jmp2404_辨原識光明義,大圓滿基,道,果.分別明顯智.g2.0f

局米旁大師教言集MP270辨原識光明義,大圓滿基,道,果.分別明顯智 24-3-1a 辨原識光明義,大圓滿基,道,果.分別明顯智 ༄༅། །ནིཛདྷིབིམལསྱཱརྠཾབིཏྟོཨཏིམཧཱམཱུལབནྠིཕལཱནཱཾབིབྷེདབྷཱཔྲཛྙཱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 24-3-1b ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ། གདོད་ནས་རྣམ་དག་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས། །སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡུལ། །དོན་དམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གཉིས་མེད་མོས། །རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རིག་འཛིན་འཕགས་པའི་ཚོགས། །གང་ལས་གཤེགས་པའི་ལམ་མཆོག་ཟླ་མེད་ཕུལ། །རང་གནས་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའི་གསང་མཛོད་མཆོག །དོན་བརྒྱུད་མན་ངག་ཇི་བཞིན་འདིར་གསལ་བྱ། །དེ་ལ་རྒྱལ་བས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྒོ་ཇི་སྙེད་བཞུགས་པ་དེ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པའི་སྐྱེལ་སོ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ 24-3-2a འོད་གསལ་བའི་གཉུག་སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐུག་སྟེ། ཡེ་ཐོག་གཞི་ཡི་འོད་གསལ། གདོད་མའི་གནས་ལུགས་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེའི་ངང་ནས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤར་ཞིང་དེ་ལ་གནས་བཞིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཅིག་མི་སྲིད་དོ། །འདི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་སྐུ་དང་། མཐར་ཐུག་སྒྲིབ་པ་གློ་བུར་བག་ཆགས་བཅས་དག་པའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་ཡིན། མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་ས་དང་ཐེག་ཆེན་འགོག་བདེན་དོན་འདྲ། དེ་ལ་འཁྲུལ་གྲོལ་གཉིས་མེད་དེ་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ 24-3-2b ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཀ་དག་དང་། སྟོང་རྐྱང་མིན་པས་གསལ་བ་རིས་མེད་དམ་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་རང་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཞེས་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་དག་པའི་ཆ་ནས་དབྱིངས། རང་གདངས་གསལ་བའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས། དབྱིངས་ཡེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ། ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན། གཉུག་མའི་སེམས། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས། གཉུག་མའི་ཡིད། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་སོགས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་སྟེ་དོན་དུ་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཤར་བ་ནི། མ་རྟོགས་པ་འཁོར་བའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་རྟོགས་ཆོས་ཅན་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་གཉིས་ཆོས་ཅན་དུ་སྣང་ཞིང་མི་མཉམ་པ་བདག་གཞན་བཟང

【現代漢語翻譯】 辨原識光明義，大圓滿基、道、果，分別明顯智 局米旁大師教言集MP270辨原識光明義，大圓滿基，道，果。分別明顯智 ༄༅། །ནིཛདྷིབིམལསྱཱརྠཾབིཏྟོཨཏིམཧཱམཱུལབནྠིཕལཱནཱཾབིབྷེདབྷཱཔྲཛྙཱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 對本有心性光明之義進行辨析，名為《大圓滿基、道、果之辨別智慧顯現》 ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ། 頂禮上師文殊智慧勇識！ གདོད་ནས་རྣམ་དག་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། 本初即凈本有金剛心, རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས། 自性光明無為之法界, སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡུལ། 遍佈輪涅各自自證境, དོན་དམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གཉིས་མེད་མོས། 勝義大圓滿中無二信。 རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རིག་འཛིན་འཕགས་པའི་ཚོགས། 諸佛佛子持明聖者眾, གང་ལས་གཤེགས་པའི་ལམ་མཆོག་ཟླ་མེད་ཕུལ། 從彼所出殊勝無上道, རང་གནས་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའི་གསང་མཛོད་མཆོག 自身本智密意之寶藏, དོན་བརྒྱུད་མན་ངག་ཇི་བཞིན་འདིར་གསལ་བྱ། 如實闡明意義傳承訣。 因此，如來所善說的經和續的一切法門，其究竟的意趣歸結于自性光明的本有心性，即俱生智慧的自性大圓滿。原本基的光明，原始的本性，是一切法的究竟法性。從它的體性中，顯現出輪迴和涅槃的一切現象，除了它之外，不可能有其他的法。 因為這是解脫之處，所以本性是究竟的法身，究竟的障礙是連同習氣在內的所有暫時性的遮障都得以清凈之時的大乘滅諦。究竟的解脫之處和大乘滅諦意義相同。其中，迷亂和解脫無二無別，是自性大平等，是沒有任何造作的本來清凈，不是空無一物，而是無有侷限的明，沒有侷限和偏袒的自顯任運。因為是輪迴和涅槃一切現象的來源，所以稱為遍及一切的慈悲，這就是本性。從清凈的角度來說是法界，從自顯的角度來說是自生智慧。法界和智慧無二無別的角度來說是菩提心，本來清凈任運自成。本體是空性，自性是光明，是具有慈悲周遍的智慧三身。本有心性，勝義菩提心，自性光明心，本有之意，心之金剛，遍空空性金剛等等，都只是自生智慧的不同名稱而已，實際上沒有差別。從它的體性中顯現出輪迴和涅槃，在沒有證悟的輪迴時期，因為沒有證悟法性，所以顯現為能取所取的各種現象，顯現為二元對立，不平等，自他好壞等等。

【English Translation】 Distinguishing the Meaning of Original Awareness Luminosity, Great Perfection Base, Path, and Result: A Clearly Differentiated Wisdom Collection of Instructions by Ju Mipham Rinpoche MP270 Distinguishing the Meaning of Original Awareness Luminosity, Great Perfection Base, Path, and Result: A Clearly Differentiated Wisdom ༄༅། །ནིཛདྷིབིམལསྱཱརྠཾབིཏྟོཨཏིམཧཱམཱུལབནྠིཕལཱནཱཾབིབྷེདབྷཱཔྲཛྙཱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། An Examination of the Meaning of the Innate Mind's Luminosity, titled 'The Manifestation of Wisdom Differentiating the Great Perfection Base, Path, and Fruit'. ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ། Homage to the Guru, Manjushri Jñanasattva! གདོད་ནས་རྣམ་དག་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། Primordially pure, innate vajra mind, རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས། Self-luminous, uncompounded expanse, སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡུལ། All-pervading samsara and nirvana, individually self-aware realm, དོན་དམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གཉིས་མེད་མོས། In ultimate Great Perfection, unwavering non-dual faith. རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རིག་འཛིན་འཕགས་པའི་ཚོགས། Victorious ones and their heirs, assembly of vidyadharas and noble ones, གང་ལས་གཤེགས་པའི་ལམ་མཆོག་ཟླ་མེད་ཕུལ། Offering the supreme, peerless path from which they have departed, རང་གནས་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའི་གསང་མཛོད་མཆོག Supreme secret treasury of self-abiding jñana's intention, དོན་བརྒྱུད་མན་ངག་ཇི་བཞིན་འདིར་གསལ་བྱ། Here, I will clarify the meaning lineage's instructions as they are. Therefore, all the Dharma doors of Sutra and Tantra that the Victorious Ones have well-spoken, their ultimate intention culminates in the naturally luminous innate mind, the spontaneously arisen wisdom of the Great Perfection. The luminosity of the original ground, the primordial state, is the ultimate nature of all phenomena. From its essence, all appearances of Samsara and Nirvana arise, and apart from it, no other Dharma is possible. Because this is the place of liberation, the ultimate Dharmakaya of the natural state, and the ultimate cessation of the Great Vehicle when all adventitious obscurations, including habitual tendencies, are purified. The ultimate place of liberation and the cessation of the Great Vehicle have the same meaning. In this, confusion and liberation are non-dual, it is the great equality of self-nature, the original purity without any fabrication, not merely emptiness, but clear and without limits, spontaneously perfect without partiality. Because it is the source of all appearances of Samsara and Nirvana, it is called all-pervading compassion, which is the natural state. From the aspect of purity, it is the Dharmadhatu; from the aspect of self-display, it is self-arisen wisdom. From the aspect of the inseparability of Dharmadhatu and wisdom, it is Bodhicitta, originally pure and spontaneously perfect. Its essence is emptiness, its nature is luminosity, and it is the three wisdoms of all-pervading compassion. Innate mind, ultimate Bodhicitta, self-luminous mind, innate intention, Vajra of mind, all-pervading Vajra of space, etc., are merely different names for this self-arisen wisdom, and in reality, there is no difference. From its essence, Samsara and Nirvana arise. In the time of Samsara, due to not realizing the nature of reality, it appears as various phenomena of grasping and being grasped, appearing as duality, inequality, self and other, good and bad, etc.

---

་ངན་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་། རྟོགས་པའི་ཚེ་མྱང་འདས་སམ་རྣམ་བྱང་གི་ཐ་སྙད་ཅན་གྱི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ 24-3-3a མ་འདས་པར་རྟོགས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་རྣམ་གྲོལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པར་འཆར། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དང་ཚུལ་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་པས་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། གཉིས་སྣང་ཅན་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་སྨྲ་བ་ལ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཚུལ་གྱིས་ནམ་ཡང་གནོད་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་དུས་ན། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འཛིན་གྱི་དེའི་ཆོས་ཉིད་མི་ཤེས། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ཚེ། སེམས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚུལ་འབའ་ཞིག་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མི་རྙེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་བས། གསང་སྙིང་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། ། 24-3-3b སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་འདི་ཡིན། སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་ཟིན་མིན་པ་དང་། སྨིན་ཟིན་མིན་པ་དེ་ཆོས་སྐུ་དངོས་མིན་པས། ད་ལྟའི་གཞི་འདི་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་ཙམ་ལས་སྟོབས་བཅུ་མངོན་གྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་གཞི་དུས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པ་དེ་དངོས་མིན་ཞེས་བསམ་མོད་ཀྱང་། ཡེ་ཐོག་གི་གཞི་དུས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པས། སེམས་ཅན་ཀྱང་མིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མིན་ཏེ། རྟོགས་ཟིན་འཁྲུལ་ཟིན་གང་ཡང་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་ཚེ་གཞི་སྣང་འདི་ལས་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ལམ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། གྲོལ་བ་ནི་གཞི་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། འཁྲུལ་པ་ནི་གཞི་མ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས།གཞི་སྣང་ཉིད་ཤར་ཚེ་རྟོགས་ནས་ཡེ་ཐོག་ཀ་དག་གི་གྲོལ་བར་ཕྱིན་ཚེ་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས། སྟོབས་བཅུ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་ལ་སྟོབས་སོགས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང་། རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ལས་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངོན་གྱུར་དུ་ 24-3-4a གཟིགས་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་ཕལ་པས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེས་ན་གཞི་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངོན་གྱུར་དུ་སྣང་མི་

【現代漢語翻譯】 顯現為輪迴與涅槃的各種現象。證悟之時，在涅槃或完全清凈的名稱下，以證悟法性，了知一切法皆不離此，雖顯現為各種形象，然其體性於法界本性中味一，平等性，無二法之相。證悟之時，一切皆從原始解脫的佛性中顯現。因此，若依于證悟法性自性清凈之理，則視一切顯現皆為自性成佛，以此定見，乃是法性之理，故不謬誤。而具有二元對立顯現者則為謬誤，故二元對立的顯現永遠無法損害說一切皆已成佛之說。因此，當證悟心之法性大圓滿時，一切法皆顯現為清凈之自性。眾生執著於八識聚，卻不知其法性。瑜伽士證悟心之法性智慧時，於一切心中，除此體性之外，絲毫也找不到其他所謂的心。一切法亦如是，皆顯現為清凈智慧之遊舞。如《秘密藏續》所云：『除佛之外的法，非佛所能證得。』此乃其意。若依顯現之理，則基未成熟為果，未成熟者亦非真法身。故認為現在的基只是法身的因，而非顯現十力的佛陀，故基位法身並非真實。然若僅依原始之基位而言，則無解脫與迷亂之名，非眾生亦非佛，因不可能有已證悟或已迷亂。從此基顯現時，從此基顯現中有解脫與迷亂二道，然解脫乃從如實證悟基而來，迷亂乃從不證悟基而來。故基顯現之時，若能證悟而趨入原始本凈之解脫，則為證悟顯現之佛，故具足十力。因此，雖說基不具足十力等涅槃之功德，然此功德本自具足，唯有證悟圓滿之佛陀，方能完全顯現此功德，即使十地菩薩亦無法完全顯現其功德，何況凡夫？因此，基之所有功德皆不能完全顯現。

【English Translation】 It appears as various phenomena of samsara and nirvana. At the time of realization, under the name of nirvana or complete purification, by realizing the dharmata (法性, dharmatā, dharmatā, 法性), it is understood that all dharmas (法, dharma, dharma, 法) do not go beyond this. Although they appear in various forms, their essence is one taste in the dharmadhatu (法界, dharmadhātu, dharmadhātu, 法界) nature, equality, and without the characteristics of duality. At the time of realization, everything appears from the nature of the Buddha of original liberation. Therefore, if based on the principle of realizing the self-nature purity of dharmata, all appearances are seen as naturally enlightened, and this is determined as the principle of dharmata, so there is no mistake. Those with dualistic appearances are mistaken, so dualistic appearances can never harm the statement that everything is already enlightened. Therefore, when the dharmata of mind, Dzogchen (大圓滿, rdzogs chen, mahāsaṃpanna, 大圓滿), is realized, all dharmas appear as pure self-nature. Sentient beings are attached to the eight consciousnesses, but do not know their dharmata. When yogis realize the wisdom of the dharmata of mind, in all minds, they cannot find even a speck of dust called another mind other than this nature. All dharmas are the same, appearing as the play of pure wisdom. As stated in the Guhyagarbha Tantra (秘密藏續, Guhyagarbha Tantra, Guhyagarbha Tantra, 秘密藏續): 'Dharmas other than the Buddha, cannot be attained by the Buddha.' This is its meaning. If based on the principle of appearance, the ground has not yet matured into the result, and what has not matured is not the true dharmakaya (法身, dharmakāya, dharmakāya, 法身). Therefore, it is thought that the current ground is only the cause of the dharmakaya, and not the Buddha who manifests the ten powers, so the ground-level dharmakaya is not real. However, if based solely on the original ground level, there is no name for liberation or delusion, neither sentient being nor Buddha, because there can be no realization or delusion. When the ground appearance arises from this, there are two paths of liberation and delusion from this ground appearance, but liberation comes from truly realizing the ground, and delusion comes from not realizing the ground. Therefore, when the ground appearance arises, if one can realize and enter the liberation of original purity, then it is the Buddha who manifests realization, so he possesses the ten powers. Therefore, although it is said that the ground does not possess the qualities of nirvana such as the ten powers, these qualities are inherently present, but only the Buddha who has perfected realization can fully manifest these qualities. Even the great bodhisattvas of the ten bhumis (地, bhūmi, bhūmi, 地) cannot fully manifest their qualities, let alone ordinary beings? Therefore, all the qualities of the ground cannot be fully manifested.

---

སྣང་ནི། གཞི་ཙམ་གྱི་ངོས་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་དེ་ཇི་བཞིན་པར་རྟོགས་པ་པོ་སངས་རྒྱས་དང་། མ་རྟོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱེ་དགོས་ཏེ། གདོད་མ་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་འཁོར་འདས་གང་གི་དུས་སུའང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་གཉུག་མ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་དེའི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལས་མ་གཡོས་ན་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དབུས་མཐའ་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདི་གློ་བུར་བྱུང་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་གློ་བུར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས་དེའི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་མེད་དང་། ལོངས་སྐུའི་མཚན་དཔེ་དང་ཞིང་ཁམས་སོགས་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་ཡོད་དམ་མེད་བཅས་བསམ་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལས་མ་གཡོས་པའི་དུས་ན་སྟོང་གསལ་མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོ་ཙམ་དུ་གནས་པར་བརྗོད་དགོས་ཀྱི། དེའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་མ་བྱུང་བས། དག་པའི་ 24-3-4b ཡོན་ཏན་རྣམས་དབྱེར་མེད་ཡིན་རུང་། དེ་དང་དེའི་ཆར་འབྱེད་པ་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཡེ་སྟོང་འོད་གསལ་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་མཉམ་བཞག་ལྟར་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་བཅུ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡུལ་གནས་དང་གནས་མིན། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་སོགས་མཁྱེན་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་དཔྱད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དབྱིངས་ལ་འཆར་རུང་གི་ཆ་ཙམ་དུ་འདོད་དམ་ཞེ་ན། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་གཞིའི་ལྡོག་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་མི་རུང་བ་མེད་དེ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས། ང་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་འདི་ལྟར་གནས་ཏེ། གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགག་པར་གསལ་བ། གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུ་ཡི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་སོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། ། 24-3-5a མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱིའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པ་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དང་། །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕ

【現代漢語翻譯】 顯現（སྣང་ནི།）：並非僅僅從基（གཞི་）的角度而言，而是要根據證悟基的佛陀和未證悟的眾生的顯現來區分。原始基的法性（ཆོས་ཉིད།）在輪迴（འཁོར་བ།）或涅槃（མྱ་ངན་འདས།）的任何時候都不會改變，這被稱為本初（གཉུག་མ།）。解脫（གྲོལ།）和迷亂（འཁྲུལ།）都是從它的力量中顯現的突發（གློ་བུར་བ།）現象。如果基沒有動搖，輪迴和涅槃都不會顯現。 因此，《中邊分別論》（དབུས་མཐའ་）中說：『輪迴與涅槃，二者皆突發。』（འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདི་གློ་བུར་བྱུང་བ་སྟེ། །）如此，如果從不屬於輪迴或涅槃的原始基的實相（གནས་ལུགས།）的本體（ངོ་བོ།）的角度來看，十力（སྟོབས་བཅུ།）的智慧（ཡེ་ཤེས།）是否顯現，以及報身（ལོངས་སྐུ།）的相好（མཚན་དཔེ།）和凈土（ཞིང་ཁམས།）等是否圓滿存在，都不是需要思考的問題。因為在基沒有動搖的時候，它僅僅存在於空明無邊的大狀態中。那時，由於沒有佛陀和眾生的區分，即使清凈的功德（ཡོན་ཏན།）沒有分別，也是不可思議的。例如，就像聖者在修學道時，二取（གཉིས་སྣང་）消失在空性光明（ཡེ་སྟོང་འོད་གསལ།）中的等持（མཉམ་བཞག）一樣，沒有任何戲論（སྤྲོས་པ།）存在。 十力是指有境智慧（ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས།）從了知對境（ཡུལ་）的處與非處（གནས་དང་གནས་མིན།），以及所化眾生的根器（ཁམས།）、意樂（དབང་）、想法（བསམ་པ་）等方式來觀察的角度而言。那麼，是否認為如所有智（ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས།）和身（སྐུ།）等廣大的功德僅僅是法界（དབྱིངས་）中可以顯現的部分呢？如果從基、道、果（གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་）的角度來區分，從基的角度承認這一點也沒有問題，因為這是從顯現方式的角度來說的。正如大圓滿（རྫོགས་ཆེན་）的續部（རྒྱུད།）中所說：『在我不存在之前，基如此存在，被稱為原始清凈大基（གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་），存在於本體（ངོ་བོ།）、自性（རང་བཞིན།）、大悲（ཐུགས་རྗེ།）三種狀態中。本體是不變的智慧，無礙顯現，被稱為童瓶身（གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུ།）的實相。自性是五光（འོད་ལྔ།）的顯現，無有止息。大悲的顯現就像無雲的虛空。』 以及《摧破金剛論》（ཐལ་འགྱུར།）中說：『本體原始清凈智慧中，無有無明與存在之名，無有一與二之數。以分別念無法成立有或無，何處無生之法性中，甚至無有智慧之成立。無有言詞與表達之成立，不住于邊，自明自知，言說執著名相已窮盡。無有因與緣之數，無有二取對境與有境，任何體性皆無有。』（ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱིའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པ་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དང་། །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕ）

【English Translation】 Appearance (སྣང་ནི།): It is not merely from the perspective of the ground (གཞི་), but must be distinguished based on the appearance to the Buddha who has realized the ground as it is, and to sentient beings who have not realized it. The dharma-nature (ཆོས་ཉིད།) of the primordial ground, which does not change at any time in samsara (འཁོར་བ།) or nirvana (མྱ་ངན་འདས།), is called original (གཉུག་མ།). Liberation (གྲོལ།) and delusion (འཁྲུལ།) are both sudden (གློ་བུར་བ།) phenomena that arise from its power. If the ground does not waver, neither samsara nor nirvana will appear. Therefore, it is said in the Madhyāntavibhāga (དབུས་མཐའ་): 'Samsara and nirvana, both are sudden.' (འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདི་གློ་བུར་བྱུང་བ་སྟེ། །) Thus, if we consider the essence (ངོ་བོ།) of the original ground's state (གནས་ལུགས།), which is not divided into samsara or nirvana by suddenness, it is not a matter to be considered whether the wisdom (ཡེ་ཤེས།) of the ten powers (སྟོབས་བཅུ།) is manifest or not, and whether the marks and signs (མཚན་དཔེ།) of the sambhogakaya (ལོངས་སྐུ།) and the pure lands (ཞིང་ཁམས།) are completely present or not. Because when the ground has not wavered, it is said to exist only in a vast state of emptiness and clarity, free from extremes. At that time, since there is no distinction between Buddha and sentient beings, even though the pure qualities (ཡོན་ཏན།) are inseparable, they are inconceivable because there is no separation into this and that. For example, just as in the samadhi (མཉམ་བཞག) of a noble one who is learning the path, the dualistic appearance (གཉིས་སྣང་) vanishes into the empty luminosity (ཡེ་སྟོང་འོད་གསལ།), there is no elaboration (སྤྲོས་པ།) whatsoever. The ten powers refer to the perspective of the knowing consciousness (ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས།) examining the ways of knowing the place and non-place (གནས་དང་གནས་མིན།) of the object (ཡུལ་), as well as the faculties (ཁམས།), inclinations (དབང་), and thoughts (བསམ་པ་) of those to be tamed. So, do you think that the vast qualities such as the knowledge of all things (ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས།) and the body (སྐུ།) are merely parts that can appear in the dharmadhatu (དབྱིངས་)? If we divide it from the perspective of the ground, path, and result (གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་), it is okay to acknowledge this from the perspective of the ground, because it is spoken from the perspective of appearance. As it is said in the tantras (རྒྱུད།) of Dzogchen (རྫོགས་ཆེན་): 'Before I existed, the ground existed in this way, called the great original purity ground (གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་), existing in the three states of essence (ངོ་བོ།), nature (རང་བཞིན།), and compassion (ཐུགས་རྗེ།). The essence is the unchanging wisdom, appearing unceasingly, called the reality of the youthful vase body (གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུ།). The nature is the unceasing appearance of the five lights (འོད་ལྔ།). The appearance of compassion is like a cloudless sky.' And in the Tathāgatagarbha Tantra (ཐལ་འགྱུར།) it says: 'In the essence, the original purity wisdom, there is no name of ignorance or existence, there is no number of one or two. There is no establishment of existence or non-existence by conceptual thought, in the unborn dharma-nature, there is not even the establishment of wisdom. There is no establishment of word or expression, not abiding in extremes, self-knowing and self-aware, the grasping of speech and the end of names are exhausted. There is no number of causes and conditions, there is no dualistic object and subject, there is no nature whatsoever.' (ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱིའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པ་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དང་། །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕ)

---

ྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་ཅན་རགས་པ་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞི་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་ཁས་ལེན་མི་རུང་བས། གཞི་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཚད་འབྲས་བུ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་མི་རིགས་ཏེ། གཞི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་པ་མིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཐོག་གི་གཞི་མ་གཡོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞི་སེམས་ཅན་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་དུ་ཁས་ལེན་པ་མིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་དུས་ན་སུ་ཞིག་གིས། འདི་ནི་གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་ཁམས། འདི་ནི་ལམ། འདི་ནི་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ 24-3-5b ཞེས་བརྗོད་པའང་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་གཡོས་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ན། གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་། ཡེ་ནས་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིག་པས་དག་པ་འགྲུབ་ལ། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་གནས་པའང་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་པའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཆ་ཟད་པ་ན། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་དུ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའང་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་མ་འདས་པའི་གནད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ཅིག་ཆར་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དབང་བཙན་བྱས་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་ཡེ་ནས་གོས་མ་མྱོང་བ་ཡིན་ཡང་། སྒྲིབ་གཉིས་མ་སྤང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པར་མ་ཟད། སྒྲིབ་གཉིས་ཅི་རིགས་ 24-3-6a སྤངས་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཅི་རིགས་མངོན་དུ་གྱུར་ནའང་། སངས་རྒྱས་ལྟར་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པས་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལ་དགོངས་ནས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དབྱིངས་དེ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་ཡིན་པ་ཙམ་གཟིགས་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་མངོན་གྱུར་དུ་གཟིགས་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ལས་འདས་པ་ད

【現代漢語翻譯】 『無有生。無有滅。有境粗分已窮盡。』等等所說之義應如是理解。如果這樣，就不能承認基（指一切眾生的心性）中功德圓滿，因此，不能承認基本身遍及果位原始成佛的自性。只能承認基是自性清凈的佛，而不是證悟了具有二種清凈的究竟果位的體性。如果有人認為，在這種原始的、未變動的基的狀態下，不能承認基是眾生，果是佛，二者無別。因為在佛與眾生沒有分別的時候，誰會說：『這是基眾生的蘊、界。這是道。這是究竟清凈的果。』 因此，當基顯現為基相，變動而顯現為眾生和佛兩種狀態時，基眾生的蘊、界、處等，也以本來離垢的蘊、界、處，自性清凈空性的智慧來確定清凈。雖然顯現為佛和眾生兩種狀態，但安住于輪迴與寂滅平等性的狀態，也由大平等的法性來成就。如此確定之後，通過串習達到究竟，當二障及其習氣都清凈時，遮蔽法性的部分消失，就會生起如實照見法性的佛陀的等持智慧。在安住于這種等持狀態時，所有作為所緣的法，都不會超出法性的範圍，以這種方式同時照見二諦。在佛的果位上，十力功德會顯現。因此，如果以法性的本來狀態為準，即使法性從未被二障及其習氣所染污，但對於尚未斷除二障的眾生來說，法性也不會如實顯現。不僅如此，對於斷除了相應二障的聖者學道位者來說，即使法界功德的部分顯現，但也不會像佛一樣顯現法界的所有功德，因此沒有十力智慧。考慮到這種方式，如來藏唯是佛的境界，即使是十地自在者，也僅僅是見到法界具有原始功德，而不能如實見到功德顯現。經中是這樣說的。如果這樣，如實照見法界究竟功德的佛陀的十力等無漏法，其數量超過了微塵的數量。

【English Translation】 『There is no birth. There is no cessation. The coarse aspects of objects have been exhausted.』 The meaning of these and other statements should be understood as such. If so, one cannot assert that the qualities are spontaneously perfect in the ground (referring to the mind-essence of all beings). Therefore, it is not appropriate to assert that the ground itself pervades the nature of the primordially enlightened fruit. One can only assert that the ground is merely the Buddha of self-nature purity, and not the essence of the ultimate fruit of possessing two purities. If one thinks that in such a state of the original, unmoved ground, it is not possible to assert that the ground is sentient beings and the fruit is Buddha, without distinction, because when there is no distinction between Buddha and sentient beings, who would say: 『These are the aggregates, elements, and sources of the ground sentient beings. This is the path. This is the ultimately pure fruit.』 Therefore, when the ground manifests as the appearance of the ground, changing and appearing as two states of sentient beings and Buddha, the aggregates, elements, and sources of the ground sentient beings are also determined to be pure by the wisdom of self-nature purity emptiness as the aggregates, elements, and sources that are originally free from obscurations. Although appearing as two states of Buddha and sentient beings, the state of abiding in the equality of samsara and nirvana is also accomplished by the nature of great equality. After such determination, through the ultimate practice, when the two obscurations and their habitual tendencies are purified, and the part that obscures the nature of reality is exhausted, the samadhi wisdom of the Buddha who directly sees the nature of reality as it is arises. While abiding in this samadhi, all phenomena that are objects of contemplation do not go beyond the scope of the nature of reality. In this way, the two truths are seen simultaneously. In the state of Buddhahood, the ten powers of qualities manifest. Therefore, if the natural state of reality is taken as the standard, even though the nature of reality has never been stained by the two obscurations and their habitual tendencies, for sentient beings who have not abandoned the two obscurations, the nature of reality does not manifest as it is. Moreover, for the noble ones in the stage of learning who have abandoned the corresponding two obscurations, even if a portion of the qualities of the realm of reality manifests, they do not manifest all the qualities of the realm of reality like the Buddha, and therefore do not have the wisdom of the ten powers. Considering this way, the Tathagatagarbha is only the realm of the Buddha. Even the masters of the ten bhumis only see that the realm is inherently endowed with qualities, but they cannot see the qualities manifest. This is what the sutras say. If so, the ultimate qualities of the realm of reality, such as the ten powers of the Buddha who sees them as they are, and the number of uncontaminated dharmas, exceed the number of dust particles.

---

ེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་མིན་པས། དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ངང་ཚུལ་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་འཁོར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་པས། ད་ལྟ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་གྱུར་རུང་མ་གྱུར་རུང་། 24-3-6b དག་པ་དང་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་རུང་མ་སྣང་རུང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། མ་དག་འཁོར་བ་ལྟར་སྣང་བའི་གཞི་རྣམས། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་དགོངས་པ་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་ཚུལ་ཡིན་ལ། ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་བཅད་པ་ལྟར་སྒོམ་པས་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་སྤྱོད་པས་བོགས་བཏོན་པས། གཞི་ཇི་ལྟར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དོན་དེ། སྒོམ་པ་པོའི་གང་ཟག་གིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྱུང་སྟེ། མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འབྱུང་ཞིང་། ལྟ་བས་གཞི་དག་མཉམ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ད་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་པ་ལྟར། གོམས་པ་རྫོགས་ནས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་གདོད་མའི་མགོན་པོས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་འཁྲུལ་བ་སྤང་དུ་མེད་པར་གཞི་སྣང་གི་ཐོག་ནས། གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐོག་ 24-3-7a མའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་འཁྲུལ་བར་སྐྱེས་ཟིན་པས་འཁྲུལ་བ་སྤང་དུ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་མིན་ནོ་སྙམ་ན། གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས། གཞི་སྣང་གི་དུས་ནའང་འཁྲུལ་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ངེས་ཏེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་བ་གློ་བུར་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་མི་འཆར་ཡང་། དེ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དབང་བཙན་དུ་མི་བྱ་སྟེ། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་གནས་ལུགས་དཔྱོད་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གཟིགས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། ཐོག་མའ

【現代漢語翻譯】 因此，這些功德是法界的功德，而不是其他（事物）的功德。所有未超出法界自性清凈狀態的法，都以各自的本然狀態存在於圓滿報身佛剎的莊嚴宮殿中，以及天神、天女、主尊和眷屬等形象之中。因此，現在這些不凈的顯現，也未超出與法界無二的自生智慧的顯現。所以，無論功德是否顯現， 無論顯現為清凈還是不清凈，所有基、道、果的法，都是如來一切種智（梵文：sarvākārajñāna，一切相智）的自性身（梵文：svabhāvikakāya）的自性中成佛的。似乎顯現為不清凈輪迴的基，其自性本自具足清凈大智慧的果，確立此點即是以見解確立本自成佛的觀點。如見解所決定的那樣，通過修持來體驗，通過行持來增進，那麼，如基如何本自成佛那樣確立的意義，就會在修行者身上顯現，直至究竟成佛。當以見解確立的基大平等性的究竟意義顯現時，在顯現上也被稱為成佛。如同本自成佛無法通過新道來成就一樣，當串習圓滿而顯現時，也安立成佛之名。如此這般的意義，原始怙主（梵文：Ādi-Buddha，原始佛）已經證悟，從基顯現之初就無需斷除錯亂，在基位上獲得解脫，因此被稱為初始佛（梵文：Ādi-Buddha）。 爲了初始佛的如此觀點，必須承認本自成佛。如果認為眾生與此不同，因為已經產生錯亂，所以可以斷除錯亂，因此不是佛，那麼，基上沒有錯亂，所以在基顯現之時，也完全確定沒有錯亂的自性，不會超出自性清凈的法性。因此，雖然對於具有暫時性錯亂的眾生而言，基和果的無別不會顯現，但這僅僅是錯亂的顯現，所以不能讓它佔據主導地位。如經云：『眼耳鼻非量，舌身意亦然，設若彼等量，聖道于誰益？』因此，應該讓審視實相的無垢智慧的觀察佔據主導地位，如同普賢王如來的觀察一樣，必須證成本自成佛，因為是初始的。

【English Translation】 Therefore, these qualities are the qualities of Dharmadhatu (Tibetan: དབྱིངས་, Wylie: dbyings, Sanskrit: dhātu, realm of space), not the qualities of other (things). All dharmas that do not go beyond the state of self-nature purity of Dharmadhatu, exist in their own natural state in the pure palace of the Sambhogakaya (Tibetan: ལོངས་སྐུ།, Wylie: longs sku, Sanskrit: sambhogakāya, enjoyment body) Buddha-field, and in the forms of gods, goddesses, principal deities, and retinues, etc. Therefore, even these impure appearances now do not go beyond the appearance of self-arisen wisdom that is inseparable from Dharmadhatu. So, whether the qualities are manifest or not, whether they appear as pure or impure, all the dharmas of the ground, path, and fruition are enlightened in the nature of the Svabhavikakaya (Tibetan: ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ།, Wylie: ngo bo nyid sku, Sanskrit: svābhāvikakāya, essence body) of the Tathagata's (Tibetan: དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།, Wylie: de bzhin gshegs pa, Sanskrit: tathāgata, thus-gone one) Sarvakarajnana (Tibetan: རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ།, Wylie: rnam pa thams cad pa, Sanskrit: sarvākārajñāna, all-knowing wisdom). Establishing that the ground, which appears as impure samsara, is spontaneously perfect in the nature of the great fruit of pure wisdom, is how the view establishes the perspective of primordial enlightenment. As the view determines, experiencing it through meditation and enhancing it through conduct, the meaning of establishing how the ground is primordially enlightened will manifest in the practitioner, occurring until the ultimate state of Buddhahood. When the ultimate meaning of the great equality of the ground established by the view manifests, it is also called enlightenment in appearance. Just as primordial enlightenment cannot be achieved through a new path, when habituation is perfected and manifests, the name of enlightenment is also given. Such a meaning has been realized by the primordial protector (Tibetan: གདོད་མའི་མགོན་པོ།, Wylie: gdod ma'i mgon po, Sanskrit: Ādi-Buddha, primordial Buddha), from the beginning of the ground appearance, without the need to abandon delusion, liberation is attained on the ground, therefore it is called the initial Buddha (Tibetan: ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས།, Wylie: thog ma'i sangs rgyas, Sanskrit: Ādi-Buddha, primordial Buddha). For such a view of the initial Buddha, it is necessary to accept primordial enlightenment. If it is thought that sentient beings are different from this, because they have already arisen in delusion, so delusion can be abandoned, therefore they are not Buddhas, then there is no delusion on the ground, so even at the time of the ground appearance, it is completely certain that there is no nature of delusion, and it does not go beyond the Dharmata (Tibetan: ཆོས་ཉིད།, Wylie: chos nyid, Sanskrit: dharmatā, suchness) of self-nature purity. Therefore, although the inseparability of the ground and fruit does not appear to sentient beings with adventitious delusion, this is merely a deluded appearance, so it should not be allowed to dominate. As it is said: 'Eyes, ears, and nose are not valid, tongue, body, and mind are also not valid. If these senses were valid, what benefit would the noble path have for whom?' Therefore, the observation of immaculate wisdom that examines the reality should be allowed to dominate, and like the observation of Samantabhadra (Tibetan: ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ།, Wylie: kun tu bzang po, Sanskrit: Samantabhadra, all good), it must be proven that one is primordially enlightened, because it is initial.

---

ི་སངས་རྒྱས་མིན་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་བཅོམ་ནས་གཞི་ཀ་དག་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་གྲོལ་སར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྤང་བྱ་ཡེ་ནས་མེད་པར་དབྱིངས་རང་ 24-3-7b བཞིན་རྣམ་དག་ཟག་མེད་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་པར་གཟིགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟར་གཞི་ལ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་འབྲལ་མི་རུང་དུ་མེད་པར་མི་གཟིགས་ལ། སྤང་བྱ་རྣམས་ཡོད་པར་ཡང་མི་གཟིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་དགོངས་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་དགོངས་པ་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡང་མེད་དེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་བའི་སྣང་བ་རྣམས་མི་བརྟན་པར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའམ་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་སྐུ་དངོས་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་བྱ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བཞིན་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པ་ 24-3-8a དང་། གསལ་བ་དེ་ལོངས་སྐུའི་གཞི་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། འོད་ལྔའི་གདངས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལས་ལོངས་སྐུ་འཆར་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་རིས་མེད་པ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་གཞི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས། གཞི་དུས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རིག་པ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་མི་གཡོ་ལ། དྲི་མ་གློ་བུར་བས་ཡེ་ནས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་འབྱུང་སྙམ་ན། འཁྲུལ་བ་དབྱིངས་ལ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱིངས་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་སུ་འཁྲུལ་ན། དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བའི་སྟེང་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་དབྱིངས་ང་བདག་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ཏེ་འཁྲུལ་ཞིང་། དབྱིངས་སྣང་གི་སྟེང་ནས་དབྱིངས་རྟོགས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་ནས་དག་པ་ཡིན་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་འཁོར་འདས་གང་དུ་སྣང་བའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡོའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་གི་ངོ་བོ་དེ་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་མི་སྲིད་བཞིན་དུ། གཞི་དང་ལམ་ 24-

【現代漢語翻譯】 即使不是真正的佛陀，也能以金剛般的智慧摧毀錯覺的習氣，並在原始清凈、光明廣大的解脫處成佛。過去、現在、未來的所有佛陀都認為，無需斷除任何事物，法界本性清凈，具足無漏功德。他們不會像眾生所見那樣，認為基（gZhi，base）與果的功德不可分割地存在，也不會認為有所謂需要斷除的事物。因此，從凡夫到最高境界的菩薩，他們的見解各不相同。只有佛陀的見解是永恒不變的法性，即平等性。基於這種見解，將基與果視為無二無別的大平等，這是金剛乘最高的見解，是最終的真諦。即使如此，佛陀如實證悟的法性，與法界無二無別的智慧之身，如同虛空般恒常不變。而輪迴的顯現則是無常變幻的。因此，被稱為基、勝義法性之身或法身（chos sku，Dharmakaya）的，才是真正的法身，是所證悟的法身。如此證悟后，在遠離戲論的法界中，能見證一切萬法的智慧法身得以成就。而光明則是報身（longs sku，Sambhogakaya）的根本，是五光（'od lnga，five lights）的顯現之源，由此報身得以顯現。普遍慈悲則是化身（sprul sku，Nirmanakaya）的根本。因此，基位時的三身無別之覺性，其自性本自成佛，即自性身（ngo bo nyid sku，Svabhavikakaya）的自性，不會動搖，且從未被暫時的污垢所染污。如果本自成佛，為何會有錯覺呢？錯覺從未存在於法界中，法界永遠不會有錯覺。那麼是誰有錯覺呢？是從法界中產生的顯現上執著于『我』，因此沒有證悟法界無我的道理，從而產生錯覺。從法界顯現上證悟法界，就會像普賢王如來（Kuntu Zangpo）一樣本自解脫。法界的自性遠離解脫與錯覺，無論顯現為輪迴還是涅槃，都不會偏離其本性。如此，基的法性清凈自性永不改變，基與道（lam，path） 即使不是真正的佛陀，也能以金剛般的智慧摧毀錯覺的習氣，並在原始清凈、光明廣大的解脫處成佛。過去、現在、未來的所有佛陀都認為，無需斷除任何事物，法界本性清凈，具足無漏功德。他們不會像眾生所見那樣，認為基（gZhi，base）與果的功德不可分割地存在，也不會認為有所謂需要斷除的事物。因此，從凡夫到最高境界的菩薩，他們的見解各不相同。只有佛陀的見解是永恒不變的法性，即平等性。基於這種見解，將基與果視為無二無別的大平等，這是金剛乘最高的見解，是最終的真諦。即使如此，佛陀如實證悟的法性，與法界無二無別的智慧之身，如同虛空般恒常不變。而輪迴的顯現則是無常變幻的。因此，被稱為基、勝義法性之身或法身（chos sku，Dharmakaya）的，才是真正的法身，是所證悟的法身。如此證悟后，在遠離戲論的法界中，能見證一切萬法的智慧法身得以成就。而光明則是報身（longs sku，Sambhogakaya）的根本，是五光（'od lnga，five lights）的顯現之源，由此報身得以顯現。普遍慈悲則是化身（sprul sku，Nirmanakaya）的根本。因此，基位時的三身無別之覺性，其自性本自成佛，即自性身（ngo bo nyid sku，Svabhavikakaya）的自性，不會動搖，且從未被暫時的污垢所染污。如果本自成佛，為何會有錯覺呢？錯覺從未存在於法界中，法界永遠不會有錯覺。那麼是誰有錯覺呢？是從法界中產生的顯現上執著于『我』，因此沒有證悟法界無我的道理，從而產生錯覺。從法界顯現上證悟法界，就會像普賢王如來（Kuntu Zangpo）一樣本自解脫。法界的自性遠離解脫與錯覺，無論顯現為輪迴還是涅槃，都不會偏離其本性。如此，基的法性清凈自性永不改變，基與道（lam，path）

【English Translation】 Even if not truly a Buddha, one can destroy the habitual tendencies of delusion with Vajra-like wisdom and attain Buddhahood in the state of liberation that is primordially pure and greatly luminous. All Buddhas of the past, present, and future also perceive that there is nothing to be abandoned, that the nature of reality is inherently pure, and that it is endowed with all uncontaminated qualities. They do not see the qualities of the result as being inseparably present in the ground, as seen by sentient beings, nor do they see that there are things to be abandoned. Therefore, not according to the understanding of ordinary sentient beings up to the greatest Bodhisattvas, but according to the understanding of the sole Buddha, the unchanging nature of reality of the three times, the equality, it is based on that vision that the ground and result are seen as inseparable and the great equality is established. There is no higher view in Vajrayana than this, and it should be understood as the ultimate meaning. Even so, the nature of reality as realized by the Buddha, the wisdom body inseparable from the Dharmadhatu, is as stable and constant as space itself. The appearances of Samsara, however, are impermanent and changing. Therefore, what is called the ground, the ultimate nature of reality, the Dharmakaya (chos sku, Dharmakaya), is the actual Dharmakaya, the Dharmakaya to be realized. Having realized it in this way, the wisdom Dharmakaya that sees all phenomena as inseparable from the expanse free from elaboration is accomplished. And the clarity is the subtle and ultimate basis of the Sambhogakaya (longs sku, Sambhogakaya), the basis for the manifestation of the five lights ('od lnga, five lights), from which the Sambhogakaya arises. Universal and impartial compassion is the ultimate basis for the manifestation of the Nirmanakaya (sprul sku, Nirmanakaya). Therefore, the indivisible awareness of the three Kayas at the time of the ground is primordially enlightened as the essence of the Svabhavikakaya (ngo bo nyid sku, Svabhavikakaya), and it does not waver from its own nature, and because it is never tainted by adventitious stains. If one is primordially enlightened, how can delusion arise? Delusion never exists in the Dharmadhatu, and the Dharmadhatu can never be deluded. So who is deluded? It is by grasping at 'self' on top of the appearances that arise from the Dharmadhatu that one does not realize the meaning of the selflessness of the Dharmadhatu and becomes deluded. By realizing the Dharmadhatu on top of the appearances of the Dharmadhatu, one becomes primordially liberated like Kuntu Zangpo. The nature of the Dharmadhatu is pure from both liberation and delusion, and it does not deviate from its suchness, no matter whether it appears as Samsara or Nirvana. Thus, the pure nature of the ground Dharmata can never change, and the ground and the path (lam, path) Even if not truly a Buddha, one can destroy the habitual tendencies of delusion with Vajra-like wisdom and attain Buddhahood in the state of liberation that is primordially pure and greatly luminous. All Buddhas of the past, present, and future also perceive that there is nothing to be abandoned, that the nature of reality is inherently pure, and that it is endowed with all uncontaminated qualities. They do not see the qualities of the result as being inseparably present in the ground, as seen by sentient beings, nor do they see that there are things to be abandoned. Therefore, not according to the understanding of ordinary sentient beings up to the greatest Bodhisattvas, but according to the understanding of the sole Buddha, the unchanging nature of reality of the three times, the equality, it is based on that vision that the ground and result are seen as inseparable and the great equality is established. There is no higher view in Vajrayana than this, and it should be understood as the ultimate meaning. Even so, the nature of reality as realized by the Buddha, the wisdom body inseparable from the Dharmadhatu, is as stable and constant as space itself. The appearances of Samsara, however, are impermanent and changing. Therefore, what is called the ground, the ultimate nature of reality, the Dharmakaya (chos sku, Dharmakaya), is the actual Dharmakaya, the Dharmakaya to be realized. Having realized it in this way, the wisdom Dharmakaya that sees all phenomena as inseparable from the expanse free from elaboration is accomplished. And the clarity is the subtle and ultimate basis of the Sambhogakaya (longs sku, Sambhogakaya), the basis for the manifestation of the five lights ('od lnga, five lights), from which the Sambhogakaya arises. Universal and impartial compassion is the ultimate basis for the manifestation of the Nirmanakaya (sprul sku, Nirmanakaya). Therefore, the indivisible awareness of the three Kayas at the time of the ground is primordially enlightened as the essence of the Svabhavikakaya (ngo bo nyid sku, Svabhavikakaya), and it does not waver from its own nature, and because it is never tainted by adventitious stains. If one is primordially enlightened, how can delusion arise? Delusion never exists in the Dharmadhatu, and the Dharmadhatu can never be deluded. So who is deluded? It is by grasping at 'self' on top of the appearances that arise from the Dharmadhatu that one does not realize the meaning of the selflessness of the Dharmadhatu and becomes deluded. By realizing the Dharmadhatu on top of the appearances of the Dharmadhatu, one becomes primordially liberated like Kuntu Zangpo. The nature of the Dharmadhatu is pure from both liberation and delusion, and it does not deviate from its suchness, no matter whether it appears as Samsara or Nirvana. Thus, the pure nature of the ground Dharmata can never change, and the ground and the path (lam, path)

---

3-8b དང་འབྲས་བུའི་བཀོད་པ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མུ་མེད་པ། སྔ་མཐའ་དང་ཕྱི་མཐའི་དུས་གཏུགས་པ་མེད་པ། ཤར་ལ་སོགས་ཀྱི་ཆས་ཕྱེ་བའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ།མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད། དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་འབྱེད་པ་མེད་པའི་གཞི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་ངང་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་མི་སྲིད་པར། དེའི་ངང་ལས་རྩལ་ཏུ་ཤར་ཞིང་རྒྱན་དང་རོལ་པར་བཀོད་པ་ཡིན་པས། ཡངས་སོ་ཆེའོ་ཆོས་ཆེན་པོ། །ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དུས་གསུམ་དུས་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་མ་རྫོགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཞི་དུས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་སྟེ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་མ་དག་པས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་མ་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ལམ་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་དག་པའོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་དག་པའོ། །ཞེས་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དུས་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་དང་། དག་མ་དག་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གང་ 24-3-9a ཡང་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་གཡོ་བ་མི་སྲིད་པས་ན། གཞི་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་མ་ངེས་པའི་སྣང་ཚུལ་གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་དང་། ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟར་མི་བཞག་སྟེ། འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་གཞི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡེ་དག །ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་སུ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་པ་དེ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་སྣང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་གཟིགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་གཟིགས་ངོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་བཞེད་པ་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་མ་ཡིན་པར་སུས་ཀྱང་བརྒལ་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་རྣམས་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་ངེས་དོན་ཡིན་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཁྱི་ཕག་སོགས་ཐ་མལ་པའི་རྒྱུད་ན་སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི། 24-3-9b རྒྱུན་ཞུགས་ཞིག་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་དང་། སོ་སྐྱེ་ཕལ་པ་ཞིག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མངོན་གྱུར་ཏུ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པས་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་དེ་འཛིན་པ་དང་། སྔགས་ནང་པ་གཞི་འབྲ

【現代漢語翻譯】 3-8b 果位的顯現：輪迴與涅槃的顯現廣大且無邊無際，沒有起始和終結的時間界限，也沒有東西南北等方位的邊際。總而言之，被法界所包含的一切顯現，在時間和空間上都無法分割，從極其清凈的原始本性中，永遠不會動搖。從那樣的狀態中，自發地顯現，並以莊嚴和嬉戲的方式呈現。啊！多麼廣闊啊，偉大的法！是渺小之物的對治。如是大圓滿在無始無終的時間裡證悟，十方三世的法沒有不圓滿的。 因此，這是基礎時期的法身，由於暫時的遮蔽尚未清凈，所以沒有成熟為果位的自性。這是道時期的法性，各種遮蔽得以凈化。這是果時期的法性，所有暫時的遮蔽完全清凈。』雖然這種執著是眾生顯現的方式，但就法性的實相而言，沒有三時的區分，沒有清凈與不清凈的區分，也沒有眾生與佛等二元對立的差別，而是安住于平等性中，絲毫不會動搖。 24-3-9a 因此，不要將未能如實證悟基礎的、不確定的顯現，視為基礎，即眾生的時期，或道，即菩薩的階段的顯現。在果位，即極其清凈的佛的視角中，基礎本性本身被視為本來清凈，功德本來圓滿。那種見地與證悟究竟實相的智慧，在一切顯現方式上都是一致的。因此，就究竟實相的見地而言，一切法都本來成佛，圓滿於佛的自性中，大圓滿的宗義以此為準則，這是通過終極推理所證成的，任何人都無法反駁。因此，在[大乘]經典中，所說的如來藏（de bzhin gshegs pa'i snying po，梵文：Tathāgatagarbha，梵文羅馬擬音：Tathāgatagarbha，如來藏），十力等功德本來具足，也是同樣的道理，是究竟的意義。然而，就眾生的顯現而言，不要說普通眾生，如狗、豬等庸俗之輩，即使是入流者的證悟， 24-3-9b 以及普通凡夫的智慧，也無法顯現出來。因此，將本來具足功德說成是方便之說，只承認是成佛的因，並持有這種觀點，以及密宗內部的基礎、果...

【English Translation】 3-8b The manifestation of the fruit: The appearance of samsara and nirvana is vast and limitless, without beginning or end in time, and without boundaries in the east, west, south, and north. In short, all appearances encompassed by the Dharmadhatu, without division in time and space, arise spontaneously from the utterly pure original nature, never wavering. From that state, they manifest as adornments and displays. Oh, how vast, the great Dharma! It is the antidote to the small. Thus, the Great Perfection is realized in timelessness, and there is nothing incomplete in the Dharma of the ten directions and three times. Therefore, this is the Dharmakaya (chos sku, Sanskrit: Dharmakāya, Dharmakāya, Body of Dharma) of the base, not yet matured into the nature of the fruit due to temporary obscurations. This is the Dharmata (chos nyid, Sanskrit: Dharmatā, Dharmatā, Suchness) of the path, where various obscurations are purified. This is the Dharmata of the fruit, where all temporary obscurations are completely purified.' Although this clinging is the way things appear to sentient beings, in terms of the nature of reality, there is no division of the three times, no distinction between pure and impure, and no difference between sentient beings and Buddhas, etc., but it abides in equality, never wavering. 24-3-9a Therefore, do not regard the uncertain appearance of not realizing the base as it is, as the base, the time of sentient beings, or the path, the appearance of the stage of Bodhisattvas. In the view of the fruit, the utterly pure Buddha, the base itself is seen as primordially pure, and the qualities are seen as primordially complete. That vision, the wisdom that sees the ultimate reality, is consistent in all aspects of appearance. Therefore, in terms of the ultimate view of reality, all phenomena are originally enlightened as the nature of the fruit, the Buddha. This is the principle of the Great Perfection, which is established by ultimate reasoning, and no one can refute it. Therefore, in the sutras of the Great Vehicle, the qualities of the Tathagatagarbha (de bzhin gshegs pa'i snying po, Sanskrit: Tathāgatagarbha, Tathāgatagarbha, Womb of the Thus-Gone One), such as the ten powers, are said to be inherently present, which is also the same principle, the ultimate meaning. However, in terms of the appearance to sentient beings, not to mention the ordinary sentient beings, such as dogs and pigs, even the realization of a stream-enterer, 24-3-9b and the wisdom of an ordinary person cannot be manifested. Therefore, to say that the qualities are inherently present is a provisional statement, only acknowledging it as the cause of Buddhahood, and holding this view, as well as the base and fruit within Tantra...

---

ས་དབྱེར་མེད་དུ་བཤད་པ་ལའང་། དེའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་སོ་ཞེས་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་དག་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལམ་དུ་བྱེད་ཀྱི། དེ་དང་དེ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་པས་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དངོས་ཡིན་པར་མོས་པས་བསྒོམ་དགོས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་བདག་ལ་མེད་པས་ཕུང་ཁམས་རྣམས་སངས་རྒྱས་དངོས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒྱུ་ལུས་དང་། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱང་གཞི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པ་མིན་པར། འདུས་བྱས་སེམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐད་ཅིག་མའི་སེམས་འགྱུར་བ་ཅན་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། དེ་མྱོང་བྱར་གྱུར་པའི་བདེན་པའི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་ 24-3-10a པའི་བདེ་ཆེན་གྱི་སྐུ་དང་། དེའི་ཕྲིན་ལས་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་པོ་དང་མཁྱེན་བྱ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དང་། དེ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་གྲོལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ། འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་དག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐད་ཅིག་དང་དུ་མའི་ཆོས་ཅན། བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ཡང་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་ཞིག་གི་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འཛིན་པས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུའི་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཤེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་གང་ཟག་རང་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྙིང་ལ་འཆང་ནས་མདོ་སྔགས་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འཆད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་ལ་ཕྱོགས་སུ་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ངོར་འཆར་བདེ་བདེ་འདྲ་བས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་སྣང་ཚུལ་དེའི་རྗེས་སུ་སྙེགས་པ་ན། མགོན་པོ་བྱམས་པས། དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་པ་ 24-3-10b དག་གི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་ན། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་སྟེ། ལམ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རླུང་བཅིང་བ་དང་། ཀུན་རྟོག་རགས་པ་བཀག་པའི་འོད་གསལ་ཉི་ཚེ་བ་སོགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ལམ་གང་ལའང་མི་ལྟོས་ཏེ། རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་མི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པས། རྩོ

【現代漢語翻譯】 此外，關於『無差別』的說法，也只是考慮到有成佛的可能性而已。將五種清凈果（指五方佛）等神祇的形象作為修道的途徑，但它們並非真實存在。雖然生起次第的修行者需要觀想自己是真實的金剛薩埵（Vajrasattva），但因為自己沒有如芝麻粒大小的佛陀功德，所以認為自己的五蘊（skandha）和十八界（dhatu）並非真實的佛陀。同樣，密宗圓滿次第（Dzogchen）中觀修幻身（illusory body）和光明（clear light）的景象，也不是將基位（ground）中未造作的自性作為修道之法，而是以造作的心（fabricated mind）觀修這些形象，從而在心完全清凈的狀態下，以剎那生滅的心（momentary changing mind）證得一切法（sarva dharma），並以此為基礎獲得恒常的金剛身（vajra body），以及體驗由此而來的、與真諦（truth）感受相應的俱生大樂身（sahaja-mahāsukha-kāya），以及顯現各種事業，並通過區分能知者和所知者的方式來了解一切法，並從輪迴中解脫，並認為自己是證悟這種解脫之智慧的覺者。 因此，如果將清凈輪迴過患的五蘊（skandha），視為具有剎那生滅之法，不執著為『我』，卻又將之區分為不同相續的特殊補特伽羅（pudgala）視為佛陀，那麼這僅僅是不瞭解佛陀智慧和法身（dharmakāya）的一個方面。如果心中懷著將『佛陀』設定為獨立存在的補特伽羅的宗見，並以此來解釋顯宗和密宗的道次第，甚至批評佛陀的智慧和法身顯現為未造作的、圓滿的形象，那就是不瞭解大乘（Mahāyāna）的究竟密意。然而，暫且爲了讓智慧淺薄者容易理解，一切都追隨被無明所障蔽的阿賴耶識（ālayavijñāna）的顯現方式。正如慈氏菩薩（Maitreya）所說：『信劣復下劣，復為劣友繞，于彼甚深法，廣說不生信。』 因此，如果證悟了心的自性——大圓滿（Dzogchen），就能證得輪迴與涅槃無二無別、本來解脫的究竟佛果。這條道路不依賴於任何其他有相的道，例如束縛氣脈（prana-bandhana）、阻止粗分別念（gross conceptualization）的短暫光明等等。正如經文所說：『自性十力無需勤作與修證。』因此，勤奮...

【English Translation】 Furthermore, the statement of 'non-difference' only considers the mere existence of the cause for Buddhahood. Taking the forms of deities such as the five pure fruits (referring to the Five Dhyani Buddhas) as a path, but they are not real. Although practitioners of the generation stage (utpattikrama) need to visualize themselves as the real Vajrasattva, they think that their own five aggregates (skandha) and eighteen elements (dhatu) are not real Buddhas because they do not have even a sesame seed's worth of Buddha qualities. Similarly, in the completion stage (sampannakrama) of Mantrayana (Tantra), contemplating the illusory body (maya-deha) and the appearance of clear light (prabhasvara) is not taking the uncreated essence of the ground (asraya) as the path, but contemplating those forms with a fabricated mind (kalpana-citta), so that in the state of complete purification of the mind, that momentary changing mind realizes all dharmas (sarva dharma), and on this basis obtains the eternal vajra body (vajra kaya), and experiences the co-emergent great bliss body (sahaja-mahāsukha-kāya) corresponding to the feeling of truth, and manifests various activities, and understands all dharmas by distinguishing between the knower and the known, and is liberated from samsara, and thinks that he is the seer of the wisdom of such liberation. Therefore, if one considers the five aggregates (skandha) that have purified the faults of samsara as having the nature of momentary arising and ceasing, not clinging to 'self', but dividing them into different continuums and considering a special pudgala as the Buddha, then this is merely not understanding one aspect of the Buddha's wisdom and dharmakaya. If one cherishes in one's heart the philosophical view of establishing 'Buddha' as an independently existing pudgala, and uses this to explain the stages of the path of Sutra and Tantra, and even criticizes the Buddha's wisdom and dharmakaya appearing as uncreated, perfect forms, then that is not understanding the ultimate intention of Mahayana. However, for the time being, in order to make it easier for those with shallow wisdom to understand, everything follows the way things appear to the alayavijnana (ālayavijñāna) obscured by ignorance. Just as Maitreya said: 'Having inferior faith and being very inferior, and being surrounded by inferior friends, they do not generate faith in the profound Dharma that is extensively taught.' Therefore, if one realizes the nature of mind—Dzogchen, one can attain the ultimate Buddhahood of samsara and nirvana being non-dual and primordially liberated. This path does not depend on any other paths with signs, such as binding the pranas (prana-bandhana), the temporary clear light that prevents gross conceptualization, etc. As the text says: 'The ten powers of self-nature do not require effort or accomplishment.' Therefore, diligence...

---

ལ་བྲལ་གྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཞི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་དུ་བཀོད་ཀྱང་གནས་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུ། གྲགས་པ་གསུང་། དྲན་རྟོག་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཡེ་ནས་ཡིན་པ་དང་། སྟོན་པ་སྐུ་གསུམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས་གསུངས་ཤིང་། ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་སོགས་སུ་དེའི་དགོངས་དོན་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་ན་འདི་སྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ 24-3-11a དེ་ལ་གསར་དུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །སེམས་ལ་ནི་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་རྟོགས་བྱེད་ནི་བློ་སྟེ། ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཉན་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མ་འགག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དེས་ཆོས་ཉིད་དེ་ངོ་འཕྲོད་དུས། ཡིད་རང་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེའི་ངང་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་གཞི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང་། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཡི་དབང་ལས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གྲོལ་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་གཞིའི་འོད་གསལ་ལམ་གནས་ལུགས་ངོ་འཕྲོད་ན་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱང་བས། གོམས་པ་ཆགས་པའི་ཚེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་ལ་ཐིམ། ཡིད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། དེ་ཀུན་གཞི། དེ་གཞི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐིམ་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཏན་ནས་ལོག་སྟེ་མེད་ནའང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་གདངས་རང་བྱུང་འོད་གསལ་གྱི་ཤེས་རབ་ཉིད། 24-3-11b སྔར་གོམས་པ་དེའི་དབང་གིས་སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །ལམ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་འཆི་དུས་དང་གཉིད་མ་ཐུག་གི་དུས་སུ་ཚོགས་བརྒྱད་ལོག་རྗེས་སུ་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ། གཉུག་སེམས་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་དེ་འདུས་མ་བྱས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ངོས་མི་ཟིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐབས་སེམས་མེད་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བཏགས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་ཐབས་ཀྱིས་ལམ་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། རྡོར་བཟླས་སོགས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། རྫོགས་རིམ་སྙིང་གི་ནཱ་ད་ཕྲ་བ་ལ་སེམས་ཟིན་པའི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ། དཀར་ལམ

【現代漢語翻譯】 這是離戲瑜伽（ལ་བྲལ་གྱི་ཐེག་པ་，離戲之乘）的教法，萬法本性（སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་）是原始的實相（གཞི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས），輪迴與涅槃的顯現（འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་）皆由此自生。然而，實相的顯現方式是：一切所見皆為身（སྐུ），一切所聞皆為語（གསུང་），一切念頭皆為意（ཐུགས）之輪。一切本自如此。諸佛三身（སྐུ་གསུམ་）也源於菩提心（བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་），《普賢王如來根本續》（ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་）中如是說，法界寶藏（ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་）等論典也依此意而著述，故此觀點無可辯駁。因此，這種萬法本性，自生智慧（རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་）的自性光明（རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་），沒有任何造作（སྤྲོས་པ་）。 因此，對於它來說，證悟與未證悟（རྟོགས་མ་རྟོགས་）這二者，在究竟的層面來說是沒有意義的。然而，對於心（སེམས་）來說，證悟與未證悟是存在的。因此，萬法本性是道（ལམ་）所要證悟的，是本自存在的真如（དེ་བཞིན་ཉིད་）。而證悟者是智慧（བློ་），是聞思修（ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་）的智慧。這是指在聽聞等分別念（རྣམ་རྟོག་）未止息時的心（ཡིད་）。當此心與萬法本性相遇時，心也證悟到萬法本性的狀態，沒有能取與所取的分別。因此，雖然在根本的萬法本性上沒有證悟與未證悟的說法，但要知道，證悟與未證悟的說法，是基於從萬法本性中顯現的有情眾生的心而產生的。如果通過解脫道（གྲོལ་ལམ་）認識了萬法本性的光明或實相，並通過持續不斷地修持，當串習穩固時，五根識（སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་）融入于意（ཡིད་），意融入于阿賴耶識（ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་），阿賴耶識融入于根本的萬法本性光明空性（གཞི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་）。此時，八識聚（ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་）完全止息，雖然不再存在，但萬法本性的覺性（རིག་གདངས་），自生光明的智慧（རང་བྱུང་འོད་གསལ་གྱི་ཤེས་རབ་）本身， 由於之前的串習力，會如同虛空（ནམ་མཁའ）的比喻一樣，在脫離引發的三種條件（སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བ）的狀態中，顯現證悟（མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་），認識光明（འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་）。對於那些沒有道的因緣（ལམ་རྐྱེན་）的普通人來說，在死亡時或深度睡眠時，八識聚止息后，萬法本性的心或本覺心（གཉུག་སེམས་）不可能消失，因為它是不生不滅、無有遷變的。雖然它沒有消失，但卻無法被認識，因此，這種情況被稱為『無心黑暗狀態』（སེམས་མེད་མུན་པའི་གནས་སྐབས）。瑜伽士通過方便道使光明的心的顯現，首先進行生起次第（བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་）和金剛誦（རྡོར་བཟླས་）等修持，然後在圓滿次第（རྫོགས་རིམ་）中，將心專注于微細的心間明點（སྙིང་གི་ནཱ་ད་ཕྲ་བ་），在如陽焰般的景象（སྨིག་རྒྱུ་）和顯增得三境（སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་）中，白分...

