jmp2201_智者入門論.g2.0f

局米旁大師教言集MP258智者入門論 22-1-1a 智者入門論所通十處通達蘊 ༄༅། །པཎྜིཏསྱནཡཨབཏཱརམུཁནཱམཤཱསྟྲབིཧརཏིསྨ།༄༅། །མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་བཞུགས་སོ། ། 22-1-1b ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཎྜི་ཏ་སྱ་ན་ཡཾ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་མུ་ཁ་ནཱ་མ་ཤཱསྟྲཾ། བོད་སྐད་དུ། མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་བཅུ་ཡང་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡི་དོན་ནི་འགྲོ་ལ་སྟོན། །ཚིག་དོན་དྲི་མེད་ཆོས་རབ་སྣང་བའི་གཏེར། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་སྙིང་ལ་འཇུག་པར་མཛོད། །འདིར་ཤེས་བྱའི་གནས་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་པར་བྱ་བའི་གནས་བཅུ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ 22-1-2a སྟེ། གང་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་༡མཁས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་༢དང་སྐྱེ་མཆེད་༣དང་། རྟེན་འབྲེལ་༤དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ༥ །དབང་པོ་༦དང་། དུས་༧དང་། བདེན་པ་༨དང་། ཐེག་པ་༩དང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་དང་༡༠བཅུའོ། །འདི་བཅུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཅུ་ལྡོག་པ་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྨོངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དུས་གསུམ་དང་། ཡུལ་ཉེ་རིང་སོགས་དང་། རྣམ་པ་བཟང་ངན་སོགས་ཐམས་ 22-1-2b ཅད་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་ཚོར་བ་སོགས་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དུ་མ་སྤུངས་པས་ན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུ་གཟུགས་བཞི། འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སའི་ཁམས་ནི་སྲ་ཞིང་གཞི་འཛིན་པའི་ལས་བྱེད་པ། ཆུ་ཁམས་གཤེར་ཞིང་སྡུད་པ། མེ་ཁམས་དྲོ་ཞིང་སྨིན་པ། རླུང་ཁམས་གཡོ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དང་། དོན་ལྔ་དང་བཅུ། མཛོད་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག །ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །གཟུགས་ཕུང་འདི་དག་རེག་པ་དང་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པར་བཞག་སྟེ། དང་པོ་ལག་པ་དང་དབྱུག་པ་དང་རླུང་སོགས་ཀྱིས་ཐུག་རེག་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའམ་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས་གཟུགས་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བཀྲ་བར་བཟུང་བས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་

【現代漢語翻譯】局米旁大師教言集MP258 智者入門論 22-1-1a 智者入門論所通十處通達蘊 ༄༅། །པཎྜིཏསྱནཡཨབཏཱརམུཁནཱམཤཱསྟྲབིཧརཏིསྨ།༄༅། ། 《智者入門論》 22-1-1b ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཎྜི་ཏ་སྱ་ན་ཡཾ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་མུ་ཁ་ནཱ་མ་ཤཱསྟྲཾ། བོད་སྐད་དུ། མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་བཅུ་ཡང་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡི་དོན་ནི་འགྲོ་ལ་སྟོན། །ཚིག་དོན་དྲི་མེད་ཆོས་རབ་སྣང་བའི་གཏེར། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་སྙིང་ལ་འཇུག་པར་མཛོད། །འདིར་ཤེས་བྱའི་གནས་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་པར་བྱ་བའི་གནས་བཅུ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ 梵語：Panditasya Nayavataramukha Nama Shastra 藏語：《智者入門論》頂禮三寶！通達十義，心領神會；四印之理，示于眾生。語無垢染，法光明藏；語日之光，入我心房。在此，爲了獲得不錯誤地確定所知之處的智慧，如經續大論中所說，應當學習成為智者的十個方面： 22-1-2a སྟེ། གང་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་༡མཁས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་༢དང་སྐྱེ་མཆེད་༣དང་། རྟེན་འབྲེལ་༤དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ༥ །དབང་པོ་༦དང་། དུས་༧དང་། བདེན་པ་༨དང་། ཐེག་པ་༩དང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་དང་༡༠བཅུའོ། །འདི་བཅུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཅུ་ལྡོག་པ་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྨོངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དུས་གསུམ་དང་། ཡུལ་ཉེ་རིང་སོགས་དང་། རྣམ་པ་བཟང་ངན་སོགས་ཐམས་ 即：一、精通蘊（梵文：skandha，梵文天城體：स्कन्ध，梵文羅馬擬音：skandha，漢語字面意思：積聚）；二、精通界（梵文：dhātu，梵文天城體：धातु，梵文羅馬擬音：dhātu，漢語字面意思：元素）；三、精通處（梵文：āyatana，梵文天城體：आयतन，梵文羅馬擬音：āyatana，漢語字面意思：生處）；四、精通緣起（梵文：pratītyasamutpāda，梵文天城體：प्रतीत्यसमुत्पाद，梵文羅馬擬音：pratītyasamutpāda，漢語字面意思：此有故彼有）；五、精通處與非處；六、精通根（梵文：indriya，梵文天城體：इन्द्रिय，梵文羅馬擬音：indriya，漢語字面意思：能力）；七、精通時；八、精通諦（梵文：satya，梵文天城體：सत्य，梵文羅馬擬音：satya，漢語字面意思：真實）；九、精通乘（梵文：yāna，梵文天城體：यान，梵文羅馬擬音：yāna，漢語字面意思：道路）；十、精通有為與無為。這十個方面的確定，能夠擺脫將應斷除的視為自我的十種顛倒見等一切邪見的迷惑，並且增長如所有智和盡所有智。蘊有五種，即色蘊、受蘊、想蘊、行蘊和識蘊。任何色法，無論過去、現在、未來三時，無論處在遠近等地，無論好壞等相，都可歸納為色蘊。受等其他蘊也應如此理解。之所以稱為『蘊』，是因為它們是多種事物的積聚。 22-1-2b ཅད་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་ཚོར་བ་སོགས་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དུ་མ་སྤུངས་པས་ན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུ་གཟུགས་བཞི། འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སའི་ཁམས་ནི་སྲ་ཞིང་གཞི་འཛིན་པའི་ལས་བྱེད་པ། ཆུ་ཁམས་གཤེར་ཞིང་སྡུད་པ། མེ་ཁམས་དྲོ་ཞིང་སྨིན་པ། རླུང་ཁམས་གཡོ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དང་། དོན་ལྔ་དང་བཅུ། མཛོད་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག །ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །གཟུགས་ཕུང་འདི་དག་རེག་པ་དང་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པར་བཞག་སྟེ། དང་པོ་ལག་པ་དང་དབྱུག་པ་དང་རླུང་སོགས་ཀྱིས་ཐུག་རེག་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའམ་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས་གཟུགས་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བཀྲ་བར་བཟུང་བས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ 具有可變礙性的色蘊可以分為因色和果色兩種。因色有四種，即四大種：地界（梵文：pṛthivī-dhātu，梵文天城體：पृथ्वी-धातु，梵文羅馬擬音：prthivī-dhātu，漢語字面意思：地元素），具有堅硬和持有的作用；水界（梵文：āb-dhātu，梵文天城體：आप्-धातु，梵文羅馬擬音：āb-dhātu，漢語字面意思：水元素），具有濕潤和凝聚的作用；火界（梵文：tejo-dhātu，梵文天城體：तेजो-धातु，梵文羅馬擬音：tejo-dhātu，漢語字面意思：火元素），具有溫暖和成熟的作用；風界（梵文：vāyu-dhātu，梵文天城體：वायु-धातु，梵文羅馬擬音：vāyu-dhātu，漢語字面意思：風元素），具有運動和增長的作用。果色有十一種，即五根、五境和第十一。按照《俱舍論》的觀點，第十一是無表色；按照《集論》的觀點，第十一是法處所攝色。這些色蘊通過觸覺和分析而被認為是存在的。首先，它們可以通過手、棍棒、風等來觸控；其次，通過有分別或無分別的意識，可以確定『這個色法是這樣的』。五根是眼根、耳根……

