jmp2402_集疏入佛母妙言中隨經論方便.米旁言教.g2.0f

局米旁大師教言集MP268集疏入佛母妙言中隨經論方便.米旁言教 24-1-112a 集疏入佛母妙言中隨經論方便.米旁言教 說隱義如道現觀 ༄༅། །སྡུད་འགྲེལ་ཡུམ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་བཤད་ལས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་ཚུལ་མ་ཕམ་ཞལ་ལུང་བཞུགས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་གྱུར་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་བཀའ། །བསྟན་བཅོས་དང་སྦྱར་མདོ་ཙམ་བཤད། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མཁའ་ལྟར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་གི་གནད་མ་ལུས་པ་འདུས་ཤིང་སྡུད་པའི་གཞུང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་འདི་ཤུགས་བསྟན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ཚུལ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་གི་བཅུད་དྲིལ་ཏེ་ཉུང་ངུའི་ངག་གིས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་གི་ཚུལ་བསྡུས་འབྲིང་རྒྱས་པའི་དབྱེ་སྒོ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་སྒོ་ནས། ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་ 24-1-112b སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབྲས་ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པར་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སོང་ལ། ད་ནི་གཉིས་པ་ལམ་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་འཆད་ཚུལ་ལ། སྤྱིར་དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་། དེའི་ནང་གི་དབྱེ་བའི་དོན་བདུན་བཅུར་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མ་ལུས་པ་ཚང་ཞིང་ཟློས་པ་མེད་པར་འཆད་ཐུབ་པས་ན། རྒྱལ་ཚབ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་བཞིན་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་ནི་འཆད་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བཤད་ན། 第一品發心 ཐོག་མར་རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་ལ། མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རིམ་པས་ས་མཚམས་ཉེར་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་དགའ་དང་གུས་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་དགའ་བ་དང་བ། གུས་པ་འདོད་པ། དད་པ་ཡིད་ཆེས་གསུམ་གྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་ཁུར་དུ་ཁྱེར་བའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པ་སྙིང་རྗེའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་ཟུར་གཉིས་ཚང་བའི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སྒྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་བསལ་ནས་ཞེས་པའི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ད

【現代漢語翻譯】 集疏入佛母妙言中隨經論方便。米旁言教 說隱義如道現觀 ༄༅། །སྡུད་འགྲེལ་ཡུམ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་བཤད་ལས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་ཚུལ་མ་ཕམ་ཞལ་ལུང་བཞུགས་སོ། ། 《集疏入佛母妙言》中，依隨經論之方便，米旁之言教： 猶如道路顯現般講述隱秘之義。 俱生平等之智慧身，我向文殊（འཇམ་དཔལ་，Mañjuśrī）致敬！ 略述將般若波羅蜜多之佛語，與論典結合之方法。 般若波羅蜜多之義，如虛空般廣闊浩瀚，爲了將其中所有精要毫無遺漏地彙集，此《功德寶聚論》暗示了與現觀次第相結合的方法。我將印度聖賢的所有論典之精華提煉，用簡短的語言表達出來。 般若波羅蜜多經的直接闡述，是將從色蘊到一切智之間的一切法，確立為遠離八邊戲論的真如（དེ་བཞིན་ཉིད，tathātā）。 通過簡、中、廣三種分類，從基、道、果的角度，以中觀的理證方式，認識到一切法皆是遠離戲論的。以不見之見而安住于不見之處的方式，通過結合方便與智慧，以空性與慈悲為核心的道路，完全清凈，從而獲得果位之母，即一切種智之智慧，以及與法界無二無別的平等性法身。 以上已講述了獲得之方式。現在講述第二種方式，即與現觀相結合的闡述方式。通常，事物有八種，其內部的分類有七十種。按照這種方式進行闡述，能夠完整且無重複地闡述大乘深廣的道次第。因此，如彌勒菩薩（རྒྱལ་ཚབ་，Gyaltsap）和十地菩薩的意趣那樣，將佛語與論典相結合進行闡述，是無與倫比的闡述方式。因此，我將如此講述。 第一品 發心 首先，在象徵一切智的十法中，是發心。在廣經中，有略說和廣說的次第，分為二十二個階段。這裡通過歡喜、恭敬等來表示。通過歡喜、恭敬、慾望、信仰、確信這三種，以所求之菩提為目標；通過承擔無邊眾生的重任，以慈悲之心為出發點，以利他為目標，從而展示了圓滿的世俗菩提心。 爲了生起菩提心，需要消除障礙和煩惱，從資糧道的小階段到佛地之間……

【English Translation】 Collected Explanations Entering the Mother: Instructions on Combining Sutras and Treatises, the Ambrosia of Mipham. Mipham's Instructions: Explaining the Hidden Meaning Like the Manifestation of the Path of Vision. ༄༅། །སྡུད་འགྲེལ་ཡུམ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་བཤད་ལས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་སྦྱར་ཚུལ་མ་ཕམ་ཞལ་ལུང་བཞུགས་སོ། ། In the 'Collected Explanations Entering the Mother,' following the methods of sutras and treatises, the instructions of Mipham: Explaining the hidden meaning as if revealing the path of direct perception. The wisdom body that has become equality itself, to Mañjuśrī (འཇམ་དཔལ་, Mañjuśrī) I pay homage! I will briefly explain how to combine the words of the Prajñāpāramitā with treatises. The meaning of the Prajñāpāramitā is as vast and extensive as the sky. In order to gather all its essential points without omission, this 'Collection of Precious Qualities' implicitly shows how to combine it with the stages of Abhisamayālaṃkāra. I will condense the essence of all the treatises of Indian paṇḍitas and siddhas and express it in concise words. The direct teaching of the Prajñāpāramitā scriptures is to establish all phenomena, from form to omniscience, as suchness (དེ་བཞིན་ཉིད, tathātā) that is free from the eight extremes of elaboration. Based on the three divisions of brief, medium, and extensive, all phenomena of the ground, path, and result are understood as free from elaboration through the reasoning of the Middle Way. Through the way of abiding in seeing the unseen, by connecting skillful means and wisdom, the path whose essence is emptiness and compassion is completely purified, and the result, the wisdom of the all-knowing mother, and the equality dharmakāya that is inseparable from the expanse, are attained. The way of explaining how to attain this has been discussed above. Now, the second way of explaining, which is to combine it with the Abhisamayālaṃkāra. In general, there are eight objects, and the divisions within them are classified into seventy topics. By explaining in accordance with this method, it is possible to explain the profound and vast stages of the Mahāyāna path completely and without repetition. Therefore, explaining by combining the Buddha's words and treatises, as intended by Maitreya (རྒྱལ་ཚབ་, Gyaltsap) and the bodhisattvas of the ten bhūmis, is the supreme way of explaining. Therefore, I will explain in this way. First Chapter: Generation of Bodhicitta First, among the ten dharmas that symbolize omniscience, is the generation of bodhicitta. In the extensive sutras, there is a sequence of brief and extensive explanations, divided into twenty-two stages. Here, it is indicated by joy, respect, etc. Through joy, respect, desire, faith, and conviction, the goal is enlightenment; through taking on the burden of limitless beings, the starting point is compassion, and the goal is benefiting others, thus demonstrating the complete conventional bodhicitta. In order to generate bodhicitta, it is necessary to eliminate obstacles and afflictions, from the small stage of the path of accumulation to the stage of Buddhahood...

---

ུ་དེའི་གེགས་དང་བྲལ་ཞིང་གྲོགས་འདུན་པ་སོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དོན་གྱིས་འདིར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་གཉེར་བྱ་གཞན་དོན་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ 24-1-113a གཉིས་པོ་དེ་གང་གིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ལ་རག་ལས་པས། དཔའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་ལྔར་ས་མཚམས་ཉེར་གཉིས་སུ་གང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་མཉན་པར་གྱིས་ཞེས་པས་བསྟན་ལ། ཞར་བྱུང་འབྲས་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་མཐུ་དང་བཅས་པར། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་གདམས་ངག་ལ་རྒྱས་པར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ལས། འདིར་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གོ། དེ་ཡང་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་ཐོས་ནས་དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་མི་རྨོངས་པ་དང་། ཐ་སྙད་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མི་འགོག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པར། བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་སྒྲུབ་པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་གདམས་ངག་གི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི། རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ། གྲོགས་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ། འབྲས་བུ་སྤྱན་ལྔ་མངོན་ཤེས་དྲུག །གཞི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཕང་སྟེ། དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཞེས་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག བྱང་ཆུབ་སེམས་མི་དམིགས་པས་སངས་རྒྱས། ཤེར་ཕྱིན་མི་དམིགས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདིར་བཞིར་བསྡུས་ནས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ། དང་པོ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་མེད་ཚོར་བ་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། གནས་པ་མེད་པར་ 24-1-113b སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་ཙམ་ལས་གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ནི་དམིགས་པ། རྣམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །རྩེ་མོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བཟོ་སྦྱངས་ཀྱང་མཚན་མར་དམིགས་པས་ཉེར་ཞི་མ་ཐོབ་ནས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་དཔེར་བྱས་ནས། གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པའམ་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ནི་དམིགས་པ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །བཟོད་པ་ཡང་འདི་ཤེས་རབ་སོགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་ནས་གཟུང་བྱའི་མཚན་མ་མེད་པར་མཐོང་བ་དམིགས་པ། མཚན་མ་ལ་བློ་མི་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མོས་པ་མིན་པ་དང་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི། ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མ་ཞུམ་མི་སྐྲག་པར་དང་པོར་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི

【現代漢語翻譯】 由於具有遠離違緣和具備順緣等，安住于如地般的發心等，因此其他一切實際上都包含於此。實際上，以何來成辦所應成辦的利他之事和所應作的佛陀之位呢？依賴於般若波羅蜜多。因此，經中說，『勇士菩薩們，聽聞那在五道二十二地中所行持的智慧波羅蜜多』。順便提及，具有威力的果母般若波羅蜜多，如『在此贍部洲』等所說。 第二，關於竅訣的廣說，有十種分類，此處主要講述的是指示修行自身體性的竅訣，即『於何般若』等一頌。也就是說，聽聞了不執著三輪的竅訣后，對於勝義諦的無自性不會迷惑，對於世俗顯現如幻象般也不會遮止，因此不會畏懼空性，通過雙運二諦的方式來修持道。由此，竅訣的目標是四諦，所依是三寶，助伴是三種精進，果實是五眼六通。實際上也暗示了指示見、修、行的竅訣。例如，『菩薩不執著』暗示了僧伽寶，『菩提心不執著』暗示了佛寶，『般若波羅蜜多不執著』暗示了法寶，應如是理解。 第三，關於抉擇支分十二，此處歸納為四種，從體性的角度進行闡述。首先是暖位的智慧，即『無色無感覺』等一頌。從無住而行的角度來說，只是假立，色等自性為空性是所緣，行相是周遍執持或不可言說之相。頂位是『如何周遍遊行』等，即使精勤修習周遍遊行，但由於執著于相，未能獲得近寂，因此以進入此道為例，不執著於色等或不見相是所緣，以智慧完全了知它時，法的自性在一切方面皆不可得是行相。忍位也是『此智慧』等，通達一切法為空性后，見到無所取的相是所緣，不以執著相的方式，沒有意樂和念想之相，由『接近觀察不怯懦』等來表示，即對於甚深之義不怯懦不恐懼，最初獲得忍位。

【English Translation】 Because it possesses the qualities of being free from obstacles and having favorable conditions, and abides in the mind of enlightenment like the earth, etc., all others are actually included here. In reality, what accomplishes the benefit of others, which should be accomplished, and the state of Buddhahood, which should be done? It depends on the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom). Therefore, the sutra says, 'Heroes, Bodhisattvas, listen to the Prajnaparamita of wisdom that is practiced in the five paths and twenty-two grounds.' Incidentally, the powerful Mother of Fruits, Prajnaparamita, is indicated by 'In this Jambudvipa (Rose-apple Continent),' etc. Secondly, regarding the extensive explanation of the instructions, there are ten categories. Here, the main instruction is to point out the nature of one's own practice, which is indicated by one verse, 'In what Prajna (wisdom)' etc. That is, after hearing the instruction of not fixating on the three spheres (agent, object, and action), one will not be confused about the selflessness of ultimate reality, and one will not prevent the illusory appearance of conventional reality. Therefore, one will not be afraid of emptiness, and one is instructed to practice the path through the union of the two truths. Thus, the goal of the instruction is the Four Noble Truths, the support is the Three Jewels, the companions are the three kinds of diligence, and the fruit is the five eyes and six superknowledges. In essence, it also implies the instructions for the path of view, meditation, and action. For example, 'Bodhisattva does not fixate' implies the Sangha Jewel, 'Bodhi mind does not fixate' implies the Buddha Jewel, and 'Prajnaparamita does not fixate' implies the Dharma Jewel. It should be understood in this way. Thirdly, regarding the twelve aspects of decisive understanding, here they are summarized into four aspects and explained from the perspective of their nature. First is the wisdom of the heat stage, which is one verse, 'Without form, without feeling,' etc. From the perspective of acting without abiding, it is merely a designation. The emptiness of the inherent nature of form, etc., is the object of focus. The aspect is the aspect of being completely grasped or inexpressible. The peak is 'How to wander everywhere,' etc. Even if one diligently practices wandering everywhere, one has not attained near-peace because one is fixated on signs. Therefore, taking entering this path as an example, not fixating on form, etc., or not seeing signs is the object of focus. When one fully understands it with wisdom, the nature of phenomena is unobtainable in all aspects is the aspect. Patience is also 'This wisdom,' etc. After realizing that all phenomena are empty, seeing the absence of graspable signs is the object of focus. The aspect of not relying on signs with the mind, without inclination and without conception, is indicated by 'Approaching observation without fear,' etc., that is, not being timid or afraid of the profound meaning, and initially attaining patience.

---

་སྐབས་འདི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་དང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་མཆོག་ནི་གལ་ཏེ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ།བསྒོམ་བྱ་གཟུགས་སོགས་མེད་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་། བདག་སྤྱོད་ཅེས་སྒོམ་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་དམིགས་པ་སྟེ། འདིར་ཆོས་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་སོན་པས་ཤེས་རབ་བརྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པ། དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞི་བ་མཐོང་ལམ་ལ་རེག་ཅེས་སོ། །སྐབས་འདིར་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་ནང་གི་ཆེན་པོ་བཞི་པོའི་དམིགས་རྣམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་འདི་ 24-1-114a དག་ལ་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་བྱེད་ལས། ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ། ཁ་ཅིག་ཏུ་རྟེན་ཏིང་འཛིན་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཀྱང་། དོན་དུ་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་ནི། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པའང་མཐའ་དང་སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་ན། དགག་བྱ་སྤྲོས་པ་གང་དང་གང་བཅད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་གནད་མ་གོ་བར། རེས་འགའ་བའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དུ་སེམས་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་ཤེས་པར་དཀའ་བས་འདི་གལ་ཆེའོ། །དེས་ན་འགྲེལ་པ་སོ་སོའི་སྦྱར་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཕལ་ལ་དོན་གྱིས་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་། ས་མཚམས་ལ་སྦྱར་བ་དེ་མི་བདེ་ཆེ་བ་ནི་གཞུང་དེ་དག་མཐོང་བས་གསལ་ལོ། །དེ་འདྲའི་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དེ་དག་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་རྟོགས་རིགས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་དེ་ལྟར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད་པ་ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་རྣམ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་ཆོས་མཆོག་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་རིགས་འདི་ཁོ་ནས་བྱེད་པའི་འཐད་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་སོགས་གཅིག་སྟེ་སྤྱོད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས། གཟུང་བ་ལ་སྤང་བྱ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་དང་། བླང་བྱ་ 24-1-114b རྣམ་བྱང་གཉིས། དེ་གཉིས་ལ་འཛིན་པ་པོའམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་དང་། རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པས་སྤྱིར་བཞི་དང་། ནང་སེལ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ལ། ཀུན་འབྱུང་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཕྱེ་བས་མ་རིག་པ་སོགས་དགུ

【現代漢語翻譯】 此階段猶如接近菩提的開端。『法最勝』通過兩段偈頌，以否定和肯定的方式展示：所修之境無色等，安住于禪定，以及『我受用』，即修行者不執著——這三者在空性的本質中是統一的。在此『法最勝』階段，智慧變得穩固，並具有無生之心的禪定形態。因此，它立即觸及寂滅道（指見道）。此階段展示了四加行道中四大之相。 因此，這些加行道的相，有些從本質方面，有些從作用方面，有些從結果方面，有些從所依禪定等方面展示。但實際上，在暖位等所有階段修習般若波羅蜜多，是緣于遠離一切戲論的真如。由於執著的方式也沒有邊和戲論的自性，因此，無論從斷除何種應斷除的戲論方面來說，如果不能理解其真實含義，有時會認為具有實執，因此很難了解般若波羅蜜多的深刻含義，所以這一點非常重要。因此，雖然不同註釋的組合方式各不相同，但實際上並沒有矛盾。然而，如果將界限強行套用，則會非常不適，這一點從閱讀這些論著中可以清楚地看出。 最後，通過陳述這些大乘加行道能夠成為獲得三乘所能證悟之因的功德來結束，即通過一段偈頌『菩提心即是如此』。這是過去如來所授記的，因為沒有驕慢。此處，雖然有授記和驕慢滅盡等類似於中品『法最勝』的相，但應知其通常適用於『法最勝』。只有大乘的證悟才能做到這一點的原因是，通過『如是行持』等一句，因為這是無行之行。應斷除的分別念有能取和所取兩種。所取分為應斷除的雜染品和應取之清凈品兩種。對於這兩者，存在認為實有的補特伽羅享受的分別念，以及認為僅是假立的補特伽羅享受的執著。總共有四種。在內部區分雜染品時，從集和苦中分離出無明等九種。

【English Translation】 This stage is like the beginning of approaching Bodhi. 'Supreme Dharma' is shown through two verses, in a way of negation and affirmation: the object of meditation is without form, etc., abiding in Samadhi, and 'I enjoy', that is, the practitioner is without attachment - these three are unified in the essence of emptiness. In this stage of 'Supreme Dharma', wisdom becomes stable, and has the form of Samadhi with the mind of no-birth. Therefore, it immediately touches the path of peace (referring to the path of seeing). This stage shows the aspects of the four great elements in the four preparatory paths. Therefore, these aspects of the preparatory paths are shown, some from the aspect of essence, some from the aspect of function, some from the aspect of result, and some from the aspect of the dependent Samadhi. But in reality, practicing Prajnaparamita in all stages such as the heat stage, is based on the Suchness that is away from all elaborations. Since the way of clinging also does not have the nature of edge and elaboration, therefore, no matter from which aspect of cutting off the elaborations that should be cut off, if one cannot understand its true meaning, sometimes one may think that it has real clinging, so it is difficult to understand the profound meaning of Prajnaparamita, so this is very important. Therefore, although the combination methods of different commentaries are different, in reality there is no contradiction. However, if the boundaries are forcibly applied, it will be very uncomfortable, which can be clearly seen from reading these treatises. Finally, it concludes by stating the merits of these Mahayana preparatory paths being able to become the cause of obtaining what the three vehicles can realize, that is, through a verse 'The Bodhicitta is like this'. This is what the Tathagata of the past prophesied, because there is no arrogance. Here, although there are aspects such as prophecy and the exhaustion of arrogance similar to the middle-grade 'Supreme Dharma', it should be known that it is generally applicable to 'Supreme Dharma'. The reason why only the realization of Mahayana can do this is through a sentence such as 'If you practice like this', because this is the practice of no-practice. The conceptual thoughts to be abandoned have two aspects: the grasper and the grasped. The grasped is divided into two categories: the defiled category to be abandoned and the pure category to be taken. For these two, there is the conceptual thought that an actually existing person enjoys, and the clinging that only a nominally established person enjoys. There are four in total. When internally distinguishing the defiled category, ignorance and so on are separated from the origin and suffering, making nine.

---

་དང་། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་དགུ་དང་། རྫས་འཛིན་ལ། བདག་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ལས་དགུ་དང་།ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་དགུ་སྟེ་རྟོག་པ་སོ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་ནས་འབྱུང་སྟེ། འདི་དག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ངེས་པའི་ངོར་ཡང་ལྡོག་ལ། བཏགས་པ་ཙམ་དུའང་ཞེན་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྡོག་པས་ན། སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པས་སྤང་བྱ་དེ་དག་མངོན་གྱུར་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ཀུན་བྱང་གི་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བ་བསྡུས་ནས། གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱང་གི་གཟུང་བ་གང་ཞིག་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་བདེན་པའམ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ལུང་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ལ་བརྟགས་ནས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མེད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དུ་བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང་། བདེན་པར་མེད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ 24-1-115a དུ་མགོ་མཉམ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་བའི་དམིགས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་བྲལ་གྱི་གནས་ལུགས་འདི་ཤེས་ན་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གཉིས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །འཛིན་རྟོག་གི་གཉེན་པོར། གང་འདིར་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སོགས་ཏེ། ཀུན་བྱང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་ཁྱད་མེད་པས་རྫས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། གདགས་གཞིའི་ཆ་ནས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ཞིབ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་སོ། །ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མདོ་རྒྱས་པར་དྲོད་ནས་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་བར་གྱིས་རྟེན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟན་ཀྱང་། འདིར་དྲོད་ནས་ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བའི་བར་དུ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས། དངོས་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་རིམ་བཞིན་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། མཐར་ཤེས་བྱའི་ཆོས་

【現代漢語翻譯】 以及，在勝解方面，有無漏之蘊等九種；在實物執著方面，有執著自我為自主等九種執著方式所對境的情況；以及根據周遍之法的施設基礎而安立的九種，總共是三十六種分別念，這些在廣大的經部中都有記載。執著這些為真實存在，即使在後得的確定認知中也會退轉，而執著它們僅僅是假立之名，則會因等持的力量而退轉。因此，資糧道的證悟能夠使這些應斷之法顯現並加以貶損。此處，總攝了周遍之所取分別念，以『何者非有』等來指示：周遍之所取，以探究勝義的理智來衡量，並非真實或實有，因為它是『無』，這是由教證和理證所成立的。因此，孩童們對這些法進行觀察后，會認為它們僅僅是施設名言而存在，並非真實存在。在真實存在的意義上，安立為『有』，而在勝義中『無』，這兩者也是『無』之法，因為兩者都是由分別念所安立，平等無異，因為兩者都經不起推敲。因此，任何菩薩如果像這樣了知在世俗中存在，而在勝義中不存在的戲論，遠離一切偏頗的執著，證悟不可言說的法界實相，必定能夠從有寂二邊中解脫，獲得不住涅槃。』 作為對治執著分別唸的方法，有『在此五蘊』等：周遍的受用者僅僅是五蘊，而五蘊與幻化無異，因此指示其並非實有，並且遠離了從施設基礎的角度安立的各種假有之想，趨近寂滅而行持。依止善知識，以『善知識』等來指示。第四，成就之所依——法界自性安住種性，從菩薩的語意開始，以『為何此』等兩句來指示：在廣大的經部中，從暖位到進入無功用智之間，指示了作為十三種成就所依的法界，而在此，從暖位到無功用智之間，通過緣於法界如是的門徑，逐漸斷除對實物的執著，最終了知所知之法。

【English Translation】 And, in terms of the object of purification, there are nine such as the undefiled aggregates; in terms of grasping at substance, there are nine ways of taking objects, such as grasping at the self as independent; and nine divided by the way of establishing based on the basis of imputation of pervasive phenomena, totaling thirty-six conceptualizations, which are mentioned in the extensive sutras. Grasping these as truly existent will also revert even in the definitive cognition of subsequent attainment, and grasping them as mere imputations will revert due to the power of meditative equipoise. Therefore, the realization of the path of accumulation causes these to-be-abandoned phenomena to manifest and be disparaged. Here, the grasped conceptualizations of pervasiveness are summarized and indicated by 'Whatever is not,' etc.: Whatever is grasped pervasively, when measured by the reasoning that investigates ultimate truth, is not truly or substantially existent, because it is 'non-existent,' which is established by scripture and reasoning. Therefore, children, after examining these phenomena, will consider them to exist merely as nominal designations and not as truly existent. In the sense of true existence, it is established as 'existent,' and in ultimate truth, 'non-existent,' these two are also 'non-existent' phenomena, because both are established merely by the power of conceptualization, equally without difference, because both cannot withstand scrutiny. Therefore, any Bodhisattva who knows in this way the elaborations such as existing conventionally and not existing ultimately, free from all biased fixations, realizes the inexpressible state of the Dharmadhatu, will surely be liberated from the two extremes of samsara and nirvana, and attain non-abiding nirvana.' As an antidote to grasping at conceptualizations, there are 'Here, the five aggregates,' etc.: The enjoyer of pervasiveness is merely the five aggregates, and since the five aggregates are no different from illusion, it indicates that they are not substantially existent, and it is free from various conceptions of grasping at imputed existence from the perspective of the basis of imputation, approaching peace and practicing. Relying on a virtuous spiritual friend is indicated by 'Virtuous spiritual friend,' etc. Fourth, the basis of accomplishment—the Dharmadhatu's self-nature abiding lineage—begins with the meaning of the word Bodhisattva and is indicated by the two lines 'Why is this,' etc.: In the extensive sutras, from the heat stage to entering non-effort wisdom, it indicates the Dharmadhatu as the basis of the thirteen bases of accomplishment, but here, from the heat stage to non-effort wisdom, through the gateway of focusing on the Dharmadhatu as suchness, it gradually cuts off attachment to substantiality, and ultimately knows the phenomena of knowable objects.

---

ཀུན་ལ་ཆགས་པ་དྲུངས་ནས་ཟད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཕེན་པའང་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་ཡེ་ 24-1-115b ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ནི་སྤྱིར་བླང་དོར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་དམིགས་དགོས་ལ་ཁྱད་པར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་དམིགས་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་མདོ་རྒྱས་པར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གསུངས་པའང་། འདིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆགས་མེད་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་གི་ཐ་མ་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོངས་མིན་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པར་བསྟན་ཞིང་། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་དགེ་སྡིག་ལུང་མ་བསྟན་དང་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་བྱེ་བྲག་བྱས་ནས། ཐུན་མིན་ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་དམ་པ་བླ་ན་མེད་པར་ཤེས་ནས། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་སྒྲུབ་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྟེ། ཐོབ་བྱ་གང་གི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ནི། མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའམ་སེམས་ཆེན་པོ་དང་། སྤང་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པའི་སྡེ་དང་རིས་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དང་ལྟ་བའི་དྲྭ་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། དེས་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའོ། །བདུན་པ་བསམ་པ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱས་པར་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཡང་དྲུག་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གོ་ཆའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་དུས་ཀྱིས་ཆས་དཔག་པར་དཀའ་བའི་གོ་ཆར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོ་དྲུག་གི་ཚུལ་དུ་བཤད་ཀྱང་ 24-1-116a འདིར་གཏོང་བ་སྦྱིན་པ། བློ་ཚུལ་ཁྲིམས། མཐུས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་བཞི་བསྡུས་ཏེ། རེ་རེ་ཡང་དྲུག་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གོ་ཆའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ཕྲ་མོ་གཅིག་བྱིན་ཡང་། རང་དོན་དང་དམན་ལམ་ཡིད་བྱེད་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་བཞིན་དུ་དཔག་པར་དཀའ་བའི་ངང་ཚུལ་དུ་གྱུར་པས་ན་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཡིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཡང་བཤད་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ན། གཏོང་བ་ཆེ་བ་སྦྱིན་པ། འཆལ་ཚུལ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་བློ་ཆེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས། མཐུ་ཆེ་བ་བཟོད་པ། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པ་བརྩོན་འགྲུས། གཡེང་བས་མི་ཚུགས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་བསམ་གཏན། བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བ་ཤེས་རབ་ཏུའང་བཤད། ཡང་གཏོང་བ་ཆེ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་འདི་གོ་སྒྲུབ་སོགས་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་ཐུན་མོང་དུ་མདོ

【現代漢語翻譯】 將一切執著連根拔起，並將之拋向圓滿佛陀的境界，這也源於如是安住的法界自性之種姓。因為如是之實相，本就存在於法性之中，並且專注於此，便能成就遣除障礙。第五，修持之所緣，一般而言，對於一切應取捨、應捨棄、應中庸之法，皆應作為所緣；而特別而言，則應以大乘道果為所緣。對此，《經部》廣說了十一種分類。此處以『諸佛無執菩提』等兩句，揭示了（所緣）。即以十一種所緣之最後，諸佛之不共（智慧），即諸佛之無執無礙之智慧，作為所緣而宣說。爲了成就此（智慧），對於應取捨之事，如善惡、無記、有漏無漏等，進行區分。從而得知，不共之佛陀智慧，乃一切所知法中最殊勝、至高無上者。因此，專注于成就此（智慧）之方式，即為（此處所說之）所緣。第六，修持之目的，即爲了獲得何種果位。此果位即是究竟之佛陀大悲、大心與大證悟。為何如此？即以『此乃大心菩薩』等一頌來揭示。即（此乃）心識無量眾生界之殊勝大心，以及斷除一切見網之智慧大證悟。由此也暗示了已斷除一切應斷之物。第七，盔甲般之意樂修持，廣而言之，即以每一度皆具足六度之盔甲，來修持於十方皆難以估量之盔甲。因此，雖以三十六種方式宣說，但此處以佈施之『舍』、持戒之『心』，以及以威力涵蓋其他四度。即每一度皆以具足六度之盔甲來修持。即使給予微小之佈施，亦遠離自利、下劣道之作意、執著相等等不順品之垢染，並且其利益之殊勝，如十方般難以估量。因此，以『大』字來特別強調並揭示。 另有一些說法是：『舍』之大為佈施，捨棄惡行之心之『大』為持戒，威力之『大』為忍辱，進入大乘為精進，不為散亂所動之盔甲為禪定，調伏魔之幻化為智慧。又，『舍』之大等此頌，與後面之四者共同作為（解釋）。

【English Translation】 To uproot all attachments and cast them into the realm of perfect Buddhahood also stems from the lineage of the Dharma realm's inherent nature. Because suchness exists primordially within the nature of reality, and by focusing on it, the removal of obscurations is accomplished. Fifth, the object of practice is that generally, all phenomena to be accepted, rejected, or held neutrally should be taken as objects of focus; and particularly, the results of the Great Vehicle's path should be taken as objects of focus. Regarding this, the Sutras extensively explain eleven categories. Here, 'the Buddhas' unattached Bodhi' and other two lines reveal (the object of focus). That is, the last of the eleven objects of focus, the Buddhas' unique (wisdom), which is the Buddhas' unattached and unobstructed wisdom, is declared as the object of focus. To accomplish this (wisdom), distinctions are made regarding what should be accepted or rejected, such as virtue and non-virtue, indeterminate, contaminated and uncontaminated, etc. Thus, it is known that the unique wisdom of the Buddha is the most supreme and unsurpassed among all knowable phenomena. Therefore, focusing on the method of accomplishing this (wisdom) is (what is meant by) the object of focus here. Sixth, the purpose of practice, which is for the sake of attaining what ultimate result. This result is the ultimate Buddha's great compassion, great mind, and great realization. Why is this so? This is revealed by the verse 'This is the great-minded Bodhisattva' and so on. That is, (this is) the supreme great mind of the immeasurable multitude of sentient beings, and the great realization of wisdom that cuts through all nets of views. This also implies that all that should be abandoned has been abandoned. Seventh, the practice of armor-like intention, broadly speaking, is to practice each perfection with the armor of six perfections, making it an armor that is difficult to estimate in all directions. Therefore, although explained in thirty-six ways, here, 'giving' as generosity, 'mind' as discipline, and 'power' encompassing the other four perfections. That is, each perfection is practiced with the armor of six perfections. Even giving a small gift is free from the defilements of unfavorable factors such as self-interest, inferior path's intention, clinging to signs, etc., and the excellence of its benefits is immeasurable like the directions. Therefore, it is specially emphasized and revealed with the word 'great'. Alternatively, some explanations are: the 'greatness' of giving is generosity, the 'greatness' of abandoning immoral conduct is discipline, the 'greatness' of power is patience, entering the Great Vehicle is diligence, the armor that is not disturbed by distraction is meditation, and subduing the illusions of demons is wisdom. Also, this verse 'the greatness of giving' and so on, together with the latter four, serve as a common (explanation).

---

ར་བསྟན་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་སྣང་ངོ་། །བརྒྱད་པ་འཇུག་སྒྲུབ་ནི་གོ་ཆ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞིང་། མདོ་རྒྱས་པར་དགུར་གསུངས་ཀྱང་འདིར། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་གོ་ཆ་དང་བསྒྲུབ་པའི་དཔེ་ཐུན་མོང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྡོག་པར་ཞུགས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་སྒོམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། རྟེན་ཞི་གནས་སམ་བསམ་གཟུགས། ལྷག་མཐོང་གི་ཆར་གྱུར་བ་མཉམ་ 24-1-116b བཞག་དམིགས་མེད་དང་། རྗེས་འཁོར་གསུམ་དག་རྟོགས། ཉམས་ལེན་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག །གྲོགས་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི། མཐུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མི་ཞུམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགུ་པ་ཚོགས་སྒྲུབ་ནི་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ཕ་མཐའ་ཡས་པ་བསགས་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་མཐའ་གཉིས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤྱི་རིགས་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། ནང་གི་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་ཚོགས་སྒྲུབ་བཅུ་བདུན་དུ་བསྟན་པ་འདིར་ནི། ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐེག་ཆེན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གསུངས་ཏེ། རང་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལ་གནས་ནས་གཞན་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་འདུ་བས་དེ་ལྟར་གསུངས་ལ། དེར་ཡང་ཚོགས་སྒྲུབ་བཅུ་བདུན་དེ་དོན་གྱིས་འཕང་སྟེ། དེ་གང་ཞེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སློབ་པའམ་ཞོན་ནས། བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བ་དང་། དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲུབ་ལ། ཐེག་པ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ལ་ཟབ་མོ་མཁའ་འདྲ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་འདྲ་ 24-1-117a བ་བསོད་ནམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་གཏེར་ཚད་མེད་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་ནི་སྤྱིར་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཡང་། འདིར་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མདོ་ནས་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་འདི་དག་གི་སྟོབས་ལས་བསོད་ནམས་ཚད་དཔག་ཏུ་མེ

【現代漢語翻譯】 也有人說這是顯現等等，各種各樣的顯現。第八，進入之成就，是指通過具備這樣的盔甲，進入由大乘之道和果所包含的一切法。雖然在廣經中說了九種，但在這裡，用例如幻術師等等兩句偈頌來表示。第一句，盔甲和成就的比喻也變得共通。就像幻術的比喻一樣，通過了知自性不成立，毫不退轉地進入大菩提之道和果，從而成就圓滿成熟的凈化。也就是說，道的體性是進入大乘的見道和修道，所依是止觀或禪定，成為觀的一部分的無分別等持，以及后得三清凈的證悟。修持佈施等六度，友愛等四無量心，神通六種，三大事業，以及果位一切種智。要知道，這是毫不畏懼地進入這些的。 第九，資糧之成就，一般來說，菩薩通過進入道的無量成就之門，積累了無邊資糧，憑藉此力，必定從二邊中解脫，成就不住涅槃。這些無量資糧，總的來說可以歸納為福德和智慧二資糧，內部的分類雖然非常多，但在廣經中顯示了十七種資糧之成就，而在這裡，說了『為何此乃菩提大乘』一句偈頌，因為安住于自身甚深廣大的大乘，進入使他人從痛苦中解脫的方式，聚集了無量資糧，所以這樣說。在那裡，十七種資糧之成就實際上已經包含在其中了。那是什麼呢？通過大乘道的六度，以止觀和止觀雙運三種方式來學習或駕馭，以慈悲之心使一切眾生從痛苦中解脫，並且以善巧方便的方式來成就。那個乘的自性，如虛空般甚深，以觀修二十空性為境的智慧資糧，以及如無量宮殿般的福德和無量色蘊之寶藏。福德一般是指一切善業，但在這裡指無漏之善，特別是勇猛行和如寶手印等經中所說的等持。菩薩的這些等持之力，能產生不可估量的福德。

【English Translation】 It is also said that these are manifestations, etc., various kinds of manifestations. Eighth, the accomplishment of entering, refers to entering all the Dharmas contained in the Great Vehicle path and its fruit through possessing such armor. Although nine are mentioned in the extensive sutras, here, it is indicated by two verses such as 'like a magician' etc. The first verse, the analogy of armor and accomplishment also becomes common. Like the analogy of illusion, through knowing that inherent existence is not established, one enters the path and fruit of great Bodhi without turning back, thereby accomplishing complete maturation and purification. That is to say, the nature of the path is entering the seeing and cultivation stages of the Great Vehicle, the basis is calm abiding or meditation, the samadhi of non-discrimination that becomes part of insight, and the realization of the three purities of subsequent attainment. Practicing the six perfections such as generosity, the four immeasurables such as loving-kindness, the six superknowledges, the three great purposes, and the omniscient fruit. Know that this is entering these without fear. Ninth, the accomplishment of accumulation, in general, Bodhisattvas, through the immeasurable doors of accomplishment of entering the path, accumulate limitless accumulations, and by this power, they will surely be liberated from the two extremes and accomplish non-abiding Nirvana. These immeasurable accumulations can generally be summarized into two accumulations: merit and wisdom. Although the internal classifications are very numerous, the extensive sutras show seventeen kinds of accumulation accomplishments, but here, it says 'Why is this the Bodhi Great Vehicle' in one verse, because abiding in one's own profound and vast Great Vehicle, entering the way of liberating others from suffering, gathers limitless accumulations, so it is said. There, the seventeen accomplishments of accumulation are actually included in it. What are they? Through the six perfections of the Great Vehicle path, learning or riding in three ways: calm abiding, insight, and the union of calm abiding and insight, liberating all sentient beings from suffering with compassion, and accomplishing it in a skillful way. The nature of that vehicle, as deep as space, is the wisdom accumulation with the object of meditating on the twenty emptinesses, and the immeasurable palace-like merit and the immeasurable treasure of form aggregates. Merit generally refers to all virtuous actions, but here it refers to uncontaminated virtue, especially the heroic conduct and the samadhis mentioned in the sutras such as the precious hand seal. The power of these samadhis of Bodhisattvas can generate immeasurable merit.

---

ད་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ཟག་མེད་ལམ་ལྔ། གཏན་དུ་སྐྱེད་པ་ས་བཅུ་བདེ་བ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་སྟེ་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་ལས་སའི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡོངས་སྦྱོང་དང་གཉེན་པོའི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཙམ་ལས་དོན་གོང་དུ་འདུས་སོ། །བཅུ་པ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དགུ་པོ་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐར་ཐུག་གི་འབྱུང་ས་བརྒྱད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནི། མཐར་འབྲས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ལས་འདས་ནས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་པར་ 24-1-117b འབྱུང་ས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་རྡོར་ཏིང་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་བདུན་དུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པོ་དེར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བསྟན་པ་ནི། གང་ཞིག་ཞོན་ནས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་ནི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་སྤྱིར་བསྟན། དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སེམས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གསུམ་སྟེ། ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པར་མཛད་པ་དང་། དེ་ཡང་གཡོ་རྩོལ་གྱི་འབད་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་དང་གསུམ་མོ། །སྤང་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་དམ་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་འདས་པར་ངེས་འབྱུང་དང་། ཐེག་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ངེས་འབྱུང་སྟེ་སྤངས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆོས་བཅུས་མཚོན་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་ལ་བར་མ་ཆད་དུ་སྦྱོར་ནུས་པ་རྒྱུན་མཐའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམས་མདོ་རྒྱས་པར་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་དུ་ཡོད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། ལམ་གྱི་ཐེག་པ་གང་ཞིག་ལ་ཞོན་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་མི་གནས་ 24-1-118

【現代漢語翻譯】 因為每一個剎那都能毫不費力地成就。無漏之喜的五種道，恒常生起，十地之樂，是能從能取所取的分別念中必定解脫的對治之聚，也就是在見道和修道上，能取所取的四種分別念，連同俱生一起斷除的無間道，如八種道等，都已闡述。在廣經中，對地的分類以及對治之聚的分類，僅僅是對難以理解之處的詳細解釋，其意義都包含在上述內容中。 第十，成就決定生起：依賴於圓滿成就上述的九種（功德），從而在八個最終的生起處決定生起，稱為成就決定生起。菩薩以其特殊的成就，超越了遮蔽不住涅槃的所有方面，從而在偉大的菩提果中決定生起。也就是說，最終的決定生起處是佛地。在那裡，有無間道金剛定，以及從功德的角度分為七種的解脫道，總共八種生起處。爲了闡述這一點，經文以『何者乘』等開始。其中，三大目的（所作）是最終的目標，因此是普遍的闡述。從那之中，又特別闡述了偉大心識的三種特點：以圓滿的智慧，如實照見諸法平等性，因此不可動搖；以無緣大悲圓滿成熟，因此在一切方時中，無邊無際地利益眾生；而且，這些都是毫不費力、自然成就的。兩大斷除的特點是：從常斷二邊或有寂二邊中決定生起；以及獲得三乘一切斷證功德之體性的決定生起，這是斷除的特殊之處。兩大證悟的特點是：以發心等十法為代表，如實了知一切所知之相的智慧；以及能無間斷地與之結合，如金剛般的常恒三摩地。佛陀的無間道被稱為具有道之境的決定生起。這些都在廣經的第十四品《善現品》中闡述。因此，這八種目的（所作）是：乘著何種道的法乘，具備三大目的，證得不住果位的...

【English Translation】 Because each moment effortlessly accomplishes. The five paths of uncontaminated joy, constantly arising, the ten grounds of bliss, are the accumulation of antidotes that surely liberate from the conceptualizations of grasping and being grasped, that is, on the paths of seeing and meditation, the four conceptualizations of grasping and being grasped, together with the innate, are shown as eight unobstructed paths that eliminate them. In the extensive sutras, the classification of grounds and the classification of the accumulation of antidotes are merely detailed explanations of what is difficult to understand, but their meaning is included in the above. Tenth, accomplishing definite arising: Relying on the complete accomplishment of the above nine (qualities), thereby definitely arising in the eight ultimate places of arising is called accomplishing definite arising. Bodhisattvas, with their special accomplishment, transcend all aspects that obscure non-abiding Nirvana, thereby definitely arising in the great fruit of Bodhi. That is to say, the ultimate place of definite arising is the Buddha-ground. There, there is the Vajra Samadhi of the Unobstructed Path, and the path of liberation divided into seven in terms of qualities, a total of eight places of arising. To explain this, the text begins with 'What is ridden'. Among them, the three great purposes (to be done) are the ultimate goal, so it is a general explanation. From that, the three special features of the great mind are specifically explained: with perfect wisdom, seeing all dharmas as equal, therefore unshakeable; with the great compassion of no object fully matured, therefore endlessly benefiting sentient beings in all directions and times; and these are all effortlessly and spontaneously accomplished. The two special features of the great abandonment are: definite arising from the extremes of permanence and annihilation or existence and peace; and the definite arising with the characteristic of obtaining all the categories of abandonment and realization of the three vehicles, which is the special feature of abandonment. The two special features of the great realization are: the wisdom that directly knows all aspects of knowable objects, represented by the ten dharmas such as the generation of Bodhicitta; and the continuous Samadhi like an indestructible diamond that can be combined with it without interruption. The unobstructed path of the Buddha is called the definite arising with the object of the path. These are all explained in the fourteenth chapter, 'Subhuti Chapter', of the extensive sutra. Therefore, these eight purposes (to be done) are: riding on which vehicle of the path, possessing the three great purposes, attaining the non-abiding fruit...

---

a པའི་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་ཞེས་པས་བསྟན་ལ། རྒྱུ་དེས་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་པས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལས་ངེས་འབྱུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་སོགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་གང་དག་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཞེས་པས་ཐོབ་བྱ་དངོས་པོར་མི་དམིགས་པ། ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་དེ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ངེས་འབྱུང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཁས་རིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག འབད་མེད་ངེས་འབྱུང་ནི་ལྡོག་པའམ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་ཡང་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པ་སོགས་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་འབད་རྩོལ་གྱི་གཡོ་བ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་མཁྱེན་ནི། བདག་ཅི་འདྲ་བར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆོས་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཉིད་རོ་མཉམ་པར་གཟིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟིགས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་རབ་རིབ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གནས་སྣང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་དགོས་ལ་གནས་ཚུལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་ 24-1-118b པ་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྟེ། དེ་དག་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་ཆེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནི། འཇིག་རྟེན་དག་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་དེ་ཀུན་ལ་སྐྱེ་འགགས་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆི་བ་མེད་པ་སྟེ་རྟོགས་པས་མི་འཆི་བའམ་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ནོ། །སློབ་ལམ་ན་དམ་པ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་ཐོབ་ཅེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་པའི་འབྲས་བུའི་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཉམ་ཉིད་ངེས་འབྱུང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ།། ༈ །། 第二品思三乘道 ད་ནི་སྐབས་གཉིས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཐོག་མ་ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བསྟན་པ་ལ་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་མདོ་ལྔར་མཛད་ཀྱང་འདིར་རྟེན་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ལས་དངོས་སུ་མེད། གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ལ། དེ་ཡང་དྲོ་བ་སོགས་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་རྣམ་པ་ནས་བསྟ

【現代漢語翻譯】 這表明，進入寂滅涅槃也不是究竟意義上的真實存在。因此，通過『因此，那是涅槃』，揭示了從輪迴和寂滅的邊際中解脫出來的必然性，這是具有確定解脫特徵的涅槃。菩薩從『先前的邊際』等處獲得，但獲得者並非真實存在，這表明『那是無為』，所獲得的客體並非真實存在。通過揭示獲得的無自性狀態等，表明在究竟意義上沒有獲得，這是直接揭示的空性。在世俗意義上，獲得與證悟的次第相關聯。眾生利益的解脫是：菩薩，智慧，知識等一頌。無勤解脫是通過逆轉或放棄的方式來揭示的：如果眾生有意識等一頌。這也表明，通過完全平息對自我和他人的執著等所有戲論，不可能有努力的動搖。全知是：自我如何等一頌。證得自性法身平等性的自我，同樣地，所有法和法性都以同一味道來觀察。因為他具有智慧，能夠如實地觀察所有法的實相，而沒有絲毫的障礙。因此，所有狀態和顯現都必須相同，因為他安住在平等性的狀態中。因此，以所有方式完全證悟所有法的自性，是佛陀獨有的見地。這些都是從經和論中非常清楚地闡述的重要要點。 道路的對境是：在世間等一頌。具有觀察所有法，並在沒有生滅的情況下，以平等性來觀察它們的特徵。無自性智慧的本質是不死的，即通過證悟而不會死亡或不會改變的金剛般的禪定。在有學道上，獲得的是至高無上的，沒有其他。因此，這被稱為果的般若波羅蜜多。平等性解脫是：任何菩薩等一頌。 現在，在第二品中，爲了瞭解三乘道，有十一個代表它的法，首先是揭示產生道路知識的基礎，雖然在廣經中分為五品，但這裡的基礎是通過暗示來揭示的，而不是直接揭示的。第二，瞭解聲聞道，是通過不執著於四聖諦的方式進入的。也就是從暖位等四加行道的方面來揭示的。

【English Translation】 This indicates that entering into the extinction of nirvana is also not truly existent in the ultimate sense. Therefore, by 'Therefore, that is nirvana,' it reveals the necessity of liberation from the edges of samsara and nirvana, which is the nirvana with the characteristic of definite liberation. Bodhisattvas obtain from 'the previous edge' etc., but the obtainer is not truly existent, which indicates 'that is unconditioned,' and the object to be obtained is not truly existent. By revealing the non-self-nature state of obtaining etc., it shows that there is no obtaining in the ultimate sense, which is the direct revelation of emptiness. In the conventional sense, obtaining is associated with the stages of realization. The liberation for the sake of sentient beings is: Bodhisattva, wisdom, knowledge, etc., one verse. Effortless liberation is revealed through reversal or abandonment: If sentient beings have consciousness, etc., one verse. This also indicates that by completely pacifying all elaborations such as attachment to self and others, the movement of effort is impossible. Omniscience is: How is self, etc., one verse. The self that has attained the equality of the Dharmakaya of self-nature, similarly, all dharmas and the nature of dharmas are observed with the same taste. Because he possesses the wisdom that can see the reality of all dharmas as they are, without even the slightest obscuration. Therefore, all states and appearances must be the same, because he abides in the state of equality. Therefore, seeing the self-nature of completely awakening all dharmas in all ways is the unique view of the Buddhas. These are important points that are very clearly explained from the sutras and shastras. The object of the path is: In the world, etc., one verse. It has the characteristic of observing all dharmas and observing them in equality without arising or ceasing. The essence of non-conceptual wisdom is immortal, that is, the vajra-like samadhi that does not die or change through realization. On the path of learning, what is obtained is the supreme, there is no other. Therefore, this is called the Prajnaparamita of the fruit. Equality liberation is: Any Bodhisattva, etc., one verse. Now, in the second chapter, in order to understand the paths of the three vehicles, there are eleven dharmas that represent it, the first of which is to reveal the basis for the arising of the knowledge of the path, although it is divided into five chapters in the extensive sutras, here the basis is revealed through implication, not directly. Second, understanding the path of the Shravakas is to enter through the way of not clinging to the Four Noble Truths. That is, it is revealed from the aspect of the four preparatory practices such as warmth, etc.

---

ན་པར་མཛད་པས། མདོར་ན་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ནི་དམིགས་མེད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་ཡང་། དེས་ཤུགས་བསྟན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དེའང་དེའི་རིགས་ཅན་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དང་། བྱང་སེམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་མཐོང་གིས་བལྟས་ནས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདོ་རྒྱས་པ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ 24-1-119a ཀྱི་དྲོ་བ། གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པས་རྩེ་མོ། གཟུགས་སོགས་དེ་ལ་རྟག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ། ས་བཅུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པས་ཆོས་མཆོག་མཚོན་པ་ཡིན་པས། འདིར་དྲོ་བ་ནི། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་གནས་པ་དྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་པས་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྩེ་མོ་བསྟན་ཏེ། དགག་ཕྱོགས་ནས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་དང་། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས་སོ། །རྟག་དང་མི་རྟག་སོགས་ཀྱིས་བཟོད་པ་བསྟན་ཏེ། འདིས་མཚོན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་མཆོག་བསྟན་ཏེ། རྒྱས་པར་ས་བཅུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་ཀྱང་འདིར་འཕགས་པ་བཞིའི་སར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ། རང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཚུལ། གཞན་ལ་ཆོས་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཚུལ། དེའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར། ལམ་དངོས་བཤད་པ་བཞི་ལས། དང་པོ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་གི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཤུགས་ལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ནི། ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ལའང་མི་གནས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་ཏེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེས་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ 24-1-119b ཀྱང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་རང་གིས་མངོན་དུ་རྟོགས་པ་བསྟན། འོ་ན་རང་རྒྱལ་དེའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་སྙམ་ན་དེའི་དོགས་པ་བསལ་བའམ། སྤྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བའམ། ཡང་ན་ལམ་མ་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དམིགས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་བཟོད་པའི་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་གཤེགས་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུ

【現代漢語翻譯】 因此，總的來說，佛陀直接宣說的是無相、離戲的大乘道。然而，這也暗示了聲聞道，爲了引導其他同類眾生，以及菩薩自身通過智慧和見地來超越，都應該瞭解。 在廣品經中，對色等諸法的空性，宣說為無有差別，這代表了聲聞道的暖位；對色等諸法，宣說為不可得，這代表了頂位；對色等諸法，遮止其以常、無常等方式存在，這代表了忍位；從十地開始，詳細闡述不住之理，這代表了世第一法。因此，這裡的暖位是：通過色等諸法來指示，五蘊皆空，不住於此，是暖位的智慧。『法性安住』表示具有不可得之相的頂位，從遮止的角度來說是不可得，從建立的角度來說是安住於法性，二者意義相同。以常與無常等表示忍位，通過這些可以瞭解到遠離了有無二邊的執著。以獲得果位等表示世第一法，雖然從十地開始廣說，但在這裡歸納為四聖位來宣說。 第三，關於獨覺道，即知道的知。其中分為四點：自己如何領悟緣起之理，如何為他人說法，此道的特點，以及真實道。首先，經文暗示了未經他人教導，以自然的方式領悟甚深緣起之理，即『如何引導』等一頌。佛陀的意念不住于任何對境之相，因此其智慧並非由對境之緣而生，而是自然生起的智慧。這暗示了獨覺證悟二分無我的智慧，雖然沒有他人教導之因，卻是自己證悟的。 如果有人認為獨覺的智慧是無因的，那麼爲了消除這種疑慮，或者說，如果普遍認為自然生起的智慧是無因的，因此不能通過道來成就，或者說，即使不修道也能證悟，那麼，像這樣一切對境寂滅的智慧，如果不依賴於能忍受甚深之義的般若波羅蜜多道，是無法證悟的，因為它被突如其來的垢染所遮蔽而無法顯現。與法性、真如無別的如來藏，是自然生起的智慧的究竟。

【English Translation】 Therefore, in short, what the Buddha directly taught is the Mahayana path of non-objectification and freedom from elaboration. However, it also implies the Shravaka path, for the purpose of guiding other beings of the same kind, and for the Bodhisattva himself to transcend through wisdom and insight, it should be understood. In the extensive Sutra, the emptiness of form and other dharmas is taught as being without distinction, which represents the heat stage of the Shravaka path; the non-apprehension of form and other dharmas represents the peak stage; the prohibition of form and other dharmas existing in terms of permanence, impermanence, etc., represents the forbearance stage; starting from the ten bhumis, the detailed explanation of the nature of non-abiding represents the supreme mundane dharma. Therefore, the heat stage here is: indicated by form and other dharmas, the five skandhas are empty, not abiding in them, is the wisdom of the heat stage. 'Abiding in dharmata' indicates the peak stage with the aspect of non-apprehension, from the perspective of negation it is non-apprehension, and from the perspective of establishment it is abiding in dharmata, the two are established as having the same meaning. Permanence and impermanence, etc., indicate the forbearance stage, through which it can be understood to be free from the two extremes of affirmation and negation. Obtaining the fruit, etc., indicates the supreme mundane dharma, although it is extensively explained starting from the ten bhumis, here it is summarized into the four noble stages to be explained. Third, regarding the Pratyekabuddha path, which is the knowledge of the path of knowledge. It is divided into four points: how one understands the meaning of dependent origination, how to teach the Dharma to others, the characteristics of this path, and the actual path. First, the sutra implies the understanding of the profound meaning of dependent origination in a natural way without being taught by others, that is, 'How to guide' and other verses. The Buddha's mind does not abide in any aspect of objects, therefore its wisdom is not born from the condition of objects, but is naturally arising wisdom. This implies that the Pratyekabuddha's wisdom of realizing the two aspects of selflessness, although there is no cause of being taught by others, is realized by oneself. If someone thinks that the Pratyekabuddha's wisdom is without cause, then to dispel this doubt, or if it is generally believed that naturally arising wisdom is without cause, therefore it cannot be achieved through the path, or that one can be enlightened even without practicing the path, then, such wisdom in which all objects are pacified cannot be enlightened without relying on the Prajnaparamita path that can endure the profound meaning, because it is obscured by sudden defilements and cannot appear. The Tathagatagarbha, which is inseparable from dharmata and suchness, is the ultimate of naturally arising wisdom.

---

ག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་པས་དག་པའམ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་བཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉི་ཙེ་བའི་དོན་ལ་བཟོད་པའམ་བློས་ལྕོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་མཐུས་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ན། རང་རྒྱལ་ལའང་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་ལ་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུས་སྲིད་པ་ཐ་མ་གྱུར་པ་ན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་འཐད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་དེས་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཚུལ་སྟོན་པ་མདོ་འདིར་མེད། གསུམ་པ་དེའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། གཟུང་དོན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་ལ་འཛིན་པ་མ་སྤངས་པས། ཉན་ཐོས་ལས་འཕགས་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ལས་དམན་པའི་དབང་པོ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ནམ་རིགས་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལས་གཟུང་བ་མ་གྲུབ་པ་དང་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ལམ་མངོན་རྟོགས་ཤུགས་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ནི། ཆོས་འཆད་པ་དང་སོགས་ 24-1-120a ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ། སྣང་ཡུལ་དེ་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་ཀྱང་འཛིན་པ་ལ་དེར་སྣང་མི་ཁེགས་པ་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྟོགས་རིགས་དེ་མཚོན་པར་བྱས་པའོ། །རྟེན་ནི། གང་ཟག་བཞི་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། དངོས་བསྟན་སྟོང་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པའི་གང་ཟག་བཞི་བཤད་པས། གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་མི་སྐྲག་པའི་རང་རྒྱལ་ཀྱང་འཕང་བའོ། །བཞི་པ་ལམ་དངོས་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཤུགས་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་བཞི་ནི། ཡུམ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་བཏགས་པའི་ཚུལ་མི་འདོར་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་དྲོ་བ་མཚོན་པར་མཛད་པ་སྐབས་འདིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རིག་ཅེས་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་དེ་ལྟར་བཏགས་ནས་བསྟན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་དེས་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་སོ། །གཟུགས་སོགས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྩེ་མོ་ནི། གཟུགས་འཕེལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་དང་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ནང་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ལ་དེར་མི་འཛིན་པས་བཟོད་པ་བསྟན་པ་ནི་འདིར། ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཕྱིར་མི་སློབ་པར། སློབ་ཅིང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ 24-1-120b ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའམ། ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བའམ་མི་དམིགས་པར་སློབ་པར་བསྟན་པས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ནི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ

【現代漢語翻譯】 更何況是其他呢？小乘道所證得的真如，是否被各種各樣的障礙所染污？或者，是否憑藉著屬於般若波羅蜜多範疇的力量，能夠容忍或理解斷除對實有之執著的空性之義？因此，經文表明，即使是對於聲聞乘，如果先前已經習慣於二分無我，那麼在最後一生中，即使沒有其他人的教導，也能如此證悟，這在意義上是合理的。第二，此經中沒有展示通過無聲之身來宣說佛法的方式。第三，其道路的特點是：捨棄了所取義的分別念，但沒有捨棄能取。因此，它超越了聲聞乘，但低於大乘的證悟能力，成爲了具有中等根器之人的所依或種姓的道路的顯現。從那之後，關於所取不存在而能取存在的道路的顯現，此經通過宣說佛法等方式，暗示了其發展。例如，在夢境和幻象中，顯現的境並非本質上存在，但能取卻不會因此而停止顯現，以此來象徵所取不存在而能取存在的證悟。所依是四種補特伽羅等，通過直接展示不畏懼空性的四種補特伽羅，也暗示了不畏懼所取自性不存在和人無我的獨覺。第四，在實際道路上，獨覺的四加行道暗示了四種情況：在廣大的《般若經》中，以不捨棄假名施設的方式，展示了與法性不相違背的暖位，在此處，通過『菩薩精通智慧』等來表示，即擅長通過假名施設的方式來宣說佛法，並且即使如此施設，也不會與勝義諦中不可言說的法性相違背，這就是所謂的行持。證悟色等不增不減之相的頂位，通過『色增長完全衰減』等一句來表示。由於內空等的原因，不執著於色等，因此經文在此處展示了忍位，通過『諸法種種完全執取故不學，學習』來表示，即爲了遣除對外和內等各種法的執著，而展示十八空性等，通過這種方式，爲了完全執取各種法，而學習不學或不執取或不緣念。法頂是無生之相。 更何況是其他呢？小乘道所證得的真如，是否被各種各樣的障礙所染污？或者，是否憑藉著屬於般若波羅蜜多範疇的力量，能夠容忍或理解斷除對實有之執著的空性之義？因此，經文表明，即使是對於聲聞乘，如果先前已經習慣於二分無我，那麼在最後一生中，即使沒有其他人的教導，也能如此證悟，這在意義上是合理的。 第二，此經中沒有展示通過無聲之身來宣說佛法的方式。 第三，其道路的特點是：捨棄了所取義的分別念，但沒有捨棄能取。因此，它超越了聲聞乘，但低於大乘的證悟能力，成爲了具有中等根器之人的所依或種姓的道路的顯現。從那之後，關於所取不存在而能取存在的道路的顯現，此經通過宣說佛法等方式，暗示了其發展。例如，在夢境和幻象中，顯現的境並非本質上存在，但能取卻不會因此而停止顯現，以此來象徵所取不存在而能取存在的證悟。所依是四種補特伽羅等，通過直接展示不畏懼空性的四種補特伽羅，也暗示了不畏懼所取自性不存在和人無我的獨覺。 第四，在實際道路上，獨覺的四加行道暗示了四種情況：在廣大的《般若經》中，以不捨棄假名施設的方式，展示了與法性不相違背的暖位，在此處，通過『菩薩精通智慧』等來表示，即擅長通過假名施設的方式來宣說佛法，並且即使如此施設，也不會與勝義諦中不可言說的法性相違背，這就是所謂的行持。證悟色等不增不減之相的頂位，通過『色增長完全衰減』等一句來表示。由於內空等的原因，不執著於色等，因此經文在此處展示了忍位，通過『諸法種種完全執取故不學，學習』來表示，即爲了遣除對外和內等各種法的執著，而展示十八空性等，通過這種方式，爲了完全執取各種法，而學習不學或不執取或不緣念。法頂是無生之相。

【English Translation】 What need is there to mention other things? Is the Suchness attained by the path of the Lesser Vehicle purified by various obscurations? Or, is it by the power of belonging to the category of Prajnaparamita that can tolerate or comprehend the meaning of emptiness that cuts off the view of substantiality? Therefore, the text shows that even for the Shravakas, if they have previously become accustomed to the two-fold selflessness, then in the last life, even without the teaching of others, it is reasonable to realize it in this way. Secondly, this sutra does not show the way to teach the Dharma through the soundless body. Thirdly, the characteristic of its path is that it abandons the conceptualization of the object of grasping, but does not abandon the grasping itself. Therefore, it transcends the Shravaka Vehicle, but is lower than the realization ability of the Great Vehicle, and becomes the manifestation of the path of the basis or lineage of those with medium faculties. From then on, regarding the manifestation of the path where the object of grasping does not exist but the grasping exists, this sutra implies its development through teaching the Dharma and so on. For example, in dreams and illusions, the appearing object is not essentially existent, but the grasping does not stop appearing, thus symbolizing the realization that the object of grasping does not exist but the grasping exists. The basis is the four types of individuals, etc. By directly showing the four types of individuals who are not afraid of emptiness, it also implies the Pratyekabuddha who is not afraid of the non-existence of the self-nature of the object of grasping and the selflessness of the person. Fourthly, on the actual path, the four preparatory practices of the Pratyekabuddha imply four situations: In the extensive Prajnaparamita Sutras, the warm stage, which does not abandon the imputation of names and shows that it is not contrary to the nature of reality, is shown here by 'Bodhisattva is skilled in wisdom,' etc., that is, skilled in teaching the Dharma through the imputation of names, and even if it is imputed in this way, it does not become contrary to the nature of reality that cannot be expressed in the ultimate truth, which is called practice. The peak stage of realizing the aspect of increase and decrease of form, etc., is shown by one verse such as 'Form increases and completely decreases.' Because of the emptiness of the interior, etc., there is no attachment to form, etc., therefore the text shows the forbearance stage here, which is expressed by 'Because all dharmas are completely grasped in various ways, one does not learn, learns,' that is, in order to eliminate the attachment to various dharmas such as external and internal, the eighteen emptinesses, etc., are shown, and through this method, in order to completely grasp various dharmas, one learns not to learn or not to grasp or not to focus on. The Dharma top is the aspect of non-birth. What need is there to mention other things? Is the Suchness attained by the path of the Lesser Vehicle purified by various obscurations? Or, is it by the power of belonging to the category of Prajnaparamita that can tolerate or comprehend the meaning of emptiness that cuts off the view of substantiality? Therefore, the text shows that even for the Shravakas, if they have previously become accustomed to the two-fold selflessness, then in the last life, even without the teaching of others, it is reasonable to realize it in this way. Secondly, this sutra does not show the way to teach the Dharma through the soundless body. Thirdly, the characteristic of its path is that it abandons the conceptualization of the object of grasping, but does not abandon the grasping itself. Therefore, it transcends the Shravaka Vehicle, but is lower than the realization ability of the Great Vehicle, and becomes the manifestation of the path of the basis or lineage of those with medium faculties. From then on, regarding the manifestation of the path where the object of grasping does not exist but the grasping exists, this sutra implies its development through teaching the Dharma and so on. For example, in dreams and illusions, the appearing object is not essentially existent, but the grasping does not stop appearing, thus symbolizing the realization that the object of grasping does not exist but the grasping exists. The basis is the four types of individuals, etc. By directly showing the four types of individuals who are not afraid of emptiness, it also implies the Pratyekabuddha who is not afraid of the non-existence of the self-nature of the object of grasping and the selflessness of the person. Fourthly, on the actual path, the four preparatory practices of the Pratyekabuddha imply four situations: In the extensive Prajnaparamita Sutras, the warm stage, which does not abandon the imputation of names and shows that it is not contrary to the nature of reality, is shown here by 'Bodhisattva is skilled in wisdom,' etc., that is, skilled in teaching the Dharma through the imputation of names, and even if it is imputed in this way, it does not become contrary to the nature of reality that cannot be expressed in the ultimate truth, which is called practice. The peak stage of realizing the aspect of increase and decrease of form, etc., is shown by one verse such as 'Form increases and completely decreases.' Because of the emptiness of the interior, etc., there is no attachment to form, etc., therefore the text shows the forbearance stage here, which is expressed by 'Because all dharmas are completely grasped in various ways, one does not learn, learns,' that is, in order to eliminate the attachment to various dharmas such as external and internal, the eighteen emptinesses, etc., are shown, and through this method, in order to completely grasp various dharmas, one learns not to learn or not to grasp or not to focus on. The Dharma top is the aspect of non-birth.