【English Translation】 This is the teaching of the Atiyoga (ལ་བྲལ་གྱི་ཐེག་པ་, Vehicle of Detachment), where the nature of mind (སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་) is the primordial state (གཞི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས), and the appearances of samsara and nirvana (འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་) arise spontaneously from it. However, the way the reality appears is that all that is seen is body (སྐུ), all that is heard is speech (གསུང་), and all thoughts are the wheel of mind (ཐུགས). Everything is originally like that. The three kayas (སྐུ་གསུམ་) of the Buddhas also arise from the mind of enlightenment (བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་), as stated in the Kunjed Gyalpo (ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་, The All-Creating King). The Choying Dzö (ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་, Treasury of the Dharmadhatu) and other treatises are written according to this meaning, so this view is undeniably established. Therefore, this nature of mind, the self-arisen wisdom (རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་) that is naturally luminous (རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་), has no elaborations (སྤྲོས་པ་) whatsoever. Therefore, for it, the two, realization and non-realization (རྟོགས་མ་རྟོགས་), have no meaning in the ultimate sense. However, for the mind (སེམས་), realization and non-realization exist. Therefore, the nature of mind is what is to be realized by the path (ལམ་), the suchness (དེ་བཞིན་ཉིད་) that is originally present. And the one who realizes is wisdom (བློ་), the wisdom of hearing, contemplating, and meditating (ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་). This refers to the mind (ཡིད་) when the conceptual thoughts (རྣམ་རྟོག་) of hearing and so on have not ceased. When this mind meets the nature of mind, the mind also realizes the state of the nature of mind, without the distinction of grasper and grasped. Therefore, although there is no talk of realization and non-realization in the fundamental nature of mind, it should be known that the talk of realization and non-realization arises from the power of the mind of sentient beings that arises from the state of the nature of mind. If one recognizes the luminosity of the ground or the reality of the nature of mind through the path of liberation (གྲོལ་ལམ་), and by continuously cultivating it, when familiarity becomes stable, the five sense consciousnesses (སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་) dissolve into the mind (ཡིད་), the mind dissolves into the alaya consciousness (ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་), and the alaya consciousness dissolves into the fundamental nature of mind, the luminous emptiness (གཞི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་). At this time, the eight consciousnesses (ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་) completely cease, and although they no longer exist, the awareness of the nature of mind (རིག་གདངས་), the wisdom of self-arisen luminosity (རང་བྱུང་འོད་གསལ་གྱི་ཤེས་རབ་) itself, due to the power of previous habituation, manifests enlightenment (མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་), recognizing luminosity (འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་), in a state that is free from the three conditions that provoke it (སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བ), like the example of space (ནམ་མཁའ). For ordinary people who do not have the causes of the path (ལམ་རྐྱེན་), at the time of death or deep sleep, even after the eight consciousnesses have ceased, the mind of the nature of mind or the innate mind (གཉུག་སེམས་) cannot disappear, because it is uncreated, unchanging. Although it has not disappeared, it cannot be recognized, so this situation is called the 'mindless dark state' (སེམས་མེད་མུན་པའི་གནས་སྐབས). Yogis, through skillful means, cause the luminous mind to manifest through the path, first engaging in the generation stage (བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་) and vajra recitation (རྡོར་བཟླས་) and other practices, and then in the completion stage (རྫོགས་རིམ་), focusing the mind on the subtle nada of the heart (སྙིང་གི་ནཱ་ད་ཕྲ་བ་), in the appearances like mirages (སྨིག་རྒྱུ་), and in the experiences of appearance, increase, and attainment (སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་), the white...

---

་དམར་ལམ་ནག་ལམ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་མཐར་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཉམས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། ཡིད་ཕྲ་བ་མ་འགགས་པས་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་། དེའི་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་པས་རྟོགས་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེར་ 24-3-12a མ་ཟད་མཚན་མོ་སྙིང་ནང་གི་ཨ་དཀར་པོ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། གཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནང་དུ་སྡུད་ཚེ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཉམས་དང་། ནམ་མཁའ་དག་པ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ཆ་འདྲ་འཆར་བ་དང་། ནམ་མཁའ་སུམ་ཕྲུག་སོགས་གདམས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། དྭངས་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཉམས་འཆར་ཏེ་དེ་ཀུན་འོད་གསལ་དང་ཆ་འདྲ་ཙམ་དུ་རུང་མོད་ཀྱི། རྟོགས་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་ཡིན་ལ། ཉམས་ཞེས་པ་སེམས་ལ་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་དེའི་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་ཤར་བ་སྟེ་དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་ཡང་ཟེར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཉམས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ཡིད་རང་མཚན་པས་བསྒོམ་བྱ་འོད་གསལ་ལམ་སྟོང་ཉིད་ཞེས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྒོམ་པ་ཐམས་ཅད། རྣམ་པ་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་ཆ་འདྲ་ཤར་ཀྱང་རི་མོ་བྲིས་པའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་སེམས་ཉིད་ངོ་སྤྲད་པའི་དོན་བཞིན་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཐད་ཀར་བཟོ་བཅོས་དཔྱད་ར་མི་དགོས་པར་ཐག་ཆོད་ན། དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་དངོས་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །འདི་འདྲའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱག་ཆེན་ནམ་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་སྒོམ་པ་པོ་རྣམས་ 24-3-12b ཀྱིས་འདི་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོས་ཀྱང་འདི་སྔགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་མེད་པ་ནི་ལུས་རྒྱས་སྒྲིབ་པ་སོགས་སུ་འཆད། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་དངོས་མིན་ཡང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན། མཐོང་ལམ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ཡོད་དགོས་པས། འདི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞེད། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་དངོས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་ལམ་དུ་བཞེད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་བྱ་དང་རྟོགས་བྱེད་ནོར་བ་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་ཡིད་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གཉིས། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚུངས་པས། ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཤར་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་དོན་འཚོལ་བ་དག་གིས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོས་བསྟན་བྱ།གཉུག་མའི་སེམས་ཞེས་པ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ། དེ་ཤིན་ཏུ་ནོར་ཏེ། གཉུག་སེམས་དང་། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་དང་། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ

【現代漢語翻譯】 當紅色道路和黑色道路的三種顯現達到極致，生起如無雲晴空般的體驗時，由於微細的意念尚未止息，雖然不是真正的基位光明，但與它的形態有幾分相似。通過反覆熟悉它，可以轉變為證悟實義光明。不僅如此，夜晚將心專注於心中的白色「阿」字（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無），當睡眠的意識收攝入內時，會出現三種顯現的體驗，以及與清凈虛空相似的光明。通過虛空三要等各種竅訣，也會生起與清澈虛空相似的體驗，這些都只能說是與光明相似，但並非證悟實義光明，而只是一種體驗。體驗是指在心中生起與光明狀態相似的形態，也稱為譬喻光明。不能將體驗稱為智慧的自性，而應稱為實義光明。因此，所有以自作意念執著于所修的光明或空性，都只是顯現出與空性光明相似的形態，如同畫中的月亮。如果按照大圓滿心性直指的意義，直接確定自心本初生滅的實相，無需造作、修改或分析，那麼譬喻智慧就是真實的，如同水中的月影。像這樣的心性狀態，大手印或大圓滿的修行者們並非通過推測來證悟，而是通過自己的親身體驗來證悟。因此，許多聖者也說這是密宗的見道。沒有一百一十二種功德等，是因為身體增長、業障等原因。龍欽饒降巴（Klongchen Rabjampa）認為，雖然這不是密宗的真實見道，但卻是真實證悟法性如是性。見道必須具備一百一十二種功德等，因此，雖然這是自明本覺，但仍被視為譬喻智慧。實義智慧如同親眼見到真實的月亮，被認為是見道。因此，證悟者和所證悟的對象是錯誤的。八識中的意念，以及超越八識的智慧自性，這二者在辨別諸法方面具有相同的特徵，因此智慧尚未顯現。那些在阿賴耶識中尋求大圓滿意義的人說：『大圓滿所指示的本元心識就是微細的意念。』這種說法是極其錯誤的。本元心識、如來藏、光明心，以及勝義菩提心，

【English Translation】 When the three appearances of the red path and black path reach their extreme, and a state like cloudless sky arises, although the subtle mind has not ceased, it is not the actual Ground Luminosity, but only a similar appearance. By repeatedly familiarizing oneself with it, it can be transformed into the realization of the actual meaning of luminosity. Moreover, at night, by focusing the mind on the white 'A' (藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無) in the heart, when the consciousness of sleep is gathered inward, the experience of the three appearances and a similar luminosity like pure sky will arise. Through various instructions such as the three aspects of space, experiences resembling clear space will arise, all of which may be similar to luminosity, but are not the actual realization of the meaning of luminosity, but only experiences. 'Experience' means that a similar appearance of the state of luminosity arises in the mind, which is also called 'Exemplary Luminosity'. The essence of wisdom is not called 'experience', but 'Actual Luminosity'. Therefore, all meditation that grasps luminosity or emptiness with self-cherishing thoughts, even if an appearance similar to emptiness and luminosity arises, is like a painted moon. If, according to the meaning of the Great Perfection's introduction to the nature of mind, one directly determines the unborn state of one's own mind without the need for fabrication, modification, or analysis, then the exemplary wisdom is real, like the moon's reflection in water. Practitioners of Mahamudra or Great Perfection who realize such a state of mind do not realize it through inference, but through their own direct experience. Therefore, many holy beings have said that this is the path of seeing in mantra. The absence of one hundred and twelve qualities, etc., is explained as being due to the growth of the body, obscurations, etc. Klongchen Rabjampa says that although this is not the actual path of seeing in mantra, it is the actual realization of the suchness of reality. Since the path of seeing must have one hundred and twelve qualities, etc., this is considered exemplary wisdom even though it is self-aware manifestation. Actual wisdom is like seeing the actual moon, which is considered the path of seeing. Therefore, the object of realization and the agent of realization are mistaken, and the mind, which is one of the eight consciousnesses, and the self-arising wisdom that discerns the self-nature of wisdom beyond the eight consciousnesses, are similar in their characteristic of distinguishing phenomena. Thus, wisdom has not arisen, and those who seek the meaning of Great Perfection in the consciousnesses say, 'The innate mind taught by Great Perfection is the subtle mind.' This is extremely wrong. The innate mind, the Sugata-garbha, the luminous mind, and the ultimate bodhicitta,

---

་ཀྱི་སེམས་ 24-3-13a དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་མིང་གི་ལྡོག་པས་ཐ་དད་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་གཉུག་མ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། འོད་གསལ་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུད་དང་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡིད་འདི་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་དང་། སྒྲིབ་པའི་མ་དག་པའི་སེམས་དང་། རྒྱུད་ཉི་ཚེ་བས་བསྡུས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཅན་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པས་རིས་སུ་ཆད་པ་སོགས་ཡིན་པས། འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང་། གཞི་ཡི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་གོང་བཤད་ལྔ་པོར་འགྱུར་དགོས་ན།རྫོགས་ཆེན་བསྟན་པའི་གཞུང་གང་དུའང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་བྱས་དང་། མ་དག་པ་དང་། རྒྱུད་ཉི་ཚེ་བསྡུས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཅན་དང་། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་མིན་པར་རིས་ཆད་དུ་བསྟན་པ་མེད་པས། འདི་ནི་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་རྫོགས་ཆེན་དེ་ནི་མ་ཡིན་པས། དུས་ཕྱིས་སྔར་གྱི་སྟོན་པ་བརྒྱུད་པར་བཅས་པ་ལས་ལྷག་པའི་རྫོགས་ཆེན་དེ་སུ་ཞིག་ 24-3-13b གིས་བསྟན་པའི་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་འོས་ཀྱི་གང་བྱུང་དེའི་རྗེས་བརྗོད་བྱ་འོས་མིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ནས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཤད་པ་འདི་རྩོལ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པས་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་ལམ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མའི་སེམས་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་འཁོར་འདས་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བ་དེ་ཡང་ད་ལྟའི་ཡིད་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་ངང་ལས་བྱུང་ཞེས་སྨྲའམ། སྨྲ་ན་ཡེ་ཐོག་གདོད་མའི་འོད་གསལ་གྱི་སྔོན་དུ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡོད་དགོས་ལ། མར་མེ་མཛད་སོགས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། རིགས་དྲུག་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཕྲ་བ་དེས་ཁྱབ་ཅིང་དེའི་ངང་དུ་གནས་ཞེས་འདོད་དམ། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡ་མཚན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་རྟོགས་ན་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དགོངས་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ། དེས་སྔར་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ 24-3-14a ནས་བསྒོམ་མ་མྱོང་བ་ལ། གསར་དུ་དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁྱེད་རང་གི་ཁས་མ་བླངས་སམ། དེས་ན་དེ་རྟོགས་ཤིང་ལམ་དུ་བྱས་པ་ལས་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་མི་ཟིན་པས། དེ་ནི་སེམས་ཅན་

【現代漢語翻譯】 以及，自生之智慧與法界，雖以名相之異而有差別，然其義則無有差別。如是本初光明之心，乃未造作之法界，輪迴與涅槃二者雖於此中顯現，然此光明本身並非二者之因，亦非構成輪迴與涅槃之要素。如今，眾生各自相續所攝之意，乃由四緣所生之有為法，是為染污不凈之心，為狹隘之相續所攝，具有能取所取之分別，且非周遍一切，故有侷限性等等。若此即是如來藏（梵文：Tathāgatagarbha，梵文羅馬擬音：Tathāgatagarbha，漢語字面意思：如來之胎），是為基之光明大圓滿，則有為法等上述五者必將轉變。然于大圓滿教法之任何典籍中，皆未曾將法性描述為有為、不凈、為狹隘相續所攝、具有能取所取之分別、以及非周遍而有侷限性。故此並非噶饒多杰（Garab Dorje）等所證悟之大圓滿。因此，應考察此後超越先前導師傳承之大圓滿，究竟是誰所宣說之大圓滿，不應盲從附和。 大圓滿智慧，乃菩提心之虛空，輪迴與涅槃一切皆於此中顯現，然因其未曾異於法性，故一切顯現皆為自性清凈之佛土，無需勤作而自然成就。此乃無勤大圓滿乘所詮釋之要義，亦是此道之殊勝之處。若八識聚中之細微意識即是法性本初之心，那麼，是否要說，此未經輪迴與涅槃分別之本初光明，亦從此當下之細微意識剎那中生起？若然，則細微意識必先於本初光明而存在。難道瑪爾梅匝（Marmeze）等過去諸佛，以及六道一切有情與無情眾生，皆為此細微意識所遍及並安住于其中？如此剎那，實乃不可思議！若證悟此細微意識，對於顯現一切法之自性清凈之見解又有何助益？難道你未曾承認，彼等先前未曾於空性上建立穩固之見解，亦未曾修習，而今新修空性，乃成佛之全知智慧之因？因此，若僅證悟此細微意識並以此為道，而未能認識基之法性，則仍是眾生。

【English Translation】 And, although self-originated wisdom and Dharmadhatu (the realm of Dharma) are different in terms of names, their meanings are not different. Such primordial, luminous mind, the unconditioned Dharmadhatu, is where both Samsara (cyclic existence) and Nirvana (liberation) appear. However, the luminosity itself is not the cause of these two, nor is it composed of them. Now, the mind that is gathered by the individual streams of beings is a conditioned phenomenon born from four conditions. It is a defiled and impure mind, gathered by a limited stream, possessing subject-object duality, and not all-pervasive, thus being limited. If this is the Tathāgatagarbha (Buddha-nature), the luminous Great Perfection of the ground, then the conditioned and the aforementioned five aspects must transform. However, in any of the Great Perfection teachings, the nature of reality is never described as conditioned, impure, gathered by a limited stream, possessing subject-object duality, or limited in pervasiveness. Therefore, this is not the Great Perfection realized by Garab Dorje and others. Thus, it should be examined who, after the previous lineage of teachers, taught a Great Perfection that surpasses them. One should not blindly follow whatever arises. The Great Perfection of awareness, from the expanse of Bodhicitta (the mind of enlightenment), all of Samsara and Nirvana appear, yet because it does not differ from the nature of reality, all phenomena are naturally pure Buddha-fields, spontaneously accomplished without effort. This is the main teaching of the effortless Great Perfection vehicle, and it is the special characteristic of that path. If the subtle mind within the eight consciousnesses is the primordial mind of the nature of reality, then should it be said that this primordial, original luminosity, undivided into Samsara and Nirvana, also arises from the momentary state of this subtle mind? If so, then the subtle mind must exist before the primordial luminosity. Do you believe that Marmeze and other past Buddhas, as well as all sentient and insentient beings of the six realms, are pervaded by this subtle mind and abide within it? Such a moment is truly amazing! If one realizes this subtle mind, what benefit does it bring to the manifestation of the naturally pure view of all phenomena? Haven't you admitted that those who previously had not established a firm view of emptiness and had not practiced it, now newly practice emptiness through it, and that it is the cause of the omniscient wisdom of the Buddhas? Therefore, if one only realizes this and makes it the path, without recognizing the nature of the ground, then one is still a sentient being.

---

གྱི་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་པས་གཉུག་སེམས་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། གཉུག་སེམས་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆུ་ལ་བརླན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན། འདི་ནི་རང་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། ཀུན་གཞི་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཡིད་རགས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་རགས་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་ཆ་འདི་ལ་མེད་པར་ཁས་བླང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་མ་འགག་པའི་སྐབས་སུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངོ་སྤྲད་དུ་མེད་ན། རྫོགས་ཆེན་ནི་གྲོལ་ལམ་བླ་མའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་ཏུ་གསུངས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་གདམས་ངག་ཉན་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་མི་སྲིད་པས་གཞུང་འདི་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །མི་སྐྱོན་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དུས་སུའང་འདི་གཉུག་སེམས་ཡིན་པས་མ་ 24-3-14b འགགས་པར་ཡོད་པས་དེ་ལ་ངོ་སྤྲོད་སྙམ་ན། ཕྲ་རགས་སུ་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་དེ། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དུ་ངོ་འཕྲོད་ཚེ་གཞིའི་འོད་གསལ་ལམ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་བྱས་ཀྱི། སྒོ་ལྔ་ཡིད་ཤེས་རགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་རྫོགས་ཆེན་ངོ་སྤྲད་དུ་མེད་ལ། ཕྲ་བ་ལ་རྫོགས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད་པའི་དོན་བཤད་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་གཉུག་སེམས་འདི་རྒྱུན་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ན། འདི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་པ་པོ་ཡིན་དགོས་པས། འདི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འདོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། འདི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བདག་མིན་སྙམ་ན། མི་རྟག་པའི་བདག་ཞིག་ཁས་བླངས་ན་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་འགྲིག་གོ། གཞན་ཡང་གཞི་འམ་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་རུང་ངམ། དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཞིག་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་ལ་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་སུ་བཏགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནོར་ཏེ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་སམ་ཡེ་ཤེས་དང་ 24-3-15a ཡིད་ཕྲ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་བས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་ཕྲ་བ་འདི། ཡིད་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་མ་འགག་པའི་དུས་སུ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་གཉུག་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ན་ཡིད་རགས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དམ། ཐ་དད་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན། ཡིད་ཤེས་འདི་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་མེད་པའི་ཕྲ་བའང་ཡིན་ལ། ཡོད་པའི་རགས་པའང་ཡིན་ཞེས་ཆོས་གཅིག་ལ་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་འགལ་བ་གཞི་གཅིག་ལ་སྡུད་པའི་ཁས་ལེན་ངོ་མཚར་ཅན་རྫོགས་ཆེན་གསར་པ་འདི་ཡ་མཚན་ནོ། །ཐ་དད་

【現代漢語翻譯】 既然它只是心的一種特殊形式，怎麼能是本覺心呢？本覺心是像水滲透一切事物一樣，遍在於一切心中的法性心或智慧。而這僅僅是一種自生自滅的特殊現象。它與阿賴耶識（kun gzhi，一切的基礎），阿賴耶識的顯現，粗分的意，以及五根識中的任何一個都不相同。因為它否認五根識、粗分的意和阿賴耶識具有這種特性。因此，如果在六識未停止運作時，通過聞思的智慧無法認識大圓滿，那麼將大圓滿宣稱為解脫之道和上師的終極口訣就變得毫無意義。聽聞其教誨後進行認識也是不可能的，那麼所有這些經典都將變得毫無意義。如果有人反駁說，即使在六識存在時，這個本覺心也存在，因此可以認識它，那麼區分粗細就沒有意義了。因為噹噹下之識被認識為無生時，就實現了基的光明或心的法性。大圓滿無法通過粗分的五根識和意識來認識，因此需要解釋通過細微之心來認識大圓滿的意義。 此外，如果這個本覺心是恒常不變的，那麼它必須是輪迴的主體和成佛的主體。如果認為這是補特伽羅（gang zag，人）之我，那有什麼問題呢？如果認為它因為是無常的所以不是我，那麼承認一個無常的我也是完全可以接受的。此外，基或道的法性可以被認為是無常的嗎？因此，可以確定存在一種非細微意的法性智慧和自性光明的心的存在。嘉察·慈氏（rGyal tshab Byams pa）說：『法性心之外的其他心，被稱為非光明的自性。』因此，將細微意稱為光明的本覺心是完全錯誤的，因為自性光明的心的智慧與細微意是完全對立的，因此是不同的。此外，這個細微意，在粗分的意念活動未停止時，它是存在還是不存在？如果不存在，那麼它就不是本覺心，因為它沒有連續性。如果存在，那麼它與粗分的意是同一的還是不同的？如果是同一的，那麼這個意識既是無粗分意念活動的細微意，又是存在粗分意念活動的粗意，這等於是承認一個法同時具有存在和不存在的粗分意念活動，這種奇特的自相矛盾的承認，真是新的大圓滿的奇蹟！如果是不同的……

【English Translation】 Since it is only a specific aspect of mind, how could it be the innate mind? The innate mind is the mind of the nature of reality or wisdom that pervades all minds like moisture pervades water. This is merely a particular phenomenon that arises and ceases on its own. It is not the same as the Alaya (kun gzhi, the basis of everything), the manifestation of the Alaya consciousness, the coarse mind, or any of the five sense consciousnesses. This is because it denies that the five sense consciousnesses, the coarse mind, and the Alaya possess this characteristic. Therefore, if the Great Perfection cannot be recognized through the wisdom of hearing and contemplation when the six consciousnesses have not ceased to function, then declaring the Great Perfection as the path to liberation and the ultimate oral instruction of the guru becomes meaningless. It is also impossible to recognize it after hearing its teachings, so all these scriptures would become meaningless. If someone argues that even when the six consciousnesses are present, this innate mind exists, so it can be recognized, then distinguishing between coarse and subtle is meaningless. Because when the present moment's consciousness is recognized as unborn, the luminosity of the ground or the nature of mind is realized. The Great Perfection cannot be recognized through the coarse five sense consciousnesses and consciousness, so it is necessary to explain the meaning of recognizing the Great Perfection through the subtle mind. Furthermore, if this innate mind is constant and unchanging, then it must be the subject of rebirth and the subject of Buddhahood. If it is considered the self of the Pudgala (gang zag, person), what is the problem? If it is argued that it is not the self because it is impermanent, then admitting an impermanent self is perfectly acceptable. Furthermore, can the nature of the ground or the path be considered impermanent? Therefore, it can be established that there exists a wisdom of the nature of reality that is not the subtle mind and a self-luminous mind. Gyaltsap Jampa (rGyal tshab Byams pa) said: 'The other mind apart from the mind of the nature of reality is said to be the non-luminous nature.' Therefore, it is completely wrong to designate the subtle mind as the luminous innate mind, because the wisdom of the self-luminous mind is completely opposed to the subtle mind, so they are different. Furthermore, this subtle mind, when the coarse mental activity of the mind has not ceased, does it exist or not? If it does not exist, then it is not the innate mind, because it has no continuity. If it exists, then is it the same as the coarse mind or different? If it is the same, then this consciousness is both the subtle mind without coarse mental activity and the coarse mind with existing coarse mental activity, which is equivalent to admitting that one dharma simultaneously possesses coarse mental activity that exists and does not exist, this peculiar self-contradictory admission is truly the miracle of the new Great Perfection! If it is different...

---

དུ་ཡོད་ན། འདི་ནི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་རགས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དགོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུད་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ནུས་མཚུངས་སུ་ཡོད་དགོས་སོ། །ཡོད་ཀྱང་མི་སྐྱོན་ཏེ་ཚོགས་བརྒྱད་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་དང་། ཡིད་ནི་ཕྱི་ནང་ཀུན་འབྱེད་པ་དང་། སྒོ་ལྔ་ནི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆ་ནས་སོ་སོར་འབྱེད་པར་བྱས་ཀྱང་། ནང་དུ་སྐྱེས་བུ་ 24-3-15b གཅིག་གི་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་ལ། ཡིད་ཕྲ་རགས་ནི། རགས་པ་དོར་ནས་ཕྲ་བ། ཕྲ་བ་དོར་ནས་རགས་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཙམ་མིན་པར། ཕྲ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཕྲ་ཡི་རགས་མ་མྱོང་། རགས་པ་ཕྲ་མ་མྱོང་བའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་ཡོད་དགོས་ན། སྐྱེས་བུ་རང་གི་མངོན་སུམ་གྱིས་སད་དུས་ལྟ་བུའི་ཡིད་རགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ལྟར་ཡིད་ཕྲ་བ་གཉིས་རང་གི་མྱོང་བས་ཤེས་ཀྱང་། འདི་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་མངོན་སུམ་མམ། རྗེས་དཔག་གམ། ལུང་གང་གིས་དཔོག །ཕྲ་བ་དེ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་སོགས་བསླབ་ན་འཛིན་དུ་རུང་བ་ཡིན་ན། དེར་རགས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཅིས་མི་འཛིན། མི་འཛིན་ན་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དེས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས། མ་ནུས་ན་དེས་སྟོང་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེས་ན་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་བཅུག་པའི་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་འདོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ནོར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས། དེ་སྤོང་བྱེད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་རྒྱུན་མཐའི་བར་ 24-3-16a ཆད་མེད་ལམ་རྡོར་ཏིང་གིས། གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་རྩད་ནས་བཅོམ་པས་དེ་ཕན་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་གཏན་ནས་མི་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེས་ན་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོགས་ཡིན། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་རྟོགས་པ། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་གང་ཡང་མེད། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། །ཁྱོད་ནི་རབ་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གསུངས། མདོར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་ཤེས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས། དུས་གས

ུམ་སངས་རྒྱས་སེམས་དང་བྲལ། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ 24-3-16b པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་དང་། ཚིག་བྲལ་ངག་གི་ལམ་གྱིས་མི་གོས་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སེམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རབ་གྲོལ་བ། །མཆོག་རབ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དམ་པ་ཤེས། །དོན་ཚུལ་འདི་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སུ། །ཤེས་པར་མི་ནུས་མཛངས་པས་རིག་པ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ལ་ལྷག་བྱས་སེམས་ཅན་རྣམས། །དེ་དག་ཆོས་འདི་ཐོས་ན་ཡིད་ཆེས་འགྱུར། །ཞེས་དང་། འཇུག་པར་ཡང་། སེམས་འགག་པ་སྟེ་སྐུ་ཡི་མངོན་སུམ་མཛད། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་མེད་པ་ལ་གཉིས་སྣང་ངམ་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ག་ལ་ཡོད། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བཞིན་དུ་ས་ལེར་མཁྱེན། དེས་ན་འདི་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སེམས་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཁྱེན་ཆ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་སེམས་སུ་བཏགས་ན། སེམས་ཆེན་པོའམ། གཉུག་སེམས་དང་། འོད་གསལ་བའི་སེམས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ 24-3-17a ཕྱིས་ནས་སྟོན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཐ་མལ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཅན་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ད་དུང་རྣམ་རྟོག་ཅན་དང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་ཅན་དང་། ཀུན་གཞི་དང་ཡིད་སོགས་ཐ་མལ་པ་ཡིན་ན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་རྣམ་རྟོག་གི་བག་ཆགས་དང་། གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཟད་པ་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གནས་གྱུར་པར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཤེས། ཡིད་ཤེས་ཞེས་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུར་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་བྱས་ཀྱང་། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགག་ནས། འབྲས་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཐ་མལ་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་ཤེས་རང་མཚན་པ་མིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ། དམིགས་པ་ཅན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱམས་སོགས་དང་ཕྱིན་དྲུག་ལམ་ཡིན་གྱི། འཁོར་གསུམ་དམིགས་མེད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་བྱམས་སོགས་ཕྱིན་དྲུག་ལམ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ 24-3-17b ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱམས་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དངོས་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལམ་ཡང་དག་མིན་པར་འགྱུར་རོ

【現代漢語翻譯】 『佛與心識分離。』 經中說：『寂靜的智慧，如來（梵文：Tathāgata，含義：如實而來者）之心的不可思議的秘密，是與心、意、識分離的，也不捨棄三摩地（梵文：Samādhi，含義：等持）之境。這就是如來的不可思議的心之秘密。』 『離言語道，不染污；如實性，法性如虛空；心意之流完全解脫；至高無上，稀有難得，是為聖者。此理非文字所能知，唯智者能悟。往昔諸佛所讚歎，眾生聞此當生信。』 《入行論》中也說：『心識止息，即是佛身顯現。』 因此，連二取（對境和取境的心）的習氣都沒有，哪裡會有二取或執持能取所取的識呢？無分別智是存在的，因為佛的心是偉大的智慧。它在沒有分別唸的情況下，清晰地了知一切法的相狀。因此，這樣的智慧不能稱為『心』，因為它超越了心。如果從知曉等方面勉強稱之為『心』，那麼可以區分出『大心』、『本有心』和『光明心』等差別，之後再進行闡釋。因為它沒有分別唸的庸常心，沒有能取所取，也沒有八識聚的相狀，所以被稱為無分別智、無二取智和五智。 如果佛的智慧仍然是分別唸的、具有能取所取二取、是阿賴耶識（梵文：Ālaya-vijñāna，含義：藏識）和意識等庸常識，那麼就不應承認通過道的加持力，分別唸的習氣和二取的習氣得以斷盡，八識聚轉為五智。然而，爲了調伏眾生，佛的眼識和意識等只是以因位的名稱來稱呼果位的智慧，這只是一種方便說法。因位的識已經止息，果位的智慧之身並非庸常的蘊和具有自性的識。 按照你們的觀點，有對境和分別唸的慈愛等以及六度（梵文：Pāramitā，含義：到彼岸）是道，那麼無三輪體空（施者、受者、所施物）的執著和無分別智所攝持的慈愛等六度，就不是真正的道了。如果是這樣，那麼世間的佈施等就成了真正的波羅蜜多，而超世間的波羅蜜多等就不是真正的道了。

【English Translation】 'Buddha is separate from mind and consciousness.' The Sutra says: 'The secret of the Tathagata's (如來，梵文：Tathāgata，meaning: Thus Come One) mind, which is the wisdom of peace, is inconceivable. It is separate from mind, intellect, and consciousness, yet it does not abandon the state of Samadhi (三摩地，梵文：Samādhi，meaning: concentration). This is the inconceivable secret of the Tathagata's mind.' 'Free from words, unpolluted by speech; Suchness, the nature of Dharma, is like the sky; The flow of mind and intellect is completely liberated; Supreme, rare, and wonderful, is known as the Holy One. This principle cannot be known by letters; it is understood by the wise. The Buddhas of the past praised it; beings who hear this will have faith.' The Bodhisattvacharyavatara (《入行論》) also says: 'When the mind ceases, the Buddha's body manifests.' Therefore, if there are not even the habitual tendencies of dualistic appearance, how can there be consciousness with dualistic appearance or grasping at a subject and object? Non-conceptual wisdom exists, because the Buddha's mind is great wisdom. Without any conceptual thought, it clearly knows all aspects of phenomena. Therefore, such wisdom should not be called 'mind,' because it is wisdom that transcends mind. If, from the aspect of knowing, it is labeled as 'mind,' then distinctions such as 'great mind,' 'innate mind,' and 'luminous mind' can be made and explained later. Because it lacks the ordinary mind of conceptual thought, grasping at a subject and object, and the aspects of the eight consciousnesses, it is referred to as non-conceptual wisdom, non-dualistic wisdom, and the five wisdoms. If the Buddha's wisdom were still conceptual, with dualistic appearance of grasping at a subject and object, and were the ordinary consciousnesses such as the Alaya-vijñana (阿賴耶識，梵文：Ālaya-vijñāna，meaning: storehouse consciousness) and mind, then it would be unreasonable to assert that through the power of the path, the habitual tendencies of conceptual thought and dualistic appearance are exhausted, and the eight consciousnesses are transformed into the five wisdoms. However, for the sake of taming sentient beings, the Buddha's eye consciousness and mind consciousness are merely nominal designations, using the name of the cause to refer to the wisdom of the result. The consciousness of the causal stage has ceased, and the body of wisdom of the resultant stage is not an ordinary aggregate or a self-characterized consciousness. According to your view, loving-kindness with an object and conceptual thought, and the six perfections (六度，梵文：Pāramitā，meaning: to the other shore) are the path, then loving-kindness and the six perfections that are without the three spheres (施者、受者、所施物) of conceptualization and are embraced by non-conceptual wisdom would not be the true path. If that were the case, then worldly generosity and so forth would be the true perfections, while transcendental perfections and so forth would not be the true path.

---

། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་དུའང་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དངོས་པོའམ་དངོས་པོ་མེད་པ། ཡོད་པའམ་མེད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་མེད་དེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་ན། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་ལས། གང་གིས་དམིགས་མེད་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །འཇིག་པས་དམིགས་མེད་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས། ཀོ་ཏྲ་པ་ཡི་ས་བོན་ལས། །སཱ་ལུའི་འབྲུ་ནི་འབྱུང་བ་མེད། །རྣམ་རྟོག་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་རྣམ་རྟོག་ 24-3-18a བཅས་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལས་སྐྱེས་པའི། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་མེད་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་དེ། བདེན་མེད་ལ་དམིགས་དགོས་ན། བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་རྟོག་མོད། བདེན་མེད་དུ་རྣམ་པར་ཅིས་མི་རྟོག །རྟོག་ན་དངོས་པོའམ་དངོས་མེད་གང་དུ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རི་བོང་རྭ་མེད་དུ་རྟོག་པ་ལ། རི་བོང་གི་རྭ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་ཀྱང་། རྭ་མེད་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པ་བཞིན་ཏེ། བདེན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་མི་འཛིན་ནའང་བུམ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ག་ལ་ལྡོག་སྟེ་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེས་ན་དགག་རྟོག་སྒྲུབ་རྟོག་གང་ཡིན་ཡང་རྣམ་རྟོག་ལས་མི་འདའ་ལ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི་དགག་རྟོག་སྒྲུབ་རྟོག་གང་ཡང་མིན་ཏེ། གང་དུའང་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། དགག་རྟོག་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་དགག་པའི་རྟོག་པ་དང་། སྤྲོས་བྲལ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ནོ་ 24-3-18b སྙམ་ན། སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཁེག་པ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ལོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ག་ལ་ཡོད། ཡོད་ན་ད་དུང་སྤྲོས་པ་མ་ཁེགས་པས་སྤྲོས་བྲལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་དབྱིངས་དང་། དོན་དམ་དང་། གནས་ལུགས་དང་། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་བྱས་ཟེར་དགོས་ཀྱང་། རྣམ་གྲངས་པ་བདེན་གཉིས་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་གྱི་དོན་དམ་དང་། སྟོང་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོང་རྐྱང་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྟོག་ན་དགག་རྟོག་ཡིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་རྣ

【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是不分別智呢？它是不執著于任何事物的智慧。為什麼呢？因為它是一種證悟事物本性的法界（Dharmadhatu）的智慧。法界既不是實有，也不是非有，不落入有或無的極端。它是通過各自的自證智來區分二諦（真諦和俗諦）的無別，超越了一切分別唸的範疇和名言概念。正如嘉瓦西瓦拉（Gyalse Shiwala）所說：『當實有和非有，不在心識的範疇中存在時，那時沒有其他分別，完全寂滅于無所緣。』經典中也說：『誰不瞭解無所緣，誰就不瞭解法界。因此，通過破除實有和非有，來了解無所緣。』《金剛心要釋》（Dorje Nyingdrel）中說：『從穀子（kotrapa）的種子中，不會產生稻米的果實。從分別唸的種子中產生的果實，將是伴隨著分別唸的。從不分別念中產生的果實，將是不分別念。』 因此，根本不存在緣于無遮空性（med dhag gi stong nyid）的不分別智。如果必須緣于無實有，雖然不會執著于實有成立，但為什麼不會分別念為無實有呢？如果分別念，無論分別念為實有或非有，都無法超越分別念。就像執著于兔子沒有角一樣，雖然沒有執著于兔子角的分別念，但有執著于沒有角的分別念。因此，無法阻止以無實有為對境的分別念。如果不存在，即使不執著于實有成立，又怎麼能阻止瓶子等一切事物的分別念呢？沒有阻止的方法。 因此，無論是破除的分別念還是建立的分別念，都無法超越分別念。而不分別智既不是破除的分別念，也不是建立的分別念，它是不執著于任何事物的智慧。有些人說：『不分別智，是破除的分別念，因為它遠離戲論。是破除戲論的分別念，是建立離戲的分別念。』 如果認為破除一切戲論就是遠離戲論，那怎麼會有這種執著呢？如果存在這種執著，那就還沒有破除戲論，因此不是離戲。因此，雖然必須說不分別智現證了法界、勝義諦、事物本性和空性，但它不是名相論者所區分的二諦之一的勝義諦和空性，因為它只是空無，如果執著於它，那就是破除的分別念。二諦無別...

【English Translation】 Then, what is non-conceptual wisdom like? It is wisdom that does not cling to anything. Why? Because it is the wisdom that realizes the Dharmadhatu (the realm of phenomena) of the nature of things. The Dharmadhatu is neither real nor unreal, not falling into the extremes of existence or non-existence. It is the inseparability of the two truths (ultimate truth and conventional truth) distinguished by one's own self-cognizance, transcending all categories of conceptual thought and verbal designation. As Gyalse Shiwala said: 'When real and unreal, do not abide in the realm of the mind, then there is no other distinction, completely pacified in objectlessness.' It is also said in the tantras: 'Whoever does not understand objectlessness, does not understand the Dharmadhatu. Therefore, through destroying real and unreal, come to understand objectlessness.' In the 'Essence Commentary on the Vajra' (Dorje Nyingdrel) it is said: 'From the seed of the kotrapa, the fruit of rice will not arise. The fruit arising from the seed of conceptual thought, will be accompanied by conceptual thought. The fruit arising from non-conceptual thought, will be non-conceptual.' Therefore, there is absolutely no non-conceptual wisdom that focuses on the emptiness of negation (med dhag gi stong nyid). If one must focus on non-inherent existence, although one does not cling to inherent existence, why would one not conceptually think of it as non-inherent existence? If one conceptually thinks, whether one conceptually thinks of it as existent or non-existent, one cannot transcend conceptual thought. Just like clinging to the absence of horns on a rabbit, although there is no conceptual thought clinging to the horns of a rabbit, there is conceptual thought clinging to the absence of horns. Therefore, there is no way to reverse conceptual thought that has non-inherent existence as its object. If it does not exist, even if one does not cling to inherent existence, how can one reverse the conceptual thought of all phenomena such as vases? There is no way to reverse it. Therefore, whether it is a conceptual thought of negation or a conceptual thought of affirmation, one cannot transcend conceptual thought. And non-conceptual wisdom is neither a conceptual thought of negation nor a conceptual thought of affirmation; it is wisdom that does not cling to anything. Some say: 'Non-conceptual wisdom, is a conceptual thought of negation, because it is free from elaboration. It is a conceptual thought of negating elaboration, and a conceptual thought of establishing freedom from elaboration.' If one thinks that negating all elaboration is being free from elaboration, how can there be such clinging? If such clinging exists, then one has not yet negated elaboration, therefore it is not freedom from elaboration. Therefore, although one must say that non-conceptual wisdom directly realizes the Dharmadhatu, the ultimate truth, the nature of things, and emptiness, it is not the ultimate truth and emptiness that are one of the two truths distinguished by the nominalists, because it is merely emptiness, and if one clings to it, it is a conceptual thought of negation. The two truths are inseparable...

---

མ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡུལ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་སྟོང་ཉིད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེ་རྟོགས་ཚེ་རྟོགས་བྱ་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལས་དོན་ལ་ཐ་དད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གསལ་ཞིང་རིག་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གནས་ལུགས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་ཇི་ལྟ་ 24-3-19a བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་དང་། ཆོས་ཅན་མཐའ་དག་གཟིགས་པའི་ཆ་ནས་ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ལྡོག་ཆས་བཏགས་ཀྱི། ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉག་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི། གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་ཁས་བླངས་བྱ་མིན་པར། དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་ཡང་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་བཞིན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་གསུངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མི་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཐ་དད་མིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་དུས་སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། 24-3-19b ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ཚེ་སེམས་རང་གྲོལ་དུ་འཆར་བ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ནའོ། །དེས་ན་གནད་འདི་གལ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་འོད་གསལ་རང་གི་གནས་ལུགས་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་། སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཅན་གང་ཟག་སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གུད་དུ་བཅད་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ།བུམ་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རིས་ཆད་དུ་སྣང་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུར་སྣང་བའང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་སོ་སོ་བར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གློ་བུར་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཅིག་གྲོལ་ན་ཀུན་གྲོལ་བར་འགྱུར་མི་དགོས་ལ། གཅིག་འཁྲུལ་ན་ཀུན་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། འཁྲུལ་གྲོལ་ཐམས་ཅད་གདོད་མའི་གཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ལས་བྱུང་

【現代漢語翻譯】 母一切具足之空性各自以自證智所證悟之境，即是法界與究竟空性。證悟彼時，能證之境為法界，所證之智為智慧，雖以名言區分，然實則毫無差別。 分別念之自性，明而具知，乃是八識之體性。無分別念，安住于實相，各自以自證智所證悟之自性光明，乃是智慧之體性。識之法性即是智慧。 二障及其習氣完全清凈之究竟智慧，乃是佛之體性。于彼智慧，就觀照法性之角度而言，稱爲了知如所有性之智慧；就觀照一切法之角度而言，稱爲了知盡所有性之智慧。雖以不同角度命名，然其本體乃是遍知一切之智慧，除此之外別無二致，乃是觀照二諦無別之究竟實相之智慧。 因此，八識之法與彼之自性法性之智慧二者，不可承認為一亦不可承認為異。如《解深密經》所云：『行蘊界與勝義自性，非一異性，若於一異，隨起分別，彼等即是，入于邪見。』 龍欽饒降巴如是說。因此，二者于名言上並非一體，僅是覺知心並不能覺知心之法性智慧，以及法與法性等等之故。然于勝義諦上並非相異，心之自性即是智慧，證悟智慧之時，心亦不顯現為與之相異， 證悟智慧之時，心自然解脫顯現等等之故。因此，此要點至關重要。如是觀察，法性義之光明，于其自住之實相中，如虛空般周遍于佛與眾生。然于具有八識各自相續之補特伽羅之心中，心之法性卻顯現為被個別分割之相，如瓶中之虛空般顯現為有所侷限。因此，彼之自性亦顯現為基、道、果，然實則一切顯現皆出自法性周遍大之體性，除此之外，並無任何獨立存在之事物。 因此，由突發之錯覺顯現所繫縛之眾生，並非一人解脫則一切皆解脫，亦非一人迷惑則一切皆迷惑。一切迷惑與解脫皆從原始之基界體性中生起。

【English Translation】 The emptiness of Mother All-Good, individually realized by one's own awareness, is the realm of phenomena (chos dbyings) and ultimate emptiness. When that is realized, the object to be realized is the realm of phenomena, and the wisdom that realizes it is called 'wisdom,' but in reality, there is not the slightest difference between them. The nature of conceptual thought, clear and knowing, is the characteristic of consciousness (rnam shes). Non-conceptual, abiding in reality, the self-luminous nature individually realized by one's own awareness is the characteristic of wisdom (ye shes). The nature of consciousness is wisdom. The ultimate wisdom that completely purifies the two obscurations along with their habitual tendencies is the characteristic of Buddhahood. From the perspective of seeing the nature of phenomena in that wisdom, it is called 'wisdom that knows what is' (ji lta ba mkhyen pa'i ye shes); from the perspective of seeing all phenomena, it is called 'wisdom that knows how many' (ji snyed pa'i ye shes). Although named from different aspects, its essence is the single wisdom that knows all aspects, and there is no difference from it, it is the wisdom that sees the ultimate reality of the inseparability of the two truths. Therefore, the eight consciousnesses (rnam shes tshogs brgyad) as phenomena and the wisdom of their nature as the nature of phenomena are neither affirmed as one nor as different. As stated in the Saṃdhinirmocana Sūtra (dgongs 'grel): 'The aggregate realm and the ultimate characteristic are of a nature that is neither one nor different. Those who conceive of them as one or different are engaged in improper views.' Longchen Rabjam said this. Therefore, the two are not one in name, because merely realizing the mind does not realize the wisdom of the nature of the mind, and because of the phenomena and the nature of phenomena, etc. However, they are not different in ultimate truth, because the nature of the mind is wisdom, and when wisdom is realized, the mind is not perceived as different from it, and because when wisdom is realized, the mind arises as self-liberated, etc. Therefore, this point is very important. When examined in this way, the luminosity of the meaning of the nature of phenomena, in its own abiding reality, pervades buddhas and sentient beings like the sky. However, in the minds of individual persons who possess the continuum of each of the eight consciousnesses, the nature of the mind appears as if it were individually separated, appearing limited like the sky in a vase. Therefore, its own share appears as the ground, path, and fruit, but in reality, nothing is established as separate and distinct from the manifestation from the nature of the great pervasive nature of phenomena. Therefore, sentient beings who are labeled with the appearance of sudden delusion do not necessarily all become liberated if one is liberated, nor do they all become deluded if one is deluded. All delusion and liberation arise from the nature of the primordial ground.

---

བར་ནི་འདྲ་ཞིང་ཁྱད་མེད་པས། གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་བཞག་དགོས་ཏེ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་གཏན་ལ་དབབ་ 24-3-20a པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་བསྒོམ་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གང་དུའང་མ་གསུངས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྣང་སྲིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་དགོས་ཀྱང་། སྣང་ལུགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་སངས་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་དང་། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐབས་དང་། དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤན་འབྱེད་དུ་ཡོད་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱིས་འདོད་དེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལམ་ལྔ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བཞི་མཐར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་པར་ཁས་ལེན་གྱི། སྣང་ཚུལ་ལ་ལམ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འདོད་པས། འདི་གཉིས་ཤན་ཕྱེད་ན་ 24-3-20b རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་གི་ཡང་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མུན་པ་དྭངས་ནས་ངེས་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལྡོག་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ཤན་འབྱེད་པ་འདི་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེའོ། །གཞན་ཡང་། དབུ་མ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རང་ལམ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་ཐར་པ་མི་ཐོབ་ཟེར་བ་ལ་བརྟག་པ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ན་ཐབས་གྲོལ་གྱི་ལམ་གཉིས་ཀ་བཤད་པས། གྲོལ་ལམ་གྱི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་དེས་མི་གྲོལ་ན་དབུ་མ་ལའང་མཚུངས་ཏེ་དོན་ལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དབུ་མའི་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དབུ་མའི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་བས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་མ་འབྲེལ་ན་དབུ་མའི་ལམ་ལའང་ཐར་པ་མེད་པར་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྔོན་སོང་མིན་ན་ཐེག་པ་གོང་མ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལ་ཐར་ལམ་མེད་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག །གལ་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅི་སྨྲོས་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དེར་ལྟོས་མི་དགོས་སྙམ་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ 24-3-21a པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན

【現代漢語翻譯】 由於中間狀態無別，應以原始法性本凈的視角，安立為本來成佛，因為從證悟輪迴涅槃平等性中產生了佛陀。因此，所有對因果乘深道的確定，都是對法性本身的確定。像這樣修習，最終會獲得究竟的果位。因此，金剛乘的所有宗義，都是以法性的理智為基礎。不僅如此，中觀之道也是通過證悟法性來進行修習的。如果執著於二元對立的現象，並以此為修習，那麼就無法解脫，因為佛陀在因乘和果乘中都沒有這樣說過。如果從這種如實存在的勝義諦角度來看，一切顯現都應承認為本來成佛，並如此修習。但如果從顯現的世俗諦角度來看，基位是具有成佛潛力的種性，道位是修持的階段，果位是究竟的清凈，這三者可以通過智慧來區分，這是大圓滿的觀點。大圓滿的教義也承認，通過徹卻的五道和脫噶的四相圓滿，最終可以成佛。如果顯現沒有達到道的圓滿，就無法成就佛果，這是絕不認可的。如果能區分這兩者，那麼對於因果乘中難以理解之處的疑惑之暗將會消除，無疑會生起確信的光明。因此，這種區分至關重要。 此外，對於那些聲稱即使只修習與中觀無關的金剛乘自身之道也無法獲得解脫的說法，我們需要進行考察。金剛乘中既講了方便道，也講了解脫道。如果通過證悟解脫道的二無我（人無我，梵文：nairātmyapudgala，nairātmya，字面意思：無我；法無我，梵文：nairātmyadharma，nairātmya，字面意思：無我）都無法解脫，那麼中觀也是一樣的，因為在本質上沒有區別。如果有人說這是中觀的觀點，那麼中觀宗義中講的人無我就成了小乘的觀點，因為如果不能證悟人無我就無法從輪迴中解脫。因此，如果與小乘的宗義無關，那麼中觀之道也同樣無法獲得解脫。所以，請說，如果小乘的宗義不是先決條件，那麼更高的金剛乘就沒有解脫之道。如果有人認為中觀之道不僅講了人無我，還詳細闡述了法無我，因此不需要依賴小乘的觀點，那麼金剛乘則以大樂（梵文：mahāsukha，mahāsukha，字面意思：大樂）為特點，具有殊勝的

【English Translation】 Since the intermediate state is identical and without difference, it should be established as primordially enlightened by virtue of the original Dharma nature, which is naturally pure, because the Buddha arises from the realization of the equality of samsara and nirvana. Therefore, all the profound paths of the cause and effect vehicles are determined by determining that very Dharma nature. By meditating in this way, the ultimate result is attained. Therefore, all the tenets of Vajrayana are based on the reasoning of Dharma nature. Moreover, the Middle Way also realizes Dharma nature through meditation. If one clings to dualistic appearances and meditates on them, liberation will not be attained, because the Buddha has not taught this in any of the cause and effect vehicles. If we consider this truth from the perspective of the ultimate reality, we acknowledge that all phenomena are primordially enlightened and should be meditated upon as such. However, from the perspective of conventional reality, the basis is the potential for enlightenment, the path is the stage of practice, and the result is ultimate purity. These three can be distinguished by wisdom, which is the view of Dzogchen (Great Perfection). The Dzogchen teachings also acknowledge that enlightenment is attained through the completion of the five paths of Trekchö (Cutting Through) and the four visions of Tögal (Direct Crossing). It is never accepted that enlightenment can be achieved without the completion of the path of appearances. Therefore, distinguishing between these two is crucial, as it will dispel the darkness of doubt regarding the difficult points of the cause and effect vehicles and give rise to unwavering certainty. Furthermore, we need to examine the claim that even if one only practices the Vajrayana path itself, without connection to Madhyamaka (Middle Way), liberation cannot be attained. In Vajrayana, both the path of means and the path of liberation are taught. If one cannot be liberated by realizing the two selflessnesses (selflessness of person, Sanskrit: nairātmyapudgala, nairātmya, literal meaning: no-self; selflessness of phenomena, Sanskrit: nairātmyadharma, nairātmya, literal meaning: no-self) of the path of liberation, then the same applies to Madhyamaka, because there is no difference in essence. If someone says that this is the view of Madhyamaka, then the selflessness of person taught in Madhyamaka becomes the view of the Shravakas (Listeners), because if one cannot realize the selflessness of person, one cannot be liberated from samsara. Therefore, if it is not related to the tenets of the Shravakas, then the Madhyamaka path also cannot attain liberation. So, please say, if the tenets of the Shravakas are not a prerequisite, then the higher Vajrayana has no path to liberation. If someone thinks that the Madhyamaka path not only teaches the selflessness of person but also elaborates on the selflessness of phenomena, so it does not need to rely on the view of the Shravakas, then Vajrayana is characterized by great bliss (Sanskrit: mahāsukha, mahāsukha, literal meaning: great bliss) and possesses the supreme

---

་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡོད་ན། དབུ་མའི་དེ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། ཡང་ཐབས་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཟབ་མོས་དྲངས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབུ་མ་ནས་བཤད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཞི་གནས་ཙམ་ལས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལྷག་མཐོང་གི་གོ་མི་ཆོད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཞི་གནས་གྲུབ་པའི་ཐབས་ཟབ་པ་ཙམ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པར་དབུ་མའི་ལམ་གྲོགས་སུ་དགོས་ན། སྔགས་ཀྱི་ཞི་གནས་དེས་བསམ་གཟུགས་ཙམ་བསྐྱེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་སྐྱེས་ཚད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མྱུར་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཟུགས་མིན་པའི་ཞི་གནས་གཞན་མྱུར་པོ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེད། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་རིགས་ངེས་ཀྱིས་སྔགས་ནས་བཤད་པའི་ཐབས་ལས། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ཐིམ་དྲང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སེམས་གནས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་མཐོང་མི་ནུས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་འདྲའི་ལུགས་དེ་སྨྲ་བ་པོ་རང་གི་ཞེ་འདོད་དང་སྦྱར་ནས་གྲུབ་མཐའ་གསར་དུ་བཅོས་པར་ 24-3-21b དེས་ནུས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི་རིགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་དེས་བསྡུས་རྒྱུད་དུ།པྲ་ཕབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེ་ཉིད་རྣམ་བཅས་རྣམ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་ཁྱད་པར་བ། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལས་འཕགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བཤད་དེ། སྲིད་གསུམ་ཕྲ་རབ་གཟུགས་མིན་འདིར་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་དེ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཤེས་རབ་གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སྟོན་པར་འགྱུར། གང་ཞིག་འགྱུར་མེད་དང་བྲལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཟུང་ནས་སྟོང་པར་ལྟ་བྱེད་པ། དེས་ན་གཙོ་བོས་གང་ཞིག་འཕོ་མེད་ལྷན་སྐྱེས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་བསྟན། ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས། བདེ་བ་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་མ་གཏོགས། གཞན་དབུ་མའི་དཔྱད་པ་གང་ཡང་མི་དགོས་ཏེ་དེ་ཉིད་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་ཉིད་ 24-3-22a དེ་དང་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་མཐའ་ཡས། འཇམ་དཔལ་དང་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སོགས་དགོངས་པ་མཐུན་དགོས་ན་དེའི་ལུང་དང་བསྟུན་པས་ཀྱང་ཤེས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པའི་བྱང་སེམས་སུ་ཡང་མེད་ལ། གལ་སྲིད་བསྟན་ན་སྟོན་པ་པོ་དེ་སུ་ཡིན་ཀྱང་བརྟག་

【現代漢語翻譯】 如果密宗有殊勝的空性，那還用說中觀嗎？又從方便道來說，密宗以甚深方便所引生的俱生智，比從中觀所說的無分別智，更是以方便而超勝的殊勝智慧。如果這樣，怎麼會說它只是止觀，而不能達到中觀見更高的勝觀呢？僅僅是成就止觀的甚深方便，是金剛乘的特點。如果生起勝觀需要中觀作為助伴，那麼密宗的止觀即使能夠生起勝三摩地，生起禪定，也只能算是金剛乘的快速道。沒有禪定的其他止觀，又如何快速生起呢？在金剛乘中，具有種姓決定的人，從密宗所說的方便道中，風融入中脈，正直消融的智慧，僅僅是心安住的狀態，而不能見到事物的真相，這是什麼原因呢？因此，這樣的觀點，是說話者自己隨心所欲，新造的宗派。 不能這樣認為，因為由佛親自授記的持種姓者文殊名稱（Jampal Drakpa），不是這樣說的。比如，他在《攝經》中說：『具有自然生起之自性的手印，是具足一切相、一切功德的最殊勝者，是超越了五蘊分析之空性的密宗特點。三有微塵非色，於此乃為識，如是識亦無，佛智不住於何處』，這些詞句是用來開示諸佛的。那些不改變、不分離的人，執著于空性，並以空性為觀察對象。因此，主尊所具有的不變俱生身之樂，已在密宗中開示。』由此可知，除了以大樂為特點的空性智慧之外，不需要其他的任何中觀分析，因為那本身就是無分別智。就像經文所說：『五蘊分析之空性，如水草般無有實義，與具足一切相的最勝空性，是不同的。』等等，說了無邊無際。如果文殊和金剛手（Vajrapani）金剛藏等人的觀點要一致，也應該遵循他們的教證。也沒有菩薩會說出與佛陀教言相違背的話。如果真的說了，無論說話者是誰，都要加以考察。

【English Translation】 If Tantra has a superior emptiness, what need is there to mention Madhyamaka? Furthermore, considering the path of skillful means, the co-emergent wisdom induced by the profound skillful means of Tantra is a special wisdom that surpasses even the non-conceptual wisdom described in Madhyamaka. If this is the case, how can it be said that it is merely calm abiding and cannot achieve the higher insight of Madhyamaka's view? Merely the profound means of achieving calm abiding is a characteristic of the Vajrayana. If the arising of higher insight requires Madhyamaka as an assistant, then even if the calm abiding of Tantra can generate Samatha, the Samatha Dhyana becomes a quick path of Vajrayana. How can other calm abiding that is not Samatha arise quickly? In Vajrayana, for those with definite lineage, from the means described in Tantra, the wisdom of the winds entering, dissolving, and straightening into the central channel is merely a state of mind abiding, and cannot see the reality of things. What is the reason for this? Therefore, such a view is a newly created tenet based on the speaker's own desires. It should not be thought otherwise, because Jampal Drakpa (Mañjuśrīkīrti), the one with lineage prophesied by the Buddha himself, did not say so. For example, in the Condensed Sutra, he said: 'The great mudra with the nature of spontaneous arising is the most supreme, possessing all aspects and all virtues, and is a characteristic of Tantra that surpasses the emptiness of analyzing the aggregates. The subtle dust of the three realms is not form, here it is consciousness, likewise, consciousness is also non-existent, the Buddha's wisdom does not abide anywhere.' These words are to reveal the Buddhas. Those who are unchanging and inseparable hold onto emptiness and view emptiness. Therefore, the bliss of the unchanging co-emergent body possessed by the chief deity is taught in the Tantric vehicle.' From this, it is known that apart from the wisdom of emptiness characterized by great bliss, no other Madhyamaka analysis is needed, because that itself is non-conceptual wisdom. As it is said in the scriptures: 'The emptiness of analyzing the aggregates is like water and trees, without essence, and is not the same as the supreme emptiness possessing all aspects.' And so on, endlessly. If the views of Mañjuśrī, Vajrapani, Vajragarbha, etc., are to be consistent, it should also be in accordance with their teachings. There is also no Bodhisattva who would speak contrary to the Buddha's teachings. If they really do, whoever the speaker is, they must be examined.

