོད་སོགས་ཀྱིས་ལས་འགྲུབ་པས་ན། ཕུང་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷའི་གདན་ཡིན་པས་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེས་ཟབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དུས་འཁོར་ནང་ལེ་སོགས་གསང་སྔགས་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ལུས་དཀྱིལ་ལ་ཡིད་ཆེས། ཡང་མཚན་མ་དང་སྔགས་ 22-4-121b ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཁྱེན་བརྩེའི་ཐུགས་རྗེས་ཕྲལ་དུ་བྱིན་རློབ་ན་ལུས་ལ་བསམ་པའང་དེ་ལྟར་རློབ་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱིའི་དམ་རྫས་ཀྱང་བདུད་རྩི་ལྔ་སོགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ནང་རང་བྱུང་དུ་གནས་པས་ཡང་ལྷག་ལ། ཕྱི་སྣང་ཀུན་ནང་གི་དབང་ལས་བྱུང་ཞིང་ནང་གི་དམ་རྫས་རང་བྱུང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྷའི་དལ་ཡིན་པས། སྦྱིན་སྲེག་སོགས་ལས་སྒྲུབ་དེ་ཕྱི་ལ་མི་བྱ་བར་ནང་དུ་ལྷ་སྔགས་ལྟེ་བ་སོགས་སུ་དམིགས་པའམ། གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་ངེས་པས་རླུང་སོགས་གཅུན་པའམ། བྱ་བྲལ་དུ་སྤྱོད་པ་གསུམ་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློ་གདེང་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བ་ནི་ནང་ཟབ་མོའི་སྒྲུབ་པ་ཕྱི་ཡི་སྟོབས་ལས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་འཕགས་པ་ཡིན་པས་འདི་འདྲའི་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་རྒྱུད་འགྲེལ་མཐོང་མ་ཐག་སྐྱེས་པས། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གནད་ཕྱེད་ངེས་པར་རེད་སྙམ་དགའ་སྤྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བྱུང་ངོ་། ༈ ། 辨喜金剛等 ཡང་། ཀྱེ་རྡོར་སོགས་ནས་བསྐྱེད་རིམ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབུགས་དབྱུང་བ་ཞེས་དང་། རྫོགས་རིམ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་དབུགས་ད

【現代漢語翻譯】 並非僅僅依靠『僅僅』的力量，而是依靠通達象徵、精通象徵的智慧之力來消除。如果進一步細緻區分『意義上的他者排除』，則有如拿起瓶子排除非瓶子，這是『非肯定否定』的他者排除，例如瓶子不是柱子。還有如瓶子上沒有柱子，這是『否定否定』的他者排除。此外，在此處，瓶子不存在等四種不存在，也是『意義上的本體否定』的他者排除，即排除存在。從『區分』的力量來看，瓶子自身作為完全的決斷在心中呈現，依賴於消除和進入，因此瓶子是成立的進入方式。顯現進入即是成立進入，因為憑藉瓶子的顯現之力，瓶子作為完全的決斷而成立，從而阻礙了非瓶子的區分。因此，雖然這兩者的術語密不可分，但聲音概念憑藉聲音的力量產生心識顯現，並非憑藉意義的力量，所以首先憑藉聲音來觀察依賴於排除他者的消除進入。 ༈ 辨勇士金剛持所著勝樂大疏 又，在勇士金剛持所著的《勝樂大疏》中說：『器情世間一切皆為勝樂金剛，因此在外和內進行各自事業的火供，事業就能成就。』這非常可靠，因為在外在繪製的圖畫等上，執持為本尊的象徵，在那裡進行供養等就能成就事業。既然五蘊、界等自性即是本尊的座墊，那麼內在的壇城就更為深奧。因此，相信時輪金剛中的內里等無量密咒的身體壇城。此外，如果象徵和咒語的智慧本體以及知悲的慈悲迅速加持，那麼對身體的觀想也會如此加持。如果外在的誓言物以五甘露等為主，那麼內在自然存在的就更加殊勝。外在顯現的一切都從內在的力量產生，而且內在的誓言物具有自然產生的強大力量，是自然成就的本尊壇城。因此，進行火供等事業，不要在外進行，而是在內在觀想本尊、咒語、臍輪等，或者憑藉本初成就的定解來調伏風等，或者行持無為，這三種按照瑜伽士的信心來修持，是內在深奧的修法，比外在的力量殊勝百倍。因此，一看到這樣的道理，心中就生起了一種特殊的定解，心想這一定是金剛乘的要點，心中生起了一種特殊的喜悅。 ༈ ། 辨喜金剛等 又，在《喜金剛》等中說，生起次第是如來所開示的，圓滿次第是金剛持所開示的。