---

་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་པར་མཛད་ཀྱང་འདིར་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་འཛིན་ལ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བསམ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བའི་རྣམ་ཅན་ཆོས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་དེའི་ནུས་པས་འདས་ལམ་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལམ་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚུལ་དུ་མདོ་གཞན་ན་བསྟན་ཀྱང་འདིར་བདེན་བཞི་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཞིར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱས་པ་ལྟར་ན་ཆོས་བཟོད་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པའི་མདོ་བཞི་ཙམ་འདིར་བསྟན་པ་ནི། དང་པོ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཤེར་ཕྱིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྟེན་བརྟེན་པར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་མཚོན་ནོ། །དེ་དག་འདིར་ནི། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་གཞི་གཟུགས་དང་གཞི་ཤེར་ཕྱིན་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པ་སོགས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་རྣམས་གཉིས་དང་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མཉམ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཚུལ་ 24-1-121a དུ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་རིས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པར་གནས་པའོ། །དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་གསུམ་འཕང་ངོ་། །ཀུན་འབྱུང་གི་གཞི་ལས་དང་པོ་མཐའ་མེད་པ་ནི། དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཟུགས་སོགས་གཟུང་བ་དམིགས་པ་རྣམས་དང་། འཛིན་པ་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཕ་མཐའ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བྱེད་ལས་ལས་གཟུགས་སོགས་སངས་རྒྱས་སུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་བླང་དོར་མེད་པ། བྱམས་སོགས་བསྒོམ་པ་འབྱོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །འགོག་པ་བཞི་ལས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཚུ་རོལ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་མེད་བཞིན་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བས་དེར་ཞེན་གྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་སྤོང་བའམ་འགོག་པ་དེ་ཕ་རོལ་མྱང་འདས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་ནས་སྟོན་པའི་བཀའ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འགོག་བདེན་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་

【現代漢語翻譯】 雖然在廣大的經文中，具有『如是』之語的教義已被闡述，但在此處，通過『甚至全知者也完全掌握』等語句來揭示，意味著通過思考，即使是全知者也能完全掌握。以無生之見證的殊勝智慧，憑藉其力量，必定會出現在超越之路中。現在，在菩薩的道上，有見道和修道兩種。首先，作為象徵道路知識的第四個法，菩薩的見道在其他經文中以十六剎那的忍智方式來闡述，但在此處，它被揭示為直接證悟四諦的四種智慧。也就是說，如果按照廣說，這裡揭示了象徵四法忍智慧的四個經文。首先，色等事物的如實性是所緣境，而作為其所緣境的般若波羅蜜多被稱為佛，因為兩者在相互依賴的分析中無法成立。不接受所緣境和能緣境為一或異等範疇，像這樣見到的智慧象徵著苦法忍。這些在此處通過『色不是智慧』等來揭示，苦諦的基礎是色，而基礎般若波羅蜜多既非一也非異等。由於如實性和法性不是二或一的關係，所以一切法從一開始就處於平等性中，如同虛空一般，無法通過範疇來區分。通過這種暗示，其他三個也隨之顯現。集諦的基礎，即最初的無邊無際，通過『所緣境的自性』等來揭示，意味著沒有邊際作為目標。也就是說，作為集起，成為有漏之因的色等所取之境，以及能取之心識，以及法性如虛空，以及其所緣境，即證悟世界之智慧的般若波羅蜜多，都是無邊無際的智慧。如此證悟的行為，即對色等確信為佛，沒有取捨，修習慈等，所有這些都會出現。在四種滅諦中，空性的相狀通過『意識此岸』等來揭示。也就是說，不是空性滅除了事物，而是對事物本無之物，通過各種意識來設定目標，這就是此岸輪迴。通過見到境的無自性，破除對它的執著，從而捨棄或滅除，這就是到達彼岸涅槃之境，安住于佛陀的教誨之中。像這樣，一切法從一開始就是空性，緣于滅諦的正見，這就是見滅諦的智慧。由此獲得佛果。 Although the doctrines with the word 'thus' are explained in the extensive sutras, here, it is revealed through 'even the all-knowing one fully grasps,' etc., meaning that through contemplation, even the all-knowing one can fully grasp. With the supreme wisdom that sees unbornness, by its power, it will surely arise on the path of transcendence. Now, on the path of the Bodhisattva, there are two aspects: the path of seeing and the path of cultivation. First, as the fourth dharma symbolizing the knowledge of the path, the Bodhisattva's path of seeing is explained in other sutras as the sixteen moments of forbearance and knowledge, but here, it is revealed as the four wisdoms that directly realize the Four Noble Truths. That is, according to the extensive explanation, the four sutras symbolizing the wisdom of the four dharma-forbearances are revealed here. First, the suchness of form and so on is the object, and the Prajnaparamita (perfection of wisdom) that is its object is called Buddha, because the two cannot be established in a mutually dependent analysis. Not accepting the object and the subject as one or different, etc., the wisdom that sees in this way symbolizes the forbearance of suffering. These are revealed here through 'form is not wisdom,' etc. The basis of the truth of suffering is form, and the basis of Prajnaparamita is neither one nor different, etc. Since suchness and phenomena are not in a relationship of two or one, all dharmas are from the beginning in a state of equality, like the sky, and cannot be divided by categories. Through this implication, the other three also appear. The basis of the origin of suffering, which is the initial infinity, is revealed through 'the nature of the objects,' etc., meaning that there is no limit as an object. That is, as the origin, the form and so on that become the cause of contaminated things, and the grasping consciousness, and the nature of dharma like the sky, and its object, the Prajnaparamita that realizes the wisdom of knowing the world, are all infinite wisdom. The action of realizing in this way, that is, believing that form and so on are definitely Buddhas, without acceptance or rejection, and the accomplishment of cultivating love and so on, all of these will arise. Among the four cessations, the aspect of emptiness is revealed through 'consciousness this shore,' etc. That is, it is not that emptiness eliminates things, but that on things that are inherently non-existent, various consciousnesses are used to set goals, this is the samsara of this shore. By seeing the selflessness of the object, breaking the attachment to it, thereby abandoning or eliminating it, this is called going to the shore of nirvana, abiding in the teachings of the Buddha. In this way, all dharmas are empty from the beginning, focusing on the correct view of cessation, this is the wisdom of seeing the truth of cessation. From this, Buddhahood is attained.

【English Translation】 Although the doctrines with the word 'thus' are explained in the extensive sutras, here, it is revealed through 'even the all-knowing one fully grasps,' etc., meaning that through contemplation, even the all-knowing one can fully grasp. With the supreme wisdom that sees unbornness, by its power, it will surely arise on the path of transcendence. Now, on the path of the Bodhisattva, there are two aspects: the path of seeing and the path of cultivation. First, as the fourth dharma symbolizing the knowledge of the path, the Bodhisattva's path of seeing is explained in other sutras as the sixteen moments of forbearance and knowledge, but here, it is revealed as the four wisdoms that directly realize the Four Noble Truths. That is, according to the extensive explanation, the four sutras symbolizing the wisdom of the four dharma-forbearances are revealed here. First, the suchness of form and so on is the object, and the Prajnaparamita that is its object is called Buddha, because the two cannot be established in a mutually dependent analysis. Not accepting the object and the subject as one or different, etc., the wisdom that sees in this way symbolizes the forbearance of suffering. These are revealed here through 'form is not wisdom,' etc. The basis of the truth of suffering is form, and the basis of Prajnaparamita is neither one nor different, etc. Since suchness and phenomena are not in a relationship of two or one, all dharmas are from the beginning in a state of equality, like the sky, and cannot be divided by categories. Through this implication, the other three also appear. The basis of the origin of suffering, which is the initial infinity, is revealed through 'the nature of the objects,' etc., meaning that there is no limit as an object. That is, as the origin, the form and so on that become the cause of contaminated things, and the grasping consciousness, and the nature of dharma like the sky, and its object, the Prajnaparamita that realizes the wisdom of knowing the world, are all infinite wisdom. The action of realizing in this way, that is, believing that form and so on are definitely Buddhas, without acceptance or rejection, and the accomplishment of cultivating love and so on, all of these will arise. Among the four cessations, the aspect of emptiness is revealed through 'consciousness this shore,' etc. That is, it is not that emptiness eliminates things, but that on things that are inherently non-existent, various consciousnesses are used to set goals, this is the samsara of this shore. By seeing the selflessness of the object, breaking the attachment to it, thereby abandoning or eliminating it, this is called going to the shore of nirvana, abiding in the teachings of the Buddha. In this way, all dharmas are empty from the beginning, focusing on the correct view of cessation, this is the wisdom of seeing the truth of cessation. From this, Buddhahood is attained.

---

པ་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་བྱང་ཀུན་དེར་འདུ་བ། འཚེ་བ་ཀུན་ཞི་བ་ཐོབ་པ་གསུམ་དེས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་གཞི་ལས་མྱང་འདས་ལ་དེར་ཞེན་ཞི་བ་ནི། 24-1-121b གལ་ཏེ་སྟོན་པས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། ཐོབ་པ་པོ་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ན་དོན་དམ་པར་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་སྦ་བ་དང་། རང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ལམ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེར་འགོད་པ། སྦྱིན་སོགས་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་ན། ས་དང་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ཡང་གནད་གཅིག་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་བསྟན་པར་ཡང་མཛད་མོད་དོན་འདིར་གསུངས་པ་ཙམ་ལ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་སྒོམ་ལམ་ལ། སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་དངོས་གཉིས། དངོས་ལ་ཟག་བཅས་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་དང་། ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་གཉིས། འདི་གཉིས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་རྣམ་བཞག་མཛད་དོ། །དང་པོ་ལ་མོས་བསྔོ་ཡི་རངས་གསུམ། མོས་པ་ལ་དངོས་དང་དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ། ཟག་མེད་ལ་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོ་དང་། རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་སྤྱིར་བཏང་ནས། ད་ནི་ལྔ་པ་སྒོམ་ལམ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ཚད་མེད་ 24-1-122a ཀྱང་ཡུམ་གཞན་ལས་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སྐབས་འདིར། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། གནོད་པས་མི་བརྫི་བ་གཉིས་བསྟན་ཏེ་གཞན་བཞི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་གང་ཚེ་ང་ནི་ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་རེ་རེས་བསྟན་ཏོ། །དྲུག་པ་མོས་པ་ལ་མདོར་རྒྱས་པར། རང་དོན་མོས་པ། གཉིས་དོན་མོས་པ། གཞན་དོན་མོས་པ་གསུམ། དེ་རེ་རེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ། སླར་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་དག་གི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཉེར་བདུན་དུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་རང་དོན་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་ཕན་ཡོན། ལ་ལས་བདེ་གཤེགས་ཞེས་པ་ནས་ཆར་མི་ཕོད་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་རྒྱས་པར་གླིང་བཞི་དགེ་བཅུ་ལ་བཀོད་པ་སོགས་དགུ་ལས་འདི་ཐ་མའོ། །གཉིས་དོན་མོས་པ། རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ནས་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ལ། འདིས་རང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པ་དང་། འདི་འཁོར་འདས་ཀ

【現代漢語翻譯】 以及，將所有對治品都包含在其中，獲得平息一切損害的三種功德。從道的基石出發，涅槃的寂靜在於： 如果導師通過『如果導師』等語句來教導，因為眾生從根本上就沒有產生過，所以其自性就是涅槃。如果不能成立獲得者等，那麼在勝義諦中，證悟無法找到涅槃的智慧，就是見到道諦法性的忍。憑藉這種力量，諸佛會守護、保護和隱藏，安住在自相智的道上，並將他人安置於此道，並將佈施等迴向于圓滿菩提。 這樣，以證悟一切法平等性的智慧，如實地照見四諦的法性。因此，即使從地和相的角度分為十六種，其要點仍然是一個。雖然有時會從功德的角度進行闡述，但在這裡只是概括地說明。 第二，關於大乘修道。分為修道的行為和修道本身兩部分。修道本身又分為有漏修道后得位和無漏修道等持位兩部分。對於這兩部分，耶謝瓦（Yogic lineage founder）尊者分別建立了清凈世間智慧和出世間智慧的分類。 第一部分包括信解、迴向和隨喜三種。信解又分為信解本身以及對信解的利益、讚歎、恭敬和稱頌三種。無漏部分包括成就修道等持的體性和清凈修道解脫道兩種。總的來說，現在是第五個方面，關於修道的行為，一般來說，修道的行為是無量的。 但是，在其他的《母經》中，說了六種，這裡只說明瞭獲得無上菩提和不被損害所侵擾兩種，其餘四種則通過意義來暗示。這些就是『當我是』等，以及『般若波羅蜜多』等，每一頌都說明了一個方面。 第六，關於信解，分為簡略和廣說兩種。即自利信解、二利信解和他利信解三種。每一種又分為小、中、大三種。再次，每一種又分為小小等三種，這樣信解就變成了二十七種，並且有二十七種次第來說明這些信解的利益。這裡是自利信解之大的大的利益，從『有些人，善逝』到『不畏懼雨』之間所說的，詳細地將四洲安置在十善等九種之中，這是最後一種。二利信解，從『勝者的智慧』到『一切法都將執行』之間所說的。這能成就自他之利，並且這個輪迴和涅槃的……

【English Translation】 And, all antidotes are included therein, obtaining the three merits of pacifying all harms. Starting from the basis of the path, the peace of nirvana lies in: If the teacher teaches through statements like 'If the teacher,' because sentient beings have never been produced from the beginning, their nature is nirvana. If the attainment of the attainer cannot be established, then in the ultimate truth, the wisdom that realizes the unobtainability of nirvana is the forbearance of seeing the Dharma-nature of the Path Truth. By this power, the Buddhas will guard, protect, and conceal, abiding on the path of self-cognizant wisdom, and will place others on this path, and will dedicate generosity and so on to perfect Bodhi. Thus, with the wisdom that sees all dharmas as equality, the Dharma-nature of the Four Noble Truths is seen as it is. Therefore, even if divided into sixteen from the perspective of ground and aspect, the key point remains one. Although sometimes explained from the aspect of qualities, here it is only summarized. Second, regarding the Mahayana path of meditation. It is divided into the activity of the path of meditation and the path of meditation itself. The path of meditation itself is further divided into the stage of subsequent attainment of the contaminated path of meditation and the stage of equipoise of the uncontaminated path of meditation. For these two, Yeshe Zhap (Yogic lineage founder) established the classification of pure worldly wisdom and transcendental wisdom respectively. The first part includes three: faith, aspiration, and joy. Faith is further divided into faith itself and the benefits, praise, reverence, and glorification of faith. The uncontaminated part includes the nature of accomplishing the path of meditation in equipoise and the two paths of pure meditation and liberation. Generally speaking, now is the fifth aspect, regarding the activity of the path of meditation. In general, the activity of the path of meditation is immeasurable. However, in other 'Mother Sutras,' six are mentioned. Here, only the two of attaining unsurpassed Bodhi and not being overwhelmed by harm are explained, while the other four are implied through meaning. These are 'When I am' and 'Prajnaparamita,' etc., each verse explaining one aspect. Sixth, regarding faith, it is divided into brief and extensive. That is, faith for one's own benefit, faith for the benefit of two, and faith for the benefit of others. Each of these is further divided into small, medium, and large. Again, each is divided into small-small, etc., so faith becomes twenty-seven types, and there are twenty-seven stages to explain the benefits of these faiths. Here is the great benefit of the great faith for one's own benefit, from 'Some, the Sugata' to 'Not fearing rain,' extensively placing the four continents in the nine of the ten virtues, etc. This is the last one. Faith for the benefit of two, from 'Wisdom of the Victorious Ones' to 'All dharmas will operate.' This accomplishes the benefit of oneself and others, and this samsara and nirvana...

---

ྱི་བདེ་བ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ས་དང་འཁོར་སྒྱུར་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དོན་མོས་པ་རྒྱལ་བས་བརྒྱ་བྱིན་དྲི་བ་སོགས་ནས་རོ་གཅིག་འགྱུར་བར་དུ་སྟེ། ཤིང་གི་གྲིབ་མའི་དཔེས་ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཚུལ་གཅིག་བྱེད་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །བདུན་པ་བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་གསུམ་ལ་རྒྱས་པར་ཉེར་བདུན་ཡོད་ཀྱང་འདིར་གཞན་དོན་མོས་པའི་བསྔགས་པ་ཁོ་ན་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོར་གཞན་དོན་དུ་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་པ་ན་ལྟར་སྣང་དང་ 24-1-122b ཡང་དག་གི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །དེའི་བསྔགས་པ་ལ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས། དང་པོ་ལ་ལས་གངྒའི་ཀླུང་གི་སོགས། གཉིས་པ་དེའི་འཐད་པ་དཔེས་བསྟན་པ་ལ། ཆུང་ངུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་པའི་མོས་པ་ནི། མྱུ་གུ་མེད་པར་སོགས་ཏེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་ཚུལ་དང་། འབྲིང་པོ་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་མོས་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཚེ་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ན་ཞེས་སོ། །ཆེན་པོ་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་མོས་པ། དཔེར་ན་མ་དྲོས་མཚོ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཏེ། དག་ས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མེད་ན་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་སོ། །འདིར་སྒོམ་ལམ་མོས་པ་ཡིན་ཡང་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་མོས་པའི་བསྔགས་པ་ཞར་ལ་བསྟན་པའམ། ཡང་ན་མ་དག་ས་བདུན་དང་། དག་ས་སྔ་མ་གཉིས་དང་། ས་བཅུ་པར་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་མདོ་རྒྱས་པར་བསྔོ་བ་སྔོན་དང་ཡི་རངས་རྗེས་སུ་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཏེ་གསུངས་པ། དང་པོ་དཔེ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྣང་བྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཡི་རངས་དང་ཤེས་རབ་མི་དམིགས་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རངས་བར་བྱ་བའང་བསྔོ་བའི་དམིགས་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་སྟོན་ནོ། །སེང་བཟང་གིས་ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་གཉིས་བསྔགས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡར་སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །དགུ་པ་བསྔོ་བ་ལ་རྒྱས་པར་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། བསྔོ་བའི་འ༡ཁ༢ོ༣ར་གསུམ་ 24-1-123a པོ་དག་པ་དོན་དམ་གྱི་ངོས་ནས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྔོ་བྱ་སངས་རྒྱ༤ས་ཀྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ། གྲོགས་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་དང་ལྡན་པ༥། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ༦། དེའི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་བསྔོ་བ་ཡིན་པ༧། འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གཏོགས་པ༨། དབྱེ་བ་ཆུ༩ང་འབྲི༡ང་༠ ༡ཆ༡ེ་གསུམ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཀུན། དོན་དུ་ཀུན་ར

【現代漢語翻譯】 應當深信一切安樂的來源，這通過土地和轉輪王的例子來展示。 爲了利益他人，從勝者梵天提問等開始，直到融為一體；通過樹蔭的例子，展示了所有道路都以一種方式通往大菩提的合理性。 第七，讚頌、尊敬、讚美共有二十七種，但這裡只展示了利益他人的讚美。這又分為，首先，爲了利益他人而宣講般若時，講述瞭如幻和真實的差別。《菩薩如果非常》等兩頌。 對其讚美分為一般和特殊兩種。第一種是《業如恒河沙》等。第二種是用例子展示其合理性，即小根器信奉者的信奉是《無芽》等，說明了從如芽般的初發心產生一切道之功德的方式；中等不清凈七地的信奉是《太陽輪何時》等，即如果在這個世界上出現聖者的智慧，勝義菩提心；大根器清凈三地的信奉，如《譬如瑪卓瑪湖》等，說明如果沒有清凈地的智慧菩提心，就不會產生如來的一切智智。 這裡雖然是修道，但順便展示了信奉者的信奉的讚美，或者也可以理解為分別對應不清凈七地、清凈前二地和十地。 第八，隨喜，經中廣說迴向之前和隨喜之後，但這裡是總結來說的。首先是例子，《世間此中顯現》等兩頌。其中，通過方便隨喜和智慧無執的結合，對善根進行隨喜，也與迴向的對境一同展示。僧賢將這兩頌歸入讚美之中。 第九，迴向，經中廣說了十一種類別，即從清凈勝義的角度迴向三輪，以及在世俗中憶念迴向的對境諸佛之眾，具備以遍知作意所攝持的度母等，並且以智慧不執著三輪之相，這是諸佛隨喜的迴向，果不屬於三界，分為小、中、大三種，總共十一種。實際上，都是爲了利益一切眾生。

【English Translation】 One should have deep faith in the source of all happiness, which is demonstrated by the examples of the earth and the Chakravartin King. For the benefit of others, starting from the questions of the Victorious Brahma and so on, until they become one; through the example of the shade of a tree, it shows the rationality of all paths leading to the Great Bodhi in one way. Seventh, there are twenty-seven kinds of praise, reverence, and admiration, but here only the admiration for benefiting others is shown. This is further divided into, first, when teaching Prajnaparamita for the benefit of others, the difference between the illusory and the real is explained. 'If a Bodhisattva is very...' etc., are two verses. The admiration for it is divided into general and specific. The first is 'Karma like the Ganges' sand' etc. The second is to show its rationality with examples, that is, the faith of small capacity practitioners is 'Without sprout' etc., explaining how all the qualities of the path arise from the initial generation of Bodhicitta like a sprout; the faith of the intermediate impure seven grounds is 'When the sun's mandala' etc., that is, if the wisdom of the noble ones, the ultimate Bodhicitta, arises in this world; the faith of the great capacity pure three grounds, such as 'Like Lake Mapam' etc., explains that without the wisdom Bodhicitta of the pure grounds, the Tathagata's omniscient wisdom will not arise. Although this is the path of meditation, the admiration of the faith of the faithful is shown incidentally, or it can be understood as corresponding to the impure seven grounds, the first two pure grounds, and the ten grounds respectively. Eighth, rejoicing, the sutra extensively speaks of dedication before and rejoicing after, but here it is summarized. First is the example, 'In this world, this appears' etc., two verses. Among them, through the combination of skillful means of rejoicing and wisdom of non-attachment, rejoicing in the roots of virtue is also shown together with the objects of dedication. Sengzang included these two verses in the category of praise. Ninth, dedication, the sutra extensively speaks of eleven categories, that is, dedicating the three wheels from the perspective of pure ultimate reality, and in conventional terms, remembering the assembly of Buddhas, the objects of dedication, possessing Taras etc. embraced by the intention of omniscience, and with wisdom not clinging to the characteristics of the three wheels, this is the dedication rejoiced by the Buddhas, the fruit does not belong to the three realms, divided into small, medium, and large three types, a total of eleven. In reality, all are for the benefit of all beings.

---

ྫོབ་ཏུ་རང་གཞན་གྱི་དགེ་རྩ་ཀུན་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བ་ལ་འདུས་སོ། །མདོ་འདིར་ནི། འདས་དུས་སྔོན་གྱི་སོགས་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་དུ་གསུངས་པས། འདས་དུས་ནས་ཟག་མེད་པ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྟན་ཏེ། བསྔོ་བྱ་ཚོགས་ཀྱི་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཡི་རངས་དང་བསྔོ་བ་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །བསྡུས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་བཅས་དང་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན། ཡོངས་བསྔོ་གལ་ཏེ་ནས་ཆུད་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས། དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན་སོགས་འཁོར་གསུམ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་བསྟན། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ནས་རྒྱལ་བས་གསུངས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མཚན་མེད་ཀྱི་བསྔོ་བ་བསྟན། དེ་ལྟས་འདི་ལྟར་སོགས་ནས་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་སྨྲ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་བསྔོ་བ་བསྟན། གཞན་མདོ་ལས་ 24-1-123b གསུངས་པའི་བསྔོ་བ་གསུམ་ནི་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་འདིར་དེ་གསུམ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་བསྔོ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ་གོང་གི་ཁོངས་སུ་དེ་རྣམས་ཡར་ལྡན་དུ་འདུས་པས་སོ། །བཅུ་པ་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ལ། རྒྱས་པར་ལྔར་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མཉམ་བཞག་ཏུ་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཉིད་དེ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་འདིས་བཟུང་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་སོ། །ཁྱད་པར་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་ཞེན་དང་མཚན་ཞེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་གནས་པའི་དོན་སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་དོན་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མདོ་འདིར་མཆོག་ཉིད་ནི། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའང་འཕང་ངོ་། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི། གང་ཚེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས། ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་། ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ནུས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་རང་གི་ངོ་བོ་གསུམ་ལས། དང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ 24-1-124a ཚིགས་བཅད་

【現代漢語翻譯】 總之，迴向可分為兩種：一種是緣于自己和他人的一切善根，爲了菩提而回向；另一種是以不執著的方式進行迴向。此經中，從『過去世』到『完全征服』，講述了憶念佛陀的功德。以殊勝的迴向對像——佛陀的功德為代表，將所有有漏和無漏的善根作為目標，進行隨喜和迴向。以『菩薩』等兩句經文，表明了與方便相應和不屬於三界。從『完全迴向』到『不浪費』，表明了這是無所緣的行相，證悟了三輪體空。從『如果這樣』到『佛所說』，表明了無相的迴向。從『因此這樣』到『宣說佛所說』，表明了佛陀認可的迴向。其他經中所說的三種迴向，是按回向的對境來劃分的，這裡將這三種迴向歸納在一起。以『如是完全迴向』等兩句經文，將它們包含在上述內容中，因為它們已經圓滿地包含在其中了。 第十，修持禪定道，廣說有五種：修持禪定道的體性，就是在等持中現證離戲的智慧。這是道之諸法的首要或殊勝之處，其他的波羅蜜多依靠它才能到達無上菩提。這是從功德的角度來說的。它的特點是對從色蘊到一切種智的一切法，不以實執和相執而顯現。其果是暫時地將諸法安住于無所緣的狀態，並使之融入修行者的相續中；最終成就偉大的無上菩提。此經中，『殊勝』以『盲人無目標』等兩頌來表示，由此也暗示了成就偉大的佛果。『不顯現一切』，以『何時有為和無為』等兩句偈頌，通過肯定和否定的方式來表示，由此可知，其體性是證悟離戲之智，並將諸法安住于無所緣的狀態。 第十一，清凈禪定道生起之因，不生起之因，清凈禪定道自性，共有三種。第一，菩薩。

【English Translation】 In short, dedication can be divided into two types: one is to dedicate all the merits of oneself and others to Bodhi; the other is to dedicate in a non-attached manner. In this sutra, from 'past times' to 'completely subdued', it tells of remembering the merits of the Buddha. Taking the merits of the Buddha, the supreme object of dedication, as a representative, all the defiled and undefiled merits are taken as the goal for rejoicing and dedication. With the two lines of scripture such as 'Bodhisattva', it indicates that it corresponds to the means and does not belong to the three realms. From 'complete dedication' to 'not wasted', it indicates that this is a form of no object, and realizes the emptiness of the three wheels. From 'if so' to 'what the Buddha said', it indicates the dedication of no characteristics. From 'therefore like this' to 'say what the Buddha said', it indicates the dedication approved by the Buddha. The three dedications mentioned in other sutras are divided according to the objects of dedication. Here, these three dedications are summarized. With the two lines of scripture such as 'Thus completely dedicate', they are included in the above content, because they are already fully included in it. Tenth, practicing the path of meditation, broadly speaking, there are five types: the nature of practicing the path of meditation is the wisdom of directly realizing freedom from elaboration in Samadhi. This is the primary or supreme aspect of the Dharmas of the path, and other Paramitas rely on it to reach unsurpassed Bodhi. This is from the perspective of merit. Its characteristic is that it does not manifest with clinging to reality and clinging to characteristics for all Dharmas from the skandha of form to omniscient wisdom. Its result is to temporarily settle the Dharmas in a state of no object and integrate them into the continuum of the practitioner; ultimately achieving the great unsurpassed Bodhi. In this sutra, 'supreme' is expressed by the two verses such as 'blind man without a target', which also implies the achievement of the great Buddha fruit. 'Does not manifest everything' is expressed by the two verses such as 'when there is conditioned and unconditioned', through affirmation and negation, from which it can be known that its nature is the wisdom of realizing freedom from elaboration, and it settles the Dharmas in a state of no object. Eleventh, the cause of the arising of the pure meditation path, the cause of non-arising, the nature of the pure meditation path itself, there are three types. First, Bodhisattva.

---

གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་སྔོན་སྤྱོད་ཚེ་ན་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ། གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་ཅན་དག་པའི་རྟོགས་པ་ལས་འབྲས་བུར་བཞག་ལ། ཡུལ་ཅན་དག་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བློ་ལ་བདེན་ཞེན་དང་གཉིས་སྣང་གི་མཚན་ཞེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་དག་ཚུལ་ལས་ཐེག་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་འཇོག་ལ། ཡུལ་ཅན་དེ་ལྟར་དག་པའི་ཚེ་མིག་སྐྱོན་དག་པའི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡང་དག་པར་སྣང་ལ། དག་པ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མིན་ཏེ། བློ་དག་པ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཡུལ་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་བློས་དག་པར་བཅོས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ན། དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དུང་དཀར་པོ་ཡིན་ཡང་མིག་སེར་ཅན་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བློ་བསླད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་རིམ་བཞིན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་མདོ་རྒྱས་པར། རབ་འབྱོར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དུག་གསུམ་དག་པ་དང་གཟུགས་སོགས་དག་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་རྒྱལ་ལ་དེ་སྟེང་ཤེས་སྒྲིབ་ 24-1-124b ཕྱོགས་གཅིག་གིས་དག་པ་སྟོན་བྱེད་དུ། གཟུགས་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པ་ཤེར་ཕྱིན་དག་པ་སོགས་དང་མ་རིག་པ་དག་པས་འདུ་བྱེད་དག་པའི་བར་དུའོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་སོགས་ལམ་ཀུན་དག་པར་བསྟན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བྲལ་བྱ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་དེ་སྟེང་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཉམས་པའམ་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་དག་པ་གསུམ་བཤད་མ་ཐག་པའི་མདོ་དེས་བསྟན་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་པའི་ཤིན་ཏུ་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལམ་དགུ་ཡོད་པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་དག་ཤེར་ཕྱིན་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་སོགས་ནས། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་ལ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇལ་བྱེད་ཤེས་པ་དང་གཞལ་བྱ་བདེན་གཉིས་ལྟ་བུ་ཐ་དད་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་རྟེན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་སྟོན་པ

【現代漢語翻譯】 第一，通過（總的方面）來闡述。 第二，通過前行，如壽命等來闡述。 第三，通過色之清凈等偈頌來闡述：將有境的清凈認知作為結果，而有境的清凈，即是有境的色等清凈，二者並無差別。其原因是，對於具有相信心和二取執著的遮蔽，通過清凈的方式，可以獲得三乘的證悟果位。當有境如此清凈時，就像眼疾痊癒后所見一樣，因為能如實見到境的自性，所以境也顯得清凈。這兩種清凈並非不同，因為心的清凈是由於見到境的自性，而境的清凈是其自性本就如此，並非由心所改造。實際上，一切法從一開始就處於極度清凈、無遮蔽的自性之中，但就像白色的海螺在患有黃眼病的人眼中顯現為黃色一樣，由於顛倒錯亂的心，以顛倒的方式去執著。通過正確的道次第修習，逐漸見到事物清凈的實相。關鍵就在於此。因此，在廣大的經部中說：『善現，色之清凈即是果之清凈。』等等，總的方面闡述之後，就別而言之，就聲聞的清凈而言，毒三（貪嗔癡）的清凈與色等的清凈二者並無差別。對於獨覺而言，在此之上，加上所知障的一部分清凈。色清凈是果清凈，果清凈是般若波羅蜜多清凈等，以及無明清凈導致行清凈等。就菩薩而言，佈施清凈導致戒律清凈等，闡述了道的完全清凈。如此一來，從所斷的煩惱障，以及獨覺的所知障的一部分，菩薩道的障礙等方面，從減弱或脫離的角度，闡述了聲聞、獨覺、菩薩的三種清凈。剛剛闡述的經典中說，佛陀是斷除二障及其習氣，達到完全清凈、究竟清凈的境界。通過具有九個道位的修道，從極小的極小清凈，即般若波羅蜜多清凈導致色之清凈等，到極大的極大無證悟等之間進行闡述。無戲論的智慧不依賴於能測量的知識和所測量的真假二諦等對立的境和有境，而是通過成為平等性，成為三界的對治，這是大乘證悟的特殊種類。這就是所闡述的內容。

【English Translation】 First, it is explained through (general aspects). Second, it is explained through preliminaries, such as lifespan, etc. Third, it is explained through verses such as the purity of form: The purity of the subject is established as the result, and the purity of the subject is the purity of the object's form, etc., and there is no difference between them. The reason for this is that, for those with belief and the obscuration of dualistic clinging, the fruits of the three vehicles' realization are established through the way of purification. When the subject is so pure, just as seeing after eye disease is cured, because the nature of the object is seen as it is, the object also appears pure. These two purities are not different, because the purity of the mind is due to seeing the nature of the object, and the purity of the object is because its nature is such, not because it is purified by the mind. In reality, all phenomena are from the beginning in a state of great purity, free from obscurations, but just as a white conch appears yellow to someone with yellow eyes, due to a reversed and confused mind, clinging in a reversed way. Through practicing the correct path in stages, one gradually sees the pure reality of things. The key is in this. Therefore, in the extensive sutras, it is said: 'Subhuti, whatever is the purity of form is the purity of the result.' etc., generally explained, and then specifically, in terms of the purity of the Shravakas, the purity of the three poisons (greed, hatred, and ignorance) and the purity of form, etc., are not different. For the Pratyekabuddhas, in addition to that, a portion of the purity of the knowledge obscurations. The purity of form is the purity of the result, the purity of the result is the purity of the Prajnaparamita, etc., and the purity of ignorance leads to the purity of action, etc. In terms of the Bodhisattvas, the purity of generosity leads to the purity of ethics, etc., explaining the complete purity of the path. Thus, from the afflictive obscurations to be abandoned, and a portion of the knowledge obscurations of the Pratyekabuddhas, and the obscurations of the Bodhisattva path, from the perspective of weakening or liberation, the three purities of the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas are explained. The sutra just explained says that the Buddhas are those who have purified the two obscurations along with their habitual tendencies, reaching the ultimate purity, the ultimate purity. Through the path of cultivation with nine levels, from the smallest of the small purity, the purity of the Prajnaparamita leads to the purity of form, etc., to the greatest of the great non-realization, etc., is explained. Non-conceptual wisdom does not rely on the measuring knowledge and the measured two truths, etc., as opposing objects and subjects, but through becoming equality, becoming the antidote to the three realms, this is a special kind of Mahayana realization. This is what is being explained.

---

འི་མདོ་ནི། དག་པ་ནི་འཚལ་བ་མ་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། དག་པ་ནི་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་སོགས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤང་བའི་ཤེར་ཕྱིན་འདི་སྨན་པར་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད། ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྤང་གཉེན་དུ་ལྟ་བ་དང་། འབད་ 24-1-125a པས་བསྐྱེད་བྱ་དང་། ཐོབ་བྱར་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀླན་ཀ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྤང་བྱ་ཆེན་པོ་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་འཇོམས་པ་སོགས་མི་འཐད་པ་ལྟ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་སྤང་གཉེན་དང་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་གྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་བཀྲུ་བའི་ཚུལ་བཞིན་འཐད་པར་རྟོགས་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཤུགས་ལས་འཕང་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་མདོ་རྒྱས་པ་ན་བཞུགས་པས་བསྟན་བཅོས་སུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད། སྡུད་པ་འདིར་མ་གསུངས་ཏེ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ།། ༈ །། 第三品基智 སྐབས་གསུམ་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་དེ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་དགུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གཞི་ཞེས་པ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་པའི་རྟོགས་པའོ། །བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དམན་པའི་རྟོགས་པ་ཤུགས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་སྤྱིར་བཏང་ནས། མཚོན་བྱེད་ཆོས་དགུ་ནི་ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས། སྙིང་རྗེས་ཞིལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས། ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བའི་གཞི་ཤེས། ཐབས་ཀྱིས་ཉེ་བའི་གཞི་ཤེས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་དྲུག་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་སུ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དེ་འཛིན་སྟངས། འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་དང་གསུམ་གྱི་ལམ་དངོས་བཤད་པས་དེ་ལྟར་དགུས་ 24-1-125b གཞི་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་སོ། །དེ་ལྟར་དགུ་པོ་དེ་དག་མདོ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ། སོ་སོའི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པའི་སྦྱར་ཚུལ་བསྟན་བཅོས་དང་ཞིབ་ཏུ་སྦྱར་ནས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། སྐབས་འདིར་གཞི་ཤེས་བདུན་དུ་བསྟན་ཏེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པས་རིང་བ་ཤེས་ཤིང་། གཉེན་པོ་བསྟན་པས་ཉེ་བ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ནི། དཔའ་བོ་གར་སྤྱོད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ཡང་དག་འདས་ལ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྲིད་པར་མི་གནས་པ་དང་། དེ་མན་གྱིས་སྙིང་རྗེས་ཞི་བར་མི་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ག

【現代漢語翻譯】 《般若經》中，『清凈是不求』等同於平等，『清凈是不生於欲界、色界、無色界』等，表明了作為對治，能摧毀三界所攝之應斷法。對於此，爲了消除爭論，不應將此般若波羅蜜多視為醫治，不應執持，不應視為無所得等，而應視其為應斷之對治；不應視為通過努力而生起、應獲得之物等，以此來消除爭論。例如，認為以微小對治無法摧毀巨大應斷等觀點是不合理的，因為勝義諦中，應斷與對治、大小等並不成立。但在世俗諦中，如同洗去衣服上的污垢一樣，是合理的，諸如此類，許多道理也應從字裡行間領會。這些內容在廣經中有所闡述，因此論典中如此宣說，但在略集中並未提及，應通過意義來理解。 第三品 基智 第三品講述基智，有九法可以作為其象徵。所謂『基』，是指作為斷除增益的基礎，即蘊、界、處的一切法。僅僅了知這些都是無人我，是聲聞乘的證悟。了知二無我，從而達到無戲論，是大乘的證悟。從大乘證悟的角度出發，首先直接闡述安住於此種姓的基智，從而間接了知小乘的證悟，這是總的原則。而九種象徵之法，即以智慧不住有邊的基智，以慈悲不住寂滅邊的基智，以無方便遠離的基智，以方便靠近的基智，不共品的基智，共品的基智這六種，是區分大乘和小乘的差別法，這是總的闡述。然後，直接闡述基智的加行、其平等性（即執持方式）以及果（即見道）這三種道，以此九法來確立基智。這九法在廣經中有所闡述，應結合論典詳細瞭解各自內部的差別和應用方式。此處將基智闡述為七種，因為通過闡述不共品，就能了知遠離；通過闡述共品，就能通過意義了知靠近。首先，關於不住有寂的基智，即『英雄行何處』等一頌，表明了以『超越三有』不住于有邊，以『低於此者』以慈悲不住于寂滅邊。關於不共品和共品的基智，即……

【English Translation】 In the Sutra, 'Purity is not seeking' is equivalent to equality, and 'Purity is not born in the desire realm, form realm, or formless realm' indicates that it serves as an antidote to destroy the objects to be abandoned encompassed by the three realms. To eliminate disputes, this Prajnaparamita should not be regarded as a cure, should not be clung to, and should not be seen as non-attainment, but should be regarded as an antidote to what should be abandoned; it should not be seen as something to be generated through effort or something to be obtained, thereby eliminating disputes. For example, the view that a small antidote cannot destroy a large object to be abandoned is unreasonable, because in the ultimate truth, objects to be abandoned and antidotes, size, etc., are not established. However, in the conventional truth, it is reasonable, just like washing away dirt from clothes, and many such principles should be understood from between the lines. These contents are elaborated in the extensive Sutra, and therefore the treatises explain them in this way, but they are not mentioned in the abridged collection, and should be understood through their meaning. Chapter Three: The Wisdom of the Basis The third chapter discusses the Wisdom of the Basis, which has nine dharmas that can symbolize it. The 'basis' refers to all the dharmas of the aggregates, realms, and sources that serve as the foundation for cutting off imputations. Merely knowing that these are empty of a self of a person is the realization of the Hearers' Vehicle (Śrāvakayāna). Knowing the two selflessnesses, thereby achieving non-proliferation, is the realization of the Great Vehicle (Mahāyāna). From the perspective of the Great Vehicle's realization, the Wisdom of the Basis that abides in this lineage is directly explained first, thereby indirectly understanding the realization of the Lesser Vehicle, which is the general principle. The nine symbolic dharmas are: the Wisdom of the Basis that does not abide in existence due to wisdom, the Wisdom of the Basis that does not abide in peace due to compassion, the Wisdom of the Basis that is distant due to the absence of skillful means, the Wisdom of the Basis that is close due to skillful means, the Wisdom of the Basis of dissimilar aspects, and the Wisdom of the Basis of similar aspects. These six are the differentiating dharmas between the Great and Lesser Vehicles, which is a general explanation. Then, the practice of the Wisdom of the Basis, its equality (i.e., the manner of holding), and the fruit (i.e., the path of seeing) are directly explained, thereby establishing the Wisdom of the Basis with these nine dharmas. These nine dharmas are explained in the extensive Sutra, and the differences and applications within each should be understood in detail by combining them with the treatises. Here, the Wisdom of the Basis is explained as seven, because by explaining the dissimilar aspects, distance can be understood; by explaining the similar aspects, closeness can be understood through meaning. First, regarding the Wisdom of the Basis that does not abide in existence or peace, i.e., the verse 'Where do heroes go?' etc., it indicates that 'transcending the three existences' does not abide in existence, and 'those below this' do not abide in peace due to compassion. Regarding the Wisdom of the Basis of dissimilar and similar aspects, i.e.,...

---

ཞི་ཤེས་ནི། འགྲོ་བ་འདི་དག་མིང་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲྭ་བར་ཆུད་པ་ནི་སྤང་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པས་མ་བཅིངས་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཁའ་ལ་བྱ་བཞིན་རྒྱུ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཅི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་འདི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚུ་རོལ་ཏེ་སོ་སྐྱེས་བགྲོད་མཐོང་གི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་དང་། ཕུང་ལྔ་རྒྱུན་ཆད་པའི་དངོས་མེད་ནི་ཕ་རོལ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། ཡིན་ལུགས་ཆོས་ཉིད་ནི་མཐའ་དེ་གཉིས་ཀར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་ཏེ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཕུང་གསུམ་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མིན་པས་ཏེ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཉི་ཙེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་ 24-1-126a ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་འཁོར་འདས་གང་གི་མཐར་མ་གནས་པ་དེ་ནི་གཞི་ཤེར་ཕྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཡང་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ཞི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྲིད་མཐར་མི་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་མི་སྲིད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་ནས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པས་འཇུག་ན་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཐབས་མེད་པས་རིང་ལ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་མི་རྟོགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ཉེ་རིང་ལྟར་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་མཚན་མར་ཞེན་པ་ནི་སྤང་བྱའི་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། བཟློག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་གཞི་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བློས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མམ་གནས་ལུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཁོར་འདས་དངོས་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པས་དབེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་ནས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེ་བསལ་མེད་པར་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གཅིག་པར་ཤེས་པས་ནི། མངོན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་སྲིད་ཞིའི་ 24-1-126b མཐའ་ངང་གིས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་དངོས་མེད་གང

【現代漢語翻譯】 ཞི་ཤེས་ནི། (zhi shes ni) 意思是寂靜之智，對於『眾生』（'gro ba，指有情眾生）這個詞，以及其他詞彙，都只是一個章節而已。眾生執著於事物，陷入自己所設想的分別之網，這是應該捨棄的。像這樣認識之後，不被能取所取的戲論束縛，像鳥兒一樣在法性的虛空中飛翔的智慧，才是對治。那麼，為什麼作為對治的基智，不能通過證悟的門徑，安住于輪迴或寂滅呢？具有事物自性的五蘊，被凡夫俗子視為輪迴的道路，這就是輪迴的邊際。五蘊斷絕的無實有，則是涅槃的邊際。而實相法性，並不安住于這兩種邊際，是雙融大平等。因為它既不是實有，也不是非實有，也不是介於兩者之間的第三種法。實有和非實有，都只是被觀察的對象，而這兩者都在法性的空性中平等。不落入輪迴和涅槃任何一邊的法性大平等，就是基智般若、如來藏和法界。因此，以它為所緣境的道路，被稱為道般若，它也不安住于兩種邊際。從不安住于寂滅的方面來說，是無緣大悲；從不安住于輪迴的方面來說，是般若波羅蜜多。誰能如實地證悟它，就不會安住于兩種邊際。因此，如果不如實地證悟它，而執著于實有和非實有的相狀，即使修行，也無法獲得圓滿的佛果，所以是遙遠的。如果不執著于實有和非實有的相狀，而是證悟其平等性，那就是接近的方便。雖然實相在一切法中無有遠近，但由於如理證悟和不如理證悟的差別，才顯得有遠近。因此，執著于基、道、果之法的相狀，就是應該捨棄的基智。反之，就是對治的基智。但這不是爲了捨棄所捨棄之物而人為造作，而是諸法的本性或實相，本來就遠離輪迴、涅槃、實有、非實有等戲論，所以這個實相非常深奧。證悟深奧的平等性之後，了知輪迴和涅槃的一切法，無有差別，在本性上都是大平等，就能捨棄一切顯現的執著。這樣就能自然地阻止輪迴和寂滅的邊際。像這樣的法性，無論是色等實有，還是非實有，都是如此。 寂靜之智是指，對於『眾生』（有情眾生）這個詞，以及其他詞彙，都只是一個章節而已。眾生執著於事物，陷入自己所設想的分別之網，這是應該捨棄的。像這樣認識之後，不被能取所取的戲論束縛，像鳥兒一樣在法性的虛空中飛翔的智慧，才是對治。那麼，為什麼作為對治的基智，不能通過證悟的門徑，安住于輪迴或寂滅呢？具有事物自性的五蘊，被凡夫俗子視為輪迴的道路，這就是輪迴的邊際。五蘊斷絕的無實有，則是涅槃的邊際。而實相法性，並不安住于這兩種邊際，是雙融大平等。因為它既不是實有，也不是非實有，也不是介於兩者之間的第三種法。實有和非實有，都只是被觀察的對象，而這兩者都在法性的空性中平等。不落入輪迴和涅槃任何一邊的法性大平等，就是基智般若、如來藏和法界。因此，以它為所緣境的道路，被稱為道般若，它也不安住于兩種邊際。從不安住于寂滅的方面來說，是無緣大悲；從不安住于輪迴的方面來說，是般若波羅蜜多。誰能如實地證悟它，就不會安住于兩種邊際。因此，如果不如實地證悟它，而執著于實有和非實有的相狀，即使修行，也無法獲得圓滿的佛果，所以是遙遠的。如果不執著于實有和非實有的相狀，而是證悟其平等性，那就是接近的方便。雖然實相在一切法中無有遠近，但由於如理證悟和不如理證悟的差別，才顯得有遠近。因此，執著于基、道、果之法的相狀，就是應該捨棄的基智。反之，就是對治的基智。但這不是爲了捨棄所捨棄之物而人為造作，而是諸法的本性或實相，本來就遠離輪迴、涅槃、實有、非實有等戲論，所以這個實相非常深奧。證悟深奧的平等性之後，了知輪迴和涅槃的一切法，無有差別，在本性上都是大平等，就能捨棄一切顯現的執著。這樣就能自然地阻止輪迴和寂滅的邊際。像這樣的法性，無論是色等實有，還是非實有，都是如此。

【English Translation】 ཞི་ཤེས་ནི། (zhi shes ni) means the wisdom of tranquility. For the term 'sentient beings' ('gro ba, referring to sentient beings), and other terms, it is just a chapter. Sentient beings are attached to things and fall into the net of their own conceptualizations, which should be abandoned. Knowing this, not being bound by the proliferation of the grasper and the grasped, the wisdom that flies like a bird in the sky of Dharmata is the antidote. Then, why can't the base wisdom, which is the antidote, abide in Samsara or Nirvana through the gateway of realization? The five aggregates, which have the nature of things, are regarded by ordinary people as the path of Samsara, which is the edge of Samsara. The non-existence of the five aggregates is the edge of Nirvana. However, the true nature of Dharmata does not abide on these two edges, it is the great equality of dual integration. Because it is neither existent nor non-existent, nor is it a third Dharma in between. Existent and non-existent are just objects to be observed, and both are equal in the emptiness of Dharmata. The great equality of Dharmata, which does not fall into either the edge of Samsara or Nirvana, is the base wisdom Prajna, Tathagatagarbha, and Dharmadhatu. Therefore, the path with it as the object of focus is called the path Prajna, and it does not abide on the two edges. From the aspect of not abiding in tranquility, it is the great compassion without focus; from the aspect of not abiding in Samsara, it is Prajnaparamita. Whoever realizes it as it is will not abide on the two edges. Therefore, if one does not realize it as it is, but clings to the characteristics of existent and non-existent, even if one practices, one cannot attain the perfect Buddhahood, so it is far away. If one does not cling to the characteristics of existent and non-existent, but realizes its equality, then it is a close means. Although reality has no near or far in all Dharmas, it appears to be near or far due to the difference between realizing it as it is and not realizing it as it is. Therefore, clinging to the characteristics of the base, path, and fruit Dharmas is the base wisdom that should be abandoned. Conversely, it is the antidote base wisdom. But this is not artificially created to abandon what should be abandoned, but the nature or reality of Dharmas is inherently free from the proliferation of Samsara, Nirvana, existent, non-existent, etc., so this reality is very profound. After realizing the profound equality, knowing that all Dharmas of Samsara and Nirvana are without difference, and are all great equality in nature, one can abandon all attachments to appearances. In this way, the edges of Samsara and Nirvana can be naturally prevented. Such Dharmata, whether it is form and other existent things, or non-existent things, is the same. The 'wisdom of tranquility' refers to the fact that the term 'sentient beings' (referring to sentient beings), and other terms, are merely chapters. Sentient beings cling to phenomena, becoming trapped in the web of their own conceptual distinctions, which is what should be abandoned. Having understood this, the wisdom that is not bound by the elaborations of grasping and being grasped, and that flies like a bird in the sky of the nature of reality, is the antidote. So, why is it that the fundamental wisdom, which is the antidote, does not abide in either samsara or nirvana through the gateway of realization? The five aggregates, which possess the nature of phenomena, are regarded by ordinary beings as the path of samsara, which is the extreme of samsara. The non-existence of the five aggregates, which is devoid of substance, is the extreme of nirvana. However, the true nature of reality does not abide in either of these extremes; it is the great equality of union. This is because it is neither existent nor non-existent, nor is it a third phenomenon in between. Existent and non-existent are merely objects to be observed, and both are equal within the emptiness of the nature of reality. The great equality of the nature of reality, which does not abide in either the extreme of samsara or nirvana, is the fundamental wisdom of prajna, the tathagatagarbha, and the dharmadhatu. Therefore, the path that focuses on it as its object is called the prajna path, which also does not abide in either extreme. From the perspective of not abiding in nirvana, it is great compassion without an object of focus; from the perspective of not abiding in samsara, it is prajnaparamita. Whoever realizes it as it is will not abide in either extreme. Therefore, if one does not realize it as it is, but clings to the characteristics of existent and non-existent, even if one practices, one will not attain perfect Buddhahood, and so it is distant. If one does not cling to the characteristics of existent and non-existent, but realizes its equality, then that is the close means. Although reality has no near or far in all phenomena, it appears to be near or far due to the difference between realizing it properly and not realizing it properly. Therefore, clinging to the characteristics of the base, path, and fruit is the fundamental wisdom that should be abandoned. Conversely, it is the antidote fundamental wisdom. However, this is not artificially created in order to abandon what should be abandoned, but rather the nature or reality of phenomena is inherently free from the elaborations of samsara, nirvana, existent, non-existent, and so on, and so this reality is extremely profound. Having realized the profound equality, and knowing that all phenomena of samsara and nirvana are without difference, and are all of great equality in nature, one will be able to abandon all attachments to appearances. In this way, the extremes of samsara and nirvana will naturally be prevented. Such is the nature of reality, whether it is form and other existent things, or non-existent things.

---

་གི་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན་པས་ན། ཡུལ་ཅན་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་། ཕལ་པའི་བློ་ཡི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དམན་པའི་ཉན་རང་རྣམས་འདི་མ་ཤེས་པས་ཞི་མཐར་ལྷུང་ལ། གང་གིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལམ་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་པའི་གནད་མཐར་ཐུག་འདི་ཡིན་པས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་ཀུན་ཏུ་ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་འཆད་ཤེས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱས་པར་བཅུ་ཡོད་དེ། ཁྱད་གཞི་གཟུགས་སོགས་ལ་མངོན་ཞེན་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་རྟག་མི་རྟག་སོགས་སུ་དང་། དེ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་རྫོགས་མ་རྫོགས་ལ་དང་། དེ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྟེ་དེ་གསུམ་ལ་མངོན་ཞེན་གྱིས་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་བཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་སྤང་བར་གདམས་པའོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་མ་རྫོགས་ནི་གཞན་དབང་དང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་གཉིས་སུ་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་ཅི་ཙམ་དམིགས་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེད་དེ་སོ་སྐྱེ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་ལས་ 24-1-127a བརྩམས་ཏེ་སྤྱོད་པ་ལྔ་གསུངས་པ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་བསྟན་པས་འཕེལ་བ་དང་མ་བསྟན་པས་འབྲི་བ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་བསྟོད་སྨད་ཆགས་སྡང་སོགས་ཞི་བའི་སྐྱེད་པ་པོར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་དེ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་དེས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ནི་བྱ་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་ཆེད་དུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཐོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བས་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྐྱེད་དུ་མེད་པ་དང་། གཞི་ཤེས་ལས་སུ་བྱ་དཀའ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇུག་པ་ན་བྱ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་འདེགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་དེ་དག་ཤེས་བྱ་དང་བླང་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ཡིན་ཡང་དེར་ཞེན་ན་མི་རུང་བས་བྱ་དཀའ་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་པོ་མེད་པ་དང་བྱ་དཀའ་བ་སྟེ་དེ་གསུམ་ནི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བས

【現代漢語翻譯】 此外，由於它不是一種可以被識別的識，並且由於沒有像眼識等有境識的顯現，因此很難理解。因為它超越了普通心識的思考範圍，所以它變成了各自自證智的境。因此，由於能力較弱的聲聞和緣覺不理解這一點，他們會墮入寂滅的終點。而那些能夠見到它的菩薩們，由於這是不會從道上退轉的關鍵，因此這是般若波羅蜜多的重要關鍵，並且從始至終都能夠以符合這種方式來解釋，才是意義的核心。 結合方面有十種：阻止對作為基礎的色等現象的執著的結合；以及對它的特徵，如常與無常等的執著；以及它是否圓滿作為道的功德的基礎；以及對它的真實執著的不存在。這四個方面，通過執著的方式來勸誡放棄。也就是說，圓滿與不圓滿是其他自在和遍計所設的色，對於顯現為二元的色，如果執著於色，那麼無論如何專注於色，也不會產生道的功德，就像凡夫俗子一樣。而法性的色，即以無自性來區分的色，如果專注於它，由於像幻覺一樣顯現，因此會產生道的功德，就像聖者們的后得位一樣。此外，法性般若波羅蜜多 24-1-127a 開始，講述了五種行為：由於般若波羅蜜多的自性沒有改變，因此證悟到無論是否宣說，都不會增長或減少等任何情況。般若波羅蜜多本身是寂滅讚美、誹謗、貪戀、嗔恨等的生起者，但實際上並不存在，因為它的自性是無為法，因此沒有任何人創造它，並且實際上它也不會創造任何東西。這是三種難以行持的自性：爲了遍知而難以行持，因為實際上無法獲得；通過道智的結合而難以行持，因為實際上無法產生；以及作為基礎的智難以行持，因為實際上無法指示。因此，在世俗中進入它被稱為難以行持，就像經中所說：『爲了眾生的利益而穿上盔甲，就像舉起天空一樣。』等等。因此，即使基礎和道是所知、所取和所證，如果執著於它們也是不行的，因此是難以行持的。像這樣，不改變、無作者和難以行持，這三者是從自性的角度來觀察的。

【English Translation】 Furthermore, since it is not a consciousness that can be cognized, and since there is no appearance of object-possessing consciousnesses such as eye consciousness, it is difficult to understand. Because it transcends the scope of ordinary minds, it becomes the object of the self-aware wisdom of each individual. Therefore, because the Hearers and Solitary Realizers with weaker faculties do not understand this, they fall into the extreme of quiescence. And those Bodhisattvas who see it, because this is the key to not falling back from the path, this is the ultimate crucial point of the Prajñāpāramitā, and being able to explain it in accordance with this way from beginning to end is the essence of the meaning. There are ten aspects of application: the application of preventing attachment to the basis, such as form; and attachment to its characteristics, such as permanence and impermanence; and whether it is complete as the basis of the qualities of the path; and the non-existence of attachment to its truth. These four aspects, through the way of attachment, are advised to be abandoned. That is, completeness and incompleteness are the form of other-dependence and imputation, for the form that appears as dualistic, if one is attached to form, then no matter how much one focuses on form, it will not generate the qualities of the path, just like ordinary beings. And the form of suchness, that is, the form distinguished by its lack of inherent existence, if one focuses on it, because it appears like an illusion, it will generate the qualities of the path, just like the subsequent attainment of the noble ones. Furthermore, the suchness Prajñāpāramitā 24-1-127a begins, explaining the five activities: Because the nature of Prajñāpāramitā does not change, therefore it is realized that whether it is taught or not, there is no increase or decrease in any way. Prajñāpāramitā itself is the generator of pacifying praise, slander, attachment, hatred, etc., but it does not actually exist, because its nature is unconditioned, therefore no one creates it, and in reality, it does not create anything. This is the nature of three difficult activities: it is difficult to do for the sake of omniscience, because it cannot actually be obtained; it is difficult to do through the application of the path wisdom, because it cannot actually be produced; and it is difficult to do as the basis wisdom, because it cannot actually be shown. Therefore, entering into it conventionally is called difficult to do, just as the sutra says: 'Putting on armor for the benefit of sentient beings is like lifting up the sky.' and so on. Therefore, even though the basis and path are knowable, adoptable, and obtainable, it is not right to be attached to them, therefore it is difficult to do. Like this, unchanging, without an agent, and difficult to do, these three are observed from the perspective of nature.

---

ྟན་པའོ། །ཤེར་ཕྱིན་དེའི་བྱེད་ལས་གཉིས་ནི། ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པས་རང་རང་གི་སྐལ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡུམ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་ཡུམ་ཡོད་ན་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྡུད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་ཞེན་པར་བསྟན་པའི་རྣམ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ནི། རྨི་ལམ་སྒྱུ་ 24-1-127b མ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་བདུན་བསྟན་པ་ནི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅུའོ། །དེ་ལྟར་བཅུ་པོ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འདུ་བས་ན། འདིར་ནི། སྤྱོད་པ་ཡོངས་དག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ལ། དེར་ཡང་དོན་གྱིས་གཞན་ཀུན་འདུ་སྟེ། མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤོང་ཞིང་། ཞེས་ཡུལ་གང་དུའང་མི་དམིགས་པས་གཟུགས་རྟག་མི་རྟག་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཆགས་མེད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་། ཆགས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྤྱོད། ཅེས་པས་མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་པ་འབྲས་བུ་ཇི་བཞིན་ཐོབ་པ་གཞན་ལ་རག་མི་ལས་པ་བྱ་དཀའ་བ་དང་ལྡན་པའི་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་སོ། །དཔེ་བདུན་ནི་འདིར་མ་གསུངས་སོ། །གཞི་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་མཉམ་པ་ཉིད་བཞི་ནི། མདོ་རྒྱས་པར། གཟུགས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་བདག་གི་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། ཅེས་འགྲེས་རྐང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་རིམ་པ་བཞིན། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སྔོ་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ། དབྱེ་བའམ་ཁྱད་པར། ཡུལ་ཅན་བཞིར་མངོན་ཞེན་གྱི་རློམ་པ་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དུ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྒོ་བཞིར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ཀྱང་རུང་ངོ་། །མཉམ་ཉིད་དེ་ནི་སྐབས་འདིར། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ 24-1-128a ཏེ། ཡུལ་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་མཚན་མ་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་དང་། དེ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོང་བ་ནི། ཆགས་པ་བཅད་ནས་ཞེས་པས་རློམ་པ་བཞིའི་ཆགས་པ་བཅད་ནས་འགྲོལ། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཉམ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཞེས་སྔ་མ་རྣམ་གཅོད་དང་ཕྱི་མ་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ལ། སྔ་མའི་དཔེ་ཉི་མ་གཟའ་བྲལ་དང་། ཕྱི་མའི་དཔེ་མེ་བཏང་བ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་སྤྲོས་པའི་ཚང་ཚིང་ཚིག་པས་ནའོ། །དགུ་པ་མཐོང་ལམ་ནི་རྒྱས་པར་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་པོ་སྟོན་བྱེད། གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་རྣམ་གྲང

【現代漢語翻譯】 即是般若波羅蜜多的作用。般若波羅蜜多的兩種作用是：依于佛母（藏文：ཡུམ།，含義：般若波羅蜜多）而行，各自獲得相應的果位，因此果位不會被浪費；並且完全依賴於佛母，只要有佛母，就能彙集道和果的所有功德。雖然在世俗層面是這樣，但在勝義層面，是不執著于『母親』的、具有所示現之相的結合。作為顯現卻無自性的例子有：夢境、幻術等七種顯現，這七種顯現是譬喻的結合，共有十種。 如果將這十種結合歸納起來，都包含在遠離一切所緣的瑜伽中。因此，這裡用『行持完全清凈』等一頌來表示，其中也包含了其他所有的意義。『不行持』表示不執著於色等；像這樣行持，完全捨棄一切執著，表示不緣于任何境，對於色之常與無常、圓滿與不圓滿、有染與無染等行持，完全捨棄一切執著；從執著中解脫，行持善逝（藏文：བདེ་གཤེགས།，含義：佛陀）的智慧，表示行持不改變、無作者、如實獲得果位、不依賴於他、具有難行之德的善逝智慧。這裡沒有提到七個比喻。 基智的執持，四種平等性是：在廣經中說：『不以色為傲慢心，不以色生傲慢心，不以色為我所而生傲慢心，不對色生傲慢心。』按照次第解釋，其含義是：對於色的自性、青色等的相、分類或差別、有境這四者，不生起顯現執著的傲慢，而是具有平等性的執持。或者也可以結合空性、無相、無愿、無為這四門來解釋。這裡的平等性，用『像這樣行持的菩薩』等一頌來表示：對於色等境的自性、相、差別的顯現，以及執持這些的能境都不存在，能知與所知融為平等性，即是『斷除執著』，表示斷除四種傲慢的執著而獲得解脫，在無執著的平等性中行進，前者是決斷，後者是完全斷除的方式來表示。前者的比喻是太陽脫離星宿，後者的比喻是火被熄滅，即用智慧之火燒盡戲論的叢林。 第九個是見道，廣而言之，是顯示十六種智慧。色不是常，也不是無常等等，是各種名相。

【English Translation】 That is the function of Prajñāpāramitā. The two functions of Prajñāpāramitā are: by practicing the Mother (Tibetan: ཡུམ།, meaning: Prajñāpāramitā), each obtains the fruit according to their share, so the fruit is not wasted; and completely relying on the Mother, as long as there is the Mother, all the merits of the path and fruit are gathered. Although it is like this on the conventional level, on the ultimate level, it is a combination that does not cling to 'mother' and has the appearance of being shown. Examples of appearances that are without self-nature are: dreams, illusions, and other seven appearances, these seven appearances are a combination of metaphors, there are ten in total. If these ten combinations are summarized, they are all included in the yoga that is free from all objects of focus. Therefore, here, it is expressed in one verse such as 'Conduct is completely pure', which also includes all other meanings. 'Not practicing' means not clinging to form, etc.; practicing like this, completely abandoning all clinging, means not focusing on any object, and for the practice of permanence and impermanence, completeness and incompleteness, attachment and non-attachment of form, etc., completely abandoning all clinging; liberating from clinging, practicing the wisdom of the Sugatas (Tibetan: བདེ་གཤེགས།, meaning: Buddhas), means practicing the wisdom of the Sugatas that does not change, has no author, obtains the fruit as it is, does not depend on others, and has the virtue of being difficult to practice. The seven metaphors are not mentioned here. The holding of the base knowledge, the four equalities are: In the extensive sutra it says: 'Not to be arrogant with form, not to generate arrogance with form, not to generate arrogance with form as mine, not to generate arrogance towards form.' Explaining in order, the meaning is: For the nature of form, the characteristics of blue etc., the classification or difference, and the possessor of objects, these four, without generating the arrogance of manifest clinging, but having the holding of equality. Or it can also be explained by combining the four doors of emptiness, signlessness, wishlessness, and non-action. The equality here is expressed in one verse such as 'Bodhisattvas who practice in this way': The appearance of the nature, characteristics, and differences of objects such as form, and the absence of the object-possessor who holds these, the knowable and the knowing merge into equality, which is 'cutting off attachment', indicating that the attachment of the four kinds of arrogance is cut off and liberation is obtained, progressing in the equality of non-attachment, the former is a decisive cut and the latter is expressed in the way of complete cutting off. The metaphor for the former is the sun separating from the constellations, and the metaphor for the latter is the fire being extinguished, that is, the forest of elaboration is burned by the fire of wisdom. The ninth is the path of seeing, broadly speaking, it is the display of the sixteen wisdoms. Form is not permanent, nor is it impermanent, etc., are various terms.