---

བྱར་འོས་ཀྱི་དེའི་ངག་ཙམ་ལ་ཡིད་རྟོན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་མདོ་སོགས་ཀྱི་ལམ་གཞན་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་མདོ་སོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མྱུར་ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ། སེམས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཙམ་ཞིག་དབུ་མས་ཀྱང་གཏན་ནས་འབེབས་ནུས། དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཚེ་གཅིག་འཚང་རྒྱ་བའི་མྱུར་ལམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། མདོ་ཡི་ལམ་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་མདོ་སྔགས་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་ལ་བརྟེན་ནས་དད་པས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་གསུངས་ཀྱི། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་བཞིན་ད་ལྟ་ནས་གཏན་ 24-3-22b ལ་འབེབས་པའི་ལམ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མེད་ལ། སྔགས་སྤྱི་ཡི་ལམ་ན། དབང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་། བླ་མས་ཐབས་རང་བྱིན་རླབས་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་ཚུལ་དང་།རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཅེར་ཕོག་ཏུ་ངོ་སྤྲད་པའི་མན་ངག་ཡོད་པས་ལམ་དེ་གཉིས་མྱུར་བུལ་ཅི་ཕྱིར་མཚུངས། ཁྱད་པར་འོད་གསལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རང་ལམ་ན། རླུང་བཅིངས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་གཉུག་མ་རིག་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་འཆར་བ་འདི་འདྲ་དབུ་མའི་ལམ་ན་ཡོད་དམ། ཡོད་ན་མཚུངས་ལ་མེད་ན་མྱུར་བུལ་མི་མཚུངས་སོ། །དབུ་མས་ཆོས་དབྱིངས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ན། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གསུངས་ཀྱང་། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དོན་ཚོགས་གཉིས་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་མཐོང་ལམ་ན་མངོན་དུ་འགྱུར་གྱི། མཐོང་ལམ་དེ་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཀྱང་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་བསགས་སྦྱང་གིས་ཐོབ་ཀྱི་དེ་ལས་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་མ་གསུངས་ལ། སྔགས་ལས་དབང་གིས་སྨིན་ཅིང་ངོ་སྤྲོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། ད་ལྟ་ནས་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་ངོ་འཕྲོད་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིང་མིན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་མྱུར་བུལ་ཇི་ལྟར་ 24-3-23a མཚུངས། ཨིནྡྲ་ཏི་ལྟ་བུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལམ་ཅིག་ཅར་པའང་ཡོད་པར་མ་གསུངས་སམ། དེ་ཡང་སྔགས་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་རྣམས་སུ། རླུང་དབུ་མར་བསྟིམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་དྲངས་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་ལ་མདོ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མེད་དོ། །མངོན་དུ་བྱརྒྱུའི་དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་འོད་གསལ་བའི་སེམས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་དང་ངོ་སྤྲོད་དབུ་མ་ལ་ཡོད་དམ་སོམས་ཤིག །འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་དེ་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུར་འཆར་ཚུལ། སྣ

【現代漢語翻譯】 因此，僅僅相信那些聲稱自己是『有資格者』的話是不可靠的。因此，金剛乘不需要依賴其他如經部等的道。不僅如此，它還是超越經部等，無與倫比的快速之道。有些人可能會想：僅僅是心性的光明與空性的結合，中觀學派也能完全確立。那麼，大圓滿的道如何成為一生證悟的快速之道呢？經部之道中說，『如來藏（bde gshegs snying po，Tathāgatagarbha，佛性，如來藏）具有內在的功德』，這雖然是以經部和密宗相結合的方式來講述的，但對它的存在，需要依賴佛陀的教言，通過信心來理解。即使這樣理解，也只是說可以避免五種過失。並沒有真正直接地闡述當下就確立如來藏自性的道。而在密宗的道中，通過灌頂使之成熟，上師以方便法和加持等方式傳授瑜伽的修持方法，並有直接指示覺性智慧的口訣。這兩種道怎麼能一樣快呢？ 特別是，在光明大圓滿的自道中，不需要依賴束縛氣脈等方法，而是任運成就三身（sku gsum lhun grub，Trikaya，法報化三身）的本初覺性空性智慧（gnug ma rig stong gi ye shes）顯現。這種（境界）在中觀之道中有嗎？如果有，那就可以說相同；如果沒有，那快速與緩慢就不同了。中觀學派在確立法界（chos dbyings，Dharmadhatu，法界）時，將遠離戲論的界（spros pa dang bral ba'i dbyings）稱為法界。然而，對遠離戲論的意義的理解，是通過串習二資糧（tshogs gnyis，two accumulations，福德資糧和智慧資糧）的力量，在見道（mthong lam，Path of Seeing，見道位）時才能顯現。即使是見道，也是根器敏銳者通過一個無數劫的積累和凈障才能獲得，並沒有說能更快獲得。而在密宗中，通過灌頂成熟和口訣指示的力量，當下就能直接認識到譬喻智慧（dpe yi ye shes），並依靠它，不久就能證得真實義智慧（don gyi ye shes）。這二者怎麼能一樣快呢？ 難道沒有說過像因陀羅菩提（Indra-tila）一樣的瑜伽士是即身成佛的嗎？那也是因為在密宗的父續母續中，通過將氣融入中脈的力量，引出顯現智慧的有勤道的譬喻智慧，並依靠它，今生就能證得真實義智慧。而經部沒有這樣的方法。要顯現的譬喻和真實義智慧，也是自心本初光明的意義。像這樣確立光明心的方便和口訣，中觀學派有嗎？想一想！光明本初之心如何顯現為報身和化身，以及顯現為現象的方式。

【English Translation】 Therefore, it is not reliable to merely trust the words of those who claim to be 'qualified'. Therefore, Vajrayana does not need to rely on other paths such as Sutra. Moreover, it is a supreme and unsurpassed swift path that surpasses Sutra and others. Some might wonder: 'Even Madhyamaka can completely establish the union of clarity and emptiness of mind. So, how is the path of Dzogchen a swift path to enlightenment in one lifetime?' In the Sutra path, it is said that 'the Sugata-garbha (bde gshegs snying po, Tathāgatagarbha, Buddha-nature, Tathagatagarbha) possesses inherent qualities,' which is taught in the manner of combining Sutra and Tantra. However, its existence needs to be understood through faith based on the Buddha's teachings. Even with such understanding, it is only said that one can avoid the five faults. There is no actual direct explanation of the path to establish the nature of the Sugata-garbha from the present moment. In the path of general Tantra, one is matured through empowerment, and the Guru teaches the methods of practicing yoga with skillful means and blessings, and there are instructions for directly pointing out awareness and wisdom. How can these two paths be equally fast? In particular, in the self-path of luminous Great Perfection, without relying on methods such as binding the winds, the spontaneously accomplished wisdom of primordial awareness and emptiness (gnug ma rig stong gi ye shes) of the three Kayas (sku gsum lhun grub, Trikaya, the three bodies of Buddha) arises nakedly. Does such a thing exist in the Madhyamaka path? If it does, then they are the same; if not, then the speed is different. When Madhyamaka establishes the Dharmadhatu (chos dbyings, Dharmadhatu, the realm of phenomena), it refers to the realm free from elaboration (spros pa dang bral ba'i dbyings) as the Dharmadhatu. However, the understanding of the meaning of freedom from elaboration manifests in the Path of Seeing (mthong lam, Path of Seeing, the stage of insight) through the power of familiarizing oneself with the two accumulations (tshogs gnyis, two accumulations, merit and wisdom). Even the Path of Seeing is attained by those with sharp faculties through the accumulation and purification of one countless eon, and it is not said that it can be attained faster than that. In Tantra, through the power of empowerment and direct introduction, one directly recognizes the wisdom of example (dpe yi ye shes) from the present moment, and based on that, the wisdom of meaning (don gyi ye shes) will soon manifest. How can these two be equally fast? Was it not said that yogis like Indrabhuti (Indra-tila) attain Buddhahood in one lifetime? That is because in the Father and Mother Tantras, through the power of dissolving the winds into the central channel, the wisdom of example of the path with effort that manifests wisdom is drawn out, and based on that, the wisdom of meaning is realized in this life. Sutra does not have such a method. The wisdom of example and meaning to be manifested is also the meaning of the natural luminosity of one's own mind. Does Madhyamaka have the means and instructions to establish such a luminous mind? Think about it! How the luminous primordial mind appears as the Sambhogakaya and Nirmanakaya, and the way it appears as phenomena.

---

ང་བའི་འོད་གསལ་སོར་སྡུད་ཀྱི་རྟགས་བཅུ་མཐོང་བ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་མངོན་བྱེད་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འདི་དག་ས་པའི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་། གཟུགས་སྐུ་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་སྣང་མངོན་བྱེད་འདི་དག་ས་པའི་ཞིང་དག་སྦྱོར་དང་ཆ་མཐུན་པར། སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ད་ལྟ་ནས་ཅི་རིགས་སུ་ལམ་དུ་བྱེད་ནུས་པ་འདི་འདྲ་དབུ་མ་ནས་མ་བཤད་ལ། དེ་ལྟར་མི་སྒོམ་པས་སྔགས་མྱུར་ལམ་ཅིས་ 24-3-23b མ་ཡིན་ཏེ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྐུ་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རླུང་དབུ་མར་འགོག་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་མཚན་བཅས་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་འཕོ་བའི་དབང་བསྐུར་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རང་ལམ་གྱིས་སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་པས་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སྙོན་འདིང་དུ་མེད་ན། དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དབང་བཞི་པ་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། རླུང་དབུ་མར་དག་ནས་འོད་གསལ་ཤར་བ་དང་། ཞུ་བདེས་དགའ་བཞི་དྲངས་ནས་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་དྲངས་པའང་། དོན་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་ཉིད་རིག་སྟོང་གི་གནས་ལུགས་རྗེན་པར་མཐོང་བ་ལས་ལྷག་པའི་བདེ་ཆེན་དང་འོད་གསལ་ཞེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པའི་དུས་ན། རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས། མ་གོས། དེའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་ཤར་ཚད་རང་གྲོལ་ཀ་དག་གི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་བས་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། བདེ་བའང་འགྱུར་བདེ་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ནི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཙམ་ཡིན་གྱི། བདེ་ཆེན་མིན་ཏེ་མི་ 24-3-24a རྟག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཨིནྡྲ་བྷོ་དྷིས། བདེ་ཆེན་མི་རྟག་མ་ཡིན་ཏེ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རྟག །ཅེས་གསུངས། དེས་ན་ཚོར་བདེ་འགྱུར་བ་ཅན་མིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་བྲལ་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་བའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱིས་མ་གོས་པ་ལ། གང་སྣང་བདེ་བར་འཆར་བ་ལས་ཟུག་རྔུ་སོགས་ཡོང་ཡེ་མེད་པས་བདེ་ཆེན་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔགས་མཚན་བཅས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་མདོ་ལས་འཕགས་ན། དེ་དག་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཐད་ཀར་འཆར་བ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་མྱུར་ལམ་ཅིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངང་དུ་གོམས་ན་གང་སྣང་སྐུ་གསུམ་གྱི་རོལ་པར་ཤར་ནས་ཚེ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་གི་དགོང

【現代漢語翻譯】 我見證了內在本智光明收攝的十種徵兆。如此，顯現佛陀法身，即是顯現本初心性，這與地道的輪迴涅槃平等性之見解相符。顯現色身光明的徵兆，與地道的凈土相合。對於二身的自性，現在就能以各種方式融入道中，這種教導並非出自中觀。如果不這樣修持，密宗又怎能不是快速道呢？ 當然是快速道！法身本覺空性的智慧，無需依賴風入中脈等有相方便。通過上師的加持和遷識灌頂，以及大圓滿的自道，心性被引介為法身，從而使自心顯現為無生本來清凈的見解，這是無可否認的。這樣的智慧是第四灌頂所象徵的意義之智慧。風入中脈后光明生起，以及通過融樂引生四喜，從而引生俱生大樂，這些都比不上直接見到意義之本質，即心性本覺空性的實相。沒有什麼能超越這種大樂和光明。光明是遠離一切分別唸的智慧自光。當證悟自心無生本來清凈的見解時，任何分別唸的戲論都不會停留在或沾染其本質。從那狀態中，任何生起的分別念都會自然解脫，不會變成其他，因此是偉大的光明。而快樂，體驗到的變化之樂僅僅是道的助緣，並非真正的大樂，因為它是無常的。正如因陀羅菩提所說：『大樂不是無常的，偉大的快樂是永恒的。』因此，不是指變化的感受之樂，而是指一切法都轉變為自證本質的本來清凈任運自成無二之自性。雖然遠離一切變化的痛苦，但自性的不變智慧不會被輪迴的染污之樂和痛苦所沾染。任何顯現都呈現為快樂，沒有任何痛苦等，因此是與大樂不可分離的。因此，如果說有相密法的方便道超越了顯宗，那是因為它們是通過譬喻智慧來尋求意義智慧的道。而直接顯現那象徵意義的智慧，大圓滿又怎能不是快速道呢？如果在那種狀態中習慣，任何顯現都會呈現為三身的游舞，從而能在此生證得佛果。因此，法身本來清凈的見解……

【English Translation】 I have witnessed the ten signs of the absorption of the intrinsic luminosity. Thus, manifesting the Dharmakaya (chos sku, 法身) of the Buddha, which is manifesting the innate nature of mind, is in accordance with the view of the equality of samsara and nirvana (srid zhi mnyam nyid, 輪迴涅槃平等性). Manifesting the signs of the luminosity of the Rupakaya (gzugs sku, 色身), is in harmony with the pure realms of the ground. Regarding the nature of the two Kayas (sku gnyis, 二身), being able to integrate them into the path in various ways from now on, such teachings are not explained in Madhyamaka (dBu ma, 中觀). If one does not meditate in this way, how could mantra not be a swift path? Of course, it is a swift path! The wisdom of the Dharmakaya (chos sku, 法身), the intrinsic emptiness-awareness, does not need to rely on methods with signs, such as blocking the winds in the central channel. Through the blessing of the Lama (bla ma, 上師), the empowerment of transference, and the self-path of Dzogchen (rdzogs pa chen po, 大圓滿), the nature of mind is introduced as the Dharmakaya (chos sku, 法身), thereby causing one's own mind to manifest as the view of unborn primordial purity, which is undeniable. Such wisdom is the wisdom of meaning that the fourth empowerment symbolizes. The arising of luminosity after the winds have been purified in the central channel, and the generation of the four joys through melting bliss, thereby generating coemergent great bliss, are not superior to directly seeing the essence of meaning, which is the naked state of the nature of mind, emptiness-awareness. There is nothing that can be called greater bliss and luminosity than that. Luminosity is the self-luminosity of wisdom that is free from all conceptual thoughts. When one realizes the view of one's own mind as unborn primordial purity, no elaboration of conceptual thought remains or taints its essence. From that state, any arising conceptual thought is naturally liberated and does not become anything else, therefore it is great luminosity. And happiness, the happiness of experiencing change, is merely a support for the path, not true great bliss, because it is impermanent. As Indrabodhi (ཨིནྡྲ་བྷོ་དྷིས།, इन्द्रबोधि, Indrabodhi, 因陀羅菩提) said: 'Great bliss is not impermanent, great happiness is always permanent.' Therefore, it does not refer to the happiness of changing feelings, but to the nature of all phenomena transforming into the self-aware essence of primordial purity, spontaneous accomplishment, and non-duality. Although it is free from all the pains of change, the unchanging wisdom of one's own essence is not tainted by all the contaminated happiness and suffering of samsara. Whatever appears arises as happiness, without any pain, etc., therefore it is inseparable from great bliss. Therefore, if the path of methods with signs of mantra is superior to Sutra (mdo, 顯宗), it is because they are paths of seeking the wisdom of meaning through the door of exemplary wisdom. And how could Dzogchen (rdzogs chen, 大圓滿), which directly manifests that wisdom of meaning that it symbolizes, not be a swift path? If one becomes accustomed to that state, whatever appears arises as the play of the three Kayas (sku gsum, 三身), thereby being able to attain Buddhahood in this life. Therefore, the view of the Dharmakaya (chos sku, 法身) of primordial purity...

---

ས་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་ཞིང་། གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་མངོན་སུམ་མཐོང་བས། སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་ལམ་བྱེད་ 24-3-24b ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་བུ་མདོ་ལམ་ན་མེད་དོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་པས། རིམ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཇེ་ཉེར་འགྱུར་བའི་ལམ་མངོན་ཡོད་ཀྱི། ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་མངོན་སུམ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་པའི་ཐབས་མ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་བསྒོམ་པས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མྱུར་དུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་ལྟར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་ནུས་པས་མདོ་ལས་འཕགས་ཤིང་། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་། ཚེས་གཅིག་གི་ཟླ་བ་ཟླ་བ་དངོས་ཡིན་ཡང་ད་དུང་བཅོ་ལྔའི་བར་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་མཐོང་བ་ཡོད་པ་བཞིན། སྒོམ་པའི་ལམ་དུ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ། མཐར་ཐུག་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་མཐོང་བ་ལྟར། མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱི་སྙིགས་དུས་ཚེ་ཐུང་འདི་ལ་ནུས་ཤིང་། དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ནའང་བར་དོར་ 24-3-25a མཆོག་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་མདོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་དོན་མཐོང་བས་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ནུབ་ནས་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཤར་ཚེ་གྲོལ་བ་དང་། ད་ལྟ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་གོམས་པ་ལ། བར་དོར་གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་མེད་པར་རང་སྣང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་ཚོམ་བུ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་ཚེ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡོད་དམ། རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་དོན་མཐོང་བས་ལུས་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར། ངག་དང་རླུང་གསུང་རྡོ་རྗེ། དྲན་རྟོག་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན། དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་རྡོ་རྗེ་བཞི་དང་སྐུ་བཞིའི་དོན་རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མི་བརྟེན་པར་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་གྲོལ་བའི་མངོན་སུམ་ལམ་དུ་བྱེད་ནུས་པ་འདི་འདྲ་དབུ་མ་ལ་ཡོད་དམ། སྔགས་བླ་མེད་སྤྱིའི་ལམ་གྱིས་དབང་བཞིས་སྨིན་ནས་གནས་སྐབས་བཞིའི་དྲི་མ་སྦྱོང་བྱེད། བསྐྱེད་རིམ་དང་། རླུང་བཅིང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་ཞུ་བདེ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་བསྒོམ་པ་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་གནད་ཀུན་འདུས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ 24-3-25b ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཚང་བས་ན་ལམ་མྱུར་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན

【現代漢語翻譯】 以『剎那頓超』（ས་པ་ཁྲེགས་ཆོད་）現量見，以『任運成就』（གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་）之見解『頓入』（ཐོད་རྒལ་）現量見，如是成佛現量之法，在顯宗（མདོ་ལམ་）中是沒有的。 因此，通過以正量（རྗེས་དཔག་）成立空性（སྟོང་ཉིད་），並與廣大資糧（ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་）相結合而修持，逐漸接近證悟法性（ཆོས་ཉིད་）實相（བདེན་པ་）之道是存在的。但並未開示從最初的階段（ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་）就生起現量信解（མངོན་སུམ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་པའི་ཐབས་）之方便。 如是，從最初階段也能對法身（ཆོས་གཟུགས་）和色身（སྐུ་གཉིས་）之狀態獲得信解，如此修持能迅速引生實義智慧（དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་）。並且，這種比喻智慧（དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་）如同水中月影般能像徵實義智慧，因此勝於顯宗。當如月般的實義智慧現前時，即是現見了實義智慧本身。雖然初一的月亮是真正的月亮，但仍然會逐漸增大到十五。同樣，在修持道上，對實義智慧的證悟也會逐漸增長，最終如同見到十五的滿月一般，證悟圓滿，成就佛果。這對於根器上等且精進者，在此五濁末世（སྙིགས་དུས་）短壽之時是能夠實現的。如果不能如此，那麼在中陰（བར་དོར་）獲得殊勝成就（མཆོག་གྲུབ་པ་）等道，在顯宗中又如何存在呢？ 特別是，大圓滿（རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་）通過證悟本凈（གཉུག་མ་）俱生智（རིག་སྟོང་）之義，使此生之顯現（སྣང་བ་）隱沒，當基位光明（གཞི་ཡི་འོད་གསལ་）生起時便獲得解脫。現在習慣於『頓超』之顯現，在中陰時，沒有粗重的身體，自顯光明之顯現，光、明點（ཐིག་ལེ་）、身（སྐུ་）和光團（ཚོམ་བུ་）等顯現生起時，認識到是自顯而獲得解脫，這樣的教法在顯宗中有嗎？ 通過證悟本凈俱生智之義，使身體和顯現一切皆為身之壇城（སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར།），語和氣為語金剛（གསུང་རྡོ་རྗེ།），念頭和分別念為意之自性（ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན།），無別智慧（དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་）為金剛自性（རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད།），即四金剛（རྡོ་རྗེ་བཞི་）和四身（སྐུ་བཞི་）之義，無需將氣融入中脈（རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པ་）等方便，僅通過證悟本凈俱生智之智慧，就能成為解脫的現量道，這樣的教法在中觀（དབུ་མ་）中有嗎？ 無上瑜伽（སྔགས་བླ་མེད་）總的道，通過四灌頂（དབང་བཞིས་）成熟，清凈四種次第（གནས་སྐབས་བཞིའི་）的垢染，生起次第（བསྐྱེད་རིམ་）和，繫縛氣脈（རླུང་བཅིང་བ་）和，融化明點（ཐིག་ལེ་ཞུ་བདེ་）和，修持俱生（ལྷན་སྐྱེས་བསྒོམ་པ་）等，包含了金剛乘（རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་）道之所有要點。因此，是具足一切功德，且大圓滿之道無需勤作而自然具足，所以是最快速的道。

【English Translation】 Seeing directly through 『leaping over』 (ས་པ་ཁྲེགས་ཆོད་, Sa pa khregs chod), and directly seeing the realization of 『spontaneous presence』 (གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་, gzugs sku lhun grub) through 『breakthrough』 (ཐོད་རྒལ་, thod rgal). Such a vehicle of directly becoming a Buddha is not found in the Sutra path (མདོ་ལམ་, mdo lam). Therefore, by establishing emptiness (སྟོང་ཉིད་, stong nyid) through inference (རྗེས་དཔག་, rjes dpag) and practicing in connection with vast accumulations (ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་, tshogs rgya chen po), the path of gradually approaching the truth (བདེན་པ་, bden pa) of reality (ཆོས་ཉིད་, chos nyid) becomes more accessible. However, a method for generating direct faith (མངོན་སུམ་ཡིད་ཆེས་, mngon sum yid ches) from the stage of a beginner (ལས་དང་པོ་པ་, las dang po pa) has not been taught. Thus, gaining faith in the state of Dharmakaya (ཆོས་གཟུགས་, chos gzugs) and Rupakaya (སྐུ་གཉིས་, sku gnyis) even from the initial stage, and meditating in this way, quickly draws forth the wisdom of meaning (དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་, don gyi ye shes). Moreover, this example wisdom (དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་, dpe yi ye shes), like the reflection of the moon in water, can symbolize the wisdom of meaning, and is therefore superior to the Sutras. When the wisdom of meaning, like the moon, is directly seen, it is the direct seeing of the wisdom of meaning itself. Although the first day's moon is the real moon, it still gradually increases in size until the fifteenth. Similarly, on the path of meditation, the seeing of the wisdom of meaning increases more and more, until finally, like seeing the fifteenth day's moon, the complete seeing is perfected, and the attainment of Buddhahood is accomplished. This is possible in this degenerate age (སྙིགས་དུས་, snigs dus) of short life for those with sharp faculties and diligence. If it is not so, how can the path of achieving supreme accomplishment (མཆོག་གྲུབ་པ་, mchog grub pa) in the Bardo (བར་དོར་, bar dor) and so on exist in the Sutras? In particular, Great Perfection (རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་, rdzogs pa chen po), through seeing the meaning of the primordial (གཉུག་མ་, gnyug ma) awareness-emptiness (རིག་སྟོང་, rig stong), causes the appearances (སྣང་བ་, snang ba) of this life to subside, and when the ground luminosity (གཞི་ཡི་འོད་གསལ་, gzhi yi 'od gsal) arises, liberation is attained. Now, being accustomed to the appearances of 『breakthrough』, in the Bardo, without a coarse body, when the appearances of self-appearance light, light, bindus (ཐིག་ལེ་, thig le), bodies (སྐུ་, sku), and clusters (ཚོམ་བུ་, tshom bu) and so on arise, recognizing them as self-appearance and being liberated—is such a teaching found in the Sutras? Through seeing the meaning of primordial awareness-emptiness, all bodies and appearances become the mandala (དཀྱིལ་འཁོར་, dkyil 'khor) of the body, speech and winds become Vajra Speech (གསུང་རྡོ་རྗེ་, gsung rdo rje), thoughts and concepts become the nature of mind (ཐུགས་, thugs), and non-dual wisdom (དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་, dbyer med ye shes) becomes the nature of Vajra (རྡོ་རྗེ་, rdo rje)—that is, the meaning of the Four Vajras (རྡོ་རྗེ་བཞི་, rdo rje bzhi) and Four Kayas (སྐུ་བཞི་, sku bzhi). Without relying on methods such as inserting the winds into the central channel (རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པ་, rlung dbu mar gzhug pa), just through seeing the wisdom of primordial awareness-emptiness, one can make it the direct path to liberation. Does such a teaching exist in Madhyamaka (དབུ་མ་, dbu ma)? The general path of Highest Yoga Tantra (སྔགས་བླ་མེད་, sngags bla med), maturing through the Four Empowerments (དབང་བཞིས་, dbang bzhis), purifying the defilements of the Four Stages (གནས་སྐབས་བཞིའི་, gnas skabs bzhi'i), Generation Stage (བསྐྱེད་རིམ་, bskyed rim), binding the winds (རླུང་བཅིང་བ་, rlung bcing ba), melting the bindus (ཐིག་ལེ་ཞུ་བདེ་, thig le zhu bde), and meditating on the co-emergent (ལྷན་སྐྱེས་བསྒོམ་པ་, lhan skyes bsgom pa) and so on, contains all the key points of the Vajrayana (རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་, rdo rje theg pa) path. Therefore, it is the pinnacle of the swift path, as it is complete with all qualities and naturally possesses the Great Perfection path without effort.

---

་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་པར་བཤད་པ་མེད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། སྣང་གསུམ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་སྦྱོང་བ་འདི་སྔགས་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་མདོ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལམ་གྱི་ས་བཅུ་བགྲོད་ནས་གཟོད་སྔགས་ལ་ཞུགས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་གསུམ་པོ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བར་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་གསུངས་སོ་བསམ་ན། རོང་ཀློང་གཉིས་ནི་མདོ་ལམ་གྱི་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཚན་ཉིད་པར་བཞེད་ཅིང་། མ་ཆགས་པདྨ་དང་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་སྐུ་གསུམ་གྱི་ལྡོག་ཆས་དབྱེ་བར་བཞེད། ཚུལ་འདི་ལྟར་སྣང་གསུམ་འཕོ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གཞི་དབྱིངས་ལས་ཀྱང་གཡོ་བྱེད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཡོས་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞི་སྣང་ལས་སེམས་ཅན་ཤར་དུས་སེམས་ཉིད། རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་འགྲོགས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་ལས་བྱུང་བས་ཐབས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་དེ་དགག་ན་འཕོ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ནི། ངེས་པའི་དོན་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་མོད་ཀྱང་། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ལྟར་ན་དེ་ཆེད་དུ་བཅིངས་མི་ 24-3-26a དགོས་ཏེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་དེའི་ངང་དུ་བསྒོམ་པས། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་འཕོ་བ་ཐམས་ཅད་རང་ཟད་རང་དག་ལ་སོང་ནས་འཕོ་མེད་རིག་པ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པས་ན། ལམ་འདིའི་རང་ལུགས་ལ་དབུ་མར་རླུང་དགག་པ་སོགས་མི་དགོས་ཏེ། དེ་སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་ཡིན་ཡང་འདིར་མཚན་མེད་འོད་གསལ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ན་དེ་མི་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་རག་མི་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་འདིས་རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པའི་ཐབས་ལ་མ་བརྟེན་པས་འདི་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་། དབུ་མའི་སྒོམ་ཙམ་ལས་མ་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་ཐབས་ལམ་ལ་ཞེན་པ་དག་གིས་བསམ་པ་ནི་གནད་མ་གོ་བ་སྟེ། རླུང་དབུ་མར་བསྡུས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སླད་དུ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་ན་དེའི་ངང་དུ་གོམས་པས་སྣང་གསུམ་འཕོ་བ་རིམ་པས་འགོག་ཅིང་འཕོ་མེད་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པས་ན་སྣང་གསུམ་འཕོ་བ་མ་བཀག་པར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟ་ནས་ངོ་སྤྲད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕྲོད་ན་ལས་རླུང་འགག་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་འགྱུར་བར་རྣལ་འབྱོར་པ་ 24-3-26b ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྲུབ་སྟེ་ཞིབ་པར་འོག་ཏུ་སྟོན་ནོ། །དབུ་མའི་སྒོམ་ཕལ་ཆེར་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པར་ཞེན་ཤས་ཆེ་བས། གང་ཞིག་འགྱུར་མེད་དང་བྲལ་སོགས་དུས་འཁོར་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ལ། འདིར་རིག་པ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཏེ། བློ་རིག་ཤེས་གསུམ་གྱི་གདགས་གཞི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་བདེ་ཆེན་འགྱུར་མེད་ཡི

【現代漢語翻譯】 此外，沒有在波羅蜜多乘中闡述這種觀點。還有些人認為，清凈三現分（snang gsum 'pho ba）的習氣是密宗道的特點，因為顯宗中沒有。因此，顯宗道的十地完成後，才進入密宗，最終成佛。所以，許多聖人都說這十三個地是越來越高的。榮宗巴（rong）和隆欽巴（klong）認為顯宗道的第十一地是佛地。麥彭仁波切（ma chags pad+ma）和一髻金剛（yi ge 'khor lo tshogs chen）區分了三身的還滅次第。按照這種方式，三現分的轉化是這樣的：從基界（gzhi dbyings）中，是智慧之風在搖動；當衆生從基現（gzhi snang）中顯現時，心性（sems nyid）與風（rlung）和明點（thig le）的精華結合，產生三種顯現。如果通過方便道來阻止這些顯現，就能成就無遷變的智慧身。這雖然是確定意義上的密宗特點，但按照大圓滿的道路，不需要特意去束縛它，因為覺性智慧（rig pa'i ye shes）本來就是無遷變的。在這種狀態中禪修，所有三種顯現的轉化都會自然耗盡、自然清凈，從而成就無遷變覺性、實義智慧的身。因此，這個道的自性不需要將風引入中脈等方法，因為那是密宗有相的圓滿次第道。而這裡，我們採用無相光明、實義智慧的道路，所以不需要那些方法，也不依賴於它們。因為大圓滿道不依賴於將風引入中脈的方法，所以有些人認為，即使它再好，也超不過中脈的禪修。這種執著于方便道的人的想法是沒有理解要點。即使將風引入中脈，也是爲了生起實義智慧。如果認識了實義智慧，習慣於這種狀態，就能逐漸阻止三種顯現的轉化，成就無遷變的身。因此，並非不阻止三種顯現的轉化就無法認識實義智慧，因為現在就可以認識它。如果（氣脈）調和，業風（las rlung）就會停止，轉變為純粹的智慧之風，瑜伽士會親身體驗到這一點，詳情將在後面闡述。大多數中脈的禪修都傾向於執著于離戲論的空性，就像《時輪金剛》中所說的無遷變和分離等。而在這裡，覺性本身就是究竟的大樂，是超越了八識聚（tshogs brgyad）的認知、覺和識這三者的基礎的覺性智慧，是實義大樂、無遷變。

【English Translation】 Furthermore, there is no explanation of such a view in the Perfection Vehicle. Some also think that purifying the habitual patterns of the three appearances ('snang gsum 'pho ba') is a special characteristic of the mantra path, and since it is not in the sutras, one should enter the mantras only after traversing the ten bhumis of the sutra path, and then attain Buddhahood. Therefore, many holy beings have said that these thirteen bhumis go from higher to higher. Rongzompa (rong) and Longchenpa (klong) consider the eleventh bhumi of the sutra path to be the characteristic of the Buddha-bhumi, while Machik Padma (ma chags pad+ma) and Ekajati (yi ge 'khor lo tshogs chen) differentiate the reversal of the three kayas. In this way, the transformation of the three appearances is such that, from the ground-essence (gzhi dbyings), it is the wind of wisdom that moves; when sentient beings arise from the ground-appearance (gzhi snang), mind-essence (sems nyid), along with the essence of wind (rlung) and bindu (thig le), gives rise to the three appearances. If one prevents these through the path of skillful means, one attains the immutable wisdom-kaya. Although this is a definitive characteristic of mantra, according to the path of Dzogchen, it is not necessary to deliberately bind it, because the wisdom of awareness (rig pa'i ye shes) is primordially immutable. By meditating in that state, all transformations of the three appearances naturally exhaust and naturally purify, and one attains the immutable awareness, the kaya of the wisdom of meaning. Therefore, the self-nature of this path does not require suppressing the wind into the central channel, etc., because that is the completion stage path of mantra with signs, but here, since we take the path of signless luminosity, the wisdom of meaning, it is not necessary, and one does not rely on it. Since the Dzogchen path does not rely on the method of entering the wind into the central channel, some think that even if it is good, it is no better than the meditation of the central channel. The thought of those who are attached to the path of skillful means is not understanding the point. Even if the wind is gathered into the central channel, it is for the sake of the arising of the wisdom of meaning. If one recognizes the wisdom of meaning, and becomes accustomed to that state, one gradually prevents the transformation of the three appearances, and attains the immutable kaya. Therefore, it is not that one cannot be introduced to the wisdom of meaning without preventing the transformation of the three appearances, because one can be introduced to it now. If (the channels) are harmonized, the karmic wind (las rlung) will cease, and the yogi will directly realize that it will transform into the sole wind of wisdom, which will be explained in detail below. Most meditations on the central channel tend to be more attached to emptiness that is free from elaboration, as stated in the Kalachakra, such as immutability and separation. Here, awareness itself is the ultimate great bliss, the awareness-wisdom that transcends the eight aggregates (tshogs brgyad), the basis of cognition, awareness, and knowledge, is the immutable great bliss of meaning.

---

ན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔགས་ལམ་མདོ་ལས་འཕགས་ཤིང་། སྔགས་བླ་མེད་ཐུན་མོང་བའི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལས་ཀྱང་བླ་མར་གྱུར་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་དོན་དང་མཐུན་པ་འདི་བས་ལྷག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་ན། རྒྱུའི་ཐེག་པའི་དབུ་མ་ལས་ལྷག་མར་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། དེས་ན་མང་དུ་བརྗོད་མི་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་པ་དག་གིས་འདི་སྙམ་དུ། སྔགས་ཀྱི་ལམ་ན་སྒྱུ་ལུས་བསྟན་པས་དེ་ཡོད་ན་སྔགས་ཀྱི་མྱུར་ལམ་ཡོད་ཀྱང་། རྫོགས་ཆེན་ན་དེ་འདྲའི་ལམ་སྒོམ་པ་མེད་པས་གཟུགས་སྐུའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དངོས་སུ་ལམ་བྱེད་མིན་པས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལས་དམན་སྙམ་ན། གཟུགས་སྐུའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་ 24-3-27a བའི་དབྱིངས་ལ་རང་གདངས་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚེ་ན་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་པས། དེ་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ།རང་སྣང་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ་གང་སྣང་སྐུ་ཡི་རོལ་པར་འཆར་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་དག་ཚེ་ཀ་དག་གི་གྲོལ་སར་ཕྱིན་པའི་ངང་ནས་གཟུགས་སྐུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པ་རང་ཤར་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་ཞིང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་རིག་པ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཚེ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་མུ་མེད་པར་འཆར་ཞིང་། རང་ལུས་ཀྱང་འོད་དང་སྐུར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ། གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ནས་མི་སློབ་པའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་འོད་དུ་ཡལ་ནས། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུར་བཞེངས་པ་ཡིན་པས། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན། དེའི་བར་དུ་རང་ལུས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལྷ་སྐུར་ཤར་རུང་མ་ཤར་རུང་འདྲ་ལ། རང་ལུས་འོད་དུ་ཡལ་ལ་ཁད་པའི་དུས་སུ་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ན། དེ་ཉིད་སློབ་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་ཁྱད་མེད་མོད། གཞན་ངོར་སྔ་མའི་ལུས་སུའང་སྣང་སྟེ་པད་འབྱུང་དང་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསང་འདུས་སོགས་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་ 24-3-27b རིམ་ན་སྒྱུ་འོད་གཉིས་ཆེ་ཐང་བཤད་ཅིང་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་མོད་ཀྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དང་དུས་འཁོར་དུ་རང་ཉིད་སྒྱུ་མའི་སྐུར་བཞེངས་ཚུལ་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་མེད་ཀྱང་། རྗེས་དྲན་གྱི་སྐབས་ན། སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་ཆེན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས། རང་ཉིད་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟར། རྫོགས་ཆེན་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་ནའང་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སུ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་མཚོན་པའི་ལྷ་སྐུ་རབ་འབྱམས་དང་། རང་ཉིད་དེའི་གཙོ་བོའི་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པར་མི་འཆར་བ་མ་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 因為如此。因此，密法之道勝於顯宗，無上密法中連共同的帶相圓滿次第也無法超越的大圓滿，與這個名稱的意義相符，如果不存在比這更殊勝的無上密法之道，又何必多說勝過因乘的中觀呢？因此，無需多言。此外，那些執著於密法帶相圓滿次第的人會這樣認為：密法之道中，因為有幻身的教法，所以如果存在幻身，就有密法的快速道。但在大圓滿中，沒有修習這種道，所以不將色身的近取因作為實際的道，認為不如帶相圓滿次第。實際上，色身的近取因是光明 之界中本來就有的自顯分，當它完全清凈時，就會顯現無量光身。所以，不需要特意去修，當安住于自顯光明之境時，所顯現的一切都會成為本尊的游舞。當遮障消除時，從本來清凈的解脫處，自然而然地顯現具有相好的色身，毫不費力。當頓超的智慧達到頂點時，會無邊無際地顯現報身，並且自己的身體也會顯現為光和身。那時，融入原始本初之界，證得無學光明，此生的血肉之軀也化為光，從而成就無學雙運的本尊身。既然能夠證得無學雙運，那麼在此之前，自己的身體是否顯現為以幻化十二喻為代表的本尊身都一樣。當自己的身體即將化為光時，如果顯現為大遷轉身，那麼這與有學的幻身沒有區別。但在他人看來，仍然會顯現為之前的身體，比如蓮花生（Padmasambhava）和毗瑪拉（Vimalamitra）。因此，在密集金剛等父續的圓滿 次第中，幻身和光明被認為是重要的，並且如此修持。但在母續的圓滿次第和時輪金剛中，並沒有專門講述自己顯現為幻身的方式。但在隨唸的階段，通過將空色與大手印結合，可以成就大手印的悉地。這暗示著自己顯現為空色本尊身，就像這樣，在頓超大圓滿的道中，當智慧達到頂點時，並非不顯現以幻化十二喻為代表的無量本尊，以及自己作為其主尊的本尊身。

【English Translation】 Because of this. Therefore, the Mantrayana path is superior to the Sutrayana, and the Great Perfection, which cannot be surpassed even by the common and qualified completion stage of the unsurpassed Mantrayana, is in accordance with the meaning of this name. If there is no path of unsurpassed Mantrayana more excellent than this, why bother to say that it surpasses the Madhyamaka of the causal vehicle? Therefore, there is no need to say more. Furthermore, those who are attached only to the qualified completion stage of Mantrayana think like this: In the Mantrayana path, because the illusory body is taught, if it exists, there is a quick path of Mantrayana. But in Dzogchen, there is no practice of such a path, so the proximate cause of the form body is not taken as the actual path, and it is considered inferior to the qualified completion stage. In reality, the proximate cause of the form body is the clear light aspect of self-display that is inherently present in the sphere of luminosity. When it is completely purified, the vast display of the Sambhogakaya will appear. Therefore, there is no need to deliberately cultivate it. When one abides in the state of self-display luminosity, whatever appears will manifest as the play of deities. When obscurations are removed, from the state of original purity and liberation, the form body adorned with marks and signs will naturally and effortlessly arise. When the wisdom of Tögal reaches its peak, the Sambhogakaya will appear limitlessly, and one's own body will also appear as light and form. At that time, one enters the primordial sphere and realizes the non-learning clear light. The physical body of this life also dissolves into light, and one attains the deity body of non-learning union. Since one is able to realize the non-learning union, it is the same whether one's own body manifests as the deity body representing the twelve similes of illusion or not. When one's own body is about to dissolve into light, if one arises as the Great Transference Body, then it is no different from the learning illusory body. But to others, it will still appear as the previous body, like Padmasambhava and Vimalamitra. Therefore, in the completion stage of the Father Tantras such as Guhyasamaja, the illusory body and clear light are said to be important, and they are practiced in this way. But in the completion stage of the Mother Tantras and Kalachakra, there is no specific teaching on how to arise as an illusory body. However, in the stage of recollection, by combining emptiness and form with Mahamudra, the siddhi of Mahamudra is accomplished. This implies that one's own appearance as an empty form deity is accomplished in essence. Similarly, in the path of Tögal in Dzogchen, when wisdom reaches its peak, it is not that the limitless deities representing the twelve similes of illusion, and oneself as the main deity, do not appear.

---

ལ། ཤར་བ་དེ་ཀུན་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་སླར་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེགས་ཆོད་པས་ནི་བར་དོར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ན། དེའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལྷ་སྐུར་བཞེངས་པ་དང་། དེ་ཡང་རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་གིས་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་བསྡུ་བ་དང་། སླར་བཞེངས་པ་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་མེད་ཀྱང་། བསྡུ་ལྡང་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྒོ་གསུམ་རང་མཚན་གྱི་ཞེན་པ་དག་སྟེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན། སྐུ་ལྷའི་སྐུ་དང་། ངག་གསུང་དང་། ཐུགས་རྣམ་མཁྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ 24-3-28a སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དོན་གྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཟབ་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག་གིས།ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་ལམ་མ་བསྒོམ་པས་ཀྱང་མཐོང་བས་ཡང་དག་མིན་ཏེ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་སྔར་རྩོད་པར་སྨྲས་མོད། དག་མ་དག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོའི་སྟེང་ནས་བཞག་ན། རྒྱུ་དགེ་བ་འབྲས་བུ་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་དག་པ། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཉོན་གྱི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མ་དག་པ་དང་། ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལས། རྩོད་པོའི་ལུགས་འདི་རྒྱུ་དགེ་བས་སྒྲུབ་པ་མིན་ཕྱིར་མ་དག་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་དང་། གཞི་ཕྱག་ཆེན་ཀྱང་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་རྒྱུ་དགེ་བས་བསྒྲུབ་ན་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལམ་མ་བསྒོམ་པའི་མཐོང་བ་ཡིན་ན་མ་དག་པས་ཁྱབ་ན། ལེགས་སྐར་ལྟ་བུའི་ལོག་སྲེད་ཅན་དང་། དེ་སྔ་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དུ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་དུས། སངས་རྒྱས་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞག་གཅིག་བསྒོམ་པས་སྟོང་གཟུགས་འཆར་བར་གསུངས་ན། འཆར་རྒྱུའི་ 24-3-28b སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བ་པོ་དེ་ལམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་དག་ན། ལམ་བསྒོམ་པས་ཡུལ་ཅན་དག་པར་སོང་ནས། དེས་མཐོང་བ་དག་པར་བསྒྲུབ་པའམ། ལམ་དག་པའི་རྒྱུས་སྟོང་གཟུགས་ཤར་བས་སྟོང་གཟུགས་དག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཟིགས་དུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གཟིགས་ངོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ལམ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་དག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྟོང་གཟུགས་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེའི་སྔོན་ལམ་མ་བསྒོམ་དུས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ཀྱང་། འཆར་རུང་གི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་གནད་དུ་བསྣུན་བྱ་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད་པས། འདི་ཤར་ཀྱང་གྲོལ་བའི་གནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ན་དེ་རྒྱུ་སྔོན་སོང་ལམ་གྱིས་བསྐྱེད་དམ་མ་བསྐྱེད། མ་བསྐྱེད་ན་མ་དག་པར་ཁྱོད

【現代漢語翻譯】 因此，夏巴（Sharwa）融入噶達（Kadak）的法界，再次顯現雙運（Zungjuk）。如果徹卻（Trekchö）使中陰（Bardo）的意義智慧顯現，那麼在其後得位中，便會升起本尊身。即使沒有通過攝持和后破將之融入光明法界，以及再次升起等努力，僅僅安住于離於攝持和升起的法性中，三門（身、語、意）的自相執著也會清凈，在果位時，身成為本尊身，語成為妙音，意成為遍知，除此之外，還有什麼更殊勝的身、語、意需要去成就呢？這最終歸於一個要點。還有一些沒有領悟甚深要訣的人說：『托噶（Tögal）的顯現即使不修道也能見到，因此不是真正的顯現，而是不凈的顯現。』他們過去曾這樣爭辯。如果從因果事物的角度來判斷清凈與不清凈，那麼所有善的因都會帶來好的果，都是清凈的；所有不善的因都會帶來痛苦的果，都是不清凈的；所有業和煩惱所生的有為法都是不清凈的；所有非由業和煩惱所生的法性都是清凈的。然而，爭辯者的觀點認為，托噶的顯現不是通過善因成就的，因此是不清凈的。如果這樣，那麼法性和基（Gzhi）大手印（Mahamudra）也會變得不清凈。如果這些是通過善因成就的，那麼它們就會變成有為法。如果說不修道而見到的顯現一定是不清凈的，那麼就像列卡（Lekkar）一樣的邪見者，以及許多以前沒有入道的人，在見到佛身時，佛也會變得不清凈。如果說通過修持一天就能顯現空色（empty forms），那麼顯現的空色是修道者所見，因此是清凈的。這是因為修道使有境（subject）變得清凈，從而證明所見是清凈的嗎？還是因為清凈道的因使空色顯現，從而使空色變得清凈？如果是前者，那麼當佛陀觀察眾生時，所有眾生都會變得清凈，因為這是圓滿道的觀察。如果這樣，那麼即使不修道也會變得清凈。如果是後者，那麼空色就會變成果，因為它從修道中顯現。如果這樣，那麼在此之前，當沒有修道時，光明的顯現雖然沒有在眾生的相續中顯現，但它是否以能夠顯現的方式存在？如果不存在，那麼就沒有可以擊打的關鍵，自性壇城（mandala）也不存在，即使托噶顯現，也沒有解脫的關鍵。如果存在，那麼這個因是先前的道所生，還是非道所生？如果不是道所生，那麼你認為它是不清凈的。

【English Translation】 Therefore, Sharwa dissolves into the Dharmadhatu of Kadak, and again manifests Zungjuk. If Trekchö manifests the meaning wisdom of Bardo, then in its post-attainment, the deity form arises. Even without the effort of gathering and subsequent dissolution into the Dharmadhatu of clear light, and arising again, merely abiding in the nature of reality that is free from gathering and arising, the self-grasping of the three doors (body, speech, and mind) will be purified. At the time of fruition, the body becomes the deity body, speech becomes melodious sound, and mind becomes omniscient. What more sublime body, speech, and mind is there to accomplish beyond that? This ultimately converges on one key point. Furthermore, some who have not realized the profound key point say: 'The appearances of Tögal are seen even without meditating on the path, therefore they are not genuine appearances, but impure appearances.' They have argued this way in the past. If purity and impurity are judged from the perspective of cause and effect, then all good causes bring about good results, and are pure; all bad causes bring about painful results, and are impure; all conditioned phenomena arising from karma and afflictions are impure; and the nature of reality that does not arise from karma and afflictions is pure. However, the arguer's view is that the appearances of Tögal are not accomplished through good causes, therefore they are considered impure. If that is the case, then Dharmata and the ground Mahamudra would also become impure. If these are accomplished through good causes, then they would become conditioned phenomena. If seeing without meditating on the path necessarily implies impurity, then when those with wrong views like Lekkar, and many who have not previously entered the path, see the Buddha's form, the Buddha would become impure. If it is said that empty forms appear through meditating for one day, then the one who sees the appearing empty forms is a meditator on the path, therefore it is pure. Is this because meditation purifies the subject, thereby proving that what is seen is pure? Or is it because the cause of the pure path causes empty forms to arise, thereby making the empty forms pure? If it is the former, then when the Buddha observes sentient beings, all sentient beings would become pure, because it is the observation of the perfected path. If that is the case, then even without meditating on the path, one would become pure. If it is the latter, then empty forms would become the result, because they appear from meditating on the path. If that is the case, then before that, when there was no meditation, although the appearance of clear light was not manifest in the continuum of sentient beings, did it exist in a way that it could appear, or not? If it did not exist, then there would be no key to strike, and the self-existing mandala would not exist, so even if Tögal appeared, there would be no key to liberation. If it did exist, then was this cause generated by the previous path, or not generated by the path? If it was not generated by the path, then you consider it impure.

---

་རང་གི་ཁས་བླངས་གིས་གྲུབ། བསྐྱེད་ན་ལམ་ཐོག་མེད་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ལམ་མ་བསྒོམ་པའི་སེམས་ཅན་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ལམ་གསར་དུ་བསྐྱེད་ན་ལམ་དུ་སྣང་བའི་ཐོས་བསམ་ཡང་ལམ་མ་བསྒོམ་ 24-3-29a པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མ་དག་པར་ཐལ་ལ། དེས་ན་ལམ་ཡང་རང་ཉིད་མ་དག་པས་གཞན་དག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བླ་མའི་གདམས་ངག་སོགས་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་དག་པས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དག་པར་འདོད་ན། བླ་མའི་གདམས་ངག་རྒྱུད་མ་དག་པ་དག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཅན་གྱི་དག་ཚུལ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ་མིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེས་མ་ཟིན་པའི་གཞི་རྣམས་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞི་རྣམས་ལ་དག་མ་དག་མེད་དོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དག་མ་དག་མེད་ཀྱང་། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཅི་སྟེ་མེད་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཟིགས་དུས། སེམས་ཅན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པའི་དག་སྣང་མ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ལམ་དག་པའི་གཟིགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ལམ་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཤར་བ་དེ་ལས་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་པའི་རང་རྟགས་ཡིན་ན། འདིར་དབུ་མར་ཞུགས་མི་དགོས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་སྙམ་ན། རླུང་བཅིངས་ནས་སྟོང་གཟུགས་ཤར་ཀྱང་རུང་། མ་བཅིངས་པར་ཤར་བའི་སྟོང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འོད་གསལ་ 24-3-29b གྱི་རང་གདངས་སུ་འདྲ་ཡང་། བཅིངས་ནས་ཤར་བ་ལ་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་འདྲེས། རང་བཞིན་ཤར་བ་ལ་མ་འདྲེས་པས་ཕྱི་མ་མཆོག་གོ། གལ་ཏེ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ནས་མཐོང་བའི་སྟོང་གཟུགས་དེ་རྫོགས་རིམ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་འདྲི། རོ་རྐྱང་གི་རླུང་གིས་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཐ་མལ་པས་རྡོ་རི་བྲག་གི་འཁྲུལ་སྣང་བསྐྱེད་པས་མི་དག་ལ། དབུ་མར་ཞུགས་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་ཤེས་ནས་མ་འཁྲུལ་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་དོ་ཟེར་ན། དབུ་མ་དེ་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་ལས་རླུང་དང་འཁྲུལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དག་པར་ཡེ་ནས་ཡོད་དམ། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན། ཡེ་ནས་དག་པར་ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ལམ་སྔོན་དུ་བགྲོད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འགྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དངོས་མེད་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཐོད་རྒལ་སྟོང་གཟུགས་ལ་ཡང་འདྲ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བ་ལ་དབྱིབས་དང་ཚད་སོགས་ཡོད་ཅིང་། ལས་རླུང་འགོག་ནུས་ཀྱི་བུ་ག་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད། གཞན་ཡང་རྒྱུ་སྟོང་ལྟ་བུའི་འོད་རྩ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེའི་ནང་ན་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་འཁྲུལ་ 24-3-30a བས་མ་བསླད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཡོད། གཞན་ཡང་དབུ་མ་དེ་དབུ་མ་དེ་འདུས་བ

【現代漢語翻譯】 由自己的承諾所完成。如果生起，則必須有道，因此不可能有不修道的眾生。此外，如果新產生道，那麼顯現為道的聞思也應是不修道者所顯現的，因此是不清凈的。因此，道本身不清凈，無法使其他清凈。如果認為上師的訣竅等密咒的方法是清凈的，因為它們被清凈所掌握，那麼上師的訣竅雖然是使不清凈的相續清凈，但那是因果的清凈方式，而不是自性清凈。如果是那樣，那麼未被其掌握的基礎都將變得不清凈。如果認為基礎沒有清凈與不清凈，那麼即使沒有因果的清凈與不清凈，自性清凈又怎麼會沒有呢？此外，當佛陀觀察眾生時，眾生不是修持佛道的清凈顯現，因此佛陀會有清凈道的觀察。此外，如果修持圓滿次第時出現的空相是風融入中脈、安住、消融的自相，那麼這裡不需要融入中脈也能見到，因此認為密咒的圓滿次第的空相不起作用。即使束縛風而生起空相也可以，未束縛而生起的空相，兩者在光明自性中相同，但束縛後生起的空相混合了業風所生的部分，自性生起的則未混合，因此後者更殊勝。如果問：『為什麼風融入中脈后見到的空相是圓滿次第？』那麼，由庸常的風所生的顯現是平凡的，會產生石頭、山崖的錯覺，因此不清凈。融入中脈的空相知道一切殊勝的空性如帕帕（pra-phab）一樣，因此不會產生錯覺，能產生不迷惑的果。』如果這樣說，那麼中脈是在身體的中央，本來就具有未生起業風和錯亂之心的自性清凈，還是從修持中產生的？如果本來就清凈，那麼憑藉不依賴於先前道路的清凈力量，它是能成就那清凈的物質嗎？還是像虛空一樣，不是從因產生的無實之物？如果是前者，那麼也類似於妥噶（thod-rgal）的空相。如果是後者，那麼沒有從因產生的，會有形狀和尺寸等嗎？會有能阻止業風的孔隙等嗎？此外，是像因空的明點脈一樣嗎？其中有未被錯覺所染污的光明心——精華智慧的壇城嗎？此外，中脈是聚集的…… Accomplished by one's own commitment. If generated, there must be a path, so it is impossible for sentient beings not to cultivate the path. Furthermore, if a new path is generated, then the hearing and thinking that appear as the path should also be what appears to those who do not cultivate the path, therefore it is impure. Therefore, the path itself is impure and cannot purify others. If it is thought that the guru's instructions and other mantra methods are pure because they are seized by purity, then although the guru's instructions purify the impure continuum, that is the way of purification of cause and effect, not self-nature purity. If that is the case, then all the bases that are not seized by it will become impure. If it is thought that the bases have no purity or impurity, then even if there is no purity or impurity of cause and effect, why is there no self-nature purity? Furthermore, when the Buddha observes sentient beings, the sentient beings are not the pure appearance of cultivating the Buddha's path, therefore the Buddha will have the pure vision of the path. Furthermore, if the empty form that arises from cultivating the completion stage of the path is the self-sign of the wind entering, abiding, and dissolving in the central channel, then here it is seen that there is no need to enter the central channel, therefore it is thought that the empty form of the completion stage of mantra is not effective. Even if the empty form arises from binding the wind, both the empty form that arises from binding and the empty form that arises without binding are the same in the self-radiance of clear light, but the one that arises from binding is mixed with the part created by the karma wind, and the one that arises from self-nature is not mixed, therefore the latter is superior. If one asks, 'Why is the empty form seen after the wind enters the central channel the completion stage?' then the appearance that arises from the single taste wind is ordinary, and it creates the illusion of stones and cliffs, therefore it is impure. The empty form that enters the central channel knows that emptiness is like Pra-phab (a kind of emptiness) that possesses all supreme aspects, therefore it does not create illusion and produces the fruit of non-delusion. If one says that the central channel is in the center of the body and has the self-nature purity of not generating the continuum of karma wind and confused mind from the beginning, or is it produced from cultivation? If it is pure from the beginning, then by the power of purity that does not depend on the prior path of cause, is it a thing that accomplishes that purity? Or is it a non-existent thing like the sky that does not arise from cause? If it is the former, then it is also similar to the empty form of Thod-rgal. If it is the latter, then does that which does not arise from cause have shape and size, etc.? How are there holes, etc. that can prevent karma wind? Furthermore, is it a light channel like a cause-empty? Inside it, is there the clear light mind that is not defiled by illusion, called the mandala of essence wisdom? Furthermore, the central channel is the assembled...

【English Translation】 Accomplished by one's own commitment. If generated, there must be a path, so it is impossible for sentient beings not to cultivate the path. Furthermore, if a new path is generated, then the hearing and thinking that appear as the path should also be what appears to those who do not cultivate the path, therefore it is impure. Therefore, the path itself is impure and cannot purify others. If it is thought that the guru's instructions and other mantra methods are pure because they are seized by purity, then although the guru's instructions purify the impure continuum, that is the way of purification of cause and effect, not self-nature purity. If that is the case, then all the bases that are not seized by it will become impure. If it is thought that the bases have no purity or impurity, then even if there is no purity or impurity of cause and effect, why is there no self-nature purity? Furthermore, when the Buddha observes sentient beings, the sentient beings are not the pure appearance of cultivating the Buddha's path, therefore the Buddha will have the pure vision of the path. Furthermore, if the empty form that arises from cultivating the completion stage of the path is the self-sign of the wind entering, abiding, and dissolving in the central channel, then here it is seen that there is no need to enter the central channel, therefore it is thought that the empty form of the completion stage of mantra is not effective. Even if the empty form arises from binding the wind, both the empty form that arises from binding and the empty form that arises without binding are the same in the self-radiance of clear light, but the one that arises from binding is mixed with the part created by the karma wind, and the one that arises from self-nature is not mixed, therefore the latter is superior. If one asks, 'Why is the empty form seen after the wind enters the central channel the completion stage?' then the appearance that arises from the single taste wind is ordinary, and it creates the illusion of stones and cliffs, therefore it is impure. The empty form that enters the central channel knows that emptiness is like Pra-phab (a kind of emptiness) that possesses all supreme aspects, therefore it does not create illusion and produces the fruit of non-delusion. If one says that the central channel is in the center of the body and has the self-nature purity of not generating the continuum of karma wind and confused mind from the beginning, or is it produced from cultivation? If it is pure from the beginning, then by the power of purity that does not depend on the prior path of cause, is it a thing that accomplishes that purity? Or is it a non-existent thing like the sky that does not arise from cause? If it is the former, then it is also similar to the empty form of Thod-rgal. If it is the latter, then does that which does not arise from cause have shape and size, etc.? How are there holes, etc. that can prevent karma wind? Furthermore, is it a light channel like a cause-empty? Inside it, is there the clear light mind that is not defiled by illusion, called the mandala of essence wisdom? Furthermore, the central channel is the assembled...

---

ྱས་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ཡིན་མིན་དང་ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད་གང་ཡིན། རྟག་མི་རྟག །ཡེ་ཡོད་གསར་བྱུང་སོགས་གང་ཡིན་དཔྱད། མཆན། བེམ་པོའམ་ཤེས་པ་གང་ཡིན། འོད་རྩ་དང་བུ་ག་ཅན་ཡིན་ཕྱིན་བེམ་པོས་བསྡུ་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཡེ་དག་ཡེ་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་སྦུབ་སྟོང་ཁང་པའི་ནང་ན་ཡོད་པ་འདི་མུ་སྟེགས་པས་བདག་བེམ་པོ་སྒྲ་སོགས་ལྟ་བུ་དང་རྟག་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དབུ་མ་དེ་ལུས་ཆེ་ན་ཆེ། ཆུང་ན་ཆུང་ངམ།འཕེལ་འབྲི་ཡོད་དམ། ཤི་དུས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སོགས་དྲིས་པས། དེ་འདྲའི་དག་སྣང་བསྐྱེད་པའི་རྩ་རང་མཚན་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དག་ནི། མུ་སྟེགས་པའི་ལུས་དང་མཚམས་པར་བདག་ཡོད་ཞེས་དང་། ཡུང་ཀར་ཙམ་ཟེར་བ་དངོས་སོ། །དབུ་མ་དེའི་ནང་ན་རྣམ་ཤེས་དུས་རྒྱུན་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྣམ་ཤེས་དབུ་མར་ཡེ་ནས་ཞུགས་ཡོད་པས་དག་ཞུག་ཅི་དགོས། མེད་ན་དེར་ཤེས་པ་མི་རྒྱུ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ལས་རླུང་དང་འགྲོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་དེར་རྒྱུ་མི་སྲིད་ན། ཁྱོད་ལ་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་ལམ་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་རླུང་དབུ་མར་གཞུག་ཀྱང་ 24-3-30b རྣམ་ཤེས་དེར་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །དེར་ཞུགས་དུས་སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བ་འདི། འཆར་གཞི་དབུ་མའི་ནང་ན་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། མེད་པ་གང་ཡིན། ཡོད་ན་སྙིང་པོ་ཡེ་རླུང་འོད་ལྔ་རང་ཆས་ཀྱི་གདངས་ཡེ་ཡོད་དུ་འདོད་དམ། སྔར་མེད་རྒྱུ་སྟོང་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་རླུང་ཞུགས་རྗེས་གསར་སྐྱེ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ལམ་བསྒོམ་རུང་མ་བསྒོམ་རུང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་འོད་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཡེ་ནས་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྔར་མེད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་འདི་སྟོང་གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་འཇའ་དང་འདྲའོ། །ཐོག་རེག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་སྙམ་ན་ཐོག་རེག་མེད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་བཞིན་དུ་དངོས་པོར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་འདིས་འཁྲུལ་སྣང་ཇི་ལྟར་འགོག་སྟེ་འདི་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ལག་རྗེས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུ་འགྲོར་ཆུག་ཀྱང་། ཞུགས་སའི་དབུ་མ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་མི་འགྲོགས་པའི་གནད་ཅི་ཡང་མ་ཤེས་པར་རྫོགས་རིམ་ཁ་ཁྱེར་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སམ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ 24-3-31a རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་བས་བསླད་མ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད། གདོས་བཅས་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་སྙིང་པོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ལ། གསལ་བའི་ཆ་ནས་འོད་ལྔའི་གདངས་དང་ཐིག་ལེ་སྐ

【現代漢語翻譯】 如果（中脈）是這樣，那麼它的因是煩惱還是非煩惱？是有礙還是無礙？是常還是無常？是本有還是新產生？請進行考察。註：是物質還是意識？既然有光脈和孔隙，就必須歸為物質。如果是這樣，那麼不依賴於因的本凈本成的脈管，存在於空蕩蕩的房間里，這就會變成外道宗派，認為『我』是物質，如聲音等，並且是常有的。另外，如果中脈是大的就大，是小的就小，會有增減嗎？死亡時會如何變化等等？如果有人問這些問題，那麼那些認為只有產生清凈顯現的自性脈存在的人，就相當於外道認為有『我』，或者說像『永嘉』一樣。中脈裡面，心識是否持續存在？如果存在，那麼心識本來就存在於中脈中，那還需要什麼凈化？如果不存在，為什麼心識不能在那裡流動？如果說與錯覺的業風相伴的心識不可能在那裡流動，那麼因為你沒有心識之外的道可修，即使風進入中脈，心識也無法進入。當進入中脈時，所見的空色，是本來就存在於中脈的計劃中，還是不存在？如果存在，那麼是否認為心髓的本有風、五光是自性的顯現？如果是先前沒有的，那麼在如虛空般的因中，風進入後會新產生什麼？如果是第一種情況，那麼無論修不修道，都必須認為金剛身本來就具有光明的自性顯現。如果是第二種情況，那麼這種從先前沒有的因中產生的空色是什麼樣的呢？就像彩虹一樣。如果認為因為沒有觸礙所以是空色，那麼即使沒有觸礙，為什麼不會像心識一樣變成實物呢？這樣如何阻止錯覺的顯現呢？因為對它的執著無法消除。因此，即使進入中脈的手印空色可以進入密宗的圓滿次第，但如果對進入的中脈與錯覺的障礙不相伴隨的關鍵一無所知，那麼就只是隨意地說圓滿次第的空話。因此，如來藏（藏文：བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ།），法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་），自生智慧（藏文：རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས།），心性（藏文：སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད།）的自性清凈（藏文：རང་བཞིན་རྣམ་དག་），具足一切殊勝的空性（藏文：རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན། སྟོང་ཉིད།），本來就存在，並且安住於心性中，但因為自性是非造作的，所以像虛空一樣，從未被錯覺所玷污。它以心髓的方式安住于具有物質身體的中心，從光明的角度來說，具有五光的顯現和明點（藏文：ཐིག་ལེ་）。 點等。

【English Translation】 If (the central channel) is like this, then is its cause affliction or non-affliction? Is it obstructed or unobstructed? Is it permanent or impermanent? Is it primordial or newly arisen? Please examine. Note: Is it matter or consciousness? Since it has light channels and pores, it must be categorized as matter. If so, then the primordially pure and accomplished channels that do not rely on a cause, existing in an empty room, would become a tenet of the Tirthikas (non-Buddhists), who believe that the 'self' is matter, like sound, and is permanent. Furthermore, if the central channel is large when it is large, and small when it is small, does it increase or decrease? How does it change at the time of death, etc.? If someone asks these questions, then those who believe that only the self-nature channel that generates pure appearances exists are like the Tirthikas who believe in a 'self', or like 'Yongga'. Does consciousness continuously exist within the central channel? If it exists, then consciousness is already present in the central channel, so what purification is needed? If it does not exist, why can't consciousness flow there? If it is said that consciousness accompanied by the karmic winds of delusion cannot flow there, then because you have no path to practice other than consciousness, even if the wind enters the central channel, consciousness cannot enter. When entering there, is the emptiness-form seen something that is already in the plan of the central channel, or is it not? If it exists, then is it believed that the inherent wind and five lights of the heart essence are the manifestation of self-nature? If it is previously non-existent, then what is newly produced after the wind enters into a cause like emptiness? If it is the first case, then whether one practices the path or not, it must be believed that the Vajra body inherently possesses the clear light's self-manifestation. If it is the second case, then what is this emptiness-form that arises from a previously non-existent cause like? It is like a rainbow. If it is thought to be emptiness-form because it has no contact, then even if it has no contact, why wouldn't it become an object like consciousness? How does this prevent deluded appearances, since attachment to grasping and being grasped is not prevented by it? Therefore, even if the emptiness-form of the handprint that enters the central channel can enter the completion stage of mantra, if one does not understand the key point that the entering central channel is not accompanied by the obscurations of delusion, then it is just casually speaking empty words about the completion stage. Therefore, the Tathagatagarbha (Tibetan: བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ།), the Dharmadhatu (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་), the self-arisen wisdom (Tibetan: རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས།), the nature of mind (Tibetan: སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད།), the self-nature pure (Tibetan: རང་བཞིན་རྣམ་དག་), the emptiness that possesses all perfections (Tibetan: རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན། སྟོང་ཉིད།), is inherently present, and although it abides in the nature of mind, because its self-nature is unconditioned, it is like space, never defiled by delusion. It abides in the center of the material body as the heart essence, and from the aspect of clarity, it has the manifestation of the five lights and bindus (Tibetan: ཐིག་ལེ་). etc.