【English Translation】 It is not merely by the power of 'only,' but by the power of intelligence that understands symbols and is proficient in symbols that it is eliminated. If we further divide 'other-elimination in terms of meaning' in detail, it is like picking up a vase and eliminating what is not a vase, which is 'non-affirmative negation' other-elimination, such as a vase is not a pillar. Also, like there is no pillar on a vase, this is 'negative negation' other-elimination. Furthermore, here, the four non-existences such as the non-existence of a vase are also 'ontological negation in terms of meaning' other-elimination, which is eliminating existence. From the power of 'distinction,' the vase itself appears in the mind as a complete determination, relying on elimination and entry, therefore the vase is the way of entry that is established. Manifestation-entry is establishment-entry, because by the power of the vase's manifestation, the vase is established as a complete determination, thereby obstructing the distinction of non-vase. Therefore, although the terms of these two are inseparable, sound-concepts generate mental appearances by the power of sound, not by the power of meaning, so first, by sound, we call it elimination-entry that relies on eliminating others. ༈ Distinguishing the Great Commentary on the Chakrasamvara by the Warrior Vajradhara Also, in the Great Commentary on Chakrasamvara by the Warrior Vajradhara, it says: 'All of the vessel and contents are Shri Heruka, therefore, by performing fire offerings of respective actions externally and internally, actions will be accomplished.' This is very reliable, because by holding the symbols of deities, such as drawings drawn on external mandalas, and making offerings there, actions will be accomplished. Since the aggregates and elements are naturally the seats of the deities, the inner mandala is even more profound. Therefore, have faith in the body mandala of the myriad secret mantras, such as the inner letters in the Kalachakra. Furthermore, if the wisdom essence of symbols and mantras, and the compassion of knowledge and love quickly bless, then the contemplation on the body will also be blessed in this way. If the external samaya substances are mainly the five ambrosias, then what naturally exists internally is even more superior. All external appearances arise from the power of the internal, and the internal samaya substances have great power that arises naturally, and are the spontaneously accomplished mandala of deities. Therefore, performing actions such as fire offerings should not be done externally, but internally, contemplating the deities, mantras, navel chakras, etc., or by subduing the winds, etc., with the certainty of primordial accomplishment, or practicing non-action, these three are practiced according to the yogi's confidence, which is the profound inner practice, a hundred million times more superior than the external power. Therefore, as soon as I saw such a principle, a special certainty arose in my mind, thinking that this must be the key point of the Vajrayana, and a special joy arose in my heart. ༈ ། Distinguishing Hevajra etc. Also, in the Hevajra etc., it says that the generation stage is inspired by the Tathagatas, and the completion stage is inspired by Vajradhara.

---

བྱུང་བ་ཞེས་གསུངས། གསང་འདུས་ན་བསྐྱེད་རིམ་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རྫོགས་རིམ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གསུངས། རིམ་ལྔ་ལས་སེམས་རྣམ་དག་གམ་ 22-4-122a སེམས་དབེན་ལ། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་པོ། ཡེ་ཤེས་ནི་གཉེན་པོ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་ནི་སྤང་བྱ་སྟེ། དང་པོ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་འཁོར་སེམས་བྱུང་། གཉིས་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི། གསུམ་པ་ཀུན་གཞིའི་སྟེ། དང་པོའི་འཁོར་སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་གི་ཁོངས་ཅི་རིགས་པར་སོ་གསུམ་པོ་འདུ་ཞིང་། གཉིས་པའི་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཞི་བཅུ་པོ་འདུ། གསུམ་པོའི་འཁོར་ལྔ་པོའི་ཁོངས་སུ་བདུན་པོ་འདུའོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་དེ་དག་མཁའ་ལ་སྤྲིན་བཞིན་འོད་གསལ་ལས་བྱུང་ཞིང་དེར་ཐིམ་པ་སྟེ། སྟོང་པ་བཞི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་སྤང་བྱ་སེམས་རྣམས་འགོག་པའི་ཐབས་ནི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཏེ། སྔགས་ནི་གནས་གསུམ་དུ་འབྲུ་གསུམ་ལ་དམིགས་པས་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྟེན་པས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བའོ། །དེས་ན་ལས་དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་བྱ། བཞི་པ་འོད་གསལ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་སེམས་ཀུན་འགགས་པའི་གནས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱི་སེམས་མིན། སམ་ཊ་ལས། 22-4-122b ཆགས་སོགས་དགག་དཀའི་དྲི་མས་གོས་པ་ཡི། །སེམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་འཁོར་བར་གསུངས། །ཞེས་སོགས་ལུང་དྲང་། རིམ་ལྔ་ལས། བཞི་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་དག་གནས་དེ་ཉིད་དང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བླ་མེད་པ། །འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད། །གཉིས་མེད་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས། རིགས་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་ཐིམ་པའི་འོད་གསལ་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པའི་འདུས་མ་བྱས་མིན་ན་འདི་ཡང་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་པར་རྩད་བཅད་དུ་ཡོད་ཅིང་། འདི་གང་ལའང་མི་བརྟེན་པ་མིན་ཏེ་འདུས་བྱས་ལ་མི་རྟེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་དང་། སེམས་ཀྱི་དག་པ་གང་ལའང་མི་བརྟེན་པར་གསུངས་པ་འདྲའོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དཔེ་ནི། །ཟླ་ཉི་མཚམས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་མོ། །འོད་གསལ་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལང་བ་ལའང་། རིམ་གྱིས་པ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་མཐར་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལྡང་བ་དང་། ཅིག་ཆར་དུ་དྭངས་བའི་ཆུ་ལས་ཉ་བཞིན་ལྡང་བ་གཉིས་འགྲེལ་བར་གསུངས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། ༈ ། 辨幻化密藏續 ཡང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་གི་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་བསྟན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མིན་ལ་གསུམ། ཚད་མ་བཀའ་གཞུང་། སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས། ཚིག་དོན་མི་མཐུན་པའི་ 22-4-123a གཏན་ཚིགས་སོ། །དང་པོ་ཚད་མ་བཀ