---

ས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་དོན་མ་ལུས་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བས་ན་འཁྲུལ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནའང་། མ་དག་པ་གཞི་མི་སྲིད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱས་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་ན་ལྟ་བར་བྱེད་པ་པོ་དང་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྐྱེ་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་སོགས་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ 24-1-128b བདེན་པ་མཐོང་བ་མིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་དག་ཅིང་། ལས་ཉོན་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དགག་བྱ་གདོད་ནས་མེད་པས་ན་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་བྱེད་པོའམ་འགོག་པ་མེད་དེ་བྱེད་པོ་མ་དམིགས་པ་དང་། ལམ་བདེན་གྱི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་མཁྱེན་གསུམ་བསྟན་ཟིན་པའི་སྐབས་འདིར་གནས་སྐབས་རྫོགས་པའམ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་མདོ། རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་འདས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་འདི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་སྟོན་པའི་ཚིགས་དང་ཡང་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་འདི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་དང་། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་མཇུག་སྡུད་དེ་སྐབས་གསུམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་། མདོ་བསྡུས་པ་འདིར་དེ་མ་གསུངས་སོ།། ༈ །། 第四品等正加行 དེ་ལྟར་ཡུལ་མཁྱེན་གསུམ་བཤད་ནས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞི་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་བསྡུས་ཏེ་སྒོམ་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དེ་གོམས་ནས་གྲུབ་པའི་ཚད་དུ་གྱུར་པ་དྲོད་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་བསྟན་པ་ནི། སྐབས་སོ་སོའི་གོམས་པ་རྫོགས་པའི་རྩེ་ 24-1-129a མོ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་དང་། སློབ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་ག

【現代漢語翻譯】 在十六地中，這裡以一個偈頌'一切法自性清凈'等，概括性地揭示了所有意義，即一切法從本初就自性清凈且光明，並且從其狀態中永不改變，因此即使在顯現為錯亂的時刻，也不可能存在不凈的基礎，所以不會超出完全清凈的範圍。像這樣，如果以正確的智慧來觀察般若波羅蜜多，並安住于禪定之中，那麼能觀察者和所觀察的法都不可得，平等一味，這就是對最勝般若波羅蜜多的修行。'因此，證悟無生平等性，就是證悟一切法的究竟實相。因此，如實地照見痛苦等法的本性。而認為無常等，並非是究竟的真理，因為在實相中，無常和痛苦等並不成立。此外，所有痛苦之法自性清凈，煩惱和業的生起之相完全清凈，由於本來沒有需要斷除的，因此沒有獲得止滅的作者或止滅，因為作者不可得。道諦之法也不可得，也應如此理解。在廣本經典中，在講完三智之後，有總結性的經文，如'善現，此般若波羅蜜多並非獲得任何法，也非超越任何法'等等，這些是顯示基礎智的總結之詞。還有'善現，此般若波羅蜜多並非超越三界'等等，這些是顯示道智的總結之詞。還有'善現，此般若波羅蜜多並非從佛法施與聲聞法，也非捨棄聲聞法'等等，這些是顯示一切種智的總結，即顯示了三個階段的圓滿，但在略本中沒有提到這些。 第四品 等持加行 如是宣說了所知三智后，爲了修持這些，宣說了四種加行。將已確定為三智的所有方面彙集起來修習，是圓滿次第加行。當這種加行變得熟練並達到成就的程度時，從暖位到剎那之間的狀態的揭示，是各個階段的熟練達到頂點的狀態。這些通過征相和增相等來表示，是頂加行。以及，作為有學道的最終階段的剎那加行。

【English Translation】 Among the sixteen grounds, here, with a single verse 'All dharmas are pure in nature,' etc., comprehensively reveals all meanings, that is, all dharmas are primordially pure and luminous in nature, and never waver from their state, so even in the moment of appearing as delusion, there is no possibility of an impure basis, so it does not go beyond complete purity. Like this, if one observes the Prajnaparamita with correct wisdom and abides in samadhi, then the observer and the observed dharmas are all unobtainable, equal in one taste, this is the practice of the supreme Prajnaparamita.' Therefore, realizing the unborn equality is realizing the ultimate reality of all dharmas. Therefore, one sees the nature of suffering and other dharmas as they are. And thinking of impermanence etc. is not the ultimate truth, because in reality, impermanence and suffering etc. are not established. Furthermore, all dharmas of suffering are pure in nature, the appearance of the arising of afflictions and karma is completely pure, since there is originally nothing to be abandoned, therefore there is no agent of obtaining cessation or cessation, because the agent is unobtainable. The dharmas of the path truth are also unobtainable, and should be understood in this way as well. In the extensive sutras, after the three wisdoms have been taught, there are concluding sutras, such as 'Subhuti, this Prajnaparamita does not obtain any dharma, nor does it transcend any dharma,' etc., these are words showing the conclusion of the base wisdom. And 'Subhuti, this Prajnaparamita does not transcend the three realms,' etc., these are words showing the conclusion of the path wisdom. And 'Subhuti, this Prajnaparamita does not give the Buddha's dharmas to the Hearers' dharmas, nor does it abandon the Hearers' dharmas,' etc., these are the conclusions showing the all-knowing wisdom, that is, showing the completion of the three stages, but these are not mentioned in the abridged sutra. Fourth Chapter: Equal Practice of Application Having explained the three knowledges of objects in this way, four applications are taught for practicing them. Gathering all aspects that have been established as the three knowledges and meditating on them is the complete stage application. When this application becomes familiar and reaches the level of accomplishment, the revelation of the state from warmth to an instant is the state where the familiarity of each stage reaches its peak. These are indicated by signs and increases, etc., and are the peak application. And, the instantaneous application, which is the final stage of the path of learning.

---

ྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་ཀུན་འདྲེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་མཐར་གྱིས་པ། དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཚང་བར་སྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ལ། དེ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་བྱ་རྣམ་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན་བསྡུས་པས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དུ་བཤད་པ་རྣམས་༡སོ། །སྒོམ་པ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་ད༢ང་། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་སྐྱོན་བདུད་ལས་ཞེ་དྲུག་ད༣ང་། བསྒོམས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་ད༤ང་། སྦྱོར་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་མཚན་ཁྱད་མཚན་བྱེད་མཚན་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་བཞི་ལས་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་ད༥ང་། མོས་སྤྱོད་ན་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ཚོགས་ལམ་ད༦ང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྦྱོར་ལ༧མ་གཉིས་བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་པོ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ད༨ང་། སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་༩བ། ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་༡༠། ཐབས་མཁས་སྦྱོར༡༡་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་གོ། དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་མདོ་རྒྱས་པར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་རེ་དང་། ལམ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པ་བཞི་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་གི་ 24-1-129b རྟོགས་བྱ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རང་རྒྱལ་གྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ལ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པ་སོགས་དཔེ་ལྔས་བསྟན་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སོགས་དྲུག་ནི་རང་རྒྱལ་ལ་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆ་ལས་བཞག་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་གཟུང་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ཉེར་བདུན་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལའང་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་སྤོང་གཉེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་སོགས་བརྒྱད་དང་། ལམ་བདེན་དམ་བཅའ་དང་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་བདུན། སྡུག་བདེན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་སོགས་ལྔ། འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྟར་ལམ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་གོ། རྣམ་མཁྱེན་ནི་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་མོད།འདིར་ཡུལ་ཅན་ལམ་བདེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བ

【現代漢語翻譯】 爲了成就（佛果），以一定的次第和順序，通過相互引導的方式進行漸次禪修。在完全成就並達到圓滿之後，於一剎那間圓滿修習所有無漏之法，即為一剎那智的四種瑜伽。首先是圓滿顯現一切相瑜伽，其中宣說了十一種代表性的法。作為禪修對象的相，是彙集了三智之相，因此被解釋為一百零三種相。二是二十種瑜伽。三是四十六種障礙禪修的魔障過失。四是十四種從禪修中獲得的功德。五是代表瑜伽本身的特徵，即從智相、差別相、作用相、自性相四方面區分出的九十一種特徵。六是隨順信解行，即以禪修瑜伽為前提，宣說了解脫分順解脫道和順抉擇道兩種道。七是瑜伽禪修者不退轉之資糧。八是以瑜伽的差別為前提的輪迴涅槃等性瑜伽。九是凈土瑜伽。十是善巧方便瑜伽。以上總共十一種。 其中，關於相，在廣義的經部中，基智之相在每個諦（真理）中各有四種。在道（Path）上，從人無我的角度展示了四種聲聞、緣覺和共同的所證悟之法。在此基礎上，緣覺證悟了所取無自性，並將其分為止觀二者，在後得位如夢如幻般地證悟，並通過五種比喻來展示。在等持位，無有遍一切染污等六種是僅從緣覺外境無自性的角度安立的。在大乘中，必須如實地理解諸法無自性的含義。這樣，二十七種是基智之相。在道智之相中，也從斷除和對治的角度展示了滅諦，如離貪之相等等八種；從立誓和理證的角度展示了道諦，如無量之相等等七種；從體性的角度解釋了苦諦，如無常之相等等五種；從空性的角度解釋了滅諦，如外空性之相等等十六空性，這樣道智之相共有三十六種。遍智是以前二者（基智和道智）的所有相為對境，因此了知先前二者的一切相。在此，與作為對境的道諦相一致，與聲聞弟子所具有的相一致的三十七道品。

【English Translation】 For the sake of accomplishment (of Buddhahood), gradually meditate in a definite order and sequence, guiding each other in a mutually inductive manner. After fully accomplishing and reaching perfection, meditate on all uncontaminated dharmas completely in a single moment, which are the four yogas of one-instantaneous wisdom. First is the yoga of complete manifestation of all aspects, in which eleven representative dharmas are taught. The aspects that are the object of meditation are the collection of the aspects of the three wisdoms, and therefore are explained as one hundred and three aspects. Second are the twenty yogas. Third are the forty-six demonic faults that hinder meditation. Fourth are the fourteen qualities obtained from meditation. Fifth are the characteristics that represent the yoga itself, which are the ninety-one characteristics distinguished from the four aspects of wisdom characteristic, difference characteristic, function characteristic, and nature characteristic. Sixth is following the practice of faith, which is based on the meditation of yoga, and explains the two paths of liberation-partially concordant path of accumulation and path of junction. Seventh is the accumulation of the non-returning yogi meditator. Eighth is the yoga of equality of samsara and nirvana based on the difference of yoga. Ninth is the pure land yoga. Tenth is the skillful means yoga. Thus, there are eleven in total. Among them, regarding aspects, in the extensive Sutra Pitaka, the aspects of the base consciousness have four each in each truth. On the Path, from the perspective of the selflessness of the person, four types of Hearers, Solitary Realizers, and common objects of realization are shown. On top of that, the Solitary Realizers realize the selflessness of what is grasped, and divide it into quiescence and subsequent, and in the subsequent attainment, they realize it like a dream or illusion, and show it through five metaphors. In the state of equipoise, the absence of pervasive defilements and so on, six are established only from the aspect of the Solitary Realizers' external object being selfless. In the Great Vehicle, the meaning of the selflessness of phenomena must be grasped as it is. Thus, twenty-seven are the aspects of the base consciousness. In the aspects of the path wisdom, the truth of arising is also shown from the perspective of abandonment and antidote, such as the aspect of detachment and so on, eight types; the truth of the path is shown from the perspective of vows and proofs, such as the aspect of immeasurability and so on, seven types; the truth of suffering is explained from the perspective of characteristics, such as the aspect of impermanence and so on, five types; the truth of cessation is explained from the perspective of emptiness, such as the aspect of external emptiness and so on, sixteen emptinesses, so there are thirty-six types of path wisdom. Omniscience is the object of all the aspects of the base and path, so it knows all the aspects of the previous two. Here, in accordance with the truth of the path as the object, the thirty-seven branches of enlightenment are in accordance with what the Hearer disciples have.

---

ྱང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་མཐུན་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། མཐར་གྱི་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ། བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་བཟོད་པ་བཞི། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་སོ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ 24-1-130a རྣམ་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སོ་དགུ་སྟེ། དོན་ལ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཐམ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་གནད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པས། དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་བྱེད་ལས་སོགས་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་ཤིང་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམས་ལ། མཉམ་བཞག་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པའོ། །མདོ་བསྡུས་པ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཉིད་བསྟན་པས་དེས་དམིགས་བྱར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཟད་པར་འདུའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱས་པར་ཉི་ཤུར་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་སྦྱོར་༡བ ། ཡུལ་ཅན་གྱིས་གང་དུའང་མི་འཛིན་པའམ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་༢བ་གཉིས་ནི་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དངོས་ཡིན་ལ། ཤེར་ཕྱིན་དེ་ལའང་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་པས་ཕྱེས་ན། གཞིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་ད༣ང་། ལམ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ད༤ང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཟབ་པའི་སྦྱོར་༥བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྔ་ནི་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ནས་བཅོ་ལྔ་པོས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་པའམ་དབང་རྟུལ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ 24-1-130b ཚེགས་ཆེན་པོས་འབད་ན་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་༦བ་ཞེས་བྱའོ། །དྲོད་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་༧ བ། རྩེ་མོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་༨བ། བཟོད་པ་ཉན་རང་གི་ས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་༩ བ། ཆོས་མཆོག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བས་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་༡བ༠། མཐོང་ལམ་པས་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་བྱང་ཆུ བ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་༡བ༡། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མྱུར་བའི་སྦྱོར་༡བ༢། ས་བརྒྱད་པར་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་ལྔར་བཤད་དེ། གཞན་དོན་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་སྦྱོར་༡བ༣། འཕེལ་འ

【現代漢語翻譯】 對於菩提心及其相應的行為，有三解脫門（三解脫門，梵文：trīṇi vimokṣa-mukhāni，三解脫門），八解脫（八解脫，梵文：aṣṭa vimokṣa，八解脫），九次第等至（九次第等至，梵文：navānupūrva-samāpatti，九次第等至），見四諦之四忍（四諦，梵文：catvāri ārya-satyāni；四忍，梵文：catasraḥ kṣāntayaḥ，四忍），以及十波羅蜜多（十波羅蜜多，梵文：daśa pāramitā，十波羅蜜多），總共三十四種。 佛陀獨有的不共之法有十力（十力，梵文：daśa balāni，十力），四無畏（四無畏，梵文：catvāri vaiśāradyāni，四無畏），四無礙解智（四無礙解智，梵文：catasraḥ pratisaṃvidaḥ，四無礙解智），十八不共法（十八不共法，梵文：aṣṭādaśāveṇikadharmāḥ，十八不共法），以及如是的體性，自生的體性，佛陀的體性，總共三十九種。實際上，是百一十種遍智的體性。 如此，在這一百二十三種體性中，基、道、果之法被簡要地闡述。因此，對於它們的作意方式，在後得位時，應知曉並修習其各自的體性、因和作用等不混淆的形態；在入定狀態中，則應修習無所緣的形態。 在此簡略的經文中，並未單獨闡述這些形態，而是僅闡述了加行，因此應通過加行來理解所緣。因為僅僅是在世俗諦中知曉基、道、果三者，並在勝義諦中修習無所緣，所以修習一切法為空性、離戲論，從反面闡述的形態是無量無盡的。 加行廣說有二十種，不執著于任何境的加行（ཡུལ་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་སྦྱོར，不執著于任何境的加行）1，以及有境不執著或不相應的加行（ཡུལ་ཅན་གྱིས་གང་དུའང་མི་འཛིན་པའམ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར，有境不執著或不相應的加行）2，這兩種是修習般若波羅蜜多的真實加行。而般若波羅蜜多也因基、道、果三種形態的差別而分為：基之如是性深奧（གཞིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ，基之如是性深奧）3，道之深不可測（ལམ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ，道之深不可測）4，以及由於形態無量，對於彼之有境有甚深加行（ཟབ་པའི་སྦྱོར，甚深加行）5等名稱，因此這五種是從加行的自性中劃分出來的。 從那之後的十五種是界限的劃分：資糧道者或根器鈍者的般若波羅蜜多修習，需要付出巨大的努力，經過漫長的時間才能生起證悟，因此稱為歷經艱難長時證悟之加行（ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར，歷經艱難長時證悟之加行）6。 暖位獲得授記之加行（དྲོད་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར，暖位獲得授記之加行）7，頂位不退轉之加行（རྩེ་མོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར，頂位不退轉之加行）8，忍位決定從聲聞、緣覺地中出離之加行（བཟོད་པ་ཉན་རང་གི་ས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར，忍位決定從聲聞、緣覺地中出離之加行）9，世第一法之後立即生起見道，故為無間之加行（བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར，無間之加行）10，見道者修習般若波羅蜜多，接近菩提之加行（བྱང་ཆུ བ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར，接近菩提之加行）11，從二地到七地之間，快速獲得菩提之加行（བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མྱུར་བའི་སྦྱོར，快速獲得菩提之加行）12，八地修習般若波羅蜜多的加行，從功德的角度分為五種：為利他而轉法輪之加行（གཞན་དོན་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་སྦྱོར，為利他而轉法輪之加行）13，增長之……

【English Translation】 Regarding Bodhicitta and its corresponding conduct, there are the three doors of liberation (三解脫門, trīṇi vimokṣa-mukhāni, the three doors of liberation), the eight liberations (八解脫, aṣṭa vimokṣa, the eight liberations), the nine successive absorptions (九次第等至, navānupūrva-samāpatti, the nine successive absorptions), the four kṣāntis (忍) seeing the four truths (四諦, catvāri ārya-satyāni, the four noble truths), and the ten pāramitās (十波羅蜜多, daśa pāramitā, the ten perfections), totaling thirty-four. The unique, non-common dharmas of the Buddha include the ten powers (十力, daśa balāni, the ten powers), the four fearlessnesses (四無畏, catvāri vaiśāradyāni, the four fearlessnesses), the four analytical knowledges (四無礙解智, catasraḥ pratisaṃvidaḥ, the four analytical knowledges), the eighteen unshared dharmas (十八不共法, aṣṭādaśāveṇikadharmāḥ, the eighteen unshared dharmas), as well as the suchness nature, the self-arisen nature, and the Buddha nature, totaling thirty-nine. In reality, it is the nature of one hundred and ten aspects of omniscience. Thus, in these one hundred and twenty-three aspects, the dharmas of the ground, path, and fruition are concisely explained. Therefore, regarding the ways of attending to them, in the post-meditation state, one should know and practice their respective natures, causes, and functions without confusion; in the meditative state, one should meditate on the aspect of non-objectification. In this concise sutra, these aspects are not explained separately, but only the application is explained, so the object should be understood through the application. Because it is only knowing the three—ground, path, and fruition—in the conventional truth and meditating without objectification in the ultimate truth, meditating on all dharmas as emptiness and free from elaboration, the aspects shown from the opposite side are said to be immeasurable and endless. The application is extensively explained in twenty ways: the application of not abiding in any object (ཡུལ་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་སྦྱོར, the application of not abiding in any object) 1, and the application of the subject not grasping or not associating with anything (ཡུལ་ཅན་གྱིས་གང་དུའང་མི་འཛིན་པའམ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར, the application of the subject not grasping or not associating with anything) 2, these two are the actual applications of meditating on Prajñāpāramitā. And Prajñāpāramitā is also divided by the differences of the three aspects of ground, path, and fruition: the profundity of suchness of the ground (གཞིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ, the profundity of suchness of the ground) 3, the unfathomable depth of the path (ལམ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ, the unfathomable depth of the path) 4, and because of the immeasurable aspects, the application of profundity for the subject of that and that (ཟབ་པའི་སྦྱོར, the application of profundity) 5, etc. Therefore, these five are divided from the nature of the application. The fifteen from then on are the divisions of boundaries: the Prajñāpāramitā meditation of the practitioner on the accumulation path or of dull faculties requires great effort and a long time to generate realization, so it is called the application of realizing through great effort and long time (ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར, the application of realizing through great effort and long time) 6. The application of obtaining prophecy in the heat stage (དྲོད་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་སྦྱོར, the application of obtaining prophecy in the heat stage) 7, the application of non-regression in the peak stage (རྩེ་མོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར, the application of non-regression in the peak stage) 8, the application of definitely emerging from the grounds of Śrāvakas and Pratyekabuddhas in the forbearance stage (བཟོད་པ་ཉན་རང་གི་ས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར, the application of definitely emerging from the grounds of Śrāvakas and Pratyekabuddhas in the forbearance stage) 9, the application of no interval because the path of seeing arises immediately after the supreme dharma (བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར, the application of no interval) 10, the application of the practitioner on the path of seeing meditating on Prajñāpāramitā, approaching enlightenment (བྱང་ཆུ བ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར, the application of approaching enlightenment) 11, the application of quickly obtaining enlightenment from the second to the seventh bhūmis (བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མྱུར་བའི་སྦྱོར, the application of quickly obtaining enlightenment) 12, the application of meditating on Prajñāpāramitā on the eighth bhūmi is explained in five aspects from the perspective of qualities: the application of turning the wheel of Dharma for the benefit of others (གཞན་དོན་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་སྦྱོར, the application of turning the wheel of Dharma for the benefit of others) 13, the increasing of...

---

གྲིབ་དང་སྐྱེ་འགག་ཀུན་བྱང་སོགས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་༡བ༤། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་བླང་བྱ་དོར་བྱ་སོགས་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་༡བ༥། གཟུགས་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཙམ་དུའང་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་༡བ༦། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ངོ་བོར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ༡༧ ས་བརྒྱད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ས་དགུ་པའི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་༡བ༨་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་དང་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དེ་དྲུག་ལ་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་རྣམ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དང་པོ་ནས་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་གདུལ་བྱ་ལ་རང་རང་གི་སྐལ་པ་དང་འཚམས་པར་ཆོས་བསྟན་པས་རང་འབྲས་ 24-1-131a ཐོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ས་བཅུ་པའི་སྒོམ་པ་དག་པའི་སྦྱོར་༡བ༩་ཞེས་བྱ་སྟེ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་ས་འོག་མར་དག་མ་ནུས་པ་རྣམས་འདིར་དག་པས་སློབ་ལམ་གྱི་དག་པ་ལ་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལོ་དང་ཟླ་བ་སོགས་སུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བར་ཐུན་ནམ་མཚམས་སུ་བཅད་དེ་སྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་མི་སྒོམ་གྱི་མཚམས་བྱེད་པས་ན་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་༢བ༠་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །མདོ་བསྡུས་པ་འདིར་སྦྱོར་བ་དང་པོ་གཉིས། རྒྱལ་བ་ལ་ནི་ལྷ་རྒྱལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། རྐང་པ་གསུམ་པས་མི་གནས་སྦྱོར། །བཞི་པས་མི་སྦྱོར་སྦྱོར་བསྟན་ཏེ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་གང་ལའང་མི་གནས་པ་དང་། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་སོན་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའང་དམིགས་པ་གང་ཡང་མི་འཛིན་པའམ་མི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ན་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་སམ་མི་བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཤེར་ཕྱིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་དོན་གྱིས་བྱ་དཀའ་བ་གསུམ་ཡང་བསྡུས་ཏེ་གསུམ་པོ་གཞི་ལམ་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ། །ཚོགས་ལམ་དང་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཞིག་ཆོས་འདི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཐོས་བསམ་གྱིས་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཚོགས་ལམ། སློབ་པ་སྟེ་སྒོམ་བྱུང་གི་གསལ་སྣང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དྲོད། 24-1-131b ཕྱིར་ཞིང་ཆེར་བརྩོན་པས་དགེ་རྩ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ

【現代漢語翻譯】 不見有如影和生滅等所有修持。1b4 不見有如法與非法、應取應捨等所有修持。1b5 對於色等不可思議和不可衡量的事物，也不執著的修持。1b6 不執著於色等之相和本質的修持。1b7 因此，第八地，由於完全成熟了無分別智，安住於平等性中，所以這樣說。 第九地修習般若波羅蜜多的修持被稱為『佈施珍寶果實之修持』。1b8 四果（聲聞四果：須陀洹、斯陀含、阿那含、阿羅漢），以及獨覺、阿羅漢和圓滿菩提，這六者被稱為六種珍寶果實。雖然從一開始就僅僅是通過向他人講經說法等方式來佈施，但在這裡，由於四種無礙解（法無礙解、義無礙解、詞無礙解、辯無礙解）能根據所化眾生的根器和意願來宣說佛法，使他們獲得各自的果位，所以才這樣說。 第十地的禪修被稱為『清淨之修持』。1b9 因為在下地未能清淨的微細煩惱障礙，在此地得以清淨，因此在有學道（指見道至金剛喻定之間的修行道）的清淨中，沒有比這更殊勝的，所以稱為清淨。 不捨棄在年、月等時間中的精進，而是劃分時段或閉關來禪修，這種區分禪修與非禪修的行為，被稱為『有間隔之修持』。2b0 這就是成就所有修持的方法。 在此簡略的《現觀莊嚴論》中，前兩種修持，佛陀以『天王』等一頌來闡述：以第三句表示不住之修持，第四句表示不修之修持。對於從色蘊到一切種智之間的一切法，不以四邊（有、無、亦有亦無、非有非無）的方式去執著，因為沒有微塵許的實體存在，所以不住於任何事物。並且，由於隨順於遠離四邊戲論的法性，因此具有此境界的無分別智也不執著或不修任何事物，所以稱為不修之修持或不勤奮之修持。實際上，是指遠離能所二元的般若波羅蜜多無分別智。通過這個意義，也涵蓋了三種難行，因為這三者僅僅是從基、道、果的角度來區分。 資糧道、暖位和頂位的修持，以『無論何者於此法』等一頌來闡述：通過聞思而無疑慮是資糧道；以修所生之光明為主的是暖位；更加精進地努力以動搖善根的是頂位。

【English Translation】 The practice of not seeing shadows and all arising and ceasing, etc. 1b4 The practice of not seeing dharma and non-dharma, what to accept and what to reject, etc. 1b5 The practice of not being attached to form, etc., even to the extent that they are inconceivable and immeasurable. 1b6 The practice of not conceptualizing the characteristics and essence of form, etc. 1b7 Therefore, on the eighth ground, because the non-conceptual wisdom is fully matured, it abides in equality in all post-meditation states, so it is taught in this way. The practice of meditating on the Prajnaparamita on the ninth ground is called 'the practice of bestowing precious fruits.' 1b8 The four fruits (the four fruits of a Shravaka: Stream-enterer, Once-returner, Non-returner, Arhat), as well as the Pratyekabuddha, Arhat, and Complete Enlightenment, these six are called the six precious fruits. Although from the beginning it was only through teaching the Dharma to others, etc., that giving was done, here, because the four analytical knowledges (analytical knowledge of the Dharma, analytical knowledge of the meaning, analytical knowledge of language, analytical knowledge of eloquence) teach the Dharma to those to be tamed according to their capacity and wishes, making them attain their respective fruits, so it is said in this way. The meditation on the tenth ground is called 'the practice of purification.' 1b9 Because the subtle obscurations of afflictions that could not be purified on the lower grounds are purified here, there is nothing more supreme than this in the purification of the path of learning (referring to the path of practice from the path of seeing to the Vajra-like Samadhi), so it is called purification. Not abandoning diligence in years, months, etc., but dividing into sessions or retreats to meditate, this act of distinguishing between meditating and not meditating is called 'the practice with intervals.' 2b0 This is the method for accomplishing all practices. In this condensed Abhisamayalankara, the first two practices, the Buddha explained with one verse such as 'King of Gods': The third line indicates the practice of non-abiding, and the fourth line indicates the practice of non-practice. For all phenomena from the form aggregate to omniscient wisdom, one should not fixate on them in terms of the four extremes (existence, non-existence, both existence and non-existence, neither existence nor non-existence), because not even a particle of substance exists, so one does not abide in anything. And, because it follows the nature of phenomena that is free from the elaborations of the four extremes, therefore the non-conceptual wisdom that possesses this object does not grasp or practice anything, so it is called the practice of non-practice or the practice of non-effort. In reality, it refers to the non-dual Prajnaparamita non-conceptual wisdom that is free from the duality of object and subject. Through this meaning, the three difficult practices are also included, because these three are merely distinguished from the perspective of the ground, path, and result. The practices of the path of accumulation, the heat stage, and the peak stage are explained with one verse such as 'Whoever in this Dharma': Being free from doubt through hearing and thinking is the path of accumulation; the arising of clarity mainly from meditation is the heat stage; and making great effort to shake the roots of virtue is the peak stage.

---

ར་གྱུར་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་དུ་ཚོགས་ལམ་ནས་རྩེ་མོ་མན་ཆད་དུ་སྦྱར་རོ། །བཟོད་པ་ངེས་འབྱུང་གི་སྦྱོར་བ་ནི། དགོན་པའི་ལམ་ནི་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་ལ་དང་པོར་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བློས་ལྕོགས་ཤིང་བཟོད་པ་ན། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་དབུགས་ཕྱིན་ནས་ཉན་རང་གི་ས་ལས་འདའ་བའོ། །ཆོས་མཆོག་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། མཐའ་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་རྟགས་སུ་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་པའི་རི་དང་ཤིང་སོགས་མ་མཐོང་བས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཆོས་མཆོག་གི་སྦྱོར་བ་དེས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མཐོང་ལམ་བར་མ་ཆད་དུ་འདྲེན་པར་བསྟན་ཏོ། །མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི། དཔྱིད་དུས་བཟང་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་པའི་རྟོགས་པ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འདས་ལམ་དང་པོར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལོ་མ་ལྟ་བུ་ལྷགས་པར་གྱུར་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་ཡལ་ག་རྣམས་ལམ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་འདབས་དང་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ། །ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ནི། དཔེར་ན་བུད་མེད་སྦྲུམ་གང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། དཔེ་སྔ་མ་སྡོང་པོས་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་འབྱིན་པ་ལས་མྱུར་བར། བཙའ་བའི་ 24-1-132a དུས་སུ་བབ་པ་ན་ཡུན་མ་འགྱང་བར་བཙའ་ངེས་བལྟར་མ་དག་པའི་ས་བདུན་པོའི་དྲི་མ་མངལ་སྦུབས་དང་འདྲ་བ་བྲལ་ནས། དག་སའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་སྣང་ཞིང་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །དག་སའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་སྟོན་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་ཚེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཏེ། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཆོས་མིན་མི་མཐོང་བ་དང་། གཞལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཙམ་དུ་ཞེན་པས་མི་མཐོང་བ་གསུམ་བསྟན་པས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ངོ་བོར་མི་རྟོག་པ་དོན་གྱིས་བསྟན། མྱ་ངན་འདས་ལ་མི་རེག་དེ་ནི་ཤེས་རབ་གནས་ཞེས་པས། གཞན་དོན་དུ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ནས་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མཚན་འཛིན་ཕྲ་མོའང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ཤུགས་ལ་འཕང་པ་ཡིན་ཞིང་། མཚམས་དང་བཅས་པ་ནི་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་རུང་བས་འདིར་མ་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྒྱས་པར་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པར་བཅུ་བཞིར་གསུངས་ཀྱང་འདིར། གང་ཞིག་འདིར་སྤྱོད་སངས་རྒྱས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། གང་ལའང་མ

ི་རྟོག་པ་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། མི་རྟོག་པ་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་སོགས་འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ། ཡུམ་འཛིན་པ། དགེ་རྩ་ཐུན་མིན་སྐྱེད་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་། གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་རང་གཞན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་ཞེས་སོ། །སྤང་བྱ་བདུད་ལས་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དུ་གང་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་ 24-1-132b ཡང་ཡུམ་རྒྱས་པར་འགལ་རྐྱེན་རང་ལ་གནས་པ་ཉི་ཤུ། རང་གཞན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཉེར་གསུམ། གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་རྐྱེན་གསུམ་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་སྐབས་འདིར། སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་སངས་རྒྱས་སོགས་ནས་དགོངས་པ་མཛད་ཀྱི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བདུད་ལས་དངོས། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན། དེས་མི་ཚུགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་གསུམ་ལས་དང་པོ། སྤོབས་པ་ཐ་དད་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་པས། སྤོབས་པ་སྐྱེས་བུ་རབ་དང་ཐེག་ཆེན་ལས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་དང་། གཞན་ཡང་རང་གི་རྟོག་པ་ངན་པས་ཤེར་ཕྱིན་འབྲི་བ་དང་འཆད་ཉན་གྱི་ཚོགས་པ་མི་ལྡན་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན། འགྲོ་བའི་དོན་མ་བྱས་པར་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས། སྤོབས་པ་མྱུར་བ་དང་འགྲོ་དོན་ལ་མི་དགའ་བ་བསྟན། འདི་བཤད་ཚེ་ན་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་ཡུམ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་ལས་ཉམས་པ་དང་། གླང་པོ་རྙེད་ནས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་ལས་ཉམས་པ་དང་། འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་སྐུ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་བསྟན། དེ་དག་གིས་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་ཉམས་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་ལས་ཉམས་པ་དོན་གྱིས་ཤེས་པས་ན་ཐེག་ཆེན་ལས་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་བདུན་བསྟན་ཏོ། །བསྟི་སྟངས་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས། རང་ཉིད་བསྟི་སྟངས་འདོད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཀུན་ 24-1-133a བསྡུ་ཞིང་ཆོས་མིན་བྱ་བ་ཞེས་པས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གསུམ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་དེ་ཡི་ཚེ་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཀུན་བསྡུའོ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བར་དུ་བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ། ལམ་ལྟར་སྣང་བཅོས་མ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གུས་པའི་ཡུལ་མིན་པ་བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་སོགས་བར་ཆད་དུ་མ་ཞིག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་བར་ཆད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པ་ནས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་མི་ཚུགས་པའི་ར

【現代漢語翻譯】 非概念的本質是結合。通過非概念的加持，降伏魔力等，遠離障礙；佛陀的意圖（Buddha's intention），執持《般若經》（Yum），產生獨特的善根等，功德增長；向他人講法等，自他之事自然成就。應斷除的魔業，是指修持《般若經》的障礙。而且，關於《般若經》的廣說，有自身存在的二十種障礙，依賴自他的四十三種不具足的順緣，依賴他人的三種障礙，總共四十六種。此處，從『言說之月——佛陀』等至『作意』之間，講述了魔業的本體、生起的原因、以及不能阻礙的原因這三方面。首先，『各種不同的勇氣』等，顯示了勇氣使人偏離殊勝之人（superior person）和大乘（Mahayana）的八種原因。此外，自己的惡分別念導致不具備書寫《般若經》和聽聞講說的集會等，這些都顯示了。『沒有利益眾生』等兩句，顯示了勇氣快速和不喜悅利益眾生。『當宣說此』等一頌，執持了從《般若經》中向外散失的原因。『如是不知』等兩句，顯示了從因上退失。『得到大象后』等兩句，顯示了從大乘道上退失。『得到殊勝食物后』等兩句，顯示了從體驗《般若經》的滋味上退失。顯示了從無上果位——三身上退失。通過這些，從因果關聯上退失，以及從三種應做之事上退失，因此實際上顯示了使人從大乘退失的七種原因。『貪求奉承』等一頌，以貪求奉承等，概括了成為修持《般若經》障礙的一切，並且通過『非法之事』，也顯示了處於惡劣狀態的三種情況。『無論何時』等一頌，概括了依賴他人的所有障礙。『彼時』等一頌，魔鬼在法與人之間製造隔閡，虛假地接近看似正道的行為，喜歡不值得尊敬的魔鬼化身等，概括並顯示了依賴他人的三種障礙等諸多障礙。第二，從『無價之寶』至『變得喜悅』之間，講述了障礙產生的原因。第三，講述了不能阻礙的原因。 The essence of non-conceptualization is union. Through the blessings of non-conceptualization, subduing the power of demons, etc., one is free from obstacles; the intention of the Buddha, holding the Prajnaparamita (Yum), generating unique roots of virtue, etc., merits increase; teaching the Dharma to others, etc., the benefit of oneself and others is spontaneously accomplished. What should be abandoned as demonic activities are all the obstacles to engaging in the Prajnaparamita. Moreover, regarding the extensive explanation of the Yum, there are twenty obstacles residing within oneself, forty-three incomplete conducive conditions relying on oneself and others, and three obstacles relying on others, totaling forty-six. Here, from 'the moon of speech—the Buddha,' etc., to 'making intentions,' the three aspects of the nature of demonic activities, the reasons for their arising, and the reasons why they cannot obstruct are taught. First, 'various different kinds of courage,' etc., shows the eight reasons why courage distracts one from superior individuals and the Mahayana. Furthermore, one's own evil thoughts lead to not having assemblies for writing the Prajnaparamita and listening to teachings, etc., all of which are shown. 'Without benefiting beings,' etc., the two lines show quick courage and dislike for benefiting beings. 'When explaining this,' etc., one verse holds the reasons for turning away from the Yum. 'Not knowing thus,' etc., the two lines show falling away from the cause. 'Having found an elephant,' etc., the two lines show falling away from the Mahayana path. 'Having found excellent food,' etc., the two lines show falling away from experiencing the taste of the Prajnaparamita. It shows falling away from the unsurpassed fruit—the three Kayas. Through these, falling away from the connection of cause and effect, and falling away from the three things to be done, thus it actually shows the seven reasons for causing one to fall away from the Mahayana. 'Desiring to be honored,' etc., one verse summarizes everything that becomes an obstacle to engaging in the Prajnaparamita through desiring to be honored, etc., and through 'non-Dharmic activities,' it also shows the three situations of being under the influence of negative states. 'Whenever those,' etc., one verse summarizes all the obstacles that rely on others. 'At that time,' etc., one verse shows that demons create separation between the Dharma and individuals, falsely approaching seemingly virtuous actions, delighting in demonic manifestations that are not worthy of respect, etc., summarizing and showing the three obstacles that rely on others, and many other obstacles. Second, from 'priceless jewels' to 'becoming joyful,' the reasons for the arising of obstacles are taught. Third, the reasons why they cannot obstruct are taught.

【English Translation】 The essence of non-conceptualization is the act of joining or uniting. Through the blessings of this non-conceptualization, the power of demons is subdued, and one becomes free from obstacles. It allows for the realization of the Buddha's intention, the upholding of the Prajnaparamita (the 'Yum,' or 'Mother'), and the generation of unique roots of virtue, leading to an increase in positive qualities. Furthermore, it enables the spontaneous accomplishment of both one's own and others' benefit, such as teaching the Dharma to others. The demonic activities that should be abandoned are those that act as obstacles to engaging with the Prajnaparamita. Specifically, regarding the extensive explanation of the Prajnaparamita, there are twenty obstacles that arise from within oneself, forty-three instances of incomplete conducive conditions that depend on oneself and others, and three obstacles that depend on others, totaling forty-six. In this context, from 'the moon of speech, the Buddha,' to 'making intentions,' three aspects are taught: the nature of demonic activities, the reasons for their arising, and the reasons why they cannot obstruct. First, 'various different kinds of courage' indicates the eight reasons why courage can distract one from superior individuals and the Mahayana path. Additionally, one's own negative thoughts can lead to the absence of gatherings for writing, listening to, and discussing the Prajnaparamita, all of which are indicated. 'Without benefiting beings,' and the following lines, show quick courage and a lack of joy in benefiting beings. 'When explaining this,' one verse addresses the reasons for turning away from the Prajnaparamita. 'Not knowing thus,' and the following lines, show falling away from the cause. 'Having found an elephant,' and the following lines, show falling away from the Mahayana path. 'Having found excellent food,' and the following lines, show falling away from experiencing the taste of the Prajnaparamita. It indicates falling away from the unsurpassed fruit, the three Kayas. Through these, one understands the falling away from the connection of cause and effect, as well as the falling away from the three things that should be done, thus revealing the seven reasons for causing one to fall away from the Mahayana. 'Desiring to be honored,' and the following verse, summarize everything that becomes an obstacle to engaging with the Prajnaparamita through the desire for honor, etc. The phrase 'non-Dharmic activities' also indicates the three situations of being under the influence of negative states. 'Whenever those,' one verse summarizes all the obstacles that depend on others. 'At that time,' one verse shows how demons create separation between the Dharma and individuals, falsely approaching seemingly virtuous actions, delighting in demonic manifestations that are not worthy of respect, thus summarizing and showing the three obstacles that depend on others, and many other obstacles. Second, from 'priceless jewels' to 'becoming joyful,' the reasons for the arising of obstacles are taught. Third, the reasons why they cannot obstruct are taught.

---

ྒྱུ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་སོགས་ནས་དགོངས་པ་མཛད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དགོངས་དོན་རྙེད་ནས་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བདུད་ཀྱི་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །དེས་ན་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་མ་རྙེད་ཚུན་ཆད་དུ་ཤེར་ཕྱིན་མི་རྙེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ལ་སྤྱིར་ཤེས་མཚན་སོགས་བཞི་དང་། ཤེས་མཚན་ལའང་གཞི་ཤེས་ལམ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི། དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་ནི་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོས་ཀྱང་རང་ཡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། གཞི་ཤེས་ནི་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ 24-1-133b ལམ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་གཟིགས་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པས། གཞི་ཤེས་ལས་སེམས་ཆགས་བཅས་སོགས་གཞི་ཡི་ཆོས་དང་། ལམ་ཤེས་ལས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། རྣམ་མཁྱེན་ལས་མཁྱེན་པ་དེའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡུལ་གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་སོགས་འབྲས་བུ་མི་སློབ་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་སྟོན་ཅིང་། ཡུལ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་མཚོན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ལ་སྔོ་འཛིན་ཤེས་པ་ཞེས་ཡུལ་སྔོན་པོས་མཚོན་ནས་ཡུལ་ཅན་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་མཚན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ཅན་དེ་བྱེད་ལས་དེས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གདུང་འདེགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཀ་བ་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་མཚན་ཡང་རྟག་པ་ལས་ལོག་པས་མི་རྟག་པར་མཚོན་པ་ལྟར། ལམ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནི་གཞན་སྔ་མ་གསུམ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་མཚོན་བྱའང་ཡིན་ལ། རང་གི་དོན་ལྡོག་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལས་བུམ་པར་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བུམ་པ་སོགས་སུ་བཞག་པའི་མཚོན་བྱ་དེ་འཇོག་བྱེད་དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། འཇོག་བྱེད་དེ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རེག་བྱ་སོགས་ངོ་བོའམ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནམ་བྱེད་ལས་ལྟ་བུ་ཅི་རིགས་པ་ལས་དེར་བཞག་པའམ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་བཞིའི་སྒོ་ 24-1-134a ནས་མཚོན་བྱ་མཁྱེན་གསུམ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གཞི་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཤེས་པར་བྱ་བ་མང་ཡང་གལ་ཆེ་བ་བསྡུས་ཏེ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པས་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཐོག་མར་གཞི་ཤེས་ཀ

【現代漢語翻譯】 換句話說，從『十方諸佛等領會』到『領會』之間所闡述的內容表明，領悟般若波羅蜜多的深意后，自然會得到諸佛的加持，因此邪魔無法得逞。所以，在尚未領悟般若波羅蜜多的意義之前，爲了阻止人們領悟般若波羅蜜多，邪魔才會從中作梗。要知道，關於體性的分類，一般有四種，即知體性等。而知體性又分為基智、道智和遍智三種。首先，基智的知體性廣說有十六種，例如，依靠基智之母而證得如來等。雖然三種智慧在各自的境界中，對於一切法無生無滅、平等一如的認知上並無差別，但基智是證悟蘊、界、處之真如，道智是證悟道，而遍智則是從觀察一切所知之相皆為無生的角度來闡述的。因此，基智闡述了與基相關的法，如染污心等；道智闡述了與道相關的法，如三解脫門等；遍智則闡述了該智慧所特有的境界，以及應恭敬之處等，揭示了不需再學的果位之智慧。通過了知這些境界，可以象徵基智等，就像用藍色來象徵認知藍色的『藍知』一樣，用境界來象徵有境。同樣，也要了解作用的體性，即用作用來象徵有境，就像用承擔重任來象徵柱子一樣。特性的體性也一樣，就像用與常相對的無常來象徵一樣，用超越其他道的殊勝之法來象徵它。而自性體性則相對於前三者而言，既是所象徵的，也是自身的意義，如反體，因此也是體性，就像用腹脹來象徵瓶子一樣。因此，任何被置於名稱、知識和言語的對象，如瓶子等，其所象徵的意義，即施設者的意義之反體，通常被稱為體性。而施設者則是形狀、顏色、觸感等自性，或是其功德或作用等，以此來安立或假立。同樣，這裡也通過四種體性的方式來了解所象徵的三種智慧。其中，像基智這樣的所知雖然很多，但這裡僅選取了重要的十六種來闡述，因此還有其他需要了解的。首先是基智的…… 總而言之，從「十方諸佛等」到「意」之間所表達的內容表明，在獲得般若波羅蜜多的意義之後，佛陀的加持自然會降臨，因此惡魔無法找到機會。因此，在沒有獲得般若波羅蜜多的意義之前，惡魔會爲了阻止人們獲得般若波羅蜜多而採取行動。要知道，關於特徵，一般來說有四種，即知識特徵等。知識特徵也有三種，即基礎知識、道路知識和全知知識。首先，基礎知識的知識特徵被廣泛地描述為十六種，例如，通過依賴基礎知識之母而成為如來等。此外，通過三種知識，所有這些領域都被理解為無生和平等，它們是相似的，沒有區別。然而，基礎知識是理解基礎、領域和起源的真實本質，道路知識是理解道路，而全知知識是從所有知識的各個方面都被視為無生的角度來展示的。因此，基礎知識展示了與基礎相關的法律，如具有依戀的心等，道路知識展示了與道路相關的法律，如三個解脫之門等，全知知識展示了該知識的獨特領域以及應受尊敬的事物等，展示了無需進一步學習的成果的知識。通過了解這些領域，基礎知識等可以被象徵，就像通過了解藍色來象徵藍色知識一樣，領域被用來象徵擁有領域的事物。同樣，行動的特徵也應該被理解，即通過行動來象徵擁有領域的事物，就像通過承擔責任來象徵柱子本身一樣。差異的特徵也一樣，就像通過與永恒相反的無常來象徵一樣，通過超越其他道路的卓越品質來象徵它。自性特徵是相對於前三個特徵而言的，它既是被象徵的事物，也是它自己的意義，就像一個反轉，因此它也是一個特徵，就像通過腹脹來象徵一個罐子一樣。因此，任何被置於名稱、知識和語言的對象，如罐子等，其象徵意義，即施加者的意義的反轉，通常被稱為特徵。施加者是形狀、顏色、觸感等本質，或其品質或行動等，無論如何，它都是在那裡被放置或附加的。同樣，在這裡，通過四種特徵的方式來理解被象徵的三種知識。其中，像基礎知識這樣的知識有很多，但重要的知識被總結並展示為十六種，因此還有其他需要了解的。首先是基礎知識的...

【English Translation】 In other words, what is stated from 'the Buddhas of the ten directions contemplate' to 'comprehend' indicates that after comprehending the profound meaning of the Prajnaparamita, it is natural to receive the blessings of the Buddhas, so the demons cannot find an opportunity. Therefore, before comprehending the meaning of the Prajnaparamita, the demons will interfere in order to prevent people from comprehending the Prajnaparamita. It should be known that regarding the classification of characteristics, there are generally four types, namely the characteristic of knowledge, etc. And the characteristic of knowledge is further divided into three types: the basic wisdom, the path wisdom, and the omniscient wisdom. First, the characteristic of knowledge of the basic wisdom is extensively described as sixteen types, such as attaining the Tathagata by relying on the mother of basic wisdom, etc. Although the three wisdoms are similar and without difference in the cognition of all dharmas as unborn and equal in their respective realms, the basic wisdom is the realization of the suchness of the aggregates, realms, and sources, the path wisdom is the realization of the path, and the omniscient wisdom is explained from the perspective of observing all aspects of the knowable as unborn. Therefore, the basic wisdom elucidates the dharmas related to the base, such as the defiled mind, etc.; the path wisdom elucidates the dharmas related to the path, such as the three doors of liberation, etc.; and the omniscient wisdom elucidates the unique realm of that wisdom, as well as the places to be revered, etc., revealing the wisdom of the fruit that does not require further learning. By knowing these realms, one can symbolize the basic wisdom, etc., just as one uses blue to symbolize the 'blue knowing' that recognizes blue, using the realm to symbolize the possessor of the realm. Similarly, one must also understand the nature of the action, that is, using the action to symbolize the possessor of the realm, just as one uses bearing a heavy burden to symbolize the pillar itself. The nature of the characteristic is also the same, just as one uses impermanence, which is the opposite of permanence, to symbolize it, using the superior dharma that transcends other paths to symbolize it. The nature of self-nature is relative to the previous three, and is both the symbolized and its own meaning, like an antithesis, therefore it is also a characteristic, just as one uses abdominal distension to symbolize a vase. Therefore, any object that is placed in the realm of names, knowledge, and speech, such as a vase, etc., its symbolized meaning, that is, the antithesis of the meaning of the imposer, is commonly called the characteristic. And the imposer is the nature of shape, color, touch, etc., or its merits or actions, etc., by which it is established or postulated. Similarly, here also, the three wisdoms that are symbolized are understood through the four characteristics. Among them, although there are many knowables like the basic wisdom, only the important sixteen are selected and explained here, so there are others that need to be understood. First is the basic wisdom's...

---

ྱི་ཤེས་མཚན་ནི། གང་དག་འདས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྟ༡ན་ཏེ་གང་ལས་ན་ཡུམ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐ་སྙད་དུ་མ་ནོར་བར་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོ༢ན། གང་གིས་སྟོན་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་འདིས་སྟོན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པས་༣ སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ༤། ཕྱིར་གཡེང་བ་གཉིས་ད༥ང ། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་བཅས་པ་ད ༦ང་། ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་བའི་སོགས་སེམས་ད༧ང་། གཡོ་བཀྲམ་འདུ་བ་བཅུམ་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མཁྱེན་པ་ད༨ང་། དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱོད་མཁན་སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་པས་ཆེན་པོར་གྱུར་༩ པ། འཇུག་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་༡ པ༠། དཔེ་འམ་ངོ་བོས་དབང་པོ་ལ་བསྟན་དུ་མེད་༡པ༡་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སོགས་ཀྱིས། བསྡུས་གཡེང་གི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་མི་ཟད་པ་ད ༡ང༢་། སེམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ད༡ང༣་། སེམས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པས་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་བལྟར་མེད་པ་ད༡ང༤་། ཐ་སྙད་དུ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་༡པ༥་རྣམས་བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མཁྱེན་ 24-1-134b ཚུལ་དང་དོན་དམ་མཁྱེན་ཚུལ་དེ་གཞི་ཐམས་ཅད་བདེན་གཉིས་རོ་མཉམ་དུ་མཁྱེན་པའི་གཞི་ཤེས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཁྱེན་པ་ལས་འོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་ནས་གཞན་ལ་བསྟན་པ༡ར༦་ཤེས་པའང་དོན་གྱིས་འཕང་ངོ་། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་ངོ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ངེས་མེད་པར་གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་ངོར་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ཙམ་དུ་བསྟན་ཀྱང་། འདི་ལས་བསྡུས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་ལྔ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཐ་སྙད་དུ་གཟིགས་པ་དང་། དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཟིགས་པ་ཙམ་ལའང་འདུ་ཞིང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དུ་འགྱུར་ཡང་། འདིར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུང་ལྔ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེ་བྲག་ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་འདི་དག་གདུལ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བས་འདིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཀུན་དོན་གྱིས་བསྡུས་པས་ན། བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་གོ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་སྐབས་གཞན་རྣམས་སུའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་དང་མཚན་མེད་

【現代漢語翻譯】 關於智慧的特徵是：通過『何者已逝』等兩句偈頌，前兩句表明瞭如來（Tathagata）的出現，即知曉其從母胎中誕生。知曉『世間』，即五蘊（skandha）在名言上不混淆，並在勝義上顯示其無壞滅的自性。以何顯示呢？由諸佛之母（指般若波羅蜜多）顯示。『其他有情之心行』，總的來說，心攝於內，向外散亂兩種，以及貪嗔癡三毒，還有遠離貪等的心，以及動搖、散佈、聚集、收縮的心，如實知曉這些是名言上的知曉。並且，通過其力量，能行之心也因對一切境產生差別而變得偉大。沒有確定進入之境的無量。例子或自性無法通過感官來指示。這些也應理解。在勝義上，『世間即如是』等，即使是收攝和散亂的心，也以如是之自性而不窮盡。心以法界之自性而變得無量廣大。心無自性，故五眼也無法觀看。即使是名言上動搖等心，也知曉其未超出如是之自性。以上顯示了名言上的知曉方式和勝義上的知曉方式，這些都是從知曉一切基的真假二諦味均的智慧（般若）中產生的。因此，在名言上，通達者（Thubpa，釋迦牟尼佛的尊稱）現證如是並向他人展示，這也通過意義而涵蓋了。 這些特徵，考慮到所化弟子的根器，在一些經論中沒有確定的數量。然而，考慮到所化弟子的根器，僅展示這十六種。如果從這些中進行概括，則包括了對有情的五蘊，特別是對心的行爲了如指掌地在名言上觀察，以及在勝義上觀察其無自性。如果詳細展開，則會變得無量無邊。此處展示的十六種，即知曉世間的五蘊總相，特別是心的行為，如貪執等差別相，這些對於成就所化弟子的利益非常重要，因此通過這些可以涵蓋所有其他需要知曉的事物。因此，說出十六種並非沒有理由，這種理解方式也應在其他場合中瞭解。道智的特徵被廣泛地宣說了十六種，即空性（Śūnyatā）和無相（Animitta）。 （藏文：སྟོང་ཉིད།，梵文天城體：शून्यता，梵文羅馬擬音：śūnyatā，漢語字面意思：空性），（藏文：མཚན་མེད།，梵文天城體：अनिमित्त，梵文羅馬擬音：animitta，漢語字面意思：無相）

【English Translation】 The characteristics of wisdom are: Through the two verses 'What has passed' etc., the first two lines indicate the appearance of the Tathagata (Thus Gone One), that is, knowing that he is born from the womb. Knowing 'the world', that is, the five aggregates (skandhas) are not confused in name, and in the ultimate sense, showing its indestructible nature. What shows it? It is shown by the mother of all Buddhas (referring to Prajnaparamita). 'The behavior of the minds of other sentient beings', in general, the mind is gathered inward, the two kinds of outward distractions, as well as the three poisons of greed, hatred, and delusion, and the mind that is free from greed, etc., as well as the minds that are shaking, scattering, gathering, and contracting, knowing these as they are is knowing in name. And, through its power, the acting mind also becomes great because it differentiates all objects. The immeasurable that has no definite realm to enter. Examples or nature cannot be indicated by the senses. These should also be understood. In the ultimate sense, 'the world is thus', etc., even the minds of gathering and scattering, are inexhaustible with the nature of thusness. The mind becomes immeasurably vast with the nature of the realm of Dharma. The mind has no nature, so the five eyes cannot see it. Even the mind that is shaking, etc., in name, also knows that it has not exceeded the nature of thusness. The above shows the way of knowing in name and the way of knowing in the ultimate sense, which are all produced from the wisdom (Prajna) that knows the two truths of all bases as being of equal taste. Therefore, in name, the Thubpa (an honorific title for Shakyamuni Buddha) directly realizes thusness and shows it to others, which is also covered by meaning. These characteristics, considering the capacity of the disciples to be tamed, do not have a definite number in some scriptures. However, considering the capacity of the disciples to be tamed, only these sixteen are shown. If these are summarized, it includes the five aggregates of sentient beings, especially the behavior of the mind, which is clearly observed in name, and in the ultimate sense, observing its lack of self-nature. If expanded in detail, it will become immeasurable. The sixteen shown here, that is, knowing the general characteristics of the five aggregates of the world, especially the specific characteristics of the behavior of the mind, such as attachment, etc., are very important for achieving the benefit of the disciples to be tamed, so through these, all other things that need to be known can be covered. Therefore, there is no reason why sixteen are spoken, and this way of understanding should also be understood in other occasions. The characteristics of the wisdom of the path are widely proclaimed as sixteen, namely emptiness (Śūnyatā) and signlessness (Animitta). （藏文：སྟོང་ཉིད།，梵文天城體：शून्यता，梵文羅馬擬音：śūnyatā，漢語字面意思：Emptiness），（藏文：མཚན་མེད།，梵文天城體：अनिमित्त，梵文羅馬擬音：animitta，漢語字面意思：Signlessness）

---

དང་སྨོན་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་དང་འགག་མེད་དང་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དང་རྣམ་བྱང་མེད་པ་དང་། བླང་དོར་གྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གནས་པའི་རྟེན་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་དང་། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་ལྡོག་ཆ་ 24-1-135a བཅུ་དྲུག་ནས་བསྟན་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། སྐབས་འདིར་ནི། མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱོན་ཡང་རུང་མ་བྱོན་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་སམ་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པས་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་བྱར་མེད་དམ་བཅོས་མིན་གྱི་དོན་རིག་པ་ན། དགག་བྱ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པོས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དགོངས་པ་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་ཡང་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དེས་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་འབྲས་ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། ཡུམ་དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པས་བླ་མ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱིས་མཉེས་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། མེ་ཏོག་གཏོར་བ་དང་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་མཁྱེན་དེས་ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་མཁྱེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོན་པར་མཛད་པའམ་ཡང་ན་གཟུགས་སོགས་མཐའ་གང་དུ་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་མཐོང་བ་ 24-1-135b ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། དེ་ཡང་གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་འདུས་པ་ལ་བརྗོད་ཅིང་ཐོས་པར་མཛད་པ་དང་། ཐོས་པའི་དོན་བསམ་པས་ཤེས་ནས་རྒྱུད་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང་། བསམ་པས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་དོན་བསྒོམས་ནས་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཏེ་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡུལ་ཅན

【現代漢語翻譯】 無愿、無生、無滅、無諸染、無凈染、于取捨事物無所取、寂滅自性、無所依處、如是空性、法性無擾亂、不造作、不分別、無差別、無相，從十六種反面闡述的意義，即如是，是經由道智所了知的。而在此處，以『智者世間』等一頌，說明諸佛無論出世與否，諸法的本性或法性是任何人都無法改變的，因此是無擾亂的，自性寂滅，具有虛空般的體性。菩薩們了知如此法性無為或非造作之義后，安住于以應破之因果自性成立，以及以生等十三種差別所不能區分之義，從而使諸法之如是與意趣成為同一味道，因此被尊稱為如是逝。如此等等。 一切智智的知相也廣說了十六種，即佛陀依憑其不共之法——果，也就是般若波羅蜜多，安住于輪迴與寂滅的平等性中，恭敬般若波羅蜜多，如教奉行視之為上師，以稱揚功德等令其歡喜，以散花供養等方式供養，並且了知實相中無有能作所作，了知一切智智毫無阻礙地融入以二諦所攝的一切境中，開示世間未見的甚深法性，或者開示未見於色等任何邊際者即是勝義諦之見， 並且開示世間五蘊即是空性之相，而且是對聚集於眷屬中的所化眾生宣說並令其聽聞，聽聞之後以思惟了知其義，從而成熟相續，通過思惟獲得定解之義后，通過修習現證而解脫相續，開示法性之體性超越世間尋思之境，是不可思議的，開示一切法自性寂滅，是寂靜的，或者說，對於法性，有境……

【English Translation】 Without aspiration, without arising, without ceasing, without all defilements, without pure defilements, without taking to objects of acceptance and rejection, with the nature of nirvana, without a basis for abiding, suchness is the nature of space, the nature of phenomena is without disturbance, without fabrication, without discrimination, without differentiation, without characteristics—the meaning explained from sixteen aspects of negation is that suchness is known by the wisdom of the path. And here, with one verse, 'Wise ones, the world,' etc., it is explained that whether the Buddhas appear or not, the nature of phenomena or the nature of reality cannot be changed by anyone, therefore it is without disturbance, naturally in nirvana, and has the nature of space. When Bodhisattvas understand such a nature of phenomena as uncreated or non-artificial, they abide in the meaning that cannot be distinguished by the cause and effect nature of what is to be refuted, and by the thirteen distinctions such as arising, so that the suchness of all phenomena and the intention become of the same taste, and therefore they are called Those Gone to Suchness. So forth. The characteristics of the knowledge of omniscience are also extensively explained in sixteen ways: the Buddha, relying on his unique Dharma—the result, which is the Prajnaparamita that knows all aspects—abides in the equality of samsara and nirvana, respects the Prajnaparamita, follows the teachings and regards it as the guru, pleases it by praising its qualities, offers it by scattering flowers and making offerings, and knows that in reality there is no agent or object, knows that the omniscience enters without obstruction into all realms encompassed by the two truths, reveals the profound nature of reality unseen by the world, or reveals that what is unseen in any extreme such as form is the vision of ultimate truth, and reveals that the five aggregates of the world are the aspect of emptiness, and also speaks and makes it heard to the disciples gathered in the retinue, and after hearing, understands the meaning through thought, thereby ripening the continuum, and after gaining certainty through thought, realizes it directly through meditation and liberates the continuum, reveals that the essence of the nature of reality transcends the realm of worldly speculation and is inconceivable, reveals that the nature of all phenomena is naturally in nirvana and is peaceful, or, for the nature of reality, the subject…

---

་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགོག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་དང་བླང་དོར་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་སྟེ། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ལས་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་མཁྱེན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པར་གྱུར་ལ། དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོད་པས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་མཚན་དུའང་འགྲོ་ཞིང་། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་མཚན་འདི་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྒྲུབས་པས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མཚོན་ཡང་། དེ་ཁོ་ནས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དུ་མ་བྱས་པས། ལམ་ཤེས་ལ་ཁྱད་མཚན་བཤད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་གཞི་ཤེས་ལའང་ཉན་རང་གི་དེ་ལས་འཕགས་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་འཕང་ངོ་། །སྐབས་འདིར། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དགའ་ཚལ་སོགས་ནས་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ 24-1-136a ཀྱི་གནས་པ་འབྲས་དུས་ཀྱི་ཤེར་ཕྱིན་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་འབྱུང་གནས་དགའ་བའི་ཚལ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ཞིང་། དེའི་ཤུགས་ལ་གུས་པར་བྱ་བ། བླ་མར་བྱ་བ་མཉེས་པར་བྱ་བ། མཆོད་པར་བྱ་བ། དོན་དམ་པར་དེ་རྣམས་བྱ་བ་མེད་པ་རྣམས་འཕང་། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་བྱ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཞི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ནས་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ཀྱང་། སྟོན་པ་པོ་དེ་དག་ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་ཞེས་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་བསྟན། དཔེར་ན་སེང་གེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ལྟ་བའི་རི་སུལ་ལ་བརྟེན་པའི་མུ་སྟེགས་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྲག་པར་མཛད་པ་སྟོང་ཉིད་སེང་གེའི་ང་རོ་ནི་མི་ཡི་སེང་གེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་བསྒྲགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་པས་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་བསྟན། དཔེར་ན་ནམ་མཁར་གནས་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སྲིད་པའི་ཆུ་ཀླུང་སྐེམ་ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཞེས་པས་ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་བསྟན་ཏེ། དེས་མ་མཐོང་སྟོན་པའང་བསྡུས་སོ། །ཁྱད་མཚན་ལ་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ལས་འདིར་དང་པོ་བཞི་དངོས་སུ་བསྟན་པས་ཕྱི་མ་གསུམ་གསུམ་དོན་གྱིས་འཕང་སྟེ། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་སོགས་དོན་དང་དཔེའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བདེན་གྱི་མཚན་གཞི་གཟུགས་སོགས་དོན་ 24-1-136b དམ་པར་མི་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གྱི

【現代漢語翻譯】 展示寂靜的戲論，以及展示止息有漏世間的五蘊之相，並止息對彼岸此岸和取捨的執著。這十六種圓滿二利的果實，皆從一切智中產生，因為具備一切智才能如此了知。而產生這些果實的力量，在於一切智的加行，因此加行也成為一切智的特徵。一切智的這種特徵，通過排除不具備者的方式，被確立為一切智的加行，因此它也象徵著一切智的生起之因。但並非僅僅由此產生，因此沒有做其他排除。通過對道智的特殊性的闡述，間接證悟了果位的一切智，並且也通過意義了知了作為基礎的智，比聲聞和獨覺更殊勝。此處，從『智慧波羅蜜多喜園』等處到『也善於說法』之間進行了闡述，佛陀安住于果位時，一切智慧波羅蜜多的功德之源，就像安住在喜悅的園林中一樣，直接展示了安樂的住處。通過這種方式，也間接表明了恭敬、作為上師、令其歡喜、供養，以及究竟上不做這些行為。後面的三句偈頌，以言說、了知和現證的方式，向所化眾生展示了那唯一的寂靜不可思議之性，從而從輪迴中解脫出來。然而，說法者們永遠不會執著于眾生和輪迴等等，這展示了止息執著。例如，獅子等一頌，憑藉觀看的山洞，使外道和動物們驚恐，這象徵著空性獅吼由人中獅子佛陀在此世間宣說，從而展示了宣說空性。例如，安住于虛空等一頌，以『枯竭有之江河』一句，展示了止息世間，並以『也善於說法』一句，展示了通過普入智的門徑說法，這也包括了未見而說法。在十六種特殊性中，這裡直接展示了前四種，因此間接表明了后三種。首先，象徵著苦法智忍的不可思議性，是『諸色不可見』等意義和譬喻的兩句偈頌，苦諦的特徵，即色等，究竟上是不可見的，因此像虛空一樣不可思議。像這樣不可思議 展示寂靜的戲論，以及展示止息有漏世間的五蘊之相，並止息對彼岸此岸和取捨的執著。這十六種圓滿二利的果實，皆從一切智中產生，因為具備一切智才能如此了知。而產生這些果實的力量，在於一切智的加行，因此加行也成為一切智的特徵。一切智的這種特徵，通過排除不具備者的方式，被確立為一切智的加行，因此它也象徵著一切智的生起之因。但並非僅僅由此產生，因此沒有做其他排除。通過對道智的特殊性的闡述，間接證悟了果位的一切智，並且也通過意義了知了作為基礎的智，比聲聞和獨覺更殊勝。此處，從『智慧波羅蜜多喜園』等處到『也善於說法』之間進行了闡述，佛陀安住于果位時，一切智慧波羅蜜多的功德之源，就像安住在喜悅的園林中一樣，直接展示了安樂的住處。通過這種方式，也間接表明了恭敬、作為上師、令其歡喜、供養，以及究竟上不做這些行為。後面的三句偈頌，以言說、了知和現證的方式，向所化眾生展示了那唯一的寂靜不可思議之性，從而從輪迴中解脫出來。然而，說法者們永遠不會執著于眾生和輪迴等等，這展示了止息執著。例如，獅子等一頌，憑藉觀看的山洞，使外道和動物們驚恐，這象徵著空性獅吼由人中獅子佛陀在此世間宣說，從而展示了宣說空性。例如，安住于虛空等一頌，以『枯竭有之江河』一句，展示了止息世間，並以『也善於說法』一句，展示了通過普入智的門徑說法，這也包括了未見而說法。在十六種特殊性中，這裡直接展示了前四種，因此間接表明了后三種。首先，象徵著苦法智忍的不可思議性，是『諸色不可見』等意義和譬喻的兩句偈頌，苦諦的特徵，即色等，究竟上是不可見的，因此像虛空一樣不可思議。像這樣不可思議

【English Translation】 It shows the pacification of elaboration, and it shows the manner of stopping the five aggregates of the world with outflows, and stopping the notions of this shore and the other shore, and of acceptance and rejection. These sixteen fruits of the perfection of the two benefits arise from omniscience itself, and because one possesses omniscience, one knows in this way. And because the power to generate them is in the application of omniscience, the application also goes as a characteristic of knowledge. Although this characteristic of omniscience is established as the application of omniscience by means of excluding those who do not possess it, it is also shown as the cause of generating omniscience. However, since it is not made an exclusion of others by saying that it only generates that, by explaining the distinction in the path knowledge, the fruit of omniscience is implicitly realized, and it is also understood in meaning that the base knowledge is superior to that of hearers and self-realizers. In this context, it is taught from 'Wisdom Perfections Delightful Grove' etc. to 'also teaches the Dharma well'. The dwelling of the Buddha, relying on the source of all the qualities of the wisdom perfection at the time of fruition, like a delightful grove, directly shows the state of bliss. Implicit in this is the reverence, the act of making them one's teachers, the act of pleasing them, the act of making offerings, and the act of not doing those things in the ultimate sense. The latter three verses show that the very nature of peace and inconceivability is taught to trainees by means of expression, knowledge, and manifestation, and although they are liberated from samsara, those who teach never become conscious of sentient beings and samsara, etc., which shows the cessation of consciousness. For example, the lion, etc., with one verse, frightens the assembly of heretical animals relying on the mountain caves of sight, which shows that the lion's roar of emptiness is proclaimed in this world by the lion of men, the Buddha, and thus shows the teaching of emptiness. For example, the one verse 'abiding in the sky' etc., with the phrase 'dries up the river of existence', shows the cessation of the world, and with the phrase 'also teaches the Dharma well', shows the teaching of the Dharma through the gateway of all-pervading knowledge, which also includes teaching what has not been seen. Among the sixteen distinctions, the first four are directly shown here, so the latter three are implicitly indicated. First, the inconceivable, which symbolizes the knowledge of endurance of suffering Dharma, is the two verses of meaning and example, such as 'forms are not seen'. The basis of the characteristic of the truth of suffering, such as form, is ultimately invisible, so it is inconceivable like the sky. In this way, it is inconceivable It shows the pacification of elaboration, and it shows the manner of stopping the five aggregates of the world with outflows, and stopping the notions of this shore and the other shore, and of acceptance and rejection. These sixteen fruits of the perfection of the two benefits arise from omniscience itself, and because one possesses omniscience, one knows in this way. And because the power to generate them is in the application of omniscience, the application also goes as a characteristic of knowledge. Although this characteristic of omniscience is established as the application of omniscience by means of excluding those who do not possess it, it is also shown as the cause of generating omniscience. However, since it is not made an exclusion of others by saying that it only generates that, by explaining the distinction in the path knowledge, the fruit of omniscience is implicitly realized, and it is also understood in meaning that the base knowledge is superior to that of hearers and self-realizers. In this context, it is taught from 'Wisdom Perfections Delightful Grove' etc. to 'also teaches the Dharma well'. The dwelling of the Buddha, relying on the source of all the qualities of the wisdom perfection at the time of fruition, like a delightful grove, directly shows the state of bliss. Implicit in this is the reverence, the act of making them one's teachers, the act of pleasing them, the act of making offerings, and the act of not doing those things in the ultimate sense. The latter three verses show that the very nature of peace and inconceivability is taught to trainees by means of expression, knowledge, and manifestation, and although they are liberated from samsara, those who teach never become conscious of sentient beings and samsara, etc., which shows the cessation of consciousness. For example, the lion, etc., with one verse, frightens the assembly of heretical animals relying on the mountain caves of sight, which shows that the lion's roar of emptiness is proclaimed in this world by the lion of men, the Buddha, and thus shows the teaching of emptiness. For example, the one verse 'abiding in the sky' etc., with the phrase 'dries up the river of existence', shows the cessation of the world, and with the phrase 'also teaches the Dharma well', shows the teaching of the Dharma through the gateway of all-pervading knowledge, which also includes teaching what has not been seen. Among the sixteen distinctions, the first four are directly shown here, so the latter three are implicitly indicated. First, the inconceivable, which symbolizes the knowledge of endurance of suffering Dharma, is the two verses of meaning and example, such as 'forms are not seen'. The basis of the characteristic of the truth of suffering, such as form, is ultimately invisible, so it is inconceivable like the sky. In this way, it is inconceivable

---

ས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་དཔེ་གང་དང་ཡང་མི་མཉམ་པ་དང་། ཚད་མས་གཞལ་བ་ལས་འདས་པ་དང་། གྲངས་ཀྱིས་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལས། སྐབས་འདིར་འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་དང་། ཤེས་མྱུར་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་པས་གཞན་གཉིས་ཤུགས་ལས་ཤེས་ཏེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྲ་ཞིང་མཛངས་པའི་བློ་ལྡན་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཀུན་གྱི་སྤངས་རྟོགས་སྡུད་པར་སྟོན་པའི་མདོ་ལ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་ངོས་ནས་བསྟན་པ་དང་།ཇི་ལྟར་སྡུད་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ། བློན་པོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་བཏང་སྙོམས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། གཉིས་པ་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་བསྟན་པ། རྒྱལ་པོ་གྲོང་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་མ་བྲལ་བས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མདོ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ་གང་ལ་བདེ་གཤེགས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག གཉིས་པ་ལ་དཔེ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གསུམ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་སོགས་སོ། །འགོག་བདེན་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལས། འདིར་ལམ་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་གཉིས་བསྟན་པས། ལམ་དེས་དམིགས་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་ཡང་བྲི་ 24-1-137a གང་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ་གོང་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པ་སོགས་དང་གནད་གཅིག་གོ། དེ་ལ་དང་པོ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས་ཏེ། དཔེར་ན་ལ་ལས་རྫ་སོ་མ་བཏང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་དེས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།དཔེར་ན་བཅོས་ལེགས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་དང་མ་བྲལ་བའི་མཐུས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བར། འབྲས་བུའི་སར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་སོ། །ལམ་བདེན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ཀ་འདིར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཏེ། ལམ་ལས་མི་ཉམས་པ་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ལ་རག་ལས་པའི་དཔེའོ། །དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོའི་སོགས་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས

【現代漢語翻譯】 了知諸法不普遍的自性，與任何事物都不相同，超越了度量，完全超越了數量的計算。對於四種見苦集滅道諦的智慧，此處實際展示了聖者總集和速知兩種智慧，由此可知其他兩種智慧也隱含其中。正如剛才所說的道路，只有那些心智敏銳、聰慧的菩薩才能理解，這不是聲聞等人的境界，而是不共的智慧。 其中，對於顯示總集一切聖者斷證功德的經典，從總集的方式和如何總集兩個方面進行闡述。首先，以大臣的比喻來展示，即『國王平等』等一頌；其次，以國王的比喻來展示，即『國王入城』等一頌。 對於安住于大乘見解，與般若波羅蜜多不分離，從而如實證悟，並能快速顯現菩提的經典，分為總說和廣說兩部分。第一部分是『於何如來』等一頌。第二部分通過比喻和意義相結合的方式，分為三頌，例如『入于大海』等。 在四種見滅諦的智慧中，此處展示了修道和成果的獲得。因此，這條道路以其目標——真如，以及其無減損的特性而著稱，這與之前所說的不可思議等具有相同的要點。其中，第一部分包含比喻和意義兩方面，例如『有人未舍瓦器』等兩頌。 此外，還應理解，殊勝方便與智慧相結合的道路，才能成就不住涅槃，否則就不是這樣。 第二部分，圓滿成就大菩提，也通過比喻和意義兩方面來展示，例如『善加調治』等兩頌。 此外，憑藉不滯於二邊的般若波羅蜜多的力量，直至獲得究竟的果位，都不會徒勞無功，必定會將修行者引向果位，並如其發願般成就。 此處也宣說了四種證悟道諦的智慧。通過比喻的方式進行總體展示，即『年一百二十』等兩頌，這是不退失道心依賴於內外善知識的比喻。意義是從『菩薩最初』至『如是宣說』。

【English Translation】 It is understood that the nature of non-pervasiveness of phenomena is not equal to anything, transcends measurement, and truly transcends counting. Among the four wisdoms of seeing the truth of suffering, origin, cessation, and path, here, the noble all-gathering and quick-knowing are explicitly shown, from which it is understood that the other two are also implied. Such a path as just described is to be understood by the subtle and intelligent wise Bodhisattvas, and it is a non-common wisdom that is not the domain of Hearers and others. Among them, for the sutra that shows the collection of all the abandonments and realizations of the noble ones, it is explained from the perspective of the collector and how to collect. First, it is shown by the example of a minister, i.e., 'The king is equanimous,' etc., one verse; second, it is shown by the example of a king, i.e., 'The king enters the city,' etc., one verse. For the sutra that abides in the lineage of the Great Vehicle's realization, is inseparable from the Perfection of Wisdom, thereby realizing the meaning as it is, and quickly manifests enlightenment, there are two parts: summary and detailed explanation. The first part is 'To whom the Sugata,' etc., one verse. The second part has three verses each from the perspective of example and meaning, for example, 'Entering the ocean,' etc. Among the four wisdoms of seeing the truth of cessation, here, the accomplishment of the path and the accomplishment of the result are shown. Therefore, that path is distinguished by its object, suchness, and its lack of decrease, which is the same point as the inconceivability shown above. Among them, the first part has two aspects: example and meaning, for example, 'Someone does not abandon a clay pot,' etc., two verses. Furthermore, it should be understood that the path that combines special skillful means and wisdom accomplishes non-abiding Nirvana, and otherwise it is not so. The second part, the perfect accomplishment of great enlightenment, is also shown by two aspects: example and meaning, for example, 'Well-treated,' etc., two verses. Furthermore, by the power of the Perfection of Wisdom that does not abide in the two extremes, until the ultimate result is obtained, it will not be in vain, but will definitely lead the practitioner to the result, and it will be accomplished as they have aspired. All four wisdoms of realizing the truth of the path are also spoken of here. The general presentation through the example is 'One hundred and twenty years old,' etc., two shlokas, which is an example of not degenerating from the path depending on external and internal spiritual friends. The meaning is from 'The first Bodhisattva,' etc., to 'It should be taught in that way.'