---

ུ་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་བཞིན་ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཕྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་བཞུགས་པ་ལ། ལམ་གྱི་མན་ངག་གི་སྟོབས་ལས་ཕྱིར་གསལ་དུ་མངོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྟེན་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དབུ་མ་དང་། རྟེན་པ་སྙིང་པོ་ཡེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་གཞི་མི་ཤིག་པའི་ཐེག་ལེ་འདི་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། བསྣུན་ཚུལ་ལུས་དབུས་སུ་དབུ་མ་བསྒོམ་ཞིང་རླུང་བཅིངས་པ་སོགས་ལས་ཤེལ་འོད་ཉི་མར་འཕྲད་པའི་འཇའ་ལྟར་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཀྱི། དབུ་མ་རྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་སམ་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་གདངས་དང་བཅས་པ་དེ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་སུ་ནམ་ཡང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །བསྒྲུབ་ 24-3-31b ན་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཀུན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། སྟོང་ལ་གསལ་བའི་གོ་མ་འགག་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་རིས་ཆད་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པས། མདོར་ན་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདིའི་གནད་མ་ཤེས་པར་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་འདོད། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་། གསལ་བའི་ཆ་སེམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆ་ཁོ་ནར་བསམ་ནས་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཀུན་འཁྲུགས་པ་དེ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མན་ཤེལ་འོད་ནང་ཐིམ་ལྟར་གཉུག་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གདངས་སུ་ནུབ་ནས་ཕྱིར་གསལ་དུ་མི་མངོན་པའི་དུས་ལ་བསམ་ན་འོད་དང་ཁ་དོག་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་རང་མཚན་པར་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ཅན་དུ་མེད་མོད་ཀྱང་། མན་ཤེལ་ལ་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་གོ་མ་འགག་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། རྟེན་དབུ་མ། རྟེན་པ་ཐིག་ལེ་རྣམས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། སྐུ་དང་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པར་གསུངས་པའང་དོན་ལ་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ 24-3-32a ཏེ། ལམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ལས། རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པར་འཕེལ་བ་འདི། མན་ཤེལ་ཉི་ཟེར་དང་འཕྲད་པ་ལྟར། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ལག་རྗེས་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གཡོ་བ་དང་འགུལ་བ་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་བེམ་པོ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གར་གནས་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ན་འདི་ན་སྣང་།

【現代漢語翻譯】 所有形式的自性，超越微細粒子之法，如微細光芒般本自存在。憑藉道之口訣的力量，向外顯現。這即是作為所依之明點中脈，以及所依之精要，命氣之壇城。此乃不壞金剛三之修持基礎，是擊中要害之基礎。擊中之方式為，于身中修持中脈，束縛氣息等，如玻璃體之光芒與太陽相遇之彩虹般，需認為此為自性清凈之空色顯現。具有所依之中脈，即自性光明之心或智慧，與智慧之氣脈的律動相結合，是永遠無法通過因緣產生的造作而成就的。若要成就，則道的次第之所有分類都將瓦解。因此，善逝藏（如來藏，梵文：Tathāgatagarbha）是法性光明之智慧，是萬物實相，以自性本然的方式存在，僅僅是空性中顯現的不間斷性。由於光明沒有任何侷限，沒有任何造作的形態，因此，簡而言之，是光明與空性雙運，不可言說。若不瞭解此要點，則會將法性視為空無斷滅，將一切顯現視為實物，將光明的成分僅僅視為造作之心，從而擾亂道的次第之所有分類。如同玻璃體之光芒融入內部般，若思維融入本覺心性之律動中，不向外顯現之時，雖然光明、顏色、身和明點不具有自相，不具有常、恒、實物的特徵，但如同玻璃體本身具有五種光芒般，爲了不間斷地顯現一切形態，在講解任運自成之次第時，所依中脈和所依明點被描述為具有形狀和顏色，以及身和麵容的形態，這並非沒有意義。通過道的修持，由十相之空色所攝持的身和剎土之顯現無量增長，這如同玻璃體與陽光相遇般，是金剛乘擊中身體要害之手印，是顯現的真實道之量度。因此，這些空色之顯現，雖然顯現為形狀、顏色、搖動和移動等，但不具有剎那的自性，不是無常和實物之法。僅僅是顯現，並非由微細粒子之法所組成，因此不是物質。由於沒有存在於任何方向等確定性，因此，就顯現方式而言，它顯現於此。

【English Translation】 The nature of all forms, transcending the properties of subtle particles, exists primordially like a subtle ray of light. It is manifested outwardly through the power of the instructions of the path. This is the support, the central channel of luminosity, and the essence of the support, the mandala of primordial wind. This indestructible thigle (bindu) is the basis for the practice of the three vajras, and it is the basis for striking the essential point. The method of striking is to meditate on the central channel in the center of the body, binding the winds, etc., so that the empty form of self-nature purity appears like a rainbow meeting the sun in a crystal. It is necessary to believe that this is so. The central channel with its support is the mind of self-nature luminosity or wisdom, which, together with the vibration of the wind of wisdom, can never be accomplished as a conditioned phenomenon arising from causes. If it were to be accomplished, all the classifications of the path would be destroyed. Therefore, the Sugata-garbha (Tathāgatagarbha), the wisdom of the luminosity of the nature of reality, is the way all things abide, naturally, simply an uninterrupted manifestation of emptiness. Since the luminosity has no limitations and no conditioned forms, it is, in short, the union of luminosity and emptiness, beyond expression. Without understanding this essential point, one considers the nature of reality to be a nihilistic emptiness, and one thinks that all appearances are objects and that the aspect of luminosity is only a conditioned aspect of mind, and thus all the classifications of the path are confused. Although light, color, form, and thigle (bindu) do not have their own characteristics, and do not have the characteristics of permanence, stability, and substance, when one thinks of the time when the light of the crystal merges inward and disappears into the vibration of the innate mind itself and does not manifest outwardly, just as the crystal itself has five lights as its own nature, in order to manifest all forms without interruption, when explaining the spontaneously accomplished order, the supporting central channel and the supporting thigle (bindu) are described as having shapes and colors, and the forms of body, face, and hands are also spoken of, which is not without meaning. Through the practice of the path, the appearance of body and pure land, gathered by the empty form of the ten signs, increases immeasurably. This, like a crystal meeting the sun's rays, is the handprint of striking the essential point on the vajra body, and is the measure of the manifest valid path. Therefore, although these appearances of empty form appear as shapes, colors, movements, and so on, they do not have the nature of impermanence and substance of momentary nature. They are merely appearances, and are not composed of the properties of subtle particles, so they are not material. Since there is no certainty as to where they exist, etc., in terms of how they appear, they appear here.

---

དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་སོགས་ཡོད་པས་མི་རྟག་པ་ཅིས་མ་ཡིན་སྙམ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སྒྲིབ་དང་མ་སྒྲིབ་ཀྱི་ཁྱད་དང་། སྣོད་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུ་བཞི་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཅན་བློ་མི་རྟག་པའི་སྣང་ངོར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཀྱང་དེ་དང་དེར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་ན། དོན་དམ་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། འབར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་གང་མེད་མ་ཡིན། །ཞེས་ 24-3-32b སོགས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་དངོས་པོ་མིན་ནོ། །འོ་ན་སྣང་དུ་ཡོད་ལ་དངོས་པོ་མིན་པའི་དངོས་མེད་སྟོང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ནམ་སྙམ་ན། གང་ལ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དེ་ལ་རྟག་མི་རྟག་ཏུ་འཇོག་རིགས་ཀྱང་། དེ་འདྲའི་གཞི་མེད་ལ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་བཞག་ཏུ་མེད་དེ། རྟག་པ་ཞེས་པ་སྟོང་གཟུགས་དུ་བ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། སྔོ་ཕྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཕྱོགས་འདི་ན་དུས་འདིར་མཐོང་བ་དེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཡང་འགྱུར་མེད་དུ་ཡོད། ཕྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་དེ་ན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ནམ་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་ཞེན་ཡུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་སྟོང་གཟུགས་ལ། དབྱིབས་ཆེ་ཆུང་། གྲངས་མང་ཉུང་། གཡོ་འགུལ། འགྲོ་འོང་།ཡོད་དུས་མེད་དུས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྣང་ངོར་མི་རུང་སྟེ། རྟག་པ་ལ་རེས་འགའ་བའི་སྣང་ཚུལ་མི་འཐད་དོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྟག་མི་རྟག་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པ། བརྗོད་མེད་ཀྱི་བདག་དང་ 24-3-33a འདྲ་བར་རྟོག་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཉམས་མྱོང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་རིགས་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་རྟག་མི་རྟག་དངོས་དངོས་མེད་གང་དུ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མིན་ན་བུམ་སོགས་ལྟར་དངོས་པོའམ་ཡང་ན་མཁའ་སོགས་ལྟར་དངོས་མེད་གང་རུང་ལས་འོས་ཅི་ཡོད། དེས་ན་གཉུག་སེམས་ཀྱི་རྩལ་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་བའི་རང་གདངས་འགག་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་འདི་ལ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཡེ་ནས་མེད་ཀྱང་། རང་མདངས་འགག་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་འདི་ལ། ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས། གྲོལ་ལམ་པས་

【現代漢語翻譯】 如果有人認為，因為有顯現為形狀等現象，所以它不是無常的嗎？就像天空有遮蔽和無遮蔽的區別，以及由於容器的原因而顯現為方形等形狀，但這並不能使天空成為無常。因此，雖然在作為有境的心識的無常顯現中，會顯現各種各樣的形象，但即使在名言上也不能成立，更不用說在勝義諦上了。正如經續中所說：『沒有不顯現為燃燒形象的。』因此，它不是無常的，也不是實有。那麼，對於顯現存在但不是實有的所有空像，是否承認它們是常有的呢？如果有什麼東西成立為實有，那麼才可以討論它是常還是無常。但對於沒有基礎的東西，不能將其設定為永恒不變的常有。如果將常有比作空像煙霧，那麼具有青藍色的形象，在此時此地所見到的，就像所見到的那樣，以前也未曾改變地存在，以後也在彼時彼地永恒地存在，或者認為它永遠存在於心中，這樣的執著並非永恒不變。如果是這樣，那麼對於空像，就不會有大小、多少、動靜、來去、存在和不存在等分別的顯現，因為常有不可能有變化。雖然像天空一樣是常有的，但顯現上卻可以顯現為各種各樣，也不能這樣說，因為除了顯現之外，沒有其他的空像。那麼，對於既不能說是常有也不能說是無常有的，如同不可言說的『我』一樣，僅僅是虛構的臆測，那麼，像這樣顯現在現量境中的體驗，又怎麼會產生呢？如果認真地分析常有、無常、實有、非實有，都不能成立，所以稱為空像。如果不是這樣，那麼除了像瓶子等實有，或者像天空等非實有之外，還有什麼其他的可能呢？因此，自性心的力量顯現為空像。在空性中顯現實有和非實有的法性，這是未被客塵所染的，從無生而顯現的光明自性，是具足一切殊勝相的空性，如同普巴橛一般。如果這樣認識，那麼對於這個光明自性的法界，本來就沒有執著于實有和非實有的對境，但這個無礙顯現的自性光明，就是體性空性，自性光明，大悲周遍的智慧。解脫道的行者們 如果有人認為，因為有顯現為形狀等現象，所以它不是無常的嗎？就像天空有遮蔽和無遮蔽的區別，以及由於容器的原因而顯現為方形等形狀，但這並不能使天空成為無常。因此，雖然在作為有境的心識的無常顯現中，會顯現各種各樣的形象，但即使在名言上也不能成立，更不用說在勝義諦上了。正如經續中所說：『འབར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་གང་མེད་མ་ཡིན། （藏文）』沒有不顯現為燃燒形象的。因此，它不是無常的，也不是實有。那麼，對於顯現存在但不是實有的所有空像，是否承認它們是常有的呢？如果有什麼東西成立為實有，那麼才可以討論它是常還是無常。但對於沒有基礎的東西，不能將其設定為永恒不變的常有。如果將常有比作空像煙霧，那麼具有青藍色的形象，在此時此地所見到的，就像所見到的那樣，以前也未曾改變地存在，以後也在彼時彼地永恒地存在，或者認為它永遠存在於心中，這樣的執著並非永恒不變。如果是這樣，那麼對於空像，就不會有大小、多少、動靜、來去、存在和不存在等分別的顯現，因為常有不可能有變化。雖然像天空一樣是常有的，但顯現上卻可以顯現為各種各樣，也不能這樣說，因為除了顯現之外，沒有其他的空像。那麼，對於既不能說是常有也不能說是無常有的，如同不可言說的『我』一樣，僅僅是虛構的臆測，那麼，像這樣顯現在現量境中的體驗，又怎麼會產生呢？如果認真地分析常有、無常、實有、非實有，都不能成立，所以稱為空像。如果不是這樣，那麼除了像瓶子等實有，或者像天空等非實有之外，還有什麼其他的可能呢？因此，自性心的力量顯現為空像。在空性中顯現實有和非實有的法性，這是未被客塵所染的，從無生而顯現的光明自性，是具足一切殊勝相的空性，如同普巴橛一般。如果這樣認識，那麼對於這個光明自性的法界，本來就沒有執著于實有和非實有的對境，但這個無礙顯現的自性光明，就是體性空性，自性光明，大悲周遍的智慧。解脫道的行者們 如果有人認為，因為有顯現為形狀等現象，所以它不是無常的嗎？就像天空有遮蔽和無遮蔽的區別，以及由於容器的原因而顯現為方形等形狀，但這並不能使天空成為無常。因此，雖然在作為有境的心識的無常顯現中，會顯現各種各樣的形象，但即使在名言上也不能成立，更不用說在勝義諦上了。正如經續中所說：『འབར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་གང་མེད་མ་ཡིན། （藏文）』沒有不顯現為燃燒形象的。因此，它不是無常的，也不是實有。那麼，對於顯現存在但不是實有的所有空像，是否承認它們是常有的呢？如果有什麼東西成立為實有，那麼才可以討論它是常還是無常。但對於沒有基礎的東西，不能將其設定為永恒不變的常有。如果將常有比作空像煙霧，那麼具有青藍色的形象，在此時此地所見到的，就像所見到的那樣，以前也未曾改變地存在，以後也在彼時彼地永恒地存在，或者認為它永遠存在於心中，這樣的執著並非永恒不變。如果是這樣，那麼對於空像，就不會有大小、多少、動靜、來去、存在和不存在等分別的顯現，因為常有不可能有變化。雖然像天空一樣是常有的，但顯現上卻可以顯現為各種各樣，也不能這樣說，因為除了顯現之外，沒有其他的空像。那麼，對於既不能說是常有也不能說是無常有的，如同不可言說的『我』一樣，僅僅是虛構的臆測，那麼，像這樣顯現在現量境中的體驗，又怎麼會產生呢？如果認真地分析常有、無常、實有、非實有，都不能成立，所以稱為空像。如果不是這樣，那麼除了像瓶子等實有，或者像天空等非實有之外，還有什麼其他的可能呢？因此，自性心的力量顯現為空像。在空性中顯現實有和非實有的法性，這是未被客塵所染的，從無生而顯現的光明自性，是具足一切殊勝相的空性，如同普巴橛一般。如果這樣認識，那麼對於這個光明自性的法界，本來就沒有執著于實有和非實有的對境，但這個無礙顯現的自性光明，就是體性空性，自性光明，大悲周遍的智慧。解脫道的行者們

【English Translation】 If someone thinks, 'Because there are appearances such as shapes, isn't it impermanent?' Just as the sky has differences of being obscured and unobscured, and appears as square shapes etc. due to the container, but this cannot make the sky impermanent. Therefore, although various images appear in the impermanent appearance of the mind as the subject, even nominally it cannot be established, let alone ultimately. As it is said in the tantras: 'There is nothing that does not appear as a burning image.' Therefore, it is not impermanent, nor is it a real entity. Then, do you acknowledge that all empty forms that appear but are not real entities are permanent? If something is established as a real entity, then it can be discussed whether it is permanent or impermanent. But for something without a basis, it cannot be established as eternally permanent. If permanence is compared to an empty form like smoke, then the one with a bluish appearance, seen here and now, is just as it is seen, unchangingly existing before, and eternally existing in that place and time later, or the attachment that it always exists in the mind is not eternally abiding. If it were, then for empty forms, there would be no appearances of distinctions such as large and small shapes, many and few numbers, movement and stillness, coming and going, existence and non-existence, because permanence cannot have changing appearances. Although it is permanent like the sky, it cannot be said that it appears in various ways in appearance, because there is no other empty form other than appearance. Then, for something that cannot be said to be either permanent or impermanent, like the inexpressible 'self', it is merely a fabricated speculation, then how can the experience that appears in the realm of direct perception arise? If one carefully analyzes permanence, impermanence, reality, and non-reality, none can be established, so it is called an empty form. If it is not so, then what other possibility is there other than being a real entity like a vase, or a non-real entity like the sky? Therefore, the power of the innate mind appears as an empty form. The nature of phenomena, appearing in emptiness as real and non-real, is the clear light nature that arises from non-origination, unpolluted by adventitious stains, the emptiness endowed with all supreme aspects, like a vajra stake. If one understands in this way, then for this realm of clear light nature, there is originally no object of attachment to the nature of reality and non-reality, but this unobstructed appearance of self-luminous nature is the essence of emptiness, the self-luminous nature, the wisdom of all-pervading compassion. The practitioners of the path of liberation If someone thinks, 'Because there are appearances such as shapes, isn't it impermanent?' Just as the sky has differences of being obscured and unobscured, and appears as square shapes etc. due to the container, but this cannot make the sky impermanent. Therefore, although various images appear in the impermanent appearance of the mind as the subject, even nominally it cannot be established, let alone ultimately. As it is said in the tantras: 'འབར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་གང་མེད་མ་ཡིན། (Tibetan)' There is nothing that does not appear as a burning image.' Therefore, it is not impermanent, nor is it a real entity. Then, do you acknowledge that all empty forms that appear but are not real entities are permanent? If something is established as a real entity, then it can be discussed whether it is permanent or impermanent. But for something without a basis, it cannot be established as eternally permanent. If permanence is compared to an empty form like smoke, then the one with a bluish appearance, seen here and now, is just as it is seen, unchangingly existing before, and eternally existing in that place and time later, or the attachment that it always exists in the mind is not eternally abiding. If it were, then for empty forms, there would be no appearances of distinctions such as large and small shapes, many and few numbers, movement and stillness, coming and going, existence and non-existence, because permanence cannot have changing appearances. Although it is permanent like the sky, it cannot be said that it appears in various ways in appearance, because there is no other empty form other than appearance. Then, for something that cannot be said to be either permanent or impermanent, like the inexpressible 'self', it is merely a fabricated speculation, then how can the experience that appears in the realm of direct perception arise? If one carefully analyzes permanence, impermanence, reality, and non-reality, none can be established, so it is called an empty form. If it is not so, then what other possibility is there other than being a real entity like a vase, or a non-real entity like the sky? Therefore, the power of the innate mind appears as an empty form. The nature of phenomena, appearing in emptiness as real and non-real, is the clear light nature that arises from non-origination, unpolluted by adventitious stains, the emptiness endowed with all supreme aspects, like a vajra stake. If one understands in this way, then for this realm of clear light nature, there is originally no object of attachment to the nature of reality and non-reality, but this unobstructed appearance of self-luminous nature is the essence of emptiness, the self-luminous nature, the wisdom of all-pervading compassion. The practitioners of the path of liberation If someone thinks, 'Because there are appearances such as shapes, isn't it impermanent?' Just as the sky has differences of being obscured and unobscured, and appears as square shapes etc. due to the container, but this cannot make the sky impermanent. Therefore, although various images appear in the impermanent appearance of the mind as the subject, even nominally it cannot be established, let alone ultimately. As it is said in the tantras: 'འབར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་གང་མེད་མ་ཡིན། (Tibetan)' There is nothing that does not appear as a burning image.' Therefore, it is not impermanent, nor is it a real entity. Then, do you acknowledge that all empty forms that appear but are not real entities are permanent? If something is established as a real entity, then it can be discussed whether it is permanent or impermanent. But for something without a basis, it cannot be established as eternally permanent. If permanence is compared to an empty form like smoke, then the one with a bluish appearance, seen here and now, is just as it is seen, unchangingly existing before, and eternally existing in that place and time later, or the attachment that it always exists in the mind is not eternally abiding. If it were, then for empty forms, there would be no appearances of distinctions such as large and small shapes, many and few numbers, movement and stillness, coming and going, existence and non-existence, because permanence cannot have changing appearances. Although it is permanent like the sky, it cannot be said that it appears in various ways in appearance, because there is no other empty form other than appearance. Then, for something that cannot be said to be either permanent or impermanent, like the inexpressible 'self', it is merely a fabricated speculation, then how can the experience that appears in the realm of direct perception arise? If one carefully analyzes permanence, impermanence, reality, and non-reality, none can be established, so it is called an empty form. If it is not so, then what other possibility is there other than being a real entity like a vase, or a non-real entity like the sky? Therefore, the power of the innate mind appears as an empty form. The nature of phenomena, appearing in emptiness as real and non-real, is the clear light nature that arises from non-origination, unpolluted by adventitious stains, the emptiness endowed with all supreme aspects, like a vajra stake. If one understands in this way, then for this realm of clear light nature, there is originally no object of attachment to the nature of reality and non-reality, but this unobstructed appearance of self-luminous nature is the essence of emptiness, the self-luminous nature, the wisdom of all-pervading compassion. The practitioners of the path of liberation

---

ངོ་སྤྲད་རྒྱུའི་གཞིར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐབས་ལམ་པས་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ནས་མངོན་དུ་འཆར་རྒྱུ་འདི་གདོད་མ་གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་གྱི་གསར་དུ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ 24-3-33b བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོའང་མིན། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་དངོས་པོའང་མིན། འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་དངོས་མེད་སྟོང་རྐྱང་ཡང་མིན་པས། རྟག་པ་ཆེན་པོར་གདགས་པའི་གཞི་ཡོད་པས་དངོས་མེད་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་སྟེ། མཁའ་སོགས་རྟག་པར་གདགས་པ་ལ་དཔྱད་ན་མི་རྟག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། རྟག་པར་གདགས་པའི་གཞི་གང་ཡང་མེད་དོ། །འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་ནི་མེད་རྐྱང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བེམ་སྟོང་ནམ་མཁའ་སོགས་དང་མི་འདྲ་སྟེ།འོད་གསལ་རང་སྣང་མངོན་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་མིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར།མི་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཅིས་མི་བྱེད་སྙམ་ན། སྣང་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་མི་འགལ་མོད། གནས་ཚུལ་ལ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་འགག་སྟེ་འགག་པར་རང་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ 24-3-34a ཡིན་པས་མི་རྟག་པར་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་དེ། ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཞལ་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་འཐད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་དཔྱད་བྱ་ཉིད། །མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་རང་བཞིན་གནས་པ་ཉིད། དབུ་མའི་འོད་རྩ་མིག་ལ་ཟུག་པའི་ནང་ནས་གདངས་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་ཆུང་དག་ཐ་མལ་པའི་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་བས་ས་རྡོ་རི་བྲག་དང་འདྲ་སྟེ་ལམ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱང་ཉིན་མོ་མིག་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཆུ་བུར་པའི་མིག་གིས་གཟུང་བྱའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མོའང་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །མཚན་མོ་མཐོང་དུས་ཀྱང་མིག་གི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་རང་སྣང་ལ་མིག་ལམ་དུ་ཤར་བ་ལྟར་འོང་བ་བཞིན་དུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྟོང་གཟུགས་སྒྲོན་མ་འདི་ཡང་། ཉི་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཆར་ཡང་། མིག་བཙུམ་པ་དང་། གཉིད་འཐུག་གི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐབས་སུའང་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་སྣང་འཆར་ 24-3-34b བའི་ཕྱིར། མིག་གིས་མཐོང་ཞེས་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་རང་མཚངས་ཁ་ནས་ཤོར་བའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཙམ་ཞིག་རྒྱུ

【現代漢語翻譯】 以介紹為基礎的智慧（耶謝，梵文：jñāna，智慧），以及通過方便道（塔布拉姆，梵文：upāya，方法）觸及身體要害而顯現的，這原本就是原始基礎的壇城（吉廓，梵文：maṇḍala，壇城），並非新近由因緣所生。 因此，從法性（確涅，梵文：dharmatā，法性）和法性的自力（讓燦，梵文：sva-śakti，自力）中生起的一切顯現，在勝義諦（頓丹巴，梵文：paramārtha，勝義諦）上超越了有和無的邊際，但在世俗諦（塔念杜，梵文：saṃvṛti，世俗諦）上，可以稱為『大常』，它不是剎那生滅的現象，也不是永恒不變的實體。它雖然不變，但也不是空無一物的虛空。因此，它具有被稱為『大常』的基礎，這與認為虛空是常的觀點不同。如果考察虛空等被認為是常的事物，雖然它們只是與無常相反，但沒有任何可以被認為是常的基礎。 光明（奧賽，梵文：prabhāsvara，光明）的法界（英，梵文：dhātu，界）不同於空無一物的石女之子和空洞的虛空等，因為光明自顯，顯現分明，所以是存在的。因為它不是剎那生滅的，所以可以稱為『大常』。那麼，既然它不是永恒不變的，為什麼不稱其為『無常』呢？從顯現的角度來看，這樣顯現並不矛盾，但從實相的角度來看，從未生起的事物如何會滅，而自己妄加臆斷為滅呢？因此，不能稱其為『無常』，因為用名言概念來衡量，這樣說是沒有道理的。正如所說：『因為轉變無自性，住與不住應觀察，並非如此』。 如果明白了這些，那麼妥噶（頓覺，藏文：thod rgal）的顯現就是自性本然。從刺入眼睛的中脈（伍瑪，梵文：madhyamā，中脈）的光線中向外顯現，因此沒有被錯覺所染污。如果一些孤陋寡聞的人認為，用凡夫肉眼所見與土地、巖石、山脈相似，是通過修道的力量而解脫，那麼，即使十相（塔久，藏文：rtags bcu）的空色（同義詞：明點）在白天睜眼時顯現為可見之物，但它不是肉眼所能捕捉的有形之物，就像在夜晚也能看到一樣。在夜晚能看到時，即使沒有眼睛的作用，也會像自顯現出現在眼前一樣。同樣，妥噶的空色光點（智光）也是，即使在太陽等外緣的作用下顯現在虛空中，但在閉上眼睛或深度睡眠的光明顯現時，也會顯現光明的征相。因此，說『用眼睛看到』，是那些對金剛乘（多杰特巴，梵文：Vajrayāna，金剛乘）的道路瞭解甚少的人無意中說出的話。 因此，僅僅是法性顯現與空性（同義詞：明點）雙運（祖雍，梵文：yuganaddha，雙運）

【English Translation】 The wisdom (Yeshe, Sanskrit: jñāna) that is based on introduction, and the manifestation that arises from touching the vital points of the body through the path of means (Thablam, Sanskrit: upāya), this is originally the mandala (Jikhor, Sanskrit: maṇḍala) of the primordial ground, not newly arising from causes. Therefore, all appearances that arise from the nature of reality (Chönyi, Sanskrit: dharmatā) and the self-power (Rangtsal, Sanskrit: sva-śakti) of the nature of reality, in ultimate truth (Töndampa, Sanskrit: paramārtha) are beyond the extremes of existence and non-existence, but in conventional truth (Tanyendu, Sanskrit: saṃvṛti), it is called 'Great Constant'. It is not a momentary impermanent phenomenon, nor is it an eternally unchanging entity. Although it is unchanging, it is not an empty void. Therefore, it has a basis for being called 'Great Constant', which is different from the view that considers emptiness to be constant. If one examines things like space that are considered constant, although they are merely the opposite of impermanence, there is no basis whatsoever for being considered constant. The realm (Ying, Sanskrit: dhātu) of luminosity (Ösel, Sanskrit: prabhāsvara) is not like the child of a barren woman or empty space, because luminosity is self-manifesting and clearly apparent, therefore it exists. Because it is not momentary, it is called 'Great Constant'. Then, since it is not eternally unchanging, why not call it 'impermanent'? From the perspective of appearance, such an appearance is not contradictory, but from the perspective of reality, what has never arisen, how can it cease, and one imputes cessation to it oneself? Therefore, it cannot be called 'impermanent', because it is not reasonable to say so in terms of conceptual measurement. As it is said: 'Because transformation has no self-nature, dwelling and non-dwelling should be examined, it is not so'. If one understands these, then the appearance of Tögal (Thodgal) is the very nature of abiding. It is clear outwards from the light rays of the central channel (Uma, Sanskrit: madhyamā) piercing the eye, therefore it is not defiled by delusion. If some who are poorly learned think that what is seen with the ordinary eyes of a mortal is similar to earth, rocks, and mountains, and that liberation comes through the power of the path of meditation, then even when the empty forms of the ten signs (Takchu, Sanskrit: rtags bcu) appear in the field of vision when the eyes are open during the day, although it seems as if they are seen by the eyes, they are not tangible forms that can be grasped by the eyes of a mortal, just as they are seen at night. When seeing at night, even without the function of the eyes, it comes about as if self-appearance arises in the path of the eyes. Similarly, this lamp of the empty form of Tögal, even though it arises in the expanse of the sky due to causes such as the sun, even when closing the eyes or when the luminosity of deep sleep arises, the signs of luminosity appear. Therefore, saying 'seen by the eyes' is a self-disclosure from the mouths of those who have very little understanding of the path of Vajrayana (Dorjetekpa, Sanskrit: Vajrayāna). Therefore, merely the union (Zungjuk, Sanskrit: yuganaddha) of the nature of reality appearing and emptiness (synonym: bindu).

---

་ཡི་ཐེག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་མོད། མངོན་སུམ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ལམ་དུ་བྱེད་ལ་འདི་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཐར་ཐུག་གདོད་མ་གཞི་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ད་ལྟ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་གསུངས་ཤིང་། དེར་མ་ཟད་སྔགས་འོག་མའི་སྐབས་སུ།གཞི་གནས་གྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་ཁའི་ཕྲ་ཐིག་སོགས་ལ་སེམས་བཟུང་བས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་འགག་ནས་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང་། དེ་ལས་སླར་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལྡང་བའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ། དང་པོ་རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་འཆར་དགོས་ལ། དེ་དག་དུས་འཁོར་ལ་ལྟོས་ན་ལམ་ཅུང་བུལ་ཏེ། དམིགས་པ་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་འཁོར་ལས། རང་ལ་ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རང་བབས་སུ་བཞག་པ་དང་། དག་པའི་ 24-3-35a དབྱིངས་སུ་ལྟ་སྟངས་དང་ལུས་གནད་བཅུན་པ་ཙམ་གྱིས་ཞག་གཅིག་ཙམ་གནད་དུ་བསྣུན་ན་འཆར་བར་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། །ཉིན་ཞག་གཅིག་ནི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ན་ནི། །དེ་ཚེ་ང་ཡི་རྫུན་སྨྲས་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཉིན་མཚན་གཅིག་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་གཞན་ལ་རྩོལ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བཞག་ན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལམ་གྱི་རྟགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་སྡུད་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་བྱིས་པ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དག་བརྙས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་པས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བས་ཉིན་མཚན་གཅིག་བསྒོམ་པས་ཡིད་ཆེས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་ལ། དེའི་ཕྱིར་རླུང་སྡུད་པའི་སྦྱོར་བའི་སྔགས་རྒྱུད་འོག་མ་ལ་ལྟོས་ན་འདི་རྩོལ་བ་ཆུང་ཞིང་མྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དུས་འཁོར་གྱི་སོར་སྡུད་དེ་ལས་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ལམ་མྱུར་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་དུས་འཁོར་ན་མུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ 24-3-35b སོགས་ཀྱིས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གསུངས་ཡང་། དེ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་གཉུག་མའི་རང་འོད་ལ་རང་བབས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་སྦས་ནས་མ་གསུང་པ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པར་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཉམས་ལེན་གསལ་བར་བཤད་པ་འདི་ནི། རྩོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར། རང་སྣང་འོད་གསལ་དག་པའི་སྣང་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གསུངས་པ་འདི་ལས་ཟབ་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད་དེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོའོ། །ལེགས་པར་རྟོགས་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི

【現代漢語翻譯】 雖然確立了瑜伽續部的宗義，但將現量光明之顯現與空性無二無別的具一切殊勝相的空性，如同普拉帕（pra-phab）一樣，作為現量之行境，作為道。這是密宗圓滿次第究竟的原始基位之壇城，從現在開始作為道。因此，時輪金剛中如是宣說。不僅如此，在下部密續中，依靠安住于基位的力量，將心專注於心間的細微脈等處，從而使八十種自性分別念止息，安住於三現之盡的光明中。從那之中再次於幻身中生起的圓滿次第之時，首先必須顯現十相之空色。那些相對於時輪金剛來說，道稍微緩慢，因為必須以極大的精勤來修持所緣。時輪金剛中說：由於自身具有法性如來藏（dharmatā tathāgatagarbha），遍虛空之虛空金剛持（khā-khyab kha-yi rdo-rje can），安住于自性之中，以及清凈的法界（dhātu）中，只需觀看和收束身姿，如果在一晝夜中專注于要點，就會顯現。金剛心要釋中說：『所有思緒皆拋棄，一日一夜當觀察，若於此無有信解，爾時吾乃妄語者。』又說：即使在一日一夜中，也完全放棄對其他所緣的精勤，如果將心專注于空性，就會產生信解之道的征相。對於以各別攝持所攝持者來說是這樣，否則，如來之教言將被智慧低劣的孩童所輕蔑。因此，除了各別攝持之三摩地之外，拋棄所有思緒，在一日一夜中修習，不會產生信解。如是宣說，故應確信。因此，相對於收攝風息之方便的下部續部來說，此道精勤小且迅速。時輪金剛之各別攝持，也比大圓滿之頓超道快，更何況其他續部。即使在時輪金剛中，也宣說了以黑暗瑜伽等使光明現前的道，但並未隱藏不依賴於此，自然受用本有自光之義，而是在金剛心要之宗義中現量顯示，因為四燈之修法被清楚地闡述。這不需要以精勤之道來成就，而是宣說了使自顯光明清凈之顯現現前的道理，還有比這更深的嗎？這是宗義之頂峰。如果善加理解，則是金剛乘的... Although the tenets of the Yoga Tantras are established, the appearance of manifest luminosity and emptiness, inseparable from all supreme aspects of emptiness, like a 'pra-phab', is taken as the object of manifest experience, as the path. This is the ultimate completion stage of mantra, the primordial mandala of the ground, which is taken as the path from now on. Therefore, it is stated in the Kalachakra. Moreover, in the lower tantras, by holding the mind on the subtle channels of the heart, etc., through the power of the established ground, the eighty natural conceptualizations cease, and one remains in equipoise in the luminosity at the end of the three appearances. In the completion stage of arising again in the illusory body from that, first the empty forms of the ten signs must appear. Those are somewhat slow in relation to the Kalachakra, because the object must be accomplished with great effort. The Kalachakra says: Because one has the nature of the Dharmakaya Tathagatagarbha (dharmatā tathāgatagarbha), the Vajradhara of space pervading space (khā-khyab kha-yi rdo-rje can), by naturally abiding and merely looking in the pure realm of reality (dhātu) and restraining the body posture, it is said that it will appear if one focuses on the essential point for just one night. The Vajra Heart Commentary says: 'Abandon all thoughts completely, observe for one day and one night. If there is no faith in this, then I am a liar.' It also says: Even in one day and one night, completely abandoning effort on other objects, if one focuses the mind one-pointedly on emptiness, signs of the path of faith will arise. This is for those who are gathered by individual gathering, otherwise the words of the Tathagata will be despised by children with flawed wisdom. Therefore, apart from the Samadhi of individual gathering, abandoning all thoughts and meditating for one day and one night will not produce faith. As it is said, one should be certain. Therefore, compared to the lower tantras of the practice of gathering the winds, this is a path of less effort and quickness. The individual gathering of the Kalachakra is even faster than the Thodgal path of Dzogchen, let alone other tantras. Even in the Kalachakra, although the path of manifesting luminosity through dark yoga etc. is taught, the meaning of naturally enjoying the inherent self-light without relying on it is not hidden, but is manifestly shown in the Vajra Heart doctrine, because the practice of the four lamps is clearly explained. This does not need to be accomplished by the path of effort, but the way of manifesting the pure appearance of self-appearing luminosity is taught, how could there be anything deeper than this? This is the pinnacle of the doctrine. If understood well, it is the Vajrayana...

【English Translation】 Although the tenets of the Yoga Tantras are established, the appearance of manifest luminosity and emptiness, inseparable from all supreme aspects of emptiness, like a 'pra-phab', is taken as the object of manifest experience, as the path. This is the ultimate completion stage of mantra, the primordial mandala of the ground, which is taken as the path from now on. Therefore, it is stated in the Kalachakra. Moreover, in the lower tantras, by holding the mind on the subtle channels of the heart, etc., through the power of the established ground, the eighty natural conceptualizations cease, and one remains in equipoise in the luminosity at the end of the three appearances. In the completion stage of arising again in the illusory body from that, first the empty forms of the ten signs must appear. Those are somewhat slow in relation to the Kalachakra, because the object must be accomplished with great effort. The Kalachakra says: Because one has the nature of the Dharmakaya Tathagatagarbha (dharmatā tathāgatagarbha), the Vajradhara of space pervading space (khā-khyab kha-yi rdo-rje can), by naturally abiding and merely looking in the pure realm of reality (dhātu) and restraining the body posture, it is said that it will appear if one focuses on the essential point for just one night. The Vajra Heart Commentary says: 'Abandon all thoughts completely, observe for one day and one night. If there is no faith in this, then I am a liar.' It also says: Even in one day and one night, completely abandoning effort on other objects, if one focuses the mind one-pointedly on emptiness, signs of the path of faith will arise. This is for those who are gathered by individual gathering, otherwise the words of the Tathagata will be despised by children with flawed wisdom. Therefore, apart from the Samadhi of individual gathering, abandoning all thoughts and meditating for one day and one night will not produce faith. As it is said, one should be certain. Therefore, compared to the lower tantras of the practice of gathering the winds, this is a path of less effort and quickness. The individual gathering of the Kalachakra is even faster than the Thodgal path of Dzogchen, let alone other tantras. Even in the Kalachakra, although the path of manifesting luminosity through dark yoga etc. is taught, the meaning of naturally enjoying the inherent self-light without relying on it is not hidden, but is manifestly shown in the Vajra Heart doctrine, because the practice of the four lamps is clearly explained. This does not need to be accomplished by the path of effort, but the way of manifesting the pure appearance of self-appearing luminosity is taught, how could there be anything deeper than this? This is the pinnacle of the doctrine. If understood well, it is the Vajrayana...

---

་རྫོགས་རིམ་རྣམས་ཀྱང་འོག་མ་འོག་མར་སྦས་པ། གོང་མ་གོང་མས་གསལ་བར་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་དུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐོད་རྒལ་ཉིད་རྫོགས་རིམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གསང་སྔགས་མཚན་བཅས་ཐབས་ལམ་གྱི་མན་ངག་ཙམ་ཡོད་ཅིང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་མན་ངག་མེད་པ་དག་ན་རེ། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ལག་རྗེས་ལས་འཆར་བས་འོད་གསལ་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི། རིག་ངོ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཙམ་རྟོགས་པ་བཟང་ཡང་དབུ་མའི་སྒོམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཟབ་མོ་ལས་ཤར་བའི་ 24-3-36a ཡེ་ཤེས་མིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་པ་ནི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ལག་རྗེས་ཁོ་ན་ལས་འོང་གི། དེ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་ལམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་པས་འཆར་ཐབས་གཏན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་འདི་འདྲི་སྟེ། དབུ་མར་ཞུགས་ན་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་གནད་ཅི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པས། གདོད་མའི་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་རང་ཆས་སུ་བཞུགས་པའི་དོན་གནད་ལ་མ་གཏུགས་ན་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་དབུ་མར་ཞུགས་ན་ཡེ་ཤེས་འཆར་ཞེས་ཁ་ནས་ཁྱེར་བ་ཙམ་ལས། འཆར་བའི་གནད་བཤད་དུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་ཤར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེའང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ། དེ་འདྲའི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་འོང་སྟེ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའམ་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ན་དབུ་མར་ཞུགས་པས་ཅི་ཞིག་ 24-3-36b ཕན། དེས་ན་དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། ལམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མངོན་དུ་མ་གྱུར་མོད། རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བབས་ཀྱིས་གནས་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་མིན་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཤེས་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲོལ་དང་འཆིང་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་། མ་རྟོགས་པས་བྱེད་ཀྱིས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དུས་དང་། ཞུགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་གིས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མེད་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་དུ་བྱ་ད

【現代漢語翻譯】 所有漸次道（rdzogs rim）都以下面的次第隱藏，以上面的次第顯現，最終在《大圓滿》（rdzogs pa chen po）的教義中達到圓滿。因此，要知道妥噶（thod rgal，頓超）本身就是漸次道的最終歸宿。那些只有有相密咒（gsang sngags mtshan bcas）的方便道訣竅，而沒有《大圓滿》訣竅的人說：氣融入中脈（dbu ma）的跡象難以象徵光明（'od gsal），那是漸次道的智慧（ye shes）；僅僅證悟覺性（rig pa）顯現空性雙運（snang stong zung 'jug）雖然好，但也只是中脈修行的智慧，不是密咒的漸次道，因為不是從甚深方便中產生的智慧。因此，認識俱生智慧（lhan skyes kyi ye shes）只能通過氣融入中脈的跡象而來，認為不依賴於此就無法生起解脫道（grol lam）的認識，這是他們的執著。 對此可以提問：融入中脈是生起智慧的關鍵是什麼？如果不能追溯到原始光明的心性（sems nyid）本自具足的要點，無論怎麼說，也只是口頭上說說融入中脈就能生起智慧，而無法解釋生起的關鍵。如果氣融入中脈的跡象所產生的智慧，在證悟事物（dngos po）的自性時，認識到這種事物的實相（gnas lugs）本來就是一切法的法性（chos nyid）和自己心的法性，因為這是俱生智慧。俱生智慧是指事物和智慧本自俱生或存在的狀態。通過它證悟事物的法性而成就佛果，如果不能證悟事物的實相，融入中脈又有什麼用呢？ 因此，這樣的瑜伽士會認識到，雖然從原始以來法性就是如此，但在未依止道（lam）之前沒有顯現，但無論證悟與否，一切法的法性都是自然存在的。他們會這樣認識，而不會認為存在著並非源自原始法性，而是通過道的力量才能瞭解的其他事物。解脫和束縛是由證悟和未證悟事物（dngos po）的自性造成的，而不是由其他任何因素造成的。 因此，無論在未入道時還是入道時，俱生法性都是不變的，它從未不存在，也不會改變。所以，有些人依靠有相的漸次道，爲了顯現有相大圓滿的次第，而證悟意義上的俱生。

【English Translation】 All the stages of completion (rdzogs rim) are hidden in the lower stages and revealed by the higher stages, ultimately culminating in the doctrine of the Great Perfection (rdzogs pa chen po). Therefore, know that Tögal (thod rgal) itself is the ultimate end of the stages of completion. Those who only have the key instructions of the means of the Secret Mantra with signs (gsang sngags mtshan bcas) and do not have the key instructions of the Great Perfection say: It is difficult to symbolize the Clear Light ('od gsal) by the signs of the winds entering the central channel (dbu ma), that is the wisdom (ye shes) of the stages of completion; although it is good to realize the union of appearance and emptiness (snang stong zung 'jug) of awareness (rig pa), it is only the wisdom of the meditation of the central channel, not the completion stage of mantra, because it is not the wisdom arising from profound means. Therefore, realizing the innate wisdom (lhan skyes kyi ye shes) comes only from the signs of the winds entering the central channel. They hold that there is no way to arise the introduction of the path of liberation (grol lam) without relying on it. To this, one may ask: What is the key to the arising of wisdom when entering the central channel? If one does not refer to the essential point that the nature of mind (sems nyid) of primordial clear light is naturally present, no matter how one explains it, it is only verbally saying that wisdom arises when entering the central channel, but there is no way to explain the key to arising. If the wisdom arising from the signs of the winds entering the central channel, when realizing the nature of things (dngos po), one realizes that such a state of things (gnas lugs) is originally the suchness (chos nyid) of all phenomena and the suchness of one's own mind, because it is innate wisdom. Innate wisdom is called the state in which things and wisdom are born or exist together from the beginning. Through it, one realizes the suchness of things and attains Buddhahood, but if one does not realize the state of things, what is the use of entering the central channel? Therefore, such a yogi will realize that although the suchness has been like this from the beginning, it has not manifested without relying on the path (lam), but whether realized or not, the suchness of all phenomena is naturally abiding. They will realize this, and will not think that there is something else to be known that does not originate from the original suchness, but from the power of the path. Liberation and bondage are caused by realizing and not realizing the nature of things (dngos po), and not by anything else. Therefore, whether one has entered the path or not, the innate suchness is unchanging, it has never not existed, nor will it change. Therefore, some people rely on the stages of completion with signs, in order to manifest the stages of completion of the Great Perfection with signs, and to realize the innate in meaning.

---

གོས་ཀྱི་གྲོལ་ལམ་གྱི་མན་ངག་ཁོ་ནས་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཐོག་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ཐེག་ཆེན་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་དབུ་མའི་དོན་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དང་། དབུ་མའི་ལམ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་སྔགས་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་དང་། 24-3-37a དེ་བཞིན་བསྐྱེད་རིམ། མཚན་བཅས་རྫོགས་རིམ་རྣམས་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་མཚན་མེད་རྫོགས་རིམ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་ཤིང་། མཚན་མེད་ལས་ཀྱང་རང་སྣང་འོད་གསལ་གྱི་ལམ་ལ་ཆིག་ཆོད་དུ་ཡིད་ཆེས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སྙོགས་མི་ནུས་པའི་གང་ཟག་སྣ་ཚོགས་སྲིད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་ཁེགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཁམས་དབང་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུངས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་རང་ལའང་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟས་འགྲོ་བ་སོགས་ལྔ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། མཚན་བཅས་རྫོགས་རིམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཡོད་སྲིད་མོད། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་དབུ་མ་སོགས་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་རིགས་ངེས་དབང་རྣོན་ཨིནྡྲ་ཏི་ལྟ་བུའང་སྲིད་པ་འགོག་ཏུ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་གདོད་མ་གཞིའི་དབྱིངས་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་རང་ལ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དབང་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་དང་བྱིན་རླབས་འཕོ་བའི་དབང་གིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡོད་དེ། སྔགས་རྒྱུད་འོག་མ་དེའི་མན་ངག་སྦས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་མ་ནུས་ཀྱང་། རྫོགས་ཆེན་ 24-3-37b ན་གསལ་པོར་མ་སྦས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མར་ཞུགས་པ་སོགས་སྔོན་དུ་བཏང་མི་དགོས་ཏེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་ན་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་དོན་དེ་ལ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ལམ་མྱུར་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ལ་དོན་ཆེ་བ་དེས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་ལམ་གྱི་གྲངས་མེད་བསྐལ་པའི་སྦྱོང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྔགས་ཀྱིས་ཚེ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པ་དང་། སྔགས་མཚན་བཅས་ཐབས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ལ་གནད་དུ་ཡུན་རིང་བསྣུན་ནས་འཆར་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་དེ། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་རང་སར་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡོད་པས་ནི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཁྱད་འཕགས་ཡིན་ཞེས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་སྟེ། དེ་ལྟར་ངོ་འཕྲོད་པའི་དུས་ན། ལྷན་སྐྱེས་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ཀྱང་བྱ་རྒྱུ་ཅིའང་མེད་དོ། །རྟོགས་ནས་གོམས་པས་ས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ལའང་རྩོལ་བ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཀྱིས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་བར་ཚུན་ཆད་ལ་ཁྱད་ཆེ། དེ་ཕན་འཕགས་པའི་སར་གང་ཡང་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རླུང་སྡུད་པ་དང་། ཕྲ་ཐིག་གིས་ཡུན་རིང་སྒྲུབ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་

【現代漢語翻譯】 僅僅依靠『解脫之法』的訣竅是無法完全理解的。例如，不首先顯現聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna，聽聞佛陀教誨之乘）的道，就無法理解大乘（梵文：Mahāyāna，偉大的乘具）；不先修習唯識（梵文：Vijñānavāda，唯識宗），就無法理解中觀（梵文：Madhyamaka，中觀宗）的意義；不先修習中觀之道，就無法進入密法（梵文：Tantra，密宗）。 同樣，不先修習生起次第（藏文：bskyed rim，梵文：utpattikrama，生起次第），有相圓滿次第（藏文：mtshan bcas rdzogs rim，梵文：sākāra-utpannakrama，有相圓滿次第），就無法進入無相圓滿次第（藏文：mtshan med rdzogs rim，梵文：nirākāra-utpannakrama，無相圓滿次第）。即使從無相圓滿次第出發，也無法完全排除那些對自顯光明道（藏文：rang snang 'od gsal gyi lam，梵文：svabhāva-prabhāsvara-mārga，自顯光明道）沒有堅定信念，並且不執著于宗派的人。因為眾生的根器、意願和思想各不相同，所以佛陀也宣說了三乘之道。即使在大乘本身中，也有五種不同的進階方式，例如『畜生車』等。雖然有可能不依賴有相圓滿次第就無法顯現究竟的光明，但這並不是絕對的。例如，即使沒有先修習中觀等，也可能存在像因陀羅菩提（梵文：Indrabodhi，古印度烏仗那國王，金剛乘的傳承祖師）那樣，具有金剛乘（梵文：Vajrayāna，金剛乘）的根器和敏銳的智慧的人。因此，不需要依賴有相圓滿次第，而是憑藉原始本初法界（藏文：gDOD ma gzhi'i dbyings，梵文：ādiloka-dhātu，原始本初法界）的自性法身（藏文：chos sku，梵文：dharmakāya，法身），以及上師的訣竅和加持的傳遞，就能夠認識俱生智（藏文：lhan skyes kyi ye shes，梵文：sahaja-jñāna，俱生智）。雖然較低的密續經典由於隱藏了訣竅而無法做到這一點，但大圓滿（藏文：rdzogs chen，梵文：Atiyoga，阿底瑜伽）卻明確地宣說了這一點，因此不需要像進入中觀那樣事先進行準備。如果認識了俱生智，就包含了進入中觀的意義。這樣，這條道路既迅速又輕鬆，而且意義重大，正如經文所說：『一瞬間即可成佛。』 因此，不需要像顯宗（藏文：mdo lam，梵文：Sūtrayāna，顯宗）那樣經歷無數劫的修行，密法可以在一生中成就。通過上師的訣竅，可以直接認識到有相密法的圓滿次第中長期修習才能顯現的智慧，因此我們確信大圓滿的道路是卓越的。當這樣認識時，即使風息進入中脈（藏文：dbu ma，梵文：Avadhūti，中脈），也沒有什麼可做的。從證悟到通過修行逐漸提升，直到親眼見到究竟的光明，努力程度的差異會帶來很大的不同。在那之後，在聖者的境界中就沒有什麼區別了。同樣，通過有相圓滿次第，長期修習聚集風息和明點（藏文：phra thig，梵文：bindu，明點）所產生的光明景象……

【English Translation】 The key points of 'liberation' alone are not enough to fully understand. For example, one cannot understand the Mahayana (Great Vehicle) without first manifesting the path of the Shravakayana (Vehicle of Hearers); one cannot understand the meaning of Madhyamaka (Middle Way) without first practicing Chittamatra (Mind-Only); and one cannot enter Tantra (Esoteric Teachings) without first practicing the Madhyamaka path. Similarly, one cannot enter the Nirakara Dzogrim (Formless Perfection Stage) without first practicing the Kyerim (Generation Stage) and Sakara Dzogrim (Form Perfection Stage). Even starting from the Nirakara, one cannot completely exclude those who do not have firm faith in the self-illuminating path of self-appearance and do not cling to sectarianism. Because sentient beings have diverse faculties, desires, and thoughts, the Buddha also taught the three vehicles. Even within the Mahayana itself, there are five different stages of progression, such as the 'Animal Vehicle.' Although it may be possible that one cannot manifest the ultimate luminosity without relying on the Sakara Dzogrim, this is not absolute. For example, even without first practicing Madhyamaka, there may be individuals like Indrabodhi who have the potential for Vajrayana (Diamond Vehicle) and sharp wisdom. Therefore, one does not need to rely on the Sakara Dzogrim, but by virtue of the inherent Dharmakaya (Body of Truth) of the primordial base, and the transmission of the guru's key points and blessings, one can recognize the Sahaja-jnana (Innate Wisdom). Although the lower tantric scriptures cannot do this due to hiding the key points, Dzogchen (Great Perfection) explicitly states this, so there is no need to prepare in advance like entering Madhyamaka. If one recognizes the Sahaja-jnana, it includes the meaning of entering Madhyamaka. In this way, this path is both swift and easy, and of great significance, as the scripture says: 'One can become a Buddha in an instant.' Therefore, unlike the Sutrayana (Path of Sutras) which requires countless eons of practice, the Vajrayana can achieve accomplishment in one lifetime. Through the guru's key points, one can directly recognize the wisdom that can only be manifested through long-term practice in the Sakara Vajrayana, so we are convinced that the Dzogchen path is excellent. When one recognizes in this way, even if the winds enter the central channel, there is nothing to do. From enlightenment to gradual progress through practice, the difference in the degree of effort makes a big difference until one directly sees the ultimate luminosity. After that, there is no difference in the realm of the noble ones. Similarly, through the Sakara Dzogrim, the luminous visions produced by long-term practice of gathering the winds and bindus (essences)...

---

བ་རྣམས་རྩོལ་མེད་བྱེད་བཅིངས་ 24-3-38a ཀྱིས་དུས་ཐུང་ངུས་འགྲུབ་པ་དེ་ལས་ཆེས་དག་ཅིང་འཕགས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་དུ་ཡོད་པ་ད་ལྟ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་། ཡང་གསང་མན་ངག་གི་སྡེ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་མ་གསུངས་ཤིང་སྦས་པའི་ཆོས་ཡིན་པས། འདི་ལྟར་ཀ་དག་གི་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་གི་དགོངས་ཉམས་རྙེད་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་བབ་ཀྱིས་རྙེད་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་དགོངས་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་རྙེད་པ་དང་། ལ་བཟླ་བའི་གདིང་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འོད་གསལ་རྟགས་སྣང་འདི་ཆོས་ཅན། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་གང་རུང་དུ་ཐལ། རྒྱུ་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་དེ་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྲ་ཤད་བཞིན། སྟོང་ཉིད་དམ་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡོད་དེ་འོད་གསལ་གྱི་རང་གདངས་ཉིད་འཆར་བྱེད་བློ་ཡི་རྐྱེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྣང་བའི་རྒྱུ་དེ་སྣང་བ་སྐྱེད་བྱེད་མིན་ནམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། ཆུ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཏེ་སྐྱེ་བར་འཁྲུལ་བ་སྟེར་བའོ། །ཞེས་པ་བཞིན་ 24-3-38b ནོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་བྲལ་སྣང་ཙམ་སྟོང་གཟུགས་སུ་ཁྱབ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་མཐར་འདྲ་སྟེ་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་མི་འཐད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་འདོད། ཐ་སྙད་དུ་ཐལ་བ་དེ་མེད་དེ་གནས་སྐབས་སུ་བློ་ཡི་ངོར་བྱས་ནས་དངོས་དངོས་མེད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་སྟོང་གཟུགས་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་བློ་སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བར་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ན་མི་རྟག་པར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཟེར་ན། སྐྲ་ཤད་མི་རྟག་པ་དང་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་རིགས་ན་དེ་ཡང་ལོངས་ཤིག །མིན་ན་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དྷཱ་དུ་རའི་མིག་འཁྲུལ་དང་སྐྲ་ཤད་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ན་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མ་འཁྲུལ་དག་སྣང་ཡིན་དགོས་པས་ག་ལ་འདྲ་སྙམ་ན། འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་འཇོག་ལུགས་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་བློ་ངོར་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་སྟོང་གཟུགས་སམ། དངོས་གཟུགས་ཡིན་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ 24-3-39a དུ་བཞག་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱི་བློ་ངོར་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། སྣང་ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྣམས་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲ

【現代漢語翻譯】 以不費力的方式束縛， 通過短暫的時間就能成就，相比之下，自發顯現的更為純凈和卓越的光明景象，從現在開始就將其作為道，即使在圓滿大續（Dzogchen Tantra）中， 也只有極密口訣部才講述，其他的並未講述，這是一種隱秘的法。因此，像這樣認識本初清凈的覺性，獲得任運自成光明景象的雙運體驗，就能自然而然地獲得金剛乘如海洋般的續部典籍的果實，達到密咒體驗的頂峰，並且完全掌握了奪命法的要訣。此外，光明征相， 這種現象，是常有還是常無呢？因為它是無因的顯現。如果這樣問，那麼，它沒有產生的原因，因為它是空色（Shunyata-form），就像毛髮幻覺一樣。就像經文所說：『空性剎那間會新生。』 顯現是有原因的，因為光明自性的光輝是顯現的原因，並且有意識的條件。如果顯現的原因不是顯現的產生者，那麼就不是，就像水中天空的倒影一樣，它只是給予了產生的錯覺。 那麼，是否所有的事物都像這樣，無因無緣，僅僅是顯現，普遍存在於空色之中呢？如果在究竟的意義上這樣分析，那麼所有的事物最終都會歸於無有顯現的空色，無根無基，因為它們是無生的。如果說一切事物都只是無有的清晰顯現，那麼區分錯覺與非錯覺，以及事物存在與否，都是不合理的， 在勝義諦中是這樣認為的。在世俗諦中，那種說法是不存在的，因為在暫時的情況下，在意識的層面上，可以區分事物存在與否。即使那樣，空色也不會成為實有。因此，它不會永遠存在或不存在，因為根據不同的意識，它有時會在不同的時間和地點顯現。如果那樣顯現，難道不會變成無常嗎？ 如果你認為毛髮幻覺是無常的並且是真實的，那就那樣認為吧。如果不是，那麼這個也和那個一樣。如果毛髮幻覺和眩暈是錯覺，那麼空色光明的顯現就必須是非錯覺的清凈顯現，怎麼能一樣呢？區分錯覺和非錯覺的方法是：在世俗意識的層面上，僅僅是無有顯現的空色，或者是有實體的形象，區分錯覺與非錯覺， 是通過在世俗意識層面上，能否發揮作用來區分的。顯現卻不能發揮作用的無有顯現，相對於其他事物而言，就是錯覺。

【English Translation】 Binding effortlessly, Achieving through a short time, compared to that, the spontaneously arising clear light appearance that is most pure and sublime, from now on making it the path, even within the Dzogchen Tantra, It is only taught in the most secret Upadesha section, not taught elsewhere, it is a hidden Dharma. Therefore, like this, recognizing the nature of primordial purity, and gaining the experience of union of spontaneously accomplished clear light appearance, one naturally attains the fruit of the Vajrayana's ocean-like tantric scriptures, reaches the peak of mantra experience, and completely masters the essential of the Lama Dewa practice. Furthermore, this clear light sign, Is this phenomenon always existent or non-existent? Because it is a causeless appearance. If asked like that, then, it has no cause for production, because it is emptiness-form (Shunyata-form), like hair-illusion. As the scripture says: 'Emptiness will newly arise in an instant.' Appearance has a cause, because the radiance of clear light itself is the cause of appearance, and there is the condition of mind. If the cause of appearance is not the producer of appearance, then it is not, like the reflection of the sky in water, it only gives the illusion of arising. Then, are all things like that, without cause or condition, merely appearance, pervading in emptiness-form? If analyzed like that in the ultimate sense, then all things will ultimately be similar in being non-existent appearance emptiness-form, without foundation or root, because they are unborn. If all things are merely clear appearances of non-existence, then it is unreasonable to distinguish between illusion and non-illusion, and whether things exist or not, That is how it is regarded in the ultimate truth. In the conventional truth, that statement does not exist, because in the temporary situation, on the level of consciousness, there is the distinction of whether things exist or not. Even if it is done that way, emptiness-form will not be established as real. Therefore, it does not change to always existing or not existing, because it appears sometimes in different times and places in relation to different minds. If it appears like that, why would it not become impermanent? If you accept that hair-illusion is impermanent and real, then accept that as well. If not, then this is the same as that. If hair-illusion and dizziness are illusions, then the appearance of clear light emptiness-form must be a non-illusory pure appearance, how can it be the same? The way to distinguish between illusion and non-illusion is: on the level of conventional consciousness, merely the emptiness-form of non-existent appearance, or a substantial form, distinguishing between illusion and non-illusion, Is established through the ability or inability to function on the level of conventional consciousness. The non-existent appearance that appears but cannot function, in relation to other things, is an illusion.