【English Translation】 Collected Teachings of Ju Mipham MP258: Introduction for the Wise 22-1-1a Introduction for the Wise Ten Places to be Understood Understanding the Aggregates ༄༅། །པཎྜིཏསྱནཡཨབཏཱརམུཁནཱམཤཱསྟྲབིཧརཏིསྨ།༄༅། ། 《Treatise on Entering the Way of the Wise》 22-1-1b ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཎྜི་ཏ་སྱ་ན་ཡཾ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་མུ་ཁ་ནཱ་མ་ཤཱསྟྲཾ། བོད་སྐད་དུ། མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་བཅུ་ཡང་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡི་དོན་ནི་འགྲོ་ལ་སྟོན། །ཚིག་དོན་དྲི་མེད་ཆོས་རབ་སྣང་བའི་གཏེར། །སྨྲ་བའི་ཉི་མ་སྙིང་ལ་འཇུག་པར་མཛོད། །འདིར་ཤེས་བྱའི་གནས་མ་ནོར་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་པར་བྱ་བའི་གནས་བཅུ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ Sanskrit: Panditasya Nayavataramukha Nama Shastra Tibetan: Treatise on Entering the Way of the Wise Homage to the Three Jewels! Having fully grasped the ten meanings, The meaning of the four seals, shown to beings. Words without stain, a treasure of Dharma's light, May the sun of speech enter my heart. Here, in order to gain the wisdom to correctly ascertain the objects of knowledge, as taught in the great sutras and treatises, one should train in the ten aspects of becoming wise: 22-1-2a སྟེ། གང་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་༡མཁས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་༢དང་སྐྱེ་མཆེད་༣དང་། རྟེན་འབྲེལ་༤དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ༥ །དབང་པོ་༦དང་། དུས་༧དང་། བདེན་པ་༨དང་། ཐེག་པ་༩དང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་དང་༡༠བཅུའོ། །འདི་བཅུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བཅུ་ལྡོག་པ་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པའི་རྨོངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་བློ་གྲོས་རྒྱས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དུས་གསུམ་དང་། ཡུལ་ཉེ་རིང་སོགས་དང་། རྣམ་པ་བཟང་ངན་སོགས་ཐམས་ Namely: 1. Being skilled in the aggregates (skandha); 2. Similarly, in the elements (dhātu); 3. And the sources (āyatana); 4. Dependent origination (pratītyasamutpāda); 5. What is possible and impossible; 6. Faculties (indriya); 7. Time; 8. Truths (satya); 9. Vehicles (yāna); 10. And being skilled in what is conditioned and unconditioned. By ascertaining these ten, one is freed from all the delusions of wrong views, such as the ten inverted views that should be abandoned, and one's wisdom of 'as it is' and 'how many' will increase. The aggregates are five: the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. Any form, whether it is in the three times, whether it is near or far, whether it is good or bad, is included in the aggregate of form. The same should be understood for feeling and the other aggregates. It is called an 'aggregate' because it is a collection of many things. 22-1-2b ཅད་བསྡུས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་ཚོར་བ་སོགས་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དུ་མ་སྤུངས་པས་ན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུ་གཟུགས་བཞི། འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སའི་ཁམས་ནི་སྲ་ཞིང་གཞི་འཛིན་པའི་ལས་བྱེད་པ། ཆུ་ཁམས་གཤེར་ཞིང་སྡུད་པ། མེ་ཁམས་དྲོ་ཞིང་སྨིན་པ། རླུང་ཁམས་གཡོ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དང་། དོན་ལྔ་དང་བཅུ། མཛོད་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག །ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །གཟུགས་ཕུང་འདི་དག་རེག་པ་དང་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པར་བཞག་སྟེ། དང་པོ་ལག་པ་དང་དབྱུག་པ་དང་རླུང་སོགས་ཀྱིས་ཐུག་རེག་ཡོད་པ་དང་། གཉིས་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའམ་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས་གཟུགས་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བཀྲ་བར་བཟུང་བས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ The aggregate that has the characteristic of being form can be divided into two types: causal form and resultant form. There are four causal forms, which are the four great elements: the earth element (pṛthivī-dhātu), which has the function of being solid and holding; the water element (āb-dhātu), which is moist and cohesive; the fire element (tejo-dhātu), which is warm and ripening; and the wind element (vāyu-dhātu), which is moving and increasing. There are eleven resultant forms: the five faculties, the five objects, and the eleventh. According to the Abhidharmakośa, the eleventh is non-revealing form; according to the Abhidharmasamuccaya, the eleventh is form included in the dharma-āyatana. These aggregates of form are considered to exist through touch and analysis. First, they can be touched by hand, stick, wind, etc.; second, through conceptual thought with or without meditative stabilization, it can be determined that 'this form is like this'. The five faculties are the eye faculty, and similarly the ear...

སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དབང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་རང་རང་གི་ཤེས་པའི་བདག་རྐྱེན་ཐུན་མོང་མིན་པ་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། རྣ་བའི་དབང་པོ་གྲོ་གའི་འཛེར་བུ་གཅུས་པ་ལྟ་བུ། སྣའི་དབང་པོ་ཟངས་ཀྱི་མོ་ཁབ་གཤིབས་པ་ལྟ་བུ། ལྕེའི་ 22-1-3a དབང་པོ་ཟླ་བ་བཀས་པ་ལྟ་བུ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བྱ་རེག་ན་འཇམ་གྱི་པགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་ལྔ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའོ། །གཟུགས་ནི་མིག་གི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི། དེའི་ཡན་ལག་ཏུ། སྤྲིན་དང་དུ་བ། རྡུལ་དང་ཁུག་སྣ། ཉི་འོད་གྲིབ་མ། སྣང་བ་མུན་པ་རྣམས་དང་། ཡང་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་ཞེས་པ་གཟུགས་དེ་གཞན་ལ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བ་བར་སྣང་སྐྱ་སིང་པོ་ལྟ་བུ་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་ཆ་འདྲའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟ་བུ་སོགས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད། སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་གཅིག་པ་རྣམས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་སུ་བསྡུ་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་དོ། །རྩ་བའི་ཁ་དོག་གི་ཆ་ཤས་འདྲེས་པ་ལས་བྱེ་བྲག་གི་ཡན་ལག་མང་དུ་འགྱུར་རོ། །དབྱིབས་གཟུགས་ལ། རིང་པོ། ཐུང་ངུ་། ལྷམ་པ། ཟླུམ་པོ། མཐོ་བ། དམའ་བ། ཕྲ་བ། རགས་པ། ཕྱལ་ལེ་བ། ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། ནང་གི་དབྱེ་བ་ལ། གྲུ་གསུམ། ཟླ་གམ། འཇོང་མོ་སོགས་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དེ་དག་བཟང་ངན་བར་མ་གསུམ་དུ་འདུའོ། །སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་ངག་དང་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་ལྟ་བུ། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། ཆུ་ཀླུང་དང་རླུང་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ལྟ་བུ། གཉིས་ 22-1-3b ཀ་ལས་བྱུང་བ་རྔ་བརྡུང་བའི་སྒྲ་ལྟ་བུ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་དོན་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ། དོན་རྗོད་བྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ། འཕགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་སྙན་མི་སྙན་བར་མའི་དབྱེ་བ་རྣམས་སོ། །དྲི་ནི་སྣའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་དྲི་ཞིམ་མི་ཞིམ། ཆ་མཉམ་པ། ལྷན་སྐྱེས། སྦྱར་བྱུང་ངོ་། །རོ་ནི་ལྕེའི་ཡུལ་ཏེ། མངར་བ། སྐྱུར་བ། ལན་ཚྭ་བ། ཁ་བ། ཚ་བ། བསྐ་བ་དྲུག་དང་། དེ་དག་འདྲེས་པ་ལས་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་དང་། སྦྱར་བྱུང་གི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རེག་བྱ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རེག་བྱ་དང་། འབྲས་བུ་ལ། འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང་བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་བ་བདུན་དང་། མཉེན་པ། ལྷོད་པ། དམ་པ། ཚིམ་པ། ན་བ། རྒ་བ། འཆི་བ།