---

་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོའི་ལས་ཀྱི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རྟེན་བསྟན་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བསྟན། དེ་རྗེས་རྐང་པ་ལྔས་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་བསྟན། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ནས་བསྔོ་བར་གྱིས་ཞེས་པའི་བར་ 24-1-137b གྱིས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཚང་བར་བསྟན། དེ་རྗེས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་ལ་མཆོག་འཛིན་དང་མངོན་ཞེན་གྱིས་རོ་མྱང་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་དཔེ་སྟོན་པའི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཕན་ཚུན་བསྣོལ་ནའང་དོན་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་མཚན་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཐེག་གསུམ་གྱི་སྤངས་རྟོགས་ཀུན་སྡུད་པ་སོགས་དམན་ལམ་ལས་ཆེས་འཕགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་མཚན་ལ་རྒྱས་པར་བཅུ་གཅིག་སྟེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུམ་ནི། གནས་སྐབས་མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་། མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གཏན་དུ་སྐྱོབ་པ་སྟེ་ཕན་བདེ་སྐྱོབ་གསུམ་བྱེད་པ་ནི། གཞི་ཕུང་སོགས་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱེད་ལས་དེ་དག་འཇུག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་སོ། །ལམ་ཤེས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་མཚན་བདུན་ནི། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་གན༷ས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་རྒྱུས་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབུགས་འབྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མའི་རྟོག་པས་ཟིན་ཅིང་མནར་བ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་དཔུང༷་གཉེན༷་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཆད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་འགོག་པས་ཆུ་བོའི་དབུས་ཀྱི་གླིང༷་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་གྲུབ་པའི་སྐམ་སར་ཡོངས༷་སུ་འདྲེན༷་པར་བྱེད་ 24-1-138a པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པས་གཞན་དོན་རྩོལ་མེད་ལྷུན༷་གྱིས༷་གྲུབ༷་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གཞན་དོན་དུ་ཐེག༷་གསུམ༷་གྱིས༷་ངེས་པར་འབྱུང་ཡང་རང་དོན་དུ་དེའི་འབྲས༷་བུ༷་མངོ༷ན་སུ༷མ་མི༷་བྱེ༷ད་པ་དང་བདུན་ཡིན་ལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བྱེད་མཚན་གཅིག་ནི་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཀུན་ཡིད་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇོ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་འདའ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བཞིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་རྟག་པ་དང་། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀ

【現代漢語翻譯】 闡述道：菩薩最初行持等，以一頌詩的前三句闡述所依之物，即以殊勝意樂緣于無上菩提者，闡述所依之補特伽羅。其後以五句闡述內外之攝持，從佈施和戒律等至『迴向』之間，完整地闡述了道的全部形態。其後以兩句闡述對道不執為殊勝，不以實執而品嚐滋味。 關於廣略經典的例證，有時雖有交錯，然應知其義不相違背。此十六種特點，以不可思議之境等所特異，乃是真實安立於真如之境，故能總攝三乘之斷證等，由此證成其遠勝于下劣道。行持之特點廣說有十一，其中基智之行有三：即作暫時增上生之安樂，作究竟決定勝之利益，以及通過安置於涅槃而從一切痛苦中獲得永久救護，即作利樂救護三者。此乃從具有基蘊等之有情，行持彼等作用之反體而說。 道智加行之行相有七：以證悟無生滅之道，作安住之事業，即成為對為實執之因所苦惱之有情，施以喘息之安住處。對於為相執所縛且受苦者，以證悟無取捨之道而作臂膀親友。以遮止常斷有寂之邊，而作如河中洲渚之事業。將暫時與究竟之二利，引導至完全成就之乾地。以無緣而令利他無勤任運成就。又，為利他而必從三乘中出離，然為自利則不現證其果，此為七種。遍智之行相有一，即所依之事業。獲得一切種智之智慧身後，彼身即成為於一切方時之無餘有情，如意成辦暫時與究竟諸利之所依。彼亦觀見一切法皆不離遍智之自性而現證菩提之體性，從不動搖，無有勤作，恒常於一切時，於一切方所，行持事業。

【English Translation】 It explains that the first actions of a Bodhisattva, etc., use the first three lines of a verse to explain the object of reliance, that is, one who aspires to unsurpassed Bodhi with superior intention, explaining the individual who is the object of reliance. Then, with five lines, it explains the external and internal means of support, from generosity and discipline, etc., to 'dedication', fully explaining all aspects of the path. Then, with two lines, it explains that there is no clinging to the path as supreme, and no savoring of it with attachment. Regarding examples of extensive and concise scriptures, although there may be some overlap, it should be understood that their meanings do not contradict each other. These sixteen characteristics, distinguished by inconceivable realms, etc., are truly established in the realm of Suchness, thus encompassing the realizations of the Three Vehicles, etc., thereby proving that it is far superior to inferior paths. The characteristics of action are extensively eleven, of which there are three actions of the basis of wisdom: namely, creating temporary happiness of higher realms, creating ultimate benefit of definite goodness, and permanently saving from all suffering by placing in Nirvana, that is, creating the three of benefit, happiness, and salvation. This is spoken from the perspective of sentient beings possessing the basis of aggregates, etc., engaging in those actions in reverse. The seven characteristics of the action of the path of wisdom are: with the path of realizing no birth and no cessation, performing the action of dwelling, that is, becoming a dwelling place of respite for sentient beings suffering from the cause of clinging to things. For those bound by conceptual clinging and suffering, the path of realizing no acceptance or rejection acts as arms and friends. By preventing the extremes of permanence, annihilation, existence, and peace, it performs the action of an island in the middle of a river. It leads both temporary and ultimate benefits to the dry land of complete accomplishment. By being without focus, it effortlessly and spontaneously accomplishes the benefit of others. Furthermore, for the benefit of others, it is necessary to emerge from the Three Vehicles, but for one's own benefit, it does not directly realize its result, these are the seven. The one characteristic of the action of omniscience is the activity of the basis. Having attained the body of the wisdom of all-knowing, that body becomes the basis for fulfilling all temporary and ultimate benefits as desired for all beings in all directions and times. It also sees that all phenomena do not deviate from the nature of omniscience and manifests the nature of enlightenment, never wavering, without effort, constantly at all times, in all directions, performing activities.

---

ྱི་འཇུག་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་ལམ་ལ་འགོད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་ལ་འགོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །སྐབས་འདིར་བྱེད་མཚན་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལེགས་མཚོ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པ་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་མཚན་ཏེ། ཕན་བདེ་གཉིས་ལོགས་སུ་མ་བཤད་ཀྱང་དེར་འདུའོ། །དཔུང་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རང་ཚིག་རང་རང་གིས་གསལ་ལ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དོན་འདོད་པ་ཞེས་གཞན་དོན་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡང་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མ་ཆོས་མཆོག་སྨྲ་བ་ཞེས་པས་གཞན་ཕན་ལྷུར་བྱེད་པ་བསྟན། མི་འཁྲུགས་ཞེས་པས་སྤྲོས་པའམ་འབད་རྩོལ་གྱིས་མི་གཡོ་ 24-1-138b བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྣང་བྱེད་དམ་གསལ་བྱེད་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ། སྒྲོན་མ་ཆོས་བདག་མེད་སྟོན་པ། ཆོས་མཆོག་སྨྲ་བ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། མི་འཁྲུགས་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞིའམ་སྤོབས་པའི་གཏེར་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །ཕན་དང་མི་ཕན་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱང་མདོ་འདིར་གསུངས་ཏེ། འདི་རྣམས་སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པ་ལས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ལ་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་སྟེ། གཞི་ཤེས་ཀྱི་བཞི་ནི། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དེའི་རྟགས་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་དབེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དེའི་རྒྱུ་ནི་མཚན་མ་སྟེ་གཙང་བ དེ་རྟག་བདག་གི་རྟོག་པས་དབེན་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་དང་གཉེན་པོ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ་དེར་ཞེན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་དེ་ཡང་སྔ་མ་གསུམ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཅིག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་དབེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལྔ་སྟེ་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་མ་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བསྒྲལ་བའི་གོ་བགོ་བས་བྱ་དཀའ་བ་དང་། ལམ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བར་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ངེས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ཡུལ་སྒོམ་པའི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་དང་ལྔའོ། །རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བདུན་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡུལ་མཐའ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་འཛིན་པ་ཀུན་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ 24-1-139a ཀུན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་བྱའི་གཞི་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གོང་ནས་གོང་དུ་འབྲས་བུར་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། མཐའ་བཞིར་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུའང་མི་དམིགས་པ

【現代漢語翻譯】 通過引導，使眾生安住于暫時的道路之助緣和道路之上，並最終安住于不住涅槃（mī gnas pa'i myang 'das）的大菩提之境，成為其助緣。 此處，顯示作用名稱的經文是『如是行持善妙』等偈頌。救護眾生，使之安住于暫時和究竟的利益安樂之中，是基智的作用名稱，利益安樂二者雖未分開闡述，但也包含于其中。 『護助』等詞，其含義各自明瞭。『不顯現果實，希求意義』，即希求利他。而『明燈』、『法勝』等詞，則表明全心全意地利益他人。『不擾亂』，則表明不為戲論或努力所動搖。 其中，顯現或明示者，是宣說人無我（gang zag gi bdag med）的；明燈是宣說法無我（chos bdag med）的；法勝是宣說四種正確智慧（yang dag rig pa bzhi）的；不擾亂是不畏懼四種或擁有八種無畏寶藏的。 此經中也宣說了知利益和非利益的智慧，這些都是通過修習結合而產生的。 自性之相廣說有十六種。基智的四種是：遠離貪等煩惱；遠離煩惱之相，即三門（sgo gsum）的惡趣；遠離煩惱之因，即相，也就是對清凈、常、我的執著；遠離與煩惱不相容的對治，即對無煩惱的執著。其中，前三種是遠離煩惱障，后一種是遠離所知障。 道智的五種是：雖然勝義中不緣眾生，但世俗中爲了度化他們而承擔重任，是為難行；不墮入下劣道，決定於大乘道；專心致志於三件大事；不緣所觀之境的三輪；斷除對從色（gzugs）到一切智（rnam mkhyen）的一切顯現的執著。 一切智的七種是：緣於三種智慧之境的一切如是性；捨棄對有實和無實的執著，不與世間相合；對一切所知法，以無礙的智慧之眼觀照；了知能取和所取無有自性；以如是性的自性，不從先前走向果位；無有因，故無有自性之生；不緣四邊，故不緣于僅僅的如是性。

【English Translation】 Through guidance, beings are placed on the temporary support and path, and ultimately placed in the state of non-abiding Nirvana (mī gnas pa'i myang 'das), the Great Bodhi, becoming its support. Here, the sutra showing the name of the function is the verse 'Acting in this way is excellent'. Protecting beings by placing them in temporary and ultimate benefit and happiness is the functional name of the Basic Wisdom, and although benefit and happiness are not explained separately, they are included therein. The meanings of words such as 'helper' are clear in themselves. 'Not manifesting the fruit, desiring the meaning' means desiring to benefit others. And the words 'lamp', 'Dharma Supreme', etc., indicate wholeheartedly benefiting others. 'Not disturbed' indicates not being shaken by elaboration or effort. Among them, what manifests or clarifies is what proclaims the absence of self of a person (gang zag gi bdag med); the lamp is what proclaims the absence of self of phenomena (chos bdag med); Dharma Supreme is what proclaims the four correct wisdoms (yang dag rig pa bzhi); not disturbed is not fearing the four or possessing the eight treasures of fearlessness. The wisdom of knowing benefit and non-benefit is also taught in this sutra, and these arise from the practice of union. The nature of the characteristic is extensively sixteenfold. The four of the Basic Wisdom are: being separated from afflictions such as attachment; being separated from the signs of those afflictions, that is, the evil destinies of the three doors (sgo gsum); being separated from the cause of those afflictions, that is, the sign, which is the clinging to purity, permanence, and self; being separated from the antidote incompatible with afflictions, that is, clinging to the absence of afflictions. Among them, the first three are separated from the afflictive obscurations, and the last one is considered to be separated from the cognitive obscurations. The five of the Path Wisdom are: although sentient beings are not objectified in the ultimate sense, taking on the burden of liberating them in the conventional sense is difficult to do; not falling into inferior paths, being certain on the Great Vehicle path; focusing on the three great tasks; not objectifying the three wheels of the object of meditation; and preventing all clinging to appearances from form (gzugs) to omniscience (rnam mkhyen). The seven of Omniscience are: focusing on the suchness of all objects of the three knowledges; abandoning all clinging to existence and non-existence, being incompatible with all the world; having unobstructed vision of wisdom on all knowable dharmas; realizing that the grasper and the grasped have no basis for being understood; with the nature of suchness, not progressing from the previous to the fruit; without cause, there is no birth from one's own nature; not focusing on the four extremes, therefore not focusing on mere suchness.

---

་དང་བདུན་ནོ། །མདོ་འདིར་ནི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བཞི་པོ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ཏེ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་ཞེན་བཀག་པར། ཕྱི་མ་གཉིས་འདུ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་འདིར་འདུས་པས་སོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལྔ་ནི། གྲགས་ཆེན་ལྡན་རྣམས་བྱ་དཀའ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རྐང་པ་དང་པོས་བྱ་དཀའ་བ། གཉིས་པས་མི་དམིགས་པ། གསུམ་པས་མངོན་ཞེན་བཀག་པ། བཞི་པས་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་པས་མཐར་འབྲས་ཆེན་པོ་གསུམ་ལྡན་རྣམ་མཁྱེན་ལས་མི་ལྡོག་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་འཁྲུགས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པས་གནས་སྐབས་རང་ལམ་ལས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་སྡིག་གྲོགས་སོགས་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞེས་སོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་ཏེ། ཅི་ཕྱིར་མི་གཡོ་ཞེ་ན་དེ་དག་འདི་འདྲའི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་། ཅི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐོས་ནས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ནི། འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཟབ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས། ཟབ་སྟེ་ཞེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུའང་མི་དམིགས་པར་བསྟན། མཐོང་བར་དཀའ་ཞེས་པས་གཞི་མེད་བསྟན། སུས་ 24-1-139b ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་པས་ལམ་འགྲོ་མེད། ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་མེད་བསྟན། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཐུགས་ཁྲལ་ཆུང་ངུའི་ཚུལ་མཛད་ཅེས་སོ། །མི་མཐུན་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་སོགས་དཔེ་དོན་གྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟིགས་པས་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་ལ་གཟིགས་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་རྒྱས་པར་འགྲོ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོས་སོ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ་སོགས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་དང་མཚན་མ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་ནི། གཡོ་བ། མཐོ་བ། དམའ་བ། སྟེང་དུ་འགྲོ་བ། འོག་ཏུ་འགྲོ་བ། སྒྲ་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་རིམ་པ་བཞིན་གཡོ་བ་འགུལ་བ་ལྡེག་པ་ཆེམ་པ་འཁྲུགས་པ་འུར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རེ་རེ་བཞིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོས་དབྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ལྟས་སམ་མཚན་མ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བར་གྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནམ་ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་

【現代漢語翻譯】 以及第七個（殊勝功德）。這部經中，基智的四種沒有單獨闡述，但在道智中，通過遮止無所緣和實執，後兩者包含於此，前兩者是其功德，因此實際上已包含在此處。道智的五種是：『具大名者難行』等兩頌。其中，第一句是難行，第二句是無所緣，第三句是遮止實執，第四句是不退轉，意味著最終不會從具足三種大果的遍智中退轉，並且『不動搖且不紊亂之法』，意味著暫時不會從自己的道中動搖，也不會被惡友等因緣所擾亂。后一頌講述了其原因：為何不動搖？『彼等如此』等兩句解釋了；為何不退轉？『聽聞般若波羅蜜多后』等兩句解釋了。遍智的自性相是：『引導者之法甚深』等一頌。『甚深』表示在如是性中也無所緣。『難以見到』表示無基。『無人能悟』表示無道。『無所得』表示無果生。因為這種道理難以被他人理解，所以示現了稍微擔憂講法的姿態。不相順品是：『眾生皆是』等一頌。基、道、果的如是性所緣是：『虛空之界』等比喻和意義的兩頌。像這樣，因為看到了所有法的如是性，所以對於所有法自在無礙地照見，實際上是知道的，因為這是證悟二諦無別的究竟智慧。在沒有詳細闡述此經的情況下，出現了『世界震動，劇烈震動』等六種變動和十八種大相。六種變動是：動、高、低、向上、向下、隨聲響動。這些依次被稱為搖動、震動、搖擺、閃爍、擾動、喧囂。每一種又分為小、中、大，因此有十八種相或十八種徵兆。在相續中生起順解脫分是：通過無相之門，善於真實修習道和果之間的法，是順解脫分或資糧道的階段。這也是佛和菩薩的無漏蘊。

【English Translation】 and the seventh (special quality). In this sutra, the four aspects of the base knowledge are not separately explained, but in the path knowledge, by blocking non-objectification and attachment to reality, the latter two are included here, and the former two are their qualities, so they are actually included here. The five aspects of the path knowledge are: 'Those with great fame are difficult to do' etc., two verses. Among them, the first line is difficult to do, the second line is non-objectification, the third line is blocking attachment to reality, and the fourth line is non-retrogression, meaning that ultimately one will not regress from the omniscient wisdom that possesses three great fruits, and 'the Dharma that is unmoving and undisturbed' means that temporarily one will not move from one's own path, nor will one be disturbed by bad friends or other conditions. The latter verse explains the reason for this: Why is it unmoving? 'They are like this' etc., two lines explain; Why is it non-retrogressive? 'After hearing the Prajnaparamita' etc., two lines explain. The nature of the omniscient wisdom is: 'The Dharma of the guides is profound' etc., one verse. 'Profound' indicates that there is also no objectification in suchness. 'Difficult to see' indicates no basis. 'No one can realize' indicates no path. 'No attainment' indicates no fruit arising. Because this kind of reasoning is difficult for others to understand, they showed a slightly worried attitude about teaching the Dharma. The non-concordant aspect is: 'Sentient beings are all' etc., one verse. The objectification of the suchness of the base, path, and fruit is: 'The realm of space' etc., two verses of metaphor and meaning. In this way, because one sees the suchness of all dharmas, one sees all dharmas freely and unhindered, which is actually known, because this is the ultimate wisdom of realizing the non-duality of the two truths. In the case of not elaborating on this sutra, there appeared 'the world trembled, trembled greatly' etc., six kinds of movements and eighteen great signs. The six kinds of movements are: moving, high, low, upward, downward, and following the sound. These are successively called shaking, trembling, swaying, flashing, disturbing, and clamoring. Each of these is divided into small, medium, and large, so there are eighteen signs or eighteen omens. Generating the liberation-concordant part in the continuum is: through the gate of no sign, being skilled in truly practicing the Dharma between the path and the fruit, is the stage of the liberation-concordant part or the accumulation path. This is also the uncontaminated aggregates of the Buddha and Bodhisattvas.

---

བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པའི་དད་པ་སོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། མདོ་ 24-1-140a རྒྱས་པར་ནི། དད་པ་སྟོན་པའི་མདོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་མཚན་མར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ་འདི་མ་སྣད་མ་སྨས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་སྣད་པ་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ལྷུང་བ། སྨས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཉམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྦྱིན་སོགས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་བསྟན། དྲན་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཐབས་མཁས་མ་བྲལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞེས་པས་བསྟན།ཏིང་འཛིན་ནི་གང་གིས་འཚང་རྒྱ་བ་གང་སངས་རྒྱས་པའི་གཟུགས་སམ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། ཤེས་རབ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཡང་བྱ་བ་དང་ཆོས་དེ་དག་མ་མཆིས་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །མདོ་འདིར་ནི། བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། བྱ་ལ་གཤོག་པ་ཟུང་དུ་མ་ལྡན་ན་འཕུར་བར་བརྩམས་ཀྱང་ཉམས་ཉེས་པར་འགྱུར་ལ་གཤོག་པ་ཟུང་དུ་ལྡན་ན་གང་འདོད་དུ་འཕུར་ནུས་པ་བཞིན། ཐབས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་དད་སོགས་བཞི་དང་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཟུང་དུ་ལྡན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ལ། ཐབས་ཤེས་དང་བྲལ་ན་མི་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དད་སོགས་ལྔ་པོ་འདི་ཅི་ཙམ་རྣོ་བ་བཞིན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་རིམ་ངེས་འབྱེད་བཞི་བཤད་པ་ལ། སྐབས་འདིར་དྲོད་སོགས་བཞིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། སྔར་ནི་མཉམ་བཞག་གི་རྟོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱས་པས་དྲོད་སོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ 24-1-140b དུ་བྱས་ལ། འདིར་རྗེས་ཐོབ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་ལག་རྗེས་སུ་རྗེས་ཐོབ་ན་སྙིང་རྗེའི་ཤུགས་དང་གཞན་ཕན་གྱི་འཇུག་པ་ཆེར་འཕེལ་བ་ནི་འདི་ལྟར། དྲོད་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་སྡང་གིས་རིས་སུ་མ་བཅད་པར་མཉམ༷་པའི༷་སེ༷མས་དང་། ད་ལྟ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་བྱམ༷ས་པ༷འི་སེམ༷ས་གཉིས་འབྱུང་ངོ་། །དྲོད་འབྲིང་དུ། མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་འདོད་ཕན་པའི་སེམས་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་གཞན་བདེ་ལ་ཁོང༷་ཁྲོ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི༷་སེམ༷ས་དང་། གཞན་ལ་ཐོ་མི་བརྩམས་པས་རྣམ༷་པ༷ར་འཚེ༷་བ༷་མེ༷ད་པའི༷་སེམ༷ས་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། །དྲོད་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རང་ལས་རྒན་པ་ལ་ཕ༷་དང༷་མའི༷་སེམས་དང་། མཉམ་པ་ལ་སྤུན༷་ཟླ༷་དང༷་སྲིང༷་མོའི༷་སེམ༷ས་དང་། གཞོན་པ་ལ་བུ་དང་བུ་མོའི༷་སེམ༷ས་དང་། ཕན་འ

【現代漢語翻譯】 具有不執著于真實的特性的，以專注為特點的信等五根的自性。在廣大的經典中提到：'信根'通過以下方式展示：對佛陀的戒律等不作分別地憶念，但也不以分別的方式憶念，即不批評也不讚揚，這樣才能成佛。批評會墮入聲聞緣覺的道，讚揚則會稍微偏離菩薩道。同樣，'精進根'通過不執著于佈施等善行為特徵來展示。'念根'通過具有不離般若波羅蜜多和方便善巧的意念，對菩提沒有懷疑來展示。'定根'通過以何種方式成佛，誰是成佛的形象等來展示。'慧根'通過菩薩通達一切法，並且這些法不存在等來展示。 在此經中，通過三頌（śloka）關於如來、菩提等的內容來闡述：就像鳥兒沒有雙翅就難以起飛，即使嘗試也會有危險，但如果擁有雙翅，就能隨心所欲地飛翔一樣。如果方便（以對佛陀的信心等四者為代表）和智慧波羅蜜多兩者兼備，就能輕易獲得如來的菩提；如果缺乏方便和智慧，就無法獲得。因此，這五根越敏銳，就能越快地領悟無上菩提的意義。 接下來，解釋了生起特殊修持的四種決斷次第，即暖位等。此處表明，暖位等四者的目標是眾生。之前，主要強調等持的證悟，因此暖位等的專注點以空性為特點。而這裡，主要強調后得，因此將慈悲的對象——眾生作為專注點。這是因為在等持中習慣了空性之後，在後得中慈悲的力量和利益他人的行為會大大增強。例如，在暖位初期，對一切眾生不分親疏地生起平等心和平等心，以及當下利益他們的慈心。在中等暖位時，會生起希望未來利益他們的利益心，以及因為摧毀了自身的我慢而不會嫉妒他人幸福的心，以及不傷害他人的不惱害心。 在暖位增長的后得狀態中，對於比自己年長的男性和女性，會生起父母之心；對於同輩，會生起兄弟姐妹之心；對於年幼者，會生起子女之心；並且會不斷地利益他們。

【English Translation】 It possesses the nature of the five faculties such as faith, characterized by focusing without clinging to truth. In the extensive sutras, it is stated: 'The faculty of faith' is shown by contemplating the Buddha's discipline, etc., without conceptualizing, yet not conceptualizing it as a sign. That is, not criticizing or praising, for this is how one attains Buddhahood. Criticizing falls into the path of the Hearers and Solitary Realizers, while praising slightly deviates from the path of the Bodhisattvas. Similarly, 'the faculty of diligence' is taught by not clinging to generosity, etc., as signs. 'The faculty of mindfulness' is shown by having thoughts inseparable from Prajnaparamita and skillful means, and having no doubt about Bodhi. 'The faculty of Samadhi' is shown by what attains enlightenment and who is the form of the enlightened one, etc. 'The faculty of wisdom' is shown by the Bodhisattva realizing all dharmas, and that those dharmas do not exist, etc. In this sutra, it is taught through three shlokas about the Sugata, Bodhi, etc.: Just as a bird without a pair of wings cannot fly and is prone to failure even if it tries, but with a pair of wings, it can fly wherever it wishes. Similarly, if one possesses both skillful means (represented by faith in the Buddha, etc., the four) and the perfection of wisdom, one can easily attain the Bodhi of the Sugata; without skillful means and wisdom, one cannot attain it. Therefore, the sharper these five faculties are, the faster one can realize the meaning of unsurpassed Bodhi. Next, the four stages of definite emergence in meditation, which generate special practices, are explained, namely the stages of warmth, etc. Here, it is shown that the object of the stages of warmth, etc., is sentient beings. Previously, the focus was mainly on the realization of meditative equipoise, so the object of the stages of warmth, etc., was distinguished by emptiness. Here, the focus is mainly on post-meditation, so sentient beings, the object of compassion, are set as the focus. This is because, as a result of being accustomed to emptiness in meditative equipoise, the power of compassion and the engagement in benefiting others greatly increase in post-meditation. For example, in the initial stage of warmth, one generates an equal mind and equanimity towards all sentient beings without discrimination of attachment or aversion, and a loving-kindness mind that benefits them in the present. In the intermediate stage of warmth, one generates the mind of benefiting, wishing to benefit them in the future, and the mind of not being jealous of others' happiness because one has destroyed one's own pride, and the mind of non-harming, not causing harm to others. In the post-meditation state of great warmth, one generates the mind of parents towards men and women older than oneself, the mind of siblings towards those of the same age, and the mind of children towards those younger than oneself, and one continuously benefits them.

---

དོགས་པའི་བཤེས༷་དང༷་ཡིད་བརྟན་པའི་གྲོགས༷་ཀྱི༷་སེམ༷ས་དང་། ཕ་རུས་གཅིག་པའི་གཉེན༷་དང༷་མའི་རུས་གཅིག་པའི་སྣག༷་གི༷་གཉེན༷་ཚན༷་གྱི་སེམ༷ས་ཏེ་ཟུང་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་གཞན་དེ་ལ་འགོད་ལུས་པ་དང་བསྔགས་ངག་པ་དང་མཐུན་ཡིད་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་རང་སྦྱིན་སོགས་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་པ་སོགས་དང་། ཆེན་པོ་རང་སྟོང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་གནས་ནས་གཞན་འགོད་པ་སོགས་སོ། །བཟོད་ཆུང་རང་བདེན་བཞི་ཤེས་སྤང་མངོན་བྱེད་བརྟེན་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་བསྔགས་མཐུན་པར་ 24-1-141a བྱེད་པ་དང་། འབྲིང་པོར་རང་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེའི་རིགས་ཅན་དེ་ལ་འགོད་སོགས་དང་། ཆེན་པོ་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུད་དམ་ཚུལ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་སོགས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུ་རང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་འདོད་པ་དང་ཞིང་སྦྱོང་བ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་སོགས་དང་། འབྲིང་པོ་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དེ་ལ་འགོད་སོགས་དང་།ཆེན་པོ་རང་རྣམ་མཁྱེན་བསྐྱེད་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་སྤོང་བ་ལ་གནས་ནས་གཞན་ཡང་ཚུལ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་འགོད། ངག་གིས་བསྔགས་པར་བྱེད། ཡིད་ཀྱིས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལས་དེ་ལྟར་རླབས་ཆེ་ཆུང་དུ་སྣང་བ་ནི་གཙོ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དག་སྐབས་འདིར། སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཏེ། སེམས་སྒོམས་པ་དང་ཕ་མའི་འདུ་ཤེས་སོགས་དངོས་སུ་བསྟན་པས་མ་བཤད་པ་གཞན་དོན་གྱིས་འཕང་ལ། སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་འདི་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་འདོད་ཅེས་པས། རང་དགེ་བཅུ་དང་ལམ་ལ་གནས་ནས་གཞན་འགོད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། རྟགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཞི་དང་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་གང་རུང་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་དབང་རྣོན་ཚོགས་ལམ་ནས་ལམ་མ་གོལ་བར་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་དེ་དུས་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡོད་ལ། ཁྱད་ 24-1-141b པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ངེས་ཀྱང་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་ནུས་པ་ལས་བཞག་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱིས་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་མ་ནུས་ན་དོན་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འཇོག་བྱེད་མ་རྙེད་པས་དེའི་མིང་མི་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་དབང་རྣོན་དྲོད་ནས་དང་།

【現代漢語翻譯】 疑慮之友與信任之友的心，以及父系血緣的親屬與母系血緣的親眷之心，這五種成雙出現。小者的目標是，心專注于有情眾生，爲了他們，自己從罪惡中解脫，並使他人安住於此，身體力行，言語讚歎，心意隨順。中等的則安住于佈施等行為，使他人安住於此等等。偉大的則安住于自性空、緣起性空的甚深意義，使他人安住於此等等。 小忍是安住于了知四諦、斷除煩惱的顯現之所依，並使他人安住於此，讚歎隨順。中等的是安住于了知如何成就自相續的入流果等果位，但不顯現，並使他人安住於此等。偉大的是安住于生起菩薩見道的自續或方式，並使他人安住於此等。 小勝法是安住于欲求自相續成熟有情眾生和清凈佛土，並使他人安住於此等。中等的是安住于生起菩薩的現證，並使他人安住於此等。偉大的是安住于生起現觀一切智和斷除習氣的界限，並以身體使他人安住於此，以言語讚歎，以心意隨順。這是由於智慧和慈悲的殊勝不斷增長，從而顯現出大小的差別，這是從主要的角度來安立的。 如是廣說之義，於此段中，『於此佛乘決定』等一頌，以心修習和父母想等直接顯示，未說者以利他而增上。『於此佛乘決定欲生』者，以安住于自之十善和道，而使他人安住，以間接方式顯示。 現在就修行瑜伽之補特伽羅的角度，宣說獲得不退轉之相的差別。具有相之補特伽羅，是安住于資糧道、加行道四者和見道、修道中的任何一個。一般而言，利根者從資糧道開始不誤入歧途而行進是存在的，所以從那時起就有不退轉。特別是獲得大乘道的頂峰或忍位后，必定不退轉，但此處是從不退轉之相來確定是否不退轉，如果自己和他人無法從相上來確定，那麼實際上即使不退轉，也因為沒有找到安立為不退轉之法，所以不會得到不退轉之名。因此，利根者從暖位開始，

【English Translation】 The minds of a doubtful friend and a trusted friend, and the minds of relatives of the same paternal lineage and relatives of the same maternal lineage – these five occur in pairs. The aim of the small is to focus the mind on sentient beings, and for their sake, one turns away from sin and causes others to abide in it, acting with the body, praising with speech, and being agreeable in mind. The aim of the middling is to abide in generosity and other practices, and to cause others to abide in them, and so on. The aim of the great is to abide in the profound meaning of self-emptiness and dependent origination, and to cause others to abide in them, and so on. Small patience is abiding in the understanding of the Four Noble Truths, knowing how to abandon manifest clinging, and causing others to abide in it, praising and being agreeable. The middling is abiding in knowing how to accomplish the fruits of stream-entry and so on in one's own continuum, but not manifesting it, and causing others of that kind to abide in it, and so on. The great is abiding in the continuum or manner of generating the path of seeing of a Bodhisattva, and causing others to abide in it, and so on. Small supreme Dharma is abiding in the desire to ripen sentient beings in one's own continuum and purify the Buddha-field, and causing others to abide in it, and so on. The middling is abiding in generating the direct perception of a Bodhisattva, and causing others to abide in it, and so on. The great is abiding in generating omniscience and abandoning the connection of habitual tendencies, and causing others to abide in that manner with the body, praising with speech, and being agreeable in mind. This is because the distinction between wisdom and compassion increases further and further, and thus the greatness or smallness appears, which is established from the point of view of what is most important. As it is extensively taught, in this section, the one verse 'Certainly in this Buddha-vehicle' and so on, directly shows the cultivation of the mind and the perception of parents, and what is not spoken is increased by benefiting others. 'Certainly wishing to arise in this Buddha-vehicle' shows indirectly that one abides in one's own ten virtues and the path, and causes others to abide in them. Now, from the perspective of a person practicing yoga, the distinctions of obtaining the signs of non-retrogression are explained. A person with signs is one who abides in any of the four paths of accumulation and preparation, and the path of seeing and the path of meditation. In general, it is possible for sharp-witted individuals to proceed from the path of accumulation without straying from the path, so from that time on there is non-retrogression. In particular, after obtaining the peak or patience of the Mahayana path, one is certain not to regress, but here it is established from the signs of non-retrogression to determine whether one is certain not to regress, because if oneself and others cannot determine from the signs, then even if one does not regress in reality, one will not obtain the name of non-retrogression because one has not found the means to establish it as non-retrogression. Therefore, sharp-witted individuals from the heat stage,

---

འབྲིང་པོ་མཐོང་ལམ། དབང་པོ་ཇི་ལྟར་རྟུལ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྟགས་ཐོབ་ངེས་པས་ན། དྲོད་ནས་ས་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་རྟགས་དེ་དག་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྣམ་པ་ནི་མེའི་ཚ་བ་དང་དམར་འབར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱང་སེམས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་བའོ། །རྟགས་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་དུ་བ་ལས་མེར་ཤེས་པ་ལྟར་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་བདེན་པའི་ཚིགས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་མ་ནི་རྒྱུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་མ་འོངས་པ་ན་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་བཟུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་དང་མེ་ལྕགས་མེ་རྡོ་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པས་ན་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་མི་དཔོག་སྙམ་ན་སྤྱིར་བདེན་ཡང་། ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་གེགས་གང་གིས་ཀྱང་བརྫི་མི་ནུས་པས་རང་འབྲས་ཐོབ་པར་ནུས་ཏེ་དཔུང་མང་གི་མགྲོན་པོ་གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་བདེ་ 24-1-142a བར་ཕྱིན་ངེས་པ་དང་འཁོར་སྒྱུར་དང་སངས་རྒྱས་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་བས་རང་འབྲས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པར་ངེས་ཤིང་། དེས་བར་ཆད་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འཇུག་པར་མཐར་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཚང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལག་པར་འཁོར་ལོའི་རི་མོ་གསལ་བ་ལས་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བར་ལུང་སྟོན་པ་ལྟར། རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་མ་འོངས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མཚན་མ་གསལ་བ་ལ་མཚན་མ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ལྟ་བུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནང་གི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རང་དོན་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་མངོན་གྱུར་ལོག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། སྦྱོར་བ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་བརྟན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པ་ལས་རྟགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྟགས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཡུམ་གཞན་དུ་སྦྱོར་ལམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུ། མཐོང་ལམ་གྱི་རྟགས་བཅུ་དྲུག སྒོམ་ལམ་པའི་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་ལྡོག་པ་སྐྱབས་གསུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མངོན་གྱུར་བ་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་དྲོད་ལ་གནས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཅུ་གཅིག ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བ་སོགས་དྲུག་རྩེ་མོ་པའི་རྟགས་དང་། ལམ་ལས་གཞན་གྱིས་དྲངས་མི་བཏུབ་པ་ད

【現代漢語翻譯】 中品見道：即使根器遲鈍，也必定從第八地獲得證悟的徵象。因此，將宣說從暖位到第八地之間的證悟徵象。如經中所說：『對於具備相、徵象和特徵的菩薩，應當認定為不退轉者。』相，如同火焰的灼熱和鮮紅，是指見到菩薩相續中特殊的功德。徵象，如同從煙霧中得知有火，是指菩薩相續中存在特殊功德的果，例如成就真實的誓言等。特徵，是從因推斷果，被認為是未來獲得特殊功德的徵兆。例如，如同木柴、火絨、火石和人的努力聚集在一起，必定會生火一樣。如果認為因可能受到阻礙，僅憑因無法推斷果，這在一般情況下是正確的。但是，受到內外殊勝攝持的菩薩，其卓越的行為具有力量，任何障礙都無法摧毀，因此能夠獲得自果，就像眾多隨從的客人能夠安穩地到達任何想去的地方，如同轉輪王和童年佛陀的狀態一樣。因此，圓滿的因的集合必定會產生後續的果，不會給障礙留下機會，最終使果的因的集合圓滿。因此，如因明論典中說，手掌上清晰地顯現輪寶的紋路，預示著將成為國王一樣。從特殊的因中，未來將要出現的徵兆顯現出來，這被稱為特徵。此外，道的階段的徵象，例如衣服等潔凈，這些都是菩薩內心特殊意樂的體現，是自利寂靜和利他求知的顯現，以及與殊勝方便智慧相結合的堅定決心的體現，因此必定會成為證悟的徵象。雖然證悟的徵象有很多，但簡而言之，在其他經文中，有資糧道不退轉的二十種徵象，見道的十六種徵象，以及修道者證悟的具有八支的甚深法性等。例如，對色等顯現執著為真實的念頭消失，對三寶的懷疑不再產生等，這些都是安住于暖位的不退轉的十一種徵象。身體不生八萬種蟲類等，是頂位的六種徵象。以及無法被其他道所引導等。

【English Translation】 The middling Path of Seeing: Even if the faculties are dull, one will definitely obtain the signs of realization from the eighth bhumi. Therefore, the signs of realization from the heat stage up to the eighth bhumi will be explained. As it is said in the sutras: 'A Bodhisattva who possesses aspects, signs, and characteristics should be regarded as irreversible.' Aspect is like the heat and red blaze of fire, which refers to seeing the special qualities in the Bodhisattva's continuum. Sign is like knowing there is fire from smoke, which refers to the fruit of having special qualities in their continuum, such as accomplishing truthful vows. Characteristic is inferring the result from the cause, which is regarded as a sign of obtaining special qualities in the future. For example, just as when firewood, tinder, flint, and human effort come together, fire will definitely arise. If one thinks that the cause might be obstructed, and the result cannot be inferred from the cause alone, that is generally true. However, a Bodhisattva who is embraced by special inner and outer support, whose excellent conduct is powerful, cannot be overcome by any obstacle, and therefore is able to obtain their own result, just as a guest with many attendants can safely reach any place they desire, like the state of a Chakravartin and the youthful Buddha. Therefore, the complete collection of causes will definitely generate subsequent results, not allowing any opportunity for obstacles, and ultimately completing the collection of causes for the result. Therefore, as it is said in the treatises on reasoning, just as the clear appearance of a wheel mark on the palm predicts that one will become a king, the clear manifestation of future signs from a special cause is called a characteristic. Furthermore, the signs of the stages of the path, such as clean clothes, are manifestations of the Bodhisattva's special inner intention, the pursuit of peace for oneself and knowledge for the benefit of others, and the firm determination combined with excellent skillful means and wisdom, which will definitely become signs of realization. Although there are many signs of realization, in short, in other sutras, there are twenty signs of irreversibility on the path of accumulation, sixteen signs of the path of seeing, and the realization of the profound nature of reality with eight qualities by those on the path of meditation. For example, the disappearance of the thought of clinging to forms as real, the non-arising of doubts about the Three Jewels, and so on, are eleven signs of irreversibility for those abiding in the heat stage. The non-arising of eighty thousand kinds of insects on the body, and so on, are six signs of the peak stage. And the inability to be led by other paths, and so on.

---

ང་། ལམ་གཞན་བཅོས་མ་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་དུ་ཤེས་པ་གཉིས་བཟོད་པ། ཀུན་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་ 24-1-142b ལ་གནས་པ་ཆོས་མཆོག་པའི་རྟགས་ཏེ་ཉི་ཤུ་གསུངས་པ་ལས་འདིར། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་ནས་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་བར་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དང་མི་འགལ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ལས་ཤེས་པ༡འོ། སྐྱབས་གསུམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པ་འདི་ལས་གཞན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལམ་སྟོན་པའི་སྐྱབས་སུ་མི་བརྟེན་༢པ། མི་དགེ་མངོན་གྱུར་སྤངས་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་ངན་སོང་སྤང་༣ བ ། རང་དགེ་བཅུ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་དེར་འགོད་པར་བརྩོན་༤པ ། གཞན་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་༥པ། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པས་ཆོས་ལ་གཅིག་ཏུ་དགའ་༦བ ། དེས་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་མགོ་སྨད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོམས་པ་ཤུགས་ལ་བསྟ༧ན། རྟག་ཏུ་ཚིག་འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་སོགས་བྱམས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་༨པ། འགྲོ་འཆག་ཉལ་དང་འདུག་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ན་གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པ༩འོ་། །དེས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏ༡༠ོ། ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་མར་བྱས་ཤིང་གཙང་མའི་གོས་སོགས་འཆང་༡བ༡འོ། །རྩེ་མོ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་མི་འབྱུང་བ་དང་སེམས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་དབེན་ 24-1-143a ཞིང་དག་ཅེས་པས་ཏེ་སེམས་གྱ་གྱུས་དབེན་ཞིང་ལུས་ངག་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །རྙེད་པ་མི་འདོད་པར་སྦྱངས་ཡོན་ལེན་པ་དང་། ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་པས་རང་རྒྱུད་སེར་སྣ་དང་འཆལ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་འཚོལ་བ་སྟེ་དང་དུ་ལེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཤེར་ཕྱིན་འདོད་ཅིང་དེ་དང་མ་བྲལ་བར་འཇུག་པས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་དྲུག་གོ། བཟོད་པའི་རྟགས་གཉིས་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུས་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་གཉིས་སོ། །ཆོས་མཆོག་གི་རྟགས་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་དངོས་སུ་མ་གསུངས་ཏེ་གོང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འཕེལ་བ་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་སྟེ་མ་དག་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་རྨད་ད

【現代漢語翻譯】 第一，能夠容忍兩種情況：一是視宣揚虛假之道的魔為魔；二是安住於一切行為皆令諸佛歡喜之行，這是殊勝之法的標誌，總共宣說了二十三種。此處，從『功德如海』到『不顧他人』，宣說了資糧道行者不退轉的標誌：從對色等顯現執著為實有中解脫，遠離對差異的執著。也就是說，自己相續中具有如此甚深之法，與甚深法性不相違，能說出合乎道理之語，由此可知。 第二，對三寶無疑地深信不疑，不依賴於此教法之外的其他沙門和婆羅門作為指路的皈依處。 第三，捨棄明顯的惡行，從而恒時遠離惡趣。 第四，自己安住於十善業，並努力引導他人也安住於此。 第五，不求回報地為他人說法等，爲了利益他人而行佈施等。 第六，對甚深之義毫無疑惑，從而一心歡喜佛法。 第七，通過從根本上摧毀無明和邪見的習氣，從而間接表明了這一點。 第八，恒常說柔和語等，具備慈愛的身語意三業。 第九，在行住坐臥中，都具有正念和正知，例如像軛木一樣觀察等等。 第十，由此間接表明不與五蓋為伍。 第十一，外內行為清凈，穿著清凈的衣服等。 頂位行者不退轉的標誌是：身體不生蟲，心中沒有虛偽，即通過『三門寂靜且清凈』來表示，即心遠離虛偽，身語完全清凈。 不貪求利養，而是接受學習的功德，『殊勝者』是指自己相續中沒有慳吝和破戒等的染污，爲了利益他人，甚至尋求地獄的痛苦，即通過接受這兩種方式，成為眾生中的殊勝者。 恒常希求般若波羅蜜多，並且不離此而行持，從而在一切行為中都與法性相應，利益六道眾生。 兩種安忍的標誌是：超越魔的境界，以及憑藉智慧的力量不顧他人，不被他人所左右。 殊勝之法的標誌是諸佛歡喜的行為，這沒有直接宣說，而是說上述功德增長，安住于殊勝之法，即一切行為都令諸佛歡喜，沒有絲毫的不清凈，是成辦二利的奇妙行為。

【English Translation】 First, being able to tolerate two situations: one is to recognize the demon who promotes false paths as a demon; the other is to abide in actions that please all Buddhas in all behaviors. This is a sign of the supreme Dharma, of which twenty-three are taught. Here, from 'merit like the sea' to 'disregarding others,' the signs of non-retrogression for practitioners on the path of accumulation are taught: liberation from clinging to forms, etc., as real, and freedom from the perception of difference. That is, having such profound Dharma in one's own continuum is not contradictory to the profound nature of Dharma, and one can speak reasonable words, from which it can be known. Second, having unwavering faith in the Three Jewels, not relying on other ascetics and Brahmins outside this teaching as refuges to show the way. Third, abandoning obvious misdeeds, thereby constantly avoiding bad destinies. Fourth, abiding in the ten virtues oneself and striving to guide others to abide in them as well. Fifth, teaching the Dharma to others without expecting anything in return, engaging in generosity, etc., for the benefit of others. Sixth, having no doubt about the profound meaning, thereby wholeheartedly rejoicing in the Dharma. Seventh, by fundamentally destroying the latent tendencies of ignorance and wrong views, this is indirectly indicated. Eighth, constantly speaking gentle words, etc., possessing the three actions of body, speech, and mind of loving-kindness. Ninth, in walking, standing, sitting, and lying down, having mindfulness and awareness, such as observing like a yoke, etc. Tenth, this indirectly indicates not associating with the five obscurations. Eleventh, having pure outer and inner conduct, wearing pure clothes, etc. The signs of non-retrogression for practitioners at the peak are: no worms appearing in the body and no hypocrisy in the mind, which is indicated by 'the three doors being solitary and pure,' that is, the mind being solitary from hypocrisy and the body and speech being completely pure. Not being greedy for gain but accepting the merit of learning, 'the supreme one' refers to the absence of defilements such as stinginess and immorality in one's own continuum, and seeking even the suffering of hell for the benefit of others, that is, becoming the supreme among beings by accepting these two ways. Constantly desiring the Prajnaparamita and engaging in it without separation, thereby acting in accordance with the nature of Dharma in all behaviors, benefiting the six realms of beings. The two signs of tolerance are: transcending the realm of demons and, by the power of wisdom, disregarding others and not being swayed by them. The sign of the supreme Dharma is the conduct that pleases the Buddhas, which is not directly stated, but rather that the above qualities increase, abiding in the supreme Dharma, that is, all actions please the Buddhas, without the slightest impurity, and are wonderful actions that accomplish the two benefits.

---

ུ་བྱུང་བ་ཅན་ཞིག་གོ། ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཕང་བར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། ཡང་ན་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བཟོད་པའི་རྟགས་གཉིས་ཀ་བསྡུས་ལ། གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པར་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་རང་བྱན་ཚུད་པ་ཆོས་མཆོག་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་བཤད་ཀྱང་དོན་གྱིས་མི་འགལ་ལོ། །མཐོང་ལམ་ལ་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་མཐོང་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་གསུངས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་མིན་ཏེ་གཞན་ལ་རྟགས་སུ་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན་ 24-1-143b རྒྱུ་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་ཐོབ་ན་འབྱུང་བའི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་གིས་མིང་གིས་བཏགས་པ་ནི་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་དང་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་སོ། །དེའང་ཡུམ་གཞན་དང་སྐབས་འདིའི་རྟགས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཡོད་ཀྱང་དོན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདྲ་བས་ལུགས་དེ་གཉིས་གང་ཡིན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་པས་ཕན་ཚུན་བསྟུན་མི་དགོས་ཞེས་འགྲེལ་པ་འགའ་ན་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཐོང་ཞིང་། གོ་རིམ་ནི་གང་ལྟར་སྦྱར་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། བཅུ་དྲུག་པོ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུར་ཁྱད་མེད་ལ། སོ་སོར་སྦྱར་བ་ནི་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་བའི་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་སོ་སོས་འབྲས་བུ་སོ་སོར་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བསམ་གཏན་སོགས་ནས། རྣལ་འབྱོར་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་ལ། བསམ་གཏན་གཞི་ལ་བསམ་གཏན་བྱས་ཀྱང་དེར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་བྱེད་པ། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་མཚོན་ནས་གཟུགས་མེད་ 24-1-144a དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་ཀྱང་དེར་སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའང་ཡིན་༡ནོ། །གྲགས་པ་སོགས་ཚེ་འདིའི་དོན་དང་རང་ཞི་བ་དོན་གཉེར་གྱི་འདོད་པ་མེད་པར་བླ་མེད་ལ་སེམས་བརྟན་པ་ད༢ང་། སེམས་ཁྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མེད་པས་སེམས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པས་ཡང་བ་དང་དེས་མཚོན་ནས་ལུས་ཡང་བ་ད༣ང་། ཁྱིམ་པར་གྱུར་ཀྱང་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མ་ཆགས་པས་འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱོད་པ་ནའང་དེ་ལ་མ་ཞེན་ཞིང་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ད༤ང་། འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྲོག་གཅོད་དང་ཁ་གསགས་ལ་སོགས་པས་འཚོ་བ

【現代漢語翻譯】 被稱為殊勝者。要知道這是極爲了不起的。或者，超越了魔境，兼具了兩種忍的徵兆。不依賴於他者，精通深奧的法性，被稱為殊勝法者，這是不退轉的徵兆，雖然這樣說，但實際上並不矛盾。在見道上，十六剎那的智忍（藏文：ཤེས་བཟོད，梵文天城體：ज्ञानक्षान्ति，梵文羅馬擬音：jñānakṣānti，漢語字面意思：智忍）之智慧被認為是見道者不退轉的徵兆。然而，見道之智慧本身並非徵兆，因為它不能作為他者的徵兆而顯現。那麼，什麼是徵兆呢？ 是從俱生定（藏文：མཉམ་བཞག，梵文天城體：समहित，梵文羅馬擬音：samāhita，漢語字面意思：等持）之智慧中，作為果位而產生的特殊徵兆。以十六智慧之名來命名，是將因位的名稱賦予了果位。如此命名的必要性在於，除了調伏所化眾生之外，菩薩們的后得位（藏文：རྗེས་ཐོབ，梵文天城體：पृष्ठलब्ध，梵文羅馬擬音：pṛṣṭhalabdha，漢語字面意思：后得）與俱生定在形式上幾乎相同，爲了便於理解這一點。因此，憑藉在俱生定中現見法性的力量，在後得位中顯現為十六種徵兆。 雖然這些徵兆與其他經典和此處所說的徵兆有所不同，但實際上都是十六種，因此無論採用哪種方式，都是不退轉的徵兆，沒有區別，因此不需要相互對應。一些註釋中是這樣說的。然而，除了順序不同之外，我認為在意義上幾乎沒有差別。無論如何排列順序，都沒有矛盾，因為這十六種都是從見道之後獲得的果位，沒有區別。分別排列只是爲了象徵性地表示通過區分所斷而獲得的十六種智忍之智慧，而不是說每個因位都會產生各自的果位。其中，從四禪到『精進修習瑜伽』之間都有所闡述。即使修習了四禪，也不會將其作為生於該禪天的因緣；所謂的『禪定等支分完全滅盡』，以此類推，即使獲得了無色定和滅盡定，也不會顯現生於該定或入於該定的狀態。 不追求名聲等今世的利益和個人的寂靜，而是對無上之法堅定信心；內心沒有被憤怒等煩惱所困擾，因此內心可以用於善行，變得輕安，以此類推，身體也變得輕安；即使成為居家者，也始終不執著於一切事物，即使享受欲樂，也不執著於此，並且具備調伏眾生的善巧方便；爲了生存，也不會通過殺生和諂媚等方式來維持生計。

【English Translation】 It is known as the supreme one. It should be known that this is extremely remarkable. Or, having transcended the realm of demons, it combines both signs of forbearance. Without relying on others, being proficient in the profound nature of reality, it is called the supreme Dharma practitioner, which is said to be a sign of non-retrogression, but in essence, it is not contradictory. In the path of seeing, the sixteen moments of wisdom and forbearance (Tibetan: ཤེས་བཟོད, Sanskrit Devanagari: ज्ञानक्षान्ति, Sanskrit Romanization: jñānakṣānti, Literal Chinese meaning: Wisdom-Forbearance) are said to be a sign of non-retrogression for the one on the path of seeing. However, the wisdom of the path of seeing itself is not a sign, because it cannot appear as a sign for others. So, what is the sign? It is the special signs that arise as a result of the wisdom of co-emergent concentration (Tibetan: མཉམ་བཞག, Sanskrit Devanagari: समहित, Sanskrit Romanization: samāhita, Literal Chinese meaning: Equal-Holding). Naming them with the names of the sixteen wisdoms is to attribute the name of the cause to the result. The necessity of naming them in this way is that, apart from taming those to be tamed, the subsequent attainment (Tibetan: རྗེས་ཐོབ, Sanskrit Devanagari: पृष्ठलब्ध, Sanskrit Romanization: pṛṣṭhalabdha, Literal Chinese meaning: Post-Attainment) of Bodhisattvas is almost identical in form to co-emergent concentration, for the sake of understanding this. Therefore, by the power of directly seeing the nature of reality in co-emergent concentration, sixteen signs are spoken of in subsequent attainment. Although these signs are somewhat different from those in other scriptures and in this context, they are actually all sixteen, so whichever method is adopted, they are signs of non-retrogression, and there is no difference, so there is no need to correspond to each other. Some commentaries say this. However, apart from the different order, I see that there is almost no difference in meaning. No matter how the order is arranged, there is no contradiction, because all sixteen are fruits obtained after the path of seeing, and there is no difference. Separately arranging them is only to symbolically represent the sixteen wisdoms of knowledge and forbearance obtained by distinguishing what is to be abandoned, and not because each cause produces its own result. Among them, it is explained from the four dhyanas to 'diligently practice yoga'. Even if one practices the four dhyanas, one does not make it a cause for being born in that dhyana; the so-called 'complete exhaustion of the limbs of dhyana, etc.', by analogy, even if one obtains the formless samadhi and the cessation samadhi, one does not manifest being born in that samadhi or entering into it. Without seeking fame or other benefits of this life and personal peace, but with firm faith in the unsurpassed Dharma; the mind is not troubled by anger or other afflictions, so the mind can be used for virtuous deeds, becoming light and at ease, and by analogy, the body also becomes light; even if one becomes a householder, one is always unattached to all things, and even when enjoying sensual pleasures, one is not attached to them, and one possesses skillful means to tame sentient beings; even for the sake of survival, one does not make a living by killing or flattery, etc.