【現代漢語翻譯】 被稱為『生起』（Byungwa）。在《密集金剛》（Guhyasamāja）中，生起次第被稱為『咒之身』（Ngak kyi ku），圓滿次第被稱為『智慧之身』（Yeshe kyi ku）。在《五次第》（Rim Nga）中，清凈心或空性心（Sem Namdak gam Sem Dwen）是顯現、增長、獲得三者（Nang Ché Thob Sumpo）的基礎。智慧（Yeshe）是對治品，而八十自性分別念（Rangzhin Gyéchui Küntok）是所斷之物。首先是六入識的輪轉心及心所，其次是煩惱意的，第三是阿賴耶識的。第一種的五十一輪轉心所包含三十三種。第二種的我慢等包含四十種。第三種的五輪轉心所包含七種。這些心和心所如天空中的雲彩般從光明中生起，並融入其中。四空性（Stongpa Zhi）是對治品。生起對治品，斷除所斷之心的方便是咒語和手印。咒語是通過專注於三處的三字（Om Ah Hung，嗡啊吽）來次第體驗三種顯現。手印是通過依賴事業手印（Las kyi Chakgya）來次第生起三種智慧。因此，依賴事業、誓言、智慧手印，通過有戲論、無戲論、極無戲論的行為來證悟實相。第四光明俱生智（Ösel Lhenkyé）是所有心識止息時的狀態，是極清凈的智慧，而非心識。如《桑布扎續》（Samṭa）云：『貪等難斷的垢染所染污的心識，金剛持（Vajradhara）說為輪迴。』（Chak sok Dak Kéi Drimé Gospa Yi/ Sem Ni Dorje Chen Gyi Khorwar Sung）。《五次第》中說：『第四（光明）中，智慧安住于彼性，一切智者無上尊，不變無相亦無現，無二寂靜勝妙境。』（Zhi pa La/ Yeshe Dak Né Denyi Dang/ Tamché Khyenpa Lamépa/ Gyurwa Méching Nangwa Mé/ Nyimé Choktu Zhiwa Té）。以理證之，一切生起和融入的光明，若非超越因緣的無為法，則必有其最終的生起之因，且必依賴於某物，因為不可能不依賴於有為法。《寶性論》（Gyü Lama）中說：『地不依賴於水等，心之清凈亦不依賴於任何事物。』（Sa Ni Chu La Sok Dang/ Sem Kyi Dakpa Gangla Ong Mi Tenpar Sungpa Drao）。三種智慧的比喻是：日月星辰的三種顯現。從光明中顯現幻身，有兩種解釋：次第顯現，即在顯現、增長、獲得三者之後顯現幻身；頓然顯現，如魚從清水中躍出。此甚為重要！ 又，在講解《幻化網秘密藏續》（Gyütrul Sangnying）時，其中所闡述的獨特論證有三種：量（Tsema）和經文依據（Kagyu Zhung），意義一致而內涵殊勝（Dra Tun Dön Phak），以及詞句與意義不一致的論證（Tsik Dön Mi Tunpé Ten Tsik）。首先是量和經文依據。

【English Translation】 It is called 'Arising' (Byungwa). In Guhyasamāja, the generation stage is called 'Mantra Body' (Ngak kyi ku), and the completion stage is called 'Wisdom Body' (Yeshe kyi ku). In the Five Stages (Rim Nga), pure mind or emptiness mind (Sem Namdak gam Sem Dwen) is the basis of appearance, increase, and attainment (Nang Ché Thob Sumpo). Wisdom (Yeshe) is the antidote, and the eighty self-nature discriminations (Rangzhin Gyéchui Küntok) are what should be abandoned. First, there are the revolving minds and mental factors of the six entering consciousnesses; second, of the afflicted mind; and third, of the alaya consciousness. The first fifty-one revolving mental factors include thirty-three. The second, such as ego, includes forty. The third five revolving mental factors include seven. These minds and mental factors arise from luminosity like clouds in the sky and dissolve into it. The four emptinesses (Stongpa Zhi) are the antidotes. The means to generate antidotes and prevent the minds to be abandoned are mantra and mudra. Mantra is to experience the three appearances sequentially by focusing on the three syllables (Om Ah Hung, ཨོཾ་ཨཱཿ་ཧཱུྃ།, oṃ āḥ hūṃ, 嗡啊吽) in the three places. Mudra is to generate the three wisdoms sequentially by relying on the action mudra (Las kyi Chakgya). Therefore, relying on action, samaya, and wisdom mudras, one should see reality through actions with elaboration, without elaboration, and extremely without elaboration. The fourth, innate luminosity (Ösel Lhenkyé), is the state when all consciousnesses cease, it is extremely pure wisdom, not consciousness. As the Samṭa Tantra says: 'The mind stained by the hard-to-remove stains of attachment, etc., Vajradhara said is samsara.' (Chak sok Dak Kéi Drimé Gospa Yi/ Sem Ni Dorje Chen Gyi Khorwar Sung). In the Five Stages, it is said: 'In the fourth (luminosity), wisdom abides in that nature, the supreme all-knowing one, unchanging, without appearance, non-dual, supremely peaceful.' (Zhi pa La/ Yeshe Dak Né Denyi Dang/ Tamché Khyenpa Lamépa/ Gyurwa Méching Nangwa Mé/ Nyimé Choktu Zhiwa Té). Logically, this luminosity from which everything arises and into which everything dissolves, if it is not unconditioned, beyond cause and condition, then there must be an ultimate cause from which it arose, and it must depend on something, because it is impossible not to depend on conditioned things. The Uttaratantra says: 'The earth does not depend on water, etc., and the purity of the mind does not depend on anything.' (Sa Ni Chu La Sok Dang/ Sem Kyi Dakpa Gangla Ong Mi Tenpar Sungpa Drao). The examples of the three wisdoms are: the three appearances of the sun, moon, and twilight. Regarding the rising of the illusory body from luminosity, there are two explanations: sequential arising, that is, the illusory body arises after appearance, increase, and attainment; and sudden arising, like a fish jumping out of clear water. This is very important! Furthermore, when explaining the Guhyagarbha Tantra (Gyütrul Sangnying), there are three unique reasons presented: valid cognition (Tsema) and scriptural authority (Kagyu Zhung), arguments where the meaning is consistent but the content is superior (Dra Tun Dön Phak), and arguments where the words and meaning are inconsistent (Tsik Dön Mi Tunpé Ten Tsik). The first is valid cognition and scriptural authority.