【現代漢語翻譯】鼻、舌、身是感官。這五種感官各自擁有獨特的內在物質條件，作為其認知的助緣，例如：眼睛像苧麻花，耳朵像捲曲的草葉，鼻子像重疊的銅針，舌頭像被切割的月亮，身體像鳥羽般柔軟的面板。五境是：色、聲、香、味、觸。色是眼睛的對象，可分為顏色和形狀兩種。顏色有藍、黃、白、紅四種基本色，以及云、煙、塵、霧、陽光、陰影、光亮、黑暗等衍生的顏色。此外，還有『顯現的可能』，指顏色不與其他事物相互阻礙，如空曠的灰色空間，以及影像等類似的情況。禮拜等行為是『表象』。天空的藍色是單一顏色，這些都被歸納為色的範疇。基本色的混合產生各種不同的顏色。形狀有長、短、扁平、圓形、高、低、細、粗、平坦、不平坦等一般分類，內部還可分為三角形、半月形、橢圓形等多種形狀。這些形狀和顏色可分為好、壞、一般三種。聲音是耳朵的對象，分為由有執受的元素產生的，如動物的語言和鈴鐺的聲音；由無執受的元素產生的，如河流和風的聲音；以及由兩者產生的，如擊鼓的聲音。聲音可分為表達意義的和不表達意義的，表達意義的聲音又可分為世俗命名的和聖者命名的，並有悅耳、不悅耳、一般等分類。氣味是鼻子的對象，分為香、臭、中性，以及天然的和合成的。味道是舌頭的對象，有甜、酸、咸、苦、辣、澀六種，以及由這些味道混合而成的多種味道。味道也可分為令人愉悅、不令人愉悅、一般三種，以及天然的和合成的。觸覺是身體的對象，包括四大元素的觸覺，以及滑、澀、重、輕、饑、渴、冷七種，還有軟、松、緊、飽、病、老、死。

【English Translation】 Nose, tongue, and body are the sense faculties. These five sense faculties each have their own unique inner material conditions as the assisting cause for their cognition, such as: the eye is like a flax flower, the ear is like a twisted blade of grass, the nose is like overlapping copper needles, the tongue is like a cut moon, and the body is like the soft skin of a bird. The five objects are: form, sound, smell, taste, and touch. Form is the object of the eye, which can be divided into two types: color and shape. Colors include the four basic colors of blue, yellow, white, and red, as well as derived colors such as clouds, smoke, dust, mist, sunlight, shadow, light, and darkness. In addition, there is 'the possibility of manifestation,' which refers to form not obstructing other things, such as empty gray space, and images are similar to this. Actions such as prostration are 'representations.' The blue of the sky is a single color, and these are all categorized as form. The mixing of basic colors produces various different colors. Shapes include general classifications such as long, short, flat, round, high, low, thin, thick, smooth, and uneven, and internally can be divided into various shapes such as triangles, crescents, and ovals. These shapes and colors can be divided into good, bad, and neutral. Sound is the object of the ear, divided into that which arises from animate elements, such as the language of animals and the sound of bells; that which arises from inanimate elements, such as the sound of rivers and wind; and that which arises from both, such as the sound of drumming. Sounds can be divided into those that express meaning and those that do not, and those that express meaning can be further divided into those named by worldly people and those named by noble ones, and there are classifications such as pleasant, unpleasant, and neutral. Smell is the object of the nose, divided into fragrant, foul, neutral, and natural and synthetic. Taste is the object of the tongue, with six types: sweet, sour, salty, bitter, spicy, and astringent, as well as various tastes mixed from these. Tastes can also be divided into pleasant, unpleasant, and neutral, as well as natural and synthetic. Touch is the object of the body, including the touch of the four great elements, as well as seven types: smooth, rough, heavy, light, hunger, thirst, and cold, as well as soft, loose, tight, satiated, sick, old, and dead.

ངལ་སོས་པ། སྤུངས་ཆེ་བ་ཞེས་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་ལུས་སྟོབས་དང་ལྡན་ནས་མ་ཞུམ་པའོ། །འདི་དག་གིས་མཚོན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རེག་བྱ་མྱོང་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་སྟེ། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་མོ། །མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པའམ་གསལ་བ་ནི་གོང་བཤད་ལྟར་གཞན་ལ་མི་ཐོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ 22-1-4a སོ། །ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བའི་གཟུགས་ཟད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་འབྱོར་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་སེམས་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་ལྟར་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་འདི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡོམ་སྡོམ་མིན་བར་སྡོམ་ཐོབ་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཡེང་བ་དང་སེམས་མེད་པའི་སྐབས་སུའང་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པས་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པ་དང་། དང་པོར་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཞིང་། ཟིན་འབྱུང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཇི་སྲིད་རྟེན་ཉམས་པའམ་གཏོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། ངོ་བོ་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པ་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་དེས་གཟུགས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་བའམ། མདོ་འདོན་པ་དང་སྡང་བས་གཞན་ལ་བརྡེག་པ་དང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའི་ལས་ནི། རྒྱུ་ལུས་ངག་གི་རྡུལ་རྣམས་ལས་ཡན་གར་དུ་མེད་ཀྱང་། ལུས་ངག་གཡོ་བ་དང་བཀོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལ་ལས་སུ་འཇོག་དགོས་སོ། །ལས་དེས་ནི་རང་ཀུན་ནས་ 22-1-4b སློང་བྱེད་ལུས་ངག་གི་རྡུལ་ཀྱི་ཚོགས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་རྡེའུ་དུ་མ་རྟ་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་བཀོད་པ་མཐོང་བ་ན། རྡེའུ་རྣམས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་མཐོང་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་མོད། རྡེའུ་རྣམས་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་རྡེའུ་རྣམས་བཀོད་ལུགས་ཀྱི་དབྱིབས་དེ་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་བྱེད་མིན་གཟུགས་ཀྱང་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་འདྲ་ཡང་། དེས་རང་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ལུས་ངག་གི་ཆ་དེ་རང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གཞན་ལ་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ། སྡོམ་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་གི་སྡོམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དེའི་ལུས་སོགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་