---

ུལ་ཞེས་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ན་སྐྲ་ཤད་སྐྲ་ལྟར་སྣང་སྟེ་འཁྲུལ་ཀྱང་སྐྲར་གྲུབ་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་ལས་ཉོན་གྱིས་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་འཁྲུལ་སྣང་དང་། འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བབ་ལས་བྱུང་གི་མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པའི་དག་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སྣང་རྣམས་ཀྱང་། ང་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བབ་ཀྱི་རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་སུ་མ་ཤེས་ན། ཡུལ་ཅན་བློའི་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་སྲིད་དེ། ཐོག་མར་འོད་སྣང་ལས་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ད་ལྟ་ཡང་། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་གཟུགས་ཅན་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་བྱེད་པའི་སྔགས་ལམ་པ་དུ་མ་གོལ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་ཏེ་ཐག་སྦྲུལ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དང་། དེ་ཡང་གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ་བཞིན་སྣང་ཙམ་ 24-3-39b འགོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་འཁོར་བའི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་འཁྲུལ་གཞི་མི་བྱེད་དེ། ཐག་ཁྲ་ལ་ཐག་ཁྲར་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྫོགས་རིམ་གནད་དུ་སྨིན་པ་ལ། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་དགོས་ཀྱི། དེ་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་རྗེས་མཐུན་པ་ཤར་ཀྱང་། ཕྲ་ཡིད་ལ་འཛིན་པ་པོ་དང་། རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཡུལ་དུ་འཛིན་པའི་གཟུང་འཛིན་ལས་མི་གྲོལ་བས་དེ་འདྲ་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་ཤར་བ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་འཛིན་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་འོད་གསལ་ནང་དབྱིངས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་ཞེས་རིས་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། རིས་མེད་མཉམ་པའི་ངང་དུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མན་ཤེལ་གྱི་རང་འོད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་མེད་སྟོང་ཉིད་དང་། སྣང་བཅས་མི་འགལ་བར་གོ་དགོས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ལ་ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་རྫོགས་ཀྱི་རིས་ཆད་མེད་པས། དེའི་མཁྱེན་པ་གནས་གྱུར་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དུས་དང་ཕྱོགས་ 24-3-40a སུ་རིས་ཆད་ཅན་གྱི་ངོར། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཁོ་རང་དུས་བཞི་མཉམ་རྫོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། ཡུལ་ཅན་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་མ་ཐོབ་པའི་ངོར་སྣང་མི་སྣང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དག་མ་དག་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། གཞིའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་ཡང་རུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་དོན་དུ་གཡོ་བ་མེད་ཀྱང་། རང་སྣང་འཁྲུལ་པས་རང་བཅིང་ནས་འཁོར་བའི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་མྱོང་བ་དེ་ནི་ར

【現代漢語翻譯】 被稱為『錯覺』。如何產生錯覺呢？就像梳子看起來像頭髮一樣，產生了錯覺，但實際上並沒有變成頭髮。此外，從平凡的顯現中，由煩惱所產生的因，都是由於無明的力量而產生的錯覺顯現。而光明（藏文：འོད་གསལ་）的徵兆，則是從法性（藏文：ཆོས་ཉིད）的自然流露中產生的，沒有無明等煩惱，也沒有由其積累的業力所產生的因，因此被稱為清凈顯現（藏文：དག་སྣང་），它不依賴於自身本質的錯覺之因。然而，法性的徵兆顯現，如果不能認識到『我』（藏文：ང་）和『無我』（藏文：བདག་མེད་）的法性自然流露的自顯現是空性的，那麼它可能會成為有境之心的錯覺基礎。就像最初從光明中產生錯覺一樣，現在也是如此。許多密宗行者執著于形狀和顏色，認為它們是具有實體和無常性質的事物，就像繩子被誤認為蛇一樣。因此，所有的顯現都是自顯現，並且要知道它們就像沒有根基一樣，只是顯現而已，本質是空性（藏文：སྟོང་པ་）。 如果能認識到顯現的本質是空性，那麼輪迴的外在世界（藏文：སྣོད་，容器）和內在眾生（藏文：བཅུད་，精華）的任何顯現都不會成為錯覺的基礎，就像把花繩（藏文：ཐག་ཁྲ་）認識為花繩一樣，就像佛陀一樣。因此，在光明圓滿次第（藏文：རྫོགས་རིམ་）的關鍵成熟時，必須認識自性覺智（藏文：རང་རིག་ཡེ་ཤེས），如果不能認識它，即使顯現了與三界光明（藏文：སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་）相似的光明，仍然會執著于微細的意識，並將無雲的虛空視為對境，無法從能取所取（藏文：གཟུང་འཛིན་）中解脫，那麼這種光明怎麼能說是具有特徵的光明呢？因為能取所取沒有被克服。因此，在顯空雙運（藏文：སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་）的光明大虛空中，雖然沒有『這是什麼』的侷限性顯現，但在無分別平等的境界中，卻具備了圓滿的一切相的普遍慈悲，就像摩尼寶珠（藏文：མན་ཤེལ་）的自光一樣。因此，必須理解無顯現的空性（藏文：སྟོང་ཉིད་）和有顯現並不矛盾，因為三世圓滿成佛者的見地，在剎那間圓滿了所有的時間和方向，沒有侷限性，所以他的智慧是不可思議的。在時間和方向上具有侷限性的人看來，自性光明本身在四時中是圓滿的，不可思議的自性是不動搖的，但對於沒有獲得有境最終轉化的人來說，顯現與不顯現、廣大與狹小、清凈與不清凈等等，有各種各樣的顯現，但基礎的自性並沒有改變。因此，即使產生錯覺，也不會從法性的狀態中移動，但由於自顯現的錯覺，自己束縛自己，像做夢一樣體驗輪迴的顯現。

【English Translation】 It is called 'illusion'. How does illusion arise? It's like a comb appearing as hair, creating an illusion, but it doesn't actually become hair. Furthermore, the causes generated by afflictions from ordinary appearances are illusory appearances arising from the power of ignorance. However, the signs of luminosity (Tibetan: འོད་གསལ་) arise from the natural flow of dharmata (Tibetan: ཆོས་ཉིད), without ignorance or other afflictions, and without the causes accumulated by them. Therefore, they are called pure appearances (Tibetan: དག་སྣང་), which do not depend on the cause of illusion in their own essence. However, even the signs of dharmata's appearances, if one does not recognize that the self-appearance of the natural flow of dharmata of 'I' (Tibetan: ང་) and 'no-self' (Tibetan: བདག་མེད་) is emptiness, then it may become the basis of illusion for the mind with an object. Just as illusion arises from light in the beginning, so it is now. Many practitioners of mantra cling to shapes and colors, thinking they are things with substance and impermanent nature, like a rope mistaken for a snake. Therefore, all appearances are self-appearances, and one should know that they are just appearances without a basis, and their essence is emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་). If one can recognize that the essence of appearances is emptiness, then any appearance of the outer world (Tibetan: སྣོད་, container) and the inner beings (Tibetan: བཅུད་, essence) of samsara will not become the basis of illusion, just as one recognizes a variegated rope (Tibetan: ཐག་ཁྲ་) as a variegated rope, like a Buddha. Therefore, when the key of the completion stage (Tibetan: རྫོགས་རིམ་) of luminosity ripens, one must recognize self-awareness wisdom (Tibetan: རང་རིག་ཡེ་ཤེས). If one does not recognize it, even if a luminosity similar to the luminosity of the three realms (Tibetan: སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་) arises, one will still cling to subtle consciousness and regard the cloudless sky as an object, unable to be liberated from the grasper and the grasped (Tibetan: གཟུང་འཛིན་). How can such a luminosity be said to have characteristics? Because the grasper and the grasped have not been overcome. Therefore, in the great expanse of luminosity of the union of appearance and emptiness (Tibetan: སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་), although there is no limited appearance of 'what is this', in the state of non-discrimination and equality, there is complete all-pervading compassion with all aspects, like the self-light of a mani jewel (Tibetan: མན་ཤེལ་). Therefore, one must understand that non-appearance emptiness (Tibetan: སྟོང་ཉིད་) and appearance are not contradictory, because the vision of the Buddhas who have perfected the three times is complete in an instant in all times and directions, without limitation, so their wisdom is inconceivable. To those who have limitations in time and direction, the self-nature luminosity itself is complete in the four times, and the inconceivable self-nature is unwavering, but for those who have not attained the ultimate transformation of the object, there are various appearances such as appearance and non-appearance, vastness and smallness, purity and impurity, but the nature of the basis does not change. Therefore, even if illusion arises, it does not move from the state of dharmata, but due to the illusion of self-appearance, one binds oneself and experiences the appearance of samsara like a dream.

---

ང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ནས། སྣང་ཚུལ་ལ་དཔྱད་དེ་འདི་ནི་དངོས་པོ། འདི་ནི་དངོས་མེད། འདི་ནི་བདག །འདི་ནི་གཞན་སོགས་སུ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ངོ་། །ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་ཕུག་ཐུག་སྟེ་འཁྲུལ་བ་གཞི་ལ་ཟློག་པ་འདི་ནི། གང་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར་མི་ཡི་བདག་པོ་སླར་ 24-3-40b ཡང་གང་དུ་ཐིམ་པའོ། །ཞེས་དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་བདག་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་ཤར་བ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་འཁྲུལ་ལོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བབ་བཞིན་དུ་བཞག་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་བ་གློ་བུར་བ་ཐམས་ཅད་གཞི་ལ་ལྡོག་སྟེ་ཞིབ་པར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་མདོ་ལམ། མངོན་སུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་ཀྱང་། རྫོགས་རིམ་ལའང་ཉེ་རིང་གི་ཁྱད་པར་ལས་མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མྱུར་བུལ་ཡོད་དོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་ཟུང་འཇུག་ཙམ་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱང་། ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པའི་རང་བྱུང་འོད་གསལ་བའི་རང་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟོད་རྒྱུས་སྒྲུབ་སྟེ་འབྱུང་གི་སྟོང་ཉིད་དམ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མི་ནུས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ 24-3-41a རྫོགས་པར་འདོད། འཁོར་ལོ་ཐ་མར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཡེ་ནས་འབྲལ་མེད་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་ཁྱབ་པས་སངས་རྒྱ་རུང་དུ་བསྟན་ཀྱང་། དེའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་ཚོགས་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན། སྔགས་སུ་དེ་འདྲའི་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བཞུགས་པ་ཐབས་ཀྱིས་ལམ་དུ་བྱས་ན་དེ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་དུ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུས་སྒྲུབ་པའི་གསར་བྱུང་གི་སངས་རྒྱས་ལོགས་སུ་འཚོལ་མི་དགོས་པར། རང་སེམས་འོད་གསལ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་བསྟན། རྫོགས་ཆེན་དུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་བབས་སུ་ངོ་སྤྲད་པ་དང

【現代漢語翻譯】 正如經文所說：'我的心識所致，除了分別念之外，沒有所謂的輪迴。' 因此，如果不能認識到分別念使一切法都只是無根無基的顯現，而執著于顯現，分辨'這是實有'、'這是非有'、'這是我'、'這是他'等等，這些顯現都是錯覺。如果進行正確的觀察，就會發現法性本初的基礎狀態是自性光明，是錯覺迴歸本源的究竟之處。一切三有輪迴都由此而生，最終也迴歸於此。' 如《時輪經》所說，我從無我平等性的狀態中產生錯覺。法性的自顯光明向外顯現時，被執著為能取和所取，因此產生錯覺。如果安住於法性的自然狀態，法性本身就不會有錯覺。因此，一切突發的錯覺都會迴歸本源，如前文詳細闡述的那樣。對於這種自性光明、具足一切殊勝功德的空性，通過後天的推測和理性的思辨來進行修習，是顯宗的道；直接而確定地證悟它，是密宗的圓滿次第。然而，即使在圓滿次第中，也有近和遠的差別，因此有類似於顯宗的特點，由於這些特點，證悟的速度也有快慢的差別。在顯宗中，雖然在第二轉法輪中確定了一切法無自性的空性和緣起顯現的二諦雙融，但並沒有宣說不由業和煩惱產生的自生光明本性顯現的佛身和智慧。因此，佛身和智慧需要通過因來成就，僅僅通過證悟空性或法性是無法實現的，所以需要圓滿大悲的資糧。在第三轉法輪中，宣說了心之法性，即法界本身，與佛身和智慧的顯現原本無二無別，因此一切眾生都具有大乘種性，被如來藏所遍及，因此可以成佛。然而，也宣說了要實現這一點，需要依賴於積累二資糧的因。在密宗中，如果將這種原本清凈的、自性本具的佛之壇城，通過方便道轉化為修行之道，那麼僅僅通過證悟它，就能立即成佛，而不需要另外去尋求通過因來新成就的佛果。因此，密宗宣說了自心光明融入密咒真如的具相圓滿次第。而在大圓滿中，則是直接指認自性本具、自然產生的智慧的自然狀態。 As the scripture says: 'Due to my mind, there is no samsara other than conceptualization.' Therefore, if one does not understand that conceptualization makes all phenomena merely baseless appearances, but clings to appearances, distinguishing 'this is real,' 'this is unreal,' 'this is self,' 'this is other,' etc., these appearances are illusions. If one observes correctly, one will find that the primordial ground state of Dharma-nature is self-luminous, the ultimate point where illusion returns to its source. All three realms of existence arise from this, and ultimately return to it. As stated in the Kalachakra Tantra, I arise from the illusion of the state of selflessness and equality. When the self-radiance of Dharma-nature appears outwardly, it is grasped as subject and object, thus creating illusion. If one abides in the natural state of Dharma-nature, there is no illusion in Dharma-nature itself. Therefore, all sudden illusions return to their source, as explained in detail above. Contemplating such self-luminous, all-perfected emptiness through subsequent inference and intellectual speculation is the path of Sutra; directly and definitively realizing it is the completion stage of Tantra. However, even in the completion stage, there are differences of near and far, thus resembling the characteristics of Sutra, and due to these characteristics, there are differences in the speed of realization. In Sutra, although the middle turning of the wheel of Dharma establishes the mere union of emptiness, the absence of inherent existence of all phenomena, and dependent arising, it does not teach that there are spontaneously luminous self-manifestations of body and wisdom that are not produced by the causes of karma and afflictions. Therefore, body and wisdom must be accomplished through original causes, and cannot be achieved merely through realizing emptiness or Dharma-nature, so the accumulation of the great compassion of merit is desired. In the final turning of the wheel of Dharma, it is taught that the Dharma-nature of the mind, the Dharmadhatu itself, is inseparable from the appearances of body and wisdom, and that all sentient beings are pervaded by the Tathagatagarbha, the seed of the Great Vehicle, thus showing that they are capable of attaining Buddhahood. However, it is also taught that the cause for clarifying this depends on the cause of accumulating the two accumulations. In Tantra, if one transforms such a naturally pure mandala of the Buddha, which is spontaneously present, into a path through skillful means, then merely realizing it will immediately manifest Buddhahood, and there is no need to seek a newly created Buddha through causes. Therefore, Tantra teaches the complete stage with characteristics, the method of entering the self-luminous mind into the suchness of mantra. In Dzogchen, the natural state of spontaneously accomplished, naturally arising wisdom is directly introduced.

【English Translation】 As the scripture says: 'Due to my mind, there is no samsara other than conceptualization.' Therefore, if one does not understand that conceptualization makes all phenomena merely baseless appearances, but clings to appearances, distinguishing 'this is real,' 'this is unreal,' 'this is self,' 'this is other,' etc., these appearances are illusions. If one observes correctly, one will find that the primordial ground state of Dharma-nature is self-luminous, the ultimate point where illusion returns to its source. All three realms of existence arise from this, and ultimately return to it. As stated in the Kalachakra Tantra, I arise from the illusion of the state of selflessness and equality. When the self-radiance of Dharma-nature appears outwardly, it is grasped as subject and object, thus creating illusion. If one abides in the natural state of Dharma-nature, there is no illusion in Dharma-nature itself. Therefore, all sudden illusions return to their source, as explained in detail above. Contemplating such self-luminous, all-perfected emptiness through subsequent inference and intellectual speculation is the path of Sutra; directly and definitively realizing it is the completion stage of Tantra. However, even in the completion stage, there are differences of near and far, thus resembling the characteristics of Sutra, and due to these characteristics, there are differences in the speed of realization. In Sutra, although the middle turning of the wheel of Dharma establishes the mere union of emptiness, the absence of inherent existence of all phenomena, and dependent arising, it does not teach that there are spontaneously luminous self-manifestations of body and wisdom that are not produced by the causes of karma and afflictions. Therefore, body and wisdom must be accomplished through original causes, and cannot be achieved merely through realizing emptiness or Dharma-nature, so the accumulation of the great compassion of merit is desired. In the final turning of the wheel of Dharma, it is taught that the Dharma-nature of the mind, the Dharmadhatu itself, is inseparable from the appearances of body and wisdom, and that all sentient beings are pervaded by the Tathagatagarbha, the seed of the Great Vehicle, thus showing that they are capable of attaining Buddhahood. However, it is also taught that the cause for clarifying this depends on the cause of accumulating the two accumulations. In Tantra, if one transforms such a naturally pure mandala of the Buddha, which is spontaneously present, into a path through skillful means, then merely realizing it will immediately manifest Buddhahood, and there is no need to seek a newly created Buddha through causes. Therefore, Tantra teaches the complete stage with characteristics, the method of entering the self-luminous mind into the suchness of mantra. In Dzogchen, the natural state of spontaneously accomplished, naturally arising wisdom is directly introduced.

---

་། འོད་གསལ་རྟགས་སྣང་རང་གསལ་དུ་བརྡལ་བའི་གནད་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་མཐར་ཐུག་བསྟན་པས་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་རྫོགས་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་ལས་རང་སྣང་ 24-3-41b འཁྲུལ་པ་ཙམ་མོ། །འཁྲུལ་སྣང་དེའི་ངོར་དགེ་བས་ཕན་བཏགས་སྡིག་པས་གནོད་པ་བྱེད་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད། དེ་ཡོད་པ་ལ་བསྟན་ནས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མིན་པ་ཡོད།དེའི་དབང་གི་སྡིག་པ་སྤང་ཞིང་དགེ་ཆོས་རླབས་པོ་ཆེ་སྒྲུབ་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ། བསོད་ནམས་དེས་གནས་སྐབས་སུ་ལྷ་མི་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བ་དང་ལེགས་པའི་ཆ་དང་མཐར་ཐུག་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ། ཡེ་ཤེས་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་མ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ལ་ཟེར། དེས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་ནས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་ཅེས་རྒྱུའི་ཐེག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། སྔགས་སུ་གདོད་མའི་འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕེབས་ནས། འཁྲུལ་སྣང་རང་གྲོལ་དུ་སོང་བས་དགེ་ཕན་སྡིག་གནོད་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་ཡེ་དག་ཏུ་རྟོགས། གཞན་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཆེད་དུ་ཕན་བཏགས་པ་མེད་ཀྱང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་འཇུག་པས། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་དང་ཆ་འདྲའི་ནུས་པ་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ཡོད་པས། ཚོགས་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྫོགས་ཤིང་། སྐུ་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཐོབ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་དག་ནས་ནམ་མཁའ་ 24-3-42a དང་མཉམ་པའི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཐོབ་པས་ཆེད་རྩོལ་གྱིས་ཚོགས་གཉིས་བསགས་མི་དགོས་ཀྱང་། ཚོགས་གཉིས་བརླབ་པོ་ཆེ་སྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་འབད་པའི་དོད་ཐུབ་པ་ཡོད་དོ། །ཡང་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་སྣང་འདི་ལ་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ་ཟེར་ན་འདོད། སྣང་བའང་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡོད་པ་མི་འགལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མཐར་ཐུག་ཅིང་། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་ཟེར་བ་ནི། མེ་ཚ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མི་ཤེས་པར་རྩོད་པར་ཟད་དེ། སྟོང་བཞིན་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བཙད་དུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བར་སྣང་ན་སྐྱེ་མེད་དང་འགལ། སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་འགལ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྐྱེ་བར་སྣང་ཚད་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་ཚད་ལ་སྐྱེར་སྣང་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད

【現代漢語翻譯】 通過展示光明征相自顯的要訣，最終圓滿了究竟之道。智慧之身，即是二種圓滿的廣大集合，被稱為真諦法界之身。 總而言之，所謂的『有情』，僅僅是光明法界中自顯的錯覺。在這種錯覺的顯現中，行善帶來利益，作惡帶來損害，這是真實不虛的。因為存在這種現象，所以有福德和非福德。因此，斷惡行善，修持殊勝的佛法，被稱為積累福德資糧。這種福德能帶來暫時的人天和菩薩的安樂與善妙，最終成就色身。智慧指的是證悟事物本性而不迷惑。通過智慧斷除二障，最終成就法身，這是在因乘中宣說的。在密法中，安住于原始光明本性，錯覺自然解脫，從而證悟善益惡損的對境皆無，本自清凈。即使沒有特意施加利益，也會有任運成就的廣大事業。由於證得了對不生之法的忍耐，以及與圓滿、成熟、清凈相似的能力和智慧，二資糧以任運成就的方式圓滿，二身以任運成就的方式獲得。錯覺在根本上得以清凈，在與虛空同等的一切剎土中，不費力氣的慈悲自然而然地涌現，獲得與虛空同在的永恒，因此無需刻意積累二資糧。然而，所積累的廣大資糧，足以抵得上在如塵沙般眾多的剎土中精進努力。 如果有人說，因為光明征相沒有生因，所以是無生的，那麼這只是臆測。如果又說，這樣一來，光明征相也不應存在，那麼，為什麼呢？如果回答說，因為它是無生的，那麼，即使是無生的，光明征相的存在也不矛盾，因為無生而顯現是法性使然。一切法都是如此，這是究竟的結論，並且為理智所證實。因此，如果有人問，如果無生，又如何顯現呢？這就像問火為什麼是熱的一樣，只是因為不瞭解法性而爭辯而已。空性而顯現是法性使然，這是無法否認的。 如果有人認為，如果顯現為生，就與無生相矛盾；如果無生，就與顯現為生相矛盾，那麼，如果所有顯現為生的事物都真實存在，那麼就不會存在任何無生的法；如果所有無生的事物都不顯現為生，那麼所有無生的法

【English Translation】 By demonstrating the key point of the self-manifestation of clear light signs, it ultimately perfects the ultimate path of direct experience. The body of wisdom, the great assembly of two accumulations, is called the body of the ultimate reality realm. In short, what is called 'sentient being' is merely a delusion of self-appearance from the realm of clear light. In the face of that deluded appearance, benefiting by virtue and harming by sin are infallibly present. Because that exists, there are merit and non-merit. By the power of that, abandoning sin and accomplishing great virtuous Dharma is called the accumulation of merit. That merit brings temporary happiness and goodness of gods, humans, and Bodhisattvas, and ultimately accomplishes the Form Body. Wisdom refers to realizing the nature of reality and not being deluded. By that, abandoning the two obscurations, the result, the Dharmakaya, is accomplished, as it is said in the causal vehicle. In mantra, having settled on the original clear light nature as it is, the deluded appearance is self-liberated, so the object of benefiting by virtue and harming by sin is realized as primordially pure, without existence. Even if one does not intentionally benefit those who do not realize it in that way, great spontaneously accomplished activity engages, so there is the power of wisdom realization similar to the completion, maturation, and purification of obtaining forbearance in the unborn Dharma. The two accumulations are perfected in the manner of spontaneous accomplishment, and the two bodies are obtained in the manner of spontaneous accomplishment. Delusion is purified at the base, and effortless compassion spontaneously engages in all realms equal to space, so one obtains the continuity that does not cease as long as space exists. Therefore, although it is not necessary to accumulate the two accumulations with intentional effort, the great accumulation of merit is sufficient to compensate for the effort in as many realms as there are dust particles. Furthermore, if one says that this sign appearance of clear light has no cause of arising, so it is necessarily unborn, then that is an assumption. If one also says that appearance should not exist, then why? If one answers that it is because it is unborn, then even though it is unborn, the existence of appearance is not contradictory, because appearing without arising is due to the nature of reality. All phenomena are like that, which is the ultimate conclusion and is proven by reason. Therefore, to say, 'If it is unborn, how does it appear?' is like asking, 'Why is fire hot?' It is merely arguing without understanding the nature of reality. Appearing while being empty is established by the nature of reality, and there is no coercion. If one thinks that appearing as arising contradicts unborn, and if unborn contradicts appearing as arising, then if everything that appears as arising truly exists, then not a single unborn phenomenon would exist. If everything that is unborn does not appear as arising, then all unborn phenomena

---

་མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་འགྱུར་རོ། ། 24-3-42b དེས་ན་བདེན་གཉིས་འགལ་མེད་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་མིན་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། མེད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འདི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་ཏེ། སྣང་གསུམ་འཕོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་བཤད་དེ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བཤད་ན་ཅི་འགལ་སྙམ་ན། འདི་ལ་སྣང་བ་འབྱུང་བྱེད་དམ། སྐྱེད་བྱེད་དུ་བཏགས་ཀྱང་མི་འགལ་མོད། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་པོར་བཟུང་ན་གཟུགས་བརྙན་སོགས་མེད་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་ཚད་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤན་ཕྱེ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་རིས་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྟོང་གཟུགས་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཤེས་དགོས་ཏེ། སྣོད་ཀྱིས་དབང་གིས་ནམ་མཁའི་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་། ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པར་འདོད་མི་དགོས་པ་བཞིན་གནས་སྣང་གི་དབང་ 24-3-43a གིས་སོ། །རིས་མེད་དུས་བཞི་མཉམ་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བར་མི་བཞག་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མིན་ལ། རྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་འདས་སོ། །རིས་ཆད་དུ་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྟེན་འབྲེལ་མེད་ན་རང་བྱུང་འོད་གསལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས། སྟོང་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་མིན་པར་བཤད་དགོས་སོ། །རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ན་མ་བཅོས་གཉུག་མ་མིན་ཏེ། བཅོས་མ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་བྱུང་དུ་འགྱུར་རོ། །མཉམ་རྫོགས་འོད་གསལ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང་། འཆར་བྱ་འཆར་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མིན་ལ་སྣང་མི་སྣང་སོགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དུས་ཕྱིས་གསར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཝ་མང་དགེ་བཤེས་ན་རེ། རྙིང་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གི་ནང་ན་སངས་རྒྱས། གློ་བའི་ནང་ན་སེམས་ཅན། དེ་གཉིས་ལམ་བརྒྱུད་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱེད་ཅེས། མི་རིགས་པའི་མཚར་གཏམ་དུ་བསྒྲགས་པ་རང་ཉིད་མཁས་པར་རློམ་ 24-3-43b ཡང་བླུན་པོའི་རང་རྟགས་བསྟན་པ་མ་ཤེས་པར་ཟད་དེ། འདི་དང་པོ་འབྲི་གུང་དཔལ་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་སྟེ། བི་མ་ལ་ཡི་སྙིང་ཐིག་ལས། །སེམས་ནི་གློ་བའི་ནང་ན་གནས། །རིག་པ་སྙི

【現代漢語翻譯】 就像母山羊一樣。 因此，真諦和俗諦永遠不可能不矛盾，這樣一來，顯宗和密宗的所有道路都將變得毫無意義。因此，即使沒有產生的原因，就像上面所說的那樣，沒有顯現空性形象的原因也是存在的。那麼，這個顯現空性形象的原因是緣起嗎？是的，它是顯現三者的微細轉變的緣起。這被解釋為產生的原因和依賴而生的意義，如果說一切顯現都是剎那的，會有什麼矛盾嗎？對於此，即使將顯現稱為生起者或產生者，也沒有矛盾。然而，如果像認為種子生出芽一樣，將一切都執著為實有，那麼所有的空性顯現等都將變成實有，這樣一來，一切顯現都不可能沒有實有成立。因此，必須區分開來說，所有的有侷限的顯現都離不開緣起。即使如此，也要明白空性形象雖然顯現為多種多樣，但並沒有成立為多種多樣，就像容器的緣故，天空的形狀顯現為多種多樣，但並不需要認為天空是無常的，這是由於處所顯現的緣故。 無有侷限，四時圓滿的法性，在其自性中，不認為是緣起的顯現，就像天空一樣，不是依賴而生，也超越了依賴而立的名言。有侷限的顯現是真實的緣起顯現，但是，如果沒有緣起，就不會沒有自生光明，因此，必須說大空性、法性和法界光明之界不是緣起。如果是緣起，那就不是未被改造的本初狀態，而是會被改造成由因緣產生的新生事物。雖然平等圓滿大光明之界存在於不可思議的自性中，但由於沒有能顯現和所顯現的名言以及能取和所取的對境，因此不是依賴而生，也超越了顯現和不顯現等的邊際。還有，後來的新派瓦芒格西說：『寧瑪派的心臟里有佛，肺里有眾生，這兩者通過道路來回往返。』這種不合邏輯的奇談怪論，自認為聰明 卻不知道自己暴露了愚蠢的本性。這最初是直貢巴·貝津的邪見，在《毗瑪拉心髓》中說：『心位於肺中，覺性位於心……』

【English Translation】 It will become like a female goat. Therefore, it is never possible for the two truths to be non-contradictory, and thus all the paths of Sutra and Tantra would become meaningless. Therefore, even though there is no cause for production, as explained above, there is a cause for the appearance of empty images. If one asks whether this cause for the appearance of empty images is dependent origination, it is. It is the subtle dependent origination of the transformation of the three appearances. This is explained as the cause of production and the meaning of arising from dependence. If all appearances are explained as momentary, what contradiction would there be? In this regard, even if appearance is labeled as the producer or the generator, there is no contradiction. However, if one grasps everything as real, like believing that a sprout arises from a seed, then all empty appearances, etc., would also become real. In that case, it would be impossible for any appearance to be without true establishment. Therefore, it must be distinguished and stated that all limited appearances do not go beyond dependent origination. Even so, one must understand that although empty forms appear in various ways, they are not established in various ways, just as the shape of the sky appears in various ways due to the influence of the container, but it is not necessary to think that the sky is impermanent, due to the influence of the place of appearance. The nature of reality, which is without limitations and complete in all four times, does not rely on dependent origination in its own essence. Like the sky, it does not arise from dependence, and it transcends the terms of dependence. Although the limited appearances are infallible appearances of dependent origination, without dependent origination, self-arisen luminosity would not be absent. Therefore, it must be explained that great emptiness, the nature of reality, and the realm of luminosity are not dependent origination. If it were dependent origination, it would not be the original, unconditioned state, but would become a newly created thing caused by conditions. Although the realm of great, equal, and complete luminosity exists in an inconceivable nature, it is not dependent origination because there are no terms of what appears and what causes to appear, and no object of grasping and being grasped. It transcends the limits of appearing and not appearing, etc. Furthermore, the later, new-faction Gewa says: 'In the heart of the Nyingmapas is the Buddha, in the lungs are sentient beings, and these two travel back and forth through the path.' This illogical and absurd statement, while considering himself wise, only reveals his own foolish nature without realizing it. This was originally the wrong view of Drigung Palzin, who said in the Vimala Nyingtik: 'The mind resides in the lungs, awareness resides in the heart...'

---

ང་དང་གློ་བའི་ནང་། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ལྷ་སྐུར་རོ། །འདི་འདྲ་མུ་སྟེགས་ཆོས་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་ཝ་མང་ཁྱོད་སེམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་གོ་བའང་མ་ཆགས་འདུག་ན། གཞན་དགག་པའི་ཁུར་ལེན་པ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གློ་བར་ལས་རླུང་ལ་ཞོན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་ན་ཡེ་རླུང་ལ་ཞོན་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་པར་བཤད་ན། གློ་བར་སེམས་ཅན་རང་རྒྱུད་པ་གཅིག་དང་། སྙིང་ན་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་པའི་གང་ཟག་གཉིས་སུ་གོ་བ་བཞད་གད་དེ། སེམས་ཅན་ཟེར་དུས་གང་ལ་སེམས་ཡོད་པའི་གང་ཟག་སྟོན་ཏེ་མིག་ལྡན་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་གློ་བར་གནས་པ་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་དོ། །གཞན་དག་ཀྱང་མིག་ཤེས་མིག་ལ་གནས་ནས་གཟུགས་མཐོང་བ་སོགས། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ལ་ཞོན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ལྟར་ན་མིག་གི་ནང་ན་གཟུགས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག །རྣ་བར་སྒྲ་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་སོགས་སེམས་ཅན་རིགས་མི་གཅིག་པ་དྲུག་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ལུས་ལ་གནས་སོ་སོར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེར་མ་ཟད་རྣམ་རྟོག་རེ་རེའང་སེམས་ཡིན་པས་དེ་དག་རིགས་མི་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལུས་ 24-3-44a གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དང་། རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཞོན་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་ནི།དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས། ལུས་ལས་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཁྱབ་བྱེད་ཐར་པ་སྟེར་བའི་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོ་གཞན་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཡོད་མ་ཡིན། ཞེས་དང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་ལུས་སྐྱེས་མིན། །ཞེས་དང་། སམྦྷུ་ཊི་ལས།རང་གི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས། །གཞན་དུ་གང་ནའང་སངས་རྒྱས་མེད། །མི་ཤེས་མུན་པས་བསྒྲིབ་པ་རྣམས། །ལུས་ལས་གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད། །རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པའི། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལུས་ལ་གནས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། །ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་ལུས་མི་སྐྱེ། །ཞེས་དང་། གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ནི། །ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་སྙིང་པོ་བཞུགས། །དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་གསུམ་ལྡན་པ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འཇུག་པ་ཉིད། །ཅེས་དང་། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས་ཀྱང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་འཆད་པའི་ཚེ། །ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པས། རྟག་ 24-3-44b ཏུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་སྒོམ་བྱེད་

【現代漢語翻譯】 他們說：『在肺里，有一個芥菜籽大小的神像。』 這是一種外道宗教。對此，瓦瑪，你連心和有情這兩個詞的意義都不明白，卻承擔起駁斥他人的重任，真是可笑！為什麼這麼說呢？因為經書中說，依賴業氣的『心』存在於肺中，而依賴智慧氣的『智慧』存在於心中。如果理解為肺里有一個獨立的有情，心裡有一個獨立的佛，那就太可笑了。所謂『有情』，是指具有心的眾生，就像『有眼睛的人』一樣。心存在於肺中有什麼不合理的呢？其他如眼識存在於眼中而能見物等等，正如經中所說，依賴五根氣的五種識存在於五根中。按照你的說法，眼睛裡有一個能見物的有情，耳朵里有一個能聽聲音的有情等等，六種不同的有情存在於一個人的身體里，各自獨立存在。不僅如此，每一個念頭都是心，因此無數種不同的有情存在於一個身體里。而且，必須承認，依賴兩萬一千六百種氣的識，存在於身體的每一個毛孔中。同樣，關於智慧存在於身體中，《時輪金剛經》中說：『除了身體之外，沒有任何能普遍存在、給予解脫的佛。眾生即是佛，沒有其他偉大的佛存在於這個世間。』《喜金剛經》中說：『大智慧存在於身體中，完全超越一切概念，遍及萬物，存在於身體中卻非身體所生。』《桑布扎續》中說：『佛存在於自己的身體中，其他地方沒有佛。被無知黑暗遮蔽的人，想要在身體之外尋找佛。完全超越一切概念的偉大智慧存在於身體中，遍及萬物，存在於身體中卻非身體所生。』《無二勝王經》中說：『一切眾生的心中，存在著佛意的秘密精華，那具有三種精華的，正是進入善逝心髓的。』婆羅門大成就者也說：『智者在講解經文時，沒有領悟到智慧存在於身體中。』金剛鈴論師說：『常 常存在於心中的，唯一明點不變異，對此進行禪修。』

【English Translation】 They say, 'In the lungs, there is a deity the size of a mustard seed.' This is a heretical religion. To this, Vama, you don't even understand the meaning of the terms 'mind' and 'sentient being,' yet you take on the burden of refuting others, which is laughable! Why is that? Because the scriptures say that the 'mind' relying on karmic winds resides in the lungs, and the 'wisdom' relying on the primordial winds resides in the heart. If you understand it as a separate sentient being in the lungs and a separate Buddha in the heart, that's ridiculous. 'Sentient being' refers to a being with a mind, like 'a person with eyes.' What's unreasonable about the mind residing in the lungs? Others, such as eye consciousness residing in the eye and seeing forms, etc., are as the scriptures say, the five consciousnesses relying on the five branch winds reside in the five senses. According to you, there is a sentient being in the eye that sees forms, a sentient being in the ear that hears sounds, etc., six different sentient beings residing in one person's body, each existing independently. Moreover, each thought is a mind, so countless different sentient beings reside in one body. And it must be admitted that the consciousness relying on the twenty-one thousand six hundred winds resides in every pore of the body. Similarly, regarding wisdom residing in the body, the Kalachakra Tantra says, 'Apart from the body, there is no Buddha who can universally exist and grant liberation. Sentient beings are Buddhas; there is no other great Buddha in this world.' The Hevajra Tantra says, 'Great wisdom resides in the body, completely transcending all concepts, pervading all things, residing in the body but not born of the body.' The Sambhuti Tantra says, 'The Buddha resides in one's own body; there is no Buddha elsewhere. Those obscured by the darkness of ignorance want to find the Buddha outside the body. Great wisdom, completely transcending all concepts, resides in the body, pervading all things, residing in the body but not born of the body.' The Non-Dual Victorious One says, 'In the hearts of all sentient beings, there resides the secret essence of the Buddha's mind, that which possesses the three essences is the very entry into the Sugata's heart essence.' The great Brahmin also said, 'When scholars explain the scriptures, they do not realize that wisdom resides in the body.' The Vajra Bell master said, 'Always residing in the heart, the one bindu (藏文：ཐིག་ལེ།，梵文天城體：बिन्दु，梵文羅馬擬音：bindu，漢語字面意思：明點) does not change, meditate on it.'

---

པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ངེས་པར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལུང་མཐའ་ཡས་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་གོ་ནུས་ཤིང་། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ན། རྒྱུད་སྡེ་འགའ་ལ་སྙིང་གར་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེར་བཤད། རྫོགས་ཆེན་ནས་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་གསུངས། ཀླད་པ་སོགས་རྩ་འཁོར་དུའང་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལའང་ཁྱབ་སྟེ། བརྟེན་གཡོ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པ་ལ། འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་པས་རུང་རྒྱུ་དང་། སྐུ་ཡོད་པས་མི་རུང་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང་སྨིན་མཚམས་སོགས་ན་གནས་ཉེར་བཞིའི་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཡབ་ཡུམ་བཞུགས་པར་གསུངས་པ་དང་། གཟུགས་རྣམ་སྣང་སོགས་རིགས་ལྔ་རིགས་བརྒྱ་རིགས་གསུམ་གྱི་ལྷ་གྲངས་མེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ལུས་ལ་ཡོད་པས། ཁྱེད་ལྟར་ན་གློ་སྙིང་གི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་འདུག་ནས་ལམ་གཅིག་ལ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱེད་པ་ལ་བཞད་གད་མི་འདུག་གིས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཚད་མེད་པ་ཕར་རྒྱུ་ཚུར་རྒྱུ་ཡོད་འདུག་པ་ཡ་མཚན་ཆེའོ། །དེས་ན་སེམས་ལུས་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ཡང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕོ་བ་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་ནས་གསུངས། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་ཟབ་གནད་འཁོར་ལོ་ལྔ་གནས་ཉེར་བཞི་སོགས་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་དུ་མའང་ཡོད། ཁྱད་པར་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་ལས་དབུ་མར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་ 24-3-45a ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་དང་། རོ་རྐྱང་དུ་ལས་རླུང་རྒྱུ་ཞིང་དེས་མ་དག་འཁོར་བའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པས། དེ་ལྟར་ན་དབུ་མའི་ནང་ན་སངས་རྒྱས། རོ་རྐྱང་ན་སེམས་ཅན་དེ་གསུམ་རྩ་བ་གཅིག་འདུས་ཀྱི་སུམ་མདོར་ལམ་ལ་འགྲོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དེ་ཡང་ཁས་ལོངས་ཤིག །དེས་ན་གློ་སྙིང་གཉིས་ན་ལས་རླུང་དང་ཡེ་རླུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་གནས་པར་གསུངས་པ་ནི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་སོགས་རྒྱུད་གཞན་ན་སྦས་པ་འདིར་གསལ་བའི་གནད་གཏེམ་པས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ལ། ལས་རླུང་གི་རྩ་བ་རོ་རྐྱང་ལ་གནས་ཀྱང་། གཏམ་འབྱིན་སོགས་ཀྱི་རླུང་ནི་གློ་བ་ལ་གཙོ་བོར་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་གློ་བ་དབུགས་མཚོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་རླུང་ཕྲ་རགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པས། བཞོན་པའི་རླུང་གང་དུ་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཡི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གནས་པའི་གནད་འདིས་རླུང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ན་འཁྲུལ་བ་འགགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་མན་ངག་ཡིན་ན་འདི་ལ་འཕྱ་ཁ་གཏོང་རྒྱུ་ཅི་འདུག་གམ། ཁྱ

【現代漢語翻譯】 如前所說，『如果有人憶念上師，他一定會生起智慧。』等等，有無量的經文可以理解。如果詳細解釋它的自性，在一些續部中，說它存在於心中的五光明點中。在佐欽（རྫོགས་ཆེན，Dzogchen，大圓滿）中，說它是寂靜與忿怒本尊的完整顯現。不僅如此，在頭部等脈輪中也遍佈著它的成分。因為它是法性（ཆོས་ཉིད，chos nyid，dharmata），所以它也遍佈於一切法相（ཆོས་ཅན，chos can，dharmin）中。因此，它是遍佈一切有情和無情的智慧。既然光明智慧是圓滿一切相的，那麼它是五光點又有什麼不可接受的呢？既然有本尊身，又有什麼不能接受的呢？ 此外，還說在眉間等二十四個聖地居住著勇士（དཔའ་བོ，dpa' bo，vira）和空行母（མཁའ་འགྲོ，mkha' 'gro，dakini）的父母尊。雖然有無數的五部（རིགས，rigs，kula）、百部和三部的本尊顯現，但它們都存在於一個人的身體中。按照你的說法，心臟里住著佛和眾生，在同一條道路上來來回回，難道不覺得可笑嗎？一個人的身體里有無數的佛和眾生的城市來來往往，這真是太奇怪了！ 因此，心住在身體里，並且依靠脈、氣、明點而變化，這是所有續部共同宣說的。每個續部的深奧之處，如五輪、二十四處聖地等，都有許多不同的特點。特別是，在所有續部中，中脈中有智慧氣執行，依靠它生起智慧；在左脈（རོ་རྐྱང，ro rkyang，lalana）中有業氣執行，它產生不凈輪迴的意識。既然你承認這一切，那麼按照你的觀點，佛在中脈中，眾生在左脈中，這三者在三岔路口相遇，你也應該承認這一點。 因此，心臟中主要存在著依靠業氣和智慧氣的意識和智慧，這是佐欽的特點。同樣，智慧的五光等在其他續部中是隱藏的，而在這裡是顯明的，因此具有生起智慧的特殊關鍵。雖然業氣的根源在於左脈，但說話等氣息主要依賴於肺部，正如所說『肺是氣息之海』一樣。 因此，心的念頭是由粗細的業氣產生的。依靠所乘之氣存在的地方，它的意識和智慧也存在於那裡。如果用這個關鍵來控制氣息，就能阻止迷惑，生起智慧，這是無上瑜伽的口訣，你有什麼理由嘲笑它呢？

【English Translation】 As previously stated, 'If someone remembers the Guru, they will definitely generate wisdom.' and so on, there are countless scriptures that can be understood. If its nature is explained in detail, in some tantras, it is said to exist in the five lights bindu in the heart. In Dzogchen (རྫོགས་ཆེན, Dzogchen, Great Perfection), it is said to be the complete manifestation of the peaceful and wrathful deities. Not only that, but its components are also spread throughout the chakras such as the head. Because it is Dharmata (ཆོས་ཉིད, chos nyid, dharmata), it also pervades all Dharmins (ཆོས་ཅན, chos can, dharmin). Therefore, it is the wisdom that pervades all sentient and insentient beings. Since the wisdom of clear light is complete in all aspects, what is unacceptable about it being the five lights bindu? Since there is a deity body, what is unacceptable about it? Furthermore, it is said that the hero (དཔའ་བོ, dpa' bo, vira) and dakini (མཁའ་འགྲོ, mkha' 'gro, dakini) parents reside in the twenty-four sacred sites such as the space between the eyebrows. Although there are countless manifestations of the Five Families (རིགས, rigs, kula), Hundred Families, and Three Families, they all exist in one person's body. According to your view, the Buddha and sentient beings live in the heart, going back and forth on the same path, don't you find it ridiculous? It is so strange that there are countless cities of Buddhas and sentient beings going back and forth in one person's body! Therefore, the mind resides in the body and changes in various ways depending on the nadis, prana, and bindu, which is commonly stated in all tantras. Each tantra has many different characteristics in its profound points, such as the five chakras and twenty-four sacred sites. In particular, in all tantras, the wisdom prana flows in the central channel, and wisdom arises depending on it; in the lalana (རོ་རྐྱང, ro rkyang, lalana) the karma prana flows, which generates the impure samsaric consciousness. Since you admit all of this, then according to your view, the Buddha is in the central channel, sentient beings are in the lalana, and these three meet at the trijunction, you should also admit this. Therefore, the consciousness and wisdom that rely on karma prana and wisdom prana mainly reside in the heart, which is a characteristic of Dzogchen. Similarly, the five lights of wisdom, etc., are hidden in other tantras, but here they are manifest, so there is a special key to generating wisdom. Although the root of karma prana is in the lalana, the breath of speech, etc., mainly depends on the lungs, as it is said, 'The lungs are the sea of breath'. Therefore, the thoughts of the mind are generated by the subtle and coarse karma prana. Depending on where the riding prana resides, its consciousness and wisdom also reside there. If you control the prana with this key, you can stop delusion and generate wisdom, which is the oral instruction of Anuttarayoga, what reason do you have to ridicule it?

---

ེད་ནས་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ནས་ཐིམ་པའི་ལག་རྗེས་ལ་འོད་གསལ་དང་སྒྱུ་ལུས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་མིན་ནམ། དེས་ན་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་ཟབ་འདི་འདྲ་འཆད་པ་ལྟ་ཅི་ཁྱོད་ལ་གོ་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མི་འདུག་པས་རྟོག་གེའི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་ཡིན་བཞིན་དུ་ད་དུང་ངོ་ཚ་བོར་ཏེ་གཞོན་ནུ་བུམ་སྐུ་གཅག་པའི་ཐོ་བ་ཟེར་བའི་གཞུང་རྩོམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ 24-3-45b དམྱལ་བར་འགྲོ་འདོད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱིས་སྤོབ་པ་བྱིན་པར་གོར་མ་ཆགས་ཏེ། ད་དུང་དེའི་ཞོར་ལ་མི་ཤིག་ཏི་ལ་ཀ་ཤི་བའི་ལྟོ་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་ཞར་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་གློ་རྒྱན་དུ་རང་བྱུང་དུ་སྐྱེས་ནས་ན་རག་གི་གྲོང་དུ་ཆབ་ཆོབ་སིལ་སིལ་བྱོན་གྲབ་འདུག་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་མཛོད་ཅིག །སྙིང་ལ་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་གདོད་མ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་གཞི་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་རང་ངོའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཟིན་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ཏེ། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ན། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གཉིས་འབྲེལ་མེད་རྒྱང་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་གཉིས་གློ་སྙིང་ནང་ན་ཡོད་པར་གོ་བའི་ཚིག་འདིས་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པའི་མཚངས་ཁྱོད་རང་ལ་འཁོར་གྱི།རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་། གསང་འདུས་སོགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞིར་བཤད་པའི་དོན་གོ་ན་རྙིང་མའི་འཇའ་ལུས་བྱེ་མའི་ཁང་བུ་ལྟར་འཇིག་གཅེས་བརྗོད་པ་པོ་ནི་གུང་ཐང་པ་ཡིན་ཀྱང་། གུང་ཐང་པ་དེ་སྤྱིར་དཔྱོད་ལྡན་ངོ་མཚར་ཅན་དུ་བཞུགས་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རང་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཙམ་གྱི་གཞུང་ལ་འཆིལ་ནས་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱུས་ཆུང་བའི་སྐྱོན་གྱི་ཚིག་མཚང་ཤོར་བར་ཟད་དེ། དེའི་བསམ་ངོར། རགས་ལུས་འདི་སྒྲུབ་གཞིར་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་ལུས་ཅན་འོད་སྐུ་འགྲུབ་ཅེས་འདོད་འདུག་སྙམ་པ་འདི་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་དུ་གདའ་སྟེ། རྙིང་མས་རགས་ལུས་ཡེ་ཤེས་སྐུའི་ཉེར་ལེན་དུ་མི་བཞེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གདོད་མའི་འོད་གསལ་རང་མདངས་ 24-3-46a ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བའི་ཆ་ལས་འཆར་གྱི་རགས་ལུས་མ་ཡིན་མོད། ལམ་གྱི་ཟབ་ཁྱད་ཀྱིས་རགས་ལུས་ཀྱང་འོད་ཕུང་དུ་ཡལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། སྐུར་སྨིན་རྒྱུ་ནི་རྣམ་སྨིན་རིག་འཛིན་རྣམས་དྭངས་མའི་རླུང་སེམས་ལྷ་སྐུར་སྨིན་ཟིན་ཀྱང་། རགས་ལུས་སྦྱོང་མ་སྦྱོང་གི་ཁྱད་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། སྤྱིར་རགས་ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་ཚད་ཚུལ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་གྲུབ་སྟེ་རགས་ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་ཏེ་ཕྲ་ཡང་སོགས་དབང་ཕྱུག་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་གྲུབ་པ་དག །ཕལ་པས་མི་མཐོང་ཞིང་ལུས་དྭངས་བ་ཡིན་ལ། རགས་ལུས་ཉིད་སྦྱང་ནས་དྭ

ངས་མ་བཟུང་མོད་ཀྱི། དེ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་མི་གཅིག་སྟེ། སྔགས་གྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རགས་ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་བཅུད་ལེན་གྱིས་རྒ་བའི་ལུས་གཞོན་ནུ་དང་དྭངས་མར་གྱུར་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །རླུང་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་འགྲུབ་པ་འདི་ཡང་། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་པ་མྱོང་བའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་བ་ཐོབ་པའི་སྔགས་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་དངོས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་རླུང་སེམས་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ལས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་གང་འདོད་རང་ངོར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་དང་མི་གཅིག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་བ་འཕོ་བ་གྲོང་འཇུག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་གཞན་འཛིན་ནུས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། ཕྲ་མིན་མ་རྣམས་དང་། ལས་ལས་གྲུབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ 24-3-46b ཅན་དང་། ཟད་པར་སོགས་བསམ་གཏན་གྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པ་བསྒྱུར་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ། དེས་གང་འདོད་པའི་ལྷའི་རྣམ་པར་རང་སེམས་སྣང་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་གསུམ་གྱད་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ཏེ།དེ་བསྐྱེད་རིམ་པའི་ལྷ་སྐུར་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་གྱི་རྫོགས་རིམ་སམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མིན་ནོ། །སྔགས་ལམ་གྱི་རླུང་དབུ་མར་གཞུག་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་སེམས་ལྷ་སྐུ་ཡིན་ན། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ཏེ། རླུང་སེམས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ལྷ་སྐུར་སྣང་ཡང་རྟོགས་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷ་སྐུ་དེ་རླུང་སེམས་ལས་འདུ་བྱས་པའི་དངོས་པོར་བྱུང་། དེ་ལ་བདེན་མེད་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་ནས་མོས་སྒོམ་ཙམ་ལས། གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པར་ཁྱེད་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་ཞལ་བཞེས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་ནས་ཐིམ་བཞིའི་ཐ་མའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་ན་སྔགས་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། དེ་སྤྱིར་བདེན་མོད་ཀྱི། ཁྱེད་རང་གི་ལུགས་ལ་སྲིད་དེ། གཉུག་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱིས་གོ་མི་ཆོད་པར་དེ་ལ་བདེན་སྟོང་བསྒོམ་པ་གསར་དུ་སློབ་དགོས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྡོ་རྫེ་ཐེག་ 24-3-47a པ་ལ། སྲིད་རྩ་གཅོད་པ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ལམ་མེད་ཅེས་ཞལ་བཞེས་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་འོད་གསལ་དང་། དེའི་ངང་ལས་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་འདི་དག་ཞི་གནས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཙམ་གྱི་ལམ་ཡིན་གྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་མིན་པར་ཙོང་ཁ་པས་རེད་མདའ་བར་ཕུལ་པའི་ཤོག་དྲིལ་དུ་གསུངས་པས་ཤེས་སོ། །སྔགས་རང་ལམ་གྱི་སྒྱུ་འོད་གཉིས་པོ་མངོན་དུ་མཛད་ཀ

【現代漢語翻譯】 雖然我沒有抓住它，但它不是由風心組成的幻身，而是通過咒語成就的力量，粗糙的身體變得純凈。此外，通過精華提取使衰老的身體變得年輕和純凈也與此類似。這種風心幻身的成就，如果是因為風進入中脈的力量，體驗到光明實際或與之相似的特殊證悟的咒語道瑜伽士，那麼就是真實的咒語幻身。否則，憑藉對風心的習慣，禪定中顯現出隨心所欲的身體，即使非常穩定，也與咒語幻身不同。就像外道通過轉移意識進入其他身體，獲得能夠控制其他身體的禪定，以及微細天女等，和通過業力成就的神通者，以及通過禪定成就的化身一樣，他們能夠隨心所欲地將自己的心識顯現為任何神靈的形象。就像三種光明融為一體一樣，那是生起次第的本尊形象，是咒語的身，而不是圓滿次第或智慧的身。如果通過咒語道風進入中脈的特殊方法產生的風心是本尊形象，那麼不能承認一定是圓滿次第的本尊形象，因為即使本尊形象顯現為對風心穩定，但實際上並沒有契合實義的光明。因為本尊形象是由風心造作的事物，對其蓋上無實的印章，僅僅是信解修習，而沒有證悟到實相真諦無二別的意義，這是因為你們宗派的承諾所成立的。如果風進入中脈后，認識到四種消融的最後光明，認為不可能不轉為咒語道，這一般是正確的，但在你們的宗派中是可能的。因為你們認為不能僅憑本覺的光明來理解，而需要新學習修習空性，並且不與中觀見解相關的金剛乘，沒有斷除生死根本的決定性道路，這是你們所承諾的。因此，宗喀巴大師在給惹達瓦的信中說，金剛乘道通過風進入中脈的方法所引導的光明，以及從那狀態中生起的風心本尊形象，這些只是寂止和神通的道路，而不是獲得解脫的道路。因此，要知道顯現咒語自身道路的幻身和光明... 雖然我沒有抓住它，但它不是由風心組成的幻身，而是通過咒語成就的力量，粗糙的身體變得純凈。此外，通過精華提取使衰老的身體變得年輕和純凈也與此類似。這種風心幻身的成就，如果是因為風進入中脈的力量，體驗到光明實際或與之相似的特殊證悟的咒語道瑜伽士，那麼就是真實的咒語幻身。否則，憑藉對風心的習慣，禪定中顯現出隨心所欲的身體，即使非常穩定，也與咒語幻身不同。就像外道通過轉移意識進入其他身體，獲得能夠控制其他身體的禪定，以及微細天女等，和通過業力成就的神通者，以及通過禪定成就的化身一樣，他們能夠隨心所欲地將自己的心識顯現為任何神靈的形象。就像三種光明融為一體一樣，那是生起次第的本尊形象，是咒語的身，而不是圓滿次第或智慧的身。如果通過咒語道風進入中脈的特殊方法產生的風心是本尊形象，那麼不能承認一定是圓滿次第的本尊形象，因為即使本尊形象顯現為對風心穩定，但實際上並沒有契合實義的光明。因為本尊形象是由風心造作的事物，對其蓋上無實的印章，僅僅是信解修習，而沒有證悟到實相真諦無二別的意義，這是因為你們宗派的承諾所成立的。如果風進入中脈后，認識到四種消融的最後光明，認為不可能不轉為咒語道，這一般是正確的，但在你們的宗派中是可能的。因為你們認為不能僅憑本覺的光明來理解，而需要新學習修習空性，並且不與中觀見解相關的金剛乘，沒有斷除生死根本的決定性道路，這是你們所承諾的。因此，宗喀巴大師在給惹達瓦的信中說，金剛乘道通過風進入中脈的方法所引導的光明，以及從那狀態中生起的風心本尊形象，這些只是寂止和神通的道路，而不是獲得解脫的道路。因此，要知道顯現咒語自身道路的幻身和光明... 雖然我沒有抓住它，但它不是由風心組成的幻身，而是通過咒語成就的力量，粗糙的身體變得純凈。此外，通過精華提取使衰老的身體變得年輕和純凈也與此類似。這種風心幻身的成就，如果是因為風進入中脈的力量，體驗到光明實際或與之相似的特殊證悟的咒語道瑜伽士，那麼就是真實的咒語幻身。否則，憑藉對風心的習慣，禪定中顯現出隨心所欲的身體，即使非常穩定，也與咒語幻身不同。就像外道通過轉移意識進入其他身體，獲得能夠控制其他身體的禪定，以及微細天女等，和通過業力成就的神通者，以及通過禪定成就的化身一樣，他們能夠隨心所欲地將自己的心識顯現為任何神靈的形象。就像三種光明融為一體一樣，那是生起次第的本尊形象，是咒語的身，而不是圓滿次第或智慧的身。如果通過咒語道風進入中脈的特殊方法產生的風心是本尊形象，那麼不能承認一定是圓滿次第的本尊形象，因為即使本尊形象顯現為對風心穩定，但實際上並沒有契合實義的光明。因為本尊形象是由風心造作的事物，對其蓋上無實的印章，僅僅是信解修習，而沒有證悟到實相真諦無二別的意義，這是因為你們宗派的承諾所成立的。如果風進入中脈后，認識到四種消融的最後光明，認為不可能不轉為咒語道，這一般是正確的，但在你們的宗派中是可能的。因為你們認為不能僅憑本覺的光明來理解，而需要新學習修習空性，並且不與中觀見解相關的金剛乘，沒有斷除生死根本的決定性道路，這是你們所承諾的。因此，宗喀巴大師在給惹達瓦的信中說，金剛乘道通過風進入中脈的方法所引導的光明，以及從那狀態中生起的風心本尊形象，這些只是寂止和神通的道路，而不是獲得解脫的道路。因此，要知道顯現咒語自身道路的幻身和光明...

【English Translation】 Although I have not grasped it, it is not an illusory body composed merely of wind and mind, but rather the gross body is purified by the power of mantra accomplishment. Moreover, rejuvenating the aging body and purifying it through essence extraction is similar to this. This accomplishment of the illusory body of wind and mind, if it is a mantra path yogi who, through the power of wind entering the central channel, experiences a special realization of actual or similar luminosity, then it is the actual illusory body of mantra. Otherwise, through familiarity with wind and mind, the body manifested from meditation as desired, even if very stable, is different from the illusory body of mantra. Just as outsiders transfer consciousness into other bodies, obtaining samadhi capable of controlling other bodies, and subtle goddesses, and those with miraculous powers accomplished through karma, and those who can transform emanations accomplished through meditation such as exhaustion, they can manifest their own minds as the form of any deity they desire. Just as the three luminosities become one, that is the deity form of the generation stage, the body of mantra, not the body of completion stage or wisdom. If the wind and mind deity form is produced from the special method of wind entering the central channel in the mantra path, then it cannot be admitted that it is necessarily the deity form of the completion stage, because even though the deity form appears stable to the wind and mind, it does not actually accord with the true meaning of luminosity. Because the deity form is an object fabricated from wind and mind, sealed with the seal of non-reality, merely faith and practice, without realizing the meaning of the inseparability of reality and truth, this is established by the promise of your own school. If, after the wind enters the central channel, one recognizes the final luminosity of the four dissolutions, thinking that it is impossible not to turn to the mantra path, this is generally true, but it is possible in your own school. Because you believe that one cannot understand merely with the luminosity of innate mind, but one needs to newly learn to practice emptiness, and that the Vajrayana not associated with the Madhyamaka view does not have a definitive path to cut off the root of samsara, this is what you have promised. Therefore, Tsongkhapa said in a letter to Redawa that the luminosity guided by the method of wind entering the central channel in the Vajrayana path, and the wind and mind deity form arising from that state, these are merely the paths of tranquility and miraculous powers, not the paths to attain liberation. Therefore, know that manifesting the illusory body and luminosity of the mantra's own path... Although I have not grasped it, it is not an illusory body composed merely of wind and mind, but rather the gross body is purified by the power of mantra accomplishment. Moreover, rejuvenating the aging body and purifying it through essence extraction is similar to this. This accomplishment of the illusory body of wind and mind, if it is a mantra path yogi who, through the power of wind entering the central channel, experiences a special realization of actual or similar luminosity, then it is the actual illusory body of mantra. Otherwise, through familiarity with wind and mind, the body manifested from meditation as desired, even if very stable, is different from the illusory body of mantra. Just as outsiders transfer consciousness into other bodies, obtaining samadhi capable of controlling other bodies, and subtle goddesses, and those with miraculous powers accomplished through karma, and those who can transform emanations accomplished through meditation such as exhaustion, they can manifest their own minds as the form of any deity they desire. Just as the three luminosities become one, that is the deity form of the generation stage, the body of mantra, not the body of completion stage or wisdom. If the wind and mind deity form is produced from the special method of wind entering the central channel in the mantra path, then it cannot be admitted that it is necessarily the deity form of the completion stage, because even though the deity form appears stable to the wind and mind, it does not actually accord with the true meaning of luminosity. Because the deity form is an object fabricated from wind and mind, sealed with the seal of non-reality, merely faith and practice, without realizing the meaning of the inseparability of reality and truth, this is established by the promise of your own school. If, after the wind enters the central channel, one recognizes the final luminosity of the four dissolutions, thinking that it is impossible not to turn to the mantra path, this is generally true, but it is possible in your own school. Because you believe that one cannot understand merely with the luminosity of innate mind, but one needs to newly learn to practice emptiness, and that the Vajrayana not associated with the Madhyamaka view does not have a definitive path to cut off the root of samsara, this is what you have promised. Therefore, Tsongkhapa said in a letter to Redawa that the luminosity guided by the method of wind entering the central channel in the Vajrayana path, and the wind and mind deity form arising from that state, these are merely the paths of tranquility and miraculous powers, not the paths to attain liberation. Therefore, know that manifesting the illusory body and luminosity of the mantra's own path... Although I have not grasped it, it is not an illusory body composed merely of wind and mind, but rather the gross body is purified by the power of mantra accomplishment. Moreover, rejuvenating the aging body and purifying it through essence extraction is similar to this. This accomplishment of the illusory body of wind and mind, if it is a mantra path yogi who, through the power of wind entering the central channel, experiences a special realization of actual or similar luminosity, then it is the actual illusory body of mantra. Otherwise, through familiarity with wind and mind, the body manifested from meditation as desired, even if very stable, is different from the illusory body of mantra. Just as outsiders transfer consciousness into other bodies, obtaining samadhi capable of controlling other bodies, and subtle goddesses, and those with miraculous powers accomplished through karma, and those who can transform emanations accomplished through meditation such as exhaustion, they can manifest their own minds as the form of any deity they desire. Just as the three luminosities become one, that is the deity form of the generation stage, the body of mantra, not the body of completion stage or wisdom. If the wind and mind deity form is produced from the special method of wind entering the central channel in the mantra path, then it cannot be admitted that it is necessarily the deity form of the completion stage, because even though the deity form appears stable to the wind and mind, it does not actually accord with the true meaning of luminosity. Because the deity form is an object fabricated from wind and mind, sealed with the seal of non-reality, merely faith and practice, without realizing the meaning of the inseparability of reality and truth, this is established by the promise of your own school. If, after the wind enters the central channel, one recognizes the final luminosity of the four dissolutions, thinking that it is impossible not to turn to the mantra path, this is generally true, but it is possible in your own school. Because you believe that one cannot understand merely with the luminosity of innate mind, but one needs to newly learn to practice emptiness, and that the Vajrayana not associated with the Madhyamaka view does not have a definitive path to cut off the root of samsara, this is what you have promised. Therefore, Tsongkhapa said in a letter to Redawa that the luminosity guided by the method of wind entering the central channel in the Vajrayana path, and the wind and mind deity form arising from that state, these are merely the paths of tranquility and miraculous powers, not the paths to attain liberation. Therefore, know that manifesting the illusory body and luminosity of the mantra's own path...