---

་མི་སྒྲུབ་པ་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ད༥ང་། སེར་སྣ་དང་ཚུལ་འཆལ་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་བཀག་པའི་རྟགས་སུ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་སྔགས་སོགས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ད༦ང་། རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་བུད་མེད་དང་འཕྲད་པའམ་སྦྱོར་བའི་སྔགས་སོགས་མི་བྱེད་པ་ད༧ང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ཀྱང་རང་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ལས་ཅན་ཕོ་མོར་འགྱུར་བ་སོགས་ལུང་མི་སྟོན་པ་ད༨ང་། ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མ་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པ་ད༩ང་། རྟག་ཏུ་འཐབ་རྩོད་དང་བྲལ་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་བརྟན་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ལོག་པ་ད ༡ང༠་། ཀུན་མཁྱེན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ད ༡ང༡་། དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གཞོལ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ད༡ང༢་། དགེ་རྩ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྟོབས་སཾ་ཐོབ་པས་ཆོས་མི་དར་བ་མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློའི་ཡུལ་རྣམ་པར་སྤངས་ 24-1-144b པ་ད ༡ང༣་། རང་གིས་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གནས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དོགས་མེད་རྟག་ཏུ་རི་རབ་དང་འདྲ་བ་ད༡ང༤་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྲོག་འདོར་བ་ལ་མི་ནུས་པ་མེད་པ་ད༡ང༥་། རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཟབ་མོ་ལ་བརྩོན་པས་ཐ་མལ་གཟུགས་སུ་མངོན་ཞེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ། དེ་ཡང་མདོ་གཞན་དུ་ཕུང་ཁམས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་གནས་པ་བཀག་པ་དང་། རྐུན་པོའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང་ཞེས་པ། དགེ་བའི་ནོར་འཕྲོག་པའི་རྐུན་པོ་སྟེ་བར་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་རྐུན་པོའི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམག་གི་སྒྲས་སྦྱིན་པ་སོགས་ཚོགས་ཀྱི་དཔུང་ལ་མང་ཉུང་དུ་ཞེན་པ་དང་། གྲོང་གི་སྒྲས་དབང་པོ། གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དབང་རྟེན། གྲོང་རྡལ་གྱིས་དབང་ཡུལ། རྒྱལ་བློན་གྱི་སྒྲས་བདག་དང་བདག་གི་བ། གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་ཞེས་པས་སྤང་གཉེན་སྤྲད་པ་བསྟན་ལ། འདི་རྣམས་ལ་གཏམ་ཞེས་པས་མིང་ཙམ་ལས་དོན་མ་གྲུབ་པ་ལ་དེར་ཞེན་མི་བྱ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་ལ། མངོན་ཞེན་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དངོས་བསྟན་གྲོང་སོགས་དང་མཚོན་དོན་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ཞིག་པས་དེ་གཏམ་དུ་ཡང་ཡང་སྨྲ་ཞིང་ལུས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་ལྷུར། མི་བྱེད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏམ་སྙམ་སྟེ།གཏམ་ཞེ་འདོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ནང་གི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སྦྱོར་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞེན་ནས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་མེད་པར་བསྟན་ 24-1-145a པའོ། །དེ་རྣམས་འདིར་མ་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་དེའི་དོད་དུ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་སྔགས་མི་བྱེད་པ་སོགས་གཞན་གསུང

【現代漢語翻譯】 不從事不凈活命，不與慳吝、破戒、忿怒等相應或隨順，作為禁止安住於此的標誌，不使用猛厲咒術等傷害他人； 常行梵行，不與婦女相遇或行淫等； 即使獲得神通，也不爲了自我炫耀而示現男女等欲事； 不執著于微小的法塵，精進修持般若波羅蜜多； 常遠離爭鬥，以慈悲心堅定，遠離小乘； 希求獲得一切智智圓滿正等覺果位； 恒常以專注之心致力於闡釋獲得此果之因； 因獲得殊勝善根之力，遠離不弘揚佛法之邊地野蠻之地； 自己對於三智之境獲得確信無疑的定解，如須彌山般堅定不移； 爲了佛法，不畏懼捨棄生命； 恒常精進于甚深瑜伽，從而使凡夫之身顯現執著之相得以止息，以上即是十六種（殊勝之相）。 此外，在其他經中，有禁止安住于與蘊、界、處、緣起等相應或隨順，以及不應安住于盜賊之語等說法。所謂『盜賊』，是指盜取善法之財的盜賊，即以『盜賊』之名來表示障礙之品。 同樣，以『軍隊』之名錶示對於佈施等資糧之多寡產生執著；以『村落』之名錶示諸根；以『城市』表示諸根所依；以『城鎮』表示諸根所緣；以『國王大臣』之名錶示我與我所；以『戰爭之語』表示斷除與親友之情。此處以『語』來表示僅僅是名相，而實際上並未成就任何意義，爲了不執著於此而宣說。 經中解釋說，以無有執著之要點，直接顯示了村落等以及所象徵的諸根等之顯現意願得以止息，因此常常談論這些，並且身體也致力於此。實際上，這似乎也暗示了不要這樣做，因為談論是隨順慾望的表現，是內在狀態的象徵。 『相應』和『隨順』是指安住于對境的執著，並且持續執著於此。經中表明瞭沒有這些執著。 這些在此處沒有明說，而是以不使用猛厲咒術等來代替。

【English Translation】 Not engaging in impure livelihoods, not associating with or conforming to stinginess, immorality, anger, etc., as a sign of prohibiting dwelling in these, not using violent mantras etc. to harm others; Always practicing celibacy, not encountering women or engaging in sexual acts, etc.; Even if one obtains clairvoyance, not displaying desires such as transforming into male or female for the sake of self-aggrandizement; Not clinging to even the slightest dharma dust, diligently practicing Prajnaparamita (Perfection of Wisdom); Always being free from strife, with steadfast loving-kindness, turning away from the Lesser Vehicle; Aspiring to attain the complete enlightenment of perfect Buddhahood; Constantly focusing the mind on explaining the causes for attaining this result; Due to obtaining the power of special virtuous roots, avoiding border regions and barbaric lands where the Dharma is not propagated; Having obtained unwavering conviction in the state of the Three Wisdoms, being as steadfast as Mount Meru; Not hesitating to give up one's life for the sake of the Dharma; Constantly striving in profound yoga, thereby reversing the perception of clinging to the ordinary form, these are the sixteen (excellent qualities). Furthermore, in other sutras, there are prohibitions against dwelling in association with or conforming to the skandhas, dhatus, ayatanas, dependent origination, etc., and not dwelling in the speech of thieves, etc. The 'thief' refers to the thief who steals the wealth of virtue, that is, the name 'thief' is used to indicate the side of obstacles. Similarly, the term 'army' indicates attachment to the quantity of accumulations such as generosity; the term 'village' indicates the senses; the term 'city' indicates the basis of the senses; the term 'town' indicates the objects of the senses; the term 'king and ministers' indicates self and what belongs to self; the term 'speech of battle' indicates severing ties with relatives and friends. Here, the term 'speech' indicates that it is merely a name and does not actually accomplish any meaning, and it is taught in order not to cling to it. It is explained in the sutra that, by the key point of non-attachment, the manifest intention of the directly shown villages, etc., and the symbolized senses, etc., is extinguished, therefore these are often talked about, and the body is also devoted to them. In fact, this also seems to imply not doing so, because talking is a manifestation of following desires, and is a symbol of the inner state. 'Association' and 'conformance' refer to dwelling in attachment to objects, and continuously clinging to them. The sutra indicates that these attachments are absent. These are not explicitly stated here, but instead, not using violent mantras, etc., is used as a substitute.

---

ས་པ་རྣམས་ནི་དབྱེ་བསྡུའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་དོན་ལ་རྟགས་སུ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བཤད་པ་ལ། རྟགས་ཅན་སྒོམ་ལམ་དང་དེའི་རྟགས་གཉིས། དང་པོ་ལ་རྒྱས་པར་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་གམ་རྒྱུ་མཚན། རབ་དབྱེ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པའི་དང་པོ་སྐབས་འདིར་གཟུགས་དང་ཚོར་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏིང་ངམ་གནས་མི་རྙེད་པས་ཟབ་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེད་པའི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་། དེས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་སོན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཟབ་པའོ། །དེ་ཡང་འདིར་ཟབ་མོར་འཇོག་པ་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་དེ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་གི་སྐབས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། མཐོང་ལམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་འཇལ་བ་ཡིན་ལ། སྒོམ་ལམ་རྟོགས་ཟིན་ཡང་ཡང་གོམས་པས་སྔར་ལས་ཇེ་བས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་སོང་ནས་ཆེས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན། འདིའི་རྟོགས་པ་ལ་ཟབ་པར་བཞག་སྟེ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པའི་ལམ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་མདོ་འདིར་མ་བསྟན་ཏེ་དབྱེ་བ་ 24-1-145b བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒོམ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་དངོས་དང་རྩོད་སྤོང་གཉིས་ལས་དང་པོ། སྒོམ་ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ལ་ནང་གསེས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དགུའི་གཉེན་པོ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། མདོ་རྒྱས་པ་ན་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེར་ཕྱིན་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས་ཞེས་དེ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེར་ཕྱིན་ཉན་པ་ཕན་ཡོན་ཆེ་བས་བསྟན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འབྲིང་པོ་སོགས་གོང་འཕེལ་དུ་གླག་སྟེ་གསུངས་ནས་མཐར་རྣམ་རྟོག་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་གྲངས་ཡོད་པ་གཞལ་དུ་ཡོད་པ་ཚད་ཡོད་པ་ཞེས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་པས་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་སྒོམ་ལམ་དགུ་པོ་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་གཞལ་མེད་ཚད་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། མདོ་ནི། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀུན་སངས་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོགས་ཏེ། ཞིབ་པར་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་དང་པོ་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུ་ནི། བྱང་ཆུབ་

【現代漢語翻譯】 無論如何區分和歸類這些地，都應明白它們在本質上是相似的象徵。接下來，爲了修道，我將解釋不退轉的象徵：具有象徵的修道和它的象徵，這兩者。首先，詳細闡述修道的本質、定義或原因，以及三種分類。在此，通過一節詩句來展示色（梵文：rūpa，物質，形態）、受（梵文：vedanā，感覺）等。色等事物的自性，以所緣的方式，無法找到深處或立足點，因此是深刻的，即空性。因此，沒有能生起緣於它的心之相。因此，依賴於它的有境生起，是極度寂靜，安住于具有三種解脫之自性中的那如實（梵文：tathatā，真如，實相），遠離增益和損減。隨順於它的修道之智慧也是如此深刻。此外，在這裡將它安立為深刻，是從定義的角度來解釋的：從抉擇支（梵文：nirvedha-bhāgīya，暖位、頂位、忍位、世第一位）的階段開始，斷除對如實的增益，並反覆思維；在見道時，現量地衡量如實。即使已經證悟了修道，通過反覆串習，也比以前更加深刻，最終達到最確定的證悟。因此，此證悟被認為是深刻的，因為它是一個已經見道並串習的道路。這些在經中沒有明示，但應理解為通過闡述分類的意義來暗示。修道的分類分為實質和諍論的消除兩部分。首先，修道不像見道那樣是剎那性的，而是連續不斷的。因此，將所斷分為大、中、小三類，每類又分為三小類，次第生起九種對治。在廣經中，以所斷的大品中的大品隨煩惱為例，說明佈施的功德，即使在恒河沙數劫中遠離般若波羅蜜多（梵文：Prajñāpāramitā，智慧到彼岸）而行佈施，也不如聽聞般若波羅蜜多。同樣，中品等也以遞增的方式宣說，最終，小品中的小品煩惱被描述為有數量、可衡量、有限度的。而其對治，大品中的大品，則被描述為無數、不可衡量、無限度的。此外，這九種修道中的每一種，都以其各自的方式，宣說了果報的福德是無數、不可衡量、無限度的。經中說：『如我導師所說，若如實通達，一切法皆以成佛為目的，不可言說等等。』詳細內容應在廣經中瞭解。這裡將它們歸納為三類來展示，首先是小品修道，即菩提（梵文：bodhi，覺悟） These lands, however they are distinguished and categorized, should be understood as similar symbols in essence. Next, for the sake of the path of meditation, I will explain the signs of non-retrogression: the path of meditation with signs and its signs, these two. First, elaborating on the nature of the path of meditation, its definition or reason, and the first of the three divisions. Here, the nature of form (rūpa), feeling (vedanā), etc., is shown in one verse: The nature of form, etc., is deep, that is, emptiness, because it cannot find depth or a place by way of an object of focus. Therefore, there is no sign of generating a mind that focuses on it. Therefore, the arising of an object-possessing mind that relies on it is extremely peaceful, abiding in the nature of possessing the three liberations, which is the suchness (tathatā) itself, free from imputation and denigration. The wisdom of the path of meditation that follows it is also so profound. Moreover, here it is established as profound, explained from the perspective of definition: from the stage of the limbs of ascertainment, cutting off imputations on suchness and repeatedly contemplating; in the path of seeing, directly measuring suchness. Even after the path of meditation has been realized, through repeated familiarization, it becomes more and more profound than before, and ultimately becomes most certain of realization. Therefore, this realization is regarded as profound, because it is a path that has already been seen and familiarized. These are not explicitly shown in this sutra, but should be understood as being shown by the meaning of showing the distinctions. The distinctions of the path of meditation are divided into two parts: the actual and the refutation of disputes. First, the path of meditation is not momentary like the path of seeing, but continuous. Therefore, the objects to be abandoned are divided into three categories: large, medium, and small, each further divided into three subcategories, so that the nine antidotes arise in sequence. In the extensive sutra, taking the great of the great conceptual elaborations as an example of what is to be abandoned, it is taught that giving alms for as many eons as there are grains of sand in the Ganges River, separated from the Perfection of Wisdom (Prajñāpāramitā), is less beneficial than listening to the Perfection of Wisdom, taking the small of the small antidotes to it as an example. Similarly, the medium, etc., are spoken of in an increasing manner, and finally the small of the small conceptual elaborations is described as having number, being measurable, and having limits. And its antidote, the great of the great, is shown as being countless, immeasurable, and limitless. Moreover, each of these nine paths of meditation, in its own way, teaches that the merit of the result is countless, immeasurable, and limitless. The sutra says: 'As my teacher has said, if one seeks the meaning as it is taught, all dharmas are aimed at Buddhahood, and are inexpressible, etc.' The details should be understood in the extensive sutras. Here they are summarized into three categories to show, first, the small path of meditation, which is enlightenment (bodhi).

【English Translation】 These lands, however they are distinguished and categorized, should be understood as similar symbols in essence. Next, for the sake of the path of meditation, I will explain the signs of non-retrogression: the path of meditation with signs and its signs, these two. First, elaborating on the nature of the path of meditation, its definition or reason, and the first of the three divisions. Here, the nature of form (rūpa), feeling (vedanā), etc., is shown in one verse: The nature of form, etc., is deep, that is, emptiness, because it cannot find depth or a place by way of an object of focus. Therefore, there is no sign of generating a mind that focuses on it. Therefore, the arising of an object-possessing mind that relies on it is extremely peaceful, abiding in the nature of possessing the three liberations, which is the suchness (tathatā) itself, free from imputation and denigration. The wisdom of the path of meditation that follows it is also so profound. Moreover, here it is established as profound, explained from the perspective of definition: from the stage of the limbs of ascertainment, cutting off imputations on suchness and repeatedly contemplating; in the path of seeing, directly measuring suchness. Even after the path of meditation has been realized, through repeated familiarization, it becomes more and more profound than before, and ultimately becomes most certain of realization. Therefore, this realization is regarded as profound, because it is a path that has already been seen and familiarized. These are not explicitly shown in this sutra, but should be understood as being shown by the meaning of showing the distinctions. The distinctions of the path of meditation are divided into two parts: the actual and the refutation of disputes. First, the path of meditation is not momentary like the path of seeing, but continuous. Therefore, the objects to be abandoned are divided into three categories: large, medium, and small, each further divided into three subcategories, so that the nine antidotes arise in sequence. In the extensive sutra, taking the great of the great conceptual elaborations as an example of what is to be abandoned, it is taught that giving alms for as many eons as there are grains of sand in the Ganges River, separated from the Perfection of Wisdom (Prajñāpāramitā), is less beneficial than listening to the Perfection of Wisdom, taking the small of the small antidotes to it as an example. Similarly, the medium, etc., are spoken of in an increasing manner, and finally the small of the small conceptual elaborations is described as having number, being measurable, and having limits. And its antidote, the great of the great, is shown as being countless, immeasurable, and limitless. Moreover, each of these nine paths of meditation, in its own way, teaches that the merit of the result is countless, immeasurable, and limitless. The sutra says: 'As my teacher has said, if one seeks the meaning as it is taught, all dharmas are aimed at Buddhahood, and are inexpressible, etc.' The details should be understood in the extensive sutras. Here they are summarized into three categories to show, first, the small path of meditation, which is enlightenment (bodhi). These lands, however they are distinguished and categorized, should be understood as similar symbols in essence. Next, for the sake of the path of meditation, I will explain the signs of non-retrogression: the path of meditation with signs and its signs, these two. First, elaborating on the nature of the path of meditation, its definition or reason, and the first of the three divisions. Here, the nature of form (rūpa), feeling (vedanā), etc., is shown in one verse: The nature of form, etc., is deep, that is, emptiness, because it cannot find depth or a place by way of an object of focus. Therefore, there is no sign of generating a mind that focuses on it. Therefore, the arising of an object-possessing mind that relies on it is extremely peaceful, abiding in the nature of possessing the three liberations, which is the suchness (tathatā) itself, free from imputation and denigration. The wisdom of the path of meditation that follows it is also so profound. Moreover, here it is established as profound, explained from the perspective of definition: from the stage of the limbs of ascertainment, cutting off imputations on suchness and repeatedly contemplating; in the path of seeing, directly measuring suchness. Even after the path of meditation has been realized, through repeated familiarization, it becomes more and more profound than before, and ultimately becomes most certain of realization. Therefore, this realization is regarded as profound, because it is a path that has already been seen and familiarized. These are not explicitly shown in this sutra, but should be understood as being shown by the meaning of showing the distinctions. The distinctions of the path of meditation are divided into two parts: the actual and the refutation of disputes. First, the path of meditation is not momentary like the path of seeing, but continuous. Therefore, the objects to be abandoned are divided into three categories: large, medium, and small, each further divided into three subcategories, so that the nine antidotes arise in sequence. In the extensive sutra, taking the great of the great conceptual elaborations as an example of what is to be abandoned, it is taught that giving alms for as many eons as there are grains of sand in the Ganges River, separated from the Perfection of Wisdom (Prajñāpāramitā), is less beneficial than listening to the Perfection of Wisdom, taking the small of the small antidotes to it as an example. Similarly, the medium, etc., are spoken of in an increasing manner, and finally the small of the small conceptual elaborations is described as having number, being measurable, and having limits. And its antidote, the great of the great, is shown as being countless, immeasurable, and limitless. Moreover, each of these nine paths of meditation, in its own way, teaches that the merit of the result is countless, immeasurable, and limitless. The sutra says: 'As my teacher has said, if one seeks the meaning as it is taught, all dharmas are aimed at Buddhahood, and are inexpressible, etc.' The details should be understood in the extensive sutras. Here they are summarized into three categories to show, first, the small path of meditation, which is enlightenment (bodhi).

---

སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཟབ་སོགས་དོན་དང་དཔེའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཏེ། ཉིན་གཅིག་གི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པ་གྲངས་མང་པོ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པའི་ཚོགས་ཤེར་ཕྱིན་ཉིན་གཅིག་ལ་བསྒོམས་པས་འདུམས་ན་ཡུན་རིང་པོར་སྒོམ་པ་ལྟ་ཅི་ 24-1-146a སྨྲོས་ཞེས་སོ། །སྒོམ་ལམ་འབྲིང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་བསྐལ་མང་བྱེ་སྟོང་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །རྩོད་སྤང་ལ་གྲངས་ལ་རྩོད་སྤང་དང་། བྱེད་ལས་ལ་རྩོད་སྤང་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྒོམ་ལམ་རེ་རེར་ཡང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པར་གསུངས་ན་དེའི་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་ཡང་གྲངས་དགུར་མ་ངེས་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། སྤང་བྱ་ཡང་ཚད་མེད་དགོས་པས་སྤང་བྱ་དགུར་གྲངས་མ་ངེས་ལ། དེ་མ་ངེས་ན་གཉེན་པོའི་རྟོགས་པ་ཡང་དགུར་མ་ངེས་པ་དང་ཡང་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་སྐྱེད་ན་རྒྱུ་ཡང་ཚད་མེད་ཡིན་དགོས་ཀྱི། རྒྱུ་ཐུག་བཅས་སམ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་བཟུང་སྟེ་དགུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྩོད་པ་ལ་སྒོམ་ལམ་རེ་རེར་ཡང་འབྲས་བུ་གྲངས༷་མེ༷ད་གཞལ་མེད་ལ༷་སོ༷གས་པར་བསྟན༷་པ༷་རྣམ༷ས་ནི། དམ༷་པའི༷་དོན༷་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ལས། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གྲངས་མེད་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་མང་ཉུང་གི་གྲངས་ཀྱིས་དབྱེ་བར་བཟོ༷ད་པའམ་ནུས་པ་མ༷་ཡི༷ན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཆར་མ་གྲུབ་པས་མང་ཉུང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་ཚད་ཡོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཚད་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་འཐད་པར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ནའང་འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཀུན༷་རྫོབ༷་ཐ་སྙད་ཙམ༷་དུ་སྒོམ་ལམ་རེ་རེ་ལའང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བ༷་ནི། ཐུག༷ས་བརྩེ༷་བའི༷་རྒྱུ༷་མ༷ཐུན་མདོ་ལས་བསྟན་པ་དེ༷་དག༷་དེ་ལྟར་དུ་ 24-1-146b ཡིན་པར་ངེས་པ་ཐུབ༷་པ༷་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞེ༷ད་པ་སྟེ། དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་གཟིགས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དགོངས་པ་ཅན་མིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ནི་ས་བོན་གཅིག་ལས་འབྲུ་དུ་མར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཕེལ་བ་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་མུ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་དང་། དེ་ཡང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་།བདེན་གཉིས་རོ་མཉམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པར་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ནི། བསོད་ནམས་དེ་ཡང་སོགས་ཚིགས

【現代漢語翻譯】 如果一位菩薩對如此深奧的意義和譬喻偈頌，一天生起眾多念頭，以如此之多的劫數來積累，那麼在一個白天修習般若波羅蜜多，如果能夠調伏，更何況長久地修習呢？ 如是說。中間的修道之路：如果一位菩薩在眾多百千劫中（修習）等，這是一段偈頌；偉大的菩薩如果以智慧（修習）等，這是一段偈頌。關於辯駁，有關於數量的辯駁和關於作用的辯駁兩種。第一種，即使每一種修道之路都有無量的果報功德，那麼它的因，也就是修道之路，也不一定只有九種。因為果報的功德是從斷除所應斷除的證悟中產生的，那麼所應斷除的也必須是無量的，所以所應斷除的並不一定只有九種。如果所應斷除的不確定，那麼作為對治的證悟也不一定只有九種。如果產生無量的果報，那麼因也必須是無量的。如果原因是有窮盡的，或者數量是有限制的，確定為九種是不合理的。對於這種辯駁，（經文說）每一種修道之路都有無量、不可估量等等的果報，這些都是在勝義諦中，從真實成立的一個因，產生真實成立的無數果報，所以不能用多少的數量來區分，因為在勝義諦中，因果二者都不成立，所以不存在多少的問題。如果因果是真實成立的，那麼從有限的因產生無限的果報是不合理的，即使能夠理解這一點，這裡也不這樣認為。 那麼是什麼呢？在世俗諦中，僅僅是名言上，每一種修道之路都會產生無邊的果報功德，這是慈悲的根本原因，是經文中所示的，這一點是確定的，是佛陀的意願，因為在實際上看到了是這樣的，所以才這樣宣說，而不是有所保留。而且，僅僅是從一個因產生多個果，就像從一顆種子中反覆生長出許多穀物一樣。在世俗諦中，緣于無邊無際的眾生，爲了他們的利益，發願獲得無邊功德的佛果，並且以不執著的善巧方便來攝持，以真俗二諦味如一的法界體性的方式進入，即使是這樣一剎那的修習的功德，也是無法估量的，這是通過理證成立的。顯示這一點的經文是：功德也是等，這是一段偈頌。

【English Translation】 If a Bodhisattva, for such profound meanings and metaphorical verses, generates numerous thoughts in a single day, accumulating them for as many kalpas, then if one can subdue (afflictions) by meditating on Prajnaparamita in a single day, what need is there to mention meditating for a long time? Thus it is said. The middle path of meditation: If a Bodhisattva in many hundreds of thousands of kalpas (practices), etc., this is one verse; a great Bodhisattva, if with wisdom (practices), etc., this is one verse. Regarding refutations, there are two types: refutations concerning numbers and refutations concerning function. The first type: even if each path of meditation has immeasurable meritorious results, then its cause, which is the path of meditation, is not necessarily limited to nine. Because the merit of the result arises from the realization of abandoning what should be abandoned, then what should be abandoned must also be immeasurable, so what should be abandoned is not necessarily limited to nine. If what should be abandoned is uncertain, then the realization that is the antidote is also not necessarily limited to nine. Furthermore, if it generates immeasurable results, then the cause must also be immeasurable. If the cause is finite or the number is limited, fixing it at nine is unreasonable. To this refutation, (the text says) each path of meditation has immeasurable, incalculable, etc., results, these are in the ultimate truth, from one truly established cause, countless truly established results arise, so it cannot be distinguished by the quantity of more or less, because in the ultimate truth, neither cause nor result is established, so there is no issue of more or less. If cause and result were truly established, then it would be unreasonable for an infinite result to arise from a finite cause, even if one could understand this, it is not intended here. So what is it? In the conventional truth, merely in name, each path of meditation produces boundless meritorious results, this is the root cause of compassion, as shown in the sutras, this is certain, it is the intention of the Buddha, because having seen that it is so in reality, it is taught in this way, and not with reservations. Moreover, the mere fact that multiple results arise from a single cause is like how many grains repeatedly grow from a single seed. In the conventional truth, focusing on limitless sentient beings in all directions and times, for their benefit, vowing to attain the Buddhahood of limitless qualities, and being fully grasped by skillful means that do not cling to appearances, entering in a manner that the two truths are of one taste, the essence of the Dharmadhatu, even the merit of a single moment of such meditation is immeasurable, this is established by reasoning. The sutra that demonstrates this is: 'That merit also,' etc., this is a verse.

---

་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །གཉིས་པ་བྱེད་པ་ལ་རྩོད་སྤང་ལ། དོན་དམ་པར་ཉམས་འཕེལ་མི་རུང་བས་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་ཐོབ་མི་སྲིད་པར་རྩོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་སྐད་ཅིག་མར་དཔྱད་ནས་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་མི་རུང་བར་རྩོད་པ་གཉིས། དང་པོ་དངོས་པོ་རྣམས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་པ་དང་གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་མི་རུང་ལ། དེ་ལྟ་ན་སྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བས་སྤང་བྱ་དགུ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་སྤང་ཐོབ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཟད་ཅིང་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་། འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་ཐར་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ 24-1-147a འདོད་པ་སྐོང་ནུས་པ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ་ལམ་འདི་ཡང་ནི་སྤང་བྱ་སྤངས་བ་དང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ། སྒོམ་ལམ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྨྲ་བས་རྩོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ། དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྦྱར་བ་སྣང་ཡང་། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པའི་དཔེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པས་མི་བདེ་བ་འདྲ་སྟེ། དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཕན་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་ཐོབ་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ། ཁོ་རང་གི་མཐར་འབྲས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་དཔེར་བྱས་ནས། སྔར་ཡོད་ཟད་པས་སྟོང་ཡང་རུང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་རུང་སྟེ་སྟོང་པར་དོན་དུ་གཅིག་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྟོང་པ་ལ་མི་སྐྲག་པར་བཟོད་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་གནད་གཅིག་ཏུ་ཁོ་བོས་མཐོང་ངོ་། །མདོ་འདིར་ཚུལ་དེ་དག་སྟོན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་པ་དེ་ནི། ཆོས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། མ་བསྟན་པས་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། 24-1-147b གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ལམ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱང་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད

【現代漢語翻譯】 以一個『斷』（Tibetan: བཅད་）來回答。第二部分是關於反駁，其中有兩個辯論：一是認為在勝義諦中，修行不能增減，因此在修道上不可能有斷證；二是認為在世俗諦中，也不可能在一瞬間通過觀察而獲得一切智智。首先，如果萬法是不可言說的空性，那麼對治品不可能減少，敵對品不可能增加。如果是這樣，那麼所謂的『修道』，比如要斷除的九品煩惱，會減少什麼呢？又會獲得什麼，比如微小的智慧等等？因此，斷證是不可能的。對此，回答是：證得『滅盡不生』（藏文：ཟད་མི་སྐྱེ་）的菩提，僅僅是通過煩惱的滅盡和不再生起來來區分的，雖然沒有實體，但獲得這個果位后，就能從輪迴的痛苦中永遠解脫，從而滿足了解脫的願望。同樣，這個修道也是通過斷除所斷和獲得證悟來實現自他利益的。菩提也是如此，具有空性的特徵，而修道也同樣具有空性的特徵。因此，實在論者的辯論是沒有意義的。對此的回答是：雖然無上菩提，即無漏智慧的體性，在勝義諦中沒有增減，但在名言上，它能利益所化眾生。雖然可以這樣解釋，但無上菩提在勝義諦中沒有增減的比喻，對於實在論者來說是不成立的，因此不太合適。所以，正如龍樹（梵文：Nāgārjuna）所說：『滅與不生，于義是，一故應容受。』（藏文：ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས།）意思是說，既然是空性，實在論者就不懂得如何安立因果和斷證。因此，以他們自己的究竟果位，即各自具有分析和遮止自性的菩提為例，無論是通過先前存在的滅盡而空，還是本體自性空，反正空在意義上是一樣的，所以不要害怕大乘的空性，而應該容受它。我認為這與本論的要點是一致的。本經中闡述這些道理，就是通過佛陀所說的兩句偈頌：一切法安住於法界不可言說的自性清凈中，不會因為宣說和開示佛法而增加，也不會因為不宣說而減少。基、道、果所攝的一切法，都是由分別念所安立的，實際上並沒有真實成立，所以要知道一切法都只是名稱而已。因此，般若波羅蜜多等道，也只是名稱而已。

【English Translation】 It is answered with a single 'cut' (Tibetan: བཅད་). The second part is about refuting arguments, and there are two debates: one argues that in the ultimate truth, practice cannot increase or decrease, so there can be no abandonment and realization on the path of practice; the other argues that even in the conventional truth, it is impossible to attain omniscience in an instant through examination. First, if all phenomena are inexpressible emptiness, then the opposing forces cannot decrease, and the supporting forces cannot increase. If this is the case, then what does the so-called 'path of practice' diminish, such as the nine categories of afflictions to be abandoned? And what will be gained, such as tiny wisdom, etc.? Therefore, abandonment and realization are impossible. To this, the answer is: attaining the Bodhi of 'cessation and non-arising' (Tibetan: ཟད་མི་སྐྱེ་), is distinguished merely by the exhaustion of afflictions and their non-arising again. Although there is no entity, after attaining this result, one can be permanently liberated from the suffering of samsara, thereby fulfilling the desire for liberation. Similarly, this path of practice also achieves the benefit of oneself and others through abandoning what is to be abandoned and attaining realization. Bodhi is also the same, having the characteristic of emptiness, and the path of practice also has the same characteristic of emptiness. Therefore, the arguments of the realists are meaningless. The answer to this is: Although the unsurpassed Bodhi, which is the nature of uncontaminated wisdom, does not increase or decrease in the ultimate truth, it benefits sentient beings in conventional terms. Although it can be explained in this way, the analogy of unsurpassed Bodhi not increasing or decreasing in the ultimate truth is not established for realists, so it seems inappropriate. Therefore, as Nāgārjuna said: 'Cessation and non-arising, in meaning, are one, therefore you should accept it.' (Tibetan: ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས།) It means that since it is emptiness, realists do not understand how to establish cause and effect and abandonment and realization. Therefore, taking their own ultimate result, which is Bodhi with the nature of analysis and negation, as an example, whether it is empty through the exhaustion of what previously existed, or empty by its own nature, anyway, emptiness is the same in meaning, so do not be afraid of the emptiness of the Mahayana, but should accept it. I think this is consistent with the main point of this sutra. The exposition of these principles in this sutra is through the two verses spoken by the Buddha: All dharmas abide in the inexpressible self-nature purity of the Dharmadhatu, and will not increase by expounding and teaching the Dharma, nor will they decrease by not expounding it. All dharmas included in the base, path, and result are merely established by conceptual thought, and are not truly established, so know that all dharmas are just names. Therefore, the paths such as Prajnaparamita are also just names.

---

་པས་ན་དེ་བསྒོམས་པས་ཆོས་དབྱིངས་འཕེལ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་མེད་ལ། མ་བསྒོམས་པས་ཆོས་དབྱིངས་འགྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་འཕེལ་བའང་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་མཚན་མར་ཞེན་པའི་རློམ་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ལམ་ལས་ཉམས་པ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་ལ་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་ལ། འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ལྡོག་པའམ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་བྲི་གང་བླང་དོར་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་རིམ་བཞིན་སྤངས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིམ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་མ་ཡིན་ཡང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གོལ་བའི་རང་གི་རྟོག་པ་ཟད་ཚུལ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ན་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་མི་ཐོབ་པར་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འདི་ལྟར་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་ 24-1-148a པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་ཀུན་གཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་མི་ཤེས་པས་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་ལ། སྔ་མ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེས་ཀྱང་ཐོབ་མི་ནུས་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་ཕྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཚང་ཞིང་ཕྱི་མའི་དུས་ན་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ན། མར་མེ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དུ་མ་རྒྱུན་མཐུད་པས་སྣུམ་ཟད་ཅིང་སྡོང་བུ་སྲེག་པར་ནུས་པ་ལྟར། སྔ་ཕྱིའི་སེམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱང་། སེམས་བསྐྱེད་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནུས་པ་འཕེལ་ཏེ་རྟོགས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ཞིང་སྤང་བྱ་འགག་པ་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །མདོ་འདིར་དེ་སྟོན་པ་ལ་དཔེ་གསུམ་སྟེ། སྤང་བྱ་སྤོང་བར་འཐད་པའི་དཔེ་མར་མེས་བསྟན་པ་ནི། འབྲུ་མར་སྙིང་པོ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། རྟོགས་བྱ་རྟོགས་པར་འཐད་པ་ས་བོན་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། ས་བོན་ལས་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། སྤངས་རྟོགས་རྫོགས་པའི་དཔེ། ཆུ་ཡི་ཐིགས་པས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གོ། ད་ནི་རྟགས་ཟབ་པ་བརྒྱད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པར་མ

【現代漢語翻譯】 因此，修習它並不會使法界增長、煩惱減少；不修習它也不會使法界減少、煩惱增長，但實際上並非如此。在世俗諦中，將所有善根迴向于偉大的菩提，並且沒有執著于相的自負的菩薩們，憑藉著不虛妄的緣起力，不會從道上退轉，將會獲得無上菩提。就像這樣，輪迴中的顯現本身實際上並非由實有成立，而是由自己的分別念所顯現。捨棄輪迴而返回，也僅僅是分別念而已。因此，對於遠離增減、取捨的真如，以專注於它的智慧，次第斷除分別念以及由它所產生的兩種障礙，並且次第獲得證悟的智慧，這並非從真如的層面而言，而是從遠離真如的自己的分別念滅盡的方式而顯現的。因此，如實地觀察法性平等性之義時，應當了知證得不住于有寂二邊的涅槃。 第二，駁斥在世俗諦中無法獲得一切智智的觀點：就像這樣，心是剎那生滅的法，並且無法同時生起所有的剎那，因此必須次第生起。如果這樣，那麼最初生起心的前一剎那無法獲得菩提，並且沒有先前的剎那，任何隨後的剎那也無法獲得，因為區分前後的每個剎那都不具備完整的能力，並且在隨後的時間裡，先前的剎那已經滅盡，因此不可能獲得菩提。如果有人這樣認為，就像燈火剎那生滅，但許多剎那持續不斷，因此能夠耗盡燈油並燒燬燈芯一樣，雖然前後的心沒有同時聚集在一起，但是依靠著先前的發心，隨後的發心能力增強，從而產生對所證悟的真如最為明晰的智慧，並且斷除所斷除之物是合理的。本經中，爲了說明這一點，有三個比喻：以燈火說明斷除所斷是合理的，即『麻油精華』等兩頌；以種子說明證悟所證是合理的，即『從種子中』等兩頌；以水滴說明斷證圓滿，即『以水滴』等一頌。現在，八個甚深之相，在世俗諦中憑藉著不虛妄的緣起力而生起，並且在勝義諦中並非如此。

【English Translation】 Therefore, cultivating it does not increase Dharmadhatu or decrease afflictions; not cultivating it does not decrease Dharmadhatu or increase afflictions, but in reality, it is not so. In conventional truth, Bodhisattvas who dedicate all roots of virtue to great Bodhi and do not have the arrogance of clinging to characteristics, by the power of unfailing dependent origination, will not regress from the path and will attain unsurpassed Bodhi. Just like this, the appearance in Samsara itself is not actually established by reality, but appears by the power of one's own conceptualization. Abandoning Samsara and returning is also merely conceptualization. Therefore, with wisdom focused on Suchness, which is free from increase and decrease, acceptance and rejection, gradually abandoning the two obscurations arising from conceptualization and its power, and gradually obtaining the wisdom of realization, this is not from the perspective of Suchness, but appears from the way one's own conceptualization, which deviates from Suchness, is exhausted. Therefore, when observing the meaning of Dharmata-Samata as it is, one should know that Nirvana, which does not abide in the extremes of existence and peace, is attained. Second, refuting the argument that omniscience cannot be attained in conventional truth: Just like this, the mind is a phenomenon of momentary arising and ceasing, and it is impossible for all moments to arise simultaneously, so they must arise sequentially. If so, then the previous moment of initially generating the mind cannot attain Bodhi, and without the previous moment, any subsequent moment cannot attain it either, because each moment separated into before and after does not have complete ability, and in the subsequent time, the previous moment has ceased and is gone, so it is impossible to attain Bodhi. If someone thinks like this, just as a lamp arises and ceases momentarily, but many moments continue continuously, so it can exhaust the oil and burn the wick, although the previous and subsequent minds do not gather together simultaneously, the subsequent mind's ability increases relying on the previous generation of Bodhicitta, so the wisdom that is most clear about the object to be realized, Suchness, arises, and it is reasonable to abandon what is to be abandoned. In this Sutra, to illustrate this, there are three metaphors: the metaphor of a lamp illustrating that it is reasonable to abandon what is to be abandoned, i.e., 'sesame oil essence' etc., two verses; the metaphor of a seed illustrating that it is reasonable to realize what is to be realized, i.e., 'from the seed' etc., two verses; the metaphor of a drop of water illustrating the perfection of abandonment and realization, i.e., 'with a drop of water' etc., one verse. Now, the eight profound signs arise in conventional truth by the power of unfailing dependent origination, and not so in ultimate truth.

---

ི་སྐྱེ་བ་གཉིས་མི་འགལ་བར་གོ་ཡུལ་ཙམ་མིན་པར་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་ན་ཕན་ཚུན་སྤོངས་མི་དགོས་པར་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟབ་པ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་བྱུང་ཙམ་ནས་ 24-1-148b རང་གྲུབ་པའི་དུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འགག་པ་དང་། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་མི་འགག་པ་གཉིས་འགལ་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་འགག་པ་ལ་ཟབ་པ་སྟེ་འདི་གཉིས་ནི་གཞི་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སློབ་ལམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་དུས་མ་ཡིན་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཟབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་འགོག་པའི་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ན་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་ནས་ལྡང་དཀའ་བའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ནའང་། ད་རུང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟིགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པས། དེ་དག་གི་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པ་ལའང་ད་རུང་སྐྱེད་འདོན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འགོག་པ་ལས་སྤོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཡང་སྦྱངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་མཛད་ཀྱི། རང་གི་མཉམ་བཞག་དེ་ཁོ་ནའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཁོ་ནར་མི་མཛད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མ་ནོར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཟུང་གཅིག་ཏུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ཟབ་པ། ཆོས་ཐམས་ 24-1-149a ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་དམིགས་པས་མཐོང་བར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བའི་དམ་པར་བསྟན་པ་ལ་མཐོང་བ་གང་ཡང་མེད་པ་དང་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཏེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རང་གསལ་བ་ཤེས་པ་ལ་ཟབ་པ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ལའང་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའི་དམ་པར་གསུངས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྤྱོད་པ་ལ་ཟབ་པ། ལམ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་མི་འདོར་བས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡེ་ནས་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གཉིས་མེད་ལ་ཟབ་པ་དང་ལྔ་ན

【現代漢語翻譯】 這種對雙運（藏文：ཟུང་འཇུག་，梵文天城體：युगनद्ध，梵文羅馬擬音：yuganaddha，漢語字面意思：結合）的特殊證悟，並非僅僅理解生與生之間不矛盾，而是在同一個基礎上，無需互相排斥，同時證悟它們的結合，這對於生來說是深刻的。同樣，萬物在生起的那一刻， 不會停留在自生的第二個剎那，而是立即消逝；證悟到勝義諦（藏文：དོན་དམ་པར་）中無自性的消逝與不消逝二者無有矛盾，融為一體，這對於消逝來說是深刻的。以上兩種是從證悟基礎的方式而言的。在修學道上，即使串習了智慧的真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་），也不會因悲心而過早地顯現，這對於真如來說是深刻的。這是因為在真如的法界（藏文：དབྱིངས་སུ་）中，心與心所（藏文：སེམས་སེམས་བྱུང་）的一切都止息，對於真實的止滅之邊已經非常串習，以至於融為一體，難以生起的狀態中安住。即使從第八地（藏文：ས་བརྒྱད་པ་）獲得，仍然因為有細微的所知障（藏文：ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་），所以對於真如的觀察並不像佛陀那樣完全清凈，因此在安住于真如的同時，並沒有獲得照見一切所知之境的智慧。因此，對於它們的如實性（藏文：ཇི་ལྟ་བ་）的觀察，仍然有提升的空間。 因此，如來（藏文：དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་）通過從止滅中生起的方式，圓滿成熟和凈化的力量，生起特殊的等持（藏文：ཏིང་འཛིན་），從而凈化極其細微的所知障，最終成佛。而不是僅僅停留在自己的等持狀態中，從這個角度來說是這樣說的。雖然一切法遠離戲論（藏文：སྤྲོས་པ་），無法修持佈施等，但要正確理解在世俗諦（藏文：ཀུན་རྫོབ་ཏུ་）中修持佈施等波羅蜜多（藏文：ཕར་ཕྱིན་）的方式，以及這二者融入無有矛盾的證悟，這對於所知境來說是深刻的。一切法 由於自性本空，所以在勝義諦中，沒有任何事物可以通過執著有無等概念來觀察，即使是微塵也不存在，這就是所謂的『見彼即見真如』（藏文：དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ངོ་），將不見視為見的殊勝之處。遠離了諸如不見與見真如相互矛盾之類的分別念，遠離一切執著的智慧之見自然顯現，這對於知曉來說是深刻的。同樣，在勝義諦中，因為對任何法都沒有行持，所以說不行持是殊勝的行持，通達此意的特殊證悟對於行持來說是深刻的。雖然一切道不捨棄修持而顯現果， 但在實相（藏文：གནས་ལུགས་）中，沒有能修和所修，本來就安住于平等的法性（藏文：ཆོས་ཉིད་）之中，通達此意的證悟對於二元對立來說是深刻的。以上是五種深刻之處。

【English Translation】 This special realization of union (Tibetan: ཟུང་འཇུག་, Sanskrit Devanagari: युगनद्ध, Sanskrit Romanization: yuganaddha, Chinese literal meaning: combination), is not merely understanding that birth and birth are not contradictory, but on the same basis, without needing to exclude each other, simultaneously realizing their union, which is profound for birth. Similarly, as soon as all things arise, they do not remain in the second moment of self-arising, but immediately cease; realizing that the cessation and non-cessation, which are without self-nature in the ultimate truth (Tibetan: དོན་དམ་པར་), are without contradiction and become one, which is profound for cessation. The above two are in terms of the way of realizing the basis. On the path of learning, even if one is accustomed to the suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་) of wisdom, one will not manifest it prematurely due to compassion, which is profound for suchness. This is because in the realm (Tibetan: དབྱིངས་སུ་) of suchness, all of mind and mental factors (Tibetan: སེམས་སེམས་བྱུང་) are stopped, and one is very accustomed to the extreme of true cessation, so that one abides in a state that is integrated and difficult to arise. Even if one obtains it from the eighth bhumi (Tibetan: ས་བརྒྱད་པ་), one still does not have a completely pure view of suchness like the Buddha because of the subtle obscurations of knowledge (Tibetan: ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་). Therefore, while abiding in suchness, one has not obtained the wisdom that sees all knowable objects. Therefore, there is still room for improvement in the observation of their reality (Tibetan: ཇི་ལྟ་བ་). Therefore, the Tathagata (Tibetan: དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་) generates special samadhi (Tibetan: ཏིང་འཛིན་) from the power of complete maturation and purification by arising from cessation, thereby purifying the extremely subtle obscurations of knowledge and ultimately becoming a Buddha. Rather than merely remaining in one's own state of samadhi, it is said in this way from this perspective. Although all dharmas are free from elaboration (Tibetan: སྤྲོས་པ་) and cannot be practiced with generosity, etc., one must correctly understand the way of practicing generosity and other paramitas (Tibetan: ཕར་ཕྱིན་) in the conventional truth (Tibetan: ཀུན་རྫོབ་ཏུ་), and the realization that these two are integrated without contradiction, which is profound for knowable objects. All dharmas Because they are empty of self-nature, in the ultimate truth, there is nothing that can be observed by clinging to concepts such as existence and non-existence, not even a particle exists, which is what is called 'seeing that is seeing suchness' (Tibetan: དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ངོ་), considering not seeing as the excellence of seeing. Free from discriminations such as the contradiction between not seeing and seeing suchness, the self-illuminating vision of wisdom that is free from all objects of clinging naturally appears, which is profound for knowing. Similarly, in the ultimate truth, because there is no practice for any dharma, it is said that non-practice is the excellent practice, and the special realization that understands this meaning is profound for practice. Although all paths manifest the fruit without abandoning practice, in reality (Tibetan: གནས་ལུགས་), there is no object of practice and no practitioner, and one naturally abides in the equal nature of reality (Tibetan: ཆོས་ཉིད་), the realization that understands this meaning is profound for non-duality. The above are the five profound aspects.

---

ི་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལའང་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་ཡོད་ཀྱང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྒྲིབ་གཉིས་མ་བྲལ་བའི་དུས་མིན་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་ཡུལ་ཤེས་བྱ་དང་། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་མེད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་རློམ་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཐོབ་བྱ་ཉིད་མ་དམིགས་པ་དང་རང་བྱུང་གི་རྣམ་པའམ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ 24-1-149b སྐུ་འདུས་མ་བྱས་པ་རྒྱུས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པར་གཟིགས་པས་སོ། །ཟབ་མོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ནི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ངོར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཟུང་འཇུག་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་དཀའ་ཞིང་། དེ་ལྟར་མི་འགལ་བར་མཉམ་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟབ་མོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཐོབ་ལ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་ནི་གཞན་ངོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་གཞུང་རྣམས་ལས་གསུངས་ཤིང་། རྟགས་འདི་རྣམས་གཞན་ངོ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པའང་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོ་བརྒྱད་བསྡུས་ནས་སྟོན་པའི་མདོ་ནི། སྟོང་པ་མཚན་མེད་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་སྟེ། སྐྱེ་བར་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་སྟོང་རོ་མཉམ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ལ་གནད་གཅིག་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདིར་ལྟར་སྣང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ངང་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ན། འབྲས་བུ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱང་འདས་དངོས་མེད་ལའང་མི་རེག་ཅིང་། ཆོས་གང་ལའང་མཚན་མར་མི་ཞེན་ཏེ་མཐའ་བྲལ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཉན་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཕྱེ་ན་ཟབ་མོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ན་འདི་དང་འོག་གི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཀ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་སྦྱར་ནས་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་པར་བཞེད་པའང་ཡོད་དོ། །ད་ནི་གཙོ་བོར་དགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ནི། 24-1-150a འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པ་ལས་ཐ་དད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ན། སྲིད་དང་ཞི་བར་བླང་དོར་ཐ་

【現代漢語翻譯】 修習行為的方式是深奧的，這也要從基礎的角度來看，雖然自性在一切事物中無差別地存在，但要知道，在圓滿成熟和凈化，以及二障未除的時期，它是不會顯現的。在道上，有境，即所知之境；有境者，即能知之識；以及修行行為這三者。果是二無別，即能證與所證二者無別地看待。在世俗諦中，圓滿二資糧，卻不自認為能獲得成佛之果，這是善巧方便的深奧之處。真實而言，因為見到無法執著于能獲得的對境，並且自生的體性或自生智慧的 身（藏文：སྐུ་，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：kāya，漢語字面意思：身）是無法通過因來證實的。這八種深奧之處，對於那些認為空性和緣起相違背的人來說，很難以互相排除的方式來證悟雙運味一。只有證悟到它們不相違背，而是平等一味的，才能從第八地獲得具備這八種深奧的智慧。與此相應的身語表達，在他人看來是不可逆轉的徵兆，經論中是這樣說的。這些徵兆不僅能讓他人信服，也能讓自己確信無疑。總攝這八種深奧之處來宣說的經是：《空性無相頌》，其中一個偈頌是：對於生起深奧等八種，證悟到顯空味一的大平等至關重要。因此，當修習一切法，如其所顯現般，本來就無生無滅，安住于具足三解脫的自性時，就不會觸及作為寂滅一面的涅槃實無，也不會執著于任何法的相狀，而是安住于遠離一切邊見的深奧智慧中，這就像聽聞的比喻所顯示的。從對境的角度來分，則有八種深奧，如前所述。有些註釋將這句和下面的偈頌結合起來，視為輪涅平等，沒有單獨闡述八種深奧之處。 現在，主要從能獲得果位三身的角度，將達波噶舉派特別的修持，作為因單獨列出的三種法中的第一種——輪涅平等闡述如下： 輪迴和涅槃的諸法，雖然顯現，但沒有自性，如同夢境一般。因此，一切法都應由各自的智慧來證知，顯空平等，在不可言說的法界中，以同一方式存在，沒有絲毫差別。因此，對於輪迴和涅槃，不應有取捨之分。

【English Translation】 The way to practice conduct is profound, and this also depends on the basis. Although the essence exists without difference in all things, it should be known that it will not manifest until the time when completion, maturation, purification, and the removal of the two obscurations are achieved. On the path, there are three aspects: the object, which is the knowable; the subject, which is the knowing consciousness; and the practice of conduct. The result is non-duality, seeing the means of accomplishment and the object to be accomplished as non-dual. In conventional truth, one perfects the two accumulations, but does not presume to attain Buddhahood as a result, which is profound in skillful means. In reality, because one sees that the object to be attained cannot be fixated upon, and that the self-born nature or the self-born wisdom of the Kāya (Tibetan: སྐུ་, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: kāya, Chinese literal meaning: body) cannot be proven by cause. These eight profoundnesses are difficult to realize as the union of two tastes in a way that mutually excludes each other for those who hold that emptiness and dependent arising are contradictory. Only by realizing that they are not contradictory but equal in taste can one obtain the wisdom with these eight profoundnesses from the eighth bhumi. The verbal expressions of body and speech that correspond to this are said in the scriptures to be signs of irreversibility to others, and these signs are manifest not only to convince others but also to have self-confidence. The sutra that summarizes and teaches these eight profoundnesses is the 'Emptiness and Signlessness' verse, one verse of which is: For the eight profoundnesses such as arising, it is crucial to realize the great equality of appearance and emptiness as one taste. Therefore, when practicing all dharmas, as they appear, which are originally without arising or ceasing, and abide in the nature of possessing three liberations, one does not touch the unreal nirvana that is one-sidedly peaceful, nor does one cling to the characteristics of any dharma, but abides in the profound wisdom of being free from extremes, as shown by the example of listening. If divided from the perspective of the object, there are eight profoundnesses, as previously explained. Some commentaries combine this verse and the following verse as samsara-nirvana equality, without separately explaining the eight profoundnesses. Now, mainly from the perspective of attaining the three kayas as the result, the first of the three dharmas that are separately listed as causes, which is the special practice of the Dagpo Kagyu school, is the equality of samsara and nirvana, described as follows: The dharmas of samsara and nirvana, although appearing, are without inherent existence, like a dream. Therefore, all dharmas should be known by their own wisdom, appearance and emptiness are equal, and in the inexpressible dharmadhatu, they exist in the same way, without any difference. Therefore, there should be no acceptance or rejection of samsara and nirvana.

---

དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མདོ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་ཟབ་མོ་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལྡན་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་བདག་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བས་ལུང་བསྟན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྙམ་པའི་རློམ་པའང་མེད་དེ། འཁོར་བ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་སུ་ཤེས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་བསལ་བྱ་དང་ཐོབ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བསལ་བཞག་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་སོ། །མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀླན་ཀ་སྤོང་བའི་ལན་ཡང་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲི་གང་ཀུན་བྱང་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་མ་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་དང་ཀུན་བྱང་འཆིང་གྲོལ་ཡོད་པས། ལས་དགེ་སྡིག་བསགས་པ་དང་དེའི་རང་འབྲས་འབྱིན་པ་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ན་ཉིན་བར་གྱི་ལས་བསགས་པའང་རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ལྟར་ལས་ལམ་མ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་བཅད་ 24-1-150b པ་སོགས་རྨིས་པ་ནའང་ཉིན་པར་ལྟར་ལས་ལམ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བདེན་རྫུན་ཡོད་པས་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་རྟོག་པ་མངོན་ཞེན་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་ལས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་སད་པའི་ཚེ་རྫུན་པར་ཤེས་ནུས་པས་དེར་གཏེར་རྙེད་པར་རྨིས་པ་ལྟ་བུ་ལའང་། གཏེར་དངོས་སུ་རྙེད་པར་འཛིན་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལའང་ཉིན་སྣང་དང་ཁྱད་མེད་པར་མངོན་ཞེན་གྱི་གསོས་འདེབས་མཁན་ཞིག་བརྒྱ་ལ་ཡོད་ན་དེས་ལས་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་རྫོགས་པར་ཡང་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་ན་ཉིན་སྣང་ལའང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་སད་རྨི་གཉིས་ཀར་ལས་དང་སེམས་པ་དབེན་པར་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མངོན་ཞེན་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སྙམ་ན། དེ་དང་མི་འགལ་ཏེ་ཚུལ་དེ་དག་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་ཐར་གསུམ་བསྒོམས་ན་ཤེར་ཕྱིན་འཕེལ་ལམ་ཞེས་དྲིས་པས། ཉིན་པར་བསྒོམས་པས་འཕེལ་ན་མཚན་མོ་ཅིས་མི་འཕེལ་ཞེས་གསུངས་པས། བློ་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་ཞུགས་ན་ཉིན་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་སོགས་ཚོགས་བསགས་ན་དེས་ཚོགས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དོན་གྱི་ལན་སྔར་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་

【現代漢語翻譯】 于信解中不起分別，是輪迴涅槃等性的結合。闡述此理的經文是：『如是行持之菩薩』等一頌。如前所述，以三種甚深解脫，不住于輪迴涅槃之邊，行持平等性的菩薩，以其十力之威，受記並無證得菩提之傲慢，了知輪迴自性即是涅槃。於此平等性中，無可捨棄與獲得，于無取捨之菩提，如虛空般之體性，無有怖畏，通達平等性。于廣經中，為遣除『諸法如夢，故善惡業無有利益損害』等諍論，亦有解答：就勝義而言，法性平等性無有生滅、增減、垢凈，然對於未能如是了悟，為無明束縛之眾生，由其分別念之故，有生滅、垢凈、縛脫。故積累善惡業，及其果報亦存在。 又若諸法如夢，則白日所積之業，亦如夢中之業，不得圓滿業道。或於夢中殺生等，亦如白日般圓滿業道耶？此非由法之自性成立與否之真假所致，乃由自心分別念之執著強弱所致。夢中之顯現，醒時知其虛假，如夢中尋得寶藏，無人執以為真。若於夢中之顯現，亦如白日般無有差別，有以執著滋養者，百中有一，則何以不能圓滿業道之實體？若不能圓滿，則白日之顯現亦不能圓滿。又經中說，醒時與夢中，業與心皆寂靜，故不能成立執著之差別。此並不相違，因彼等道理乃就勝義諦而言。又舍利子問善現：『若於夢中修習三解脫門，智慧波羅蜜多增長耶？』善現答：『若白日修習能增長，則夜晚何以不能增長？』意為若於心不散亂中修習，則晝夜有何差別？如是，若於夢中行佈施等積資糧，彼能圓滿資糧耶？』因善現已於前作答，且無必要。

【English Translation】 Non-conceptualization in faith itself is the union of samsara and nirvana as equalness. The sutra that demonstrates this is: 'Bodhisattvas who act in this way,' etc., one verse. As mentioned above, bodhisattvas who, with three profound liberations, do not abide at the extremes of samsara and nirvana, and practice equanimity, possess the ten powers and are prophesied, yet have no arrogance of thinking they have attained enlightenment, knowing that samsara itself is naturally nirvana. In this equanimity, there is nothing to be abandoned or attained, and in the non-dualistic enlightenment, like the nature of space, they are without fear, comprehending equanimity. In the extensive sutras, to dispel contentions such as 'Since all phenomena are like dreams, there is no benefit or harm from virtuous or non-virtuous actions,' answers are also given: Ultimately, the nature of phenomena, equanimity, is without arising, ceasing, decrease, increase, defilement, or purification. However, for beings who do not realize this and are bound by ignorance, due to their own conceptualizations, there are arising, ceasing, defilement, purification, bondage, and liberation. Therefore, accumulating virtuous and non-virtuous actions and their respective results exists. Furthermore, if all phenomena are like dreams, then the actions accumulated during the day would also be like actions in a dream, not completing the path of action. Or, would killing in a dream, etc., also complete the path of action as it would during the day? This is not because of the truth or falsity of whether the nature of phenomena is established or not, but rather due to the strength of one's own conceptual attachment. The appearances in a dream can be recognized as false upon waking, so even if one dreams of finding treasure, no one believes they have actually found treasure. If, in the appearances of a dream, there is no difference from daytime appearances, and there is someone who cultivates it with attachment, even one in a hundred, then why would it not complete the reality of the path of action? If it does not complete, then neither would daytime appearances. Furthermore, since the sutras say that both waking and dreaming are devoid of action and mind, the difference in attachment cannot be established. This is not contradictory, because those principles are based on the ultimate truth. Also, Shariputra asked Subhuti, 'If one meditates on the three liberations in a dream, does the Perfection of Wisdom increase?' Subhuti replied, 'If it increases when meditating during the day, why would it not increase at night?' The meaning is that if one engages without confusion in the realm of the mind, what difference is there between day and night? Thus, if one asks, 'If one accumulates merit such as generosity in a dream, does that complete the accumulation of merit?' Subhuti has already answered the question previously, and there is no need.

---

པའི་དབང་གིས་བྱམས་པ་ལ་ཞལ་འཕང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ན་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་དང་། བྱམས་པས་ཅི་བྱམས་པ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་ལན་ལྡོན་ནམ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས་ 24-1-151a དོན་ལ་སྲིད་ཞི་མ་གྲུབ་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མེད་པར་བསྟན་ལ། དྲི་བ་དེའི་ལན་དངོས་སུ་རྫོགས་པར་མ་མཛད་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོག་རྟོག་མཐའ་མེད་པ་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྔར་ལན་བཏབ་པ་དོན་གྱིས་འདིའི་ལན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཉིན་པར་གྱི་སྦྱིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཚོགས་རྫོགས་དགོས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྦྱིན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སད་པའི་དུས་ལྟར་རྗེས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་གྱི་ཡུལ་དུའང་འགྲུབ་དགོས་ན་དེ་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིན་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མངོན་ཞེན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ལས་གང་ཡང་མི་གསོག་གམ་ཞེ་ན། དེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་གང་ཡང་མི་གསོག་སྟེ་མངོན་ཞེན་མེད་པས་ཟག་བཅས་ལ་འདུན་པ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མི་གསོག་པར་ཐལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མངོན་ཞེན་མེད་ཀྱང་། མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་བྱང་སེམས་དེའི་ཚོགས་རྫོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཞིང་དག་སྦྱོར་ནི། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་དང་སྨོན་ལམ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཚོགས་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ནི་ཞིང་དག་སྦྱོར་ཏེ། སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་དགོན་པའི་ལམ་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་ཐར་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ 24-1-151b ཅན་ལ་ཕན་པ་དུ་མ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འཇུག་ཡུལ༷་དེ༷་དང༷་དེ་དག་ལ། དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་པ་དང་སྒྲུབ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར༷་བའི༷་ཐབས་མཁས་ནི་འདི༷འི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཚད་མེད་ཀྱང་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་བཅུར་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་གོ་མ་བཀག་པར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་བཅུ་ལས། དང་པོ། དགྲ་བདུད་བཞི་དང་ས་གཉིས་ལས་འདས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་སོགས་ཚིགས་

【現代漢語翻譯】 由於（過去）的業力，（釋迦牟尼佛）對慈氏菩薩（Maitreya，未來佛）另眼相看，（佛說）『慈氏菩薩是補處菩薩（Bodhisattva，指下一尊將成佛的菩薩），去問他吧』，像這樣問了之後，慈氏菩薩會以『什麼慈氏』這樣的名字來回答嗎？等等（問題）。 實際上，（慈氏菩薩）已經證悟了輪迴與涅槃的不成立，因此不會走向極端。沒有直接回答這些問題，是爲了表明未來佛會消除眾生無盡的邪見。之前所作的回答，實際上可以作為對此問題的回答，例如，夢中佈施類似於白天的佈施，如果需要圓滿資糧，那麼夢中的佈施對像等也需要在醒來時像醒來時一樣成為執著的對境，但這是不可能實現的。 那麼，菩薩是否因為將所有白天的顯現都視為夢境，而沒有任何執著，所以不積累任何業呢？不是的，菩薩不會積累任何有漏的業，因為沒有執著，所以對有漏法沒有貪求等。那麼，（菩薩）是否也不積累無漏的業呢？菩薩雖然沒有執著，但不會不利益其他有執著的眾生，因此，由於因果不虛，菩薩的資糧不會不圓滿。 第二，清凈佛土的結合：將不清凈的器情世界轉化為清凈，並使祈願如願以償地圓滿資糧，這就是清凈佛土的結合。這裡用一頌『世間寂靜之道』等來表示。 第三，善巧方便的結合，分為本體和分類兩種。首先，菩薩圓滿解脫和菩提分等法，併爲眾生帶來諸多利益，對於這些所行境，知曉時與非時，並通過多種不同的方式進行結合，這種善巧方便就是它的本體。雖然分類無量，但主要有十種。本體是：菩薩以『勝者的智慧』等一頌來表示，通過空性與慈悲雙運，圓滿自己的佛法，並使其他眾生得以成熟，彼此互不衝突，互相幫助，具有這種特殊的善巧方便。 其中有十種分類。第一，超越四魔（Mara，指煩惱魔、五蘊魔、死魔、天子魔）和二地的結合，例如，『智者』等一頌。

【English Translation】 Due to (past) karma, (Shakyamuni Buddha) favored Maitreya (the future Buddha), saying, 'Maitreya is a Bodhisattva who is one birth away from Buddhahood, go ask him.' After asking in this way, would Maitreya answer with a name like 'What Maitreya?' etc. (questions). In reality, (Maitreya) has realized the non-establishment of samsara and nirvana, so he does not go to extremes. Not directly answering these questions is to show that future Buddhas will eliminate the endless wrong views of sentient beings. The previous answer can actually be used as an answer to this question, for example, giving alms in a dream is similar to giving alms during the day. If it is necessary to complete the accumulation of merit, then the objects of alms in the dream must also become objects of attachment in the waking state as in the waking state, but this is impossible to achieve. Then, does the Bodhisattva not accumulate any karma because he regards all daytime appearances as dreams and has no attachment? No, the Bodhisattva does not accumulate any contaminated karma, because there is no attachment, so there is no desire for contaminated things. Then, is it also the case that (the Bodhisattva) does not accumulate uncontaminated karma? Although the Bodhisattva has no attachment, he will not fail to benefit other sentient beings who have attachment. Therefore, due to the infallibility of cause and effect, the Bodhisattva's accumulation of merit will not fail to be completed. Second, the union of pure lands: Transforming the impure vessel and sentient world into purity, and fulfilling the aspiration to complete the accumulation of merit, this is the union of pure lands. Here, it is expressed with one verse, 'The path of the world's solitude,' etc. Third, the union of skillful means, divided into essence and divisions. First, the Bodhisattva perfects liberation and the factors of enlightenment, and brings many benefits to sentient beings. For these objects of action, knowing the times and non-times, and combining them through many different methods, this skillful means is its essence. Although the divisions are immeasurable, there are mainly ten types. The essence is: the Bodhisattva is expressed with one verse, 'The wisdom of the Victorious One,' etc., through the union of emptiness and compassion, perfecting his own Dharma of Buddhahood, and causing other sentient beings to mature, without conflicting with each other, helping each other, and possessing this special skillful means. Among them, there are ten divisions. First, the union of transcending the four maras (Mara, referring to the demon of afflictions, the demon of the five aggregates, the demon of death, and the demon of the son of the gods) and the two grounds, for example, 'The wise person,' etc., in one verse.