【現代漢語翻譯】休息：意為『堆積』，象徵無畏，即身強力壯而不退縮。通過這些例子，我們應瞭解身體內外有多種感受體驗的方式。法所生之五色：『集合所成』指微塵之色，雖是色，但僅能被意識所知。『顯現』或『清晰』如前所述，是不受其他事物阻礙的。『如實取生』指非表色。『假想之色』如影像和夢中之色。『自在之色』指通過自在禪定的力量所顯現的顏色，如耗盡的藍色等。自在之色等僅由心力顯現，因此沒有微塵的積累，其因不是四大種，而是通過對其他顏色的控制，如此宣說了因。非表色如何是色呢？這是指獲得戒律之身語業，無論是否處於散亂或無心狀態，它都不會中斷，因此不是由心所攝持。最初，它由自身相續的四大種作為因產生，並依賴於這些四大種，持續存在直至所依衰敗或捨棄。其體性必定是善或非善，是身語業的一種差別，基於這三個原因，它被認為是色。例如，最初的禮拜、誦經，或因嗔恨而毆打他人、說粗語等行為，雖然不能脫離作為因的身語之微塵，但身語的運動和姿勢的特殊變化被認為是業。這些業使自身所引發的身語微塵集合體被他人所認知。例如，當我們看到用許多石子擺成馬等形狀時，我們看到的是石子，除此之外沒有其他可見之物。然而，通過看到石子，我們也瞭解了石子的排列方式。非表色雖然與表色相似，都是身語業的差別，但它不會使自身所引發的身語部分被他人認知為自己的因。例如，我們不能僅僅通過看到持戒者的身體就瞭解他的戒律。

【English Translation】 Rest: Meaning 'accumulation,' symbolizing fearlessness, that is, being strong and not shrinking back. Through these examples, we should understand that there are various ways to experience physical sensations, both internal and external. 'Form born of Dharma': 'Formed from aggregation' refers to the form of subtle particles, which, although form, is only knowable by the mind. 'Manifest' or 'clear' as mentioned above, is unobstructed by anything else. 'Arising from proper grasping' refers to non-revealing form. 'Imagined form' is like images and forms in dreams. 'Form of mastery' refers to the form that appears through the power of mastery in meditation, such as exhausted blue, etc. Forms of mastery and the like appear only through the power of the mind, therefore there is no accumulation of subtle particles, and their cause is not the four great elements, but it is said to be caused by mastering other forms. How is non-revealing form a form? This refers to the physical and verbal actions of obtaining vows, whether in a state of distraction or mindlessness, it continues without interruption, therefore it is not controlled by the mind. Initially, it arises from the four great elements of its own continuum as the cause, and relying on these elements, it continues to exist until the support decays or is abandoned. Its nature is definitely either virtuous or non-virtuous, and it is a distinction of physical and verbal actions. For these three reasons, it is considered a form. For example, the initial prostration, recitation of scriptures, or actions such as hitting others or speaking harsh words out of anger, although inseparable from the physical and verbal particles that are the cause, the movement of body and speech and the special changes in posture are considered actions. These actions make the collection of physical and verbal particles that they themselves cause recognizable to others. For example, when we see many pebbles arranged in the shape of a horse, we see the pebbles, and there is nothing else to see. However, by seeing the pebbles, we also understand the way the pebbles are arranged. Although non-revealing form is similar to revealing form in that it is a distinction of physical and verbal actions, it does not make the physical and verbal parts that it itself causes recognizable to others as its own cause. For example, we cannot understand the vows of a person who holds vows merely by seeing his body.

ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པ་དང་། བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དབང་དོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་བདུན་འགྱུར་གྱིས། ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་གླང་། ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་དང་། སྲོ་མ་དང་། ཤིག་དང་། ནས་དང་སོར་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་བར་དུའོ། །སོར་མོ་ཉེར་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང་ངོ་། །ཁྲུ་བཞི་གཞུ་འདོམ་གང་ངོ་། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་སྟེ། དཔག་ཚད་དེས་རི་གླིང་སོགས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཁམས་ན་དབང་པོ་དང་སྒྲ་མེད་པའི་རྡུལ་གང་ལ་ཡང་འབྱུང་ 22-1-5a བཞི་དང་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་གི་རྡུལ་བརྒྱད་ཡོད་ལ། སྒྲ་ཡོད་ན་སྒྲ་རྡུལ་དང་དགུ། ལུས་དབང་ཡོད་ན་དེའི་རྡུལ་དང་བཅུ། དབང་པོ་གཞན་ཡོད་ན་ལུས་དབང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པས་རྡུལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མམ། བདེ་བ་ཡིད་བདེ། སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ན་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་དེ་ལྔའོ། །རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲུག་དང་། དེ་ལ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཡིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བའི་ཚོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ལུས་ཚོར། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་སེམས་ཚོར། ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་ཟང་ཟིང་བཅས་པ། སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཚོར་བ། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཞེན་པ་རྟེན་པའི་ཚོར་བ། ཞེན་པ་མེད་པ་མངོན་འབྱུང་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དོ། །འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་དྲུག་གོ། །ཡང་དོན་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྔོ་སེར་སོགས་སྣང་བ་འཛིན་པ། ཐ་སྙད་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། ནང་གི་དབྱེ་བ་ནི་ཤེས་ 22-1-5b བྱའི་གྲངས་སྙེད་དོ། །ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་སྟེ། གཟུགས་མཐོང་ཡང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་དང་། མཚན་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། སྲིད་རྩེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི

【現代漢語翻譯】如所知。因此，這被稱為『非變壞』和『無礙無礙之色』。這十種感官功能是微塵積聚而成，因此，色的極限是從極微小的、不可分割的微塵開始，逐漸增長。例如，七個極微塵被稱為一個微塵。同樣，以七倍遞增，直到鐵水、兔、羊、牛、陽光的微塵，以及虱子、蟣子、大麥和指節的尺寸。二十四個指節是一肘。四個肘是一弓或一尋。五百弓是一『俱盧舍』（རྒྱང་གྲགས，梵文：krośa，梵文羅馬擬音：krośa，漢語字面意思：叫喚）。八『俱盧舍』是一『由旬』（དཔག་ཚད，梵文：yojana，梵文羅馬擬音：yojana，漢語字面意思：軛）。『由旬』用於測量山脈、島嶼等的大小。在欲界中，無論是有感官還是無聲音的微塵，都包含地、水、火、風四種元素，以及色、香、味、觸八種微塵。如果有聲音，則加上聲音微塵，共有九種。如果有身體感官，則加上身體感官的微塵，共有十種。如果有其他感官，則與身體感官一起，共有十一種不同型別的微塵。感受的特徵是體驗。如果將感受蘊分類，則分為樂、苦、舍三種，或者分為快樂和精神快樂，痛苦和精神不快樂兩種，加上舍受，共有五種感受。如果從所依的角度分類，則有眼、耳、鼻、舌、身、意六種根與對境接觸產生的六種感受。再根據樂、苦、舍三種分類，則有十八種與意相關的感受。此外，還有與五種識相應的身體感受，與意識相應的心靈感受，以及與貪愛身體相應的雜染感受，與貪愛不相應的非雜染感受，與對五種欲妙的貪愛相應的執著感受，以及無執著的顯現感受等多種分類。想是執取相狀。如果從所依的角度分類，則有眼根與對境接觸產生的想，直到意根的六種想。此外，還有執取事物相狀的想，如執取藍色、黃色等顯現；執取名稱相狀的想，如分別男人、女人等。內部的分類與所知事物的數量一樣多。具有相狀的想是不精通名稱的人，即使看到事物，因為不熟悉名稱，所以不認識名稱。除了無相的境界和進入有頂定的想之外，所有其他的想都是具有相狀的想。無相的想是...