---

ྱང་ཞི་གནས་ཙམ་ལས་ལྷག་མཐོང་རང་བབས་ཀྱིས་མེད་པར་ཁས་བླང་སྟེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་རང་ལམ་དེས་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་གོ་མི་ཆོད་པས། མར་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་རིགས་དཔྱད་ལ་ལྟོས་དགོས་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་གདོད་མ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དབང་བཞི་པའི་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་མོའི་མན་ངག་གིས་མ་ཟིན་ན་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཡང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་རྟོགས་དོན་མཚོན་པའི་དེའི་གཞུང་རྣམས་སུ་བལྟས་ན། ད་དུང་བདེན་གཉིས་སོ་སོ་བའི་གོ་ 24-3-47b ཡུལ་ལ་རེ་བ་འཇོག་པ་ལས། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་པ་མ་འདྲོང་བའི་བཤད་པ་དེ་ཚོས་རྗེན་པར་ཤེས་ནུས་སོ། །དེས་ན་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་བཞུགས་ཚུལ་ངོ་འཕྲོད་ན། རླུང་སེམས་རགས་པ་འགག་པའི་སྟོང་སྟོང་པོ་དང་། རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཤར་རུང་མ་ཤར་རུང་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ནུས་པ་ཡིན་ལ། ངོ་མ་འཕྲོད་ན་ཡུན་རིང་ང་རྟོག་འགག་པའི་ངང་དུ་གནས་པ་དང་། ཡིད་ངོར་ཁྲ་ཁྲ་ཤིག་ཤིག་གི་ལྷ་སྐུ་གྲུབ་ཀྱང་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོམ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། འོད་དང་པདྨ་ལྟ་བུ་དང་། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་འཇའ་འདྲ་མཐོང་། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེང་སང་འགྱ་མདོའི་ཕྲ་ཐིག་སྒོམ་ཁུལ་སེམས་འགག་པའི་ཉམས་དེ་ལ་རྩིས་པོ་ཆེར་བྱེད་མོད། ཞི་གནས་གྲུབ་པས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ན། སེམས་ནམ་མཁའ་འདྲེས་སྙམ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོག་པ་ཤར་ཡང་རྟོགས་པ་ག་ལ་ཡིན། རྩའི་རྒྱུ་བ་ལྟིམ་པ་སོགས་བརྒྱལ་བ་འགའ་ལ་ཡོད་དེ་འོད་གསལ་ག་ལ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་བསྐལ་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་ 24-3-48a སེམས་འགག་ཀྱང་འོད་གསལ་ག་ལ་ཡིན། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པ་དང་། སྲིད་རྩེ་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་ཁྲིར་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་འགག་ཀྱང་འོད་གསལ་ག་ལ་ཡིན། ས་སྐྱའི་ཕྱག་རྒྱ་པད་ཅན་གྱིས་མ་བསླང་ན་བསྐལ་པར་གོལ་བ་སོགས་དེ་འདྲའི་རིགས་མང་། དེང་སང་ཡང་རླུང་སེམས་གཅུན་ལུགས་དང་། རྩ་ཁམས་ཀྱི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཤི་འདྲ་སྣ་འཁྱོགས་ཡོད་རབ་བཤད། བུད་མེད་རྣམས་དབང་པོ་ཤོར་བ་ལའང་ཡོད་དེ་ཞག་རེ་ཟུང་བརྒྱལ། དེས་ན་རྟོགས་དོན་རིག་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་སེམས་ཡིད་ཡུད་འགག་པའི་ཅི་ཕན། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་སེམས་སེམས་བྱུང་ཁེགས་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ག་ལ་ཕྱིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་དུས་སེམས་འགགས་ཀྱང་འོད་གསལ་ག་ལ་ཟིན། དེས་ན་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་

【現代漢語翻譯】 如果僅僅滿足於止觀，而不承認自發性的勝觀，那麼，如果不是這樣，你自己的道路就無法通過勝觀來理解萬物的究竟實相，那麼，為什麼需要依賴瑪爾·鄔瑪（Mar U-ma）所說的理性分析呢？因此，如果不能通過第四灌頂的口訣，即大圓滿的口訣，來顯現原始基位的自性光明，即真俗二諦無別的意義，那麼，即使是譬喻智慧也不會在相續中生起，更不用說實義智慧了。如果想知道它是否在相續中生起，就看看相關的論典，就會清楚地發現，他們仍然寄希望于區分真俗二諦的認知對象，而那些沒有確立真俗二諦無別之安住方式的論述。 因此，如果認識了實相義的安住方式，粗糙的氣脈停止的空性，以及無有因緣、如虛空般的譬喻智慧，就能在相續中生起。如果不認識，即使長期處於念頭停止的狀態，或者心中顯現出五彩繽紛的本尊，也與禪定者的修行沒有區別。正如《楞伽經》所說：『光明和蓮花等，以及如同虛空彩虹般的景象，這些各種各樣的相，會將人引入外道的歧途。』 此外，現在有些人非常重視安多（Amdo）地區流行的細微脈絡禪修中念頭停止的體驗。如果通過止觀的修習，達到什麼都不想的狀態，即使生起『心與虛空融合』般的無念，又怎麼能算是證悟呢？脈的流動停止等現象，有些人也會有，但這怎麼能算是光明呢？無想定持續一個劫的時間，念頭停止，但這怎麼能算是光明呢？無邊虛空，滅盡色想，以及有頂天八萬大劫中粗糙的分別念停止，但這怎麼能算是光明呢？薩迦派的恰嘉·帕丹（Phyag-gya Pad-can）如果不喚醒，就會像在劫中迷失一樣，諸如此類的情況很多。現在也有很多人誇誇其談地講述控制氣脈的方法，以及某個脈輪像死了一樣扭曲。有些婦女也會出現昏厥，甚至昏迷一兩天。因此，如果不認識證悟的意義，那麼停止心和意的活動又有什麼用呢？即使通過滅盡定可以止息心和心所，又怎麼能進入密咒的光明之道呢？一切眾生在死亡時，心都會停止，但這怎麼能算是證悟光明呢？因此，無分別的法性，就是基位的安住方式。

【English Translation】 If one merely settles for calm abiding (zhi gnas) without acknowledging the spontaneous arising of insight (lhag mthong), then, if that were not the case, your own path would be unable to comprehend the suchness of all phenomena through insight. Why then would there be any need to rely on the rational analysis spoken of in Mar U-ma? Therefore, if one cannot manifest the meaning of the indivisibility of the two truths, the luminosity of the nature of mind, the original ground of being, through the fourth empowerment's instructions, the instructions of Dzogchen, then even the wisdom of example will not arise in one's being, let alone the wisdom of meaning. If one wants to know whether it has arisen in one's being, by looking at the texts that represent the meaning of realization, one can clearly see that they still place hope in the cognitive objects of separately distinguishing the two truths, and those explanations that have not established certainty in the way of abiding in the indivisibility of the two truths. Therefore, if one recognizes the way of abiding in the meaning of reality, the emptiness of the cessation of coarse winds and mind, and the wisdom of example, like the sky devoid of conditions, can arise in one's being whether it arises or not. If one does not recognize it, even if one remains in a state of cessation of thoughts for a long time, or if deities appear vividly in one's mind, there is no difference from the meditation of meditators. As it is said in the Lankavatara Sutra: 'Light and lotus-like, and seeing rainbows in the sky, these various signs lead one astray into the paths of the Tirthikas.' Furthermore, nowadays, people highly value the experience of the cessation of thoughts in the subtle channel meditation popular in the Amdo region. If, through the accomplishment of calm abiding, one remains without thinking anything, even if non-thought arises, thinking 'mind and sky are mixed,' how can that be realization? The cessation of the flow of channels, etc., may occur in some, but how can that be luminosity? Even if the state of unconsciousness lasts for an eon, with the cessation of thoughts, how can that be luminosity? Even if the exhaustion of the perception of form in the infinite sky, and the cessation of coarse conceptualizations for eighty thousand great eons in the peak of existence, how can that be luminosity? If Sakya's Chag-gya Pad-can does not awaken, one will be lost for an eon, and there are many such cases. Nowadays, there are also many exaggerated claims about methods of controlling winds and mind, and that a certain element of the channels is dead and twisted. Some women also experience fainting, even remaining unconscious for a day or two. Therefore, if one does not recognize the meaning of realization, what is the use of stopping the activities of mind and consciousness? Even if the absorption of cessation obstructs mind and mental factors, how can it go towards the path of luminosity in mantra? All sentient beings experience the cessation of mind at the time of death, but how can that be seizing luminosity? Therefore, the nature of reality, the way of abiding of the ground, is without conceptualization.

---

བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ངོ་འཕྲོད་ན། ལམ་གྱི་འོད་གསལ་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་མ་བུ་འཕྲོད། དེ་མིན་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་འཕྲོད། སྙོམས་འཇུག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། སེམས་འགགས་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ཤར་ཀྱང་། གཞིའི་འོད་གསལ་ལ་གོ་བ་ཡང་མ་ཆགས་ 24-3-48b པ་དེ་ཚོའི་ལམ་རྐུབ་དེ་ན་བུད་དོ། །ཕྲ་མོའི་དཔྱོད་ཤེས་ཡོད་ན་རྣམ་ཤེས་རགས་པ་འགག་གི་ཡིད་ག་ལ་འགག །མེད་ན་བདེན་སྟོང་སློབ་ཀྱང་སུས་དྲན། བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་སྣང་ཡོད་ན་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་ག་ལ་ཡིན། གཞིའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་ནས་རིག་ངོ་སྐྱོང་དུས་གཉིས་སྣང་མ་འགག་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་དང་སྤྲིན་གྱི་དཔེས་ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་རང་རིག་གིས་མངོན་སུམ་རྟོགས། ཐབས་ཀྱི་ལམ་འོད་དུས་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ་སྟེ་གཉིས་སྣང་མེད་མོད། འོད་གསལ་རང་ངོས་ཡེ་ནས་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་དོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་ཟབ་གནད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྣང་གསུམ་མཐའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་། འོད་གསལ་རྗེན་པར་ངོས་ཟིན་པ་ནི། འོད་གསལ་དང་རྗེས་མཐུན་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་། ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཤེས་ལ། རིགས་པས་གོམས་པ་དང་བསྒོམ་པས་མྱོང་བའི་ཚེ་ངོས་ཟིན་པ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དུས་ཐམས་ཅད་ 24-3-49a དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་ཀྱང་ངོས་མི་ཟིན་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགག་བཞིན་དུ། དེའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་རིག་པ་ལ་གོ་མྱོང་སྐྱེ་ཞིང་། གཉིད་འཐུག་སོགས་སུ་ཐབས་གཞན་ཚོལ་མི་དགོས་པར་འོད་གསལ་ཟིན། སེམས་དབེན་སྒྲུབ་པའི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་པས་སྟོང་བཞིའི་ཉམས་མྱོང་དྲང་སྟེ་སྣང་གསུམ་ཆ་འདྲ་རྫོགས་མཐར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དང་ཆ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བ་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་ཟིན་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཚོན་ནུས། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ངོས་ཟིན་ཚེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པ་རིག་སྟོང་བརྗོད་མེད་དུ་ཤེས་ཞེས་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་ཡིན། ཚོགས་བརྒྱད་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་འདྲེས་ནས་ཡོད་ཀྱང་། མྱོང་ངོར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་མེད་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྣང་སྟེ། དུས་འཁོར་ལས། འདི་ནི་མ་སྐྱེས་ཆོས་ཏེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འཁྲུལ་བ་སྟེར་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་དང་རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ 24-3-49b བསྒོམ་པའི་བློས་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སུ་ངེས་ཀྱང་། དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་

【現代漢語翻譯】 如果通過上師的口訣認識自性，那麼在光明道上，法性母子將會相遇。否則，通過分別念無法相遇。禪定也是如此。即使生起心識停滯等體驗，也不要執著于對根本光明的理解，那些人會陷入歧途。 如果具備細微的辨識智慧，粗大的意識就會停止，意念又怎麼會停止呢？如果沒有（辨識智慧），即使學習空性，又有誰會記得呢？如果存在能見和所見的二元對立，又怎麼會是具有光明自性的狀態呢？如果認識了根本光明，並在修持覺性時，即使二元對立沒有停止，就像天空和云的比喻一樣，天空不會改變，自性覺知也會直接證悟。在方便道的光明中，就像沒有云的天空一樣，雖然沒有二元對立，但光明自性本來就是無念任運自成的原始清凈，這一點沒有差別。 現在稍微講解一下這些甚深要點。在三現分（指顯現、增長、成就三個階段）的盡頭，雖然所有的分別念都中斷了，但赤裸裸地認識光明，是通過與光明相符的甚深道的力量。例如，雖然空性本來就與一切法俱生，但沒有進入道的人一點也不會了解，只有通過理性的習慣和修行的體驗才能認識到。同樣，雖然與心識俱生的根本光明在任何時候都無有改變地存在，但卻無法認識到。當認識了大圓滿的覺性時，即使八識沒有停止，也會對它的自性光明的覺性產生理解和體驗，在深度睡眠等狀態中，不需要尋找其他方法就能把握光明。通過將修持空性的口訣要點牢記於心，就能如實地體驗四空（指空、極空、大空、一切空），在三現分平等圓滿的最後階段，會生起與實義光明相似的細微意念，如果認識到它，就能像徵實義光明。當認識了大圓滿的覺性時，就會知道超越因果的覺性空性是不可言說的，它的本體是無為法，是常恒的。雖然八識與有為法、無常法混合在一起，但在體驗中，法性的不變狀態會以具足德相的方式顯現。正如《時輪金剛》中所說：『此為不生之法，如水中之天，令人錯以為生。』就像認識譬喻光明和大圓滿覺性一樣，天空般的實義光明的影像會顯現在水般的心識中。雖然通過修習空性的心識，能夠確定空性是無為法，但其所生的狀態

【English Translation】 If self-nature is recognized through the guru's instructions, then on the path of luminosity, the mother and child dharmata will meet. Otherwise, they cannot meet through conceptual thought. Samadhi is also the same. Even if experiences such as mental stagnation arise, do not cling to the understanding of the ground luminosity; those people will fall into the wrong path. If there is subtle discriminating wisdom, the coarse consciousness will cease, but how can the mind cease? If not, even if you study emptiness, who will remember it? If there is a duality of the seer and the seen, how can it be the nature of luminosity? If you recognize the ground luminosity and cultivate awareness, even if duality does not cease, just as in the analogy of the sky and clouds, the sky does not change, self-awareness directly realizes it. In the luminosity of the path of means, like a cloudless sky, there is no duality, but the luminosity of self-nature is inherently spontaneously accomplished, primordial purity, without any difference. Now, let me explain a little about these profound key points. At the end of the three appearances (referring to the three stages of appearance, increase, and attainment), although all conceptual thoughts are cut off, the naked recognition of luminosity is due to the power of the profound path that is in accordance with luminosity. For example, although emptiness is inherently present in all phenomena, those who have not entered the path do not know it at all, and it is only recognized through the habit of reasoning and the experience of meditation. Similarly, although the ground luminosity, which is born together with the mind, exists unchanging at all times, it cannot be recognized. When the awareness of Dzogchen is recognized, even if the eight consciousnesses have not ceased, understanding and experience will arise in the luminosity awareness of its nature, and in deep sleep and other states, there is no need to seek other methods to grasp the luminosity. By focusing on the key points of the instructions for practicing mind isolation, the experiences of the four emptinesses (referring to emptiness, extreme emptiness, great emptiness, and all emptiness) can be straightened out, and at the end of the equal completion of the three appearances, a subtle mind similar to the meaning luminosity will arise, and if it is recognized, it can symbolize the meaning luminosity. When the awareness of Dzogchen is recognized, it is known that the awareness emptiness beyond cause and effect is inexpressible, and its essence is unconditioned, permanent. Although the eight consciousnesses are mixed with conditioned, impermanent phenomena, in experience, the unchanging state of dharmata appears with virtuous qualities. As it is said in the Kalachakra: 'This is the unborn dharma, like the sky in water, giving the illusion of being born.' Just like recognizing the example luminosity and the Dzogchen awareness, the image of the meaning luminosity like the sky will appear in the mind like water. Although through the mind that meditates on emptiness, it can be determined that emptiness is unconditioned, its born state

---

པའི་བློ་དེ་མི་རྟག་མོད་ཀྱི། བློ་དང་སྟོང་ཉིད་ཐ་དད་དུ་ཡན་གར་མྱོང་བར་མི་སྣང་། རྗེས་ཤེས་ལ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་དེ་ཆུ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མེད་དགག་ཙམ་སྟེ། དེ་བུམ་སོགས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་འདུས་བྱས་སུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཏེ། ཨིནྡྲ་ནི་ལར་དངུལ་དུ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་བུམ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་ཡིན་ཞིང་། དེ་མཐོང་ཚེ་བུམ་པ་དང་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་གཉིས་ཀ་ཞིག་པའི་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མེད་དགག་ཙམ་དུའང་སྒྲོ་མི་འདོགས། སེམས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་སུ་མྱོང་བས། འདུས་བྱས་སམ་སྟོང་རྐྱང་གི་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་གནས་ཀྱང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་གྲངས་མིན་པ། འཕོ་འགྱུར་ལས་འདས་པའི་རྟག་པ་དང་། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ 24-3-50a ཅད་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་གྱི། འདུས་བྱས་སོགས་གཏན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་སམ་གཉུག་སེམས་སོགས་ཀྱི་མིང་གིས་བརྗོད་བྱའི་དོན། ལྷན་སྐྱེས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ད་ལྟ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོར་འཆར་ཞིང་། ཤར་བའི་ཚེ་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་མི་མྱོང་བས། གོང་ནས་གོང་དུ་གོང་འཕེལ་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་མིན་ན་བསྒོམ་བྱར་མི་རུང་སོགས་སུ་སྙམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རིག་པའམ་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་པ་སོགས་ནི་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་རོ་གཅིག་པའམ་སྣང་སྟོང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང་པ་ཕྱོགས་གཅིག་རིག་པ་ལྟ་བུ་རྗེས་ངེས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་མིན་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་གང་དུ་མི་གནས་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་རིག་པའང་དེར་འགྱུར་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྟོང་པའང་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་རིག་པ་དང་ 24-3-50b ཐ་དད་མེད་པས་སོ་སྙམ་ན། བློ་རིག་སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་མེད་དགག་ཀྱང་ཡོད། མེད་དགག་དང་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ནི་བརྗོད་བྲལ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བར་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་གོམས་སྟོབས་

【現代漢語翻譯】 雖然意識的生滅無常，但意識和空性似乎並不是截然不同的體驗。后得智可以區分它們，就像水中月影一樣。空性的名相只是遮詮，雖然它與瓶子等事物本體不異，但從反體的角度來說，空性不會被認為是造作的，就像因陀羅尼不會被認為是銀子一樣。非名相的勝義俱生是瓶子等事物的究竟自性。當證悟它時，瓶子的執著和遮詮的執著都會消失，這是一種不可言說、各自內證的智慧，因此它是非造作的大。對於造作和非造作，也不應僅僅執著于遮詮。心的俱生也是如此，體驗超越了有和無的邊際，因此它不住于造作或純粹空性的非造作。然而，自生的本初智慧超越了因緣，不住于任何非造作的邊際，是無名相的大空性，是超越變遷的常，是沒有任何變化痛苦的大樂。絕不認為是造作等。即便如此，被稱為法性光明心或本覺心等的所指，即俱生勝義智慧，在現在譬喻智慧的階段，顯現在意識的層面，顯現時與意識沒有不同的體驗。因此，有人認為它會越來越向上發展，有生有滅，所以是細微意識，否則就不能作為所修等。 此外，認為覺性或智慧不可能是常等，就像把貝母當成銀子一樣。知和所知一體，或者顯空、覺空雙運的意義是實相。可以用后得智來區分它的一方面是空性，一方面是覺性，如果不是雙運，就會變成有分別唸的對境，住在任何一邊都是不行的。在雙運的體性中，這兩者沒有絲毫的差別，如果空性是非造作的，那麼覺性也會變成那樣，因為沒有差別。那麼，空性也會變成造作的，因為與覺性沒有差別嗎？剎那的意識不能成為一切法的法性，如果那樣，它的遮詮也會存在。遮詮和有法，在沒有二取執著的法界中，雙運的意義是不可言說、不變的實相。因此，要習慣於在細微意識中顯現三身盡地的光明。

【English Translation】 Although the arising and ceasing of consciousness are impermanent, consciousness and emptiness do not seem to be experienced as completely different. Subsequent wisdom can distinguish them, like the moon's reflection in water. The nominal emptiness is merely a negation. Although it is not different in essence from objects like a vase, from the perspective of its opposite, emptiness is not considered fabricated, just as Indranila is not considered silver. The non-nominal ultimate co-emergent is the ultimate nature of objects like a vase. When it is realized, the clinging to the vase and the clinging to negation both disappear. This is an inexpressible, self-realizing wisdom, and therefore it is the great unconditioned. One should not cling to fabrication and non-fabrication as mere negations. The co-emergent of mind is also the same, experiencing beyond the limits of existence and non-existence. Therefore, it does not abide in fabrication or the unconditioned of mere emptiness. However, the self-born primordial wisdom transcends causes and conditions, does not abide in any extreme of the unconditioned, and is the great emptiness without names. It is the constant that transcends change, and the great bliss that is without any suffering of change. It is never considered fabrication, etc. Even so, the referent of what is called the mind of clear light of Dharma-nature or the original mind, etc., that is, the co-emergent ultimate wisdom, appears on the level of mental consciousness at the time of the present example wisdom, and when it appears, it is not experienced as different from the mind. Therefore, some think that it will develop more and more upwards, with arising and ceasing, so it is subtle consciousness, otherwise it cannot be used as something to be cultivated, etc. Furthermore, thinking that awareness or wisdom cannot be permanent, etc., is like mistaking nacre for silver. The meaning of the oneness of knower and known, or the union of appearance and emptiness, awareness and emptiness, is reality. One aspect of it, emptiness, and one aspect, awareness, can be distinguished by subsequent cognition. If it is not union, it will become an object of conceptual thought, and it is not right to abide in any one side. In the nature of union, these two are not at all different. If emptiness is unconditioned, then awareness will also become so, because there is no difference. Then, will emptiness also become fabricated, because it is not different from awareness? Momentary consciousness cannot be the Dharma-nature of all phenomena. If so, its negation will also exist. In the Dharmadhatu where there is no object of clinging to negation and subject, the meaning of union is the inexpressible, unchanging reality. Therefore, one should become accustomed to the clear light of the three kayas appearing in subtle consciousness.

---

བཞིན་ཇེ་གསལ་དུ་མྱོང་སྟེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྣང་གསུམ་དང་འོད་གསལ་རྗེས་མཐུན་པ་མང་དུ་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། དང་པོ་རགས་པ་སྟེ་སྣང་གསུམ་ཡང་རགས། དཔྱོད་པ་ཕྲ་མོ་བརྟག་དཀའ་ཡང་ཡོད། དེ་ནས་རྟོག་པ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་སོང་བ་ན། འོད་གསལ་ལ་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་འགྲོ་བས་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པར་སྒྲུབ་དགོས། སེམས་དབེན་གྱི་མཐུས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དུ་འཕོ་བའི་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་རྒྱུན་ཆད་དེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་འཆར། དེའི་ཚེ་སེམས་སེམས་བྱུང་མེད། ཡེ་ཤེས་རྗེན་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་དེའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བྱེད་པས་རྩོལ་མེད་ལྷ་སྐུར་ཤར་བ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཏེ། རིགས་འདྲ་ཇེ་བཟང་ལས་ཡང་སྦྱང་མི་དགོས་པ་ནི་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་འདུས་བྱས་ཀྱི་བསླད་མེད་པས་ཡིན། 24-3-51a སྦྱོར་ལམ་དུ་ཕྲ་ཡིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཚོལ་བའི་ངང་ལས་སྣང་གསུམ་ཤར་ཏེ་རླུང་ལྔའི་རྐྱེན་ལས་ལྷ་སྐུ་ཤར་བ་དེས་ཀྱང་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་མཚོན་ནུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ལས་ཤར་བ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གསལ་སྣང་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡིད་ངོར་ཤར་བའི་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པས་ལུས་ལས་ལོགས་སུ་འཆར་ཚུལ་ཀྱང་ཤར་ཏེ། ཕྱག་ཆེན་མོ་བཞིན། རང་ལུས་ཉིད་ཡིད་ངོར་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འཆར་ཚུལ་ཀྱང་འཆར་ཏེ། གསལ་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་བཞིན། འོན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བརྟན་པ་རགས་ལུས་བཞིན་བླ་ཚེ་དང་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་ལུས་བཞིན་ཁྱི་ཡི་མགོ་དེ་སེང་གེ་སོགས་སུའང་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་ཉེར་ལེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཙམ་སྟེ། དོན་གྱི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ལམ་ཙམ་མོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་སྨིན་འབྲས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ཁོ་ནའི་ལུགས་འཛིན་པ་ལྟར་ན། བསོད་ནམས་བསགས་པའི་རྒྱུ་མི་དགོས་པར། ཐ་མལ་པའི་ལུས་ཀྱི་རླུང་ལྔས་རྒྱུ་བྱས་ནས་འཇིམ་པའི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བཞེངས་ 24-3-51b པའི་སྐུ་དེ་གཟུགས་སྐུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། ཡེ་ནས་སྐུ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་སྨིན་འབྲས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། ཚོགས་ཆེན་གཉིས་ངང་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་ལམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དང་། གཉུག་མའི་འོད་གསལ་དཔེ་ཡི་ཚུལ་དུ་མྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དེས་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགག་པའི་སྐབས་ན་ཡང་། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཡུན་རིང་ཟིན་པ། སྐུ་བསྒྲུབ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་ནས་སྐུ་སྣང་། འོད་གསལ་རིང་པོར་འཛིན་འདོད་ནའང་འཆར། སྐད་ཅིག་གིས་ཤར་ནས་སྒྱུ་ལུས་རིང་པོར་འཛིན་འདོད་ན་ཡང་འཆར་ཏེ་ཏིང་འཛིན་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་སོ

【現代漢語翻譯】 體驗到面容更加清晰，多次生起三種顯現（藏文：སྣང་གསུམ་，nang gsum，三種顯現，指增益光明、增長光明、近成就光明）和光明（藏文：འོད་གསལ་，'od gsal，光明）隨順，首先是粗大的，即三種顯現也粗大，細微的觀察難以辨別。之後，當念頭越來越細微時，光明也變得越來越清晰，因此必須修持到心完全寂靜。憑藉心寂靜的力量，在轉化為實義光明（藏文：དོན་གྱི་འོད་གསལ་，don gyi 'od gsal，實義光明）之時，八識中斷，實義光明顯現。那時，沒有心和心所，是赤裸的智慧（藏文：ཡེ་ཤེས་，ye shes，智慧）。從那智慧的狀態中，憑藉智慧之風的作用，無勤地顯現為天神身相，即清凈的幻身（藏文：སྒྱུ་ལུས་，sgyu lus，幻身），因為沒有不凈之風和心所造作的染污，所以同類越來越好，也不需要再次修習。 在加行道（藏文：སྦྱོར་ལམ་，sbyor lam，加行道）中，以細微的意去尋求實義光明，在此狀態中生起三種顯現，由五風的因緣顯現天神身相，這也能夠象徵清凈的幻身，其自性是從三摩地（藏文：ཏིང་འཛིན་，ting 'dzin，三摩地）的力量中生起的，就像觀修不凈的骷髏的清晰顯現等。因為這是在意念中顯現的空色，所以也會顯現出與身體分離的顯現方式，就像大手印（藏文：ཕྱག་ཆེན་མོ་，phyag chen mo，大手印）一樣。也會顯現出自己的身體在意念中具有那種形象，就像三種光明達到極致一樣。然而，它並不像粗大的身體那樣恒常穩固，也不是命根和意識的所依，就像化身（藏文：སྤྲུལ་པའི་ལུས་，sprul pa'i lus，化身）一樣，狗頭也可以顯現為獅子等。佛的身相也不是近取因，而是以象徵清凈幻身的方式進入其中，這只是一種進入它的方法，是顯現實義顯現之智慧的途徑。如果像那些只承認佛的色身是果的人那樣，不需要積累福德的因，而是以凡夫身體的五風為因，像用泥土塑造的瓶子一樣建造的身相，就變成了色身，那就太過分了。如果本來就承認二身雙運（藏文：ཟུང་འཇུག་，zung 'jug，雙運）的境界是果，就沒有這種過失，因為自然圓滿二資糧（藏文：ཚོགས་ཆེན་གཉིས་，tshogs chen gnyis，二資糧）的佛，本來就存在，只是通過道來顯現而已。風心的身體，以及體驗本有光明作為例子的瑜伽，即使在八識沒有中斷的時候，也能長時間地保持后得（藏文：རྗེས་ཤེས་，rjes shes，后得）光明。如果修持身相，可以在每一剎那進入光明，然後顯現身相。如果想要長時間保持光明，也可以顯現。如果想要在剎那間顯現，然後長時間保持幻身，也可以顯現，這都是因為習慣了三摩地的力量。

【English Translation】 Experiencing the face becoming clearer, repeatedly generating the three appearances (Tibetan: སྣང་གསུམ་, nang gsum, three appearances, referring to increasing light, growing light, and near attainment light) and the accordance with luminosity (Tibetan: འོད་གསལ་, 'od gsal, luminosity), first is coarse, that is, the three appearances are also coarse, and subtle discernment is difficult to examine. Then, as the thoughts become increasingly subtle, the luminosity becomes increasingly clear, therefore one must cultivate until the mind is completely still. By the power of the still mind, when transforming into the actual luminosity (Tibetan: དོན་གྱི་འོད་གསལ་, don gyi 'od gsal, actual luminosity), the eight consciousnesses cease, and the actual luminosity appears. At that time, there is no mind or mental factors, it is naked wisdom (Tibetan: ཡེ་ཤེས་, ye shes, wisdom). From that state of wisdom, by the action of the wind of wisdom, effortlessly appearing as a deity form, which is the pure illusory body (Tibetan: སྒྱུ་ལུས་, sgyu lus, illusory body), because there is no defilement from impure wind and mind-created actions, so the similar kind becomes better and better, and there is no need to practice again. In the path of joining (Tibetan: སྦྱོར་ལམ་, sbyor lam, path of joining), with the subtle mind seeking the actual luminosity, in this state the three appearances arise, and the deity form arises from the causes of the five winds, which can also symbolize the pure illusory body, its nature arising from the power of samadhi (Tibetan: ཏིང་འཛིན་, ting 'dzin, samadhi), like the clear appearance of contemplating an impure skeleton, etc. Because this is an empty form appearing in the mind, it will also manifest a way of appearing separate from the body, like the Mahamudra (Tibetan: ཕྱག་ཆེན་མོ་, phyag chen mo, Mahamudra). It will also manifest the way that one's own body appears in the mind with that form, like the ultimate of the three clarities. However, it is not always stable like the coarse body, nor is it the basis for life force and consciousness, like the emanation body (Tibetan: སྤྲུལ་པའི་ལུས་, sprul pa'i lus, emanation body), a dog's head can also appear as a lion, etc. The Buddha's form is also not the proximate cause, but enters into it in a way that symbolizes the pure illusory body, which is just a method of entering it, a path to manifest the wisdom of actual appearance. If, like those who only acknowledge the Buddha's form body as the result, without needing to accumulate the cause of merit, but with the five winds of an ordinary body as the cause, the form built like a clay pot becomes the form body itself, that would be too extreme. If one inherently acknowledges the state of union (Tibetan: ཟུང་འཇུག་, zung 'jug, union) of the two bodies as the result, there is no such fault, because the Buddha who naturally perfects the two great accumulations (Tibetan: ཚོགས་ཆེན་གཉིས་, tshogs chen gnyis, two accumulations) inherently exists, and is only manifested by the path. The body of wind and mind, and the yoga of experiencing the inherent luminosity as an example, even when the eight consciousnesses have not ceased, can still maintain the subsequent wisdom (Tibetan: རྗེས་ཤེས་, rjes shes, subsequent wisdom) for a long time. If practicing the form, one can enter into luminosity in every moment, and then the form appears. If one wants to maintain luminosity for a long time, it can also appear. If one wants to appear in a moment and then maintain the illusory body for a long time, it can also appear, all due to the power of being accustomed to samadhi.

---

། །ཞི་གནས་འགྲུབ་ཚེ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བསྡད་ན་རྣམ་རྟོག་འགགས་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཆར་ཡང་། སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་དང་མི་གཅིག་ཏེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་མ་ཚོལ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན། རྟོག་མེད་ལ་ཁྱད་མེད།དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བཞི་ཡི་གནས་ལུགས་དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉི་ཚེ་བ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིན་པར་དོན་གྱི་འོད་ 24-3-52a གསལ་འདུས་བྱས་སམ་མེད་དགག་གི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་མི་རུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འོད་གསལ་བསྒོམ་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་དེ་ཕྲ་ཡིད་དང་མི་རྟག་པ་ལས་འོས་མེད་དུ་བཟུང་། དེ་ལྟ་ན་བློ་དེ་ཙམ་ལ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་གོ་ཆོད་མེད་པས་དེས་སྟོང་པ་བསྒོམ་མོ་སྙམ་པ་བཞད་གད་དེ། གཉུག་སེམས་དུས་ཀུན་ཏུ་མེད་ན་གཉུག་སེམས་སུ་མི་རུང་། ཡོད་ཀྱང་དེས་སྟོང་ཉིད་གསར་བསྒོམ་མ་བྱས་བར་དུ་འོད་གསལ་དུ་མི་འགྱུར་ན་འོད་གསལ་བ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་རུང་སྟེ། འཕྲལ་བྱུང་དང་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གཤིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡིད་དེས་མེད་དགག་གི་སྟོང་པ་ཅི་ལྟར་སྒོམ་སྟེ། མེད་དགག་ནི་དགག་བྱ་བཅད་དེ་རྟོག་པར་བྱ་བ་རྟོག་ཡུལ་ཡིན་གྱི། དགག་བྱ་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཡན་གར་དུ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་འདྲས་རྟོག་ཡུལ་གྱི་མེད་དགག་སྒོམ་ཤེས་ན་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཀྱང་སྐྱེ་ཤེས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཅི་ཡང་མི་འགག་གོ། དེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དུ་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་ 24-3-52b འདོར་ན། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་གནས་གྱུར་པ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་བས་གཉིས་སྣང་སོགས་ནི་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་བོ། །དེས་ན་ཡིད་ངོར་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་གསར་དུ་ཁ་སྦྱར་བ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡིན་གྱི། དེ་མ་གྲུབ་པའི་གོང་དུ་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་འོད་གསལ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་གཞིའི་འོད་གསལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འཆི་བའི་ཚེ་འཆར་རྒྱུའང་མི་སྲིད་དོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དང་རྟག་པའི་གཞི་མཐུན་མུ་སྟེགས་པའི་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་ཁས་བླང་གི རིག་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་དོ། །མདོར་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་སྣང་གི་གཞི་འདི་ཙམ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་འགྱུར་བ་ཅན་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་འགྱུར་སོགས་མེད་ཀྱང་རང་ས

【現代漢語翻譯】 如果獲得了寂止（藏文，指一種禪定狀態），什麼也不想地安住，會生起一種像是念頭止息的體驗，如同虛空一般。但這與顯現、增長、近乎證得三種光明窮盡時的光明（藏文，指死亡時出現的景象）並不相同，這是因為沒有尋求真實的光明之要訣。無念與此有所不同。像這樣，四種光明的實相是諸法實相的俱生（藏文，指與生俱來的）狀態，因此一切法都會變成平等一味，而不僅僅是暫時的狀態。如果不是這樣，真實的、人為造作的光明，或者是否定式的非造作光明，那就不行，因為這二者都會變成暫時的法，而不能成為諸法的自性。 必須要有修習光明的意念，因此無可避免地會執著于微細意識和無常。如果這樣，僅僅憑這個意念，就無法理解法性，所以認為用它來修習空性，真是可笑。如果本覺心（藏文，指原始的、未受污染的心）不是時時存在，那就不能稱為本覺心。即使存在，如果不用它來新修空性，就不會變成光明，那麼光明就不是俱生的，而是會變成暫時產生和人為造作的。如果這樣，它怎麼能成為諸法的自性呢？ 這種無念的意識怎麼能修習否定式的空性呢？因為否定式空性是斷除所破，是需要思考的對境，沒有不依賴於所破的獨立存在。如果這種微細意識能夠修習作為對境的否定式空性，那麼一切念頭的顯現都會被認知，這樣就不會有任何念頭止息了。如果它轉變為真實的光明，卻又不捨棄人為造作的特徵，那麼即使八識（藏文，佛教術語，指眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識、末那識、阿賴耶識）也已轉化，也不會捨棄自己的特徵，所以二取等現象永遠不會消失。 因此，在意識面前，將修習禪定的能取和所取二者新結合起來，才是真實的光明。如果在此之前，沒有證得任運成就的俱生光明，那麼一切眾生在未入道時，就不會有基礎光明，死時也不可能顯現光明。如果微細意識是人為造作的金剛持（藏文，佛教術語，指一種本尊）的心，那麼外道徒也會承認物質和常恒的共同基礎——神我。與主張任運成就的空性覺性之宗義不同，它沒有任何享受對境等自性。 總而言之，具有對境的八識是虛幻顯現的基礎，這是變化無常的人為造作。實際上，雖然沒有變化等，但自性光明……

【English Translation】 If one attains quiescence (Tibetan, referring to a state of meditative calm), and abides without thinking of anything, a sense of the cessation of thoughts, like the sky, may arise. However, this is not the same as the clear light at the end of the three appearances (Tibetan, referring to the visions that occur at the time of death), because the key to seeking the true clear light has not been found. Non-thought is different from this. Thus, the reality of the four clear lights is the co-emergent (Tibetan, referring to that which is innate) state of the reality of all phenomena, so all phenomena become equal in taste, and not just a temporary state. If it is not like this, if the true, fabricated clear light, or the negative non-fabricated clear light, that will not do, because both of these will become temporary dharmas, and cannot become the nature of all dharmas. There must be a mind that meditates on clear light, so inevitably it will cling to subtle consciousness and impermanence. If so, with just that mind, there is no capacity to realize the nature of reality, so thinking of meditating on emptiness with it is ridiculous. If the original mind (Tibetan, referring to the primordial, unpolluted mind) is not always present, then it cannot be called the original mind. Even if it is present, if it is not used to newly meditate on emptiness, it will not become clear light, then clear light is not co-emergent, but will become temporarily arising and fabricated. If so, how can it become the inherent nature of all phenomena? How can this non-thinking mind meditate on negative emptiness? Because negative emptiness is the cutting off of what is to be negated, it is an object to be thought about, and there is no independent existence that does not depend on what is to be negated. If this subtle mind can meditate on negative emptiness as an object, then all appearances of thoughts will be recognized, so no thoughts will cease. If it transforms into true clear light, but does not abandon the characteristics of fabrication, then even if the eight consciousnesses (Tibetan, Buddhist term referring to the eight types of consciousness) have been transformed, they will not abandon their own characteristics, so dualistic appearances etc. will never disappear. Therefore, in the presence of the mind, newly combining the grasper and the grasped of meditating on samadhi is the true clear light. If before this, the spontaneously accomplished co-emergent clear light has not been realized, then all sentient beings, when not on the path, will not have the ground clear light, and it will not be possible for clear light to arise at the time of death. If the subtle mind is the fabricated Vajradhara's (Tibetan, Buddhist term referring to a deity) mind, then the material and permanent common ground—the self—will be accepted by the heretics. Different from the doctrine that speaks of spontaneously accomplished empty awareness, it has no nature of enjoying objects etc. In short, the eight consciousnesses with objects are just the basis of illusory appearances, this is the impermanent fabrication. In reality, although there is no change etc., the self-luminous nature...

---

ྣང་ལ་སྣང་ལུགས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བཞག་གོ། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་བ་དང་འཁྲུལ་བའི་དྲི་མ་ཡོད་དོ། །དེའི་གནས་ལུགས་རིག་སྟོང་ 24-3-53a ཟུང་འཇུག་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་སེམས་ཀྱིས་དེའི་གནས་ལུགས་ཆ་འདྲ་མཚོན་པ་ནི་འོད་གསལ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཡིན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་མིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་སྤྱིའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གནས་སྐབས་བཞི་པོ་ཀུན་ཏུ་གཞི་འོད་དེ་ཡོད་ཀྱང་ངོས་མི་ཟིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་བཞིས་སྒྲིབ་པས་སོ། །སྨིན་གྲོལ་ལམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་བསལ་ནས་ངོས་ཟིན་ཚེ། མོས་སྤྱོད་དུ་དཔེ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དུ་རྟོགས། མཐོང་ལམ་དུ་དོན་དངོས་རྟོགས། གཉིད་འཐུག་ལྟ་བུའི་སྐབས་ན་འོད་གསལ་ཡོད་ཀྱང་ངོས་མི་ཟིན་པ་ནི་དེ་ན་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མངོན་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། རྣམ་རྟོག་གི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་དྲན་མེད་འཐིབ་པོ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སད་པའི་དུས་སུ་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་ངོས་མི་ཟིན་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལ་དེར་ཞེན་ཙམ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཨ་འཐས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངོས་མི་ཟིན། དོན་འོད་དངོས་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན་ངོ་བོ་དངོས་སུ་མཐོང་ཡང་ད་དུང་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཟད་པར་སོང་བ་མིན་པས། ས་ནས་སར་གོང་ནས་གོང་དུ་མཐོང་བ་དག་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་ཏེ། 24-3-53b སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་ཟད་པའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སའོ། །མཉམ་བཞག་ཏུ་དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་གཟིགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ནའང་ཚོགས་བརྒྱད་པོ་སྣང་བའི་ཚེ་དེའི་ཆ་ཇེ་ཟད་དུ་སོང་བའི་དང་པོར་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་ཏེ་དེ་ཕན་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་སོགས་ཀུན་གཞིའི་བར་དུ་ཟད་དེ། དབྱིངས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཇེ་རྒྱས་ཟླ་བ་ཚེས་པའི་ཚུལ་དུ་འགྲོ་བ་ནི། འགྱུར་མེད་ཀྱི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། འགྱུར་བཅས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཤན་ཕོག་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་ཡང་སྤྲིན་སོགས་དང་སྣོད་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་འགྱུར་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་བྲལ་འབྲས་སུ་ཁས་ལེན་ཚུལ་འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ཡང་དག་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་གཞུང་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་དྲང་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་བློས་དཔོགས་ཀྱི། གནས་ཚུལ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་དག་ལ། རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཕྱེས་ཏེ་བློ་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ 24-3-54a ཀྱང་མི་རྟག་པར་བཞག་སྟེ་གསུངས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་རྣམ་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 顯現以顯現的方式被安立為有為法。只要處於有為法的境界，就有輪迴和錯亂的垢染。而它的實相，覺性與空性雙融的光明，是無為法，是不變的。有為的心識對它的實相進行相似的描繪，這是證悟光明的道路，但並非光明本身，就像證悟空性的普遍概念一樣。雖然四種狀態中都存在基光明，但卻無法識別，因為它被四種遮蔽所遮蔽。通過成熟解脫道，消除各種遮蔽后，如果能夠識別，那麼在信解行位時，只能以譬喻的方式略微證悟。在見道位時，才能真實證悟。在深度睡眠狀態下，雖然有光明，但無法識別，那是因為雖然沒有顯現的分別念，但由於分別唸的習氣，無記昏沉一直存在。在醒來時，雖然一切法都被基光明所遍及，但無法識別，那是因為對各種顯現的執著，以及對顯現的習氣根深蒂固。在真實證悟實相光明時，雖然能真實見到自性，但由於遮蔽的習氣尚未完全消除，因此會出現從地到地，越來越高的證悟。 一切二障完全消除，光明徹底顯現，這才是佛的境界。即使在等持中，憑藉觀照的力量，在後得位也能見到這種遠離遮蔽的光明，但在八識顯現時，它的力量會逐漸減弱，首先是煩惱意轉為無執著，然後逐漸消除到阿賴耶識。因此，證悟法界光明智慧會越來越廣大，就像新月一樣。雖然不變的實相光明是不變的，但它會受到有變的八識的影響，就像天空雖然不變，但會因為雲朵和容器等因素而顯現出變化一樣。因此，應該這樣理解接受佛果功德的方式，這才是大乘經和密續的正確觀點。如果不這樣理解，那麼這些經典的意圖就會變成不了義。然而，對於那些只能通過顯現來推測，無法理解不可思議的實相，以及不瞭解本來成佛之義的人來說，可以將之區分為因和果，通過越來越好的智慧，逐漸達到佛的境界，甚至將佛的智慧也安立為無常，而追隨他們的心識。

【English Translation】 Appearances are established as conditioned phenomena through the manner of their appearance. As long as one dwells within the realm of conditioned phenomena, there exists the defilement of samsara and delusion. However, its true nature, the luminosity of the union of awareness and emptiness, is unconditioned and immutable. The conditioned mind's representation of its true nature is the path to realizing luminosity, but it is not luminosity itself, just like the general concept of realizing emptiness. Although the ground luminosity is present in all four states, it is not recognized because it is obscured by the four obscurations. When these obscurations are removed through the path of maturation and liberation, and recognition occurs, it is realized in a rudimentary way, like a mere example, during the stage of aspiration. In the path of seeing, it is realized in actuality. In a state like deep sleep, although luminosity is present, it is not recognized because, although there is no manifest conceptual thought, the power of the habitual tendencies of conceptual obscurations, the dense unconsciousness, is ever-present. In the waking state, although all phenomena are pervaded by the ground luminosity, it is not recognized because of the clinging to various appearances and the deeply ingrained habitual tendencies of appearance. When the actual luminosity of reality is realized, its essence is directly seen, but because the habitual tendencies of obscurations are not yet exhausted, the progressive realizations from level to level have a cause. The complete exhaustion of all two obscurations and the full manifestation of luminosity is the state of Buddhahood alone. Even in meditative equipoise, the subsequent attainment of luminosity, free from obscurations, is seen through the power of contemplation. However, when the eight consciousnesses manifest, its power gradually diminishes. First, the afflicted mind is transformed into non-attachment, and then gradually diminishes until the alaya consciousness. Therefore, the wisdom of realizing the luminosity of the dharmadhatu expands like the waxing moon. Although the immutable luminosity of reality is unchanging, it is influenced by the changing eight consciousnesses, just as the sky, though unchanging, appears to change due to clouds and containers. Therefore, the way to accept the qualities of the state of Buddhahood as the result of abandonment should be understood in this way, which is the correct view of the Mahayana sutras and tantras. If it is not understood in this way, the intention of those texts will become provisional. However, for those who can only speculate through appearances, who cannot understand the inconceivable reality, and who do not understand the meaning of primordial Buddhahood, it can be divided into cause and effect, gradually reaching the state of Buddhahood through increasingly better wisdom, and even establishing the wisdom of the Buddha as impermanent, following their consciousness.

---

ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་དག་འབྲང་སྟེ། དེ་འདྲའི་དོན་དུའང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ནི་འབྲས་བུ་ངེས་དོན་གྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་བཤད་མི་རུང་སྟེ་ལམ་གནད་འཆུག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུའང་འོད་གསལ་མཐོང་བ་ཇེ་དག་དང་། རྗེས་ངེས་ལ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མགོ་གནོན་དུ་འགྱུར་བས་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་བགྲོད་ནས་མཐོང་ལམ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་ན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་མྱུར་བུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་གཞི་སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་གི་རིག་པ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུའི་ངང་ནས། འོད་གསལ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ནི། ད་ལྟ་ཐོད་རྒལ་དང་སོར་སྡུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་། སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལངས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་མེད་ལ། དེ་འབྲས་དུས་ཀྱི་སྐུ་ 24-3-54b གསུམ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། གློ་བུར་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་དག་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པར་གྲུབ་པས་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་དགོངས་པ་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་། སྣང་ཚུལ་ལ་གོམས་རྩལ་རྫོགས་པའི་ཚེ་ན་གནས་སྣང་མཐུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཡང་འཚང་རྒྱ་བའང་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་མི་འགལ་ལོ། །སྤྲོས་ཀུན་ཡེ་ནས་སམ་ཀ་ནས་དག་པ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་གདངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས། ཆོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅིར་ཡང་འཆར་རུང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཅི་བསྒྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་སྟེ། སྣང་ཚུལ་དུ། རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་གཞི་ཡི་སྐབས། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ལམ་གྱི་སྐབས། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ 24-3-55a འབྲས་བུའི་སྐབས་ཏེ་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཅིང་། ལམ་ལའང་། སྔགས་གཞུང་སྤྱི་ལས། རྫོགས་རིམ་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་གཉིས་སུ་གྲགས་པའི་དང་པོ། གསང་འདུས་ཀྱི་ཕྲ་ཐིག་སོགས་དེ་དང་ཆ་འདྲ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེས་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྷན་སྐྱེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་རྫོགས་ར

ིམ་དངོས་མིན་ཏེ་བསྐྱེད་རིམ་དུ་གཏོགས་སོ། །ཐོས་བསམ་གྱི་དཔྱད་པས་དྲངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་ཡུལ་ནི་ཕྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བཞག་ཡོད་ཀྱང་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན། མེད་དགག་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གཏན་མིན། ལས་དང་པོ་པ་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཡང་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པས་ཧུ་ཐུག་ནས་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན། འཁྲིགས་པ་དེ་ལ་མེད་དགག་གི་རྒྱས་འདེབས་བྱ་བ་ལས་འོས་ཅི་ཡོད་ཀྱང་། དེ་འདྲ་རྒྱུད་ནས་གསུངས་པའི་རྫོགས་རིམ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྟོག་གེའི་བློ་བཟོའོ། །རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། དགའ་བཞི་དང་སྟོང་བཞི་སྦྱར་བའི་ཞུ་བདེས་དྲངས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ 24-3-55b ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པས་མྱོང་ནས། མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་མིན་ཏེ། དེ་འཕོ་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་རྟོག་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །དོན་གྱི་མཚན་མེད་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་འགག་པའི་མཐའི་འོད་གསལ་སྟོང་ཉིད་ཡིན། དེ་ཡེ་ནས་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པས། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་དེ་བས་ལྷག་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་གནས་ལུགས་གཞན་གཏན་ནས་མི་སྲིད། དེ་མངོན་དུ་མྱོང་བར་རྗེས་དཔག་གི་དཔྱད་པ་དོན་མེད་དེ། མེ་མངོན་སུམ་མཐོང་ན་དུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་དེ་མཚོན་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །དུས་འཁོར་གྱི་རྫོགས་རིམ་ནི་མཚན་བཅས་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མེད་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། མུན་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་སྟངས་གི་རྟེན་ཡིན་གྱི། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའང་མིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བྱེད་བཅིང་དང་ལྟ་སྟངས་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། ཡིད་བྱེད་གཞན་སྤོང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཡོད་པས། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མར་བསྟུན་ན་རྩོལ་མེད་ལྟ་བུ་ལམ་སླ་ཡང་། རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན་རྩོལ་བཅས་ཡིན་མོད། དེས་འོད་གསལ་ 24-3-56a དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པ་ཕྲ་ཐིག་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཆེས་སླ་ཞིང་ཟབ་བོ། །འོད་གསལ་བའི་རྟགས་མཐོང་ན་རླུང་དབང་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཞུ་བདེས་དྲངས་པས་མཐར་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་དྲངས་པ་སྟེ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན། དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དང་། འདུས་བྱས་དང་རྟོག་པའི་ཆ་དང་འདྲེས། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་དོན་དམ་དེ་ཁོ་ཉིད་ཡིན། འདི་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་དགོས་པ་ལ། དེ་ལས་འདས་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན། བདེ་བ་ཞེས་པ་དེ་ཚོ

【現代漢語翻譯】 實際上，這並非實修，而是屬於生起次第。通過聞思的分析所產生的空性理解，在外續中被視為無相瑜伽，但它超越了四邊戲論。它絕不是以破除性分別念為對象的。對於初學者來說，即使對超越四邊戲論也沒有確定的認識，如果有人急於修習圓滿次第，除了對破除性進行擴充套件之外，還能做什麼呢？然而，這種在傳承中宣說的圓滿次第並非真正的圓滿次第，而是思辨的產物。無上瑜伽的無相瑜伽，是通過結合四喜和四空所產生的俱生智。 24-3-55b 這種俱生智是通過各自的覺知體驗樂空無二，從而對超越四邊的真如產生確定的認識。但這只是比喻智慧，而非真正的智慧，因為它仍然是可以通過概念來區分的，只是通過不變的樂和無自性來區分。真正的無相是所有分別念止息的終極光明空性。它本就是一切法本性的俱生智。如果體驗到它，就不可能存在比這更殊勝的空性和本性。要直接體驗它，追隨推測性的分析毫無意義，就像直接看到火焰時，不需要用煙的跡象來證明它一樣。時輪金剛的圓滿次第並非有相，而是無相瑜伽。它依賴於黑暗和虛空的觀想，但並非專注於此，即使身體的姿勢和觀想沒有改變，也要捨棄其他的專注。雖然身心的努力是存在的，如果與下部續部相比，似乎無勤更容易入門，但與大圓滿相比，它仍然是有勤的。然而，通過這種方式引導光明 24-3-56a 智慧比通過微細脈等途徑更容易和深刻。當出現光明的徵兆時，就能控制風息，並通過融樂引導出最終的不變樂和殊勝空性雙運，即真正的俱生智。比喻智慧與意識和合，與有為法和概念和合。而這（俱生智）是智慧、無為法和無分別的自性，因此是一切法本性的俱生智，是真正的勝義諦。如果它是因緣和合的，就必須屬於極微和剎那的範疇。但因為它超越了這些，所以是不變的自性之樂。所謂的樂，就是那些。

【English Translation】 In reality, this is not actual practice, but belongs to the generation stage. The understanding of emptiness derived from the analysis of hearing and thinking is regarded as formless yoga in the outer tantras, but it transcends the four extremes of elaboration. It is by no means aimed at negating conceptual thoughts. For beginners, even if there is no definite understanding of transcending the four extremes, if someone is eager to practice the completion stage, what else can be done except to expand on negation? However, this completion stage, which is spoken of in the lineage, is not the real completion stage, but a product of speculation. The formless yoga of unsurpassed yoga is the co-emergent wisdom produced by combining the four joys and the four emptinesses. 24-3-55b This co-emergent wisdom is to experience the inseparability of bliss and emptiness through one's own awareness, thereby generating a definite understanding of the suchness that transcends the four extremes. But this is only metaphorical wisdom, not real wisdom, because it is still distinguishable by concepts, only by the unchanging bliss and selflessness. True formlessness is the ultimate clear light emptiness in which all conceptual thoughts cease. It is inherently the co-emergent nature of all dharmas. If it is experienced, there can be no emptiness or nature more supreme than this. To directly experience it, following speculative analysis is meaningless, just as when one directly sees a flame, there is no need to prove it with the sign of smoke. The completion stage of the Kalachakra is not with form, but formless yoga. It relies on the contemplation of darkness and space, but it is not focused on this, even if the body's posture and contemplation do not change, other focus should be abandoned. Although the effort of body and mind exists, if compared with the lower tantras, it seems that effortless is easier to enter, but compared with Dzogchen, it is still with effort. However, guiding clear light in this way 24-3-56a Wisdom is easier and more profound than through the subtle channels and other paths. When the signs of clear light appear, one can control the winds, and through the melting bliss, guide out the ultimate unchanging bliss and the union of supreme emptiness, which is the true co-emergent wisdom. Metaphorical wisdom is mixed with the aspect of consciousness, and with the aspect of conditioned phenomena and concepts. But this (co-emergent wisdom) is the nature of wisdom, unconditioned phenomena, and non-discrimination, therefore it is the co-emergent wisdom of the nature of all dharmas, the true ultimate truth. If it is conditioned, it must belong to the category of minute particles and momentary dharmas. But because it transcends these, it is the bliss of unchanging nature. The so-called bliss is those.

---

ར་བྱུང་ཡིན་ན་རྟག་པ་ག་ལ་ཡོད། ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་བདེ་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། བདེ་བ་དང་གསལ་བ་རིག་པ་ཟེར་ན་མི་རྟག་པར་ 24-3-56b གསལ་ལོ་སྙམ་དུ་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ཟུང་འཇུག་འདོད་པ་ནི་བཞད་གད་གྱི་གནས་སོ། །སྟོང་ཉིད་མཐའ་ཀུན་བྲལ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་ཡིན་ལ། དེ་སྟོང་རྐྱང་ཡིན་ན་རྟོག་ཡུལ་ལས་མ་འདས་དངོས་མེད་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡེ་ནས་ལྡན་པའོ། །འདི་བདེ་སྟོང་གི་ལྡོག་ཆ་ནས་སོ་སོར་བཞག་ཀྱང་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་ཅིང་། མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཅེས་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་པས་བདེ་སྟོང་ཡེ་ནས་ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པའི་གནས་ལུགས་བསྟན་ཏོ། །རྫོགས་ཆེན་ལས་ནི་རིག་སྟོང་གཉུག་མ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ངོ་སྤྲད་པ་ཡིན། དེ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་དང་སྐལ་པ་མཉམ། གོམས་པས་ཉམས་མྱོང་སྦྱོར་ལམ། རྟོགས་པ་མཐོང་ལམ། རྩལ་རྫོགས་སྒོམ་ལམ། སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པ་མཐར་ཕྱིན་ལམ་མོ། །དེ་ལ་འགྱུར་མེད་བདེ་བ་དང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་འདི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་བཞུགས་དགོས་ཀྱི། སྔར་མེད་གློ་བུར་བ་ཡིན་ན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། 24-3-57a དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་བཞུགས་ཀྱང་། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་མི་སྣང་བ་དེ། ཐབས་ལམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱས་པ་ན། སྔགས་ཀྱི་ཐབས་གཞན་བརྒྱུད་ནས་གསལ་བའི་ལམ། དུས་འཁོར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་དངོས་སུ་གསལ་བའི་ལམ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཐོད་རྒལ་རྩོལ་མེད་དུ་གསལ་བའི་ལམ་ཡིན། ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་རྟགས་སྣང་ལ་གཟིར་ན་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དུས་འཁོར་གྱི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཅུང་ཟད་རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་མྱོང་། རྫོགས་ཆེན་གྱིས་ད་ལྟ་ནས་ངོ་སྤྲད་པས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ནས་བསྒོམ་པས་མངོན་དུ་འགྱུར། དེས་ན་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཉེ་རིང་ཡོད་དོ། །བྱིས་པ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ། དུས་འཁོར་གྱི་སྟོང་གཟུགས་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བས་མཆོག་ལ། རྫོགས་ཆེན་ཐོད་རྒལ་མ་བསྒོམ་པ་ལའང་འཆར་བས་དམན་ནོ་སྙམས་པ་དང་། དུས་འཁོར་གྱི་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པས་སྐྱེ་ལ། རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་བསྒོམ་མི་དགོས་པར་ངོ་སྤྲད

【現代漢語翻譯】 如果是由因緣所生，又怎麼會有常恒呢？即使自性是剎那生滅的，也不是持續的常恒，因為它超越了剎那生滅的法。因此，即使所有的變動和痛苦都不存在，但由於勝義諦的空性存在於安樂的自性中，所以沒有有為法的過失，是不可改變的安樂。有些凡夫俗子認為空性不是有為法，但如果說安樂、光明和覺性是不常恒的，那麼就會覺得光明是不常恒的，想要將常恒和無常恒結合在一起，這真是可笑至極。 空性是遠離一切邊見的，是偉大的無為法。如果它是純粹的空，那就沒有超出分別唸的範疇，也沒有超出無實有的範疇。然而，具足一切殊勝相的空性，是本自具有光明的一切顯現。雖然從樂空的角度可以分別安立，但實際上並沒有差別。通過『不可改變』和『具足一切殊勝相』的區分，揭示了樂空本不可分的實相。 在《大圓滿》中，開示本初自生的智慧，即是開示實義的俱生智。對此生起定解，就與大資糧道具有同等的善根。通過串習，獲得體驗，即是加行道。證悟，即是見道。功力圓滿，即是修道。二障滅盡，即是究竟道。因此，如果這個不可改變的安樂和具足一切殊勝相的空性雙運是實義的俱生智，那麼它必然是諸法之實相和心之本性。如果它是先前沒有的、突然出現的，又怎麼能成為俱生智呢？ 因此，即使這樣的法性本自存在於心之本性中，但由於突如其來的障礙而遮蔽，無法顯現。通過方便道使其顯現，有通過咒語的他力而顯現的道，有《時輪金剛》的金剛瑜伽直接顯現的道，有《大圓滿》妥噶無需勤作而顯現的道。如果執著于這兩種道的明光征相，就能使智慧達到圓滿。通過《時輪金剛》的安樂智慧所引導的實義俱生智，可以通過稍微勤作來體驗。通過《大圓滿》，當下開示，生起定解，通過修習而證得。因此，這兩者也稍微有遠近的差別。 有些凡夫俗子這樣認為：《時輪金剛》通過修習空色而生起，所以是殊勝的；《大圓滿》妥噶即使不修習也能顯現，所以是低劣的。或者認為《時輪金剛》的樂空雙運通過修習而生起，而《大圓滿》的覺性不需要修習，直接開示。

【English Translation】 If it arises from causes and conditions, how can there be permanence? Even if its essence is momentary, it is not a continuous permanence, because it transcends momentary dharmas. Therefore, even if all changes and sufferings do not exist, because the emptiness of ultimate truth exists in the nature of bliss, there is no fault of conditioned phenomena, it is immutable bliss. Some ordinary people think that emptiness is not a conditioned phenomenon, but if they say that bliss, clarity, and awareness are impermanent, then they will feel that clarity is impermanent, wanting to combine permanence and impermanence together, which is extremely ridiculous. Emptiness is free from all extremes, it is the great unconditioned phenomenon. If it is pure emptiness, then it has not gone beyond the scope of conceptualization, nor has it gone beyond the scope of non-existence. However, the emptiness that possesses all supreme aspects is inherently endowed with all the appearances of luminosity. Although it can be established separately from the perspective of bliss and emptiness, in reality there is no difference. Through the distinction of 'immutable' and 'possessing all supreme aspects', it reveals the reality that bliss and emptiness are inherently inseparable. In Dzogchen, the introduction to the primordial self-born wisdom is the introduction to the co-emergent wisdom of the actual meaning. Generating certainty about this is equivalent to having the same merit as the Great Accumulation Path. Through familiarization, gaining experience is the Path of Application. Realization is the Path of Seeing. The perfection of power is the Path of Meditation. The exhaustion of the two obscurations is the Ultimate Path. Therefore, if this immutable bliss and the union of emptiness possessing all supreme aspects is the co-emergent wisdom of the actual meaning, then it must inherently reside in the reality of all dharmas and the nature of mind. If it is something that was not there before and suddenly appears, how can it become co-emergent? Therefore, even though such a dharma nature inherently exists in the nature of mind, it is obscured by sudden obstacles and cannot appear. Making it manifest through skillful means includes the path of manifesting through the power of mantras, the path of directly manifesting through the Vajra Yoga of Kalachakra, and the path of effortlessly manifesting through the Tögal of Dzogchen. If one clings to the signs of luminosity in these two paths, one can bring wisdom to perfection. The co-emergent wisdom of actual meaning, guided by the bliss wisdom of Kalachakra, can be experienced through slight effort. Through Dzogchen, introduction is given in the present moment, certainty is generated, and it is attained through meditation. Therefore, there is also a slight difference in distance between these two. Some ordinary people think like this: Kalachakra arises through the practice of empty form, so it is superior; Dzogchen Tögal manifests even without practice, so it is inferior. Or they think that the union of bliss and emptiness in Kalachakra arises through practice, while the awareness of Dzogchen does not require practice, it is directly introduced.