---

འ་གཞུང་གི་གཏན་ཚིགས་ལ་བཞི། རྟོགས་པ་བཞི། དག་པ་གསུམ། མཉམ་པ་བཞི། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་སོ། །དང་པོ་ལའང་བཞི། རྒྱུ་གཅིག་པ། ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ། མངོན་སུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་དབྱིངས་ཡེ་ཟུང་འཇུག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱུའམ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་ལས་ཤར་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཆོས་ཅན། དཔེ་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཅན། བློས་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འབྱུང་ལྔ་ཕུང་ལྔ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ 22-4-123b བརྒྱད་རྣམས་ཆོས་ཅན། དག་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། ཡུམ་ལྔ། རིགས་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་ཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཆོད་པའི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་ཙམ་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྣང་ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ངོའི་སྣང་བ་དང་ལྡན་ཅིང་བརྟགས་ན་དབེན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ལྷག་པའི་དོན་དམ་དཀོར་བདུན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཉམ་སྟེ། དབྱིངས་དེ་ནི་ཡེ་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལོག་གི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཆོས་ཅན། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མཉམ་སྟེ། སྣང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡེ་ནས་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི། སྣང་ལུགས་དུ་མར་སྣང་བའི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན། གནས་ལུགས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ 22-4-124a ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི། སྔགས་ན་མི་སྤོང་བར་བསྟན་པའི་དུག་ལྔ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མཐུན་ཀྱང་དོན་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་

【現代漢語翻譯】 阿（藏文種子字，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無）之正理有四，證悟有四，清凈有三，平等有四，乃大自在之正理。第一者亦有四：一、因相同；二、字句之相；三、加持；四、現量之正理。 第一者，顯有之諸法，本體，于勝義界（Dharmadhatu）與俱生智（Sahajajnana）雙運自生之智慧中，因或相相同，以諸法皆不離彼之體性故。 第二者，自界（Dharmadhatu）所生之顯現，本體，如字句之相，顯現為世俗諦之身與智慧，以其為不離界（Dharmadhatu）自性之顯現故。 第三者，世俗諦與勝義諦二者，本體，互相加持且無別，以其自性不成異體故。 第四者，無別之實相，本體，離一切心識之境，以其為不可言說，非言語所能及，唯有自證智（Svarupa-jnana）方能證悟之境故。 第二者，五大、五蘊、八識，本體，安住於三清凈之自性中，以其安住於五母（Panca-matarah）、五部（Panca-kula）、五智（Panca-jnana）之自性中故。 第三者，一端斷除戲論之有名相之勝義諦，與斷除一切戲論之無名相之勝義諦二者，本體，于勝義諦中平等，以僅以自性不成而作區分故。顯現而能成辦義利之真實世俗諦，與顯現而不能成辦義利之虛妄世俗諦二者，本體，於世俗諦中平等，以其具有自相之顯現，然若細察則空寂故。有名相與無名相之勝義諦二者，本體，于殊勝勝義諦七寶自性任運成就中平等，以彼界（Dharmadhatu）自始即為智慧且與智慧無二之實相故。真實與虛妄之世俗諦二者，本體，于身與智慧之壇城中平等，以顯現之體性自始即為清凈之自性故。 第四者，顯現為多種相之輪涅諸法，本體，于實相大自在之俱生智中，定為一，以于實相究竟之理智已如是成立故。 第二，聲同義異之正理者，於密咒中開示為不可捨棄之五毒，本體，聲同而義異，以非以對治而捨棄，而是彼等自身即是智慧故。

【English Translation】 The logic of A (藏文：འ，梵文：अ，羅馬轉寫：a，meaning: none) is fourfold: four realizations, three purities, and four equalities, which are the logic of the Great Self. The first also has four: 1. same cause; 2. the form of letters; 3. blessing; 4. the logic of direct perception. The first is that all phenomena of existence and samsara, the essence, in the union of the ultimate sphere (Dharmadhatu) and co-emergent wisdom (Sahajajnana), the cause or form is the same, because all phenomena do not go beyond its nature. The second is that the appearances arising from the sphere (Dharmadhatu), the essence, appear as conventional body and wisdom in the form of letters, because they are appearances that do not go beyond the nature of the sphere (Dharmadhatu). The third is that the conventional and ultimate two, the essence, mutually bless each other and are inseparable, because their essence is not established as different. The fourth is that the state of inseparability, the essence, is free from all objects of mind, because it is inconceivable by the mind of terms, and is the object of experience by the wisdom of self-awareness. The second is that the five elements, five aggregates, and eight consciousnesses, the essence, abide in the nature of the three purities, because they abide in the nature of the five mothers (Panca-matarah), five families (Panca-kula), and five wisdoms (Panca-jnana). The third is that the ultimate truth with names, which cuts off one side of elaboration, and the ultimate truth without names, which cuts off all elaborations, the two essences, are equal in the ultimate truth, because they are distinguished only by the non-establishment of self-nature. The correct conventional truth that appears and can accomplish meaning, and the false conventional truth that appears but cannot accomplish meaning, the two essences, are equal in the conventional truth, because they have the appearance of self-face and are secluded when examined. The ultimate truth with names and without names, the two essences, are equally spontaneously accomplished in the nature of the seven treasures of the supreme ultimate truth, because that sphere (Dharmadhatu) is from the beginning the state of being inseparable from wisdom. Also, the two false conventional truths, the essence, are equal in the mandala of body and wisdom, because the state of appearance is from the beginning the nature of purity. The fourth is that the phenomena of samsara and nirvana that appear in many ways, the essence, are certain to be one co-emergent wisdom in the nature of the Great Self of reality, because it is established in this way by the discriminating wisdom that examines the ultimate reality. Second, the logic of similar sound and superior meaning is that the five poisons taught in the mantra as not to be abandoned, the essence, are similar in sound but superior in meaning, because they are not abandoned by antidotes, but they themselves are wisdom.