【English Translation】 As is known. Therefore, this is called 'non-corrupting' and 'unobstructed and unimpeded form'. These ten sensory functions are accumulations of atoms, therefore, the limit of form begins with extremely minute, indivisible atoms and gradually increases. For example, seven extremely minute atoms are called one atom. Similarly, increasing sevenfold, up to the size of molten iron, a rabbit, a sheep, a cow, dust of sunlight, as well as a louse, a nit, barley, and the size of a knuckle. Twenty-four knuckles are one cubit. Four cubits are one bow or one fathom. Five hundred bows are called a 'krośa' (རྒྱང་གྲགས，梵文：krośa，Romanized Sanskrit: krośa, literal meaning: calling). Eight 'krośas' are one 'yojana' (དཔག་ཚད，梵文：yojana，Romanized Sanskrit: yojana, literal meaning: yoke). The 'yojana' is used to measure the size of mountains, islands, etc. In the desire realm, whether there are sensory or soundless atoms, they all contain the four elements of earth, water, fire, and wind, as well as the eight atoms of form, smell, taste, and touch. If there is sound, then add the sound atom, making nine in total. If there is a body sense, then add the atom of the body sense, making ten in total. If there are other senses, then together with the body sense, there are eleven different types of atoms. The characteristic of feeling is experience. If the aggregate of feeling is classified, it is divided into three types: pleasure, pain, and equanimity, or into two types: happiness and mental happiness, suffering and mental unhappiness, plus equanimity, making five types of feeling. If classified from the perspective of the basis, there are six feelings arising from the contact of the six roots of eye, ear, nose, tongue, body, and mind with their respective objects. Further classified according to the three types of pleasure, pain, and equanimity, there are eighteen feelings related to the mind. In addition, there are bodily feelings corresponding to the five consciousnesses, mental feelings corresponding to the mind consciousness, and defiled feelings corresponding to attachment to the body, non-defiled feelings not corresponding to attachment, attached feelings corresponding to attachment to the five desirable qualities, and manifest feelings without attachment, and so on. Conception is grasping at characteristics. If classified from the perspective of the basis, there is the conception arising from the contact of the eye root with its object, up to the six conceptions of the mind root. Furthermore, there is the conception of grasping at the characteristics of things, such as grasping at the appearance of blue, yellow, etc.; the conception of grasping at the characteristics of names, such as distinguishing men, women, etc. The internal classifications are as many as the number of knowable things. Conception with characteristics refers to those who are not skilled in names, even if they see things, because they are not familiar with the names, they do not recognize the names. Except for the realm of no characteristics and the conception of entering the peak of existence, all other conceptions are conceptions with characteristics. Conception without characteristics is...

་མ་གཏོགས་པ་དེ་དག་གོ། །ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་གང་གིས་འདོད་ཁམས་ཤེས་པ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཤེས་པ། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཤེས་པ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་སོགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། མཚུངས་ལྡན་མིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཐོབ་པ་སོགས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་ཡོད་ལ་ལྟ་བ་ལྔ་སོ་སོར་བརྩི་ན་ང་ལྔར་འགྱུར་རོ། །སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ནི། སེམས་པ་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རེག་པ་ལྔ་ལས་ཚོར་འདུ་གཉིས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ་དེ་དག་སེམས་བྱུང་ཡིན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་མི་བསྡུ་སྟེ་ལོགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ལ་གཡོ་ཞིང་འཇུག་པ་སྟེ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་སེམས་པ་སོགས་དྲུག་གོ ། 22-1-6a ཡིད་བྱེད་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ། རེག་པ་ནི་གསུམ་འདུས་ནས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཚོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྔ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བས་ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ངེས་བྱེད་ལྔ་ནི། འདུན་པ་མོས་པ་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ། མོས་པ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་མི་འཕྲོག་པའི་བྱེད་ལས་ཅན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་འདྲིས་པའི་དོན་མི་བརྗེད་པ་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་བརྟག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་སོམ་ཉི་ཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གོང་གི་བཅུ་པོ་འདི་ལ་སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་བཅུ་ཞེས་བཤད་དོ། །དགེ་བའི་སེམས་བྱུང་བཅུ་གཅིག་ལས། དད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་གནས་ལ་དང་འདོད་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ་འདུན་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་གཟོབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ་སྲིད་ཞིའི་ལེགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་ནི་ལུས་སེམས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་བཏུབ་པའི་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ་གནས་ངན་ལེན་འཇོམས་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་མེད་པར་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་བདག་གམ་ཆོས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ 22-1-6b ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་རྟེན་བ

【現代漢語翻譯】除了這些之外。小想是意識知道慾望領域，同樣，大想是知道形式領域，無限想是知道虛空無邊和意識無邊，無所有的想是知道無所有生處，分為六種等等。行蘊的特徵是顯現造作，指的是除了四蘊之外的一切有為法。其中，與心相應的行蘊是心所，不相應的行蘊是獲得等等的非相應行。其中，心所有五十一，如果將五見分別計算，則變為五十五。五遍行心所是：作意、觸、受、想、思。受和想已經在前面講過，雖然它們是心所，但不歸入行蘊，因為是單獨講解的。思是心在對境上活動和進入，從所依的角度來說，有眼識之思等六種。作意是心專注于所緣境。觸是三者聚合后，完全斷絕根的轉變，是受的所依。這五個在所有心中都會出現，所以稱為遍行。五別境心所是：欲、勝解、念、等持、慧。其中，欲是對所希望的事物，使之具有，是發起精進的所依。勝解是對所決定的事物，如實地執持，具有不可奪的性質。念是對串習過的事情不忘記，具有不散亂的作用。等持是對所觀察的事物，心一境性，是智慧的所依。慧是對所觀察的法進行辨別，具有遣除猶豫的作用。以上十個被稱為心之多地。十一善心所中，信是對真實的對境，心生歡喜和信任，是欲的所依。不放逸是對應舍應取的對境，謹慎認真，具有成辦輪迴和寂滅安樂的作用。輕安是身心可以隨意運用在善法上，能夠調柔，具有調伏粗重的作用。舍是無有貪嗔癡，心如其本然安住，具有不分別煩惱境的作用。慚是對自己或法作為理由而對不好的行為感到羞恥，是防護惡行的所依。