---

་པས་དམན་ནོ་སྙམ་པ་གྱི་ན་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པར་འདྲ་ཡང་། 24-3-57b ཆོས་ཉིད་ནི་གསར་དུ་བསྒོམ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡིན་ན་བཅོས་མ་གློ་བུར་བར་གྱུར་པས་དམན་ནོ། །མ་ཡིན་ན་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། བསྟན་ཏེ་ལམ་དུ་བྱས་པས་གྲོལ་བ་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་བོ། །རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པའང་ངོ་མ་སྤྲད་ན་མི་རྟོག་ལ། མ་རྟོགས་ན་དེ་ཉིད་བསྒོམ་མི་ཤེས། མ་བསྒོམ་ན་མི་གྲོལ་བས་བསྒོམ་པས་གྲོལ་བར་གཉིས་ཀ་འདྲའོ། །རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲེགས་ཐོད་གཉིས་ཀ་གོམས་དགོས་མོད། དེ་རྩོལ་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ་རྩོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་གཟོད་འཚོལ་བ་མིན་པར། རྩོལ་མེད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཆ་ནས་རྩོལ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བའང་ཡོད་ཀྱང་ལམ་དུ་མ་བྱས་ན་མི་རྟོགས་ལ། བྱས་ན་འོད་གསལ་བའི་རྟགས་སྣང་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དབྱིངས་སུ་འགགས་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སོགས་མ་དག་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་རགས་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འགག་པ་གཙོ་བོར་མ་བྱེད་པར། མ་དག་པའི་རྩ་རླུང་ཐམས་ཅད་རང་འགགས་སུ་སོང་ནས་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་གཞན་ལའང་ཅུང་ཟད་མེད་པས་གསང་ 24-3-58a སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཐམས་ཅད་དུས་འཁོར་གྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གནད་ལ་ཐུག་ཅིང་། དེའི་མཐའ་ཡང་རྫོགས་ཆེན་ཉིད་ལ་ཐུག་ནས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས། གདོད་མ་གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར། འཁོར་འདས་འཁྲུལ་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས། དོན་དམ་འོད་གསལ་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ལ། གནས་ལུགས་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས་གཟོད་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ལམ་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་མྱུར་བར་མངོན་བྱེད་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ལ་ལྷ་སྔགས་སོགས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་བརྟེན་པས་མི་ཚེ་འགའ་ཡིས་འགྲུབ་པ་ཕྱི་རྒྱུད། རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་གཉིས། དེའི་ཕྱི་མ་ལའང་དམིགས་བཅས་བསྐྱེད་རིམ་གཙོ་ཆེ་བ་ཕ་རྒྱུད། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་འཆར་བ་མ་རྒྱུད། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལམ་བྱེད་ཟུང་འཇུག་གི་རྒྱུད་གསུམ། ཕྱི་མ་ལའང་ལས་རླུང་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་བྱེད་པ་འདྲེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ 24-3-58b ཚོལ་བྱེད་དུས་འཁོར། ཡེ་རླུང་དང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལམ་བྱེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྣམ་ཀུན

【現代漢語翻譯】 認為自己低劣。雖然二者在將法性作為道用上是相似的， 但法性並非通過新修而得，若是如此，則因矯揉造作、突發而顯得低劣。若非如此，則是對本自存在的覺性進行認識和指示，並將其作為道用，從而獲得解脫，因此大圓滿之道被認為是至高無上的。如果大圓滿的覺性沒有被指示，就不會證悟；如果未證悟，就不知道如何修持；如果未修持，就不會解脫。因此，修持能帶來解脫，二者是相似的。雖然大圓滿的'徹且'（khregs chod，頓超）和'妥噶'（thod rgal，頓悟）都需要熟悉，但這並不屬於勤作之道，因為勤作之道並非直接尋求本初智慧，而是以無勤的方式進入智慧本身，所以才被稱為無勤。即使有'妥噶'的顯現，如果不將其作為道用，也不會證悟；如果將其作為道用，憑藉光明顯現的徵兆，有質礙的蘊身融入法界，從而成就真實義的俱生大樂金剛身。因此，不應主要專注于風脈明點等不清凈的脈、氣、明點在粗身上止息，而是要讓所有不清凈的脈、氣自然止息，從而成就真實義智慧身，沒有比這更殊勝的了。 因此，所有密宗的生圓次第都歸結於時輪金剛的圓滿次第之要點，而其終極也歸於大圓滿，最終達到圓滿。然後， 顯現本初基位的壇城，輪迴涅槃迷亂解脫之法界，以及真實義光明之實相，通過這種顯現來成就佛果，這可以通過教理和理證來證明。通過聞思的方式對實相生起定解，積累二資糧，從而逐漸顯現的道是因乘；通過方便迅速顯現的是果乘。前者依靠外續部的天神和咒語等善巧方便，可以在幾世內成就；後者依靠自性智慧顯現的方法，是無上瑜伽部。在後者中，以有相生起次第為主的是父續；通過擊中金剛身的要害而顯現的是母續；將二無別智慧作為道用的是雙運續。在後者中，通過引導與業氣相關的名言和智慧之氣，來尋求智慧的是時輪金剛；唯以本初氣和光明心作為道用的是大圓滿的究竟。

【English Translation】 thinking they are inferior. Although both are similar in using dharmata as the path, dharmata is not made by newly meditating. If so, it is inferior because it is artificial and sudden. If not, then recognizing and pointing out what has been there from the beginning, and using it as the path, liberation is achieved, so the Great Perfection path is considered supreme. If the Great Perfection's awareness is not introduced, it will not be realized. If it is not realized, one will not know how to meditate on it. If one does not meditate, one will not be liberated, so both are similar in that liberation is achieved through meditation. Although both Great Perfection's 'trekchö' (khregs chod, cutting through) and 'tögal' (thod rgal, direct crossing) need to be familiarized, it does not go on the path of effort, because the path of effort does not directly seek primordial wisdom, but enters into wisdom itself without effort, so it is called effortless. Even if there is an appearance of 'tögal', if it is not made into a path, it will not be realized. If it is made into a path, by the power of the signs of clear light appearance, the body with obstacles dissolves into space, and the vajra body of the innate great bliss of meaning is accomplished. Therefore, instead of mainly stopping the impure channels, winds, and bindus such as the twenty-one thousand winds on the coarse body, all impure channels and winds naturally stop, and accomplishing the body of ultimate wisdom is more than that, and there is nothing else, so secret Therefore, all the completion stages of the tantras of secret mantra all come down to the point of the completion stage of Kalachakra, and its end also comes down to the Great Perfection and is known to be completed. Then, Manifesting the mandala of the primordial ground, the sphere of delusion and liberation of samsara and nirvana, and the state of ultimate clear light itself, Buddhahood is accomplished by manifesting it, which is accomplished by scripture and reason. By generating certainty about the sphere of dharma through hearing and thinking about that state, and accumulating the two accumulations, the path that is gradually manifested is the cause vehicle, and the vehicle of result that quickly manifests through skillful means. The former relies on skillful means such as deities and mantras of the outer tantras, and can be accomplished in a few lifetimes. The latter relies on the method of the arising of self-existing wisdom, which is the unsurpassed yoga tantra. In the latter, the father tantra is mainly the generation stage with objects, the mother tantra is the arising by striking the essential points of the vajra body, and the three tantras of union are the tantras of making non-duality wisdom the path. In the latter, Kalachakra seeks wisdom by guiding the consciousness and wisdom winds, including the karma winds, and the Great Perfection, which makes the primordial wind and the clear light mind alone the path, is the ultimate.

---

་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་གདོད་མ་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རིང་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ། ཉེ་ལམ་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། མཐར་ཐུག་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་འཇུག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་གསུམ་དུ་ཤན་འབྱེད་ན་གྲུབ་མཐའི་ཆིང་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དག་གིས་རྣམ་རྟོག་གྱགྱུའི་ལོག་རྟོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བརྗོད་སྒྲོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་དོན་མཐོང་བས་དཔྱད་ན་ཕ་རོལ་གྱི་མཚངས་ཕུད་ཅིང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆེ་བ་གསལ་བྱེད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན། གཞི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡེ་ནས་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེད་འདོན་དུ་མེད་དེ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ 24-3-59a བརྗོད། སྣང་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་ལམ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་ན་གྲོལ་གཞི་བྱས་ནས་གྲོལ་ས་ཟིན་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་གནས་ལུགས་ལ་མེད་ཀྱང་། སྣང་ཚུལ་མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་བཅས་སུ་བརྗོད། དེས་ན་གནས་སྣང་གང་རུང་གི་ཁས་ལེན་རེ་རེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཅིག་ཤོས་ལ་མི་འགྲིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཟིན་པས་ད་སྤང་དུ་མེད་པ་དང་།ལམ་ལ་འབད་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་མིན་ན་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཞི་ལ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་གསར་བྱུང་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁས་ལེན་ཕྱེས་ཏེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ། སངས་རྒྱས་པ་མིན། སངས་རྒྱས་མིན་པའང་མིན། དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་རེའི་ཁས་ལེན་མེད་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་མི་འགལ༷་ཏེ། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་མི་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། དག་མ་དག་གང་ 24-3-59b ཡང་མིན་པའི་ཕུང་གསུམ་ཁས་ལེན་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱིར་རིགས་དཔྱད་བདེན་མེད་ཙམ་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ། ཟུང་འཇུག་གོ་དཀའ། ཟུང་འཇུག་གོ་ཡང་རྣམ་བཅས་པྲ་ཕབ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་གོ་དཀའ། དེ་གོ་ན་ཆོས་ཉིད་གོ་བ་ཡིན་ཅིང་། སྣང་བ་གསལ་བ་བདེ་བ་རིག་པ་མཐར་ཐུག་གི་འདུས་མ་བྱས་གོ་བ་ཡིན། དེ་མ་གོ་ན་ལྷན་སྐྱེས་འགྱུར་མེད་གོ་ཐབས་མེད་པས་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་གོ་དགོས། སྟོང་རྐྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་མི་ཕན། འོད་གསལ་གོ་ན་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་སྟོང་གཟུགས་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་གོ་འོང་། དེ་གོ་ན་ཡེ་ནས་ཆ

【現代漢語翻譯】 如果將殊勝的空性，即原始基始光明的本性，與三種道次第結合起來區分，那將是一個重要的宗派束縛：遠道雙運二資糧的因乘，近道幻光雙運的密咒乘，以及究竟的俱生任運雙運大圓滿。因此，那些片面之見的人，如果以大圓滿的見地來審查他們所有虛妄分別的邪見和懷疑的言論，那將消除他人的過失，並只會闡明大圓滿的偉大之處。簡而言之，如果問：自性清凈光明的法性是否就是佛？答：是自性清凈的佛。就自性本性的角度而言，它本自清凈，功德任運成就，無需新造，因為它是非造作的，所以也稱為佛。 就顯現的角度而言，如果具有潛質的眾生以道的因緣來把握這個基，那麼從解脫之基到獲得解脫之處，就是具有二種清凈的佛。那麼，佛有染污嗎？就本性而言沒有，但就顯現的不清凈真如而言，可以說是有染污的。因此，如果從本性和顯現的任何一個角度來肯定，那麼另一個角度就行不通了。如果已經是佛，那麼就已經斷除了染污，無需再斷，也不需要努力修行。如果不是佛，那麼就本自不清凈，功德不任運成就，基上沒有的佛就會變成新產生的造作之物。因此，爲了區分肯定，從某個角度來說，既不是佛，也不是非佛，既不是清凈，也不是非清凈。像這樣，即使表達了沒有片面肯定的觀點，在名言上也沒有矛盾，因為這是從二諦各自的角度出發，所以不是完全肯定。但這並不是肯定一個非清凈也非不清凈的第三者。 因此，一般來說，僅僅通過理證來理解無自性非常容易，但理解雙運則很困難。即使理解了雙運，也難以理解如具相派所說的空性。如果理解了這一點，那就是理解了法性，也就是理解了顯現、光明、安樂、覺性的究竟非造作。如果不理解這一點，就無法理解俱生不變，因此必須理解光明非造作。僅僅理解空性非造作是不夠的。如果理解了光明，那麼也會理解各種顯現也是空性之色非造作。如果理解了這一點，那麼本初的法...

【English Translation】 If the supreme emptiness, which is the original ground luminosity of the original state, is distinguished by combining it with the three stages of the path, it would be an important sectarian bond: the causal vehicle of the long path of the union of the two accumulations, the near path of the illusory light union of the mantra vehicle, and the ultimate spontaneously accomplished union of the Great Perfection. Therefore, those with one-sided views, if they examine all their deluded thoughts of wrong views and doubts with the view of the Great Perfection, it will eliminate the faults of others and only clarify the greatness of the Great Perfection. In short, if asked: Is the Dharma nature of self-nature pure luminosity the Buddha? Answer: It is the Buddha of self-nature purity. From the perspective of self-nature, it is originally pure and its qualities are spontaneously accomplished, and there is no need to newly create it, because it is unconditioned, so it is also called Buddha. From the perspective of appearance, if a sentient being with potential grasps this ground with the conditions of the path, then from the basis of liberation to the place of obtaining liberation, it is the Buddha with two purities. Then, does the Buddha have obscurations? In terms of the nature of reality, no, but in terms of the impure Suchness of appearance, it is said to have obscurations. Therefore, if one affirms from either the perspective of reality or appearance, then the other perspective will not work. If one is already a Buddha, then one has already abandoned obscurations, so there is no need to abandon them again, and there is no need to strive in practice. If one is not a Buddha, then one is originally impure, qualities are not spontaneously accomplished, and a newly arisen conditioned Buddha that is not on the ground will become a conditioned thing. Therefore, in order to distinguish affirmation, from one perspective, it is neither Buddha nor non-Buddha, neither pure nor non-pure. Like this, even if one expresses the view of no one-sided affirmation, there is no contradiction in terms of convention, because it is from the perspective of each of the two truths, so it is not a complete affirmation. But this is not affirming a third party that is neither pure nor non-pure. Therefore, in general, it is very easy to understand emptiness merely through reasoning, but it is difficult to understand union. Even if one understands union, it is difficult to understand emptiness like that of the possessors of aspects. If one understands this, then one understands the Dharma nature, which is to understand the ultimate unconditioned of appearance, luminosity, bliss, and awareness. If one does not understand this, then one cannot understand coemergent immutability, so one must understand luminosity unconditioned. Merely understanding emptiness unconditioned is not enough. If one understands luminosity, then one will also understand that various appearances are also emptiness-form unconditioned. If one understands this, then the original Dharma...

---

ོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ལ་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་བརྗོད་དུ་མེད་ལ། འོད་གསལ་བའི་རང་གདངས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བར་ཤར་བའི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱང་མེད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ཙམ་དུ་ཤེས་འོང་། དེ་ལྟར་ན་སྤྲོས་མཐའ་བརྒྱད་བྲལ་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སུ་དུས་གསུམ་དུས་མེད་དུ་མཉམ་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སངས་རྒྱས་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ། སྐུ་བཞིར་བཞག་པའི་སྐུ་མཐར་ཐུག་གནས་ལུགས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་ 24-3-60a རང་གིས་རིག་བྱ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཉིས་སྣང་གི་མཚན་མ་གང་ཡང་མི་མངའ་བས། རོང་ཟོམ་ཆེན་པོས་དེ་ཡི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཞན་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྒྱུད་རང་མཚན་པའི་ཡུམ་གྱི་བདེ་རོལ་སོགས་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་ནི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཡིན་པས། དེའི་མཁྱེན་ཆ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང་། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡིན་པས། གཟུགས་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཁ་སྦྱོར་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། ཁ་སྦྱོར་བདུན་ནི། ངག་དབང་གྲགས་པས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་ཁ་སྦྱོར་བདེ་ཆེན་རང་བཞིན་མེད། །སྙིང་རྗེས་ཡོངས་གང་རྒྱུན་མི་འཆད་དང་འགོག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས། འོག་མིན་དུ་ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་དཔེའི་སྐུ་རང་གི་བཙུན་མོ་དང་ཁ་སྦྱོར་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང་། རང་ 24-3-60b བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་གང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། དེའི་མཛད་པ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། འགོག་པ་མེད་པ་མི་གནས་ཀྱི་མྱང་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཙུན་མོའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་སོགས། རྒྱུད་རང་མཚན་པའི་ཆགས་སྤྱོད་སྨད་པའི་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་བྱེ་བྲག འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་ཡིན་པས། འབྲས་ཆོས་ཉེར་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱན་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྐུ་མཚན་དཔེ་བཞིན་ལེགས་སུ་སྣང་ཡང་མིག་སོགས་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པ་སོགས་ཡོད་མི་དགོས་ལ། ཡུམ་དང་གདན་ཁྲི་གཞལ་ཡས་སོགས་འདོད་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྐུ་མད

【現代漢語翻譯】 因為一切事物皆為空性且光明，所以無法言說。光明自顯的各種形象，顯現於中界，輪迴與涅槃二者也如同虛幻的空相。如此一來，便能證得遠離八邊戲論、法性不可思議之界中，於三時無時平等受用的佛陀大樂金剛身。 總的來說，在安立佛陀的果位時，如果以四身中的究竟身，即安住于實相的自性身為主，那麼法界與二諦無別，各自以自證智來證悟，是不可思議的境界。因為沒有任何二取顯現的相狀，所以榮 सोम 大師認為沒有他生智和續部自相的佛母的樂空等，雖然這樣說，但自性身是具足一切殊勝的空性，具有清凈與不清凈二者。因此，其智慧部分是智慧法身，色身二者如太陽與光芒般不可分離。如果以色身為主，則必須承認具有五種決定的報身，是金剛薩埵等七合的自性。七合是指：語自在稱，『圓滿報身與合，大樂無自性。』『以悲遍滿，相續不斷絕，無有止息。』指在色究竟天，對十地菩薩圓滿享用佛法，具有智慧自性的相好之身與自己的明妃合修，無漏大樂充滿相續，自性無有，以悲心遍滿而利益有情，其事業如虛空般永不間斷，無有止息，不住涅槃。 像這樣，與明妃的樂空相應等，並非是貶低續部自相的貪慾行為，而是各種形象顯現的差別，對輪迴與涅槃的一切法擁有自在的權勢，是獲得無漏大樂的自在，因此，能任運成就二十五種果法。雖然眼等六處具足的身體顯現出相好，但不需要執著于眼等為我所。佛母、座床、宮殿等一切欲妙的顯現也是如此。正如離戲論大光明續部所說：『身』。

【English Translation】 Since all phenomena are emptiness and luminosity, they are beyond expression. The various forms of self-arising luminosity appear in the intermediate realm, and both samsara and nirvana are perceived as mere empty forms. In this way, one attains the Buddha's Great Bliss Vajra Body, which enjoys equality in the realm of inconceivable Dharmata, free from the eight extremes of conceptual elaboration, in the three times and timelessness. Generally speaking, when establishing the ground of Buddhahood, if we take the ultimate Kaya (body) among the four Kayas as the main focus, that is, the Svabhavikakaya (essence body) abiding in the true nature, then the Dharmadhatu (realm of phenomena) and the two truths are inseparable, and each is realized by self-cognizant wisdom, which is an inconceivable state. Because there are no appearances of dualistic grasping, Rongzom Chenpo stated that there is no other-born wisdom and no bliss-emptiness of the consort of the Tantric self-nature. Although he said so, the Svabhavikakaya is the emptiness that possesses all perfections, possessing both purity and impurity. Therefore, its wisdom aspect is the wisdom Dharmakaya, and the two Rupakayas (form bodies) are inseparable like the sun and its rays. If we focus on the Rupakaya, then we must acknowledge that the Sambhogakaya (enjoyment body) with five certainties is the nature of Vajrasattva and the seven unions. The seven unions are: Ngagwang Drakpa said, 'The perfect enjoyment body and union, great bliss is without self-nature.' 'Filled with compassion, continuous without cessation, and without cessation.' It means that in Akanishta, the tenth-level Bodhisattva fully enjoys the Dharma, and the body with marks and signs of wisdom nature is united with his consort, and the uninterrupted great bliss fills the continuum, the self-nature is without essence, and the sentient beings are benefited by being filled with compassion, and its actions are continuous as long as the sky, and there is no cessation, and there is no cessation of non-abiding Nirvana. Like this, being in accordance with the bliss of the consort, etc., is not a form of degrading the self-nature of the Tantra, but a distinction in which all forms appear, possessing the authority to control all phenomena of samsara and nirvana, and possessing the freedom of great bliss without leakage. Therefore, the twenty-five result Dharmas are spontaneously accomplished. Although the body with the six sense bases such as the eyes appears with marks and signs, it is not necessary to cling to the eyes, etc., as 'mine'. The appearances of all desirable qualities such as the consort, throne, palace, etc., are also the same. As the Tantra of Great Clarity, free from elaboration, says: 'Body'.

---

ོག་ཕྱག་མཚན་གདན་ཁྲི་ལ་སོགས་པ། །སྣང་ཡང་ཡང་དག་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །རྩལ་མདངས་མ་འགགས་ཆ་ཙམ་ཤར་བ་ཡིན། །མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་ལས་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། སྐུ་ལ་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ 24-3-61a དུ་སྣང་ཡང་གང་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚད་བསགས་པ་མེད་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུད་རང་མཚན་པ་མེད་ཀྱང་། དག་པའི་གདུལ་བྱར་སྣང་བའི་ལོངས་སྐུ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དང་། ཁ་སྦྱོར་བདུན་ལྡན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུད་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམ་དག་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལའང་། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་ཚིག་དོན་མཛོད་དུ། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ཡང་བེམ་སྟོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། དེ་སངས་རྒྱས་མིན་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་ནམ་ཡང་སྐུར་པར་འདེབས་མི་རུང་ངོ་། །མདོར་ན། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐ་དད་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། །དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་པའོ། །ཞེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་བར་གསུངས་པ་དང་། གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་གཞི་ 24-3-61b བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྐྱེན་གྱི་དག་པ་སྨིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོགས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་བསྟན་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེ་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་ཆ་མེད་ན། །འབྱུང་བཞིའི་གཟུགས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །འདི་མེད་ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ཀུན་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། དེར་མ་ཟད། ཤེར་ཕྱིན་ལས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལུང་མཐའ་ཡས་ལ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མདོ་རྒྱུད་མཐུན་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས། སྐུ་ཡོད་ན་ཆགས་བྲལ་རབ་བྱུང་གི་རྣམ་པས་དམན་པའི་ 24-3-62a གདུལ་བྱ་འདུལ་བ་ད

【現代漢語翻譯】 供養、法座等，雖然顯現，但並非真實存在，只是法身（Dharmakaya）功德的顯現，是力量和光彩不間斷地展現，是從智慧的覺知中顯現出來。 如是說。雖然佛身顯現有大小的尺度，但要知道，如同遍佈一切的水中月，不會累積微塵般的尺度。雖然佛身沒有可區分的自性，但對於清凈的所化眾生所顯現的報身（Sambhogakaya），也同樣是佛，承認其具備七種結合也毫無過失，因為這是各大續部的清凈意趣。 不僅如此，對於化身（Nirmanakaya），全知者（Kunchen）在《詞義寶藏》（Tshig Don Dzod）中說：『在所化眾生面前顯現的化身，並非空洞的影像，而是以二智（智慧和方便）任運自成地利益眾生。』因此，必須承認其具有智慧且是佛，絕不能否認其不是佛且沒有智慧。 總而言之，《根本慧論》（Mula-madhyamaka-karika）中說：『沒有差異，沒有自性，沒有變化，因此是五智之身，身與智慧不可分離，實際上是如此存在的。』這裡說明了身與智慧不可分離，是本體同一的關係。並且，安住于基礎之上的智慧，自然而然地形成顯現的基礎。執持特徵的智慧，使因緣的清凈成熟。了知者與所知者的智慧，給予具信者成就。 如是分別闡述了三身的智慧。《六界》（Klong Drug Pa）中說：『以了知所知如其本性的，慈悲部分的智慧，了知自身事物的實相。如果沒有這個智慧的部分，與四大元素形成的身體有什麼區別？以了知所有所知的，慈悲的智慧，了知所化眾生的想法。如果沒有這個，就如同虛空一般。因此，一切智者的智慧顯現在慈悲的部分。』 如是等等，在所有大圓滿（Dzogchen）的續部中都有廣泛的闡述。不僅如此，《般若經》（Sherchin）中也說：『沒有智慧，功德不會增長，沒有菩提，如同大海般的佛法也不會存在。』如是等等，有無量的經典依據。如此，佛地的四身五智的安立，是經續一致的意趣。如果存在身，那麼以離欲出家的形象來調伏低劣的所化眾生。

【English Translation】 Offerings, thrones, and so on, although they appear, are not truly established; they are merely manifestations of the Dharmakaya's qualities, a partial arising of unceasing power and radiance, and a clarification from the wisdom of knowledge. Thus it is said. Although the Buddha's body appears to have dimensions of size, one should understand that, like the moon's reflection in water that pervades everything, it does not accumulate the measure of an atom. Although there is no inherently distinct lineage of the Buddha's body, there is no fault in acknowledging that the Sambhogakaya (Enjoyment Body) that appears to pure disciples is also a Buddha, and in accepting that it possesses the seven unions, as this is the pure intention of the great tantras. Moreover, regarding the Nirmanakaya (Emanation Body), the Omniscient One (Kunchen) said in 'The Treasury of Words and Meanings' (Tshig Don Dzod): 'The Nirmanakaya that appears to disciples is not merely an empty image, but spontaneously accomplishes the benefit of beings through the two wisdoms (wisdom and skillful means).' Therefore, it must be acknowledged that it possesses wisdom and is a Buddha, and it should never be denied that it is not a Buddha and does not possess wisdom. In short, (Mula-madhyamaka-karika) states: 'There is no difference, no self-nature, no change; therefore, it is the wisdom of the five bodies. Body and wisdom are inseparable; in reality, it exists thus.' This explains that body and wisdom are inseparable, being a relationship of one essence. Furthermore, the wisdom that abides on the ground naturally forms the basis for manifestation. The wisdom that grasps characteristics ripens the purity of conditions. The wisdom of the knower and the known bestows accomplishments upon those with devotion. Thus, the wisdoms of the three bodies are individually taught. (Klong Drug Pa) states: 'With the wisdom of compassion, which knows knowable things as they are, one knows the reality of one's own nature. If there is no part of this wisdom, what is the difference from a body formed of the four elements? With the wisdom of compassion, which knows all knowable things, one knows the thoughts of disciples. Without this, it is like space itself. Therefore, the wisdom of the all-knowing one appears in the aspect of compassion.' As such, it is extensively explained in all Dzogchen tantras. Moreover, (Sherchin) also states: 'Without wisdom, merit will not increase, there will be no enlightenment, and the Buddha's teachings, like an ocean, will not exist.' As such, there are countless scriptural references. Thus, the establishment of the four bodies and five wisdoms of the Buddha's state is the concordant intention of sutra and tantra. If there is a body, then it tames inferior disciples with the appearance of a renunciate free from attachment.

---

ང་། ཆགས་བཅས་ཀྱི་རྣམ་པས་དག་པའི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་སྐུ་དང་། གདུག་པ་ཅན་ལ་ཁྲོ་བོར་སྣང་བའང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་སྐྱོན་མི་མངའ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དྲྭ་བའི་རྒྱུད་ལས། གང་དང་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་འདུལ་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་རྣམ་སྟོན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ནོ། །འདུལ་བའི་ཐབས་ནི་གང་གང་གིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདུལ་གྱུར་པ། །རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། གསང་སྙིང་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་བསམ་ཡས་སུ། །འདུལ་བའི་དོན་རྣམས་སོ་སོར་སྟོན། །ཐེག་པ་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་བསམ་ཡས་དང་། །ཞི་ཁྲོའི་ཚོགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལ། །སོ་སོར་མཐུན་བྱས་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །དཔེར་ན་གར་མཁན་ཉིད་འདྲ་བ། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། །ཞི་དང་ཁྲོ་བོའི་རང་བཞིན་ 24-3-62b ལས། །མ་རིག་དུག་གསུམ་རྒྱུ་མཐུན་པའི། །དབང་པོའང་ཞི་རགས་གཉིས་སུ་སྣང་། །དེ་ཉིད་འདུལ་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས། །ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞི་ཁྲོར་སྣང་། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་། སྣ་ཚོགས་དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་མངའ་བའི་སྐུས། །འགྲོ་བའི་རྣམ་གྲོལ་དོན་གྲུབ་ལ་བརྩོན་པ། །མཛད་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྒྱལ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་དངོས་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མིན། །ཞེས་གསུངས། དེས་ན་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་དེ་གདུལ་བྱའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཤར་བ་ཡིན་ཡང་། འཆར་རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་དང་ཆུ་སྣོད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཁྲོ་བོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀཿརྣམས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། གདུལ་བྱ་གདུག་པ་ཅན་འདུལ་བ་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ཡང་། ཁྲོ་བོ་རང་མཚན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ་དགོངས་འདུས་ལས། ཤིན་ཏུ་གདུག་ཅིང་གཏུམ་པ་ལ། །ཞི་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས། །ཁྲོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་མཛད། །ཅེས་དང་། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་། 24-3-63a གང་གི་རང་བཞིན་ཆགས་སྡང་རྣམས་བྲལ་ཡང་། །ཆགས་པ་ཅན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཚུལ་སྟོན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་རིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་སྣང་བ་ལའང་སངས་རྒྱས་མིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་རིས་སུ་མ་ཆད་ཀྱང་། ཁང་པ་དང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་སོགས་ནམ་མཁའ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ས

【現代漢語翻譯】 我：以具有貪慾之相來調伏清凈的所化眾生也是佛，對於兇暴者顯現為忿怒相也是佛。雖然由於調伏所化眾生的緣故而如此顯現，但因為沒有超出佛陀一切種智的自性，所以是佛。不具有貪慾和無貪慾的過失。如《金剛網續》中所說：『以何等之形相，調伏有情眾生，即示現何等相，如種種珍寶。以何等之方便，調伏有情眾生，即以彼等之相，示現諸法。』又如《秘密藏續》中所說：『十方四時無量中，分別示現調伏之義，一切高下乘以及，顛倒之相無量及，一切寂怒之大聚，各別相應而普現，譬如舞者之自性。』又如《智慧游舞續》中所說：『本初無生之佛陀，寂靜與忿怒之自性，與無明三毒同因之，諸根亦顯寂靜與粗猛，為調伏彼等之故，二壇城於一切方時顯寂怒，剎那之間即圓滿。』又如《寶性論》中所說：『以具足種種正法光芒之身，勤于解脫眾生之義，如意寶珠如勝王，種種事物亦非彼之自性。』因此，對於所化眾生的顯現，佛陀的身體顯現為那樣那樣，那也不是僅僅成為所化眾生的顯現，雖然在所化眾生的顯現中顯現，但顯現的因是佛陀的自性身，如月亮和水器一般。 同樣，也必須承認忿怒尊嘿嚕嘎（Heruka，梵文：हेरुक，羅馬轉寫：Heruka，字面意思：飲血尊）等是佛。雖然爲了調伏兇暴的所化眾生而顯現為忿怒相，但沒有忿怒尊自相的過失。如《意集經》中所說：『對於極其兇暴者，寂靜不能利益，以智慧方便之手印，如來皆作忿怒尊。』其他經典中也說：『彼之自性離貪嗔，然于有貪者顯現極貪之相。』如是等等。佛陀的自性身雖然沒有區分，但在所化眾生的顯現中區分顯現，也沒有不是佛的過失，如同虛空雖然沒有分割，但房屋和瓶子的虛空等，必須承認是虛空一樣。

【English Translation】 I: The Buddha also appears with attachment to tame the pure disciples, and appears as wrathful to the wicked. Although it appears so because of taming the disciples, it is still the Buddha because it does not go beyond the nature of the omniscient wisdom of the Buddha. It does not have the faults of attachment and non-attachment. As it is said in the Vajra Net Tantra: 'Whatever form it takes, to tame sentient beings, it shows that form, like various jewels. Whatever means it takes, to tame sentient beings, it teaches the Dharma in those forms.' Also, as it is said in the Secret Essence Tantra: 'In the ten directions and four times, in immeasurable ways, it shows the meanings of taming separately. All the high and low vehicles, and the reversed appearances are immeasurable, and in all the great assemblies of peaceful and wrathful deities, it appears everywhere in accordance with each. It is like a dancer himself.' Also, as it is said in the Wisdom Play Tantra: 'The primordial, unoriginated Buddha is of the nature of peace and wrath. The faculties, which are the common cause of the three poisons of ignorance, also appear as both peaceful and coarse. For the sake of taming them, the two mandalas appear as peace and wrath in all directions and times. It is spontaneously perfected in an instant.' Also, in the Sublime Continuum, it is said: 'With a body possessing various sacred Dharma rays, he strives to accomplish the benefit of liberating beings. His actions are like a wish-fulfilling jewel, like a king, but the various things are not his nature.' Therefore, the appearance of the Buddha's body in this or that way to the perception of the disciples is not merely the perception of the disciples. Although it appears in the perception of the disciples, the cause of the appearance is the nature body of the Buddha, like the moon and a water vessel. Similarly, it must be admitted that wrathful deities such as Heruka (藏文：ཧེ་རུ་ཀཿ，梵文天城體：हेरुक，梵文羅馬擬音：Heruka，漢語字面意思：飲血尊) are Buddhas. Although it appears in the form of a wrathful deity to tame wicked disciples, there is no fault of the self-nature of the wrathful deity. As it is said in the Compendium of Intentions: 'For those who are extremely wicked and violent, peace will not be beneficial. Through the mudra of wisdom and means, the Tathagatas all act as wrathful deities.' And in other tantras it is also said: 'Whose nature is free from attachment and aversion, yet shows the manner of extreme attachment to those who are attached.' Thus and so on. Although the nature body of the Buddha is not divided into categories, there is no fault in appearing divided in the perception of the disciples, just as the sky is not divided, but the sky of houses and vases, etc., must be admitted to be the sky.

---

ངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། སུའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ན། གནས་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དག་གིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། གནས་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་པ་གཞལ་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སངས་རྒྱས་མིན་ན་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་མེད་པས། མདོ་རྒྱུད་རྣམས་དེས་གསུང་བ་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་པའི་གདུལ་བྱའི་རང་སྣང་ཡིན་སྙམ་ན། རང་སྣང་ཡིན་མོད་བདག་རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་བསྒྲུབ་ན་མི་རུང་བས། རྒྱུད་རང་མཚན་པར་གྲུབ་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ 24-3-63b ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་འགལ་མེད་གནས་ལུགས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་གནས་ཚུལ་དང་། སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་རེ་བར་མི་ལྟུང་བར་འགལ་མེད་དུ་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བར་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞིབ་པར་སྔ་འགྱུར་ཡོ་ག་སྡེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་གཞུང་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐོར། དེའི་གསལ་བྱེད་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་གསུང་རབ་རྣམས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་མྱང་འདས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དོན་དེ། གློ་བུར་གྱི་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུར་གནས་གྱུར་པ་ན། བྲལ་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་སྣང་བ་དེ། བྲལ་འབྲས་ཡང་དག་སྟེ། ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་འཁོར་བ་ཟད་ཙམ་གྱི་དངོས་མེད་དང་མི་འདྲ་སྟེ། གཞི་དུས་ཀྱང་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། ། 24-3-64a དེས་ན་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན། རལ་གྲི་ཚད་ལྡན་ལ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན། མེ་ལོང་དྭངས་པ་ལ་གཟུགས་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན། ནོར་བུ་ལ་འོད་དང་དགོས་འདོད་རྩོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་རང་ཆས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་། རལ་གྲི་ཤུབ་དང་མེ་ལོང་སྒྲོམ་དུ་ཆུད་པ། ནོར་བུ་འདམ་གོས་བཞིན་ནོ། །དེའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་ན་ཡོན་ཏན་གསར་བསྐྱེད་མིན་ཡང་། མངོན་དུ་སྣང་བ་གསར་སྐྱེ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །འོ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དེས། རང་ངོས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བཞིན་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། མཁྱེན་བཞིན་ཡོད་ན་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལ་ཅི་ཡོད། མི་མཁྱེན་ན་ཆོས་ཀུན་མཁ

【現代漢語翻譯】 雖然佛具有智慧之身，但那是不可思議的。誰不可思議呢？未轉依的眾生不可思議，已轉依的聖者學道者們也無法完全衡量。佛陀宣說了這些。如果沒有色身二者，就沒有宣說經續之法者，那麼經續就不是佛所說了。如果認為是調伏者的自顯現，雖然是自顯現，但主因也是佛的身。因此，如果執著于真俗二諦各自的方面，以偏頗之心來論證是不行的。雖然續部自相成立且無戲論，但世俗的顯現也不是沒有。必須瞭解二者無別地存在於法身界的體性中。如果這樣瞭解，就能在狀態和顯現的層面上，使所有的修行都不會落入片面，而是以無礙了知的智慧光明來增長。詳細內容可以從寧瑪派瑜伽三部的續部總論，特別是大圓滿的章節，以及全知法王智悲光（Kunchen Chokyi Gyalpo Drime Ozer）的著作中瞭解。因此，大乘涅槃不是僅僅斷除二障的無遮止、非實有，而是指基位時心的法性光明自性清凈之義，當它轉依為斷除客塵的自性身時，在離系自生的智慧中，顯現斷除二障的果，如十力等功德，這是離系之果，是真實的。它不同於小乘涅槃僅僅是輪迴的止息，因為基位也是超越有無之邊的法性，果位則轉變為具足二種清凈的自性。 因此，力量等功德是本自具有的。就像寶劍天生具有切割的能力，明鏡天生具有顯現影像的能力，摩尼寶珠天生具有發光和滿足願望的能力一樣。然而，寶劍被劍鞘包裹，明鏡被鏡框遮蔽，摩尼寶珠被泥土覆蓋。如果去除這些遮蔽，雖然不是新產生的功德，但顯現出來就像新產生的一樣。那麼，眾生的基位心性——如來藏，是否從自身就了知一切所知呢？不一定需要這樣。如果已經了知，那麼顯現功德又有什麼意義呢？如果不瞭解，又怎麼能成為一切法的...

【English Translation】 Although the Buddha possesses the wisdom body, it is inconceivable. To whom is it inconceivable? It is inconceivable to sentient beings who have not transformed their basis, and even the noble learners who have transformed their basis cannot fully fathom it. The Buddha proclaimed this. If there were no two bodies of the Buddha, there would be no one to teach the Sutras and Tantras, and thus the Sutras and Tantras would not be spoken by the Buddha. If it is thought to be the self-appearance of those to be tamed, although it is a self-appearance, the main cause is also the body of the Buddha. Therefore, it is not permissible to cling to the respective aspects of the two truths and argue with partiality. Although the Tantra is self-characterized and free from elaboration, the appearance of conventional truth is not non-existent. It is necessary to understand that these two are inseparably present in the essence of the Dharmakaya. If one understands in this way, then based on the state and the appearance, all practices will not fall into one-sidedness, but will expand into the light of wisdom that knows without obstruction. For detailed information, one should understand from the general treatises of the three divisions of Yoga of the Early Translation School, especially the sections on Dzogchen, and the writings of Kunchen Chokyi Gyalpo Drime Ozer (ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་, All-Knowing Dharma Lord Immaculate Light), who clarified them. Therefore, the Mahayana Nirvana is not merely a non-affirming negation or non-existence that only exhausts the two obscurations, but refers to the meaning of the luminosity, self-nature, and complete purity of the mind's nature at the ground stage. When it transforms into the essence body that is free from adventitious stains, in the self-arisen wisdom that is free from separation, the manifestation of the fruit of freedom from the two obscurations, such as the ten powers, is the fruit of freedom, which is authentic. It is different from the Hinayana Nirvana, which is merely the cessation of samsara, because the ground stage is also the nature of reality that transcends the extremes of existence and non-existence, and the fruit transforms into the nature of possessing two purities. Therefore, qualities such as powers are inherently present. Just as a sword inherently possesses the ability to cut, a clear mirror inherently possesses the ability to reflect images, and a jewel inherently possesses the ability to radiate light and fulfill desires. However, the sword is encased in a scabbard, the mirror is covered by a frame, and the jewel is covered in mud. If these obscurations are removed, although the qualities are not newly created, their manifestation appears as if newly created. So, does the Sugatagarbha (བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་, Tathāgatagarbha) , the mind's nature at the ground stage of sentient beings, inherently know all knowable objects from its own side? It is not necessarily so. If it already knew, what would be the point of manifesting the qualities? If it does not know, how can it be the all-knowing...

---

ྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས། དེ་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཁྱེན་མི་མཁྱེན་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པས་དཔེར་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་ལས་མ་ 24-3-64b གཡོས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མི་སྣང་ཡང་། གང་དུ་མི་འཛིན་པས་དེ་ལྟར་བསམ་དུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་གཞི་ལས་མ་གཡོས་པའི་དོན་དེ་ལ་བསམ་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་དེ་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་གཉིས་ཆོས་མེད་པས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མེད་དེ་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ནི་དེ་ལ་གཞི་སྣང་བསྐྱོད་ནས་འབྱུང་དགོས་པས། གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་གི གཉིས་མེད་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱེ་བ་མེད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཞི་སྣང་ཤར་ནས་གདོད་མའི་གཞི་ལ་མ་གྲོལ་གྱི་བར་དུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མ་ཟད་ལ། ཟད་པའི་ཚེ་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ། ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་སྣང་བ་ནི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ལ་ཡོད་ཀྱི། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཙམ་ལ་མེད་ཀྱང་། དེའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་རལ་གྲིའི་དཔེ་སོགས་བཞིན་ནོ། །དེས་ 24-3-65a ན་གཞིའི་དུས་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་ཡོད་རུང་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཡི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཉིས་ཆོས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་གཉིས་སུ་མ་གཟིགས་པ་དེ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་ནས་མཁྱེན་པར་བགྲང་དུ་མེད་དོ། །རོང་ཟོམ་པ་སོགས་ཇི་ལྟའི་གནས་ལུགས་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ནས། སྟོབས་བཅུ་སོགས་གཞན་སྣང་དུ་བཞེད་པ་སོགས། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་ཕྱོགས་རེའི་གཞལ་ཚུལ་ལས་དོན་ལ་མི་འགལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནོར་བུ་ཡོངས་སུ་དག་ཚེ་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ། དེ་བཞིན་རལ་གྲི་དང་མེ་ལོང་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་གཅོད་པ་དང་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟར་སྣང་བ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཀྱི། རང་ཁོ་ན་ལ་གཅོད་སྣང་དགོས་འདོད་རྩོལ་བའི་ནུས་པ་མངོན་གྱུར་བཞག་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་ནི་ཇི་སྙེད་པའི་གཞལ་ཚུལ་ཡིན་པས། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་ཡིན་ཀྱང་། མཁྱེན་ཡུལ་དང་། བརྩེ་ཡུལ་དང་། ནུས

【現代漢語翻譯】 如果有人問，本來就具有的功德是如何存在的呢？一切眾生的心性，就是明空雙運的原始狀態。如果從它的自性來說，對於知與不知等等的一切戲論都寂滅了，比如如同聖者的等持智慧一樣。因為它沒有從如實性中移動，所以那裡沒有任何二元對立的顯現。然而，因為它不執著于任何事物，所以不能那樣去思考它。 因此，如果思考沒有從法性基礎移動的意義，那麼輪迴和涅槃兩者都沒有從它那裡移動，並且沒有二元對立。因此，不能那樣安立名言，因為戲論已經寂滅。因此，大圓滿中開顯的輪迴和涅槃任何一個都沒有產生的原始基礎狀態，也與此相似。輪迴和涅槃兩者都需要從那個基礎顯現和運動才能產生，所以是暫時的。 因此，十力等等是從佛和眾生二者區分的角度安立的，在無二的境界中沒有那樣的區分，因為如實性是無二的意義。從基礎顯現生起直到沒有從原始基礎中解脫之間，一切暫時的垢染都會消失。當垢染消失時，如同基礎沒有從如實性中移動一樣，顯現所有如所有性的全知功德，這存在於二凈之中，而不僅僅存在於自性清凈之中。然而，必須承認它具有本來就具有的功德，如同寶劍的例子等等一樣。 因此，要知道在基礎的階段，如來藏具有可以顯現的功德。如果從如實性的角度來說，因為本來就沒有二元對立，所以它不是一個一個地去了解，而是完全瞭解一切。榮 सोम巴 (Rongzompa) 等人強調如實性的角度，認為十力等等是其他顯現等等。要知道所有智者都是從某個角度來衡量，實際上並不矛盾。當寶珠完全清凈時，無需分別念也能自然生出所需之物。同樣，寶劍和鏡子雖然沒有分別念，但也能斬斷和顯現影像，這也是它們自性的功德。然而，那樣的顯現需要依賴於自身之外的對境。如同不能認為僅僅依靠自身就能顯現斬斷、所需和努力的能力一樣。 因此，它的知、悲、力三者是衡量如所有性的方法。雖然心性本來就具有這三者的功德，但是需要依靠所知的對境、所悲憫的對境和能力才能顯現。

【English Translation】 If one asks, how do the qualities that are inherently present exist? The nature of mind of all sentient beings is the primordial state of union of clarity and emptiness. If one considers it from its own essence, all elaborations of terms such as knowing and not knowing are pacified, like the wisdom of the Samadhi of the noble ones. Because it does not move from suchness, no dualistic appearances appear there. However, because it does not grasp at anything, it cannot be thought of in that way. Therefore, if one thinks about the meaning of not moving from the basis of the Dharma nature, then both Samsara and Nirvana do not move from it, and there is no duality. Therefore, it is not possible to apply terms in that way, because elaboration is pacified. Therefore, the primordial ground state of the Great Perfection, in which neither Samsara nor Nirvana has arisen, is similar to that. Both Samsara and Nirvana must arise from that ground through manifestation and movement, so they are temporary. Therefore, the ten powers and so on are established from the perspective of distinguishing between Buddha and sentient beings, but there is no such distinction in non-duality, because suchness is the meaning of non-duality. From the arising of the ground appearance until not being liberated from the primordial ground, all temporary defilements are exhausted. When the defilements are exhausted, just as the ground does not move from suchness, the qualities of omniscient knowledge of all that exists manifest, which exists in the two purities, but not only in the purity of self-nature. However, it must be acknowledged that it has inherently present qualities, like the example of the sword and so on. Therefore, it should be known that at the time of the ground, the Tathagatagarbha has qualities that can be manifested. If one considers it from the perspective of suchness, because there is no duality from the beginning, it is not known one by one, but all is known completely. Rongzompa and others emphasize the perspective of suchness, considering the ten powers and so on as other appearances and so on. It should be known that all scholars measure from a certain perspective, and in reality, there is no contradiction. When a jewel is completely pure, it naturally produces what is needed without conceptualization. Similarly, although a sword and a mirror do not have conceptualization, they can cut and reflect images, which are also qualities of their own nature. However, such appearances need to rely on objects other than themselves. Just as it is not possible to establish that the ability to cut, desire, and effort can be manifested by relying only on oneself. Therefore, its knowledge, compassion, and power are the methods of measuring all that exists. Although the nature of mind inherently possesses the qualities of these three, it needs to rely on the objects of knowledge, the objects of compassion, and the ability to manifest.

---

་པ་འཇུག་ཡུལ་ཐ་དད་མེད་པར་ 24-3-65b མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་ངོས་ནས། འདི་མཁྱེན། འདི་མི་མཁྱེན། འདི་ལ་བརྩེ་མི་བརྩེ། འདིར་ཕྲིན་ལས་འཇུག་མི་འཇུག་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་མོད། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ནམ་ཞེ་ན་ཇི་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ལས་མ་གཡོས་པ་དེ་ཙམ་ལས། མཁྱེན་མི་མཁྱེན་གྱི་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་ཡེ་ནས་མེད་དོ། །གཉིས་སྣང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་སྲིད་དུ། དེའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱིས་དེ་སྙེད་དུ་ཁྱབ་ཀྱང་། གཉིས་སྣང་གཉིས་འཛིན་མི་མངའ་བར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་སྣ་གཅིག་མེད་ལ། དེས་དོར་བའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་ཅིང་། དེས་ཕྲིན་ལས་མི་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ། །འདི་གལ་ཆེ། གཞི་དེ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་མི་གཡོ་བར་མཉམ་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་ན་མྱང་འདས། མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་འབྱུང་རུང་བས་གཞི་ཞེས་བྱའོ། ། 24-3-66a གཞི་ལས་ཤར་བའི་རྩལ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཚེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ཞེས་དང་། ཇི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་མཁྱེན་ཚེ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་། གཞི་རྟོགས་ཚེ་གཞི་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་མི་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་གཞི་ལ་ཇི་སྙེད་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འཆར་རུང་གི་ཡོན་ཏན་ནམ་ངང་ཚུལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་འདས་གཉིས་དེ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། འཁོར་འདས་གཉིས་མངོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་བཏགས་པའོ། །དེས་ན་གཞི་དབྱིངས་བཞུགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་ན། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད་སོགས། སྤྲོས་པ་ཀུན་བྲལ་ལམ། ཀ་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། །གཞི་དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་བ་རྣམས་ལ་གཞི་ཡོད་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་འཕགས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་ཅི་རིགས་མཁྱེན་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཇི་སྙེད་པའང་ཅི་རིགས་འབྱུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བྲལ་བའི་ 24-3-66b དབང་གིས་ཡིན་པས། འདི་ལ་བསམ་ན་གཞི་འབྲས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེར་ཡོད་ཡིན་ནོ། །མ་ཧཱ་ཡོ་གས་དཀོར་བདུན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞི་སྣང་མ་ཤར་བའི་ཡེ་ཐོག་གི་གཞི་བཞག་ལུགས་ལྟར་མིན་ཏེ། གཞི་སྣང་ཤར་ཟིན་གྱི་དུས་འདིར། རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཇི་ལ

【現代漢語翻譯】 從無有差別地進入之處， 在成為平等性的自性中，沒有『知此』、『不知此』、『愛此』、『不愛此』、『在此行事業』、『不在此行事業』等等的戲論。那麼，如何知曉如是之理呢？僅僅是不動搖如是之實相，除此之外，沒有任何知與不知的戲論。所有被二元對立所包含的法，沒有絲毫會變為與二無之界不同的東西。因此，在那樣的二無大智慧成為具足二清凈之時，有多少具有二元對立之相的眾生存在，其知、悲、力三者就遍佈于多少眾生之中。然而，應當了知，這是一種不具二元對立和二取，任運成就的覺悟。對於它來說，沒有一件不可知曉的事物，沒有一個會被捨棄的眾生，也沒有一個不會被其事業所觸及的眾生。這非常重要。這個基，在基、道、果的所有階段中，都是不變動、不搖移且平等的。然而，如果如實證悟它，就能獲得解脫；如果不能證悟，就可能流轉于輪迴，因此被稱為『基』。 從基性中顯現的妙力，當證悟其法性自性時，就稱為『知如是』；當平等地了知遍佈如是的萬法時，就稱為『知如所有』。當證悟基性時，不會認為在基性之外還存在一個能證悟的心。因此，雖然基性具有能顯現一切如所有現象的功德或自性，但輪迴和涅槃並非本來就在其中任運成就，因為輪迴和涅槃是從顯現的角度安立的。因此，如果從基界安住的方式來說，就必須承認沒有佛，沒有眾生等等，遠離一切戲論，或者說是本來清凈的。雖然基性是如此，但那些不瞭解實相，淪為無記狀態的普通眾生，即使有基性也不知道。爲了證悟它，聖者們才能如其所是地知曉如是之理，並因此如其所是地生起如所有之智。佛陀之所以能圓滿一切，是因為他們已經遠離了一切暫時的垢染。 因此，如果對此進行思考，就會發現基和果在本體上沒有差別，只是在名言上有差別。瑪哈瑜伽（Mahāyoga）承認七寶自性任運成就，這並非像大圓滿（Dzogchen）的基顯現尚未生起時，最初的基所安立的方式那樣，而是在基顯現已經生起的當下，自性平等...

【English Translation】 From the state of entering without difference, In the self-nature of becoming equality, there is no elaboration such as 'knowing this,' 'not knowing this,' 'loving this,' 'not loving this,' 'engaging in activity here,' 'not engaging in activity here,' and so on. Then, how does one know the suchness? It is merely not moving from the state of suchness, and apart from that, there is no elaboration of knowing or not knowing. Since all phenomena encompassed by dualistic appearance have not even a particle that transforms into something other than the realm of non-duality, therefore, at the time when such great non-dual wisdom becomes endowed with two purities, however many sentient beings with dualistic appearances exist, their knowledge, compassion, and power pervade that many beings. However, it should be understood as a spontaneously accomplished awareness without dualistic appearance or dualistic grasping, so that there is not a single phenomenon that it does not know, not a single sentient being that it abandons, and not a single sentient being that its activity does not reach. This is very important. Although that ground is unchanging, unmoving, and equal in all stages of the ground, path, and fruition, it is called the 'ground' because it can give rise to either liberation if realized as it is, or cyclic existence if not realized. When the play arising from the ground realizes the self-nature of that suchness, it is called 'knowing the suchness'; when all phenomena pervaded by the suchness are known as of one taste, it is termed 'knowing the all-encompassing.' When the ground is realized, one does not see a mind that realizes it as separate from the ground itself. Therefore, although the ground has the quality or nature of spontaneously accomplishing the ability to manifest all all-encompassing appearances, cyclic existence and nirvana are not spontaneously accomplished within it, because cyclic existence and nirvana are designated from the perspective of manifestation. Therefore, from the perspective of how the ground-essence abides, one must acknowledge that there is no Buddha, no sentient beings, etc., and that it is free from all elaboration, or that it is primordially pure. Although the ground is such, ordinary sentient beings who do not truly know it and have fallen into an indeterminate state do not know the ground even though it exists. Because the noble bodhisattvas realize it, they know the suchness as it is, and accordingly, the all-encompassing also arises as it is. The complete perfection of the Buddhas is due to the fact that they are free from all adventitious stains. Therefore, if one thinks about this, one will realize that the ground and the fruit are undifferentiated in essence, but differentiated in terms of designation. The Mahayoga's (大瑜伽) acceptance of the seven jewels as spontaneously accomplished in essence is not like the way the original ground is posited when the ground-appearance of Dzogchen (大圓滿) has not yet arisen, but rather, at this time when the ground-appearance has already arisen, the equality of self-nature...

---

ྟ་བའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། དེའི་ངང་ལས་སྣང་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་དག་པ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞི་དེ། གློ་བུར་དྲི་མ་བྲལ་སྟོབས་ཀྱིས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་ནའང་། སྔར་གྱི་དག་མཉམ་ཆེན་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གཞི་དང་། གློ་བུར་བྲལ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དབྱིངས་འབྲས་བུར་འདོད་པས་ཁྱད་མེད་པ་མིན་ཡང་། ལ་ཟློའི་ཚེ་གནས་ཚུལ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབ་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་ཕབ་ན་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་མི་རྟོགས་སོ། །ཤན་འབྱེད་པའི་ཚེ་སྣང་ཚུལ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། དེས་གནས་ལུགས་ལ་འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་ཡིན་པའང་མི་ 24-3-67a ཁེགས་ཏེ། གནས་ཚུལ་ལ་མ་དག་པ་མེད་པས་སོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སོགས་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་སྔར་ཡང་ལེགས་པར་བསྟན་མོད། ད་དུང་ཡང་དོན་གནད་བསྡུས་ཏེ་མདོ་ཙམ་བཤད་ན། འདི་ཆོས་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་ཡིན་པས་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རིམ་ཅན་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཆས། ཆོས་དབྱིངས་མི་རྟག་པ་དང་། དུ་མར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་དེའི་ངང་ནས་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་། དོན་དམ་གྱི་གནས་ལུགས་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ནས་དཔྱད་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་སྐྱེ་མ་མྱོང་ན། དེ་དུ་མ་བསགས་པའི་རྒྱུན་རིམ་སྐྱེ་ག་ལ་ཡོད་དེ། རིམ་གྱིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མི་འགལ་ཡང་། དེས་ཆོས་དབྱིངས་མི་རྟག་པར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་དུས་གསུམ་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ 24-3-67b བཞིན་དུས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་འཆར་ཤེས་ཏེ། སྣང་བ་འཛིན་མཁན་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོར་རིམ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མུ་མེད་པར་སྣང་ཡང་། ཆོས་གཅིག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོར་དམིགས་སུ་མེད་ན། དེ་བསགས་པའི་དུ་མ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེས་ན་དུ་མ་རོ་མཉམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དུ་མར་མེད་ཀྱང་། སྣང་ཚུལ་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོར་དུ་མར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་བཞིན། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བཏགས་པ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་དང་། སྣོད་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་བཞི་སོགས་དང་། མཐོ་བ་དམའ་བ། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་། སྒྲིབ་མ་སྒྲིབ་སོགས་འབྱེད་ཀྱང་། ནམ་

【現代漢語翻譯】 將未曾偏離勝觀（藏文：ྟ་བའི་དབྱིངས་，含義：見地）之法性（藏文：ཆོས་ཉིད་，含義：法性），以及從其本性中顯現的一切諸法，皆自性清凈之大清凈（藏文：དག་པ་ཆེན་པོར་，含義：大清凈）之基礎確定下來。即使在遠離了突發性污垢，具備雙重清凈之力的時刻，也安立了先前的大平等清凈。這種情況是指，除了顯現之外，沒有比這更殊勝的果位。從顯現的角度來看，雖然自性本凈的基（藏文：གཞི་，含義：基）與遠離突發性污垢的差別，被認為是勝觀之果，並非沒有差別。但在遮返時，必須如實安立，若不安立，則無法將輪迴認知為涅槃。在區分時，雖然是按照顯現的方式，但這並不能否定實相中輪迴與涅槃的平等性，因為在實相中沒有不凈之物。此外，對於那些認為佛陀的智慧身等無常的人，先前已經很好地闡述瞭如何證實佛陀的智慧身和自生智慧是常恒的。現在再簡要地總結要點：因為這與法界（藏文：ཆོས་དབྱིངས་，含義：法界）無別，所以必須如此證實。如同從法界中顯現出三時（過去、現在、未來）的次第之法，以及一切諸法的差別相，法界不會變得無常，也不會變成多種。雖然一切諸法都從法界中生滅顯現，而不會變成其他的法界，但若以勝義諦的實相來觀察，則沒有任何法曾經在一剎那間產生過，那麼積累多種的連續性又怎麼會產生呢？次第生滅只是名言上的顯現。因此，這兩者並不矛盾，但這永遠不會使法界變得無常。法界是無為法，與三時沒有遷變，同樣，三時的顯現也能明瞭。對於那些持有顯現的智者來說，這是次第顯現的。同樣，雖然顯現出無數的差別之法，但沒有一個法在勝義諦中具有自己的體性，更何況是積累的多種呢？因此，雖然多種平等一味的法界不是多種，但在持有顯現的智者看來，卻是多種顯現。這些就像虛空一樣，雖然是恒常不變的，但卻有過去、未來、現在的虛空之稱，也有十方虛空，以及因容器而產生的圓形或方形虛空，還有高低、大小、有無遮蔽等分別，但虛空 也是一樣的。

【English Translation】 The nature of reality that has not moved from the expanse of view (Tibetan: ྟ་བའི་དབྱིངས་, meaning: expanse of view), and all the phenomena that appear from within it, are established as the basis of the great purity of self-purification (Tibetan: དག་པ་ཆེན་པོར་, meaning: great purity). Even at the time of being free from sudden impurities and possessing the power of dual purification, it is established as the great equality of previous purity. This situation refers to the fact that there is no result superior to the manifestation. From the perspective of appearance, although the difference between the self-existent pure base (Tibetan: གཞི་, meaning: base) and the sudden separation of purity is considered as the fruit of the expanse, it is not without difference. However, when refuting, it must be established according to the state of affairs. If it is not established, then samsara will not be recognized as nirvana. When distinguishing, although it is according to the appearance, it does not deny that samsara and nirvana are equal in the state of reality, because there is nothing impure in the state of reality. Furthermore, for those who think that the wisdom body of the Buddha is impermanent, the way to prove that the wisdom body of the Buddha and self-generated wisdom are permanent has been well explained before. Now, to briefly summarize the main points: because this is inseparable from the Dharmadhatu (Tibetan: ཆོས་དབྱིངས་, meaning: Dharmadhatu), it must be proved in this way. Just as the sequential dharmas of the three times (past, present, and future) appear from the Dharmadhatu, and all dharmas appear as different, the Dharmadhatu will not become impermanent, nor will it become multiple. Although all dharmas appear to arise and cease from within the Dharmadhatu without changing into other Dharmadhatus, if we examine it with the power of the ultimate reality, then no dharma has ever arisen in an instant, so how can the continuity of accumulating many arise? Gradual arising and ceasing is just a nominal appearance. Therefore, these two are not contradictory, but this will never make the Dharmadhatu impermanent. The Dharmadhatu is the unconditioned, which is completely separated, and there is no change in the three times, and the appearance of the three times is also clear. For those who hold the appearance, it appears sequentially. Similarly, although countless different dharmas appear, if not a single dharma is specifically targeted as its own entity in the ultimate truth, what more to say about the accumulated multitude? Therefore, although the Dharmadhatu of multiple equal tastes is not multiple, it appears as multiple to those who hold the appearance. These are like the sky, which is constant and unchanging, but there are names such as the sky of the past, future, and present, as well as the sky of the ten directions, and the round or square sky due to the container, as well as high and low, large and small, obscured and unobscured, etc., but the sky is the same.