---

རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཤར་བའི་ཕྱིར་རོ། གསུམ་པ་ཚིག་དོན་མི་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན། སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ཆོས་ཅན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ཚུལ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ལུང་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགོད་པ་ནི་འགྲེལ་བ་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ། ༈ ། 辨雪域眾智者所指非正法續 ཡང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག །རྒྱུད་རྣམ་དག་མིན་ཟེར་བ་ཕལ་ཆེར། ཚིག་རྩོམ་མཁས་པས་རྒྱ་གཞུང་གི་ཉམས་བཏོད་ན། ཐེ་ཚོམ་ 22-4-124b མེད་པས་རྒྱ་གཞུང་རྣམ་དག་ཏུ་བརྩི་བ་ཡོད་ལ། ལོ་ཙཱ་བས་གོ་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཆེད། རྒྱ་གར་པས་ཞེས་སོགས་བསྣན་པ་དང་། མེ་ཏོག་སོགས་བསྣན་པ་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་ལྟར་བྱས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་བ་དང་། རྒྱུད་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་མཐའ་ཡས་པའི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡོད་པས། རྒྱ་གར་པ་ཁོ་ནའི་བརྡ་དག་མིན་ཚད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མིན་པར་སེམས་པ་དག་གིས་རྒྱུད་རྫུན་མར་སྨྲས་པ་འདི་དག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སྤོང་ཉེན་ཆེ་བས་སྨྲ་བ་ཡང་དག་ཏུ་མི་བཟུང་སྟེ། དུས་འཁོར་ལས་རྒྱ་གར་ཁོ་ནའི་སྐད་མི་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། ཀྱེ་རྡོར་སོགས་ལས་རྡོར་གླུ་སོགས་རྒྱ་སྐད་ཁོ་ན་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན། རྟོག་གེ་རྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པ་ལ་མངོན་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའམ། ལྷག་པའི་ལྷས་མངོན་སུམ་ལུང་བསྟན་པའམ། རང་གི་དབང་པོས་གང་ཟག་དེས་བརྫུས་པ་རྩོམ་པར་མཐོང་བའམ། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་མ་དག་པའི་སྐྱོན་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་ངེས་ལས། གཞན་དུ་རྟོག་གེས་དཔྱད་པ་དང་། རྣ་ཐོས་ཁ་རྒྱུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུད་ཡིན་པ་མིན་པར་མཐོང་། མིན་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་སྲིད་པས། དེ་སྔ་གསང་སྙིང་དང་པྲ་ཁོག་སྣང་སོགས་བོད་ཀྱིས་བརྫུས་པར་ཇི་སྙེད་ 22-4-125a བཤད་ཚད་ཀྱི་རྫུན་རྐུབ་བུད་སོང་པ་བཞིན། ད་དུང་རྒྱུད་མིན་པར་འདོད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡང་མི་དག་ངེས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པས། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱན་དྲི་མེད་ཐོབ་ན་མ་གཏོགས། རྒྱུད་ཡིན་མིན་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ལ་ཆོས་སྤང་མི་བསག་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ངེས་རྣམས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པས་ཆོག་འདུག་གི། རྒྱུད་ཀྱིས་ཕོང་པ་མེད་ལ། རྒྱུད་མིན་པར་བཞག་པ་རྣམས་ལའང་མིན་ཞེས་ཁ་ཚོམ་མི་གཅོད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ན་ལེགས་སོ།

【現代漢語翻譯】 爲了通過證悟之方法顯現五種智慧。 第三個是不符合詞義的理由：諸法的法性，作為所立，並非在任何方面都是絕對成立的，因為輪迴與涅槃的各種顯現都會在任何方面顯現。世俗的顯現，作為所立，並非在任何方面都是確定的，而是會在任何方面顯現，因為它自己的自性在任何方面都沒有成立。 這些是以理證方式建立因一性等理由的方式。至於將經文中宣說的因一性等作為理由，應從之前的註釋中瞭解。 善哉！ 辨別雪域智者所指的非法續 此外，西藏的智者們，大多說續部不純正，如果精於詞藻者模仿印度論典的風格，就會毫不懷疑地認為印度論典是純正的。而譯師爲了易於理解等目的，新增了『印度人說』等詞語，或者像《聲律合璧》那樣新增花朵等，就會產生懷疑。續部是以不同地域的無盡語言宣說的，如果認為不符合印度語法的就不是佛語，從而說續部是偽造的，這有捨棄佛語的危險，因此不能認為這種說法是正確的。如《時輪金剛》中所說，不需要僅僅是印度語，又如《喜金剛》等中所說，金剛歌等不只是印度語。因此，如『分別念是無常的』等所說，要判斷是否為續部，必須獲得殊勝的現量，或者得到本尊的現量授記，或者親眼見到那個人偽造，或者發現通過三種觀察無法凈除的特殊過失。否則，通過分別念進行判斷，或者受傳聞的影響，就會可能認為續部不是續部，或者認為不是續部的才是續部。就像之前許多人說《秘密藏》和《普巴續》等是西藏人偽造的，結果都暴露了謊言一樣。現在大多數認為不是續部的，也沒有任何確鑿的理由。因此，除非獲得辨別佛法與非佛法的無垢法眼，否則難以斷定是否為續部，所以最好保持中立，不要造作舍法的罪業，僅僅聽聞和思維確定是佛語的內容就足夠了。續部不會欺騙人，對於那些被認為是續部的內容，也不要斷定說不是，最好保持中立。