【English Translation】 Besides these. Small thought is the consciousness that knows the desire realm, similarly, great thought is knowing the form realm, infinite thought is knowing the infinity of space and the infinity of consciousness, the thought of nothingness is knowing the place of nothingness, divided into six types, etc. The characteristic of the aggregate of formations (saṃskāra-skandha) is manifest action, referring to all conditioned phenomena other than the four aggregates. Among them, the formations associated with the mind are mental factors (citta-caitta), and the non-associated formations are non-associated formations such as attainment. Among them, there are fifty-one mental factors, and if the five views are calculated separately, they become fifty-five. The five omnipresent mental factors are: attention (manaskāra), contact (sparśa), feeling (vedanā), perception (saṃjñā), and volition (cetanā). Feeling and perception have been discussed earlier, and although they are mental factors, they are not included in the aggregate of formations because they are explained separately. Volition is the mind's activity and entry into the object, and from the perspective of the basis, there are six types such as volition of eye consciousness. Attention is the mind focusing on the object. Contact is the aggregation of the three, completely severing the transformation of the senses, and is the basis of feeling. These five appear in all minds, so they are called omnipresent. The five object-determining mental factors are: desire (chanda), conviction (adhimokṣa), mindfulness (smṛti), concentration (samādhi), and wisdom (prajñā). Among them, desire is for the desired object, making it possess it, and is the basis for initiating diligence. Conviction is holding the determined object as it is, with the nature of being unshakeable. Mindfulness is not forgetting what has been practiced, with the function of not being distracted. Concentration is the mind being one-pointed on the object being observed, and is the basis of wisdom. Wisdom is distinguishing the observed dharma, with the function of eliminating hesitation. The above ten are called the ten grounds of mind. Among the eleven virtuous mental factors, faith (śraddhā) is joy and trust in the true object, and is the basis of desire. Non-carelessness (apramāda) is being cautious and earnest about what should be abandoned and what should be taken, with the function of accomplishing the happiness of samsara and nirvana. Pliancy (praśrabdhi) is the body and mind being able to be used at will for virtuous dharmas, being able to be tamed, with the function of subduing coarseness. Equanimity (upekṣā) is the mind abiding in its natural state without greed, hatred, or delusion, with the function of not distinguishing the objects of afflictions. Moral shame (hrī) is using oneself or the Dharma as a reason and feeling ashamed of bad behavior, is the basis for protecting against evil deeds.

ྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་ནམ་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་མ་ཆགས་པ་སྟེ་ཉེས་སྤྱོད་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་མེད་པ་སྟེ་ཉེས་སྤྱོད་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མ་རྨོངས་པ་སྟེ་ཉེས་པ་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་ཏེ། གཞན་ལ་ཐོ་མི་བརྩམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་གནས་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་བྱུང་ལ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི། དང་པོ་རྩ་ཉོན་དྲུག་གི་མ་རིག་པ་ནི་ལས་འབྲས་དང་བདེན་པ་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་ཉོན་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་འདོད་ཁམས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ 22-1-7a དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་སྟེ། བདེ་བར་རེག་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་འཇིག་ལྟ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་མཐོ་བའི་རྣམ་པར་ཁེངས་པ་སྟེ། གཞན་ལ་མ་གུས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་བདུན་ཡོད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་ཉོན་དྲུག་གོ། །ལྟ་བ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་གཞན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི། བདག་གམ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཡོད་པའི་དོན་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དགེ་རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ནི་གོང་གི་ལྟ་བ་ངན་པ་གསུམ་དང་ལྟ་བའི་གནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཆོག་དང་དམ་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ལྟ་ངན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནི། འདག་གྲ

【現代漢語翻譯】有慚者，以他人或世間為理由，對不善之事有所顧忌。無貪者，對有和有的事物沒有貪戀，不做惡行。無嗔者，對眾生和痛苦之法沒有怨恨，不做惡行。無癡者，通過分別觀察，對事理不迷惑，不做惡行。不害，屬於無嗔的一部分，是慈悲之心，不做傷害他人的事。精進，以歡喜之心投入善法，努力成辦一切善事。不善心生起時，有六根本煩惱和二十隨煩惱。首先，六根本煩惱中的無明是不瞭解業果、真諦和三寶的道理，是生起一切煩惱的根源。貪慾是對三界有漏蘊的執著，是產生有之痛苦的原因。對此，欲界之貪稱為欲貪，上二界之貪稱為有貪。嗔恚是對眾生、痛苦和痛苦之因感到怨恨，不安於樂觸，是惡行的基礎。我慢是依於我見而產生的內心高傲和自滿，是不敬他人和產生痛苦的基礎，可分為七種。懷疑是對真理猶豫不決，不能投入善法。所有煩惱性的見都是見，是所有惡見的根源。如是為六根本煩惱。見可分為五種：有身見是認為五取蘊為我或我所，是其他見的基礎。邊見是認為我和五蘊是常或斷，是阻礙以中道獲得解脫的障礙。邪見是認為業果等實有之事為無，是斷絕善根的行為。見取見是認為上述三種惡見和作為見之所依的五取蘊為殊勝和清凈，是對惡見的執著。戒禁取見是認為通過持守牛戒、狗戒等，或者通過苦行可以獲得解脫，是錯誤的解脫道。

【English Translation】 'Having shame' means having the function of refraining from misdeeds by taking others or the world as a reason. 'Being without attachment' means not being attached to existence and the things of existence, and preventing engagement in misconduct. 'Being without hatred' means having no mental torment towards sentient beings and the nature of suffering, and preventing engagement in misconduct. 'Being without delusion' means not being confused about the meaning through individual investigation, and preventing engagement in misdeeds. 'Non-harming' belongs to the category of being without hatred, it is the mind of compassion, and it has the function of not initiating harm to others. 'Diligence' means engaging with the mind joyfully devoted to virtuous things, and it accomplishes all aspects of virtue. When unwholesome mental factors arise, there are six root afflictions and twenty secondary afflictions. First, ignorance among the six root afflictions is not knowing the nature of actions and their results, the truths, and the precious ones, and it causes all afflictions to arise. Attachment is attachment to the contaminated aggregates of the three realms, and it causes the suffering of existence. It is also said that there are two types of attachment: attachment to the desire realm is called 'attachment to desire,' and attachment to the two upper realms is called 'attachment to existence.' Anger is mental torment towards sentient beings, suffering, and the basis of suffering, and it does not abide in pleasant contact and serves as a basis for misconduct. Pride is arrogance in the form of a high mind based on the view of self, and it serves as a basis for disrespect towards others and the arising of suffering. It has seven divisions. Doubt is wavering between two minds about the meaning of truth, and it has the function of not engaging in virtuous things. All afflicted views are views, and they serve as a basis for all bad views. Thus, there are six root afflictions. Views can be divided into five: the view of the aggregates of existence is seeing the five aggregates of appropriation as self and what belongs to self, and it serves as a basis for other views. The view of holding to extremes is holding self or the five aggregates as permanent or impermanent, and it has the function of obstructing liberation through the Middle Way. Wrong view is seeing the meaning of things that exist, such as the law of cause and effect, as non-existent, and it has the function of cutting off the roots of virtue. The view of holding views as supreme is seeing the above three bad views and the five aggregates of appropriation as the place of views as supreme and sacred, and it causes attachment to bad views. The view of holding moral discipline and asceticism as supreme is thinking that liberation can be attained by adhering to the discipline of cows and dogs, or by practicing asceticism, which is a wrong path to liberation.