---

བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེའི་ཤུགས་འབྱིན་པ་ནི། མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་ཆུད་པས་མཐའ་གང་ལའང་མི་གནས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ན་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་སོ། །བཞི་པ་ཡང་དག་མཐའ་ཤེས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི། དཔེར་ན་འཕོང་བསླབ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། ལྔ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བདག་དང་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་པ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། དྲུག་པ་སྲིད་ཞིར་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། དཔེར་ན་མི་འགའ་གཡང་ས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་བློས་སྲིད་ཞིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་ 24-1-152a ཀྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དངོས་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མར་མི་འཛིན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀུན་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་བློས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །བདུན་པ་བསམ་གཏན་སོགས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་རོ་མྱོང་བ་མེད་པས་མ་ཆགས་པ་ནི། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་འདོད་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། བརྒྱད་པ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་འཇུག་པས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། དཔེར་ན་དོན་གཉེར་ཚོང་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། དགུ་པ་འབྲས་བུའི་རེ་འདོད་ཟད་པའི་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་ཚེ་འགྲོ་ལ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མྱང་འདས་དང་། འདུས་བྱས་འཁོར་བ་གཉིས་ཀར་མི་གནས་ཏེ་སྲིད་ཞིར་སྨོན་པ་ཟད་པས་སོ། །འོ་ན་སྲིད་ཞིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་ཀྱང་སྲིད་པ་འདིར་མི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །བཅུ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་ཡི་རྟགས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་དང་ནི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མམ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། བྱང་སེམས་དེ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་དབང་པོ་རྣོ་འམ་རྟུལ་ཤེས་པའི་སླད་དུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲིས་པ་ན། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་གི་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་ 24-1-152b ཆོས་ཟབ་མོ་ཐུན་མོང་མིན་པ་རྣམས་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་མི་འཆད་ན། ཆོས་ཟབ་མོ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མི་ས

【現代漢語翻譯】 通過三個部分來闡述。第二部分是爲了調伏的對象，如同往昔所發的誓願那樣，發揮其力量：『空中依風』等兩頌。第三部分是真俗二諦雙融，不執著于任何一邊：『無論何時』等兩頌。第四部分是雖然通達了正確的究竟，卻不顯現出來，因此不與聲聞、緣覺共通：『譬如箭術』等兩頌。第五部分是以空性的方式，不執著于自我和法：『譬如比丘神變』等兩頌。第六部分是不執著于輪迴和寂滅的修行：『譬如某人懸崖』等兩頌，即以證悟顯空雙運、方便智慧二無別的智慧，將輪迴和寂滅的一切法都視為空性、無相、無愿的形態。如果這樣，是否僅僅因為什麼都沒看見，就認為證得了無實有的寂滅呢？並非如此，雖然不執著于相，卻能看見一切法，僅僅以心來證得無實有，就是執著于無實有的相。第七部分是對禪定等道和果的法沒有體驗，因此不執著：『譬如珍寶慾望』等兩頌。第八部分是進入成為善巧方便之境的一切所知，因此是無量的，是了知一切的修行：『譬如求利商人』等兩頌。第九部分是果的希望已盡，沒有願望的修行：『無論何時利益』等兩頌，不住于僅僅是無實有的寂滅，也不住于有為的輪迴，因此對輪迴和寂滅的願望都已窮盡。那麼，因為不被輪迴和寂滅所包含，是否也不會顯現於輪迴中呢？雖然自性不住于輪迴和寂滅，但不會不顯現於此輪迴中，以化身的比喻來闡述。第十部分是闡述不退轉的徵象，是智者的善巧方便修行：『如果行為和』等一頌，爲了瞭解大乘道或行為如何，以及菩薩對深廣之境的根器是利是鈍，就從深廣的法理入手提問。如果不能如實地闡述甚深空性的法，而不退轉者們也不知道、不闡述那些屬於他們體驗範圍內的、不共的甚深法，因為不瞭解甚深法，所以不能區分這樣的人是否不退轉。 通過三事開示。第二，為調伏有情故，如昔所發願，如是引生彼力：『空中依風』等二偈。第三，真二雙融故，不住任何邊：『何時』等二頌。第四，雖知正邊，然不現證，故不共聲聞獨覺：『如習射』等二偈。第五，以空性相，不執我法：『如苾芻神通』等二偈。第六，不執生死為相之行：『如人墮崖』等二偈。謂以現空雙運、方便智慧無二之智，視生死一切法為空性、無相、無愿之相。若如是，豈非以不見任何事物，即謂現證無實之涅槃耶？不然，雖不執相，然能見一切法，若唯以心現證無實，即是執無實之相。第七，于禪定等道果之法，無有受用，故無染著：『如寶欲』等二偈。第八，入善巧方便之境，於一切所知無礙，是知無量之行：『如求利商』等二偈。第九，果之希愿已盡，是無愿之行：『何時于眾生』等二頌。不住于唯是無實之涅槃，亦不住于有為之輪迴，故於生死之愿已盡。若爾，以不攝於生死故，豈非亦不顯現於生死耶？自性雖不住于生死，然非不顯現於此生死，以化身之譬喻開示。第十，說示不退轉之相，是智者之善巧方便行：『若行』等一偈。為知大乘道或行如何，及菩薩于深廣之境，根器是利是鈍，故從深廣之法理入手提問。若不能如實開示甚深空性之法，而不退轉者，亦不知不說是彼等體驗範圍內之不共甚深法，以不知甚深法故，不能知如是之人是否不退轉。

【English Translation】 It is taught through three sections. The second section is to unleash the power of previous aspirations for the sake of those to be tamed: two verses such as 'Wind relies on space'. The third section is the union of the two truths, not abiding in any extreme: two shlokas such as 'Whenever'. The fourth section is not common to Shravakas and Pratyekabuddhas because although one knows the ultimate truth, one does not manifest it: two verses such as 'Like learning archery'. The fifth section is not fixating on self and phenomena through the aspect of emptiness: two verses such as 'Like a monk's magical powers'. The sixth section is the practice of not fixating on samsara and nirvana as signs: two verses such as 'Like someone on a cliff', which means that with the wisdom that realizes the union of appearance and emptiness, the inseparability of skillful means and wisdom, all phenomena of samsara and nirvana are seen as emptiness, signlessness, and wishlessness. If so, one might think that merely by not seeing anything, one would realize the non-existent nirvana. But it is not so. While not fixating on signs, one sees all phenomena. Merely realizing the non-existent with the mind is fixating on the sign of non-existence. The seventh section is not being attached because there is no savoring of the paths and fruits such as meditation: two verses such as 'Like desiring jewels'. The eighth section is the practice of knowing the immeasurable by engaging in all knowable objects that have become the object of skillful means: two verses such as 'Like a merchant seeking profit'. The ninth section is the practice of having no aspirations because the desire for results is exhausted: two shlokas such as 'Whenever benefiting beings', not abiding in either the completely separated nirvana of mere non-existence or the compounded samsara, thus exhausting the aspirations for samsara and nirvana. If one is not included in samsara and nirvana, will one not even appear in samsara? Although one's own nature does not abide in samsara and nirvana, one will not fail to appear in this samsara, as shown by the example of emanation. The tenth section is explaining the signs of non-retrogression, which is the skillful means practice of the wise: one verse such as 'If conduct and', asking questions based on the profound and vast Dharma in order to know how the Mahayana path or conduct is, and whether the Bodhisattva's faculties are sharp or dull in the profound and vast realm. If one cannot teach the profound emptiness Dharma without distortion, and those who are non-retrogressing do not know or teach the uncommon profound Dharmas that fall within their experience, then because they do not know the profound Dharma, they cannot distinguish whether such a person is non-retrogressing.

---

ྲིད་པས་ན་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་མ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པ་ནི་གཞན་ལ་སྟོན་ཡང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན། སྟོན་དུ་མི་རུང་བའི་དགོས་པ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་མི་སྟོན་ན་ལུང་མ་བསྟན་པའམ། དེ་ལྟར་མིན་ཡང་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཤེས་བྱེད་མེད་དོ། །དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རྟགས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། བསྟན་མ་ཐག་པའི་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་སྟོན་ནུས་ན་གང་ཟག་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཚོན་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ༈ །། 第五品頂加行 རྩེ་སྦྱོར་ལ། རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་དྲོད་ཀྱི་རྩེ་མོ། རྣམ་འཕེལ་གྱིས་མཚོན་པ་རྩེ་མོའི་རྩེ་མོ། རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་དང་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པས་མཚོན་པ་བཟོད་པའི་རྩེ་མོ། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཆོས་མཆོག་གི་རྩེ་མོ། སྤང་བྱ་འཇུག་ལྡོག་རྫས་བཏགས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་བ་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་མཐོང་ལམ་རྩེ་མོ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་བཞི་སྤངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་སྒོམ་ལམ་རྩེ་མོ། སློབ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཅན་གྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ། བར་ཆད་མེད་རྩེ་དེ་ལ་ལོག་སྒྲུབ་བསལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྒྱད་ནི་རྩེ་མོ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། རྨི་ལམ་དུའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་ལྟ་བ་སོགས་རྟགས་བཅུ་གཉིས་སུ་མདོ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལས། འདིར་དགྲ་བཅོམ་ས་དང་སོགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ 24-1-153a ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཉིན་བར་གྱི་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་ལྷག་གོམས་པས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཆོས་ཀུན་རྨི་ལ༡མ་ལྟར་བལྟ་བ་མི་འབྲལ་བ་དང་། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་རང་ལ་དགའ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་གཉིས་༢ནི་། དགྲ་བཅོམ་ས་དང་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། རྨི་ལམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་བ་ད ༣ང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་མཐོང་བ་གཉིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་ཞེས་པས་བསྟན། རྨི་ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་འགྲོ་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཞེས་པས་བསྟན། སད་རྨིར་དམྱལ་སོགས་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤང་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ། རྨི་ལམ་ན་ནི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། སད་པ་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ན་མེས་ཚིག་པ་འདི་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པས་སེམས་མེད་ཀྱི་གནོད་པ་མེས་ཚིག་པ་ཞི་སྟེ་བདེན་ཚིག་གི་བྱིན་རླབ

【現代漢語翻譯】 因此，應當知道，對於那些不退轉者，不會給予預言。正如所說，如果某種佛法已經融入了自己的體驗中，即使向他人展示也能理解，那麼在沒有看到不展示的必要性時，如果不展示，那就是沒有預言嗎？即使不是這樣，也沒有任何跡象表明他是安住于殊勝乘道的特殊之人。相反，擅長解釋徵象的修行是，如果能夠展示剛剛講授的深奧意義，那麼這個人也象徵著不會退轉，因此被稱為擅長解釋徵象。 第五品 頂加行 在頂加行中，以徵象象徵的是暖位的頂峰；以增長像征的是頂峰的頂峰；以證悟自利穩固和利他慈悲穩固象徵的是忍位的頂峰；以無量功德之門象徵的是心恒常安住于無生之義的等持，即世第一法的頂峰；以捨棄所斷的能取所取、實事假立的四種分別念，以及遍計所執的部分等象徵的是見道的頂峰；以捨棄俱生四種分別念等象徵的是修道的頂峰；以究竟的學道象徵的是具有無量利益的無間道的頂峰；遣除對無間道頂峰的邪見。這樣，這八種是象徵頂峰的八種法。 其中第一個是，在夢中也像看待夢一樣看待一切法等，經中廣說了十二種徵象。這裡從『阿羅漢地』等開始，到『菩薩般若波羅蜜多證悟』之間進行了闡述。也就是說，在白天的時段，通過串習緣于空性的止觀，即使在夢中也能不離像看待夢一樣看待一切法，並且在夢中也不會生起喜歡聲聞、緣覺的心，這兩種情況由『阿羅漢地』等兩句偈頌來表示。在夢中看到如來被眷屬圍繞著說法，以及看到佛陀的種種神變，這兩種情況由『見諸佛』來表示。在夢中生起為被痛苦壓迫的眾生宣說如夢般佛法的心，由『亦為眾生說法』來表示。以清醒和夢中見到地獄等為先導，憶念起在自己的佛土中已經捨棄了惡趣，由『夢中乃至於』等兩句偈頌來表示。醒來時如果有人預言自己將成佛，就說『愿這燃燒的火焰平息』，從而使無情物的危害，即燃燒的火焰平息，這是真語的加持。

【English Translation】 Therefore, it should be known that predictions are not given to those who do not regress. As it is said, if a certain Dharma has been integrated into one's own experience, even if it is shown to others, they can understand it. Then, if one does not show it without seeing the necessity of not showing it, is that not a prediction? Even if it is not so, there is no indication that he is a special person who abides on the path of the supreme vehicle. Conversely, the practice of being skilled in explaining signs is that if one can show the profound meaning that has just been taught, then that person also symbolizes that he will not regress, therefore he is called skilled in explaining signs. Chapter 5: Peak Application In the peak application, what is symbolized by signs is the peak of warmth; what is symbolized by increase is the peak of the peak; what is symbolized by the stability of realizing self-benefit and the stability of compassion for others is the peak of patience; what is symbolized by the door of immeasurable merit is the samadhi in which the mind constantly abides in the meaning of non-arising, which is the peak of the supreme mundane Dharma; what is symbolized by abandoning the four conceptualizations of what is to be abandoned, the apprehended and the apprehender, the imputed, and the part of the completely imputed, etc., is the peak of the path of seeing; what is symbolized by abandoning the four innate conceptualizations, etc., is the peak of the path of meditation; the ultimate path of learning symbolizes the peak of the uninterrupted path with immeasurable benefits; eliminating wrong views on the peak of the uninterrupted path. Thus, these eight are the eight Dharmas that symbolize the peak. The first of these is that even in dreams, one views all phenomena as dreams, etc. The sutras extensively explain twelve signs. Here, it is explained from 'the ground of an Arhat' etc., to 'a Bodhisattva realizes the Prajnaparamita'. That is to say, during the daytime, by practicing Shamatha and Vipassana focused on emptiness, even in dreams, one can inseparably view all phenomena as dreams, and in dreams, one will not generate the mind that delights in Shravakas and Pratyekabuddhas. These two situations are indicated by the two lines 'the ground of an Arhat' etc. Seeing in a dream the Tathagata surrounded by retinues teaching the Dharma, and seeing the various miraculous displays of the Buddha, these two situations are indicated by 'seeing the Buddhas'. Generating in a dream the mind to teach the Dharma, which is like a dream, to sentient beings oppressed by suffering, is indicated by 'also teaching the Dharma to beings'. Preceded by seeing hells etc. in waking and dreaming, recalling that one has already abandoned the evil destinies in one's own Buddha-field, is indicated by the two lines 'in dreams even'. If someone predicts that one will become a Buddha when one is awake, one says 'May this burning fire be extinguished', thereby pacifying the harm of inanimate objects, that is, the burning fire. This is the blessing of truthful words.

---

ས་གྲུབ་པ་ནི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོའི་གནོད་པ་ཞི་བའི་བདེན་ཚིག་གྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཡོད་ཀྱི་གནོད་པ་ཞི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ་དེས་མཚོན་ནས་བདེན་ཚིག་གྲུབ་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ནི་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། བདུད་ལས་ཤེས་ནས་བདུད་དང་སྡིག་གྲོགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། ཅི་སྟེ་དེ་ནི་ནས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་རྟོགས་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་རླབས་གྲུབ་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པའི་གཞི་དང་། མིང་གི་གཞི་དང་དབེན་པའི་གཞི་ 24-1-153b ལས་བྱུང་བའི།། །བདུད་རྣམས་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཚིགས་བཅད་དང་པོ་དང་དེ་རྗེས་ཀྱི་གཉིས་དང་དེ་རྗེས་ཀྱི་ལྔས་རིམ་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་བདུད་ལས་དེ་ལས་ལྡོག་བྱེད་བཤེས་གཉེན་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། རྟགས་བཅུ་པ་རེ་བ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྟེན་པ་ནི། རྒྱལ་བ་འདས་དང་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་གིས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་མངོན་ཞེན་མེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག བཅུ་གཉིས་པ་ཡུམ་ལ་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བསལ་བཞག་མེད་པར་རྟོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་ཉེ་བ་ཞེས་སོ། །སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆེན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསླབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་དཔེར་མཛད་ནས། དེ་ལས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་སོགས་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏེ་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ན་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་བཞུགས་པ་ལ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིམ་གྲོར་བྱས། བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེར་ཕྱིན་འདི་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་པར་སྤྱོད་ན་དེའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ 24-1-154a འཛམ་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོད་ཅིང་དགེ་རྩ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་ལས་རྩེ་མོ་པ་རང་ཉིད་ཡུམ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་སྟོན་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ད༡ང་། བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་ནན་ཏན་དུ་ཡིད་ལ་

【現代漢語翻譯】 『地的成就來自真理的加持』，用一句偈頌來表示。 同樣，平息元素傷害的真言成就，是指平息有情眾生的傷害，由此可知其他真言成就的方式。這由『人類世界』等一句偈頌來表示。從瞭解魔開始，降伏魔和惡友，依止善知識，這由『如果那樣』到『迅速證得菩提』之間來表示。加持成就等是功德財富的基礎，名稱的基礎和寂靜的基礎。 要認識諸魔，分別由第一句偈頌、接下來的兩句偈頌和再接下來的五句偈頌依次表示。像這樣瞭解后，爲了從魔那裡解脫，依止善知識，這由『因此』等兩句偈頌來表示。第十個征相，希望圓滿，以平等之後的形態始終依賴般若波羅蜜多，這由『勝者已逝』等一句頌歌來表示。第十一個征相，通過了解色等自性而沒有顯現的執著，這由『如何以智慧到彼岸』等一句偈頌來表示。第十二個征相，通過如理行持佛母而接近菩提，這由『爲了完全證悟有情』等三句偈頌來表示，即在無舍無取中證悟而接近大菩提。 安住于加行道頂峰現觀的菩薩，修習般若波羅蜜多的利益，以瞻部洲（Jambudvipa，南贍部洲）的眾生供養佛的功德等多種方式為例，從『比那更加殊勝』等利益方面來表示。如經中所說：『如果瞻部洲的所有有情眾生都同時獲得人身併成佛，並且在那活著的期間，有善男子或善女子對他們進行供養，恭敬侍奉等等的福德，比不上善男子或善女子向他人宣講、憶念和如理作意此般若波羅蜜多所獲得的福德更加殊勝。』等等，如經中所說，有十六種殊勝，即供養與瞻部洲等同的三千大千世界所有有情眾生數量的佛，並將善根迴向無上菩提，不如頂峰者自己安住于佛母並向他人宣講的福德大，並且從那福德中脫穎而出，更加努力地憶念般若波羅蜜多。

【English Translation】 『The accomplishment of earth is through the blessing of truth,』 is shown by one verse. Similarly, the accomplishment of the true words that pacify the harm of the elements is taken as pacifying the harm of sentient beings, and from this, one should also understand other ways of accomplishing true words. This is shown by one verse such as 『the world of humans.』 Knowing from the demons, subduing demons and evil friends, and relying on spiritual friends, this is shown from 『If that is so』 to 『quickly realize enlightenment.』 The accomplishment of blessings and so on is the basis of the wealth of qualities, the basis of names, and the basis of solitude. To recognize the demons, it is shown sequentially by the first verse, the next two verses, and the next five verses. Having understood in this way, to rely on spiritual friends who counteract the demons, this is shown by two verses such as 『Therefore.』 The tenth sign, desiring to be complete, always relying on the Prajñāpāramitā (Perfection of Wisdom) in the form of equality afterwards, this is by one shloka (verse) such as 『The Victorious One has passed.』 The eleventh sign, being without manifest attachment by knowing the nature of form and so on, this is by one verse such as 『How does one cross over with wisdom.』 The twelfth sign, having become close to enlightenment by properly practicing the Mother, this is shown by three verses such as 『To fully realize sentient beings,』 that is, being close to great enlightenment by realizing without rejection or acceptance. The benefit of a great Bodhisattva (enlightenment being) abiding in the peak realization of the path of joining, training in the Prajñāpāramitā, is exemplified by the merit of offering to the Buddhas by as many beings as there are in Jambudvipa (the southern continent), and in many other ways, it is shown from the aspect of benefits such as 『more excellent than that.』 As it says in the sutra (Buddhist scripture): 『If all the sentient beings of Jambudvipa were to attain a human body and become Buddhas without any before or after, and while they were alive, a son or daughter of good family were to serve them, honor them, and so on, the merit of that would not be as great as the merit of a son or daughter of good family who teaches this Prajñāpāramitā to others, remembers it, and practices it properly.』 And so on, as the sutra says, there are sixteen kinds of excellence, that is, offering to as many Buddhas as there are sentient beings in the three thousand worlds equal to Jambudvipa, and dedicating the root of virtue to unsurpassed enlightenment, is not as great as the merit of the one at the peak abiding in the Mother and teaching it to others, and excelling from that merit, diligently remembering the Prajñāpāramitā.

---

བྱེད་པ༢ས་སྦྱིན་གནས་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ༣ས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བྱ་འབྲས་བུ་དང་ཆུབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་ཆེར་བརྩོན་པས་འཛིན་པ་ད༤ང་། འཛམ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དགེ་བཅུ་བསམ་གཟུགས་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ལས་རྩེ་སྦྱོར་འཕགས་པ་ད༥ང་། རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པའི་དྲུང་དུ་ལྷ་རྣམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་ད༦ང་། རྩེ་མོ་བས་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམས་པའི་མཐུས་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ད༧ང་། རྩེ་ཤེར་གྱི་མཐུས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་གུས་པས་གནས་༨པ་དང་བརྒྱད་ལ་ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དཔེ་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཙོ་ཆེར་མཚོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྒྱད་ནི། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་གཟུགས་མེད་ཉན་རང་སོགས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་ཞིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ད༩ང་། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཁྱད་པར་མདོ་རྒྱས་པར་གསེར་འབྱུང་བའི་ས་ཉུང་བའི་དཔེས་བསྟན། མཆན། ཅན་དུ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ད༡ང༠་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་མདོ་རྒྱས་པར་འཁོར་བསྒྱུར་ཉུང་བའི་དཔེས་བསྟན་མཆན། 24-1-154b ནུས་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་ད༡ང་༡ ། རྩེ་ཤེར་དེའི་མཐུས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ད༡ང་༢ ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་ལ་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ད༡ང༣་། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཤེས་པ་ད༡ང༤་། སྒོམ་བྱུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ད༡ང་༥ ། དེའི་མཐུས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བ་ད༡ང་༦ བརྒྱད་དོ། །འདིར་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ས་མཚམས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གོང་མར་མེད་པ་མིན་ལ། ཞིང་དག་སྦྱོར་སོགས་ཆ་འདྲ་སྔ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ས་ནས་ཐོབ་པས་དེར་བཞག་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་འདྲ་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་འཕེལ་དང་པོ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག གསུམ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག །བཞི་པ། མི་ཞིག་སྔོན་ཆད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། ལྔ་པ། ཉི་མ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། དྲུག་པ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས། བདུན་པ། དེའི་ཚེ་ན་བདུད་ནི་ས

【現代漢語翻譯】 通過行為成為神聖的佈施對象，由此功德得以增長，獲得對不生之法的忍耐，從而完全解脫眾生。尤其通過頂峰結合的力量，對於菩提的因和果，以及成佛之因的諸法，在不執著的同時精進修持，這是第一。 贍部洲的眾生獲得十善、禪定等功德，頂峰結合更為殊勝，這是第二。 安住于頂峰結合的修行者，諸天爲了守護而降臨，並勸勉其證得菩提，這是第三。 通過頂峰結合者修習般若波羅蜜多的力量，能夠壓伏一切魔障，這是第四。 通過頂峰般若的力量，如同向其他菩薩展示一般，以恭敬心安住，這是第五。 以上八種以外在為主，稱為外在為主的八種殊勝功德，因為它們主要通過其他典籍和補特伽羅來體現。 內在為主的八種殊勝功德是：通過頂峰般若的力量，遠離無色界聲聞、獨覺等的心識作用，並以善巧方便使戒律完全清凈，這是第一。 通過頂峰般若的力量，佛陀的種姓在經典中以『黃金出產地少』的比喻來特別說明，從而確定能夠獲得佛果，這是第二。 在經典中，以『轉輪王少』的比喻來說明獲得佛果之因——發菩提心等，從而使能力更加增長，這是第三。 通過頂峰般若的力量，不會生起與般若波羅蜜多相違背的心念，這是第四。 對於從色蘊到一切種智之間的法，不會生起執著實有的遍計所執顯現之心，這是第五。 通達在般若波羅蜜多中如何總攝一切波羅蜜多並加以修持的方法，這是第六。 通過修習所生的力量，能夠獲得三乘的一切圓滿證悟，這是第七。 通過以上功德，能夠接近圓滿菩提，這是第八。 這裡所說的『增長』等，是指初次獲得的界限，並非指之前沒有。而像『清凈剎土』等相似之處，雖然之前也有，但從清凈的剎土中獲得的完全清凈是特別的，因此將這些放在此處。類似的道理，對於上下各處都應融會貫通。 其中，第一種增長，用『在贍部洲』等兩頌來表示。第二種，用『般若波羅蜜多殊勝』等一頌來表示。第三種，用『菩提薩埵』等一頌來表示。第四種，用『某人先前』等兩頌來表示。第五種，用『太陽遠離雲翳』等兩頌來表示。第六種，用『譬如國王之子』等兩頌來表示。第七種，用『那時魔』等來表示。

【English Translation】 By acting as a sacred object of offering, merit increases, and tolerance for the unborn dharma is obtained, thereby completely liberating beings. Especially through the power of the union of the peak, one diligently practices the causes and results of Bodhi, and the dharmas that cause Buddhahood, without attachment. This is the first. The beings of Jambudvipa (the continent where humans live, also known as the Southern Continent) obtain the merits of the ten virtues, meditative absorption, etc. The union of the peak is even more excellent. This is the second. The deities come to protect the practitioner who abides in the union of the peak and encourage them to attain Bodhi. This is the third. Through the power of the union of the peak practitioner practicing Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), all demonic obstacles can be suppressed. This is the fourth. Through the power of the peak Prajna (wisdom), one abides with reverence, as if showing it to other Bodhisattvas. This is the fifth. The above eight, with the external as the main aspect, are called the eight excellent qualities with the external as the main aspect, because they are mainly manifested through other scriptures and individuals. The eight excellent qualities with the internal as the main aspect are: Through the power of the peak Prajna, one is separated from the mental activities of formless realm Hearers (Shravakas), Solitary Realizers (Pratyekabuddhas), etc., and with skillful means, the precepts are completely purified. This is the first. Through the power of the peak Prajna, the Buddha's lineage is specifically explained in the scriptures with the metaphor of 'little land producing gold', thereby confirming the ability to obtain Buddhahood. This is the second. In the scriptures, the cause of obtaining Buddhahood—generating Bodhicitta (the mind of enlightenment), etc.—is explained with the metaphor of 'few Chakravartins (wheel-turning kings)', thereby further increasing the ability. This is the third. Through the power of the peak Prajna, thoughts that contradict Prajnaparamita will not arise. This is the fourth. For the dharmas from the skandha of form to all-knowing wisdom, the mind that clings to inherent existence and the manifest conceptual imputation will not arise. This is the fifth. One understands how to gather all the Paramitas (perfections) within Prajnaparamita and practice them. This is the sixth. Through the power born from meditation, one can obtain all the complete realizations of the three vehicles. This is the seventh. Through the above merits, one can approach perfect Bodhi. This is the eighth. Here, 'increase' and so on refer to the boundary of the first attainment, not that they did not exist before. And although similar aspects such as 'pure lands' existed before, the complete purification obtained from the pure lands is special, so these are placed here. Similar principles should be applied to all the above and below. Among them, the first increase is indicated by the two verses 'In Jambudvipa' etc. The second is indicated by the one verse 'Prajnaparamita is excellent' etc. The third is indicated by the one verse 'Bodhisattva' etc. The fourth is indicated by the two verses 'Someone previously' etc. The fifth is indicated by the two verses 'The sun is free from clouds' etc. The sixth is indicated by the two verses 'Like the son of a king' etc. The seventh is indicated by 'At that time, the demon' etc.

---

ོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་དང་། དེ་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཞར་བྱུང་དུ་གླགས་རྙེད་ཚུལ་དང་། ཐ་མ་གཅིག་གི་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་གླགས་རྙེད་པའི་བྱང་སེམས་ལ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་བཅུ་དང་། ཉི་ཁྲི་ལས་བཅུ་གཉིས་གསུངས་པའི་ཐ་མ་དེ་འདིར་བསྟན་ཏོ། །བདུན་པ་འདིའི་ 24-1-155a ཤུགས་ལ་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཞིང་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་བྱང་སེམས་གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་འཕེལ་དགུ་པ་ནི། གང་ཞིག་སློབ་ཚེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་རྣམ་འཕེལ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་བརྙེས་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་པས་བཅུ་པ་རིགས་ངེས་པར་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ནི་བསླབ་ལྷག་ཞེས་པས་བཅུ་གཅིག་པ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྷག་པ་དང་། བསླབ་ལ་མཁས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་པས་བཅུ་གསུམ་པ་བདེན་འཛིན་མངོན་གྱུར་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་བསྟན། མཁས་པ་འོད་བྱེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བཅུ་གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་སེར་སྣ་སོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་བཞི་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་རྣམ་འཕེལ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཁས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ལ། བཅུ་དྲུག་པ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ལས་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །རྣམ་འཕེལ་བཅོ་ལྔ་པ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་བཟོད་པའི་རྩེ་མོ་དོན་གཉིས་བརྟན་པ་ལ་སྦྱར་བར་མཛད་དོ། །བརྟན་པས་མཚོན་པ་བཟོད་པ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྫོགས་པར་བཟོད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རང་དོན་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། བརྟན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཟོད་པ་ 24-1-155b མཚོན་པ་དང་། གླིང་བཞི་༡པ་སྟོང་གསུམ༢་འཇིག་རྟེན་དང་། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན༣་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི༤་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སོགས་སྲང་ལ་གཞལ་རུང་གིས། སེམས་དང་༡པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་༢པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་༣པ་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་སེམས༤་བཞིའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པ་དཔེ་དོན་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པས་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས། སེམས་གཉིས་མེད་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཆོས་མཆོག་པའི་ཏིང་འཛིན་བསྒྲགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་དེ་བཞིའི་དགེ་རྩ་ལ་ཆོས་མཆོག་པས་ཡི་རང་མཛད་པའི་དགེ་བ་དེ་

【現代漢語翻譯】 以六個偈頌來闡述：前兩個偈頌闡述了實質內容，接下來的三個偈頌闡述瞭如何伺機而動，最後一個偈頌闡述了對治之法。其中，關於魔伺機而動的菩薩，在《八千頌般若經》中講了十種，在《二萬頌般若經》中講了十二種，這裡講的是最後一種。第七個偈頌暗示了第八個偈頌，即揭示了菩薩之間因爭論而產生的過失，並通過闡述對治之法，表明應當尊敬其他菩薩。 第九個殊勝增長是：『無論何時學習』等一個偈頌。『任何菩薩』等一個偈頌闡述了三種殊勝增長：『爲了證得佛法』，這表明第十個是獲得種姓決定；『精通於學』，這表明第十一個是生起菩提心等的能力更加殊勝；『精通於學且無所緣』，這表明第十三個是不生起實執顯現之心。『智者光明』等一個偈頌闡述了第十二個是不生起與般若波羅蜜多相違背的心，即不生起非善法，如吝嗇等心。 第十四個殊勝增長是：『般若波羅蜜多』等兩個偈頌所闡述的。第十五個殊勝增長是：『菩薩精通』等一個偈頌所闡述的。第十六個殊勝增長雖然沒有直接說明，但可以從上述內容中推知。第十五個殊勝增長，耶謝夏布（Yeshe Zhap，智足）尊者將其與安忍的頂峰——穩固二利相結合。 以穩固來象徵安忍：對三智的證悟圓滿安忍且通達，自利證悟穩固；成辦一切有情之利益，以意樂和行為完全不放棄，利他慈悲穩固。這兩種穩固象徵著安忍。以四大洲、小千世界、中千世界、大千世界等，即使能用秤來衡量，對於最初發心、趣入修行、不退轉、一生補處菩薩四種發心的善根隨喜，也是無法衡量的。通過比喻和意義的對應，說明了通過對這四種善根以殊勝法隨喜所獲得的功德，從而宣說了安住于無二之心的最勝法三摩地。

【English Translation】 It is explained in six verses: the first two verses explain the substance, the next three verses explain how to find opportunities, and the last verse explains the antidote. Among them, regarding the Bodhisattva who is vulnerable to the influence of demons, the 'Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra' speaks of ten types, and the 'Twenty Thousand Verse Prajnaparamita Sutra' speaks of twelve types, and this refers to the last one. The seventh verse implies the eighth verse, which reveals the faults arising from disputes among Bodhisattvas, and by explaining the antidote, it shows that one should respect other Bodhisattvas. The ninth excellent increase is: 'Whenever studying' and other one verse. 'Any Bodhisattva' and other one verse explain three kinds of excellent increase: 'In order to attain the Dharma of the Buddha', this indicates that the tenth is obtaining certainty of lineage; 'Proficient in learning', this indicates that the eleventh is that the ability to generate Bodhicitta and so on is more excellent; 'Proficient in learning and without object', this indicates that the thirteenth is that the mind that manifests clinging to reality does not arise. 'Wise Light' and other one verse explain that the twelfth is that the mind that is contrary to Prajnaparamita does not arise, that is, the mind of non-virtue, such as stinginess, does not arise. The fourteenth excellent increase is explained by 'Prajnaparamita' and other two verses. The fifteenth excellent increase is explained by 'Bodhisattva proficient' and other one verse. Although the sixteenth excellent increase is not directly stated, it can be inferred from the above content. The fifteenth excellent increase, Yeshe Zhap (Wisdom Foot) Venerable combined it with the peak of patience - the stability of the two benefits. Using stability to symbolize patience: the realization of the three wisdoms is completely patient and understood, the self-benefit realization is stable; accomplishing the benefit of all sentient beings, without completely abandoning with intention and action, the altruistic compassion is stable. These two kinds of stability symbolize patience. With the four continents, the small thousand worlds, the middle thousand worlds, the great thousand worlds, etc., even if they can be measured with a scale, it is impossible to measure the roots of virtue of the four types of Bodhicitta of the initial generation of mind, entering into practice, non-retrogression, and one life remaining Bodhisattva. Through the correspondence of metaphor and meaning, it is explained that through the merit obtained by rejoicing in these four kinds of roots of virtue with the supreme Dharma, the Samadhi of the supreme Dharma residing in the non-dual mind is proclaimed.

---

ལྟར་ཚད་མེད་པ་ནི། སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་ཡི་རང་ལས་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེས། རང་གི་རྟེན་ཏིང་འཛིན་མཚོན་པར་ཡང་གཞན་ལས་བཤད་ལ། ཡང་ན་ཆོས་མཆོག་པའི་དགེ་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ་སྐབས་འདིའི་བཤད་བྱ་ཡིན་པས། དེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལ་གཞན་གྱིས་ཡི་རང་བ་ཙམ་ལའང་ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མཆོག་གི་རྩེ་མོ་མཚོན་པའོ། །སྐབས་འདིར་ནི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་སྟབས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མི་ལྡོག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། མི་ལྡོག་པར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ལ་གནས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡི་རང་བྱས་ན་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དགེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་ངེས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ 24-1-156a ཡི་རང་བྱས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་ལའང་ཡི་རང་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དགེ་རྩ་ནི་གཞན་ཉན་རང་སོགས་དང་མི་མཉམ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་དག་མི་ལྡོག་པ་ནི་བརྟན་པ་དང་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཤད་པ་ལ། སྤང་བྱ་རྟོག་པ་དང་། གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་གཉིས།དང་པོ་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་རིགས་བསྡུས་ཏེ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་པོ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྐབས་འདིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་འཇུག་ཡུལ་དུ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་དང་། ཉན་རང་གི་ལམ་འབྲས་ལྡོག་བྱའི་ཡུལ་དུ་གཟུང་བ་སྟེ་གཉིས་དང་། སོ་སྐྱེའི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཉན་རང་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྤྱིར་བཞི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ནས་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་སེམས་པའི་རྟོག་པ་ནི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། བདེན་པར་མ་ཞེན་པའི་འཇུག་ལྡོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོས་ན་སྤངས་མི་དགོས་ཀྱང་། དེར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་མའི་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བས་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ 24-1-156b བཞིན་དུ་རྫས་བཏགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་རྫས་འཛིན་དུ་བསྟན་པས་བཏགས་འཛིན་དུའང་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཅིང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ལས་བཏགས་འཛིན་བསྟན་པས་དེ་ལ་ཡང་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དོན་ལ་རྫས་བཏགས་

【現代漢語翻譯】 其無量在於：由於心安住于真如，具有殊勝的禪定，憑藉勝過他人隨喜的功德，也從其他方面闡釋了其自身所依之禪定。或者，隨喜殊勝之法的善根是此處所要闡述的內容，因此，對於其發心，僅憑他人的隨喜也能生起如是利益的功德，具有殊勝的禪定，以此來象徵殊勝之法的頂峰。此處將忍位和殊勝法位合二為一，通過『不退轉菩提』等兩句偈頌來闡述：若隨喜安住于忍位和殊勝法位之發心，則會產生無量利益，因為其善根必定是菩提之因。因此，隨喜此發心，也等同於隨喜一切眾生的善根，因為其成佛后將利益安樂一切眾生。此善根與聲聞、緣覺等不同，因為它將利益一切眾生。這些不退轉是依靠穩固和心安住的力量所致，應當了知。 現在闡述見道和頂位瑜伽。分為所斷之分別念和對治之見道兩部分。首先是所斷之分別念，概括為所取之境和能取之識兩類。第一類，此處分為兩種：將大乘道及其果視為趣入之境的分別念，以及將聲聞、緣覺道視為退轉之境的分別念。第二類，針對凡夫之人，執著為實有；針對聖者，即聲聞、緣覺之人，執著為假立。總共有四種。由於這些趣入和退轉之境在勝義諦中並不成立，因此，執著這些為實有，並以此進行趣入和退轉的分別念，在俱生和后得位都是所斷的。如果不執著為實有，而執著為趣入和退轉，則在後得位顯現的層面，不必斷除。然而，僅僅是執著的相狀分別念，在俱生無二智慧中也不會顯現。因此，重要的是要了知，在真實義中，這些被執著的境連存在都不成立。同樣，也要了知實有和假立。因為在凡夫之法中，闡述了執著實有，也暗示了存在執著假立的方式。在聖者之法中，闡述了執著假立，因此凡夫也會執著其為實有，實際上存在實有和假立兩種情況。

【English Translation】 Its immeasurability lies in: Due to the mind abiding in Suchness, possessing a special Samadhi, and by virtue of the merits surpassing others' rejoicing, it also explains its own basis of Samadhi from other perspectives. Alternatively, rejoicing in the root of virtue of the supreme Dharma is what is to be explained here. Therefore, regarding its aspiration, even mere rejoicing by others can generate such benefits, possessing a special Samadhi, thereby symbolizing the pinnacle of the supreme Dharma. Here, patience and the supreme Dharma are combined into one, and it is explained through two verses such as 'non-retrogression to supreme Bodhi': If one rejoices in the aspiration that abides in patience and the supreme Dharma, immeasurable benefits will arise, because its virtue is definitely the cause of Bodhi. Therefore, rejoicing in this aspiration is equivalent to rejoicing in the virtue of all sentient beings, because after attaining Buddhahood, it will benefit and bring happiness to all sentient beings. This root of virtue is different from that of Shravakas and Pratyekabuddhas, because it will benefit all beings. These non-retrogressions are due to the power of stability and the mind abiding, which should be understood. Now, the Yoga of the Path of Seeing and the Peak is explained. It is divided into two parts: the conceptual thoughts to be abandoned and the antidote, the Path of Seeing. First, the conceptual thoughts to be abandoned are summarized into two categories: the object to be grasped and the consciousness that grasps. In the first category, here there are two types: the conceptual thought that regards the Mahayana path and its result as the object to be entered, and the conceptual thought that regards the path of Shravakas and Pratyekabuddhas as the object to be turned away from. In the second category, there is the clinging to substance (རྫས་སུ་འཛིན་པ་) with regard to ordinary beings, and the clinging to imputation (བཏགས་པར་འཛིན་པ་) with regard to noble beings, i.e., Shravakas and Pratyekabuddhas. In general, there are four types. Since these objects of entering and turning away do not truly exist in the ultimate sense, the conceptual thought of clinging to them as truly existent and thinking of entering and turning away is to be abandoned in both meditative and post-meditative states. If one does not cling to them as truly existent but clings to entering and turning away, then it is not necessary to abandon them on the level of appearance in the post-meditative state. However, even the mere conceptual thought of clinging to characteristics does not appear in the non-dual wisdom of meditative equipoise. Therefore, it is important to know that, in the true sense, even the object to be grasped in that way does not exist. Similarly, one should also understand substance and imputation. Because the clinging to substance is taught in relation to the Dharma of ordinary beings, it is implicitly indicated that there is also a way of clinging to imputation. Because the clinging to imputation is taught in relation to the Dharma of noble beings, ordinary beings also cling to it as substance, so in reality there are both substance and imputation.

---

སུ་འཛིན་པ་དེ་དག་སྤང་ཚུལ་གཟུང་རྟོག་ལ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རེ་རེ་ཡང་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕྱེ་བ་དགུ་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། དང་པོ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་ལ། མདོ་ལས་རབ་འབྱོར་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངམ། ཞེས་པ་ནས་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། གོང་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས། བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་དང་དམིགས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་ཀུན་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྟན་དོན་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དེ་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་བཅོས་དང་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། འདིར་ནི་འཇུག་ལྡོག་གི་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བའི་དོན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། དེ་ 24-1-157a བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ན་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་གང་ཡང་མ་དམིགས་པས་ན། འཇུག་ལྡོག་གམ་ཉེ་རིང་བླང་དོར་གྱི་ཤེས་རབ་གཉིས་འཛིན་ཅན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་པས་ན། དངོས་པོ་གང་དང་ཡང་ནམ་མཁའ་དེ་འགལ་བ་མེད་པས་གང་དང་ཡང་རིང་བ་མེད་ལ། ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དེ་ཐོབ་པ་མེད་པས་ཉེ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཤེར་ཕྱིན་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཉེ་བ་དང་། ལྡོག་ཡུལ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་སྤྱོད་ཅེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་སྤང་བ་ནི། སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། བྱ་བའི་ལས་སམ་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེ། བྱེད་པ་པོར་མི་རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་དཔེ། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཤིང་མཁན་གྱིས་གཟུགས་བྱས་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་གང་ལའང་ཡུལ་འདི་ལ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ནམ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་གཞན་གྱ

【現代漢語翻譯】 那些需要斷除的執著，應當如對所取之分別唸的解釋那樣去理解。它們每一個又可以根據內在的分類，以及依賴於對境的執持方式，分為九九三十六種。首先，關於進入之所取分別念，如經中所說：『善現，你怎麼認為？你沒有如實地見到如幻的心嗎？』等等，以木製輪轉的譬喻，直到對行為之果不作分別念為止。以上所說，以及上下所顯示的見道和修道所斷除的分別念，都像征著需要斷除一切顯現的執著和目標，以及無量無邊的取捨、揚棄和建立的分別念。應當明白，按照這樣教導的含義，也可以理解一切遍行的體性，以及大乘和小乘的差別等等。像這樣理解之後，以不執著的方式進入，這就是般若波羅蜜多的教義。這些分別念需要結合論典和廣經來詳細瞭解。這裡，爲了斷除進入和返回的所取分別念，有兩句偈頌：菩薩不應在如是之真如面上，緣念任何出入之境，因此不應以耽著出入或親疏取捨之二取智，尋求菩提，而應以諸法無二之大平等性，行於般若波羅蜜多。譬如，虛空本身不存在，因此虛空與任何事物都不矛盾，與任何事物都不疏遠；任何事物都不能獲得虛空，因此與虛空都不親近。同樣，行於般若波羅蜜多的菩薩，也應在一切行境上，息滅親近於入處、疏遠於出處等一切相之執著。斷除享受者之補特伽羅實執：以『于諸人中』等四句偈頌來闡述，即對行為之業或對境不作分別念，如幻化之人的譬喻；對作者不作分別念，如佛之化身的譬喻；對行為之果不作分別念，如木匠所造之形象的譬喻。像這樣，當能取所取之戲論寂滅之無分別智圓滿成熟時，對於任何對境，都不會生起『我正在享受這個對境』的分別念，而是以任運成就之事業來進行出入。像這樣，當成為聖者之後 Those grasping should be understood according to the explanation of grasping at appearances, just as it is explained in relation to grasping at objects. Each of these, further divided internally by the manner of grasping based on objects, amounts to thirty-six, with nine subdivisions each. Firstly, regarding the grasping at appearances when entering, as stated in the sutra: 'Subhuti, what do you think? Have you not truly seen the mind that is like an illusion?' and so forth, with the example of a wooden contraption, up to the point of not conceptually engaging with the result of actions. These, along with the conceptual engagements to be abandoned through the paths of seeing and meditation as taught above and below, represent the need to abandon all fixations and aims, as well as the endless ways of conceptual engagements with acceptance and rejection, affirmation and negation. It should be understood that, according to the implication of this teaching, the characteristics of all-encompassing purity, as well as the distinctions between the Great and Lesser Vehicles, and so forth, can also be understood. Having understood in this way, entering without fixation is the teaching of the Perfection of Wisdom. These conceptual engagements need to be understood in detail by combining the treatises and extensive sutras. Here, for the purpose of abandoning the grasping at appearances of entering and returning, there are two verses: A Bodhisattva should not focus on any object of entering or returning on the face of suchness. Therefore, one should not seek enlightenment with dualistic wisdom that clings to entering and returning, or to nearness and distance, acceptance and rejection, but should practice the Perfection of Wisdom with the great equality of all phenomena being non-dual. For example, since space itself does not exist, space is not contradictory to anything, nor is it distant from anything; nothing can obtain space, so it is not close to anything. Similarly, a Bodhisattva who practices the Perfection of Wisdom should practice by pacifying all fixations on characteristics, such as the notion of being close to the object of entering and distant from the object of returning. Abandoning the fixation on the person of the enjoyer as a substance: this is taught in four verses, beginning with 'In the midst of people,' namely, not conceptually engaging with the action or object, like the example of an illusory person; not conceptually engaging with the agent, like the example of an emanation of the Buddha; not conceptually engaging with the result of the action, like the example of a form made by a carpenter. In this way, when the non-conceptual wisdom that pacifies the proliferation of the grasped and the grasper is fully matured, there is no conceptual engagement of 'I am enjoying this object' towards any object, but entering and returning are accomplished through spontaneously present activity. In this way, after becoming a noble one

【English Translation】 Those grasping should be understood according to the explanation of grasping at appearances, just as it is explained in relation to grasping at objects. Each of these, further divided internally by the manner of grasping based on objects, amounts to thirty-six, with nine subdivisions each. Firstly, regarding the grasping at appearances when entering, as stated in the sutra: 'Subhuti, what do you think? Have you not truly seen the mind that is like an illusion?' and so forth, with the example of a wooden contraption, up to the point of not conceptually engaging with the result of actions. These, along with the conceptual engagements to be abandoned through the paths of seeing and meditation as taught above and below, represent the need to abandon all fixations and aims, as well as the endless ways of conceptual engagements with acceptance and rejection, affirmation and negation. It should be understood that, according to the implication of this teaching, the characteristics of all-encompassing purity, as well as the distinctions between the Great and Lesser Vehicles, and so forth, can also be understood. Having understood in this way, entering without fixation is the teaching of the Perfection of Wisdom. These conceptual engagements need to be understood in detail by combining the treatises and extensive sutras. Here, for the purpose of abandoning the grasping at appearances of entering and returning, there are two verses: A Bodhisattva should not focus on any object of entering or returning on the face of suchness. Therefore, one should not seek enlightenment with dualistic wisdom that clings to entering and returning, or to nearness and distance, acceptance and rejection, but should practice the Perfection of Wisdom with the great equality of all phenomena being non-dual. For example, since space itself does not exist, space is not contradictory to anything, nor is it distant from anything; nothing can obtain space, so it is not close to anything. Similarly, a Bodhisattva who practices the Perfection of Wisdom should practice by pacifying all fixations on characteristics, such as the notion of being close to the object of entering and distant from the object of returning. Abandoning the fixation on the person of the enjoyer as a substance: this is taught in four verses, beginning with 'In the midst of people,' namely, not conceptually engaging with the action or object, like the example of an illusory person; not conceptually engaging with the agent, like the example of an emanation of the Buddha; not conceptually engaging with the result of the action, like the example of a form made by a carpenter. In this way, when the non-conceptual wisdom that pacifies the proliferation of the grasped and the grasper is fully matured, there is no conceptual engagement of 'I am enjoying this object' towards any object, but entering and returning are accomplished through spontaneously present activity. In this way, after becoming a noble one

---

ིས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་གིས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ལ། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་དེས་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འཛིན་ཞིང་བདེན་ཞེན་ 24-1-157b གྱིས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་མཁས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དམ་པས་བསྔགས་པ་དང་བདུད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་དངོས་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཅས་པས་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རྒྱས་པར་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་དང་སྒོམ་དུ་བཅུག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ་སྟེར་བ་དང་། མཐོང་ལམ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རང་གི་ཤེར་ཕྱིན་སྒོམ་པ་དང་གསུམ་པོ་དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ཡང་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ནི་སྐབས་འདིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡུམ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པར་ཡང་གྲུབ་ལ། བསམ་པ་ཐག་པས་སྒྲུབ་པར་མངོན་བརྩོན་གྱིས་ངང་གིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་བསྟན་ལ། གོང་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས་འདི་དག་གི་ཕན་ཡོན་ཡང་དོན་གྱིས་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་ཡེ་ནས་ཟད་པ་དང་། སླར་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་ 24-1-158a བྱས་ན། དགག་བྱ་གང་ཡང་དགག་མི་དགོས་པའམ་འགོག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་ན། མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་སྔར་ཡོད་ཅི་ཞིག་ཟད་ཅིང་། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྔར་མེད་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ་ཐོབ་ཏུ་མེད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ལུགས་སམ་གཤིས་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་དེ་མཐོང་དུ་རུང་གི གལ་ཏེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ནི། དེ་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་དུ་མི་རུང་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་ཡང་། བློས་དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་ན་ནི། དྲི་མ་མེད་པར་མཐོང་བའི་བློ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དེས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་དག་པར་ཡང་མ

【現代漢語翻譯】 僅僅是假立的『我』執著于對境的享受，並隨之行動和停止。而凡夫俗子則執著于實有的『我』對境的享受，並以真實的執著來行動和停止。 因此，捨棄分別念，安住于無分別唸的利益是什麼呢？就像『善於行持』等三句偈頌所展示的那樣，聖者讚歎和魔不能侵犯的兩種功德被宣說了。後者通過事物本身及其原因來展示。 對治道（指見道）通過原因、結果和自性這三者來展示。首先，詳細地將最終的菩提覺悟引導到道路上，並通過引導禪修等方式來確立。其原因是將般若波羅蜜多完全給予他人，也就是佈施。獲得見道的因是安住於法性。簡而言之，后得位時，使他人的相續中生起覺悟和教法的顯現；入定狀態時，修持自己的般若波羅蜜多。這三者是獲得見道的原因，而且每一個都具有無量功德的特徵。 像這樣的原因，在此處，就像『如來母』等一句偈頌所展示的那樣，通過宣說佛法，也能使他人生起覺悟。通過強烈的意願和精進，自然而然地安住于禪定。由於之前已經展示了無分別唸的利益，因此這些的利益也自然顯現。 第二，見道的結果是最終的證悟，即了知滅盡不生的智慧。這也要知道，從法界的自性來說，垢染本來就已滅盡，並且不再產生。因此，如果從本來清凈的法性存在方式的角度來看，由於沒有任何需要否定的或無法阻止的自性存在，那麼見道所要斷除的分別唸的種類，有什麼是原本存在而滅盡的呢？又有什麼是原本不存在而獲得的無生之相呢？實際上是無法獲得的。 其原因在於，如果諸法的實相或本性是無垢的，那麼不顛倒的智慧就能見到它。如果是有垢染的，那麼就無法見到它的無垢狀態，因為境的自性就是如此。如果境的自性是有垢染的，但智慧卻能見到它的無垢狀態，那麼見到無垢狀態的智慧就變成了顛倒的邪見，因為它進入了與境的真實情況相反的狀態。因此，它也不能使具有這種智慧的補特伽羅變得清凈。

【English Translation】 Merely the imputed 'I' clings to enjoying objects and engages in acting and ceasing. Ordinary beings, on the other hand, cling to the enjoyment of objects by a substantially existent 'I' and engage in acting and ceasing with a clinging to truth. Therefore, what is the benefit of abandoning conceptualization and abiding in non-conceptualization? As shown by the three verses such as 'skilled in conduct,' the two qualities of being praised by the noble and not being overcome by the demons are taught. The latter is shown by both the thing itself and its reason. The antidote path (referring to the path of seeing) is shown through the three aspects of cause, result, and nature. First, in detail, the ultimate enlightenment of Bodhi is guided onto the path, and it is established through means such as inducing meditation. The cause of this is to completely give the Prajnaparamita to others, which is giving. The cause of obtaining the path of seeing is to abide equally in the nature of reality. In short, in the post-meditation state, it causes the arising of realization and the appearance of the Dharma in the continuum of others; in the meditative state, it meditates on one's own Prajnaparamita. These three are the cause of obtaining the path of seeing, and each of them is characterized by immeasurable merit. Such a cause, in this context, is shown by one verse such as 'Tathagatagarbha'. Through teaching the Dharma, it also establishes the arising of realization in others. Through strong intention and diligence, it naturally abides in meditation. Since the benefit of non-conceptualization has been shown above, the benefits of these are also naturally apparent. Second, the result of the path of seeing is the ultimate wisdom of knowing cessation and non-arising. It should also be known that, from the nature of the Dharmadhatu, defilements are originally exhausted and do not arise again. Therefore, if we consider the way of existence of the originally pure nature of reality, since there is no nature that needs to be negated or cannot be prevented, what kind of conceptual thoughts that need to be abandoned by the path of seeing, what existed before that is exhausted? And what kind of non-arising aspect that did not exist before is obtained? In reality, it cannot be obtained. The reason for this is that if the reality or nature of phenomena is without defilement, then non-inverted wisdom can see it. If it is with defilement, then it cannot be seen as without defilement, because that is the nature of the object. If the nature of the object is defiled, but wisdom sees it as without defilement, then the wisdom that sees it as without defilement becomes a reversed wrong view because it enters a state contrary to the true situation of the object. Therefore, it also cannot purify the individual who possesses this wisdom.

---

ི་འགྱུར་ལ། དྲི་མ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་བློ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི། དྲི་མ་སྔར་ཡོད་ཟད་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། དྲི་མ་སྔར་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཞིག་ན་འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པས་དེ་དག་གི་ལུགས་རིགས་པ་དང་འགལ་ལ། གཞན་ཡང་དེ་དག་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཟད་དོ་ཞེས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་པ་སྟེ་ཁས་བླངས་ནང་འགལ་དུ་མཐོང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་འཁོར་གསུམ་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཅི་ལྟར་འཛད་པར་བྱ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་ 24-1-158b པོ་རང་གི་ལུགས་ལ་ནི། དངོས་པོའི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་འདི་ལ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་སྔར་ཡོད་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྔར་མེད་གསར་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བྱར་མེད་ལ་བསལ་གཞག་གིས་བཅོས་སུ་མི་བཏུབ་པས་སོ། །དེས་ན་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་བསལ་གཞག་མེད་པའི་དོན་ལ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། དགག་བསྒྲུབ་ཀྱི་བསླད་པ་དང་བྲལ་བའི་བློས་ཡང་དག་པར་བལྟ་བར་བྱས་ཏེ་མཉམ་པར་བཞག་ན། གོམས་པའི་མཐུས་གནས་ལུགས་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ནས་རང་རྒྱུད་མཚན་མའི་རྟོག་པས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཟབ་མོའི་གནད་མཐར་ཐུག་པའང་འདོམས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་བསལ་གཞག་མེད་པའི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ལ་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཞེས་སྣང་ཚུལ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། གནས་ལུགས་ལ་སྤང་བ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་བོ། །སྐབས་འདིར་འབྲས་བུ་ནི་གོང་གི དེས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་རིག་བྱ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །མཐོང་ལམ་རྩེ་མོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མཉམ་གཞག་དངོས་དང་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྒོམ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མདོ་རྒྱས་པ་རྣམས་སུ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། སྔར་གོ་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེར་ནི་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་ 24-1-159a ཡིན་པ་དེ་ཡི་ནང་གི ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས་བསྡུས་པ་དེ་ནི། རྩེ་སྦྱོར་བསྟན་པའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཞེད་དེ། དེ་ལས་ལྡ

【現代漢語翻譯】 如果以染污之心看待，那麼這種心就會轉變為正確的智慧。因此，對於那些主張『外道實有論』的人來說，他們認為『染污先前存在，滅盡后不再生起』就是所謂的『滅盡不生』。然而，如果染污先前真實存在，那麼它必然具有不可阻擋的自性，因此他們的觀點與理性相悖。此外，他們所說的『一切法在勝義諦中存在』，以及『示導者佛陀已經滅盡了所有障礙』，尊者彌勒對此感到驚訝，認為這是一種自相矛盾。經論中說，如果一切法在勝義諦中真實存在，那麼如何以不執著三輪的方式來滅盡所知障和煩惱障呢？ 因此，在大乘的觀點中，對於事物的本性或自性，沒有什麼需要去除的先前存在的兩種障礙，也沒有什麼需要新新增的先前不存在的功德，如空性等。因為事物的自性是不可改變的，不能通過去除或新增來改造。因此，對於遠離增益和損減的法性大平等，對於這種無有去除和新增的意義，應當以遠離破立之染污的心來正確地觀察，並安住於此。通過串習的力量，就能證悟不執著于任何邊際的實相，從而從自相執著的束縛中解脫。這就是般若波羅蜜多甚深瑜伽的究竟要義。 因此，從法性無有去除和新增的意義中顛倒過來的自相執著的念頭止息，被稱為『斷除所斷』；生起與法性相應的智慧，被稱為『生起證悟』，這僅僅是現象上的說法而已。在實相中，斷除和生起兩者都不成立。這裡所說的果，是指前面所說的『進入一切智智』。 在見道的頂位，就其自性而言，有真實的正定和隨後的修習兩種方式。首先，在廣大的經文中，如《般若經》中說：『善現，菩薩行佈施等』，如前在資糧道和加行道中所說的那樣，佈施等每一項都包含著所有法無自性的智慧，這被稱為圓滿的一剎那忍。在宣說頂位加行道的場合，這被認為是見道。

【English Translation】 If one sees with a defiled mind, then that mind will be transformed into correct wisdom. Therefore, for those who assert 'other-emptiness' (外道實有論), they believe that 'defilements previously existed, and after being exhausted, they will not arise again,' which is what they call 'exhaustion and non-arising.' However, if defilements truly existed previously, then they would necessarily have an unstoppable nature, so their view contradicts reason. Furthermore, they say that 'all dharmas exist in the ultimate truth,' and that 'the guide, the Buddha, has exhausted all obstacles.' Venerable Maitreya is surprised by this, seeing it as a self-contradiction. The scriptures say that if all dharmas truly exist in the ultimate truth, then how can one exhaust the obstacles of knowledge and afflictions in a way that does not fixate on the three spheres (三輪)? Therefore, in the view of the Mahayana, for the nature or essence of things, there is nothing to remove of the two previously existing obscurations, and there is nothing to newly add of the previously non-existent qualities, such as emptiness. Because the nature of things is unchangeable, it cannot be transformed by removal or addition. Therefore, for the great equality of the nature of reality, which is free from exaggeration and denigration, for this meaning of having no removal or addition, one should correctly observe with a mind free from the defilement of affirmation and negation, and abide in it. Through the power of habituation, one can realize the true nature that does not abide in any extreme, and thus be liberated from the bondage of self-grasping. Therefore, the cessation of self-grasping thoughts that are reversed from the meaning of the nature of reality having no removal or addition is called 'abandoning what is to be abandoned'; the arising of wisdom that corresponds to the nature of reality is called 'arising of realization,' which is merely a phenomenal expression. In reality, neither abandonment nor arising is established. The result in this context refers to what was mentioned earlier, 'entering into omniscience.' In the summit of the path of seeing, in terms of its own nature, there are two ways: actual meditative equipoise and subsequent cultivation. First, in the extensive sutras, such as the Prajnaparamita Sutra, it says: 'Subhuti, bodhisattvas give alms, etc.' As mentioned earlier in the stages of accumulation and preparation, each of the perfections, such as giving, contains the wisdom that realizes the emptiness of all dharmas, which is called the single moment of forbearance that is complete. In the context of explaining the summit of application, this is considered the path of seeing.

---

ོག་ཆས་དབྱེ་བ་སོ་དྲུག་ཚང་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སམ། ཡང་ན་སྦྱིན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་སྟོང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་བཟོད་པའི་རྗེས་དེ་ནས་མཐོང་སྤང་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། བག་ཚ་བ་མེད་པ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་སླར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཏིང་འཛིན་དེའི་མིང་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ཏིང་འཛིན་གཞན་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལའང་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཡང་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཞེས་ངོས་འཛིན་པར་མཛད་ནས། དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་ 24-1-159b བར་ཆད་མེད་ཁོ་ན་མཐོང་ལམ་རྩེ་མོར་བསྟན་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་དེ་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེའི་རྒྱུན་ནམ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་འདིར་ནི་མཐོང་ལམ་མཉམ་བཞག་སྟོན་པ། ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། མཐོང་ལམ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་བཞག་པའང་། ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལའང་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་མཉམ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཉིད་བསལ་གཞག་མེད་པའི་རང་གཤིས་སུ་སོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བར་སྣང་གི་སྤྲིན་བཞིན་དམིགས་པའི་རྟེན་གང་ལའང་མི་རྟེན་པར་གནས་སོ། །འོ་ན་དེས་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བས། ཆོས་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྲས་བུ་རྩོལ་མེད་དུ་བྱེད་པ་ནི། རིག་སྔགས་འཆང་བ་གནས་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ན། གནས་འདོད་པའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་དུ་དུས་མིན་པར་ཡང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་བཀོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་བཞིན་ཏེ། དངོས་

【現代漢語翻譯】 是具備三十六種方便之分的殊勝智慧嗎？還是說，是指將佈施等所有方便之分的自性視為空性的智慧？因為安住于顯空平等性，在不可言說的意義上，以二取相消失的方式入定嗎？第二種情況是，從見道忍位之後，因為從見斷中解脫，如同無所畏懼的雄獅舒展身姿一般，安住於三摩地，從而證悟緣起順逆之理。如是說，獲得見道后，再次安住於法性的定，其名稱如此稱呼。其他聖者的定，在修道的加行中也稱為雄獅舒展。又，按照某些論典的觀點，認為見道無間道之後生起的解脫道即是雄獅舒展，並說在其後得位證悟緣起順逆之理。這是因為見道的體性被認為是忍所攝持，所以認為其解脫道獲得了雄獅舒展。對此，僅僅將無間道顯示為見道的頂峰，是因為它既是見道的真實體性，又是解脫道的相續或果，從而實際上顯示了這一點。此經中宣講了見道等持，法界如來藏等一頌，也安立了見道者現量證悟如來藏，但並非以緣於法界如來藏的方式安住，因為如果那樣，就會陷入能所二元對立的顯現，從而無法成為二取相消失的等持。因此，證悟顯空雙運的法性，成為無取捨自性的智慧，就像空中的雲彩一樣，不依賴於任何所緣而安住。那麼，它是如何斷除見斷，生起百千十二種功德的呢？因為見到了法性之義，斷除了對法性顛倒執著的分別念，雖然沒有分別念，卻毫不費力地產生功德之果，就像持明咒者沒有住所等，在虛空中行走時，當想要住所時，虛空中也會立即顯現出以鮮花等裝飾的美麗園林等，以及遍佈莊嚴的宮殿一樣，真實存在的事物也是如此。 是具備三十六種方便之分的殊勝智慧嗎？還是說，是指將佈施等所有方便之分的自性視為空性的智慧？因為安住于顯空平等性，在不可言說的意義上，以二取相消失的方式入定嗎？ 第二種情況是，從見道忍位之後，因為從見斷中解脫，如同無所畏懼的雄獅舒展身姿一般，安住於三摩地，從而證悟緣起順逆之理。如是說，獲得見道后，再次安住於法性的定，其名稱如此稱呼。其他聖者的定，在修道的加行中也稱為雄獅舒展。 又，按照某些論典的觀點，認為見道無間道之後生起的解脫道即是雄獅舒展，並說在其後得位證悟緣起順逆之理。這是因為見道的體性被認為是忍所攝持，所以認為其解脫道獲得了雄獅舒展。 對此，僅僅將無間道顯示為見道的頂峰，是因為它既是見道的真實體性，又是解脫道的相續或果，從而實際上顯示了這一點。 此經中宣講了見道等持，法界如來藏等一頌，也安立了見道者現量證悟如來藏，但並非以緣於法界如來藏的方式安住，因為如果那樣，就會陷入能所二元對立的顯現，從而無法成為二取相消失的等持。 因此，證悟顯空雙運的法性，成為無取捨自性的智慧，就像空中的雲彩一樣，不依賴於任何所緣而安住。 那麼，它是如何斷除見斷，生起百千十二種功德的呢？因為見到了法性之義，斷除了對法性顛倒執著的分別念，雖然沒有分別念，卻毫不費力地產生功德之果，就像持明咒者沒有住所等，在虛空中行走時，當想要住所時，虛空中也會立即顯現出以鮮花等裝飾的美麗園林等，以及遍佈莊嚴的宮殿一樣，真實存在的事物也是如此。

【English Translation】 Is it the extraordinary wisdom that possesses the thirty-six aspects of skillful means? Or is it the wisdom that sees the nature of all aspects of skillful means, such as generosity, as emptiness? Because it abides in the equality of appearance and emptiness, and in the inexpressible meaning, it is placed in equanimity in a way that dualistic appearances disappear. The second is that after the patience of the path of seeing, because it is liberated from what is to be abandoned by seeing, it enters into samadhi like a fearless lion stretching out, and realizes the arising and ceasing of dependent origination. It is said that after attaining the path of seeing, the samadhi of abiding in the nature of reality is called that. Other noble samadhis are also known as the lion's stretch in the practice of the path of meditation. Also, according to the view of some texts, the path of liberation that arises after the uninterrupted path of seeing is identified as the lion's stretch, and it is said that in its subsequent attainment, one realizes the arising and ceasing of dependent origination. Because the nature of the path of seeing is considered to be encompassed by patience, it is thought that its path of liberation has attained the lion's stretch. Therefore, Is it the extraordinary wisdom that possesses the thirty-six aspects of skillful means? Or is it the wisdom that sees the nature of all aspects of skillful means, such as generosity, as emptiness? Because it abides in the equality of appearance and emptiness, and in the inexpressible meaning, it is placed in equanimity in a way that dualistic appearances disappear. The second is that after the patience of the path of seeing, because it is liberated from what is to be abandoned by seeing, it enters into samadhi like a fearless lion stretching out, and realizes the arising and ceasing of dependent origination. It is said that after attaining the path of seeing, the samadhi of abiding in the nature of reality is called that. Other noble samadhis are also known as the lion's stretch in the practice of the path of meditation. Also, according to the view of some texts, the path of liberation that arises after the uninterrupted path of seeing is identified as the lion's stretch, and it is said that in its subsequent attainment, one realizes the arising and ceasing of dependent origination. Because the nature of the path of seeing is considered to be encompassed by patience, it is thought that its path of liberation has attained the lion's stretch. Therefore, merely showing the uninterrupted path as the peak of the path of seeing is because it is both the real nature of the path of seeing and the continuation or result of the path of liberation, thereby actually showing this. In this sutra, the samadhi of the path of seeing, the Dharmadhatu Tathagatagarbha, etc., are taught in one verse, and it is also established that the one who sees the path directly realizes the Tathagatagarbha, but it does not abide in the way of focusing on the Dharmadhatu Tathagatagarbha, because if it were so, it would fall into the appearance of subject and object, and therefore it would not be possible to have equanimity in which dualistic appearances disappear. Therefore, realizing the nature of reality, which is the union of appearance and emptiness, and becoming the wisdom of non-acceptance and non-rejection, like a cloud in the sky, it abides without relying on any object of focus. Then, how does it abandon what is to be abandoned by seeing and cultivate hundreds and thousands of twelve qualities? Because seeing the meaning of the nature of reality, abandoning the conceptual thoughts that are inverted towards the nature of reality, although there is no conceptual thought, it effortlessly produces the fruit of qualities, just like the mantra holders who have no dwelling place, etc., when walking in the sky, when they want a dwelling place, the sky will immediately appear with beautiful gardens decorated with flowers, etc., and palaces filled with splendor, so are real things.