【English Translation】 In order to manifest the five wisdoms through the means of realization. The third is the reason that does not conform to the meaning of the words: The dharmata (nature of phenomena) of all dharmas (phenomena), as the subject to be proven, is not established as absolutely one-sided in any way, because the various appearances of samsara and nirvana appear in every way. The appearance of conventional truth, as the subject to be proven, is not certain in any way, but appears in every way, because its own nature is not established in any way. These are the ways to establish reasons based on logic, such as having a single cause. As for establishing the very scriptures that speak of having a single cause as the reason, it should be understood from the previous commentaries. Good! Distinguishing the Non-Authentic Tantras Pointed Out by the Wise Ones of the Snowy Land Furthermore, most Tibetan scholars say that the tantras are not pure. If someone skilled in writing imitates the style of Indian treatises, they will undoubtedly consider the Indian treatises to be pure. However, if the translator adds words such as 'said by the Indian' for the sake of easy understanding, or adds flowers like in the 'Grammar of Sounds,' they will have doubts. Since the tantras are spoken in the languages of different and infinite lands, if they think that anything that does not conform to Indian grammar is not the word of the Buddha, and thus say that the tantras are fabricated, there is a great danger of abandoning the Buddha's words. Therefore, this statement should not be considered correct. As the Kalachakra (Wheel of Time) says, it is not necessary to use only the Indian language, and as the Hevajra (O glorious Vajra) and others say, Vajra songs and others are not only in Indian languages. Therefore, as it is said, 'Conceptual thought is impermanent,' etc., to judge whether something is a tantra or not, one must obtain extraordinary direct perception, or receive a direct prophecy from a higher deity, or see with one's own eyes that the person is fabricating it, or see a special fault that cannot be purified by the three examinations. Otherwise, judging through conceptual thought or being influenced by hearsay, one might see a tantra as not being a tantra, or see something that is not a tantra as being a tantra. Just as many people previously said that the Guhyagarbha (Secret Essence) and Prahok Nang (Profound Hidden Meaning) and others were fabricated by Tibetans, and their lies were exposed, most of those who now think that something is not a tantra do not have any definite reasons. Therefore, unless one obtains the stainless Dharma eye that distinguishes between Dharma and non-Dharma, it is difficult to determine whether something is a tantra or not. So, it is better to remain neutral and not accumulate the sin of abandoning the Dharma, and it is enough to just listen to and contemplate what is definitely the word of the Buddha. The tantras do not deceive, and for those that are considered not to be tantras, it is better to remain neutral without judging that they are not.

---

།མངྒ་ལཾ། ༈ སླར་སྨྲས་པ། རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རལ་གྲི་རྡོ་རྗེ་རྣོན་པོའི་ཕྱག་ན་ཐོགས། །བརྩེ་ཆེན་ཐུགས་རྗེའི་པདྨ་དཀར་པོ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་ལ་རྒྱན་དུ་བཞེས། །བདུད་ཚོགས་ཕྱེ་མར་འཐག་ནུས་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་ཆེན་གསང་འཛིན་མགོན་གྱིས་ཏེ། །དེ་ཀུན་ཡོངས་རྫོགས་བློ་གྲོས་དྲི་མེད་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཉི་མ་བཞིན། ༡ །ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་སྣང་བ་མཆོག་སྦྱིན་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཉིན་མོར་བྱེད། །རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཆུ་གཏེར་འཕེལ་བྱེད་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀུ་མུཏ་གཉེན། །རྣམ་དག་རིགས་པའི་གད་རྒྱངས་ཆེར་སྒྲོག་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་གདོང་ལྔ་པ། །མཐའ་དག་རྣམ་དཔྱོད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ་འཇམ་དཔལ་ 22-4-125b དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེར་གྲགས། ༢ །བརྡའ་སྤྲོད་རྒྱ་མཚོར་གཟིགས་པའི་སྤྱན་སྟོང་རྣམ་བཀྲ་ཕས་རྒོལ་སྦྱིན་སྐྱེས་ཀྱི། །གཡུལ་ངོ་བཟློག་ལ་ཆེས་དཔའ་གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་བརྒྱ་བསྣམས། །བཟོ་དང་གསོ་བའི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེ་ཐེག་མཆོག་ས་སྲུང་སྟེང་ན་འགྱིང་། །ངེས་དོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལེགས་སྐྱོང་མཁས་མང་ཉེ་དབང་དབུས་ན་བརྗིད། ༣ །སྙན་ངག་ནོར་བུའི་རྒྱན་ཆས་རབ་སྒེག་སྡེབ་སྦྱོར་ལྷ་ཡི་གོས་ཀྱིས་ཀླུབ། །མངོན་བརྗོད་གསེར་གྱི་སྐ་རགས་ལེགས་མཛེས་ཟློས་གར་ལང་ཚོའི་ཁུར་གྱིས་དུད། །སྐར་རྩིས་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ཉེར་འཛིན་བརྟག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བྱི་དོར་མཁས། །གཟུར་གནས་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་འཕྲོག་འཆི་མེད་དབང་མོའི་འཇོ་སྒེག་ངོམས། ༤ །ས་གསུམ་བླ་མ་གང་ལས་གཤེགས་པའི་ལམ་མཆོག་ཟླ་མེད་མཐོ་རིས་ཀླུང་། །མཐའ་དག་རྣམ་དཔྱོད་ཧུབ་ཀྱིས་ཉེར་དྲངས་ཕུལ་བྱུང་མཁྱེན་པའི་ལྟོ་བ་རུ། །ལེགས་པར་བསྐྱེལ་ལས་ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་བཟང་པོ། །ཆེས་ཆེར་སྐྱུགས་པས་ས་གསུམ་ཉེས་པའི་དུག་གཞིལ་སྔོན་མེད་དྲང་སྲོང་མཆོག ༥ །གང་གི་གྲགས་པའི་དྲི་བཞོན་རྨད་བྱུང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེས་འཁོར་ཡུག་ཁྱོན། །དོག་པོར་བྱེད་པའི་ཁུར་ལྕིས་རབ་དུབ་ཆུ་གཏེར་བཞི་ཡི་སྐ་རགས་ཅན། །འཁུན་པའི་སྒྲ་ 22-4-126a བཅས་འདར་བར་ཕྱོགས་ལ་སྔོ་བསང་ཉི་ཟླའི་མིག་བགྲད་ནས། །རྒྱུ་སྐར་སོ་ཡི་འོད་ཟེར་ངོམས་བཞིན་ཡང་ཡང་དགོད་པ་མིན་ནམ་ཅི། ༦ །མང་དུ་བཤད་ལྟ་སྨོས་ཅི་གང་གི་ཞབས་སེན་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀས། །མ་དག་ཉེས་པའི་རྙོག་མ་ཀུན་བགྲུང་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཆར་བསིལ་འོ་ཡིས། །གདུལ་བྱའི་བློ་གྲོས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་གྱུར་ཀཻ་ལཱ་ཤ་རིས་བསྐོར་བའི་ལྗོངས། །དགའ་བ་བརྒྱ་ལྡན་གྲོངས་བཞིན་བསྔགས་འོས་མཆོག་གྱུར་དེ་སླད་མགོན་དང་བཅས། ༧ །དེ་ཡི་ཞལ་ལུང་ལེགས་བཤད་སྨན་མཆོག་སྲིད་པའི་རིམས་ནད་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་། །ཟག་མེད་ཞི་བའི་ལུས་སྟོབས་ཆེར་རྒྱས་རྣམ་གྲོལ་སྲོག་རྩ་བརླིང་བྱེད་པ། །འདི་ལྟའི