ོལ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དེའི་གནས་ཕུང་ལྔ་ལ་འདག་གྲོལ་ངེས་འབྱིན་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ 22-1-7b ནོ། །མཆོག་འཛིན་གཉིས་པོ་འདིས་དངོས་པོའི་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ལྟ་ངན་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པའི་ལམ་ངན་ལ་ཞེན་པ་ཀུན་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་སྟེ་རྩ་ཉོན་བཅུ་པོ་དེ་ལས། མཆོག་འཛིན་གཉིས་དང་ལོག་ལྟ་ཐེ་ཚོམ་བཞི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་མ་དྲུག་ལ་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་ལས།ཁྲོ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་འཕེལ་ཏེ་བརྡེག་པ་སོགས་གནོད་པ་དངོས་སུ་ཤོམས་པར་བྱེད་པའོ། །འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་གནོད་པའི་བསམ་པ་རྒྱུན་མི་གཏོང་ཞིང་མི་བཟོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཚིག་པ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་འཁོན་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་མི་བཟོད་པར་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོའི་ཆར་གཏོགས་པ། སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཐོ་བརྩམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཕྲག་དོག་ནི་ཁོང་ཁྲོའི་ཆར་གཏོགས་པ། རང་རྙེད་བཀུར་སོགས་ལ་ཆགས་ནས་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལ་མི་བཟོད་པར་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུགས་པ། ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་ལ་ཉེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །གཡོ་ནི་རྙེད་བཀུར་སོགས་ལ་ཆགས་པས་རང་གི་ཉེས་པ་སྦས་ཏེ་ཉེས་རྒྱུན་སྐྱོང་བའི་སེམས་གྱ་གྱུ་བ་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །སྒྱུ་ནི་རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་འཆོས་ 22-1-8a ནས་བདེན་པ་མིན་པས་གཞན་སླུ་བྱེད་རྨོངས་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་གྱི་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་ལོག་འཚོ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་བདག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡིག་པ་ལ་མི་འཛེམ་པ་དུག་གསུམ་གྱི་ཆར་གཏོགས་པ་ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་གྱི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་གཞན་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དུག་གསུམ་གྱི་ཆར་གཏོགས་པ། ཉོན་མོངས་ཀུན་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །འཆབ་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་ཆགས་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་རང་གི་ཉེས་པ་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། འགྱོད་པ་དང་རེག་པར་མི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །སེར་སྣ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཡོ་བྱད་སོགས་བདོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམ་དུ་འཛིན་པ་སྟེ་ཡོ་བྱད་མི་བསྙུང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་ནད་མེད་པ་དང་ལང་ཚོ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་མགུས་འཐིགས་༼འགྱིངས་

【現代漢語翻譯】將那些不屬於正道的戒律、苦行及其五蘊，視為解脫和決定的途徑，這種行為會導致徒勞無功。這兩種執取（mchog 'dzin）代表了對事物本質的顛倒見解，以及對非解脫之道的執著。這五種見解都屬於煩惱的智慧。五種見解和五種非見解，這十種根本煩惱中，兩種執取、邪見和懷疑這四種是遍計所執（kun btags），其餘六種則有遍計所執和俱生（lhan skyes）兩種。在二十種近煩惱中，忿（khro ba）是指嗔怒增長，實際造成毆打等傷害。恨（'khon du 'dzin pa）屬於嗔怒的一部分，持續懷有傷害的念頭，無法忍受。覆（'tshig pa）是由於忿和恨的原因，無法忍受而說粗語。惱（rnam par 'tshe ba）屬於嗔怒的一部分，沒有慈悲心，從事各種損害行為。嫉妒（phrag dog）屬於嗔怒的一部分，貪戀自己的利養恭敬等，無法忍受他人的圓滿，內心煩躁不安，心神不寧，成為罪惡的根源。諂（g.yo）是貪戀利養恭敬等，隱藏自己的過失，維持罪惡的延續，屬於貪嗔癡的一部分，會阻礙獲得正確的教誨。誑（sgyu）是爲了利養恭敬等，偽裝自己沒有的功德，用虛假的事實欺騙他人，屬於愚癡和貪慾的一部分，是煩惱和近煩惱的幫兇，也是以邪命維生的根源。無慚（ngo tsha med pa）是以自我為理由，不顧忌罪惡，屬於三毒的一部分，是煩惱和近煩惱的幫兇。無愧（khrel med pa）是以他人為理由，毫不顧忌地投入不善的方面，屬於三毒的一部分，是所有煩惱的幫兇。隱瞞（'chab pa）屬於愚癡和貪慾的一部分，不接受善意的勸導，想要掩蓋自己的過失，是後悔和無法安住的根源。慳吝（ser sna）是由於貪慾的原因，緊抓著財物等擁有的事物不放，導致不佈施財物。驕慢（rgyags pa）是對自己擁有的無病、年輕等有漏的圓滿感到高興和貪戀，內心自滿自大。

【English Translation】 To regard non-orthodox disciplines, asceticism, and their five aggregates as a means of liberation and definite emergence is an action that leads to fruitless labor. These two kinds of clinging (mchog 'dzin) represent the perverted view of the nature of phenomena and the attachment to wrong paths that are not means of liberation. All five views belong to the wisdom of afflictions. Among the five views and five non-views, the ten root afflictions, the two kinds of clinging, wrong views, and doubt are all conceptually imputed (kun btags), while the remaining six have both conceptually imputed and innate (lhan skyes) aspects. Among the twenty subsidiary afflictions, Wrath (khro ba) is the increase of anger, actually causing harm such as beating. Resentment ('khon du 'dzin pa), belonging to the category of anger, continuously harbors thoughts of harm and is unbearable. Spite ('tshig pa) is due to anger and resentment, being unbearable and speaking harsh words. Vexation (rnam par 'tshe ba), belonging to the category of anger, is without compassion and engages in various harmful actions. Jealousy (phrag dog), belonging to the category of anger, is attached to one's own gains and respect, unable to bear the prosperity of others, causing inner turmoil, restlessness, and becoming the root of evil. Deceit (g.yo) is clinging to gains and respect, concealing one's own faults, maintaining the continuation of evil, belonging to the category of attachment, hatred, and ignorance, and obstructing the attainment of correct teachings. Dissimulation (sgyu) is for the sake of gains and respect, pretending to have qualities that one does not possess, deceiving others with false facts, belonging to the category of ignorance and attachment, being an accomplice to afflictions and subsidiary afflictions, and being the root of engaging in wrong livelihood. Shamelessness (ngo tsha med pa) is taking oneself as the reason, disregarding sins, belonging to the category of the three poisons, and being an accomplice to afflictions and subsidiary afflictions. Lack of consideration (khrel med pa) is taking others as the reason, engaging in non-virtuous aspects without any consideration, belonging to the category of the three poisons, and being an accomplice to all afflictions. Concealment ('chab pa) belongs to the category of ignorance and attachment, not accepting good advice, wanting to hide one's own faults, and being the root of regret and inability to abide. Stinginess (ser sna) is due to attachment, tightly grasping possessions such as wealth, leading to not giving away wealth. Pride (rgyags pa) is being happy and attached to the contaminated perfections that one possesses, such as being free from illness and being young, and being self-satisfied and arrogant.