---

མཁའ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་སང་ངེ་བ་གཅིག་པུ་དེ་ལས། དུས་དང་ཕྱོགས་དང་སྣོད་ཀྱི་དབང་གིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་རྟག་པ་གྲུབ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་གཅད་དུ་མེད་པའི་འོད་གསལ་བ་རིས་སུ་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་མཁྱེན་པ་དང་ 24-3-68a ཡེ་ཤེས་དང་རིག་པར་བརྗོད་ཀྱང་། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོས། དམིགས་མཚན་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲལ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་སམ་ཡེ་ཐོག་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་མི་སྲིད་དོ། །རིག་པ་ཕྱང་ཆད་མཚན་མ་ཅན་མི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་མཚན་མར་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་མིན་པ་ཞིག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཏེ། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཆ་ནས་འོད་གསལ་བའམ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ། སྟོང་ལ་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན། སྟོང་པའི་རང་མདངས་འགག་མེད་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟ་རིག་ངོ་མཐོང་བའི་རིག་པ་མཚན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་གསལ་མདངས་ 24-3-68b འགག་མེད་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ལས་ལྡོག་པས་ཐ་དད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གདགས་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རྟོག་མེད་བཞིན་ཅིག་ཅར་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་བཞིན། རང་སྣང་འཁྲུལ་བས་བསྒྲིབ་ནས་དོན་དེ་མ་རྟོགས་པར་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་གིས་སྒྲིབ་གཉིས་རྒྱུད་ལྡན། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐའ་ཀླས་པ་ཀུན་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནམ་ཡང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གྱུར་པའི་བརྩེ་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་རྣམ་རྟོག་དང་འབད་རྩོལ་མེད་པར། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེའི་ཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་འབྱམ་ཀླས་པར་རྟག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ 2

【現代漢語翻譯】 正如虛空本身的體性是空曠澄澈的，它不會因為時間、方向和容器的不同而發生改變。 如果法界是恒常的，那麼與法界本體無別、不可分割的光明，以及無偏的自生智慧，雖然從體性和覺性的角度可以稱為智慧和覺性，但從本體的角度來說，與法界沒有絲毫的差別。法界是自性光明，法界的本體是沒有任何執著的智慧，所以它是無為法，因為它從未與法界分離。 因此，究竟的實相或原始本初的法性並非是空無所有的空性，如果是那樣，輪迴和涅槃的顯現就不可能產生。也不是完全實在的有相之覺性，如果是那樣，就不可能有從因緣而生、剎那生滅的有相之識。 因此，這兩者是雙運的。從體性自性光明的角度來說，稱為光明，或者從非空的角度來說，稱為自生智慧。它是所有智慧的藍圖，清晰而無執，空性而自發光明。空性的自性光芒是無礙的。現在，當我們看到覺性的本面時，雖然不執著于任何相狀，但其清晰的光芒不會從空性的體性中分離，因此無法將二者區分開來。 因此，當原本的自生智慧，連同二障的習氣一起清凈，成為佛陀的自生智慧時，就被稱為包含在法界之中。它能無分別地同時了知一切如所有性和盡所有性。一切諸法都未曾脫離法界自生智慧，但眾生卻因自顯的錯覺而受到遮蔽，未能證悟此理，執著於二元對立，因此具有二障，被業、煩惱和痛苦所折磨。對於無邊無際的法界中的一切眾生，佛陀具有無緣大慈，恒常不斷地利益他們。如同如意寶珠一般，無需分別念和努力，佛陀的事業恒常不斷地利益著十方三世的一切眾生，其廣闊無垠如同虛空和法界一般。佛陀的無量功德...

【English Translation】 Just as the nature of space itself is empty and clear, it does not change due to differences in time, direction, and container. If the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, 法界, dharmadhātu, the realm of dharma) is permanent, then the luminosity inseparable from the Dharmadhatu's essence, and the impartial self-arisen wisdom, although referred to as wisdom and awareness from the perspective of essence and cognizance, are not different from the Dharmadhatu by even a particle in terms of essence. The Dharmadhatu is self-luminous by nature, and the essence of the Dharmadhatu is wisdom without any fixation, so it is unconditioned, because it has never been separated from the Dharmadhatu. Therefore, the ultimate reality or the nature of the original ground is not an empty void, because if it were, the appearances of samsara and nirvana would not be possible. Nor is it a purely substantial, characterized awareness, because if it were, there could be no momentary consciousness arising from causes and conditions. Therefore, these two are a union. From the aspect of the self-luminous nature of the essence, it is called luminosity, or from the aspect of non-emptiness, it is called self-arisen wisdom. It is the blueprint of all wisdom, clear and without grasping, empty and self-luminous. The self-radiance of emptiness is unimpeded. Now, when we see the face of awareness, although we do not fixate on any characteristics, its clear radiance does not separate from the essence of emptiness, so the two cannot be distinguished. Therefore, when the original self-arisen wisdom, together with the habitual tendencies of the two obscurations, is purified and becomes the self-arisen wisdom of the Buddha, it is called being contained within the Dharmadhatu. It knows all aspects of 'as it is' and 'how many' simultaneously without discrimination. All phenomena have never deviated from the self-arisen wisdom of the Dharmadhatu, but beings are obscured by the illusion of self-appearance, failing to realize this truth, and grasping at duality, thus possessing the two obscurations, and being tormented by karma, afflictions, and suffering. For all beings in the boundless Dharmadhatu, the Buddha has impartial great compassion, constantly benefiting them. Like a wish-fulfilling jewel, without conceptual thought or effort, the Buddha's activity constantly benefits all beings encompassed by the ten directions and three times, its vastness as boundless as space and the Dharmadhatu. The immeasurable qualities of the Buddha...

---

4-3-69a བགྲང་ལས་འདས་པའང་ཉི་དང་ཟེར་བཞིན་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་དངོས་པོ་རྣམ་ཤེས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་གཉིས་ཆོས་ལས་འདས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གདུལ་བྱ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་འཇུག་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རིམ་ཅན་དུ་འཇུག་པ་ལས་འོས་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གསུམ་རིམ་བྱུང་གི་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་འཇུག་པས་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །སྣང་ཚུལ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དུ་མ་དང་སྐད་ཅིག་མར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། འདི་ལའང་མཚུངས་ཏེ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་འཇུག་ཡུལ་རིམ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དང་། ཁམས་དབང་བསམ་པ་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་དུ་མ་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་མེད་དོ། ། 24-3-69b དེ་ལྟ་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་མ་ཟད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འགྱུར་སྙམ་ན། རྣམ་ཤེས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་མཚན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན་དེ་དང་དེའི་མཚན་མ་སོ་སོར་མི་སྣང་བ་མེད་པས། དེ་དག་སྣང་ཚུལ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་འགྱུར་གྱི། རྟག་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐ་སྙད་དུའང་མཚན་མར་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་དང་ཐ་དད་མེད་པས་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་བརྟག་པ་ཡིན་ལ། བཏགས་པ་ལྟར་དོན་དུ་མི་གནས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཡེ་ནས་མེད་པའམ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་རྟག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་ཏེ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཡོད་ན་དེའི་རང་གདངས་འདི་ཡོད་དེ། འདི་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཡོད་མཉམ་མེད་མཉམ་འབྲལ་མི་ཤེས་ཡིན་ 24-3-70a པས། ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཞིག་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཇིག་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་ཞིག་གྱུར་ཀྱང་། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་འཇིག་པ་མེད། །ཅེས་དང་། དབང་མདོར་བསྟན་དུ། ཇི་ལྟར་ཟངས་ཀྱི་དྲི་མ་ནི། །བཅུད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཉམས་པར

【現代漢語翻譯】 超越計量的（有情眾生），也如太陽和光芒一般，自性本自具足。它超越了有為法（指由因緣和合而成的現象）如意識，和無為法（指不依賴因緣而存在的現象）如虛空這二元對立，因此被賦予『無為大』的名稱。因此，如果從被調伏者的顯現角度來看，諸佛以三時（過去、現在、未來）來攝受所化有情，其智、悲、力三者的展現只能是漸次的。因此，似乎不得不承認，佛陀的智慧是次第了知三時之所知，其事業的展現也是漸次的。雖然從顯現的角度來看是這樣，但從法性的角度來看，正如法界不會是眾多且剎那變化一樣，這裡也是同樣的道理。智、悲、力的作用對象，如次第的眾生，以及界、根、意樂等區分的諸多方面，實際上並非眾多，而只是一剎那；甚至一個眾生，就其自性而言，也從未存在過。因此，從勝義諦的角度來看，沒有無常和眾多。 如果這樣，不僅是自生智慧，一切法都不會是無常和眾多，而是會變成常和一嗎？如果這樣認為，那麼色蘊等五蘊，以及一切自相之法，在名言中，如果觀察其各自的體性，會發現它們各自的特徵都清晰可見。因此，這些在顯現上是無常和眾多的。然而，常和一的成立是不可能的。自生智慧，就其自性而言，即使在名言中也沒有任何特徵可以成立，它如同法界一般。因此，承認它是常，是因為它與法界無別，是超越三時變遷的平等性，所以才在名言中這樣安立。然而，沒有任何事物如所安立的那樣真實存在。就其自性而言，它從一開始就沒有有、無等戲論，或者說是本來清凈的。因此，它怎麼會變成無常呢？它如同虛空一般。意識是無常的，因為它從因產生，並且是剎那生滅的。自生智慧是常的，如果法性存在，那麼它的自性光明就存在。它與法性是二而無二、不可分離的。因為法性沒有因，所以不是無常的。《金剛心要釋》中說：『如若瓶 разрушится,虛空 не разрушится。如是心若 разрушится,智慧 не разрушится。』《入行論略釋》中說：『如若銅之垢，精華之合 очищает。』

【English Translation】 The numberless (sentient beings) are also like the sun and its rays, spontaneously present in its essence. It transcends the duality of conditioned phenomena (phenomena arising from causes and conditions) such as consciousness, and unconditioned phenomena (phenomena not dependent on causes and conditions) such as space, hence it is given the name 'Unconditioned Greatness'. Therefore, if viewed from the perspective of those to be tamed, the Buddhas' engagement with beings to be tamed, encompassing the three times (past, present, future), and the manifestation of their wisdom, compassion, and power, can only be gradual. Thus, it seems one must acknowledge that the Buddhas' wisdom gradually knows the knowable of the three times, and their activities are also gradual. Although this is how it appears, from the perspective of the nature of reality, just as the Dharmadhatu (the realm of reality) is not multiple and momentary, the same applies here. The objects of wisdom, compassion, and power, such as gradual sentient beings, and the various aspects distinguished by realms, faculties, and intentions, are actually not multiple, but only a single moment; even a single sentient being, in terms of its essence, has never existed. Therefore, from the perspective of ultimate truth, there is no impermanence and multiplicity. If so, wouldn't not only self-arisen wisdom but all phenomena become not impermanent and multiple, but permanent and one? If one thinks so, then the five skandhas (aggregates) such as form, and all phenomena of self-characteristics, in conventional truth, if one examines their respective natures, one will find that their respective characteristics are clearly visible. Therefore, these appear as impermanent and multiple. However, the establishment of permanence and oneness is impossible. Self-arisen wisdom, in terms of its own nature, has no characteristics that can be established even in conventional truth; it is like the Dharmadhatu. Therefore, acknowledging it as permanent is because it is inseparable from the Dharmadhatu, it is the equality that transcends the changes of the three times, so it is established as such in conventional truth. However, nothing exists in reality as it is established. In terms of its own nature, it has no elaborations of existence, non-existence, etc., from the very beginning, or it is primordially pure. Therefore, how could it become impermanent? It is like space. Consciousness is impermanent because it arises from causes and is momentary. Self-arisen wisdom is permanent; if the nature of reality exists, then its self-radiance exists. It and the nature of reality are two but not two, inseparable. Because the nature of reality has no cause, it is not impermanent. The Vajra Essence Commentary says: 'If a vase is destroyed, space is not destroyed. Likewise, if the mind is destroyed, wisdom is not destroyed.' The Condensed Empowerment says: 'Just as the impurities of copper are cleansed by the combination of essence.'

---

་འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡོད་ཉིད་ཉམས་པ་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ནི། །སྟོང་ཉིད་སྦྱོར་བས་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཉམས་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་དཔེར་མཛད་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སྔགས་སུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས། སྲིང་མོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར། ནམ་མཁའ་གང་ལ་ 24-3-70b མེ་འབར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་མེ་དེས་ཚིག་པར་མི་ནུས་སོ། །སྲིང་མོ་དེ་བཞིན་དུ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་ཡང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང་། མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོད་ཕན་ཆད་ཆོས་དབྱིངས་རང་འོད་གསལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྲུབ་ཀྱི། སྟོང་རྐྱང་རིག་རྐྱང་གི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་གྱི། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་དེ་སྲིད་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་རྙེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ 24-3-71a ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་མཉམ་པར། །རང་བྱུང་བས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་པ་གཟིགས། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་དང་། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཡེ་ཤེས་གཞན་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། །འདུས་བྱ

【現代漢語翻譯】 འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡོད་ཉིད་ཉམས་པ་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ནི། །སྟོང་ཉིད་སྦྱོར་བས་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཉམས་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་དཔེར་མཛད་ནས་གསུངས་སོ། །——就像鍊金術的比喻一樣，（上師）這樣說道：雜染會改變，但本性不會退轉，無垢的本性真實存在；同樣，心的雜染通過空性的結合而改變，但（心的）智慧本性不會退轉，無垢的本性真實存在。 དེ་ནི་སྔགས་སུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དང་། ——這不僅在密法中如此，在共同的大乘中也是這樣說的。《無盡慧經》中說：『識是不恒常的，智慧是恒常的。』 ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ——《華嚴經》中說：『即使許多世界被不可思議的火焰焚燬，虛空也不會被毀滅，自生智慧也是如此。』 འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས། སྲིང་མོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར། ནམ་མཁའ་གང་ལ་ མེ་འབར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་མེ་དེས་ཚིག་པར་མི་ནུས་སོ། །སྲིང་མོ་དེ་བཞིན་དུ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་ཡང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང་། ——《文殊師利遊戲經》中說：『姐妹們，例如，無論何處虛空燃起火焰，虛空都不會被火焰燒燬。姐妹們，同樣，無論自性光明的心出現暫時的煩惱，自性光明的心也不會被暫時的煩惱所染污。』 མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། ——彌勒怙主也說：『心的自性光明，如虛空般不變。』 དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོད་ཕན་ཆད་ཆོས་དབྱིངས་རང་འོད་གསལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྲུབ་ཀྱི། སྟོང་རྐྱང་རིག་རྐྱང་གི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །——因此，只要有心存在，法界自性光明，自生智慧就是心的法性，因為心是明空雙運的，不存在單獨的空或單獨的明的心。 སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་གྱི། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་དེ་སྲིད་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །——在證悟心之法性的瑜伽士面前，八識都顯現為智慧，不存在與法性相異的心，如果存在，那就不是法和法性了。 རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་རྙེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །——通過理證也能成立，因為用勝義諦的智慧觀察時，不可能找到空性之外的其他法。 དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་མཉམ་པར། །རང་བྱུང་བས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་པ་གཟིགས། །ཞེས་དང་། ——同樣，在證悟如來藏法界的聖者面前，不會見到與法界相異的法。《菩薩藏經》中說：『諸法平等性，以自生而證，因此現證悟，如來見平等。』 བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་དང་། ——《菩提分法經》中說：『文殊，誰見到一切法無不平等，無二且不可分，這就是正確的見地。』 དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཡེ་ཤེས་གཞན་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ——《生信力經》中說：『智慧並非與煩惱的自性相異，煩惱的自性即是智慧。』 ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། །འདུས་བྱ ——《虛空藏經》中說：『識與智慧二者見平等，』

【English Translation】 འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡོད་ཉིད་ཉམས་པ་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ནི། །སྟོང་ཉིད་སྦྱོར་བས་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཉམས་མེད། །དྲི་མེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་དཔེར་མཛད་ནས་གསུངས་སོ། །——Like the analogy of alchemy, (the master) said: 'Impurities change, but the nature does not degenerate; the stainless nature truly exists. Similarly, the impurities of the mind change through the union with emptiness, but the wisdom nature (of the mind) does not degenerate; the stainless nature truly exists.' དེ་ནི་སྔགས་སུ་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡང་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དང་། ——This is not only said in the tantras, but also in the common Mahayana. The Inexhaustible Intellect Sutra says: 'Consciousness is impermanent, wisdom is permanent.' ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ——The Avatamsaka Sutra says: 'Even if many realms are burned by inconceivable fires, the sky will not be destroyed; likewise is self-born wisdom.' འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས། སྲིང་མོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར། ནམ་མཁའ་གང་ལ་ མེ་འབར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་མེ་དེས་ཚིག་པར་མི་ནུས་སོ། །སྲིང་མོ་དེ་བཞིན་དུ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་ཡང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང་། ——The Manjushri's Play Sutra says: 'Sisters, for example, wherever fire burns in the sky, the sky cannot be burned by that fire. Sisters, likewise, even if temporary afflictions arise in that which is naturally luminous, that which is naturally luminous cannot be completely afflicted by those temporary afflictions.' མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་གསུངས། ——Lord Maitreya also said: 'Whatever is the luminous nature of the mind, that is immutable like the sky.' དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོད་ཕན་ཆད་ཆོས་དབྱིངས་རང་འོད་གསལ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྲུབ་ཀྱི། སྟོང་རྐྱང་རིག་རྐྱང་གི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །——Therefore, as long as there is mind, the self-luminous, self-born wisdom of the Dharmadhatu is the nature of that mind, because the mind is established as the union of clarity and emptiness, and there is no such thing as a mind that is merely empty or merely clear. སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་གྱི། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞིག་མི་སྲིད་དེ་སྲིད་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །——In the presence of yogis who have realized the nature of mind, all eight consciousnesses appear as wisdom, and there is no mind that is different from the nature of reality; if there were, it would not be dharma and the nature of dharma. རིགས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཞན་རྙེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །——It is also established by reasoning, because when examined with the wisdom of ultimate truth, it is impossible to find another phenomenon other than emptiness. དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་མཉམ་པར། །རང་བྱུང་བས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉམ་པ་གཟིགས། །ཞེས་དང་། ——Similarly, in the view of the noble ones who have realized the Dharmadhatu of Suchness, no phenomenon is perceived as being different from the Dharmadhatu. The Bodhisattva Pitaka says: 'All dharmas are equally equal, realized by self-arising. Therefore, perfectly enlightened, the Tathagatas see equality.' བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་དང་། ——The Sutra Teaching the Aspects of Enlightenment says: 'Manjushri, whoever sees all phenomena as non-unequal, non-dual, and indivisible, this is the correct view.' དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཡེ་ཤེས་གཞན་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ——The Increasing the Power of Faith Sutra says: 'Wisdom is not different from the nature of afflictions; the nature of afflictions is wisdom.' ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མཐོང་། །འདུས་བྱ ——The Akashagarbha Sutra says: 'Consciousness and wisdom are seen as equal.'

---

ས་མི་གནས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མིན། །འགྲོ་བའི་སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་འདྲར་མཐོང་བ། །དེ་ནི་སེམས་དཔའི་བརྫི་བ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སོ། །གང་གིས་ཡང་དག་ཉིད་ཤེས་ན། །དེ་དག་དངོས་པོ་མི་འཇིག་ཅིང་། །དངོས་པོ་དག་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་དང་། སྙིང་པོ་བསྟན་ 24-3-71b པ་ལས། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲོལ་སྒྲ་རྗེས་འགྲོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་མ་སྨད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ནི། །ཆགས་ལས་རབ་འདས་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སེམས་ནི་སྔོན་ནས་བཅིངས་བར་མ་གྱུར་ཏེ། །སེམས་རྒྱུན་འདི་དག་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གྲོལ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཤེས། །ཤེས་ནས་རྣམ་གྲོལ་ཉམས་པ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཡིན། །སེམས་ཀྱང་རྣམ་དག་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞིང་། །རྙོགས་མེད་འགྲོ་བ་ཀུན་དང་མ་འདྲེས་པར། །གང་གིས་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་དང་། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ནི། །ཕྱིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་རང་བཞིན་འོད་ 24-3-72a གསལ་བ། །བདག་མེད་ཆོས་རྣམས་དེ་ཡིས་རྣམ་རིག་ན། །དེ་ལ་ནམ་ཡང་སྡོམ་པ་མེད་མི་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དེས་ནི་ཡང་དག་ངེས་པར་རྟོགས། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྣམ་རོལ་ལས། འཇམ་དཔལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། མ་འགག་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་བར་བདག་གིས་རྟོགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་བདག་གིས་རྟོགས་སོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཆེ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཞིང་། །རྣལ་འབྱོར་ཉིད་དབྱིངས་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པ། །མཉམ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འདུད། །ཅེས་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། མདོར་ན། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་ཅི་ 24-3-72b སྟོན་ཀྱང་རུང་། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འབབ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ

【現代漢語翻譯】 不住于地，不和合，視眾生之心如幻象，此乃菩薩之無偽行。 一切諸法即是佛，誰能如實知曉，彼等事物不壞滅，亦不住於事物中。 于《心要》中開示：心之自性本即光明，如是知曉，故以心之剎那智慧，現證無上正等覺，稱為圓滿成佛。 聲聞之解脫，隨聲而行；緣覺之生起，依于緣起；諸佛母之解脫，超越貪慾，無垢如虛空。心本無縛，心流自性解脫，如是解脫，如實知曉，知曉后解脫，無有退失。 于現今佛陀現前安住之三摩地中：佛陀之菩提，乃由心所證悟；心亦清凈，自性光明，無有混濁，不與眾生相雜，誰能知曉，便能圓滿證得無上菩提。 于《三摩地王經》中：知曉心之自性，智慧亦將由此生起。 本體空性，自性光明，無我諸法，如是了知，則永無戒律之束縛與改變，如是彼能如實證悟。 于《文殊師利遊戲經》中：文殊師利，一切眾生之煩惱，皆安住于智慧與解脫中，安住於法界中，彼等不生、不滅、不變，我已證悟。煩惱之自性為何，我也已證悟。 于續部中亦云：心之自性，法界廣大如虛空，諸法清凈，本自光明，瑜伽士之境界，超越言思，平等性于菩提心中恒常頂禮。 于論典中亦云：除法界之外，別無他法。如是宣說。總而言之，于《寂靜調伏神變三摩地經》中：文殊師利，如來無論宣說什麼法，一切諸法皆趨向大乘，歸於大乘，成就一切智智。 成就一切智智。

【English Translation】 Not dwelling on the ground, not uniting, seeing the minds of beings as illusions, this is the unfeigned conduct of a Bodhisattva. All dharmas are Buddha, whoever truly knows, those things are indestructible, and do not dwell in things. In the Essence Teaching: Knowing that the nature of mind is inherently luminous, therefore, with the wisdom of a single moment of mind, one manifestly realizes the unsurpassed perfect enlightenment, which is called complete Buddhahood. The liberation of the Hearers follows sound; the arising of the Solitary Buddhas depends on conditions; the liberation of the Mothers of the Buddhas transcends desire, immaculate like the sky. The mind is originally unbound, the mindstream is naturally liberated, as is liberation, truly knowing, knowing liberation, there is no falling away. In the Samadhi where the present Buddha dwells manifestly: The Bodhi of the Buddha is realized by the mind; the mind is also pure, its nature luminous, without turbidity, not mixed with beings, whoever knows, will fully attain supreme Bodhi. In the King of Samadhi Sutra: By knowing the nature of the mind, wisdom will also arise from it. Essence emptiness, nature luminosity, selfless dharmas, thus knowing, there will never be the bondage or change of precepts, thus he truly realizes. In the Play of Manjushri Sutra: Manjushri, the afflictions of all sentient beings abide in wisdom and liberation, abide in the Dharmadhatu, they are unborn, unceasing, unchanging, I have realized. I have also realized what the nature of afflictions is. It is also said in the Tantra: The nature of mind, the Dharmadhatu is vast like the sky, all dharmas are pure, inherently luminous, the realm of the yogi, beyond words and thoughts, constantly prostrating to equanimity in the Bodhicitta. It is also said in the treatises: There is no dharma other than the Dharmadhatu. Thus it is said. In short, in the Sutra of the Samadhi of Peaceful Subduing Miraculous Transformation: Manjushri, whatever dharma the Tathagata teaches, all those dharmas tend towards the Mahayana, converge on the Mahayana, accomplish the omniscient wisdom. Accomplish the omniscient wisdom.

---

་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོར་སེམས་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་ཅན་འདི་རང་རིག་པས་མྱོང་གི རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟོགས་ལ། བུམ་སོགས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་ཅན་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དུ་མར་སྣང་བ་དེ་གཞན་རིག་གིས་ཤེས་ཀྱི། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་དང་། དུ་མའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་མཐུན་པར་ཇི་ཙམ་གོ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་ན། དེ་དག་གི་དོན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་འདི་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་ 24-3-73a ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་ནི་མུ་སྟེགས་པར་གྱུར་ཏེ་ཤི་ཡང་བླའོ། །ཞེས་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་སྐུ་དང་། མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་དང་།རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། ཤའི་སྐུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྟོས་ཤིག །ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བས་ནི། ཤིང་གི་ཕུང་པོར་འབར་བ་འདི་ལ་ལྕེས་ཀུན་ནས་རེག་པར་བྱས་ཏེ་ཤི་ཡང་བླའི་ཚིག་དེ་མཉན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་རྗེས་སུ་འདོམས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉུག་མ་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པའི་སྐོར་འདི་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལ། བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་གེའི་བློས་བསྐལ་པར་དཔྱད་ཀྱང་ཆ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་ཤིང་། ལེགས་པར་རྟོགས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གཞུང་ཀུན་གྱི་ཟབ་གནད་མཐའ་དག་འགྲོལ་ནུས་པའི་ངོ་མཚར་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ན་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཨུ་དུམ་ཝ་རིའི་མེ་ 24-3-73b ཏོག་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་གཞུང་གསལ་བར་མཛད་པའི་རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ལུས་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ་ཕུལ་ཡང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་འཚོ་བ་ནུས་དཀའ་ན་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། དེའི་ཕྱིར་ན་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གྲལ་མཐར་སྐྱེས་པའི་དམན་པ་བདག་གིས་ཀྱང་༧ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་རྣམས་བཀའ་བསྡུའི་ཚུལ་དུ་རང་བློས་གང་དཔོགས་ཀྱིས་གཞུང་གཅིག་ཏུ་སྒྲིགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་འདི་ལ་གོང་འོག་གི་ཚིགས་བཅད་དང་། བར་སྐབས་མཚམས་སྦ

【現代漢語翻譯】 爲了獲得知識，爲了獲得一切智智，因此進入。 蔣揚欽哲，因此，在那個佛土中，沒有建立不同的乘。'正如所說，所有經續的意圖都歸於一個。對於那些不理解的眾生來說，這個自性生滅的心是由自知來體驗的。雖然自生的智慧以法性的方式存在，但他們並不理解。花瓶等事物是生滅的，並且顯現為各種各樣的多，這是由他知來了解的。他們不瞭解無生滅，以及多的自性是空性。因此，佛陀的教法是爲了與被調伏者的智慧相符，因此，他所教導的法與他們所理解的程度相符。這些教法的意義歸結為二諦，而二諦無別的究竟果位，即佛陀的智慧身，就這樣成就了，這應該被理解為究竟的真實。 此外，薄伽梵在經中說：'比丘，一個具有圓滿戒律的人，如果他說如來不是無為法，而是有為法，那麼他已經變成了外道，寧願死去。'還有，'種姓之子，現在看看如來的常身、不壞身、金剛身、非肉身和法身！'還有，'如果有人說如來是無常的，寧願用舌頭接觸燃燒的木柴堆而死去，也不要聽那句話！'他這樣勸誡道。因此，對本初光明之義的這些研究非常深刻和廣闊。如果缺乏傳承的口訣，即使花費無數劫的時間用分別念來研究，也無法理解哪怕是一點點。如果能很好地理解，就能解開大乘因果之道的全部深奧之處。這是無與倫比的偉大之法，在世間難以出現，就像優曇婆羅花的火焰一樣。爲了闡明這樣一部論典，即使將身體粉碎成塵埃來供養給歷代持明傳承的聖者們，也難以報答他們的恩德，更不用說其他人了。因此，我這個出生在寧瑪派末流的卑微之人，也以全知上師的教言為基礎，以結集的方式，盡我所能地將它們整理成一部論典。在這種方式中，上下章節和中間的連線...

【English Translation】 'To gain knowledge, to gain the all-knowing wisdom, therefore to enter. Jampal, therefore, in that Buddha-field, there is no establishment of different vehicles.' As it is said, the intention of all sutras and tantras converges into one. For those sentient beings who do not understand, this mind, which is by nature subject to arising and ceasing, is experienced by self-awareness. Although self-born wisdom exists as the nature of reality, they do not understand it. Vases and other phenomena are subject to arising and ceasing, and appear as various multiplicities, which are known by other-awareness. They do not know that there is no arising and ceasing, and that the nature of multiplicity is emptiness. Therefore, the Buddha's teachings are taught in accordance with the intelligence of those to be tamed, so the Dharma he teaches corresponds to the extent they understand. The meaning of these teachings is summarized into the two truths, and the ultimate result of the inseparability of the two truths, which is the wisdom body of the Buddha, is thus accomplished, which should be understood as the ultimate truth. Furthermore, the Bhagavan said in the sutra: 'Bhikkhus, a person with perfect discipline, if he says that the Tathagata is not unconditioned, but conditioned, then he has become a heretic, it is better to die.' Also, 'Son of lineage, now look at the Tathagata's permanent body, indestructible body, vajra body, non-flesh body, and Dharma body!' Also, 'If someone says that the Tathagata is impermanent, it is better to touch a burning pile of wood with one's tongue and die, than to listen to that word!' He thus admonished. Therefore, these studies on the meaning of primordial luminosity are very profound and vast. If one lacks the oral instructions of the lineage, even if one spends countless eons studying with conceptual thought, one will not be able to understand even a fraction of it. If one can understand it well, one can unravel all the profound points of the Great Vehicle's path of cause and effect. This is the unparalleled great Dharma, difficult to arise in the world, like the flame of the Udumbara flower. To clarify such a treatise, even if one were to pulverize one's body into dust to offer to the assembly of vidyadhara lineage holders, it would be difficult to repay their kindness, let alone others. Therefore, I, a humble person born at the end of the Nyingma school, have also, based on the words of the omniscient lama, in the manner of a compilation, organized them into a single treatise to the best of my ability. In this way, the upper and lower chapters and the intermediate connections...

---

ྱོར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རེ་གཉིས་དང་ལུང་འདྲེན་ཆ་ཤེས་མ་བསྣན་ཐབས་མེད་ཙམ་ལས། རང་བློའི་ཀུན་རྟོག་གིས་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་བཅོས་བསླད་བྱས་མེད་པ་ནི་གསུང་ཟིན་གྱི་ཕྱག་བྲིས་དངོས་དཔང་པོར་ཆེ་ནའང་།འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་ཐུགས་ལ་ཤར་བའི་གསུང་ཟིན་ཤོག་ཚར་མང་བ་དང་། དེ་ཡང་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་གསོས་ཙམ་དུ་དོན་གནད་ཀྱི་རྩ་ཐོ་ཙམ་ལས་རྒྱས་སྤྲོས་མ་གནང་བས་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་གོ་དཀའ་ཞིང་། རང་བློ་སྐྱེས་སྦྱང་གི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ན་ཕྲ་བའི་རྒྱུས་གོང་འོག་ནོར་འཁྲུགས་དང་། སྐབས་འཆོལ་བ་སོགས་ནི་ཅི་རིགས་ཡོད་ 24-3-74a མཆི་བས། ཆོས་རྗེ་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཟབ་མོའི་གནས་ལ་སྤོབས་པ་དགེ་བའི་རྡོ་རྗེའི་མཆེད་པོ་རྣམས་ནས་ཞིབ་གཟིགས་ཀྱིས་འཆོས་པར་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ཉིད་སྔ་འགྱུར་བའི་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་རྣམས་ནས་ཕ་ནོར་བུ་བདག་གི་ཚུལ་དུ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བདག་གིར་བཞེས་ནས་སྣོད་མིན་ལ་གསང་ཞིང་།སྣོད་ལྡན་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་། རྩ་བ་འདི་ལས་འཕྲོས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཆ་རྣམས་མི་ཉམས་ལ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཐུགས་ཁུར་གཞེས་པར་ཅིས་ཀྱང་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། དེ་ལྟར་མཛད་ན་མདོ་གཞུང་སོགས་རྒྱ་ཆེ་དཔུང་འཐུག་རྣམས་ལ་འཆད་ཉན་སྐུ་ཚེ་རིལ་པོར་བསྐྱལ་བ་ལས་དོན་དང་དགོས་པ་ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ། མདོ་དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་ཐུགས། །རྟོགས་ནས་གང་ལ་གསལ་བྱེད་པ། །དབང་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་དེ་དབང་བསྐུར། །ཞེས་དང་། སྙིང་པོའི་དོན་རིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། །བྱིན་བས་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བས་བཤད་མི་རྫོགས། ། 24-3-74b དཀར་པོ་མཐར་ཐུག་བསོད་ནམས་ཀུན། །སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་དང་འདྲ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་གཅིག་བསྐྱེད་པ། །ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ཙམ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་འཛིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་མཚུངས་པ་མེད་པའི་མཆོད་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དོན་དང་ལྡན་པའི་དམ་པ་ལ། །དུས་གསུམ་དུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ན་བཞུགས་པ་ཡི། །བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་ཀུན་བྱོན་ནས། །སྔགས་དང་འདུན་པས་ཕྱག་མཛད་དོ། །ཞེས་དང་། གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་གསང་འཛིན་པ། །ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་རྟ་ལ་འདུག་སྤྱོད་པ། །དེ་ཡི་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཞན་མེད་ན། །དེ་ཡི་རྟ་སྟེགས་རྒྱལ་བའི་དབུས་བཀུར་མཛད། །ཅེས་དང་། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། གང་གིས་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་པ་པོ་མཐོང་རེག་པ་དང་། །ལེགས་པར་དྲན་དང་མིང་ཙམ་ངེས་པར་ཐོས་པ་དང་། །དད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ཞིག་འཛིན་པ་དག །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་འདྲར་བལྟ་

【現代漢語翻譯】 除了必須加入一兩個明確的詞語和引用部分知識外，我沒有用自己的想法來修改或歪曲任何詞語。這可以由已完成的手稿作為證據來證明。然而，我經常會突然想到一些已完成的手稿，而且因為這些只是爲了我自己的安慰而作的要點記錄，沒有詳細闡述，所以措辭非常簡潔，難以理解。由於我天生缺乏學習能力，因此可能會出現上下顛倒或不合時宜的情況。 因此，我懇請從Chosje Panchen Lama（法王班禪喇嘛）的教言中誕生，並對深奧的知識充滿信心的格西多杰（善妙金剛）的同修們仔細審查並糾正它。也請Nyingma（寧瑪派）的偉大的教法持有者們像對待珍貴的傳家寶一樣珍惜和擁有這個深奧的教法，對不合格者保密，並向合格者廣泛傳播。我懇請你們打開由此根本教法衍生出的成百上千善說之門，並承擔起讓這個世界的詞語和意義 दोनों (藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思) 都不衰退反而增長的重任。如果你們這樣做，我認為這比花費一生來研究大量的經文更有意義和必要。在《總集經》（mDo dgongs pa 'dus pa）中說：諸佛的秘密心，領悟後向誰闡明，即為一切灌頂之最，三界皆授予彼灌頂。僅僅瞬間領悟其精髓，其加持的功德，諸佛也無法說完。 所有最純潔、最究竟的功德，猶如指甲上的塵土。僅僅生起一個金剛之心，就如大地一般廣大。經中還說，持有這種智慧的人是世間無與倫比的供養處。經中說：對於具有意義的聖者，在過去、現在和未來的一切時間裡，十方剎土中的所有善逝諸佛都會顯現，以咒語和敬意來禮敬他。無論誰持有金剛之心秘密，騎乘或使用馬等交通工具，如果他沒有其他事情要做，那麼他的坐騎和座位都應受到諸佛的尊敬。在《秘密集續》（gSang ba 'dus pa'i rgyud phyi ma）中說：無論誰看到、觸控、憶念、聽到名字，甚至僅僅相信或持有其一部分，都應被視為金剛菩提。

【English Translation】 Apart from adding a word or two of clarification and quoting partial knowledge where unavoidable, I have not altered or distorted any words with my own conceptualizations. This can be attested to by the actual completed manuscripts. However, I often have sudden thoughts of completed manuscripts, and since these are merely keynotes for my own comfort, they are not elaborated upon, so the wording is very concise and difficult to understand. Due to my innate lack of learning ability, there may be instances of top-down confusion or inappropriateness. Therefore, I implore the fellow practitioners of Geshe Dawa Dorje (Virtuous Vajra), who was born from the teachings of Chosje Panchen Lama (Dharma Lord Panchen Lama) and is confident in profound knowledge, to carefully review and correct it. Also, please may the great upholders of the Nyingma (Ancient) teachings cherish and possess this profound Dharma like a precious heirloom, keeping it secret from the unqualified and spreading it widely to the qualified. I implore you to open hundreds of doors of well-spoken words derived from this root text, and to take on the responsibility of ensuring that the words and meanings दोनों (藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，both) do not decline but increase in this world. If you do so, I think it is more meaningful and necessary than spending a lifetime studying vast scriptures. In the 'Compendium of Intentions Sutra' (mDo dgongs pa 'dus pa) it says: The secret heart of the Buddhas, having realized, to whom it is clarified, is the supreme of all empowerments, the three realms all bestow that empowerment. Even a moment of understanding its essence, the qualities of its blessing, the Buddhas cannot finish speaking. All the purest, most ultimate merit, is like the dust on a fingernail. Merely generating one vajra heart, is as vast as the great earth. It is also said that such a knowledge holder is an unparalleled object of offering in the world. It says: To the holy one who possesses meaning, at all times in the past, present and future, all the Sugata Buddhas who dwell in the ten directions will appear, and pay homage with mantras and reverence. Whoever holds the secret vajra heart, rides or uses vehicles such as horses, if he has no other business to do, then his mount and seat should be honored by the Buddhas. In the 'Later Tantra of the Guhyasamaja' (gSang ba 'dus pa'i rgyud phyi ma) it says: Whoever sees, touches, remembers, hears the name, or even just believes or holds a part of it, should be regarded as a vajra bodhi.

---

དེ་ལ་རྟག་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དོན་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་སྟོན་ཕྱིར། །རང་སྣང་རིག་པས་ 24-3-75a མངོན་བྱས་པ། །རིག་འཛིན་མཆོག་དེ་ལྷུན་གྲུབ་པའི། །ཏིང་འཛིན་ནུས་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱང་། །ས་སྦྱང་སེམས་དཔས་བསྐྱོད་དུ་མེད། །བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག །རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལུང་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་བྱང་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་གསུངས་ཤིང་། དེར་མ་ཟད་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་དེ། མདོ་དགོངས་འདུས་ལས། སྙིང་པོའི་དོན་ལ་རིག་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱང་། །སེམས་བསྐྱེད་ཙམ་གྱིས་དབུ་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསང་འདི་ལ། །གང་དག་དགའ་ཞིང་འདུན་བསྐྱེད་པ། །གཞན་གྱི་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བར། །ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་མྱུར་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱལ་བ་མཉེས་པའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའང་། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་ཆེན་གསང་བའི་ཚིག་གཅིག་ཙམ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ནི། །སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་བསམ་ཡས་དང་། །རྒྱལ་བ་མཐའ་ཡས་སྲས་བཅས་ལ། །མཆོད་ཡོན་ཚོགས་ཆེན་སྤེལ་བས་ནི། །འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཅི་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་འདི་ཤེས་པས། །རྒྱལ་བ་མཉེས་པའི་མཆོག་འདི་ 24-3-75b ཡིན། །ཞེས་གསུངས། མདོར་ན། ཧེ་རུ་ཀ་གལྤོ་ལས། སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་འདིར་གྱུར་ཕྱིན་ཆད་ནི། །ཀློག་གམ་ཡང་ན་སེམས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྒྱུད་ཟབ་མོ་རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ལ། ཁྱད་པར་དེང་སང་གི་དུས་ལྟ་བུར་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་ཏེ། མདོ་ལས། གང་གིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྣམས་དང་། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་བགྲང་དག་ལ། །བསྐལ་པ་གངྒའི་བྱེད་མ་སྙེད། །དེ་སྙེད་བསྐལ་བར་བཀུར་བ་ལས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡི། །དམ་ཆོས་འཇིག་ཚེ་གང་ཞིག་གིས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཆོས་འཇིག་དུས་སུ་ཆོས་འཛིན་པ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རབ་གནས་པ། །ང་ལ་དེས་ནི་མཆོད་པ་བྱེད། །ཅེས་སོགས་དང་། ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་བརྗོད་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི། །བསོད་ནམས་དེ་ཡང་ཚད་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ 24-3-76a མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྨྲས་པ། གདོད་མའི་མགོན་པོའི་ཐུགས་བཅུད་ཨ་མྲྀ་ཏ། །རྟོག་གེ་ངན་པས་རང་བཟོས་མ་བསླད་པའི། །རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་ཞལ་རླང་ཐོལ་ལེ་བ། །དད་བསོད་གསེར་གྱི་ཡོར་གོར་བསྐྱིལ

【現代漢語翻譯】 因此，我恒常頂禮！』 如是說。僅僅是對如此甚深的意義生起信心，在《金剛鏡》（Dorje Melong）中說：『爲了展示自明智慧的傳承，自顯現由覺性所顯現。證悟者殊勝的任運成就，即使沒有禪定的力量，也不是通過地道修持的心靈所能動搖的。與善逝（Buddha，如來）的境界相同，是覺性之士獲得傳承。』 如是說，與不退轉的菩薩等具有同等福分。不僅如此，僅僅是生起信心，其利益也是無量的。《總集經》（Do Gong Due）中說：『對於心髓的意義，即使沒有覺性的力量，僅僅是生起菩提心，也能壓倒中觀。』 又說：『對於諸佛的秘密，無論誰歡喜並生起渴望，就不會有其他的障礙，無論如何渴望，都能迅速獲得。』 又說，成為令諸佛歡喜的殊勝方法，在同一續部中說：『僅僅通達大乘秘密的一句話，勝過以無量聲聞和無量佛陀及其眷屬，進行廣大供養的十萬倍。為何通達大乘能令諸佛歡喜？這是殊勝之因。』 總而言之，《黑魯嘎·嘎波》（Heruka Galpo）中說：『一旦成為身語意金剛的瑜伽士，無論是誦讀還是憶念，都將變得如同金剛持（Vajradhara，金剛總持）。』 如同在甚深續部中廣說的那樣。特別是像當今這樣的時代，持有如此殊勝的佛法，其福德是無量的。《經部》中說：『無論誰對千佛和無數億佛，在恒河沙數劫中進行供養，不如在末法時期，有人日夜受持世間怙主（Lokapala，護世者）所說的正法，此人的福德更為殊勝。在末法時期受持佛法，等同於供養過去的一切諸佛和安住于佛陀智慧者，以及供養我。』 又說：『正如無論如何講述億萬劫，佛陀的智慧是無邊無際的，同樣，受持如來正法的福德也是沒有限量的。』 如同在一切經續中廣說的那樣。 我如是說：原始怙主（Primordial Protector，原始佛）的心髓精華甘露（Amrita，不死之藥），未被惡劣的分別念所染污，證悟者傳承的清新氣息，以信心和福德的金瓶盛滿。

【English Translation】 Therefore, I constantly prostrate! ' Thus it is said. Even just having faith in such profound meaning, in the 'Vajra Mirror' (Dorje Melong) it says: 'In order to show the lineage of self-aware wisdom, self-manifestation is manifested by awareness. The spontaneously accomplished supreme vidyadhara (Rigdzin, 持明), even without the power of samadhi (tingdzin, 禪定), cannot be shaken by the mind that practices the bhumis (sa, 地) . The same as the realm of the Sugata (Buddha, 如來), it is the one who receives the transmission of awareness.' Thus it is said, having the same merit as the non-returning Bodhisattva (Byangsem, 菩薩) and others. Not only that, even just generating aspiration, its benefits are immeasurable. In the 'Collected Meanings Sutra' (Do Gong Due) it says: 'For the meaning of the essence, even without the power of awareness, just generating bodhicitta (semkye, 菩提心) can overwhelm Madhyamaka (Uma, 中觀).' It also says: 'For the secret of the Buddhas, whoever rejoices and generates desire, there will be no other obstacles, and however they desire, they will quickly attain it.' It also says that it becomes the supreme method to please the Buddhas, in the same tantra it says: 'Just understanding one word of the Great Vehicle's secret, is ten million times better than making great offerings to countless Shravakas (Nyen Thoe, 聲聞) and countless Buddhas and their retinues. Why does understanding the Great Vehicle please the Buddhas? This is the supreme cause.' In short, in the 'Heruka Galpo' it says: 'Once you become a yogi (naljor, 瑜伽士) of body, speech, and mind vajra (dorje, 金剛), whether you recite or remember, you will become like Vajradhara (Dorje Chang, 金剛持).' As it is widely said in the profound tantras. Especially in times like today, holding such a particularly excellent Dharma (Cho, 法), its merit is immeasurable. In the Sutra it says: 'Whoever makes offerings to a thousand Buddhas and countless billions of Buddhas, for as many kalpas (kalpa, 劫) as there are sands in the Ganges, it is better to hold the sacred Dharma spoken by the protector of the world (jigten gon, 世間怙主) day and night when the Dharma is declining, the merit of that person is particularly excellent. Holding the Dharma in the time of the Dharma's decline, is the same as making offerings to all the Buddhas of the past and those who abide in the wisdom of the Buddhas, and making offerings to me.' It also says: 'Just as no matter how many billions of kalpas are spoken of, the wisdom of the Buddhas is endless, similarly, the merit of holding the sacred Dharma of the Tathagata (Deshek, 如來) is also limitless.' As it is widely said in all the Sutras and Tantras. I say: The heart essence nectar (Amrita, 不死之藥) of the primordial protector (Gonpo, 怙主), not defiled by evil thoughts, the fresh breath of the lineage of vidyadharas (Rigdzin, 持明), filled with the golden vase of faith and merit.

---

་འདིའོ། །དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །འོད་གསལ་རང་བཞིན་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས། །གཟོད་ནས་བྲི་གང་བྲལ་བ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །རང་ཞལ་མཇལ་རྣམས་གདོད་མའི་གྲོལ་སར་གཤེགས། །སྣང་སྲིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་བའི་ལུང་། །གཉིས་སྣང་རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་ངོར་མི་འཛའ་ཡང་། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་ངོར་མངོན་སུམ་ཉིད། །མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པས་མི་བསླུ་འདི་ཚད་མ། །གནས་ཚུལ་ཀ་ནས་དག་པས་གྲོལ་ས་དང་། །སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་བ་བྱུང་བས་འཁོར་བ་གྲུབ། །དེ་བསལ་ལམ་དང་དེ་མངོན་འབྲས་བུའང་འཐད། །དེ་སླད་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤན་འབྱེད་གཅེས། །རྒྱལ་བས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་བཞིན། །བགྲང་ཡས་ཐེག་པའི་སྒོ་འཕར་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བསྡུ་ན་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་མི་བསླུའི་ཆེད། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞེས་མཁས་རྣམས་བཞེད། །དེ་ཡང་སྣང་བ་ 24-3-76b ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །སྟོང་པ་དོན་དམ་གཤིས་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས། །སོ་སོར་མ་འདྲེས་གྲུབ་མཐའི་ཁས་ལེན་སྐབས། །འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་ན་ཡང་། །མཐར་ཐུག་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཚད་མའི་ངོར། །སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ། །ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་འཕགས་པའི་རྟོགས་རིགས་བཞིན། །ལེགས་པར་ཤེས་ན་དོན་གྱི་མཁས་པ་ཡིན། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་འོད་གསལ་ཁམས། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་ཆེན་འདུས་མ་བྱས། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་མཆོག །གཏན་ལ་འབེབས་པར་མདོ་སྔགས་དགོངས་པ་མཐུན། །རི་རྒྱལ་རྩེ་ནས་རི་ཕྲན་མཐོང་བ་བཞིན། །འདི་དོན་རྟོགས་ན་འོག་མ་ཞར་ལ་ཤེས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་བྲན་ཀུན་འདུ་ལྟར། །མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་སྐྱེལ་སོ་འདི་ཁོ་ན། །གང་ཞིག་གསེར་ལྟ་འདོད་ལ་གསེར་བཞིན་དུ། །མངོན་སུམ་ལམ་བྱེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ། །རྗེས་དཔག་དཔྱད་པ་མང་པོས་ཅི་བྱར་ཡོད། །གཉུག་མའི་གཤིས་ལ་བདེ་བར་ངལ་སོས་ཤིག །སེམས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མངོན་སུམ་ལམ་བྱེད་དཔེ་དོན་ཡེ་ཤེས་མཆོག །རྩོལ་མེད་འདྲེན་པའི་ལམ་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ། ། 24-3-77a གཞན་ལ་འདུག་གམ་ལེགས་པར་སོམས་དང་གསལ། །འོད་གསལ་རང་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་། །ཚེ་འདིར་དབང་བསྒྱུར་མི་སློབ་ཟུང་འཇུག་མཆོག །མངོན་བྱེད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རིང་ལུགས་ཆེ། །ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་ཅིས་མི་མཆོད། །ཚུལ་འདི་ལེགས་རྟོགས་སྲིད་པ་ཐ་མ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེར་བལྟ་བྱར་རྒྱུན་ནས་བསྔགས། །མོས་པ་ཙམ་གྱིས་དབུ་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དེ་སླད་འདི་ལས་དོན་གང་ཆེ་བ་སུ། །འདི་ལྟའི་ཚིག་གཅིག་ཙམ་ཞིག་གོ་བ་ཡི། །དཔྱོད་ལྡན་སྙིང་ལ་དགའ་བ་རྒྱས་པ་གང་། །སྟོང་གསུམ་གསེར་གྱིས་བཀང་བྱིན་དེ་ལྟ་མིན། །རྣམ་དཔྱོད་མིག་བྲལ་ཕལ་ལ་ཆ་ཅི་ཡོད། །མཁྱེན

【現代漢語翻譯】 此乃實相！ 一實相乃萬物之真如。 光明自性本初即是金剛心（藏文：རྡོ་རྗེ་སེམས།，梵文天城體：वज्रसत्त्व，梵文羅馬擬音：Vajrasattva，漢語字面意思：金剛薩埵）。 本自遠離增減是文殊（藏文：འཇམ་པའི་དབྱངས།，梵文天城體：मञ्जुश्री，梵文羅馬擬音：Mañjuśrī，漢語字面意思：妙吉祥）。 親見自性者，皆趨向原始解脫之地。 顯現與輪迴本即原始成佛之見。 二元顯現，于迷亂之識前雖不顯現， 然于無垢智慧之觀照中，則昭然若揭。 此乃終極之量，無可欺惑。 實相本初即凈，故為解脫之境； 顯現之迷亂生起，故成輪迴之相。 斷除迷亂是道，證悟實相是果，此理至極。 是故，辨別基、道、果至關重要。 勝者（藏文：རྒྱལ་བས་，含義：佛陀）依所化眾生之根器、意樂與心性， 宣說了無量無數之法門。 然若歸納，為令暫時與究竟皆不欺惑， 智者皆認同應歸於二諦。 即是，一切顯現皆為世俗諦， 空性乃勝義自性之諦。 若於各自不混淆之宗義立場中， 衡量之量成立二者， 然於終極勝義之衡量中， 顯現與空性雙融，乃大平等之性。 如具足八支之甚深聖者四理智， 若能善知，即是通達實義之智者。 深寂離戲法界光明藏， 圓滿具足勝義大空無為法。 各別自證智慧之殊勝行境， 於此究竟定解，顯密之意趣皆相同。 如於須彌山頂，能見諸小山， 若能證悟此義，則自然通達其餘。 如眾水匯入大海， 此乃通往終極果位之唯一途徑。 若欲如見黃金般親見， 則應如實修持大圓滿之法。 以諸多分別推測又有何用？ 于本初自性中安然休憩吧！ 超越心識之覺性菩提心（藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས།，梵文天城體：बोधचित्त，梵文羅馬擬音：Bodhicitta，漢語字面意思：菩提心）， 乃親見之道，是實義智慧之精華。 此乃無需勤作之殊勝引導之徑。 於他處可有如此之法？善思之，則自明。 光明自顯任運成，乃報身之凈土。 此生即能自在，無學雙融之至境。 此乃證悟金剛藏之偉大宗風。 為何不于勝者教法之頂端高舉勝幢？ 善加了知此理，即是最後之有。 觀待菩提金剛（藏文：བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེར་，梵文天城體：बोधिवज्र，梵文羅馬擬音：Bodhiva jra，漢語字面意思：菩提金剛）當恒常讚歎。 僅憑信解，即能勝過中觀之見。 是故，有誰能比此更具意義？ 若有人能通達如此一句之義， 其具足智慧之心定會充滿喜悅。 此勝過以三千世界之黃金作佈施。 于不具分別慧眼之庸眾又有何益？ 智者自知！

【English Translation】 This is the reality! The one reality is the suchness of all things. The primordially pure, luminous nature is Vajrasattva (Tibetan: རྡོ་རྗེ་སེམས།, Sanskrit Devanagari: वज्रसत्त्व, Sanskrit Roman transliteration: Vajrasattva, literal Chinese meaning: Vajra Sattva). Primordially free from increase and decrease is Manjushri (Tibetan: འཇམ་པའི་དབྱངས།, Sanskrit Devanagari: मञ्जुश्री, Sanskrit Roman transliteration: Mañjuśrī, literal Chinese meaning: Wondrous Glory). Those who directly see their own face go to the place of primordial liberation. Appearance and existence are originally enlightened—this is the view. Dualistic appearance, though not apparent to the deluded consciousness, Is manifestly clear in the gaze of immaculate wisdom. This is the ultimate measure, which cannot be deceived. The nature of things is primordially pure, hence the state of liberation; The arising of deluded appearances establishes the cycle of existence. Therefore, eliminating delusion is the path, and realizing the nature is the result—this is reasonable. Hence, distinguishing the base, path, and result is crucial. The Victorious Ones (Tibetan: རྒྱལ་བས་, meaning: Buddhas), according to the faculties, inclinations, and thoughts of those to be tamed, Have taught countless gates of vehicles beyond comprehension. But if summarized, for the sake of not being deceived in the temporary and ultimate, The wise assert that they are included in the two truths. That is, all appearances are the relative truth, And emptiness is the ultimate truth of reality. If, in the context of asserting distinct philosophical positions without mixing them, Two measures are established for measuring, Then, in the ultimate measure of the ultimate truth, The union of appearance and emptiness is the nature of great equality. Like the four reasonings of the noble ones with eight qualities, If one knows them well, one is a wise person in meaning. Profound, peaceful, free from elaboration, the realm of dharmadhatu, the treasury of light, Perfectly endowed with all aspects, the great unconditioned emptiness. The supreme object of experience of individual self-aware wisdom, The intention of sutra and tantra agrees on establishing this definitively. Just as one sees small mountains from the peak of Mount Meru, If one realizes this meaning, one will naturally understand the rest. Just as all streams gather in the great ocean, This alone is the gateway to the ultimate result. If one wishes to see gold directly, like seeing gold, Then what is the use of many inferential analyses? Rest comfortably in the natural state of your innate nature! The awakened mind, wisdom beyond the mind (Tibetan: བྱང་ཆུབ་སེམས།, Sanskrit Devanagari: बोधिचित्त, Sanskrit Roman transliteration: Bodhicitta, literal Chinese meaning: Bodhi mind), Is the direct path, the supreme wisdom of example and meaning. Such a supreme path of effortless guidance, Does it exist elsewhere? Think well, and it will be clear. The spontaneously accomplished realm of the sambhogakaya, the self-radiance of luminosity, Mastery in this life, the supreme state of non-learning union, Is the great tradition of the Vajra Essence that manifests it. Why not raise the victory banner at the peak of the Victorious One's teachings? Understanding this principle well is the last existence. Looking to Bodhi Vajra (Tibetan: བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེར་, Sanskrit Devanagari: बोधिवज्र, Sanskrit Roman transliteration: Bodhiva jra, literal Chinese meaning: Bodhi Vajra) should always be praised. By mere faith, it overcomes the Madhyamaka view. Therefore, who is greater than this in meaning? Whoever understands just one word like this, Their heart, endowed with wisdom, will be filled with joy. This is better than giving away three thousand worlds filled with gold. What benefit is there for ordinary people without the eye of discriminating wisdom? The wise know!

---

་བཟང་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པའི་ལང་ཚོ་ཅན། །གང་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་མིན་ཤེས་བྱའི་དངོས། །ཀུན་མཁྱེན་མཛོད་དུ་ཡོད་མིན་དེ་ལྟ་ནའང་། །ཡུན་རིང་ཐུགས་སུ་བརྣག་པ་འདི་ཁོ་ན། །དེ་སླད་སྐྱེས་སྦྱངས་ཡོན་ཏན་ན་ཕྲ་ཡང་། །དད་མོས་ལྷག་བསམ་དཀར་པོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ། །བསྡུས་འདིར་དམན་བློའི་དྲི་མས་ནོངས་སྲིད་ན། །འཕགས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསལ་བར་མཛོད། །རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་གཟིས། །ས་སྟེང་ལོག་སྨྲའི་མུན་ 24-3-77b པ་ཀུན་སངས་ནས། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་སྣང་བས་ས་གསུམ་ཁྱབ། །ཐེག་མཆོག་སྙིང་པོའི་པད་ཚལ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་གྲོལ་བ་དྲུག་ལྡན་ལམ་འདི་དང་། །མི་འབྲལ་རྙེད་སོགས་ཆོས་བརྒྱད་ཞགས་པ་ཡིས། །འཆིང་མིན་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་གདོད་མའི་རྒྱལ་སར་དཀྲི་བྱེད་ཤོག །བཀྲ་ཤིས་གང་ཞིག་བདེན་གསུངས་སེང་གེའི་སྒྲས། །ཡང་ཡང་བསྔགས་བཞིན་དུས་ཀྱི་ཐ་མར་ཡང་། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རིང་ལུགས་ཆེས་གསལ་ཏེ། །སྨག་ལ་ཉི་ཟླའི་སྒྲོན་མ་བཞིན་གྱུར་ཅིག །ཅེས་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཤན་འབྱེད་འདི་ནི། གངས་ཁྲོད་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྩལ་བའི་གསུངས་ཟིན་ཐོར་བུ་རྣམས་རང་བློས་གང་དཔོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ། མགོན་པོ་གང་གིས་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་བསྐྱངས་པའི་སྙོམས་ལས་པ་རྡོ་རྗེ་དབང་མཆོག་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས། རང་གནས་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭར་བསྙེན་མཚམས་ལ་གནས་པའི་ཐུན་གསེང་འགའ་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིག་ 24-3-78a པ་སྟེ། འདིས་ཀྱང་གསང་མཆོག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རིང་ལུགས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་གསང་སྙིང་པོའི་བཅུད། །སྤར་དུ་སྒྲུབ་དགེས་རང་གཞན་འཁའ་མཉམ་འགྲོ། །སྐྱེ་ཀུན་བླ་མ་མཆོག་གིས་རྗེས་བཟུང་ནས། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པ་དགེ། །། 24-3-78b empty page 24-4-1a

目錄 辨原識光明義,大圓滿基,道,果.分別明顯智

【現代漢語翻譯】 具足賢善五妙欲之青春，以何者之心才能領悟這可知之事物？ 即使未曾存在於全知者的寶庫之中，也唯有長久銘記於心。 因此，即使天生和後天的功德再微小， 也要以純潔的信仰和真誠之心，匯聚於此。 若因我等低下之見識而有所錯謬， 祈請偉大的聖者們予以糾正。 愿無垢妙善如旭日般的光芒， 驅散世間邪說的所有黑暗， 愿正見的明光照遍三界， 愿大乘精髓的蓮園得以盛開。 愿我亦不離此具足六解脫之道， 不為得失等八法之索所束縛， 愿以三輪之事業， 引領一切眾生迴歸本初之王位。 愿吉祥之語，如雄獅之吼般真實宣說， 即使在末法時代， 金剛藏之宗風亦能無比顯明， 如黑暗中的日月之燈。 此乃對本覺光明之義的辨析，是大圓滿之基、道、果的區分。此論乃由雪域唯一的雄獅——全知上師蔣揚欽哲旺波（'jam dpal dgyes pa'i rdo rje，文殊喜金剛）口述的零散記錄，我以自己的理解方式整理而成。祈願怙主以無量慈悲所眷顧的瑜伽士多吉旺秋嘉波（rdo rje dbang mchog dgyes pa rtsal，金剛自在喜樂力）能以此功德，在自寺丹尼達吉林（bstan gnyis dar rgyas gling，二教興盛洲）閉關期間，于閑暇之時彙集成篇。 愿此舉亦能使殊勝金剛藏之宗風在一切處興盛、廣弘並長久住世！ 全知上師之語乃秘密心髓之精華， 愿我與他人及虛空般的眾生，皆能以精進修持之善， 生生世世蒙受上師之攝受， 成就二利圓滿之法王！ 庫薩里·蔣揚洛哲嘉措（'jam dbyangs blo gros rgya mtsho，文殊智慧海）書寫。吉祥！ （空白頁） 目錄：辨識光明之義，大圓滿之基、道、果分別明智。

【English Translation】 Possessing the youthfulness of the five excellent sensual qualities, by whose mind can one comprehend this knowable object? Even if it does not exist in the treasury of the omniscient one, it is only this that has been cherished in the heart for a long time. Therefore, even if the innate and acquired qualities are small, Gathered here with pure faith and sincere intention. If there are errors due to the defilements of my inferior intellect, May the great noble ones correct them. May the immaculate and virtuous radiance of the sun, Dispel all the darkness of false speech on earth, May the light of correct view pervade the three realms, May the lotus garden of the essence of the supreme vehicle flourish. May I also be inseparable from this path of six liberations, Not bound by the lasso of the eight worldly concerns such as gain and loss, May the activity of the three wheels, Lead all beings to the primordial kingdom. May the auspicious words, truthfully spoken like the roar of a lion, Even at the end of time, be repeatedly praised, May the doctrine of the Vajra Essence become exceedingly clear, Like the lamps of the sun and moon in the darkness. This is the analysis of the meaning of the luminosity of the innate mind, the differentiation of the ground, path, and fruit of the Great Perfection. These scattered notes from the speech of the omniscient lama Jampal Gyepai Dorje ( 'jam dpal dgyes pa'i rdo rje, Mañjuśrī Pleasing Vajra), the sole lion speaking in the snowy mountains, were compiled according to my own understanding. May the yogi Dorje Wangchuk Gyepo (rdo rje dbang mchog dgyes pa rtsal, Vajra Powerful Joyful Strength), cared for by the immeasurable compassion of the Protector, gather them together during some breaks while staying in retreat at Dennyi Dargyeling (bstan gnyis dar rgyas gling, Flourishing Isle of the Two Teachings), his own monastery. May this also cause the doctrine of the supreme secret Vajra Essence to flourish, spread, and remain long in all directions! The secret essence of the speech of the omniscient lama, May I and other beings equal to space, through the virtue of diligent practice, Be taken care of by the supreme lama in all lifetimes, And become the king of Dharma who spontaneously accomplishes the two benefits! Written by Kusali Jamyang Lodro Gyatso ('jam dbyangs blo gros rgya mtsho, Mañjuśrī Intelligence Ocean). Auspicious! (Empty page) Table of Contents: Discriminating the Meaning of Luminosity, the Ground, Path, and Fruit of the Great Perfection, Separating Clear Intelligence.

---