【現代漢語翻譯】 吉祥！再次說道：手持諸佛智慧之劍，金剛利刃；以慈悲之心，將白色蓮花作為慈悲之神的莊嚴；能將魔眾磨成粉末，持有金剛大印的怙主，所有這些圓滿無瑕的智慧，如同世間的太陽。1 賦予甚深見解之光，聖父聖子如同白晝；增長廣闊行持之水，無礙的師兄弟如同睡蓮之友；清凈理性的吼聲，迴盪四方，法稱、陳那如同五面獅子；將一切智慧匯聚一身，被稱為文殊喜金剛。2 以千眼洞察語法之海，光芒四射，是降伏外道的施主；在戰場上無畏，持有百尖金剛理智；擁有廣闊的工巧和醫方財富，屹立於大乘護法之上；善於治理究竟之法的王政，眾多智者近侍左右，威風凜凜。3 以詩歌珍寶的裝飾點綴，身披詞藻華麗的天衣；以隱喻黃金腰帶束身，舞姿婀娜，身姿曼妙；手持星算水晶鏡，精通八種占卜之術；奪取公正智者之心，展現不死天女的嬌媚。4 從三界上師處流出的殊勝之道，是無與倫比的天堂之河；以淵博的智慧，盡飲一切知識；從善行中誕生，具備四種梵行功德，是甘露的優良傳承；大量涌出，消除三界罪惡之源，是前所未有的賢哲。5 他的名聲如風，奇妙無比，極其廣闊，遍佈四方；因承載重負而疲憊不堪，擁有四大海為腰帶；伴隨著呻吟聲顫抖，向四面八方呈現出藍綠色，日月睜大眼睛；閃耀著星辰般的光芒，難道不是在反覆歡笑嗎？6 無需多言，他的足蓮如珍寶，能消除一切不凈的污垢；以深廣的法雨滋潤，使所化之人的智慧萌芽生長；圍繞著凱拉薩山，擁有百倍的喜悅，值得讚頌，至高無上，與怙主同在。7 他的教言，是殊勝的良藥，能斷除世間的瘟疫；增長無漏寂靜的身力，穩固解脫的命脈；像這樣的...

【English Translation】 Mangalam! Furthermore, it is said: Holding the wisdom sword of all Buddhas, the Vajra sharp blade; with great compassion, taking the white lotus as the adornment of the deity of compassion; able to grind the hordes of demons into powder, the protector holding the great Vajra seal, all these complete and flawless wisdoms are like the sun in this world. 1 Giving the light of profound view, the holy father and sons are like the daytime; increasing the vast ocean of conduct, the unobstructed spiritual brothers are like friends of the lotus; the roar of pure reason, resounding in all directions, Dharmakirti and Dignaga are like five-faced lions; gathering all wisdom into one, known as Manjushri Hevajra. 2 With a thousand eyes gazing upon the ocean of grammar, radiantly shining, he is the benefactor who subdues opponents; fearless on the battlefield, holding a hundred-pointed Vajra of logic; possessing vast wealth of crafts and medicine, standing tall upon the great vehicle protectors; skillfully governing the kingdom of definitive Dharma, with many wise men attending, majestic in the center. 3 Adorned with the ornaments of poetic jewels, clothed in the celestial garments of elegant composition; with a golden belt of metaphor, beautifully adorned, burdened by the weight of dramatic beauty; holding a crystal mirror of astrology, skilled in the eight types of divination; captivating the minds of impartial scholars, displaying the charm of an immortal goddess. 4 The supreme path flowing from the three realms' Lama, is the unparalleled heavenly river; with profound wisdom, drinking all knowledge in one gulp; born from virtuous deeds, possessing the four qualities of pure conduct, is the excellent lineage of nectar; pouring forth abundantly, eliminating the source of evil in the three realms, is an unprecedented sage. 5 His fame is like the wind, wonderfully extraordinary, extremely vast, pervading all directions; weary from bearing the heavy burden, possessing the four great oceans as a belt; trembling with groaning sounds, presenting a blue-green hue to all directions, the sun and moon widening their eyes; shining with the light of star-like teeth, is it not repeatedly laughing? 6 No need to say more, his lotus feet are like jewels, able to eliminate all impure defilements; nourishing with deep and vast Dharma rain, causing the sprouts of disciples' wisdom to grow; surrounding Mount Kailash, possessing a hundredfold joy, worthy of praise, supreme, together with the protector. 7 His teachings are the supreme medicine, cutting off the epidemic of worldly existence; increasing the strength of the uncontaminated peaceful body, stabilizing the life force of liberation; like this...