---

པོར་མ་ཞེན་པའི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཡོན་ཏན་འདོད་དགུར་འཇོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཁས་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་དེ་ནི། མཉམ་བཞག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ 24-1-160a ཉིད་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ཏིང་འཛིན་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་མ་བསླད་པས་རྩལ་རྫོགས་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས། རང་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུའང་མི་དམིགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགྲོལ་བའི་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནའང་། འཆད་པར་བྱེད་པ་བདག་དང་ཡུལ་ཆོས་འདོད་མཁན་དུ་ལྟ་བའམ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་དོན་ལ་ཀུན་བྱང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་བྱང་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་ལས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་གི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་མ་རིག་པ་ལྡོག་པས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་ལྡོག་གི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་བྱང་གྲུབ་པར་ཤེས་ནས། དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་གཞན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འདོད་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ལ་རྟེན་སྒོམ་ལམ། སྤང་བྱ་རྟོག་པ། བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པའི་དང་པོ། སྦྱོར་བ་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་ཏུ་རིམ་བཞིན་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་གཞི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་འཛིན་རྩལ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྤང་བྱ་རྟོག་པ་ནི་འཇུག་ལྡོག་གི་གཟུང་བ་གཉིས་དང་། རྫས་བརྟགས་ 24-1-160b ཀྱི་འཛིན་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལ་ནང་སེལ་དགུ་རེར་ཕྱེ་བའི་སོ་དྲུག་པོ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇུག་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་རྟོགས་དང་། ལྡོག་བྱ་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་དང་། རྫས་བཏགས་ནི་གཉིས་ཀར་ཡང་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེར་ཞེན་བྱེད་ཚུལ་ལས་དགུ་རེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ནི། ཡམས་ནད་ལྟ་བུ་ཟུག་རྔུ་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་གོང་བཤད་ལྟ་བུ་རྣམས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཇེ་ཟད་དུ་སོང་ནས། སླར་མི་སྐྱེ་བར་དབུགས་ཕྱིན་པ་ན། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ལ་ཐེག་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆུ་བོ་བ

【現代漢語翻譯】 正如『不執著的幻化解脫』中所說，它能滿足一切願望。第二，像這樣修行等同於一個偈頌。像這樣行持的不分別菩薩，精通世俗諦，並且對勝義諦的智慧清晰，就像在入定中真正進入勝義諦的獅子奮迅三摩地一樣，不被世間分別念所染污，圓滿了力量，安住于平等性中。爲了自己的利益，他證悟了道路之法，並且對於所要獲得的果位——佛陀之法，也不執著，安住于平等性中。在後得位中，當他爲了從痛苦中解脫他人而說法時，他不會執著于說法者『我』、所說的法以及聽法者，而是以不執著的方式進入。即使沒有完全證悟法性平等之義，也能通過自己的分別念轉化為完全清凈的狀態。這是因為，從執著于『我』的無明開始，通過緣起順生的方式，輪迴得以形成；而通過證悟無我，無明得以止息，從而通過緣起逆滅的方式，完全清凈得以實現。因此，通過精通緣起之理，併爲他人說法，那些渴望平息輪迴痛苦並獲得完全清凈功德的菩薩們便安住於此。 接下來，關於禪修道之頂峰結合，通過所依禪修道、所斷分別念和所依功德三方面進行闡述。首先，結合獅子奮迅三摩地，是指次第進入九次第定，按照順生和逆滅的順序依次進入。而正行超越次第三摩地則是訓練力量。 第二，所斷分別念是指進入和退出的兩種執著，以及實物和假立的兩種執著，這四種執著分為九種內在的區分，總共三十六種，需要斷除與生俱來的部分。也就是說，進入是指大乘的教理和證悟，退出是指小乘的道，實物和假立是指對二者，即聲聞和菩薩的法都進行執著，從執著的方式上分為九種。 第三，功德是指，像瘟疫一樣產生痛苦的上述分別念，通過禪修道逐漸減少，最終不再生起，氣息平穩。這時，能夠成辦一切利益和安樂，並且在自相續中，圓滿了三乘所攝的一切功德，就像河流匯入大海一樣。

【English Translation】 As it is said in 'The Illusory Liberation of Non-Attachment,' it bestows all desired qualities. Second, acting in this way is equivalent to one verse. The Bodhisattva who practices in such a way, without discrimination, is skilled in conventional truth and has clear wisdom of ultimate truth. Like the Samadhi of Lion's Play, which truly enters ultimate truth in meditative equipoise, he is not defiled by worldly conceptualizations, perfects his strength, and abides in equanimity. For his own benefit, he realizes the Dharma of the path, and even for the fruit to be attained—the Dharma of the Buddha—he does not fixate, abiding in equanimity. In the subsequent attainment, when he teaches the Dharma to liberate others from suffering, he does not cling to the 'I' who teaches, the Dharma being taught, or the listeners, but enters without attachment. Even if he has not fully realized the meaning of the equality of Dharmata, he can transform it into a state of complete purity through his own conceptualizations. This is because, starting from the ignorance of clinging to 'I,' samsara is formed through the process of dependent origination in forward order; and by realizing non-self, ignorance ceases, thus complete purity is achieved through the process of dependent origination in reverse order. Therefore, by mastering the principle of dependent origination and teaching the Dharma to others, those Bodhisattvas who desire to pacify the suffering of samsara and attain the merits of complete purity abide in this. Next, regarding the peak union of the meditation path, it is explained through the three aspects of the supporting meditation path, the to-be-abandoned conceptualizations, and the supporting merits. First, the union of the Lion's Play Samadhi refers to gradually entering the nine successive abidings, entering sequentially according to the order of forward and reverse origination. The actual practice of the Transcendent Samadhi is to train strength. Second, the conceptualizations to be abandoned refer to the two types of clinging to entering and exiting, and the two types of clinging to substance and imputation. These four types of clinging are divided into nine internal distinctions, totaling thirty-six, and the innate part must be abandoned. That is, entering refers to the doctrine and realization of the Mahayana, exiting refers to the path of the Hinayana, and substance and imputation refer to clinging to both, that is, the Dharmas of both Shravakas and Bodhisattvas, divided into nine types based on the manner of clinging. Third, the merits refer to the above-mentioned conceptualizations that generate suffering like a plague, gradually decreasing through the meditation path, and eventually not arising again, with the breath becoming stable. At this time, one is able to accomplish all benefits and happiness, and in one's own mindstream, all the merits encompassed by the Three Vehicles are perfected, like rivers flowing into the ocean.

---

ཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་མཛེས་པའི་བྱང་སེམས་དག་ས་པའམ་ས་བཅུ་ཡང་དེ་ལ་འདུ་བར་བྱེད་ཅེས་སོ། །དེ་ལ་སྐབས་འདིར། རྟེན་སྒོམ་ལམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དགྲ་བཅོམ་རྣམ་ཐར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པ། སྒོམ་ལམ་པའི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་ཞིང་། དེར་མ་ཞེན་པའི་གནས་པ་འདི་ནི། གཞན་ཉན་རང་གི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ། ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུང་རྟོག་ཞི་ཞིང་འཛིན་རྟོག་རབ་ཏུ་ཞི་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དཔེ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་གཟུང་འཛིན་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་སོགས་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པས། ཏིང་འཛིན་དེར་ཞེན་ 24-1-161a པས་མཚན་མའི་འཆིང་བ་མ་སྤངས་ལ། འདིར་འདབ་ཆགས་དང་ཉའི་དཔེས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་སོ། །སྤང་བྱ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དེའི་ལྷན་སྐྱེས་དང་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ལོགས་སུ་མ་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ་ནི། མདོ་རྒྱས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཉན་རང་གི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་ལ་བཀོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་པ་ས་དང་པོ་ལ་བཀོད་པའི་དགེ་བ་དཔེར་མཛད་ནས། དེ་ལས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ས་དང་ཆོས་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་པ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟེན་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ཡི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་དངོས་པོར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་ས་བཅུ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ལ། རྣམ་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་ནི་དྲན་པ། རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐབས་འདིར་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་སྟོན་པའི་མདོའི། བསླབ་པ་འདི་ནི་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ 24-1-161b བདུན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཅན་གྱི་བར་ཆད་མེད་རྩེ་དངོས་བཤད་པ་གཉི

【現代漢語翻譯】 此外，菩薩的十地也包含在殊勝果位的美麗之中。在此，作為所依的禪定道之三摩地，通過兩段偈頌（《聲聞解脫》等）來闡述：具有滅盡二障及其習氣的阿羅漢的解脫，除了如來之外，修行道者逐漸安住於九次第定，並不執著於此，此乃聲聞和獨覺之三摩地的境界，是寂滅痛苦之三摩地，煩惱徹底止息，具足無漏之樂，是所有禪定中最殊勝的。此乃能寂滅所取和能取之分別念，具足無二取之智慧和無上菩提之樂。其譬如聲聞和獨覺無法以無二取之方式入于滅盡定等，因此執著于禪定，未能捨棄有相之束縛。此處以飛鳥和魚的譬喻說明，即使獲得了般若波羅蜜多的力量，也不會顯現其果。 所斷之法，是由見道所斷之俱生和種子分完全滅盡，因此本體上沒有單獨說明。功德方面，通過一段偈頌（『一切眾生的功德』等）來闡述。接下來是無間頂加行，經中廣說，以將三千大千世界的眾生安置於聲聞和獨覺的圓滿證悟，以及將無過失的菩薩安置於初地的功德為例，說明由此所生的福德更為廣大，因此能無間地證得佛陀的果位和法，是為常邊無間道之三摩地所依。此乃一切種智之無間道。其所緣為諸法皆無戲論之實性的真如，主因為十地以下菩薩緣于真如的憶念，相為息滅一切戲論之自性。如經中所說：『善現，一切種智之所緣為無實性，主因為憶念，相為寂靜和無相。』此處以開示無間頂之經中的七段偈頌（『此學處是』等）來闡述，其中分為開示功德和宣說具有無量功德之無間頂之真實體性兩部分。

【English Translation】 Furthermore, the ten Bhumi of Bodhisattvas are also included in the beauty of the supreme fruit. Here, the Samadhi of the path of meditation as a support is explained through two verses (such as 'Arhat Liberation'): Having the liberation of an Arhat who has exhausted the two obscurations and their habitual tendencies, except for the Tathagata, the practitioner of the meditation path gradually dwells in the nine successive absorptions, and is not attached to them. This is the state of Samadhi of Shravakas and Pratyekabuddhas, the Samadhi of pacifying suffering, the afflictions are completely pacified, possessing the bliss of non-outflow, it is the most supreme of all Samadhis. This is the pacification of grasping and conceptualization, possessing the wisdom of non-duality and the bliss of unsurpassed Bodhi. Its example is that Shravakas and Pratyekabuddhas cannot enter into cessation etc. in the manner of non-dualistic characteristics, therefore they are attached to Samadhi and have not abandoned the bonds of characteristics. Here, the analogy of birds and fish illustrates that even if the power of Prajnaparamita is obtained, its fruit will not be manifested. What is to be abandoned is that the innate and seed aspects of what is to be abandoned by the path of seeing are completely exhausted, therefore it is not separately stated in terms of essence. In terms of qualities, it is explained through one verse (such as 'the qualities of all sentient beings'). Next is the uninterrupted peak application, the Sutra extensively states that all the beings in the three thousand great thousand worlds are placed in the perfect realization of Shravakas and Pratyekabuddhas, and the merit of placing flawless Bodhisattvas on the first Bhumi is taken as an example, explaining that the merit arising from this is even greater, therefore one can uninterruptedly attain the state and Dharma of the Buddha, which is the support of the Samadhi of the uninterrupted path of the constant edge. This is the uninterrupted path of all-knowingness. Its object is the ultimate Suchness in which all Dharmas are devoid of the reality of all elaborations, the main cause is the mindfulness of Suchness by Bodhisattvas below the tenth Bhumi, and the aspect is the nature of pacifying all elaborations. As stated in the Sutra: 'Subhuti, the object of all-knowingness is non-reality, the main cause is mindfulness, and the aspect is peace and non-characteristic.' Here, the seven verses (such as 'This training is') in the Sutra teaching the uninterrupted peak are used to explain, which are divided into two parts: explaining the qualities and explaining the true nature of the uninterrupted peak with immeasurable qualities.

---

ས་ཀྱི་དང་པོ་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་གིས་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན། ལྷག་མ་བཞིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དང་པོ། རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོའི་བསླབ་པ་འདི་ནི། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་བསླབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསླབ་པ་འདི་ལ་སློབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བས་ན། འདི་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཚད་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དམ་པའང་ཡིན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ཡིན་པའམ། ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སམ་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའང་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་སྐབས་བདེ་བ་དང་མཐར་ཐུག་ཕན་པའམ་སྐྱིད་པའི་མཛོད་མི་ཟད་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐར་ཐུག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་བསྒྲིབ་པར་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས་ན། དེ་འདྲའི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཡུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནམ་ཡང་མི་ཟད་པར་སངས་རྒྱས་དུ་མ་འབྱུང་བའི་དཔེ། ཕྱིའི་རྟེན་ 24-1-162a འབྲེལ་གྱི་དཔེས་བཤད་པ་ལ་དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། ཤིང་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་ལྡོག་གི་དཔེས་བཤད་པ། སེམས་ཅན་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་བར་ཆད་མེད་རྩེའི་ངོ་བོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། རྒྱུན་མཐའ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ལམ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་དྲན་པས་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐབས་འདིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ། གདོད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པ་འདི་ཤེས་པའམ་མངོན་དུ་སྐྱེད་ནས། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས། དཔེར་ན་ཉི་མ་སྤྲིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བས་མུན་པ་བསལ་བ་ལྟར། ཐོག་མེད་ནས་གནས་པའི་མ་རིག་པའི་ཐིབས་པོ་ས་བོན་ཕྲ་བ་དང་བཅས་པ་དྲུང་ནས་བཅོམ་ཏེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་བསྟན་པའོ། །ད་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་འ

【現代漢語翻譯】 第一品由六個偈頌來闡述，其中前兩個偈頌是概括性的，其餘四個偈頌是詳細解釋。首先，這種無間斷頂峰的修習，是所有修習中最殊勝的，因為它是修習的最終本質。因此，想要達到所有修習的彼岸者，應當修習這證悟成佛無間斷之道的般若波羅蜜多，因為從這之中會立即產生遍知一切的智慧。這既是過去、現在、未來一切諸佛無量法門的源泉，是殊勝的法寶藏，也是力量等無量功德珍寶的來源，是神聖的法庫。它是佛的種姓，是無礙的直接因或能力，也是十方諸佛種姓或血脈不絕的原因。對於無邊眾生來說，它是暫時安樂和究竟利益或幸福的無盡寶藏。 其次，詳細解釋了證得究竟實相，即使是細微的障礙也無法遮蔽，融入無二平等性而證得佛果。像這樣，成為過去、現在、未來諸佛之母，永不窮盡，能不斷產生諸佛的比喻。以外在緣起的比喻來說明，有樹木和果實等兩個偈頌。以內在緣起生滅的比喻來說明，有下等、中等和上等眾生等兩個偈頌。第三，具備如此功德，無間斷頂峰的本質是，菩薩如何如何等一個偈頌。也就是說，恒常精進的菩薩，在之前的道上，以正念反覆串習正義，當完全圓滿時，對於一切由緣起所攝的法，證悟到本來無生滅，安住于平等性的究竟智慧，生起或證悟之後，連極細微的戲論相也寂滅的智慧。例如，就像太陽沒有云的遮蔽，放射光芒驅散黑暗一樣，從無始以來就存在的無明厚重，連同細微的種子一起被連根拔除，從而獲得具有自生智慧之身的佛果。這闡述了證悟不生不滅智慧的究竟無間斷道。 現在闡述無間斷的頂峰。

【English Translation】 The first chapter is explained by six shlokas (verses), of which the first two are summarized, and the remaining four are explained in detail. First, this uninterrupted peak practice is the most supreme of all practices, because it is the ultimate essence of practice. Therefore, those who wish to reach the other shore of all practices should practice this Prajnaparamita (Perfection of Wisdom) which is the essence of the uninterrupted path to enlightenment, because from this, the omniscient wisdom immediately arises. This is both the source of the infinite Dharma (teachings) of all Buddhas of the three times (past, present, and future), and a supreme treasure of Dharma, and also the source of immeasurable qualities such as strength, and is a sacred treasury of Dharma. It is the Buddha's lineage, the unimpeded direct cause or ability, and the reason why the Buddha's lineage or bloodline in the ten directions is not cut off. For limitless beings, it is an inexhaustible treasure of temporary happiness and ultimate benefit or bliss. Secondly, it explains in detail the attainment of ultimate reality, which is not obscured even by subtle obscurations, and attains Buddhahood by entering into non-dual equality. Like this, becoming the mother of the Buddhas of the three times, never exhausted, and constantly producing Buddhas is illustrated by metaphors. The external interdependent metaphor is explained by two verses, such as trees and fruits. The internal interdependent arising and ceasing metaphor is explained by two verses, such as inferior, intermediate, and superior beings. Thirdly, possessing such qualities, the essence of the uninterrupted peak is one verse, such as how a Bodhisattva (enlightenment being) is. That is, a constantly diligent Bodhisattva, who has repeatedly practiced the true meaning with mindfulness on the previous paths, when completely fulfilled, realizes that all Dharmas (phenomena) included by interdependent arising are originally without arising or ceasing, abiding in equality, and after arising or realizing this ultimate wisdom, even the extremely subtle manifestations of elaboration are pacified by that wisdom. For example, just as the sun, without the obscuration of clouds, radiates light and dispels darkness, so too, the thick darkness of ignorance that has existed since beginningless time, together with its subtle seeds, is uprooted, thereby attaining the Buddhahood with the body of self-arisen wisdom. This elucidates the ultimate uninterrupted path of realizing the wisdom of non-arising and non-ceasing. Now, the uninterrupted peak is explained.

---

དི་ལ་ནི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་ཏེ། འདི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་རྟོགས་པར་ཆེས་དཀའ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་རྒོལ་བའི་ལོག་སྒྲུབ་བསལ་བར་བསྟན་པ་ལ་མདོ་རྒྱས་པར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ 24-1-162b བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀུན་དམིགས་ན་དམིགས་བྱ་འདུས་བྱས་སོགས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ན་ཆོས་ཀུན་གཟིགས་པ་མི་སྲིད་པས་དམིགས་པ་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང༡་།ཆོས་ཀུན་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མེད་ན་སྤྲོས་བྲལ་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བའང་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱར་མི་རུང་བས་དེའི་རྣམ་པའམ་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང༢་། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེས་དངོས་དངོས་མེད་དུ་མི་དམིགས་པས་ན་ཅི་ཡང་མི་མཁྱེན་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང༣་། ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའང་མེད་པར་ཐལ་ཏེ་དོན་དམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་དོན་ཞེས་པ་མི་འཐད་སྙམ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མི་འཐད་དེ་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་ཀུན་རྫོབ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་སྟེ་བདེན་གཉིས་ལ་རྩོད་པ་དང༤་། སྦྱོར་བ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཡང་མི་འཐད་དེ་སྦྱིན་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང༥་། སྦྱོར་བའི་རྟེན་དཀོན་མཆོག་མེད་དེ། དེ་ཡང་ཐོབ་པ་པོ་དང་རྟོགས་བྱ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མེད་པར་རྩོད་པ་དང༦་། འགོག་ལམ་མིང་ཙམ་ཡིན་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་མི་སྲིད་པར་རྩོད་པ་ད ང༧་། དགེ་འདུན་གྱི་གདགས་གཞི་གཟུགས་སོགས་མེད་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་མེད་པར་རྒོལ་བ་དང༨་། སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཐབས་མཁས་པའང་མེད་དེ་སྦྱིན་སོགས་འཁོར་གསུམ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་མེད་ 24-1-163a པས་སོ་སྙམ་དུ་ཐབས་མཁས་པ་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང༩་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྟོག་པ་བཀག་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་ཚུལ་མེད་སྙམ་དུ་ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང ༡༠་། མི་རྟག་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མི་འཐད་པས་གཙང་བདེ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང ༡༡་། ལམ་བསྒོམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་དང ༡༢་། སྤང་བྱ་མེད་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང ༡༣་། བླང་བྱ་མེད་པས་གཉེན་པོ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང༡༤་། མཚན་གཞི་མེད་པས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དང ༡༥་། བསྒོམ་བྱ་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་མོས་སྤྱོད་དང་འཕགས་སར་དེ་བཞིན་ཉིད

【現代漢語翻譯】 對於那些精通事物本質的人來說，這些觀點是連續不斷的挑戰。因為這些觀點極其深奧，難以理解。 爲了駁斥這些挑戰性的錯誤觀點，經文中詳細闡述了十六種反駁。其中： 1. 如果如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）的智慧觀察一切法（梵文：Dharma，含義：事物、規律），那麼所觀察的對象就會被認為是因緣和合的產物。如果連微塵般可被觀察的自性都不存在，那麼觀察一切法是不可能的，因此，觀察是不合理的。 2. 如果一切法沒有可觀察的自性，那麼就無法確定離戲（梵文：Nisprapancha，含義：超越概念）或真如（梵文：Tathātā，含義：事物的真實本性）的本質。如果是這樣，那麼沒有人能夠理解它，因此，確定它的形式或本質是不合理的。 3. 果位（梵文：Phala）——一切智（梵文：Sarvajña，含義：全知）也是不合理的。因為它不觀察有或無，所以它什麼也不知道，因此，一切智的智慧是不合理的。 4. 因為沒有世俗諦（梵文：Saṃvṛti-satya，含義：相對真理），所以勝義諦（梵文：Paramārtha-satya，含義：絕對真理）也不存在。因為勝義諦不可能不依賴於世俗諦而存在，所以『勝義』這個詞是不合理的。世俗諦也是不合理的，因為它不可被觀察。因此，對二諦（梵文：Dva-satya，含義：兩種真理）的爭論是不合理的。 5. 修持六波羅蜜（梵文：Ṣaṭ-pāramitā，含義：六度）也是不合理的，因為沒有佈施（梵文：Dāna）等。因此，修持是不合理的。 6. 修持的基礎——三寶（梵文：Tri-ratna，含義：佛法僧）不存在。因為沒有獲得者和被證悟者，所以佛寶（梵文：Buddha-ratna）是不存在的。 7. 滅道（梵文：Nirodha-mārga，含義：止息和道路）只是一個名稱，所以法寶（梵文：Dharma-ratna）是不存在的。 8. 因為沒有作為僧伽（梵文：Saṃgha，含義：僧團）基礎的色（梵文：Rūpa，含義：形態）等，所以僧寶（梵文：Saṃgha-ratna）是不存在的。 9. 行為的特殊性——善巧方便（梵文：Upāya-kauśalya，含義：巧妙的方法）也是不合理的，因為沒有被佈施等三輪體空（梵文：Tri-maṇḍala-viśuddhi，含義：施者、受者和施物皆空）的智慧所攝持。 10. 因為對有和無的本質的執著已經被禁止，所以沒有其他理解方式。因此，通過佛陀（梵文：Buddha）現證真如是不合理的。 11. 將無常等執著為非顛倒是不合理的，因此，將清凈、快樂等執著為顛倒也是不合理的。 12. 即使修習道，也不會顯現果，因此，道的本質是不合理的。 13. 因為沒有要斷除的東西，所以不相順品是不合理的。 14. 因為沒有要接受的東西，所以對治是不合理的。 15. 因為沒有基礎，所以自相和共相是不合理的。 16. 如果沒有自相和共相可以禪修，那麼信行和聖者（梵文：Ārya）的真如也是不合理的。

【English Translation】 For those who are well-versed in the nature of things, these views are continuous challenges. Because these views are extremely profound and difficult to understand. In order to refute these challenging erroneous views, the scriptures elaborate on sixteen refutations. Among them: 1. If the wisdom of the Tathāgata (如來，Tathāgata，如實而來者，The One Who Has Thus Come) observes all Dharmas (法，Dharma，事物、規律，things, laws), then the object of observation will be considered a product of causes and conditions. If even a particle-like observable self-nature does not exist, then observing all Dharmas is impossible, therefore, observation is unreasonable. 2. If all Dharmas do not have an observable self-nature, then it is impossible to determine the essence of Nisprapancha (離戲，Nisprapancha，超越概念，beyond conceptualization) or Tathātā (真如，Tathātā，事物的真實本性，the true nature of things). If this is the case, then no one can understand it, therefore, determining its form or essence is unreasonable. 3. The Phala (果位，Phala，果位，fruition) - Sarvajña (一切智，Sarvajña，全知，all-knowing) is also unreasonable. Because it does not observe existence or non-existence, it knows nothing, therefore, the wisdom of Sarvajña is unreasonable. 4. Because there is no Saṃvṛti-satya (世俗諦，Saṃvṛti-satya，相對真理，relative truth), Paramārtha-satya (勝義諦，Paramārtha-satya，絕對真理，absolute truth) does not exist either. Because Paramārtha-satya cannot exist without relying on Saṃvṛti-satya, the term 'ultimate' is unreasonable. Saṃvṛti-satya is also unreasonable because it cannot be observed. Therefore, the argument about the Dva-satya (二諦，Dva-satya，兩種真理，two truths) is unreasonable. 5. The practice of the Ṣaṭ-pāramitā (六波羅蜜，Ṣaṭ-pāramitā，六度，six perfections) is also unreasonable because there is no Dāna (佈施，Dāna，佈施，giving) etc. Therefore, practice is unreasonable. 6. The basis of practice - the Tri-ratna (三寶，Tri-ratna，佛法僧，three jewels) does not exist. Because there is no obtainer and no one to be enlightened, the Buddha-ratna (佛寶，Buddha-ratna，佛寶，Buddha jewel) does not exist. 7. Nirodha-mārga (滅道，Nirodha-mārga，止息和道路，cessation and path) is just a name, so the Dharma-ratna (法寶，Dharma-ratna，法寶，Dharma jewel) does not exist. 8. Because there is no Rūpa (色，Rūpa，形態，form) etc. as the basis of the Saṃgha (僧伽，Saṃgha，僧團，community), the Saṃgha-ratna (僧寶，Saṃgha-ratna，僧寶，Sangha jewel) does not exist. 9. The particularity of behavior - Upāya-kauśalya (善巧方便，Upāya-kauśalya，巧妙的方法，skillful means) is also unreasonable, because it is not held by the wisdom of Tri-maṇḍala-viśuddhi (三輪體空，Tri-maṇḍala-viśuddhi，施者、受者和施物皆空，emptiness of the three wheels) such as giving. 10. Because attachment to the essence of existence and non-existence has been prohibited, there is no other way to understand. Therefore, it is unreasonable to realize Tathātā through the Buddha (佛陀，Buddha，佛陀，Buddha). 11. It is unreasonable to hold impermanence etc. as non-inverted, therefore, it is unreasonable to hold purity, happiness etc. as inverted. 12. Even if the path is practiced, the fruit will not appear, therefore, the essence of the path is unreasonable. 13. Because there is nothing to be abandoned, the unfavorable side is unreasonable. 14. Because there is nothing to be accepted, the antidote is unreasonable. 15. Because there is no basis, the self-characteristic and the common characteristic are unreasonable. 16. If there is no self-characteristic and common characteristic to meditate on, then the Tathātā of faith-conduct and the Ārya (聖者，Ārya，聖者，noble ones) is also unreasonable.

---

་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པ༡༦་མི་འཐད་པར་རྒོལ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་ནས་བརྒལ་ཞིང་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གིས། དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་མི་འཐད་པར་རྩོད་པ་དག་ནི་རང་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅིང་། དོན་དམ་པར་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན་འདོད་ལན་ཐེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཐལ་ཞེ་ན་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་སོགས་བདེན་གཉིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ལོག་ 24-1-163b རྟོག་བསལ་བར་བྱ་ལ། ཡང་དག་པ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དོན་དམ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་འགལ་བ་མེད་པར་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་རིགས་པས། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བར་ཆད་མེད་རྩེའི་དམིགས་རྣམ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་དམིགས་པ་སོགས་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོ་འདིར་ནི་སྦྱོར་བ་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་བསལ་བ་ཁོ་ན་བསྟན་པས། དེས་ཐབས་མཁས་ལ་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱང་དངོས་སུ་བསལ་ལ། གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྱིས་སེལ་བས་ན། མཐུ་ཆེན་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་བཞིས་ཀྱང་སོགས་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྤྲིན་མང་འོད་ལྡན་ཟླ་དཀྱིལ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ལ། དེ་ཡང་། མཐུ་ཆེན་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱིས་བསམ་གཏན། སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སོགས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས། གལ་ཏེ་གཞན་ལས་སོགས་ཀྱིས་བཟོད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སོགས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དག་ལ་སོགས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་གནས་པས་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་མི་འཐད་པ་མིན་པར་མ་ཟད་ཤིན་ཏུ་འཐད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་ནི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་དང་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་སྟོབས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པ་དང་། བཟོད་པ་ཡང་དཔག་པར་དཀའ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་མུར་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ 24-1-164a མུ་དང་མཉམ་པར་ཚད་དཔག་པར་དཀའ་བ་དང་། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཉམ་པའི་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་མཐུ

【現代漢語翻譯】 以共同和各自的特徵來修習（禪定）是不可行的，駁斥這種觀點，即以顛倒的方式理解並進行辯論。對於那些認為二諦（梵文：satya-dvaya，英語：two truths，兩種真理）相互矛盾的人來說，基於勝義諦（梵文：paramārtha-satya，英語：ultimate truth，終極真理）的無自性（梵文：niḥsvabhāva，英語：emptiness，空性）來否定世俗諦（梵文：saṃvṛti-satya，英語：conventional truth，世俗真理），以及基於世俗諦來爭論勝義諦的不可行性，都只是他們自己顛倒的認知而已。如果說因為在勝義諦中不存在，所以世俗諦中也不存在，那麼這個推論是不確定的。如果說因為在世俗諦中不存在，那麼這個論證的理由是不成立的。如果說因此在勝義諦中不存在，那麼就落入了所希望的答案。同樣，如果說因為在世俗諦中存在，所以在勝義諦中也存在，那麼這個推論也是不確定的。因此，應該區分二諦，並基於空性（梵文：śūnyatā，英語：emptiness，空性）和緣起（梵文：pratītyasamutpāda，英語：dependent origination，緣起）無矛盾的原則來消除錯誤的觀念。 爲了達到究竟的真實，勝義諦並非獨立於世俗諦而存在，因此，不執著于有無的二元對立，通過證悟雙運（梵文：yuganaddha，英語：union，結合）大平等性的智慧，在無間斷的頂點上，駁斥他人的錯誤觀念，確立正確的見解，並通過信心毫不顛倒地進入甚深之義。在此經中，僅僅闡述了對五種方便（梵文：upāya，英語：means，方法）波羅蜜多（梵文：pāramitā，英語：perfection，圓滿）的錯誤觀點的駁斥。通過這種方式，也間接地駁斥了對方便的錯誤觀點。其他一切也通過意義來消除。因此，從『具有大力量的四禪定』開始，一直到『如雲多光明的滿月』之間都在闡述這些內容。其中，『具有大力量』等闡述了禪定，『爲了其他眾生』等闡述了精進，『如果來自他人』等闡述了忍辱，『戒律』等闡述了戒律，『對於眾生』等闡述了佈施。因此，安住于無分別的般若波羅蜜多（梵文：Prajñāpāramitā，英語：Perfection of Wisdom，般若波羅蜜多）並非意味著不能進入其他波羅蜜多的修習，而是非常可行。因為大乘（梵文：Mahāyāna，英語：Great Vehicle，大乘）的禪定是無限的門徑，沒有品嚐，並且具有卓越的力量。同樣，精進也是無法衡量的，忍辱也是難以估量的，戒律是完全沒有瑕疵的，佈施是永無止境的。因此，每一種波羅蜜多的功德都與十方（梵文：diśa，英語：directions，方向）相等，難以衡量，並且完全清凈，沒有任何瑕疵，獲得了與任何其他事物都不相同、無與倫比的境界，這就是安住于般若波羅蜜多的力量。

【English Translation】 It is not feasible to meditate with common and individual characteristics, refuting this view, that is, understanding in a reversed way and arguing. For those who hold that the two truths (satya-dvaya) are contradictory, refuting the conventional truth (saṃvṛti-satya) based on the emptiness (niḥsvabhāva) of the ultimate truth (paramārtha-satya), and arguing that the ultimate truth is not feasible based on the conventional truth, are merely their own reversed cognitions. If it is said that because it does not exist in the ultimate truth, it also does not exist in the conventional truth, then this inference is uncertain. If it is said that because it does not exist in the conventional truth, then the reason for this argument is not established. If it is said that therefore it does not exist in the ultimate truth, then it falls into the desired answer. Similarly, if it is said that because it exists in the conventional truth, it also exists in the ultimate truth, then this inference is also uncertain. Therefore, the two truths should be distinguished, and erroneous conceptions should be eliminated based on the principle that emptiness (śūnyatā) and dependent origination (pratītyasamutpāda) are not contradictory. In order to attain the ultimate truth, the ultimate truth is not perceived separately from the conventional truth. Therefore, without clinging to the duality of existence and non-existence, through the wisdom of realizing the union (yuganaddha) of great equality, at the peak of uninterruptedness, refuting the erroneous conceptions of others, establishing correct views, and entering the profound meaning without reversal through faith. In this sutra, only the refutation of erroneous views on the five perfections (pāramitā) of means (upāya) is explained. In this way, erroneous views on means are also indirectly refuted. Everything else is also eliminated through meaning. Therefore, from 'the four meditations with great power' to 'like the full moon with many clouds and bright light' are explained. Among them, 'with great power' etc. explain meditation, 'for the sake of other beings' etc. explain diligence, 'if from others' etc. explain patience, 'discipline' etc. explain discipline, and 'for beings' etc. explain generosity. Therefore, abiding in the non-conceptual Perfection of Wisdom (Prajñāpāramitā) does not mean that it is not feasible to enter the practice of other perfections, but it is very feasible. Because the meditation of the Great Vehicle (Mahāyāna) is an infinite gateway, without tasting, and with excellent power. Similarly, diligence is also immeasurable, patience is also difficult to estimate, discipline is completely without flaws, and generosity is endless. Therefore, the merits of each perfection are equal to the limits of the directions, difficult to measure, and completely pure, without any flaws, obtaining a state that is not the same as any other, incomparable, which is the power of abiding in the Perfection of Wisdom.

---

ས་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན། དེའི་དབང་གིས་སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སོགས་ལ་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་ཡང་། དངོས་དངོས་མེད་དུ་དམིགས་པ་དང་མ་བྲལ་ན་སྲིད་ཞིར་བླང་དོར་དུ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཞི་མཐར་ཡང་ལྟུང་ལ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་དག་པ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ། མཐའ་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་ཡོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སེར་སྣ་སོགས་མེད་པས་ན་དེ་དག་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཀུན་འཛིན་གྱི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའང་མེད་པའི་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེ་ཡང་ལན་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་སོགས་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེས་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་ཞི་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེད་ལ། རང་ 24-1-164b གིས་ཟུང་འཇུག་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་ཡང་། གཞན་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་དང་ཚད་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཚད་ཐུག་པ་དང་བཅས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་གྱི་དུས་སུ་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་ནས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་དེར་ཞེན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་ནས། འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྟག་ཁྱབ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པའང་། སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་མཐོང་བས་སྦྱིན་སོགས་འགོག་པ་ཞིག་ན། དེས་མཐོང་བའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འགལ་བའི་དངོས་མེད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་ལྟ་ན་མ་དམིགས་པར་བཏགས་ཀྱང་། དེས་དངོས་པོར་མ་དམིགས་ཀྱང་དངོས་མེད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པའི་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དོན་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི

【現代漢語翻譯】 應知曉其作用，若不瞭解諸法無自性，而執著於人我，則會因這種執著而產生慳吝等與佈施度相違背的因素。這樣一來，就無法進入遠離一切執著的完全施捨等行為。即使不執著於人我，如果不能擺脫對有和無的執著，就會因對輪迴和寂滅的取捨而墮入寂滅的極端。即使是帶有執著的積累，也不會變得非常純凈，因為它會被與事物自性相違背的無明所玷污。因此，如果沒有般若波羅蜜多，其他波羅蜜多就無法圓滿和清凈。如果擁有不執著于任何極端的般若波羅蜜多，那麼擁有這種般若波羅蜜多的菩薩就不會有慳吝等，因此他們會進入佈施等行為，對身體、受用和善根沒有絲毫執著，也不期待回報和果報，以沒有三輪體空之染污的方式來成辦一切佈施等。因此，證悟不執著于有無、輪迴寂滅任何一邊的般若波羅蜜多之義的人，永遠不會生起捨棄輪迴而證得寂滅之心，即使自己證悟了無二雙運的實相，爲了利益那些沒有證悟此實相的眾生，也會進入佈施等行為，而且這種行為與眾生的數量和範圍相等，沒有止境。因此，菩薩在道位時，爲了利益他人而圓滿成熟和清凈三事，以不厭倦和不執著的方式進入，並在果位時，在無餘涅槃之際，獲得法性自性不滯于輪迴和寂滅兩邊的智慧身，恒常、普遍、任運地利益眾生，直至虛空存在之時。這也是因為真實進入了顯空平等大性的般若波羅蜜多的力量。如果因為無所執著而阻止佈施等行為，那麼他所證悟的空性就不是般若波羅蜜多的真正含義，而只是與方便相違背的空無而已。即使假名為不執著，但因為不執著于有，卻執著于無，所以根本不是遠離一切執著之邊的般若波羅蜜多的真正含義。甚深般若波羅蜜多啊！ It should be known its function, if one does not understand that all phenomena are without inherent existence and clings to the self of a person, then due to this clinging, miserliness and other factors that contradict generosity will arise. In this way, one will not be able to engage in complete giving that is free from all clinging. Even if one does not cling to the self of a person, if one cannot be free from focusing on existence and non-existence, one will fall into the extreme of peace due to clinging to acceptance and rejection of samsara and nirvana. Even accumulations with focus will not become completely pure, because they are defiled by ignorance that contradicts the nature of phenomena. Therefore, without Prajnaparamita (perfection of wisdom), other perfections cannot be completed and purified. If one has Prajnaparamita that does not focus on any extreme, then the Bodhisattva who possesses this Prajnaparamita will not have miserliness, etc. Therefore, they will engage in giving, etc., without any clinging to body, possessions, and roots of virtue, and without expecting reward and fruition, accomplishing all giving, etc., in a way that is free from the defilement of the three circles. Therefore, one who sees the meaning of Prajnaparamita that does not abide in any extreme of existence, non-existence, samsara, and nirvana will never generate the mind of abandoning samsara and realizing peace. Even if one realizes the non-dual, free from elaboration, suchness, one will engage in giving, etc., for the benefit and happiness of sentient beings who have not realized this suchness, and this engagement is equal to the number and extent of sentient beings, without limit. Therefore, the Bodhisattva, while on the path, enters into perfecting the three aspects of maturation, and purification for the benefit of others, in a way that is without weariness and clinging, and at the time of the ultimate fruition, at the time of the unexcelled Nirvana, attains the wisdom body that by its very nature does not abide in the extremes of samsara and nirvana, constantly, universally, and spontaneously benefiting sentient beings as long as space exists. This is also due to the power of truly entering into the great equality of appearance and emptiness, the Prajnaparamita. If, because of non-focus, one prevents giving, etc., then the emptiness that one has realized is not the true meaning of Prajnaparamita, but merely an absence that contradicts the means. Even if it is nominally called non-focus, because one does not focus on existence, but focuses on non-existence, it is definitely not the true meaning of Prajnaparamita that is free from all extremes of focus. Profound Prajnaparamita!

【English Translation】 It should be known its function, if one does not understand that all phenomena are without inherent existence and clings to the self of a person, then due to this clinging, miserliness and other factors that contradict generosity will arise. In this way, one will not be able to engage in complete giving that is free from all clinging. Even if one does not cling to the self of a person, if one cannot be free from focusing on existence and non-existence, one will fall into the extreme of peace due to clinging to acceptance and rejection of samsara and nirvana. Even accumulations with focus will not become completely pure, because they are defiled by ignorance that contradicts the nature of phenomena. Therefore, without Prajnaparamita (perfection of wisdom), other perfections cannot be completed and purified. If one has Prajnaparamita that does not focus on any extreme, then the Bodhisattva who possesses this Prajnaparamita will not have miserliness, etc. Therefore, they will engage in giving, etc., without any clinging to body, possessions, and roots of virtue, and without expecting reward and fruition, accomplishing all giving, etc., in a way that is free from the defilement of the three circles. Therefore, one who sees the meaning of Prajnaparamita that does not abide in any extreme of existence, non-existence, samsara, and nirvana will never generate the mind of abandoning samsara and realizing peace. Even if one realizes the non-dual, free from elaboration, suchness, one will engage in giving, etc., for the benefit and happiness of sentient beings who have not realized this suchness, and this engagement is equal to the number and extent of sentient beings, without limit. Therefore, the Bodhisattva, while on the path, enters into perfecting the three aspects of maturation, and purification for the benefit of others, in a way that is without weariness and clinging, and at the time of the ultimate fruition, at the time of the unexcelled Nirvana, attains the wisdom body that by its very nature does not abide in the extremes of samsara and nirvana, constantly, universally, and spontaneously benefiting sentient beings as long as space exists. This is also due to the power of truly entering into the great equality of appearance and emptiness, the Prajnaparamita. If, because of non-focus, one prevents giving, etc., then the emptiness that one has realized is not the true meaning of Prajnaparamita, but merely an absence that contradicts the means. Even if it is nominally called non-focus, because one does not focus on existence, but focuses on non-existence, it is definitely not the true meaning of Prajnaparamita that is free from all extremes of focus. Profound Prajnaparamita!

---

་དོན་ནི་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་དུས་ནས་ཀྱང་། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མངོན་ཞེན་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་པའོ། །དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་སྣ་གཅིག་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ཟིན་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་ཚང་སྟེ། སེར་སྣ་སོགས་ཕར་ 24-1-165a ཕྱིན་དྲུག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་བཅོམ་པས་ན། ཐབས་ཀྱི་ཆ་སྦྱིན་པ་གཅིག་པུ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལ་ལྡོག་ཆས་ཕྱེ་ན། གནས་པའི་ཆ་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གནས་མི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་མི་བརྩོན་ཞི་བའི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ། བཟོད་མི་བཟོད་ཀྱི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཁྲུགས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ། འཆལ་བ་དང་འཆལ་མིན་དུ་དམིགས་པ་ཟད་པའི་འཆལ་བའི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་མའི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་དང་བྲལ་བ་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྣང་ཆ་སྦྱིན་སོགས་དང་སྟོང་ཆ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་ཞུགས་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་སྡུད་པ་ཡིན་པས་གནད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་ལེན་གྱི་མདོ་འགགས་ཡིན་པས། མདོ་འདིར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟན་ནས། དེ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་བྱས་ནས། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས་ནི། སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཆོས་མཆོག་གི་རྗེས་ནས། མ་རིག་ཐིབས་པོ་བཅོམ་ནས་རང་བྱུང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཡན་ཆད་མཐོང་ལམ་རྩེ་མོ་དང་། མཐུ་ཆེན་ལྡན་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྒོམ་ལམ་རྩེ་མོ་དང་། དཔེར་ན་འཛམ་གླིང་མི་ཞིག་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་བར་ཆད་མེད་རྩེ་དང་། བདག་ 24-1-165b ཉིད་ཆེན་པོ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་ལྔ་བསལ་བྱ་ལོག་སྒྲུབ་སྤང་བ་དང་སྦྱར། སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་མཐར་གྱིས་པ། སྤྱོ་བ་བྱས་སམ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ། བུ་གཅིག་པ་ལ་མ་ནི་རིམ་གྲོ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་སྐུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་མན་ཆད་ཡུམ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཆོས་ཚོལ་གྱི་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་མཛད། དེ་ལྟར་སྦྱར་ཚུལ་དེ་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་སྦྱར་ན་འགྲིགས་པར་མངོན་ཡང་། ཆོས་ཚོལ་གྱི་ལེའུ་ན་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་འདིར་ཚང་ཞིང་སྦྱར་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱ

【現代漢語翻譯】 也就是說，從通過聞思斷除增益損減之時起，就能使對有寂邊際的執著減弱，更何況是真正證悟之時呢！比如，僅僅佈施一種事物，如果被般若波羅蜜多所攝持，就圓滿了六波羅蜜多，因為般若波羅蜜多摧毀了慳吝等與六波羅蜜多相違背的方面。因此，作為方便的那唯一的佈施，也轉變為持戒等的體性。因此，如果對離戲證悟的唯一智慧進行分析，那麼，安住的方面就是禪定，而且是完全滅盡安住與不安住之相的大禪定。同樣，不勤奮與勤奮，自然成就寂靜的大精進；能忍與不能忍之相完全寂滅，是任何情況下都不動搖的大安忍；執著于犯戒與不犯戒的分別念滅盡，是完全滅盡犯戒垢染的大持戒；不執著于貪執與不貪執，是遠離細微貪執的大布施。顯現分是佈施等，空性分是智慧的體性，二者雙融，轉變為具足一切殊勝相的空性，因此是總攝一切波羅蜜多。所以，精通要點是般若波羅蜜多修行的關鍵。因此，在本經中，宣說了禪定等廣大功德，通達了這些功德是從不執著自性的般若波羅蜜多所攝持的力量中產生的道理之後，就應該精通方便與智慧雙運的甚深般若波羅蜜多的修持。此處，論師獅子賢將心安住於法勝之後，摧毀厚重的無明，直至獲得自生，作為見道頂；具有大威力等三頌作為修道頂；例如贍部洲之人等兩頌作為無間頂；大自在等五頌與遣除邪執、捨棄相連；為利有情眾生等一頌作為漸次；呵責等兩頌及兩句作為剎那的修持；如獨子之母等兩句表示法身，其下與尋母相連，與尋法之品相連。雖然這樣連線與八千頌相合，但在尋法品中，如何宣說的意義在此完整且可以連線，但實際上是通過意義獲得的緣故。 That is to say, from the time of cutting off the augmentation and diminution through hearing and thinking, it can weaken the attachment to the boundaries of samsara and nirvana, let alone the time of true realization! For example, if only one kind of giving is given, if it is taken by Prajnaparamita, it will be complete with the six paramitas, because Prajnaparamita destroys the aspects that contradict the six paramitas such as stinginess. Therefore, that unique giving as a means also transforms into the nature of keeping precepts and so on. Therefore, if the only wisdom of detachment and realization is analyzed, then the aspect of dwelling is meditation, and it is also the great meditation that completely extinguishes the signs of dwelling and non-dwelling. Similarly, non-diligence and diligence, naturally achieve great diligence of tranquility; the signs of forbearance and non-forbearance are completely extinguished, it is the great forbearance that does not waver in any situation; clinging to the distinction between breaking precepts and not breaking precepts is extinguished, it is the great keeping of precepts that completely extinguishes the defilement of breaking precepts; not clinging to greed and non-greed, it is the great giving that is free from subtle clinging. The manifestation part is giving and so on, and the emptiness part is the nature of wisdom. The two are integrated and transformed into emptiness with all the supreme aspects, so it is the collection of all paramitas. Therefore, mastering the key points is the key to the practice of Prajnaparamita. Therefore, in this sutra, the vast merits of meditation and so on are explained, and after understanding the principle that these merits arise from the power of being taken by Prajnaparamita that does not cling to self-nature, one should be proficient in the practice of profound Prajnaparamita that combines skillful means and wisdom. Here, Master Lion Goodness connects the mind to the Dharma Victory, destroys the thick ignorance, and until the attainment of self-generation, it is the peak of the seeing path; having great power and other three verses as the peak of the path of cultivation; for example, two verses such as the people of Jambudvipa as the uninterrupted peak; five verses such as the great self are connected with eliminating evil and abandoning; one verse such as for the sake of sentient beings is gradual; two verses and two lines such as rebuke are the practice of the moment; two lines such as the mother of an only child indicate the Dharmakaya, and below it is connected with seeking the mother, and connected with the chapter of seeking the Dharma. Although this connection is consistent with the Eight Thousand Verses, the meaning of how it is explained in the chapter of seeking the Dharma is complete here and can be connected, but in reality, it is obtained through meaning.

【English Translation】 That is to say, from the time of cutting off the augmentation and diminution through hearing and thinking, it can weaken the attachment to the boundaries of samsara and nirvana, let alone the time of true realization! For example, if only one kind of giving is given, if it is taken by Prajnaparamita, it will be complete with the six paramitas, because Prajnaparamita destroys the aspects that contradict the six paramitas such as stinginess. Therefore, that unique giving as a means also transforms into the nature of keeping precepts and so on. Therefore, if the only wisdom of detachment and realization is analyzed, then the aspect of dwelling is meditation, and it is also the great meditation that completely extinguishes the signs of dwelling and non-dwelling. Similarly, non-diligence and diligence, naturally achieve great diligence of tranquility; the signs of forbearance and non-forbearance are completely extinguished, it is the great forbearance that does not waver in any situation; clinging to the distinction between breaking precepts and not breaking precepts is extinguished, it is the great keeping of precepts that completely extinguishes the defilement of breaking precepts; not clinging to greed and non-greed, it is the great giving that is free from subtle clinging. The manifestation part is giving and so on, and the emptiness part is the nature of wisdom. The two are integrated and transformed into emptiness with all the supreme aspects, so it is the collection of all paramitas. Therefore, mastering the key points is the key to the practice of Prajnaparamita. Therefore, in this sutra, the vast merits of meditation and so on are explained, and after understanding the principle that these merits arise from the power of being taken by Prajnaparamita that does not cling to self-nature, one should be proficient in the practice of profound Prajnaparamita that combines skillful means and wisdom. Here, Master Lion Goodness connects the mind to the Dharma Victory, destroys the thick ignorance, and until the attainment of self-generation, it is the peak of the seeing path; having great power and other three verses as the peak of the path of cultivation; for example, two verses such as the people of Jambudvipa as the uninterrupted peak; five verses such as the great self are connected with eliminating evil and abandoning; one verse such as for the sake of sentient beings is gradual; two verses and two lines such as rebuke are the practice of the moment; two lines such as the mother of an only child indicate the Dharmakaya, and below it is connected with seeking the mother, and connected with the chapter of seeking the Dharma. Although this connection is consistent with the Eight Thousand Verses, the meaning of how it is explained in the chapter of seeking the Dharma is complete here and can be connected, but in reality, it is obtained through meaning.

---

ིར། རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་དཔེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྩོན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཤེས་པར་ཡང་བྱ་ལ་འོན་ཀྱང་སྐབས་བརྒྱད་ཀྱི་སྦྱར་ཚུལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ལྟར་མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བབ་ཀྱིས་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་སྦྱར་ན་བདེ་བར་མངོན་ནོ། །ཡང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱར། མཐོང་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཡན་ཆད་དང་། མཐུ་ཆེན་ལྡན་པ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྒོམ་ལམ་རྩེ་མོ་དང་སྦྱར། དེ་ཡང་རྟེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བ་དང་། གནས་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཛིན་རྟོག་སྤང་བར་བཞེད། ཤེས་རབ་མཆོག་ཐོབ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བར་ཆད་མེད་རྩེ་དང་། འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སོགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་སོགས་ནས་བསལ་བྱ་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་དང་། བརྩོན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ཡང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བཞེད་དོ།། ༈ །། 第六品次第加行 ད་ནི་སྐབས་དྲུག་པ་མཐར་གྱིས་པ་ནི། 24-1-166a སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཆོས་ཀུན་སྣང་ལ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུའང་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་བར་བསྒོམས་ཀྱང་། དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཚང་བའི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་སྒོམ་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་གང་རུང་རེ་རེ་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་སྒོམ་པའང་ཡོད་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་ཚང་བར་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ན་བསྟན་པའི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དཀྱུས་གཅིག་ལ་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། གོ་རིམ་ངེས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་ན་ཚང་མ་ཚང་གི་རྣམ་དབྱེ་འབྱེད་དཀའ་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆེན་མཐར་གྱིས་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་གྱིས་སློབ་པ་དང་། མཐར་གྱིས་ནན་ཏན་དུ་བགྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། དེ་ལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་གྱི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འཇུག་ཅིང་། ལམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་རྟེན་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ལམ་དག་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ལམ་ལ་མཐར་གྱིས་སམ་རིམ་གྱིས་སློབ་པ་ཡི་བྱ་བ་གོམས་པར་བྱ་བ་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སོགས་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དྲན་ 24-1-166b

【現代漢語翻譯】 此外，還應結合常啼菩薩（Sadāprarudita，一位菩薩的名字，以其不懈的奉獻精神而聞名）和聖法菩薩（Dharmodgata，一位以精通佛法而聞名的菩薩）的例子，瞭解如何通過精進來實踐波羅蜜多（pāramitā，度，到達彼岸）。然而，關於第八品（指《般若波羅蜜多經》的章節）的結合方法，正如耶謝夏布（Ye shes zhabs，一位佛教評論員）所認為的那樣，通過這部經本身的內容自然可以理解，如果這樣結合，則顯得容易。此外，按照耶謝夏布的觀點，『任何菩薩，依賴於...』等一頌，應與見道的果——無生智（智，jñāna）相結合。見道之因直到那一點，以及『具有大力量...』等一頌，應與修道頂相結合。他還認為，『不依賴』意味著放棄對所執之境的分別念，『不住留』意味著放棄能執之境的分別念。『獲得殊勝智慧』等一頌，與無間道頂相結合。『此乃功德...』等奇妙之處，是爲了消除應去除的邪分別念，而『精進...』等其他波羅蜜多，則是通過放棄其不相容之方面來闡述的。 第六品 次第加行 現在是第六品，關於次第（漸進）的： 在剎那間觀想一切法顯現但不混雜的形態，觀想無生（不生不滅）達到最極清晰的程度，是爲了成就剎那間的瑜伽（yoga，結合，相應）。也就是說，即使在圓滿瑜伽的階段，也完整地觀想三智（指一切智、道種智、一切相智）的形態，但沒有必要按照一定的順序觀想所有內容。例如，可以單獨地、集中地觀想無常的形態等等。在這裡，所有內容都完整地包含在一個修持的流程中。也就是說，在次第的階段，通過包含十三種教法的方式，按照一定的順序在一個流程中觀想。所謂一定的順序，是爲了避免沒有一定的順序就難以區分所有內容的情況。正如經文所說：『世尊，對於一切無自性的自性，大乘（mahāyāna，偉大的載具，佛教的一個主要分支）是次第行、次第學、次第精進。』等等。其中，道的自性是通過佈施（dāna）到智慧（prajñā）之間的六波羅蜜多來結合的，通過圓滿的結合而進入。使道變得特殊的基礎，是通過圓滿的意樂（adhimukti，勝解信）與憶念佛陀等六種隨念（anusmṛti）不分離。使道清凈，是通過一切法無實體的自性，以同一味道的方式，對道進行次第或漸進地學習，並使之習慣。也就是說，在勝義諦（paramārtha-satya，究竟真理）中沒有對佛陀等的憶念，但在世俗諦（saṃvṛti-satya，相對真理）中憶念。

【English Translation】 Furthermore, one should also understand how to practice the pāramitās (perfections, going beyond) through diligence, drawing from the examples of Sadāprarudita (Ever Weeping Bodhisattva, a bodhisattva known for his relentless devotion) and Dharmodgata (Raised Dharma Bodhisattva, a bodhisattva known for his mastery of the Dharma). However, regarding the method of combining the eighth chapter (referring to a chapter of the Prajñāpāramitā Sūtra), as Ye shes zhabs (a Buddhist commentator) considers, it can be naturally understood through the content of this very sūtra, and it seems easy to combine in that way. Moreover, according to Ye shes zhabs's view, the verse 'Any Bodhisattva, relying on...' should be combined with the fruit of the path of seeing—the knowledge of non-origination (jñāna, wisdom). The cause of the path of seeing up to that point, and the verse 'Possessing great power...' should be combined with the peak of the path of meditation. He also believes that 'not relying' means abandoning the conceptualization of the object of grasping, and 'not abiding' means abandoning the conceptualization of the grasper. The verse 'Obtaining supreme wisdom...' is combined with the peak of the uninterrupted path. The wonders such as 'This is merit...' are to eliminate the wrong conceptualizations that should be removed, and the other pāramitās such as 'diligence...' are explained by abandoning their incompatible aspects. Sixth Chapter: Gradual Application Now is the sixth chapter, concerning the gradual (progressive): Meditating on the form of all phenomena appearing but unmixed in a single instant, meditating on non-origination (not being born and not ceasing) to the utmost clarity, is to accomplish the yoga (union, connection) of a single instant. That is, even in the stage of complete yoga, one also meditates completely on the forms of the three wisdoms (referring to the wisdom of all knowledge, the wisdom of the path, and the wisdom of all aspects), but there is no necessity to meditate on all the contents in a fixed order. For example, one can also meditate individually and intensively on the form of impermanence, etc. Here, all the contents are completely included in a single practice flow. That is, in the gradual stage, one meditates in a single flow in a fixed order, encompassing the thirteen teachings. The so-called fixed order is to avoid the situation where it is difficult to distinguish all the contents if there is no fixed order. As the sūtra says: 'Bhagavan (Blessed One), for all natures without essence, the Mahāyāna (Great Vehicle, a major branch of Buddhism) is gradual practice, gradual learning, and gradual diligence.' etc. Among them, the nature of the path is combined through the six pāramitās from generosity (dāna) to wisdom (prajñā), entering through complete union. The basis for making the path special is not separating from the six recollections (anusmṛti) such as recollecting the Buddha, through complete intention (adhimukti, aspiration). Making the path pure is through the nature of all phenomena being without substance, in the manner of one taste, gradually or progressively learning the path and making it habitual. That is, there is no recollection of the Buddha, etc., in the ultimate truth (paramārtha-satya, ultimate reality), but there is recollection in the conventional truth (saṃvṛti-satya, relative reality).

---

པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས། མཐུན་རྐྱེན་སྦྱིན་པ་དབང་པོ་ལྷར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་བ་གཉིས་ཕྱིན་དྲུག་གི་སྐབས་ན་དངོས་དང་། རྗེས་དྲན་གྱི་སྐབས་ན་འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་ཟློས་ལ། ལྷ་དབང་པོ་དང་དཀོན་མཆོག་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་མི་ཟློས་ཞེས་མཁས་པ་དག་བཞེད། དེ་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱིས་དོན་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་རྣམས་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ཏུ་བློ་ལ་ཤར་བ་ཙམ་ཞིག་གིས་མཐར་གྱིས་བསྒོམ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་མིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རིང་བའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་གཞི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་དུ་སྒོམ་པས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་གི་མཐར་གྱིས་པར་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་ངོར་ཆོས་གཅིག་བསྒོམ་ན་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་འཇུག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་གཞན་བསྡུས་པས་ན། ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་འདུ་ཚུལ། ཕར་ཕྱིན་ཀུན་སྡུད་པ་དང་། བཤད་མ་ཐག་པ་སྦྱོར་བ་ལ་ལོག་སྒྲུབ་བསལ་བའི་སྐབས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་ནམ་སོ་སོར་དམིགས་ཕྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་སྦྱིན་པ་སྣ་གཅིག་ལའང་ཕར་ཕྱིན་ཀུན་ཚང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་མེད་པར་སྒྲུབ་ཅིང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་ 24-1-167a མཐུས། ཉམས་ལེན་གཅིག་གི་སྟེང་དུའང་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཉམས་ལེན་མཐའ་དག་རིམ་གྱིས་འདྲེན་ཞིང་འཆར་ཐུབ་པའི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མྱོང་བ་དང་ངེས་པ་ཇེ་བས་ཇེ་འཕེལ་ལ་སོང་བ་ནི་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་གཅིག་གི་སྟེང་དུའང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྟོགས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོམ་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་རེ་རེར་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལྡན་དུ་གྱུར་པས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་དཀྱུས་ཐོག་དེ་ལ་ཚང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྤོང་བས་ན། ཉམས་ལེན་སྣ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དང་། ལམ་ཡང་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་དཔེ་བྱད་ཀྱི་བར་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་རྣམ་ཇེ་གསལ་དུ་སོང་ནས་མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་བ་སྟ

【現代漢語翻譯】 以某種方式進入，而接下來的三個隨念是：基礎是戒律（ཚུལ་ཁྲིམས།，moral discipline），順緣是佈施（སྦྱིན་པ་，generosity），以及憶念生為天神的聖者們。智者們認為，戒律和佈施在六度（ཕྱིན་དྲུག་，six perfections）的場合是真實的，而在隨唸的場合，則是從果的角度來憶念，因此不會重複。諸天神和三寶（དཀོན་མཆོག་གསུམ་，Three Jewels）不會從所依的角度重複，智者們如是認為。雖然以三智（མཁྱེན་གསུམ་，three wisdoms）的一百七十三種相，將作為基礎、道路和結果的所有方面都包括在內，但這並不是說僅僅將所有這些都同時浮現在腦海中，就成了逐漸修習的獨特方式，而只是一種長期的練習。此外，即使將作為基礎、道路的三種相觀修為空性（སྐྱེ་མེད་，unborn），實際上也包含了所有的法，但這並不意味著僅僅如此就能達到最終的完成。那麼，什麼是最終的完成呢？爲了消除這樣一種觀念，即在執著二元對立（གཉིས་སུ་འཛིན་པ་，dualistic clinging）的人看來，修習一種法就不知道如何進入其他法，因為僅僅是佈施這樣的行為也包含了其他的波羅蜜多（ཕར་ཕྱིན་，perfection），所以，如何理解無分別的方便與智慧（ཐབས་ཤེས་，skillful means and wisdom）的特殊修行，以及如何包含所有無漏之法（ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་，undefiled dharmas）的方式，就像前面所說的消除歧途一樣，應該理解為包含所有的波羅蜜多。然後在後得位（རྗེས་ཐོབ་，post-meditation），以有確定順序或分別專注的方式，在一種佈施的修行中，以圓滿所有波羅蜜多的方式，無執著地進行修習。在入定（མཉམ་བཞག་，meditative equipoise）中，通過習慣於一切法皆為一味真如（རོ་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་，the single taste of suchness），即使在一種修行上，也能逐漸引導和顯現以三智的一百七十三種相為代表的所有修行，這種體驗和確信越來越增長，這就是所謂的'逐漸'。即使在一種法上，也能以特殊的智慧來辨別和斷除對於作為基礎、道路和結果的所有可證悟之物的增益和損減，這是一種特殊的修習方式。也就是說，即使是作為所修習的道路的每個方面，也都具備六度，因此道路的所有方面都圓滿地包含在其中。並且，作為修習所依的三寶和作為積累資糧之物的三種事物，會越來越殊勝，不會衰退。由於通過無實性的自性來證悟諸法無有差別，從而捨棄二元對立，因此，僅僅通過一種修行，就能斷除對於基礎的增益，獲得正確的道路，並且對於包含果位功德（དཔེ་བྱད་，marks and signs）的結果，專注和觀想會越來越清晰，從而無止境地增長。

【English Translation】 Entering in a certain way, the following three recollections are: the basis is moral discipline, the conducive condition is generosity, and the recollection of the noble ones born as gods. The wise ones consider that moral discipline and generosity are real in the context of the six perfections, while in the context of recollection, they are remembered from the perspective of the result, so there is no repetition. The gods and the Three Jewels do not repeat from the perspective of the support, so the wise ones think. Although all aspects of the base, path, and result are included in the one hundred and seventy-three aspects of the three wisdoms, this does not mean that merely having all of these appear in the mind at the same time becomes a unique way of gradually practicing, but it is only a long-term practice. Furthermore, even if one meditates on the three aspects of the base and path as unborn, in effect, all dharmas are included, but this alone does not lead to ultimate completion. So, what is ultimate completion? In order to eliminate the notion that, in the view of someone clinging to duality, practicing one dharma means not knowing how to enter other dharmas, because even an act like generosity includes other perfections, how to understand the special practice of non-dual skillful means and wisdom, and how to include all undefiled dharmas, should be understood as including all perfections, just as in the case of eliminating wrong views mentioned earlier. Then, in the post-meditation state, in a practice of generosity, with a definite order or separate focus, one practices without attachment, in a way that fulfills all perfections. In meditative equipoise, through habituation to the single taste of suchness of all dharmas, even on one practice, one can gradually guide and manifest all practices represented by the one hundred and seventy-three aspects of the three wisdoms. This experience and certainty increase more and more, which is called 'gradual'. Even on one dharma, one can discern and cut off the additions and subtractions to all that can be realized as the base, path, and result, with a special wisdom. This is a special way of practicing. That is, even each aspect of the path that is practiced is endowed with the six perfections, so all aspects of the path are completely included in it. And, the Three Jewels as the support of practice and the three things as the objects of accumulating merit become more and more excellent, without diminishing. Since one realizes that dharmas are not different by the nature of non-inherent existence, thereby abandoning dualistic clinging, therefore, merely through one practice, one can cut off the additions to the base, obtain the correct path, and the focus and visualization of the result, which includes the marks and signs, become clearer and clearer, thereby increasing endlessly.