---

་ཚིག་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་ལྷ་དབང་འབྱོར་བའི་ཟོང་གིས་ཁུག་མིན་ན། །མཐའ་དག་ལྟ་ཅི་དེ་སླད་སྐལ་བཟང་དོན་མཐུན་གྲོགས་རྣམས་མཉེས་པར་མཛོད། ༨ །སྲིད་པ་སྲིན་མོའི་གླིང་ཆུད་མི་རྟག་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་ཟུར་ནས་བལྟ། །སྐྱེ་དགུའི་ཕན་བདེའི་གསོས་གྱུར་ཐུབ་བསྟན་པདྨའི་གཉེན་ཡང་ནུབ་ལ་ཉེ། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་ཅི་བྱ་འདི་འདྲའི་ལེགས་བཤད་སྣང་བ་ལ། །བརྟེན་ནས་ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་ལམ་ཚོལ་རྣམ་མཁྱེན་ཁང་བཟང་ལ་ཞུགས་ཤིག ༩ །དེ་ཕྱིར་བདག་བློ་དམན་ཡང་དམ་པའི་ཞབས་སེན་འཆར་ཀའི་ཉི་གཞོན་གྱིས། །ཉེ་བར་བསྐྱང་དེས་དད་ 22-4-126b དང་མོས་པའི་འདབ་བརྒྱ་ཟུམ་པར་གྱུར་མིན་ཕྱིར། །འདི་འདྲའི་ལེགས་བཤད་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ན་འབྱུང་བར་དཀོན་པའི་དངོས་གཅིག་ཏུ། །མཐོང་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསྡུས་འདིར་རང་འདོད་དྲི་མས་བསླད་པ་མེད། ༡༠ །དེ་ལས་བྱུང་བའི་རབ་དགེ་དྲི་མེད་སྐལ་ལྡན་ཤིང་རྟའི་རྒྱུན་བཟང་པོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཟག་པ་མེད་དབྱིངས་བྱང་ཆེན་ཟླ་བའི་མ་མ་རུ། །མཉམ་པ་ཉིད་གྱུར་རྟག་ཁྱབ་ལྷུན་གྲུབ་ཕན་བདེའི་རླབས་ཕྲེང་འབུམ་ཕྲག་གིས། །སྲིད་གསུམ་འཆིང་བའི་དྲི་མ་ཀུན་འཁྲུད་རྣམ་གྲོལ་དཔལ་ལ་འགོད་གྱུར་ཅིག ༡༡ །ཅེས་པའང་༧པཎ་ཆེན་བླ་མ་མཆོག་གི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་སྙོམས་ལས་པ་གཞན་ཕན་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སམ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས། རང་གནས་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དབེན་སྤྱིལ་བཀྲ་ཤིས་འཆི་མེད་འོད་སྣང་དུ་བསྙེན་མཚམས་ལ་གནས་པའི་ཐུན་གསེང་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་འགྲོ་ཀུན་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།དགེའོ།། །།

【現代漢語翻譯】 若僅以一句讚美之詞，能否填滿拉瓦那（lha dbang 'byor ba，自在）的寶庫？更何況是全部呢？因此，爲了這個目的，請讓所有具善緣、志同道合的朋友們感到滿意。（8） 輪迴猶如羅剎女（srid pa srin mo，有）的島嶼，無常的使者時刻在旁窺視。成為眾生利樂之源的釋迦教法，如同蓮花之友般也面臨西沉。對於自他宗派的執著與嗔恨又有何用？在這種賢妙的景象中，依憑它去尋求究竟實義的精髓之路，進入遍知的莊嚴殿堂吧！（9） 因此，即使我智慧淺薄，也愿以聖者足蓮上新生的朝陽，時時照拂我，使我對正法的信心和渴慕如百瓣蓮花般永不凋謝。像這樣殊勝的教言，在任何時代、任何地方都難得一見，應視其為稀世珍寶，以至誠之心珍藏，切勿以自私的雜念玷污。（10） 愿由此產生的無垢善業，化為具善緣者的殊勝車乘。愿其自性光明，無漏，與法界大樂的明月融合爲一。愿其成為平等性智，恒常遍在，任運成就的利樂之波，以無量光芒，洗滌三有輪迴的污垢，最終使一切眾生安住于解脫的榮耀之中！（11） 此乃頂禮第七世班禪喇嘛（paN chen bla ma）足下的庸碌之人，亦名「饒益有情·法慧」（gzhan phan chos kyi blo gros）或「妙音慧海」（'jam dbyangs blo gros rgya mtsho）者，于自居之地——弘揚二教之吉祥長壽光明靜處，閉關期間，將零散筆記彙集整理成文。愿以此功德，令一切眾生皆能行持殊勝大乘之法。吉祥圓滿！吉祥圓滿！吉祥圓滿！

【English Translation】 If a single word of praise can't fill the treasury of Lhawangjor (lha dbang 'byor ba, Lord of Power), what need is there to mention everything else? Therefore, for that purpose, please satisfy all virtuous, like-minded friends. (8) Samsara is like the island of a Rakshasi (srid pa srin mo, Existence as a Demoness), and the messenger of impermanence is constantly watching from the side. The teachings of the Buddha, which are the source of benefit and happiness for beings, are also in danger of setting like a friend of the lotus. What is the use of attachment and hatred towards one's own and others' doctrines? In such a virtuous scene, rely on it to seek the path of the essential meaning of definitive truth, and enter the excellent mansion of omniscience! (9) Therefore, even though my intelligence is low, may the newly risen sun of the holy feet always protect me, so that the hundred petals of faith and devotion do not wither. Such excellent teachings are rare to appear in all directions and times, and should be seen as a unique treasure, gathered with utmost sincerity, without being defiled by selfish desires. (10) May the pure virtue arising from this become a good lineage of fortunate chariots. May its self-nature be clear light, without outflows, merging into the mother of the great bliss of Dharmadhatu. May it become equality, constant, pervasive, spontaneously accomplished, with hundreds of thousands of waves of benefit and happiness, washing away all the defilements of the three realms, and establishing all beings in the glory of liberation! (11) This was written by the humble servant, Gyaenpan Chokyi Lodro (gzhan phan chos kyi blo gros, Benefiting Others, Wisdom of Dharma) or Jamyang Lodro Gyatso ('jam dbyangs blo gros rgya mtsho, Manjushri Wisdom Ocean), who touches the feet of the 7th Panchen Lama (paN chen bla ma) with his head, in the intervals of retreat at Tashi Chime Osel Ling (bkra shis 'chi med 'od snang, Auspicious Immortal Light Place), a solitary hermitage in the flourishing region of the two teachings. May this also cause all beings to practice the supreme vehicle. May it be auspicious! May it be auspicious! May it be auspicious!

---