---

ེ། དོན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ནུས་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བློ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སྒོམ་ནུས་ན་གྲུབ་པའི་ཚད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། རིམ་གྱིས་འདྲེན་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ཞེས་སོ། །བརྒྱད་སྟོང་པར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ 24-1-167b གཅིག་པོ་འདིས་མཐར་གྱིས་པ་བསྟན་པར་སེང་གེ་བཟང་པོས་བཞེད། ཤཱན་ཏི་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་སོགས་མདོ་ཚིག་གསུམ་གྱིས་མཐར་གྱིས་པ་བསྟན་ལ། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་སོགས་དང་། ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་སོགས་དང་། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པའི་སོགས་དང་། གཟུགས་མུ་མེད་པའི་སོགས་ཚིག་བཞིས་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་བཞི་བསྟན་ནས། མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་པར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་མཐར་གྱིས་པ་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་སྐབས་འདིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་འདི་ཙམ་དུ་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འདུ་བས་ན། ལམ་སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་། ལམ་དངོས་དང་། དེ་ལ་འཇུག་པ་དགེ་འདུན་ཡིན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོན་ལ། རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དེར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་ལའང་ཕར་ཕྱིན་གཞན་འདྲེན་ཐུབ་པས་མཚོན་ནས་གཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དམིགས་རྣམ་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་དེར་རིམ་གྱིས་འདྲེན་ཐུབ་པ་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་བཟུང་ནས་འདི་ཙམ་ཞིག་འཆར་ཐུབ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཕྱིན་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཙམ་ནས་དེ་གོམས་པ་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་དང་། དེ་ནས་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མ་ལུས་ 24-1-168a པའི་དམིགས་རྣམ་མཐའ་ཡས་པ་འཆར་བའི་བར་དུ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་སྐབས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲི་མ་དག་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་ཆོས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་པ་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གནད་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།།

【現代漢語翻譯】 實際上，通過般若波羅蜜多（Prajnaparamita，智慧到彼岸）等性（Samata，平等）的力量，能夠修習具足一切殊勝相的最勝空性（Sarvākāravaropeta-śūnyatā，一切種勝空）。也就是說，如果能在專注一境的狀態下，達到明晰的極致，那麼證悟的速度就是剎那（Ksanika，極短的時間）。而逐漸引導則是指漸次（Gradual）的階段。在《八千頌般若經》中，因為宣說獅子吼（Simhanada，佛陀的教法如獅吼般威猛），所以應當隨學般若波羅蜜多』這一句話，善獅子（Senge Zangpo）認為已經揭示了漸次。寂天（Shantipa）認為，『一切法無有生滅，故為般若波羅蜜多』等三句經文揭示了漸次。而『如海無邊』等、『如空無邊』等、『如須彌山種種』等、『如色無邊』等四句經文揭示了四種剎那間的瑜伽（Yoga，結合），並通過『宣說獅子吼故』等一句偈頌概括地揭示了這一點。 如上所述，此處揭示漸次的經典，即以『菩薩的佈施』等四句偈頌來揭示。因為這僅僅是揭示了包含果報的六度（Paramita，到彼岸），所以包含了道與果的一切功德。因此，間接象徵了導師佛陀（Buddha，覺悟者）、真實的道以及趣入道的僧伽（Sangha，僧團）。后三隨念（anusmrti，憶念）以及無實性的自性也包含於此。因此，通過修習一度（Paramita，到彼岸），也能引導其他度，象徵著在基礎上斷除增益，修持道，獲得果報。所有這些目標和方式都能在一次修習中逐漸引導，這被稱為漸次的行為。不要認為必須確定數量，必須能夠顯現多少。首先從六度的形象開始，從熟悉這些形象開始，發展到一百零三種形象，然後發展到顯現無量法門的一切無量目標和方式。在剎那間，據說能顯現一切無漏法（Anasrava-dharma，無煩惱之法）。 而且，一法的真如（Tathata，如是）即是萬法的真如，因為真如大平等（Mahasamata，偉大的平等）涵蓋了一切法。因此，就像具有目標之人的垢染清凈的次第一樣，顯現一法就能顯現萬法。要知道，這是因為事物自性的具足一切殊勝相的最勝空性的力量所致，這一點極其重要。

【English Translation】 In reality, through the power of the equality (Samata) of the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), one can practice the ultimate emptiness (Sarvākāravaropeta-śūnyatā) that possesses all supreme aspects. That is, if one can meditate on a single mind to the ultimate clarity, then the attainment is instantaneous (Ksanika). Gradual guidance refers to the stage of gradualness. In the 'Eight Thousand Verse Prajnaparamita,' because of proclaiming the lion's roar (Simhanada), one should follow the Prajnaparamita.' This single sentence, according to Senge Zangpo, indicates gradualness. Shantipa believes that the three sutra sentences, such as 'All dharmas are without attachment, therefore Prajnaparamita,' indicate gradualness. And the four sentences, such as 'Like the boundless ocean,' 'Like the boundless sky,' 'Like the various Mount Meru,' and 'Like the boundless form,' indicate the four instantaneous yogas (Yoga), and this is briefly indicated by the single verse 'Because of proclaiming the lion's roar.' As just explained, the sutra that shows gradualness here is indicated by the four verses such as 'The Bodhisattva's giving.' Because this merely indicates the six perfections (Paramita) along with their fruits, it includes all the qualities of the path and the result. Therefore, it implicitly represents the teacher Buddha, the actual path, and the Sangha (community) that enters into it. The latter three recollections (anusmrti) and the non-substantial nature are also included there. Therefore, through the practice of one perfection, one can also guide the other perfections, symbolizing the cutting off of superimpositions on the basis, practicing the path, and attaining the result. All these aims and methods can be gradually guided in one practice, which is called gradual conduct. One should not think that it is necessary to determine the number, that it is necessary to be able to manifest only this much. First, starting from the mere appearance of the six perfections, from becoming familiar with them, it develops to one hundred and three aspects, and then to the point where all the limitless aims and methods of the limitless Dharma doors appear. In the instantaneous moment, it is said that all uncontaminated dharmas (Anasrava-dharma) are manifested. Moreover, the Suchness (Tathata) of one dharma is the Suchness of all dharmas, because the Great Equality (Mahasamata) of Suchness encompasses all dharmas. Therefore, just as the order of purification of the defilements of one who has an object of focus, manifesting one dharma can manifest all dharmas. It should be known that this is due to the power of the emptiness that possesses all supreme aspects of the nature of things, which is extremely important.

---

༈ །། 第七品剎那加行 ད་ནི་སྐབས་བདུན་པ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ལ། མདོ་ལས། བྱང་ཆེན་དེ་ལྟར་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང་མཉམ་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་བཞེད་པ་འགའ་ཞིག་ན་རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ནི་དེ་སྔ་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཟིན་མིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་སོགས་དང་། རྣམ་སྨིན་ཡིན་པ་རང་རྒྱུད་ལ་སྨིན་ཟིན་པའི་སྦྱིན་ 24-1-168b སོགས་ནས་དཔེ་བྱད་རྗེས་མཐུན་པའི་བར་ལ་བཤད་ནས། དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་བཤད་པ་དང་། ཡང་རྣམ་སྨིན་མིན་པས་བདུན་མན་ཆད་དུ་འབད་རྩོལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་དག་ས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཤད་པ་དང་གཞན་ཡང་སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ནའང་འདིར་དེ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་ཅན་བར་ཆད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་བཤད་དེ། རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ནི་སྔར་སློབ་ལམ་དུ་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོས་འདུ་ཚུལ་ཤེས་ནས་དེར་བསྡུས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གོམས་པའི་འབད་རྩོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་གོམས་པ་མཐའ་ཐུག་པའི་དབང་གིས། ད་ལྟ་དངོས་པོ་ལ་སོ་སོར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་། སྦྱིན་པ་ནས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཐུབ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་རྣམས་སུ་བྱུང་བའི་མཐར་གྱིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པའམ། ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དཔེར་ན་ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོ་དེ་རྒྱུའི་དུས་ན་ཐག་པ་སོགས་རེ་རེ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱང་བཟོ་ལེགས་པར་ཚར་རྗེས་སྐྱེས་བུའི་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་ཞིང་ཆུ་ལེན་པ་དང་འཁོར་བ་སོགས་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྔོན་འབད་ 24-1-169a རྩོལ་གྱིས་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐུས

【現代漢語翻譯】 第七品 剎那加行 現在講述第七品，即圓滿結合之極端的剎那加行。如經中所說：『大菩薩如是行於母（指般若波羅蜜多）時，以一生起菩提心，便能圓滿六波羅蜜多。』 如是，於一剎那之智慧中，一切所知之法皆顯現且平等圓滿。對此，從反體性的角度，可分為四種：非異熟剎那、異熟剎那、無相剎那和無二剎那。實則，其體性與作用皆圓滿，與一剎那之智慧無有差別。 某些觀點認為，非異熟是指先前未在自相續中成熟的佛陀功德，如十力等；異熟是指已在自相續中成熟的佈施等，直至隨好。這二者皆為所緣境。另有觀點認為，非異熟是指七地以下的努力修持，異熟是指清凈地的智慧。還有觀點認為，二者是凡夫與聖者的差別。但在此，二者皆指無間道的剎那，從其各自的反體性角度進行闡述。非異熟是指先前在學道時，于佈施等每一法中，知曉一切無漏法以體性聚集之方式，並將其歸納而圓滿修習，憑藉此精勤之行達到極致的力量。如今，由於遠離了對事物分別執著的顛倒，因此佈施等每一法，都能見到包含從佈施到八十隨好的一切無漏法之體性。因此，證悟諸佛之無間道，即為非異熟剎那。爲了知曉先前之非異熟，乃是從無間道之前的漸次修行而來，故以因之名安立於果上。或者說，是從非異熟之因所生的剎那，如種子之果實。例如，水桶在最初製作時，繩索等各部分是分別組合而成，但一旦製作精良，只需一人之力便可提起，所有部件同時運動，取水、轉動等同時完成。同樣，先前憑藉精勤圓滿修習的力量…… 現在講述第七品，即圓滿結合之極端的剎那加行。如經中所說：『大菩薩如是行於母（指般若波羅蜜多）時，以一生起菩提心，便能圓滿六波羅蜜多。』 如是，於一剎那之智慧中，一切所知之法皆顯現且平等圓滿。對此，從反體性的角度，可分為四種：非異熟剎那、異熟剎那、無相剎那和無二剎那。實則，其體性與作用皆圓滿，與一剎那之智慧無有差別。 某些觀點認為，非異熟是指先前未在自相續中成熟的佛陀功德，如十力等；異熟是指已在自相續中成熟的佈施等，直至隨好。這二者皆為所緣境。另有觀點認為，非異熟是指七地以下的努力修持，異熟是指清凈地的智慧。還有觀點認為，二者是凡夫與聖者的差別。但在此，二者皆指無間道的剎那，從其各自的反體性角度進行闡述。非異熟是指先前在學道時，于佈施等每一法中，知曉一切無漏法以體性聚集之方式，並將其歸納而圓滿修習，憑藉此精勤之行達到極致的力量。如今，由於遠離了對事物分別執著的顛倒，因此佈施等每一法，都能見到包含從佈施到八十隨好的一切無漏法之體性。因此，證悟諸佛之無間道，即為非異熟剎那。爲了知曉先前之非異熟，乃是從無間道之前的漸次修行而來，故以因之名安立於果上。或者說，是從非異熟之因所生的剎那，如種子之果實。例如，水桶在最初製作時，繩索等各部分是分別組合而成，但一旦製作精良，只需一人之力便可提起，所有部件同時運動，取水、轉動等同時完成。同樣，先前憑藉精勤圓滿修習的力量……

【English Translation】 Chapter 7: Instantaneous Application Now, the seventh chapter, which explains the instantaneous application of the ultimate of perfect union. As it is said in the sutra: 'When a great Bodhisattva thus engages with the Mother (referring to Prajñāpāramitā), with a single generation of Bodhicitta, he perfects the six pāramitās.' Thus, in a single instant of wisdom, all knowable dharmas appear and are equally perfected. Regarding this, from the perspective of reverse characteristics, it can be divided into four types: non-resultant instant, resultant instant, signless instant, and non-dual instant. In reality, its essence and function are complete, and there is no difference from a single instant of wisdom. Some views hold that non-resultant refers to the Buddha's qualities such as the ten powers that have not yet matured in one's own mindstream; resultant refers to generosity, etc., up to the minor marks, which have already matured in one's own mindstream. Both of these are objects of focus. Other views hold that non-resultant refers to diligent practice below the seventh bhumi, and resultant refers to the wisdom of the pure lands. Still others hold that the difference between the two is that of ordinary beings and noble ones. But here, both refer to the instant of the uninterrupted path, explained from the perspective of their respective reverse characteristics. Non-resultant refers to the fact that previously, while on the path of learning, in each dharma such as generosity, one knows the way in which all uncontaminated dharmas gather in essence, and having summarized them, one perfects the practice. By the power of this diligent practice reaching its peak, now, because one is free from the inverted clinging to things separately, each dharma such as generosity can see the essence of all uncontaminated dharmas, including generosity up to the eighty minor marks. Therefore, the realization of the uninterrupted path of the Buddhas is known as the non-resultant instant. To know that the previous non-resultant comes from the gradual practice before the uninterrupted path, the name of the cause is established on the effect. Or, it is the instant born from the cause of the non-resultant, like the fruit of a seed. For example, when a bucket is first made, the ropes and other parts are assembled separately, but once it is well-made, it can be lifted by the strength of one person, and all parts move simultaneously, and taking water, turning, etc., are completed simultaneously. Similarly, previously, by the power of diligent and perfect practice...

---

་ད་ལྟ་འབད་མེད་དུ་ཆོས་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཀུན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་ཞིང་ས་རྣམས་སུ་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་དང་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཟབ་མོ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་ནུས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ཞིང་འགལ་རྐྱེན་བྲལ་བ་རྒྱུན་མཐའི་རྡོར་ཏིང་གི་སྐད་ཅིག་མའི་སྐབས་འདིར་མཐར་གྱིས་པའི་སྐབས་ལྟར་རིམ་ཅན་མིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གང་ཚེ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ཐོབ་པ་ན། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོས་དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་དེ་དང་འབྲལ་མི་རུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད། རྩོལ་མེད་དུ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་སྐྱེས་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ཡི་ཚེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། སློབ་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡི་སྒོ་ནས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ 24-1-169b སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ནས། གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ན་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་དང་གཅིག་ཐ་དད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཡུལ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་བརྟགས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ་ཉིད། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་རིང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་མི་ནུས་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ངོར་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་དང་། དེའི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པའི་གཉིས་ཆོས་སུ་སྣང་བས་

【現代漢語翻譯】 現在，如果能顯現一種無勤的法，就能顯現一切法。現在，剎那的自性是異熟，因為一物的自性是一切物的自性，與雙運的甚深法性無有差別。有境的心也應如是修習，並在各地上精進修持，以期剎那間顯現。憑藉這種力量和圓滿一切資糧的威力，就能在常寂的剎那，具足如實見其甚深之道的順緣，遠離違緣，如實照見。這不像次第漸進的修行，而是頓然圓滿顯現一切。因此，當獲得無間斷的常寂時，自性或本體上本來就沒有垢染的無漏白法的一切自性，或者說以與其不可分離的方式成為其本體的，具足一切殊勝相的般若波羅蜜多空性，以無勤獲得的方式，從異熟或圓滿的法性狀態中生起無間道時，就稱其為異熟剎那之智。無相剎那：在學道上，通過佈施等一切道的行相，以梵行的方式，將輪迴涅槃的一切法都觀為如夢如幻，安住于顯空雙運之中。當串習達到極致時，以常寂智慧的一剎那證悟諸法無有生滅、一異等相，故如是說。無二剎那：如果觀察夢境的顯現，以及見此顯現的有境之識，則不會見到境與有境是不同的兩種狀態，而僅僅是心顯現為彼。同樣，輪迴涅槃的諸法，其真實狀態是不存在能取所取的二元對立，而是安住于平等性一味之中。以常寂智慧的一剎那如實照見此狀態，故以名副其實的『無二剎那』來稱呼。 這是因為，當被能取所取二取之習氣所染污時，就無法如實照見一切法平等大性的實義。在二取顯現的層面，法與法不同，時間不同，其法性也不同，因此顯現為二元對立。

【English Translation】 Now, if one Dharma is manifested effortlessly, all Dharmas will be manifested. Now, the very nature of a moment is maturation, because the nature of one thing is the nature of all things, and there is no difference from the profound Dharmata of union. The mind with an object should also meditate in this way, and diligently cultivate it on all the bhumis, hoping to manifest it in an instant. By the power of this aspiration and the force of perfecting all accumulations, one can, in the moment of the ultimate Vajra-like Samadhi, fully possess the conducive conditions to see the profound state as it is, free from obstacles. This is not like a gradual, sequential process, but a sudden and complete manifestation of everything. Therefore, when one attains the uninterrupted ultimate state, the very nature of all uncontaminated white Dharmas, which are inherently free from defilements in their essence or nature, or the Prajnaparamita emptiness that is inseparable from it and has become its essence, is the perfection of all aspects. When the uninterrupted path arises from the state of maturation or the perfection of Dharmata through effortless attainment, it is called the wisdom of a single moment of maturation. The moment of no characteristics: On the path of learning, through all aspects of the path such as generosity, through the practice of celibacy, all the Dharmas of samsara and nirvana appear like dreams, abiding in the union of appearance and emptiness. When familiarity reaches its culmination, it is said that the moment of ultimate wisdom realizes that all the Dharmas of complete enlightenment are without characteristics such as arising, ceasing, oneness, and difference. The moment of non-duality: If one examines the appearance of a dream object and the consciousness that perceives it, one does not see the object and the subject as two separate entities, but rather as merely the mind appearing as such. Similarly, all the Dharmas of samsara and nirvana, in their true state, are without the duality of grasping and being grasped, abiding in the oneness of equality. Seeing this state as it is with a single moment of ultimate wisdom is called the 'moment of non-duality,' a name that matches its meaning. This is because, as long as one is defiled by the habitual tendencies of dualistic appearance of grasping and being grasped, one cannot see the true meaning of the great equality of all Dharmas as it is. On the level of dualistic appearance, Dharmas appear different, times appear different, and their Dharmata also appears different, thus appearing as dualistic phenomena.

---

ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཅར་གཟིགས་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་དྲུང་ནས་འབྱིན་པ་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་གཟིགས་པས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པའང་དེ་དང་རོ་མཉམ་དུ་གཟིགས་ཤིང་དེ་ལས་གཡོ་བའང་མི་སྲིད་པར་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཅར་དུ་གཟིགས་པ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལ་སྐྱེ་འགག་མ་གྲུབ་པས་འདི་ལ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་ཆ་སོགས་མཚན་མས་སྤྲོས་པས་གཞག་ཏུ་མེད་དེ། བསམ་གྱིས་མི་ 24-1-170a ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནའང་། གཉིས་སྣང་གི་བསླད་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོར། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུའང་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་སྐྱེ་འགག་གི་ཆོས་དེ་དག་མཁྱེན་ཅིང་དོན་མཛད་པའི་རང་སྣང་གི་ཆ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ཅིག་མ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་ལས་གཟུང་མི་ཤེས་པས་རྣམ་མཁྱེན་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་སུའང་བཞག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་དང་རྩོད་པ་ན་དེ་ལྟར་འཆད་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་གྱིས་གཞལ་ནས། དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའོ་ཞེས་སུའང་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔགས་རྒྱུད་རྣམས་སུའང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་ཟབ་མོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་གནས་སོ། །དོན་དུ། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་དངོས་པོ་རྣམས་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་འདུས་བྱས་སུ་སོང་བ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀའང་འདུས་བྱས་ཏེ། དངོས་མེད་རྣམས་ཀྱང་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལས་དེ་གྲུབ་ལ། དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་གྲུབ་པས་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་རེས་འགའ་བའམ་འདུས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དངོས་དངོས་མེད་གང་གི་ཡང་མཐར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསལ་གཞག་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ན། རྒྱུད་ལས་ 24-1-170b སྐྱེ་བའམ་རྒྱུ་ལས་བཏགས་མི་དགོས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་པས་སོ། །མྱང་འདས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། རང་གི་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཙམ་ལས་དེར་བཏགས་པ་སྟེ། དོན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་འདིར་ཡང་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལམ་གྱིས་བསལ་སྟོབ

【現代漢語翻譯】 雖然不可能同時看到所有知識的二諦（梵文：satya-dvaya，兩種真理：勝義諦和世俗諦），但當從根本上消除二取（對立的認知）的習氣，生起恒常的智慧時，就能證悟究竟的平等性。因此，由平等性所涵蓋的一切法（梵文：dharma），也以同樣的性質被證悟，並且不可能偏離它，從而同時看到二諦，這就是所謂的知識。因為法性的本質不成立生滅，所以對於它來說，不存在先後和中間的區分，也不能用概念來描述，它是不可思議的自性。 然而，對於那些被二取所迷惑的、在三時（過去、現在、未來）中顯現生滅的所化眾生，（佛陀）在每個剎那都能知曉所化眾生的根基和生滅之法，並且從利他事業的自顯現角度來看，全知（梵文：sarvajña）就像一個剎那般顯現，無法被把握，因此不能說全知是不恒常的。當與那些尚未對真如（梵文：tathatā）的道理產生定解的凡夫和外道辯論時，應該這樣解釋。 通過以無生滅的道理來衡量與自性無二無別的自生智慧身（梵文：svayambhū-jñāna-kāya），在一切三時中，法性身都不會改變，因此經中說『一切種智（梵文：sarvākāra-jñāna）是無為法，是常』，密續中也這樣說，這是各自在通達甚深意義后所獲得的定解。 實際上，如經中所說：『有和無，都是有為法。涅槃（梵文：nirvāṇa）是無為法。』依賴於條件而產生的有為事物，以及依賴於概念而成為有為的非事物，都是有為法。因為非事物是通過斷除所破而成立的，如果不依賴於所破就無法成立，所以依賴於他者，就像是無常或有為法一樣。而無論是有還是無，都無法在其終極處安住的大涅槃，與法性無有分別，超越了思慮和言語，因此不需要從續部中產生，或者依賴於因，因為法性本來就存在。 涅槃顯現為從因中產生，僅僅是因為自己的二取分別唸的顛倒，才這樣認為。實際上，一切法自性涅槃，本來就是光明。正如《般若經》（梵文：Prajñāpāramitā Sūtra）中數百次所說的那樣。因此，自性涅槃是輪迴（梵文：saṃsāra）和寂滅（梵文：nirvāṇa）平等性的意義，通過道（梵文：mārga）來消除暫時的障礙。

【English Translation】 Although it is impossible to simultaneously perceive the two truths (Sanskrit: satya-dvaya, two truths: ultimate truth and conventional truth) of all knowable things, when the habitual tendencies of dualistic appearance are eradicated from their roots, and the wisdom of continuity arises, one perceives the ultimate meaning of equality. Therefore, all phenomena (Sanskrit: dharma) encompassed by equality are also perceived as being of the same nature, and it is impossible to deviate from it. Thus, simultaneously perceiving the two truths is what is known as knowledge. Because the nature of reality does not establish arising and ceasing, there is no distinction of before, after, or middle, and it cannot be described with conceptual elaborations; it is an inconceivable nature. However, for those trainees who are deluded by dualistic appearance and who perceive arising and ceasing in the three times (past, present, future), (the Buddha) knows the dispositions of the trainees and the phenomena of arising and ceasing in each moment. From the perspective of the self-appearing aspect of benefiting beings, omniscient wisdom (Sanskrit: sarvajña) appears like a single moment and cannot be grasped. Therefore, one cannot assert that omniscient wisdom is impermanent. When debating with those childish beings and non-Buddhists who have not yet developed certainty in the nature of suchness (Sanskrit: tathatā), one should explain it in this way. By measuring the self-originated wisdom body (Sanskrit: svayambhū-jñāna-kāya), which is inseparable from reality, with the meaning of no arising and ceasing, the nature of reality does not change in all three times. Therefore, as it is said in the sutras, 'All-knowing wisdom (Sanskrit: sarvākāra-jñāna) is unconditioned and permanent.' It is also said in the tantras in the same way, and this is how certainty remains after each person has understood the profound meaning. In reality, as it is said, 'What exists and what does not exist are conditioned. Nirvana (Sanskrit: nirvāṇa) is unconditioned.' Conditioned phenomena that arise dependently, and non-things that are labeled as conditioned, are both conditioned. Because non-things are established by eliminating what is to be negated, and they cannot be established without relying on that, they depend on others and are like impermanent or conditioned things. The great nirvana, which does not abide at the end of either existence or non-existence, is of one taste with the nature of reality, without elimination or establishment, and transcends thought and expression. Therefore, it does not need to arise from the tantras or depend on causes, because the nature of reality is inherently present. The appearance of nirvana arising from a cause is merely a labeling based on the reversal of one's own dualistic conceptualization. In reality, all phenomena are naturally in nirvana and are inherently luminous. This is as stated hundreds of times in the Prajñāpāramitā Sūtra (Sanskrit: Prajñāpāramitā Sūtra). Therefore, naturally being in nirvana is the meaning of the equality of samsara (Sanskrit: saṃsāra) and nirvana (Sanskrit: nirvāṇa), and temporary obscurations are removed by the path (Sanskrit: mārga).

---

ས་ཀྱིས་དྲི་མ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལྟར་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་རྣམ་སྨིན་མིན་པའི་གནས་སྐབས་མངོན་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མི་འབྱུང་ལ། རྣམ་སྨིན་མིན་པ་ཅི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ལ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་མཐོང་བའི་རྣམ་སྨིན་མིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་མི་ནུས་སྙམ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཀུན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མི་གྲུབ་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པས་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་ལམ་གྱིས་བསལ་ནས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཚུལ་གཅིག་པ་སོ་སོ་ 24-1-171a རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཉིས་སུ་སྣང་ཞེན་ཅན་གྱི་ངོར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ། གཉིས་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད་པར་གཉིས་མེད་རོ་མཉམ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་བསགས་པ་ལས་འདས་པའི་མཁའ་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུའི་ཡུམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་བརྒྱད་སྟོང་པར། མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་མདོ་ཚིག་གཅིག་པོ་དེས་བསྟན་པར་འགྲེལ་བ་ལས་བཤད་དེ། དམན་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་བདེན་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་དོན་དུ་འགྲེལ་ལོ། །མདོ་འདིར་ནི། ཆོས་འདི་ཡོངས་རྫོགས་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། ཞེས་པའི་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་ཆོས་འདི་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དུ། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྐྱེད་ནས་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ།། ༈ །། 第八品說法身體性 ད་ནི་སྐབས་བརྒྱད་པ་སྦྱོར་གཞི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ། སྣང་ཆ་རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་ 24-1

【現代漢語翻譯】 正如大地能夠去除一切污垢，同樣，雙運（藏文：ཟུང་འཇུག་，梵文：yuganaddha，梵文羅馬擬音：yuganaddha，漢語字面意思：雙運）的真如自性被認為是佛陀智慧的法身。 因此，所有無漏之法都由本質上無有差別的平等法性所涵蓋。如果不能顯現證悟此法性的無分別道，那麼就不會產生異熟果。如果僅僅是習慣於無分別道，也不能生起在一瞬間就能證見一切所知的異熟智慧。如果認為一切法都以自性而真實存在，那麼證悟一法就不能證悟一切法。然而，一切法在本性空性的法界中都是一體的。當通過道來消除遮蔽本性空性的障礙，並遠離污垢時，就能證見真如。因為沒有真如之外的顯現，顯現和空性是雙運的，這被稱為真如。並且，在平等大性的法界中，一切都是一體的，只能由各自的覺性來證知，而不是像在具有二元對立執著的人面前所顯現的那樣。 因此，在法性二元對立不存在的平等大性的意義中，從根源上拔除二取習氣的智慧，就是沒有能取和所取，成為二元對立不存在的平等一味。因此，具足一切殊勝相的空性自性，超越了微塵和剎那的積聚，是遍佈虛空的智慧法身，被稱為果位的母，即一切種智。 在《八千頌般若經》中，用一句經文'爲了不迷惑，應知為菩薩'來解釋這種剎那。解釋說，這是爲了不被低劣的作意和實執等所動搖。而在此經中，用'圓滿了此法之後，菩薩'這一句來表示：如上所述，將作為因道的此法全部圓滿，達到習慣的極致，在相續的最後階段，通過無間道，生起如前所述的異熟智慧剎那，與法界無二無別，那麼，在那解脫道上，那位菩薩就將成佛。 第八品 說法身體性 現在宣說第八品，即修習加行道的究竟果位，完全清凈的法身自性。證悟顯現分是智慧的自性，具有力量等無漏功德。

【English Translation】 Just as the earth can remove all impurities, similarly, the Suchness (藏文：ཟུང་འཇུག་，梵文：yuganaddha，梵文羅馬擬音：yuganaddha，漢語字面意思：Union) of the Great Union is said to be the Dharmakaya (Body of Truth) of the Buddha's wisdom. Therefore, all uncontaminated dharmas are encompassed by the nature of equality, without any difference in essence. If the non-discriminating path that manifests this nature of equality is not realized, then the moment of fruition will not arise. No matter how accustomed one becomes to the non-discriminating path, one cannot generate the non-discriminating wisdom of fruition that sees all knowable things in an instant. If one thinks that all dharmas are truly established as distinct by their characteristics, then realizing one dharma will not lead to the realization of all dharmas. However, since all dharmas are one in the realm of emptiness, when the obscurations of the nature of emptiness are removed by the path and one is free from impurities, one sees Suchness. There is nothing other than Suchness, which is the union of appearance and emptiness, and this is called Suchness. Furthermore, in the realm of Great Equality, everything is one and must be known by one's own awareness, not like the appearance to those who cling to duality. Therefore, in the meaning of Great Equality, where the nature of dharma is non-dual, the wisdom that uproots the habitual tendencies of dualistic grasping is without subject and object, becoming the Great Equality of non-duality and one taste. Thus, the nature of emptiness, which possesses all supreme aspects, transcends the accumulation of particles and moments, and is the all-pervading wisdom Dharmakaya, called the Mother of Fruition, the All-Knowing. In the Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, this moment is explained by a single verse: 'In order not to be confused, it should be known as Bodhisattva.' It is explained that this is in order not to be moved by inferior mental activity and clinging to truth, etc. In this Sutra, it is indicated by a single line: 'Having completed this Dharma, the Bodhisattva.' As mentioned above, having completely perfected this Dharma of the causal path, reaching the ultimate end of habituation, in the uninterrupted path of the continuum, generating the moment of fruition wisdom as described above, which is non-dual with the realm of dharmas, then on that path of liberation, that Bodhisattva will become a Buddha. Chapter 8: Explanation of the Nature of the Dharma Body Now, the eighth chapter is explained, which is the ultimate result of cultivating the preliminary practice, the completely pure nature of the Dharmakaya. The realization of the appearance aspect is the nature of wisdom, possessing uncontaminated qualities such as strength.

---

-171b པའི་ཆོས་དང་། སྟོང་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དབྱིངས་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ཙམ་མིན་ཏེ། གཞི་དུས་ནའང་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་མིན་ལ། འབྲས་དུས་ནའང་དེའི་ཆ་ཙམ་སངས་རྒྱས་མིན་ཏེ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་ལ་མཁྱེན་པ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེས་མཁྱེན་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཞི་བ་ལྷས། འོན་ཏེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་ན་མི་ཤེས་འཇིག་པར་ཐལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་སྐུ་བཞི་པོ་གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཁྱེན་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའམ་མདོ་གཞན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་སོ་སོར་དབྱེ་ན་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་། ཟད་པར་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ 24-1-172a ཅད་དག་པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བསུམ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། གཞི་ལམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་ནང་གསེས་བརྒྱ་དང་ཞེ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མིང་མཐུན་ཡང་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་སྤྲོས་པ་ཞི་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་ནི་སློབ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཡང་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྐུ་དང་གསུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཆར་བ་དང་། ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་མཛད་པས་ཁྱབ་པས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། དུས་ཕྱི་མའི་མུ་མཐར་ཐུག་

【現代漢語翻譯】 法性，以及空性法界，原本不可分離，顯空雙運的法性，從突如其來的垢染中清凈顯現的自性，被稱為法性自性身（chos nyid ngo bo nyid kyi sku），是如來究竟的智慧身。這不僅僅是空性法界的一部分，因為在基礎階段，僅僅是空性的一部分並非究竟的法性；在結果階段，僅僅是那一部分也不是佛，因為僅僅是排除不存在，而沒有智慧等佛的功德，正如以前的智者們所說，這符合實際情況。並且，由於與佛的證悟相關聯，因此也不能通過它來了解，如寂天菩薩所說：『然而，由於與心識相連，如果知曉，則不知曉將會崩潰。』因此，四身佛（sku bzhi po）中的任何一個都不是完全不知曉的，如果存在不知曉的情況，那就不再是佛了。其中，法性自性身，或者其他經典中所說的金剛般的智慧身，那一切種類的智慧，其知曉的部分被稱為智慧法身（ye shes chos sku），將一切種類的智慧的自性身份開，則有三十七道品（byang phyogs so bdun），四無量心（tshad med pa bzhi），八解脫（rnam par thar pa brgyad），九次第定（mthar gyis gnas pa'i snyoms 'jug dgu），十遍處（zad par bcu），八勝處（zil gyis gnon pa'i skye mched brgyad），無煩惱，隨愿知，六神通（mngon par shes pa drug），四無礙解（so so yang dag par rig pa bzhi），四清凈（rnam pa thams cad dag pa bzhi），十自在（dbang bcu），十力（stobs bcu），四無畏（mi 'jigs pa bzhi），三不護（bsrung ba med pa gsum），三念住（dran pa nye bar bzhag pa bsum），不忘失法性，習氣完全斷除，大悲心，十八不共法（ma 'dres pa bco brgyad），以及了知一切基礎、道和形態，因此，這二十一種無漏法類，一百四十六個分支，被稱為法身（chos kyi sku）。這些菩提分等，雖然名稱相同，但從平息心和心所的戲論，無二智慧的視角來闡述，因此佛的菩提分等與聲聞緣覺是不共的。佛陀也會在各個時間和地點，以各種適合調伏的形象和語言自然顯現，並且像天空一樣遍及一切眾生，利益無處不在，時間上也會延續到未來的盡頭。

【English Translation】 The Dharmata (chos) and the expanse of emptiness (stong pa dbyings), inherently inseparable, the nature of appearance and emptiness in union (snang stong zung 'jug), the self-nature that manifests purely from sudden defilements, is called the Dharmata Svabhavikakaya (chos nyid ngo bo nyid kyi sku), which is the ultimate Jñana-kaya (ye shes kyi sku) of the Tathagata (de bzhin gshegs pa). This is not merely a part of the expanse of emptiness, because in the base state, merely a part of emptiness is not the ultimate Dharmata; in the result state, merely that part is not Buddhahood, because merely negating non-existence does not possess even a particle of the qualities of Buddhahood such as wisdom, as the previous scholars have said, which is in accordance with reality. Furthermore, since it is related to the realization of the Buddha, it cannot be understood by it, as Shantideva (zhi ba lha) said: 'However, because it is connected with the mind, if it knows, then not knowing will collapse.' Therefore, none of the four Kayas (sku bzhi po) of the Buddha are completely unknowing, and if there is unknowing, then it is no longer Buddhahood. Among them, the Dharmata Svabhavikakaya, or what is called the Vajra-like Jñana-kaya in other sutras, that all kinds of Jñana, the knowing part of it is called the Jñana Dharmakaya (ye shes chos sku), separating the Svabhavikakaya of one Jñana that knows all kinds, there are the thirty-seven factors of enlightenment (byang phyogs so bdun), the four immeasurables (tshad med pa bzhi), the eight liberations (rnam par thar pa brgyad), the nine successive abidings (mthar gyis gnas pa'i snyoms 'jug dgu), the ten kasinas (zad par bcu), the eight abodes of victory (zil gyis gnon pa'i skye mched brgyad), freedom from afflictions, knowing according to aspiration, the six superknowledges (mngon par shes pa drug), the four analytical knowledges (so so yang dag par rig pa bzhi), the four purities (rnam pa thams cad dag pa bzhi), the ten powers (dbang bcu), the ten strengths (stobs bcu), the four fearlessnesses (mi 'jigs pa bzhi), the three unguardednesses (bsrung ba med pa gsum), the three close mindfulnesses (dran pa nye bar bzhag pa bsum), the nature of not forgetting, the complete destruction of habitual tendencies, great compassion, the eighteen unshared qualities (ma 'dres pa bco brgyad), and knowing all the bases, paths, and forms, therefore, these twenty-one categories of undefiled Dharmas, one hundred and forty-six subdivisions, are called the Dharmakaya (chos kyi sku). These Bodhipaksas (byang phyogs) and so on, although the names are the same, are explained from the perspective of pacifying the proliferation of mind and mental factors, the non-dual wisdom, therefore the Bodhipaksas of the Buddha are not shared with the Shravakas and Pratyekabuddhas. The Buddha also spontaneously appears in all kinds of forms and languages suitable for taming beings in all times and places, and like the sky pervading all sentient beings, benefiting everywhere, and continuing to the end of future times.

---

གི་བར་དུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་འོག་མིན་དུ་གདུལ་བྱ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་བཞུགས་པ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོངས་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྐུ་དེ་ཉིད་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་ཤར་བའི་སྐུ་གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བར། འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དུས་མཉམ་དུ་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་སྐལ་ལ་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ 24-1-172b ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐུ་བཞི་པོ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་ན་ཆོས་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཆ་ནས་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེའི་མཁྱེན་ཆ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུར་བཞག་པ་ལས་དོན་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དབྱིངས་ཡེ་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་དང་ཕྲིན་ལས་དང་བཞི་ལ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་བཞིར་བཞེད་པའང་ཡོད་ལ། ཕྲིན་ལས་ནི་ཆོས་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་གཉིས་ཀ་རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཕྲིན་ལས་ལོགས་སུ་མི་རྩི་བར་སྐུ་བཞི་པོ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་མཚོན་པའི་ཆོས་བཞིར་འཆད་དེ། དེ་གཉིས་དོན་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ནས་དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ན། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དུ་ཡོད་སྙམ་ན། སྤྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་མཐའ་ཡས་པ་རྟག་ཁྱབ་ཏུ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཚད་མེད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་ཕྲིན་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྟེན་བདེ་འགྲོར་འགོད་པའི་ལས་མཛད་པ་དང་།བསྡུ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། ཀུན་བྱང་གི་བླང་དོར་ཤེས་པ་བདེན་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། བསམ་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ 24-1-173a ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་བགྲོད་པའི་ལམ་དགེ་བཅུ་དང་དུ་ལེན་པ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་བྱུང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། མཐོང་ལམ་དུ་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཟད་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་ས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་བརྡ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 因為其間沒有窮盡，所以也稱為常。智慧之身在色究竟天（梵文：Akaniṣṭha，佛教的最高天界）為十地菩薩們以具足相好（梵文：lakṣaṇa-vyañjana）之相顯現大乘佛法，恒常安住于常法之輪，此為具足五種決定的報身（梵文：saṃbhogakāya）。智慧的遍知之身，隨應所化眾生而顯現，以其身盡未來際，毫不費力地成辦利益眾生之事，此為隨應不同所化眾生的根器而顯現的化身（梵文：nirmāṇakāya）。 如是四身是果。或者，將法身（梵文：dharmakāya）與法性自性身合二為一，從二凈圓滿解脫的角度而言，與法界無二無別的智慧之身是法性身。從其無漏功德，即二十一種無漏法的角度而言，安立法身，但實際上二凈圓滿、法界智慧雙運無別，因此，也有將法身、報身、化身三身與事業合為四，以果法身象徵四法之說。事業是法身的事業，因此證悟和事業二者皆能任運自成地利益自他，是為佛法，故不將事業單獨計算，而是將四身作為象徵法身的四法來闡述。二者在意義上並無矛盾。 如是，證得智慧法身後，由其加持力，以色身二者于輪迴未空之際，事業相續不斷。那麼，事業有多少種相貌呢？總的來說，恒常遍及地利益安樂無量眾生之事業雖然無量，但歸納起來有二十七種。在資糧道（梵文：saṃbhāra-mārga）中，爲了讓眾生獲得寂靜的果位，從事將他們安置於善趣的事業；安置於四攝（梵文：catuḥ-saṃgrahavastu）；了知取捨，安置於四諦（梵文：catvāri āryasatyāni）；以利益眾生之心為目標，如實成辦彼等之事，安置於發菩提心；實踐六度（梵文：ṣaṭ-pāramitā），安置於修行；爲了步入成佛之道，受持十善業和戒律，安置於戒律；在加行道（梵文：prayoga-mārga）中，通過修習空性（梵文：śūnyatā）生起證悟，安置於證悟；在見道（梵文：darśana-mārga）中，安置於息滅二取之戲論；在修道（梵文：bhāvanā-mārga）二地和三地時，僅僅通達名相的智慧

【English Translation】 It is also called 'eternal' because there is no end in between. The Wisdom Body itself manifests the Dharma of the Great Vehicle to the disciples, the Bodhisattvas of the Tenth Ground, in Akaniṣṭha (Sanskrit: Akaniṣṭha, the highest heaven in Buddhism) with the complete form of marks and signs (Sanskrit: lakṣaṇa-vyañjana), and constantly abides in the Wheel of Continuous Dharma, which is the Enjoyment Body (Sanskrit: saṃbhogakāya) with five certainties. The Wisdom Body of all aspects of wisdom, appearing according to what needs to be tamed, benefits beings in various ways as long as existence lasts, effortlessly and spontaneously accomplishing, is the Emanation Body (Sanskrit: nirmāṇakāya) that appears according to the individual capacities of the disciples. Thus, the Four Bodies are the result. Alternatively, the Dharma Body (Sanskrit: dharmakāya) and the Dharma-nature Essence Body are combined into one. From the perspective of the two-fold purity and liberation, the Wisdom Body that is non-dual with the Dharmadhatu is the Dharma-nature Body. From the perspective of its flawless qualities, namely the twenty-one flawless Dharmas, the Dharma Body is established. But in reality, the two-fold purity, the union of Dharmadhatu and Wisdom, are inseparable. Therefore, there are also those who combine the Dharma Body, Enjoyment Body, and Emanation Body with Activity into four, symbolizing the Four Dharmas with the Resultant Dharma Body. Activity is the Activity of the Dharma Body, so both realization and activity spontaneously benefit oneself and others, which is the Buddha Dharma. Therefore, Activity is not counted separately, but the Four Bodies are explained as the Four Dharmas symbolizing the Dharma Body. There is no contradiction in meaning between the two. Thus, having attained the Wisdom Dharma Body, through its blessings, the activities of the two Form Bodies continue uninterrupted as long as Samsara is not empty. So, how many aspects of Activity are there? In general, although the activities of constantly and universally benefiting countless beings with happiness are immeasurable, they are summarized into twenty-seven. In the Accumulation Path (Sanskrit: saṃbhāra-mārga), in order to enable beings to attain the peaceful state, engaging in the activity of placing them in the happy realms; placing them in the Four Means of Gathering Disciples (Sanskrit: catuḥ-saṃgrahavastu); knowing what to accept and reject, placing them in the Four Noble Truths (Sanskrit: catvāri āryasatyāni); aiming at the benefit of sentient beings, accomplishing their affairs as they are, placing them in the generation of Bodhicitta; practicing the Six Perfections (Sanskrit: ṣaṭ-pāramitā), placing them in practice; in order to enter the path to Buddhahood, upholding the ten virtuous actions and precepts, placing them in the discipline of vows; in the Path of Preparation (Sanskrit: prayoga-mārga), through meditating on emptiness (Sanskrit: śūnyatā), generating realization, placing them in realization; in the Path of Seeing (Sanskrit: darśana-mārga), placing them in the cessation of the elaboration of dualistic appearances; in the Path of Meditation (Sanskrit: bhāvanā-mārga), at the second and third grounds, the wisdom of merely understanding the symbols

---

དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ས་བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་གསུམ་དུ་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་ཞེན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ས་བདུན་པར་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་ལུས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱིས་མཚོན་པས་ལམ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཟློག་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བ་དང་བཞི་ལ་འགོད་དོ། །ས་དགུ་པར་སངས་རྒྱས་པར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོབ་པར་ངེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་འགྲུབ་པ་གཉིས་ལ་འགོད་པ་དང་། ས་བཅུ་པར་དབང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་བྱོན་ནས་སངས་རྒྱས་བརྟེན་པ་དང་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་རྟོགས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ 24-1-173b འགྲུབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་བདེན་བཞི་རྫོགས་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཟད་པར་སྤོང་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེའི་གཞི་མཚན་འཛིན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། ཆོས་ཀུན་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དྲི་མ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཆོག་ཏུ་རྫོགས་པ་དང་། ཚོགས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། འདུས་བྱས་འཁོར་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་མྱང་འདས་ལ་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའམ་མི་དམིགས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཉེར་བདུན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་ན་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་ལམ་དང་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་བརྒྱད་པ་སྟོན་པའི་མདོ་ནི་སྐབས་འདིར། ཡོངས་དག་ཞིང་དང་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་མཆོག་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་སྐུ་བཞི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པས་ཞིང་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་ལས་འདས་པར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ 24-1-1

【現代漢語翻譯】 安住于具有功德的戒律和忍辱；安住于第四、第五、第六地，對一切法無有實執而無所緣；安住于第七地，以善巧方便成熟一切有情；安住于第八地，以廣大的福德菩薩道來象徵，從而現前了知三種道，並通過圓滿無分別智，遣除一切現行執著，依此無勤獲得殊勝菩提，並能自在清凈佛土四事；安住于第九地，決定一生補處成佛，獲得四種無礙解，通過說法等無量利益有情二事；安住于第十地，獲得殊勝灌頂，周遍一切佛土，依止、供養諸佛，聽聞正法等，獲得無量功德，無量增上菩提分之證悟，二資糧之業皆不唐捐，最終成就佛果； 廣大顯現圓滿四諦，斷除顛倒四見，以及顛倒之基——無有能所執的體性，證悟諸法平等性，從而達到極度圓滿的清凈無垢，圓滿一切資糧，對於有為輪迴和無為涅槃，不能完全了知或無所緣，即是輪涅平等性，安住于修道之究竟智慧；安住于究竟果位——不住涅槃，如是共有二十七種。總而言之，通過安住于道的所依、道、道之究竟——果位，乃至虛空與有情邊際，事業亦無有間斷。如是宣說八種次第之經，即於此處，『一切清凈剎』等三句，以金剛喻定摧毀二障及其習氣，于解脫道上，成就一切種智之身，達到斷證究竟之果位，獲得不住涅槃之無上大菩提。爾時，具足四身及事業，任運成就，即是獲得究竟轉依，從而清凈一切剎土，于無量廣大之色究竟天法界宮殿中，智慧之身。

【English Translation】 Abiding in the discipline and patience that possess qualities; abiding in the fourth, fifth, and sixth bhumis, without clinging to any phenomena as real and without any object of focus; abiding in the seventh bhumi, maturing all sentient beings through skillful means; abiding in the eighth bhumi, symbolized by the vast meritorious path of a Bodhisattva, thereby directly knowing the three paths, and through the complete maturation of non-conceptual wisdom, reversing all manifest clinging, and by virtue of this, effortlessly attaining supreme Bodhi, and having power over the four aspects of pure Buddha-fields; abiding in the ninth bhumi, being certain of attaining Buddhahood in one lifetime, and accomplishing immeasurable benefit for sentient beings through teaching the Dharma and so forth, having attained the fourfold perfect knowledge; abiding in the tenth bhumi, having attained supreme empowerment, going to all Buddha-fields, relying on and making offerings to the Buddhas, listening to the Dharma, and so forth, attaining immeasurable qualities, and immeasurable increase in the realization of the limbs of Bodhi, and the actions of the two accumulations not being in vain, ultimately accomplishing Buddhahood itself; Clearly seeing the complete Four Noble Truths in vastness, abandoning the four inverted views completely, and the basis of those inverted views—the nature of non-apprehension of subject and object, realizing the equality of all phenomena, thereby supremely perfecting the purification of defilements, completely perfecting all accumulations, and not completely knowing or not focusing on the difference between conditioned samsara and unconditioned nirvana, which is the equality of samsara and nirvana, abiding in the ultimate wisdom of the path of learning; abiding in the ultimate result—non-abiding nirvana, thus there are twenty-seven in this way. In short, through abiding in the basis of the path, the path, the completion of the path—the result, as long as the extent of space and sentient beings exists, the activity will continue without interruption. Such a sutra that teaches the eight stages, namely, in this context, 'All pure lands' and so forth, three lines, with the vajra-like samadhi destroying the two obscurations together with their imprints, on the path of liberation, the all-knowing wisdom body of complete abandonment and realization, the supreme result of non-abiding nirvana, the unsurpassed great Bodhi will be accomplished. At that time, the four kayas together with their activities will be spontaneously accomplished, that is, by attaining the ultimate transformation of the basis, thereby purifying all Buddha-fields, in the immeasurable vast Akaniṣṭha Dharmadhatu palace, the wisdom body.

---

74a མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུས་མཛེས་པར་སྤྲས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་འཁོར་དུ། སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས་རྗེས་སུ་འཛིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་རྒྱུད་དམ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། དེ་ཉིད་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་བཅུར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་དགེ་འདུན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེས་ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲིན་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ཕན་བདེའི་ཆོས་ཚུལ་མ་ལུས་པ་ཀུན་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཏེ་དེར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་ནས། སྣོད་བཅུད་དག་པ་གང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་བསྟན་པའི་རྒྱལ་ 24-1-174b མཚན་བསྒྲེངས་ཤིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དུང་འབུད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲགས་པའི་སྒོ་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་སམ་གདུང་རྒྱུན་ནམ་རྒྱུད་མི་འཆད་ཅིང་ཕན་བདེའི་ཆོས་ཀུན་མི་ནུབ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མཇུག་སྡུད་གཏད་པ་ནི། འགྲོ་བའི་ནད་གསོ་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་སྟེ། འདི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐབས་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་དོན་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་བྱའམ་བསྒོམ་བྱ་དང་། དེའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་རྫོགས་དང་། དེ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་རྩེ་མོ་དང་། དེའི་གོ་རིམ་མཐར་གྱིས་པ་དང་། དེའི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དྲུག་ཏུ་བྱ་ཞིང་།ཡང་ན་ཡུལ་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་མཁྱེན་པ་གསུམ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྦྱོར་བ་དངོས་དང་། ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུ་སྟེ་གསུམ་དུ་འདུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆིང་གི

【現代漢語翻譯】 在具備三十二相（lakṣaṇa，吉祥的身體標記）和八十隨形好（anuvyañjana，較小的身體特徵）莊嚴，安住于圓滿受用身（saṃbhogakāya）自性之眷屬中，對於那些完全清凈心相續的十地菩薩摩訶薩們，通過開示大乘佛法使之成熟，從而進行攝受。其自性是佛陀的種姓，即無二的法界（dhātu）與智慧（jñāna），是自性身（svabhāvakāya）。持有與過去、現在、未來三世諸佛無別、無差異的法性智身（dharmatājñānakāya）的自性。其心是遍知智慧，持有無漏的二十一種法蘊（dharma-skandha）的相續或自性，是圓滿的法身（dharmakāya）。爲了調伏不同根器的眾生而示現各種化身（nirmāṇakāya），並在十方完全持有三乘種姓的僧伽（saṃgha）相續。證得金剛般的智慧身，以二十七種事業的方式，盡虛空之際、眾生之邊際，無餘地成辦輪迴與寂靜的利益和安樂，猶如如意寶般自然成就。所謂『相續』（saṃtāna）是指無盡和所有，即攝集所有與之相關的事物。證得完全清凈的究竟轉化之境，當示現圓滿證悟時，在遍及十方虛空邊際之處樹立勝幢，吹響神聖的佛法之螺，廣弘聖法之鼓，從而使三寶的種姓或血脈、或相續不絕，並使一切利益和安樂的佛法永不衰敗。 結尾的囑託是：『醫治眾生疾病』等一頌。這是由耶謝夏（ye shes zhabs）結合事業而宣說的。如此這般，將八個階段所闡述的內容歸納為六個要點：將轉為三智自性的體性確定為應決斷或應修習之物；其圓滿的結合；其殊勝的頂峰；其漸次的次第；其剎那間的結合；以及其成熟的法身果位，這六個方面。或者，應決斷的對境——三智是結合的因；圓滿等四者是實際的結合；法身及其事業是果，可歸納為三者。』如此等等。

【English Translation】 In the retinue residing in the nature of the great enjoyment body (saṃbhogakāya), adorned with thirty-two major marks (lakṣaṇa, auspicious bodily marks) and eighty minor marks (anuvyañjana, minor bodily features), for those great Bodhisattvas of the ten bhūmis (grounds) who have completely purified their mindstreams, by teaching the Dharma of the Great Vehicle, they are matured and subsequently taken care of. Its nature is the lineage of the Buddha, the indivisibility of the sphere (dhātu) and wisdom (jñāna), the nature body (svabhāvakāya). It holds the nature of the Dharma-nature wisdom body (dharmatājñānakāya), which is non-different and inseparable from all the Buddhas of the three times. Its heart is the omniscient wisdom, holding the continuum or nature of the twenty-one sections of undefiled Dharma, the complete Dharma body (dharmakāya). Showing various emanations (nirmāṇakāya) to tame whatever needs to be tamed, it completely holds the Sangha (saṃgha) lineage of the three vehicles in the ten directions. Having attained the vajra-like wisdom body, with the twenty-seven kinds of activities, as long as space and sentient beings exist, all the benefits and happiness of existence and peace are spontaneously accomplished like a wish-fulfilling jewel, without any conceptualization. The term 'continuum' (saṃtāna) means inexhaustible and all-encompassing, gathering all that belongs to it. Having attained the ultimate state of complete purification, when manifesting perfect enlightenment, raising the victory banner to the extent of the sky in the ten directions, blowing the sacred Dharma conch, and widely proclaiming the great Dharma drum, the lineage or lineage of the Three Jewels will not be interrupted, and all the benefits and happiness of the Dharma will not be destroyed. The concluding entrustment is: 'Healing the diseases of beings,' etc., one verse. This was spoken by Yeshe Zhabs (ye shes zhabs) in conjunction with activity. Thus, the teachings presented in eight sections are condensed into six points: Establishing the characteristics that become the essence of the three knowledges as something to be determined or meditated upon; its complete combination; its supreme peak; its gradual order; its momentary combination; and its fully ripened state of the Dharmakāya, these are the six aspects. Alternatively, the object to be determined—the three knowledges—is the cause of combination; the four, beginning with complete perfection, are the actual combination; and the Dharmakāya with its activities is the result, which can be summarized into three. So on and so forth.

---

ས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་འཆད་པ་ནི། རྒྱལ་ཚབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་དང་སྦྱར་བས་ན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སྒོ་ཡིན་པས་ཅི་ནས་གལ་ཆེ་བས། ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ། བམ་པོ་སུམ་བརྒྱ། ཞུས་ལན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། འགྲེས་རྩ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། བཤད་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔ། ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ལྡན་པ་ཅན་ནས་སྡུད་པའི་བར་གྱི་ཡུམ་དྲུག་པོ་ཀུན་ལ་སྦྱར་དུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་ 24-1-175a རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་འདི་དང་ལེགས་པར་སྦྱར་བས་གཞན་ལའང་དོན་གྱིས་ཤེས་ཤིང་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གནད་མ་ལུས་པ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་གུས་རྟག་གི་བརྩོན་པས་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ཁྱོད་ལ་ཇི་སྙེད་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་བརྗེད་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཉམས་པ་མི་རུང་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་དྲིན་དུ་དྲན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་འདི་མ་ཉམས་པར་ཟུངས་ཞེས་གདམས་པར་མཛད་པ་ལྟར་དོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལུང་གིས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇུག །གནད་ལྡན་ཚིག་གིས་ཡང་དག་རྟོགས་པ་བསྐྱེད། །ཆོས་མཆོག་ལེགས་པར་བཤད་རྣམས་རྙེད་དཀའ་བས། །འདམ་ལས་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་ཟུངས། །ལྷག་བསམ་དག་པས་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་སྲས། །གང་ནས་གཤེགས་པའི་ལམ་བཟང་མཚོན་ཕྱིར་དུ། །གཅིག་ཏུ་འབད་པའི་དགེ་ཚོགས་ཟླ་འོད་ལྟར། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་གང་ཞིག་ཐོབ་པ་དེས། །ཕྱོགས་དུས་མུ་མཐའ་སྲིད་དུ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ། །མི་ཉམས་འཛིན་པའི་སྨོན་ལམ་མཐུས་གྲུབ་སྟེ། །ལྷག་པའི་ལྷ་མཆོག་བྱམས་དང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི། །དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བདག་གིས་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་རིང་ནས་མོས་པའི་མཐུ་བརྟན་པ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པ་མི་ཟད་མེ་ཁྱི་ཁྲུམས་ཟླའི་ཉེར་ལྔ་ལ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པ་འདིས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ 24-1-175b ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག། །།ཨོཾ་སྭ་སྟི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་འགྲོ། །རྗེས་བཟུང་པད་དཀར་ལྟར་བསྔགས་རྒྱལ་བ་དེའི། །རིན་ཆེན་ཆོས་མཛོད་ཡོངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་འདི་ལགས། །ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཟབ་མོའི་སྟོབས་ཁོ་ནས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་མཆོག་ཐོབ་པ། །ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དང་ལྡན་པའི་རིག༷་འཛིན༷་ནི། །འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ། །སྣ༷་ཚོགས༷་རང༷་སར་གྲོལ༷་བའི་སྔགས་འཆང་དེས། །རྒྱལ་བ་མི་ཡི་སེང་གེའི་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན། །དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་མི་ཉམས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། །ཐུགས་བསྐྱེ

【現代漢語翻譯】 現在要講解《般若波羅蜜多經》。由於它與རྒྱལ་ཚབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་（勝位大菩薩的口訣）相結合，因此是獲得深刻而廣大的意義的特殊途徑，所以非常重要。包含《般若波羅蜜多十萬頌》，三百卷，一百二十個問答，十一個類別，一百一十八個註釋，三百六十個註釋根本，五種講解方法，七十二個章節，並且可以應用於從 جمع（攝類品）到所有的六部母經。通過將這些經的精華——功德寶 جمع（功德寶攝類）與此經相結合，也能理解其他經的意義，並且通達所有深刻而廣大的要點。因此，必須以恭敬和恒常的精進來修習。 如來曾對阿難說：『我所教導你的所有佛法，即使全部遺忘和失傳，也不能損失《般若波羅蜜多》哪怕隻言片語。』因此，要以報答如來的恩情和銘記恩德的心，守護此《般若波羅蜜多》而不使其失傳。這是非常重要的。通過聖者的教言進入深奧的意義，通過具有要點的詞語產生正確的證悟。善說殊勝佛法者難以尋覓，因此智者應如從淤泥中取寶般珍惜。 爲了展現諸佛和佛子們所行走的殊勝道路，以純潔的意樂所積累的善行，如同滿月般清凈，愿由此所獲得的功德，在一切時處，使諸佛之母不衰退。愿以不退轉的願力，如彌勒和文殊菩薩的意願般，成就我的事業！』 這段話是長期以來對此法懷有信心的མཐུ་བརྟན་པ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པས་（具力喜悅文殊）在第十五繞迥火狗年楚姆月的二十五日完成的。愿以此功德使珍貴的佛法在一切時處弘揚光大！嗡 斯瓦斯蒂！ 以大悲心救度五濁惡世的眾生，如蓮花般受到讚頌的諸佛，其珍貴的法藏之精華，即是這殊勝的《般若波羅蜜多》。僅憑內在瑜伽的甚深力量，對此法獲得最勝信心的，具有智慧之眼的持明者，名為འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་（調伏眾生勇猛金剛）。愿這位使各種自性解脫的持咒者，爲了諸佛人獅的事業永不衰退地延續下去，發起大愿。

【English Translation】 Now, the teaching of the Prajñāpāramitā Sutra will be explained. Because it is combined with the instructions of the Great Regent Bodhisattva, it is a special gateway to gaining a profound and vast understanding, so it is very important. Containing the Hundred Thousand Verse Prajñāpāramitā, three hundred volumes, one hundred and twenty questions and answers, eleven categories, one hundred and eighteen commentaries, three hundred and sixty commentary roots, five methods of explanation, and seventy-two chapters, and applicable to all six mother texts from the Samgraha (Collection) to the end. By combining the essence of these texts—the Guṇaratna Samgraha (Collection of Precious Qualities)—with this text, one can also understand the meaning of other texts and comprehend all the profound and vast key points. Therefore, one must engage in it with reverence and constant diligence. The Tathāgata once said to Ānanda: 'Even if all the Dharma I have taught you is forgotten and lost, it is not permissible to lose even a single word of the Prajñāpāramitā.' Therefore, with a mind of repaying the Tathāgata's kindness and remembering his grace, protect this Prajñāpāramitā without allowing it to be lost. This is very important. Enter the profound meaning through the words of the noble ones, and generate correct realization through the words that contain the key points. Those who speak well of the supreme Dharma are difficult to find, so the wise should cherish it like taking a jewel from the mud. To show the excellent path walked by the Buddhas and their children, may the accumulation of merit, generated with pure intention, be as pure as the full moon. May the merit thus obtained, in all times and places, prevent the Mother of the Buddhas from declining. May my aspirations be fulfilled through the power of unwavering aspiration, just as the intentions of Maitreya and Mañjuśrī!' These words were completed on the twenty-fifth day of the Chrum month in the fifteenth cycle, the Fire Dog year, by the power of མཐུ་བརྟན་པ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པས་ (Thubten Jampel Gyepai), who has long had faith in this Dharma. May this virtue cause the precious Dharma to flourish in all times and places! Om Svasti! The Buddhas who, with great compassion, guide beings in the five degenerate ages, and are praised like lotuses, the essence of their precious Dharma treasury is this supreme Prajñāpāramitā. The Vidyādhara (knowledge holder) with the eye of wisdom, who has attained supreme faith in this Dharma solely through the profound power of inner yoga, is named འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ (Dro Dul Pawo Dorje). May this mantra holder, who liberates various natures in their own place, generate great aspiration so that the activity of the Buddhas, the lions among humans, may continue undiminished until the end of time.

---

ད་དག་པས་བསྐུལ་ཞིང་སྤར་དུ་བསྒྲུབས། །འདི་ཡི་ལེགས་བྱས་ཟླ་འོད་ཀུནྡ་ལྟར། །མཆོག་ཏུ་དག་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཐོབ་པ། །འཁོར་གསུམ་དམིགས་པས་མ་བསླད་ཆོས་དབྱིངས་ངང་། །ཐབས་མཁས་ཟབ་མོས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བྱས་པས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་འབྲེལ་ཐོགས་གཙོ་བྱས་ཏེ། །མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན་ཀྱང་ཀུན་བཟང་དང་། །འཇམ་པའི་དབྱངས་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །རྣམ་ཐར་རྒྱ་མཚོར་མངའ་དབང་འབྱོར་བར་ཤོག །བསྟན་འཛིན་དམ་པ་ཞབས་བརྟན་བཞེད་པ་གྲུབ། །བསྟན་པ་རིན་ཆེན་ཕྱོགས་བརྒྱར་རྒྱས་པ་དང་། །མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ཀུན་བདེ་ཞིང་ཆོས་དང་ལྡན། །ཀུན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །རྒྱལ་བ་ཉི་མ་དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་ཅན། །ཚོགས་མཆོག་པདྨའི་ཚལ་རབ་རྣམ་རྒྱས་པ། །དགེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་དཔལ་དེས་ནི། །རྨད་བྱུང་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་དུ་འབར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་ 24-1-176a རིག་འཛིན་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་མཆོག་གིས་གཞུང་འདི་སྤར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་པའི་ཚེ། སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཏུ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་དགའ་བ་ཆུ་འབྲུག་གི་ལོའི་ཁྲུམས་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་གཟའ་རྒྱུ་སྐར་དགེ་བའི་དུས་ཀྱི་ཆར་གང་ཤར་སྨྲས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག ཅེས་པའང་རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་སྤར་དུ་བསྒྲུབ་དགེས་འབྲེལ་ཐོག་མ་གྱུར་རྣམ་མཁྱེན་རྫོགས་བྱང་མྱུར་ཐོབ་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག མངྒ་ལཾ། དགེའོ། ། དགེའོ།། །། 24-1-176b empty page 24-2-1a

目錄 集疏入佛母妙言中隨經論方便.米旁言教 說隱義如道現觀 第一品發心 第二品思三乘道 第三品基智 第四品等正加行 第五品頂加行 第六品次第加行 第七品剎那加行 第八品說法身體性

【現代漢語翻譯】 以此善行激勵並促成印製，愿此善行的光輝如月光和昆達花般皎潔。 愿獲得至純自性者，不為三輪執著所染，安住於法界本性之中。 以善巧方便和甚深之愿迴向，愿與此法結緣者， 乃至一切眾生，皆能如普賢菩薩和文殊菩薩般，獲得不可思議的解脫功德。 愿護持正法之士長久住世，心願圓滿，愿珍貴的佛法弘揚於四面八方， 愿遍佈虛空的眾生皆得安樂，具足佛法，愿一切眾生皆能證得法身智慧。 愿如日般的嘉瓦（Gyalwa，勝利者，指佛陀）和具足正法光芒者， 令殊勝的蓮花苑盛開，以吉祥之光， 帶來晝日的繁榮，愿奇妙的吉祥光芒熾盛！ 此乃持明者（Rigdzin，明咒士）拿措讓卓（Natsok Rangdrol）尊者希望印製此書時，由著作者麥彭南嘉（Mipham Namgyal，不敗尊勝）於水龍年（藏曆）上弦月之吉日所作之印經祈願詞，愿吉祥！ 此外，由第五世圓滿化身圖旦秋吉多杰（Thubten Chokyi Dorje）促成印製，愿所有結緣者迅速獲得圓滿正覺，愿吉祥！ 吉祥！吉祥！ 目錄 集疏入佛母妙言中隨經論方便。麥彭言教 說隱義如道現觀 第一品 發心 第二品 思三乘道 第三品 基智 第四品 等正加行 第五品 頂加行 第六品 次第加行 第七品 剎那加行 第八品 說法身體性

【English Translation】 May this virtuous deed encourage and facilitate printing, and may the splendor of this virtuous deed be as radiant as the moonlight and the Kundala flower. May those who attain the perfectly pure essence, unblemished by the clinging of the three spheres, abide in the nature of Dharmadhatu. By dedicating with skillful means and profound aspiration, May all beings connected with this Dharma, without exception, attain inconceivable liberation and power, like Samantabhadra and Manjushri. May the upholders of the Dharma live long and have their wishes fulfilled, may the precious Dharma flourish in all directions, May all beings pervading the sky be happy and endowed with Dharma, and may all attain the state of Dharmakaya wisdom. May the Gyalwa (Victorious One, referring to the Buddha), like the sun, and the one with the rays of the true Dharma, Cause the supreme lotus garden to fully bloom, with the glory of bringing prosperity to the day, May the wondrous auspicious glory blaze forth! This was written by the author Mipham Namgyal when Rigdzin Natsok Rangdrol wished to print this book, as a prayer for printing, on an auspicious day of the waxing moon in the Water Dragon year. May it be auspicious! Furthermore, may the Fifth Perfect Incarnation Thubten Chokyi Dorje facilitate the printing, may all those connected swiftly attain perfect enlightenment. May it be auspicious! Auspicious! Auspicious! Table of Contents Collected Commentary Entering the Mother's Profound Words, Following Sutras and Treatises. Mipham's Instructions Explaining Hidden Meanings Like the Path of Manifestation Chapter One: Generating the Mind of Enlightenment Chapter Two: Contemplating the Paths of the Three Vehicles Chapter Three: Ground Wisdom Chapter Four: Equalizing Application Chapter Five: Peak Application Chapter Six: Gradual Application Chapter Seven: Instantaneous Application Chapter Eight: The Nature of the Speaker's Body

---