པའི་དོན་ཏོ།།༽པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །མ་དད་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡང་དག་པའི་གནས་དང་དགེ་ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ལེ་ལོ་ནི་ཉལ་སྙེལ་ཕྲས་སོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཞེན་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་སྤྲོ་ཞིང་འཇུག་པ་ལྷོད་པར་བྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སོ། །བག་མེད་ 22-1-8b པ་ནི་དུག་གསུམ་ལེ་ལོ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ལས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ལ་གཟོབ་པ་ལྷུར་མི་ལེན་པ་བག་ཡོད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ། མི་དགེ་འཕེལ་ཞིང་དགེ་བ་འགྲིབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྗེད་ངས་ནི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་མི་གསལ་བར་བརྗེད་པ། དྲན་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དྲན་པ་འཆལ་བ་སེམས་གཡེང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་མིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གཡེང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་འཇུག་པར་བབ་བབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །རྨུགས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ལུས་སེམས་ལྕི་བའི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པར་ནང་དུ་སྡུད་ཅིང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །རྒོད་པ་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སེམས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སེམས་ཡུལ་ལ་གཡོ་ཞིང་འཕྱན་ཏེ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཕྱི་དང་ནང་དང་མཚན་མའི་གཡེང་བ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་ནི་རྩ་ཉོན་གྱི་ཆར་གཏོགས་ཤིང་དེ་དང་ཉེ་བས་ཉེ་ཉོན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་འགྱུར་བཞི་ལས་གཉིད་ནི་གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་མི་དགེ་རིགས་མི་རིགས་དུས་དུས་མིན་སོགས་ 22-1-9a ཀྱི་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་བྱ་བ་ཤོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་སྔར་བྱས་པ་ལ་ཡིད་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པས་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་སེམས་གནས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དོན་འོལ་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་རྩིང་པའི་རྣམ་པ་ཅན།རྒྱང་རིང་པོའི་གཟུགས་ལ་ཁམ་ཕོར་དང་བུམ་པའི་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བར་དེ་ཙམ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དེའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཞིགས་ནས་བཟུང་བ་ཞིབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་བུམ་པ་གསར་པ་མ་གས་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་རྣམས་ཀུན

【現代漢語翻譯】的意義。』是說，煩惱和近煩惱的所依。不信是屬於愚癡的部分，對於正確的處所和善法不相信，是懈怠的所依。懈怠是貪戀睡眠、斜臥等安樂，對於惡事執著，對於善事不喜好，行動遲緩，是精進的違品。不謹慎是由於三毒和懈怠等原因，對於善惡的取捨不認真對待，是謹慎的違品，具有增長不善、減少善行的作用。忘失是對於善的對境不清楚地忘記，是正念的違品，與煩惱相應的邪念是散亂的所依。非正知是與煩惱相應，散亂的智慧，對於身語意的行為不以正知而行，而是隨意而行，是墮落的所依。昏沉是屬於愚癡的部分，以身心沉重的狀態，不能進入對境，向內收縮，心不聽使喚，是煩惱的所依。掉舉是追隨可憎的相，屬於貪慾的部分，心向外散亂，不聽使喚，不能寂靜，是止的障礙。散亂是屬於三毒的部分，心搖動飄蕩，對於善的對境不能專注，對此有外散亂、內散亂和相散亂等的區分。如上二十種是屬於根本煩惱的部分，並且與它們相近，所以稱為近煩惱。其他轉變四種中，睡眠是依靠睡眠的原因，對於善與不善、合理與不合理、時與非時等沒有分辨，將五根的識收攝於內，屬於愚癡的部分，是錯失事情的所依。後悔是對先前所做的事情不高興，心中懊惱，是止的障礙。尋是依靠作意和智慧，對於對境的事物進行普遍尋求的意念活動，抓住粗略的總體概念，具有粗糙的特點，就像從遠處看物體，不區分碗和瓶子的差別，只抓住一個大概的概念一樣。伺是依靠作意和智慧，對於該事物的各個特點進行分別思考的意念活動，仔細地觀察把握，具有精細的特點，就像抓住一個沒有破損的新瓶子一樣。以上這些都是。

【English Translation】 meaning of. 'Pa' means it is the basis of afflictions and near afflictions. Non-belief belongs to the category of ignorance, and it is a lack of faith in correct places and virtuous Dharma, serving as the basis for laziness. Laziness is attachment to negative activities such as enjoying sleep and reclining, lacking enthusiasm for virtue, and being slow to engage in it, thus being the opposite of diligence. Carelessness arises from the causes of the three poisons and laziness, not taking care in adopting or abandoning virtue and non-virtue, being the opposite of mindfulness, and having the function of increasing non-virtue and decreasing virtue. Forgetfulness is the unclear forgetting of virtuous objects, being the opposite of mindfulness, and the wandering memory associated with afflictions serves as the basis for mental wandering. Non-alertness is the wisdom of wandering that is associated with afflictions, not engaging in the actions of body, speech, and mind with alertness, but engaging in them randomly, thus serving as the basis for downfalls. Torpor belongs to the category of ignorance, with the aspect of heaviness of body and mind, being unable to engage with objects, contracting inward, and the mind being unworkable, thus serving as the basis for afflictions. Excitement follows after attractive signs, belongs to the category of desire, the mind scattering outward, being unworkable and unpacified, thus obstructing calm abiding. Distraction belongs to the category of the three poisons, the mind moving and wandering, not abiding single-pointedly on virtuous objects, and there are distinctions of external, internal, and sign distractions. Thus, these twenty are part of the root afflictions and are close to them, so they are called near afflictions. Among the other four changeable ones, sleep relies on the cause of sleep, without distinguishing between virtue and non-virtue, reason and unreason, time and non-time, etc., gathering the consciousnesses of the five senses inward, belonging to the category of ignorance, and serving as the basis for losing opportunities. Regret is the mind being unhappy with what was done before, being remorseful in the mind, thus obstructing calm abiding. Investigation relies on attention and wisdom, the mind's expression of universally searching for objects, grasping a rough general concept, having a coarse aspect, like seeing an object from afar, not distinguishing between a bowl and a vase, but grasping only that much. Analysis relies on attention and wisdom, the mind's activity of separately discerning the characteristics of that object, carefully observing and grasping, having a detailed aspect, like grasping a new, unbroken vase. All of these are.

་སློང་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དགེ་སྡིག་ལུང་མ་བསྟན་ཅི་རིགས་པར་འགྱུར་བས་གཞན་འགྱུར་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་བྱུང་འདི་དག་གིས་སྤྱིར་སེམས་ཀྱི་ས་མང་དང་། དགེ་སྡིག་གི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་གཙོ་བོར་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ཡང་སེམས་དང་འདུ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། སྐྱོ་བ་དང་མི་སྐྱོ་བ། དཀའ་བ་དང་མི་དཀའ་བ། བཟོད་པ་དང་མི་བཟོད་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །སེམས་བྱུང་ལྟ་བུའི་འདུ་བྱེད་མིན་ཡང་འདུས་ 22-1-9b བྱས་སུ་ནི་གཏོགས་དགོས་ཤིང་བེམ་ཤེས་གང་རུང་དུ་བསྡུ་བར་མི་འོས་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་བེམ་པོའོ། །གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དེ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་སྔར་མེད་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པ་དེའི་རྒྱུན་ལྡན་པ་ལ་ཐོབ༷་པ༷་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡིན་པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སོགས་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་ཏེ་འགྲིབ་པར་གྱུར་པ་ལ་མ༷་ཐོབ༷་པ༷་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རིས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་ཆོས་དེ་ལ་སྐལ༷་མཉམ༷་མ༷མ་རིས་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འ༷དུ་ཤེས༷་མེད་པའི༷་སྙོམས་འཇུག་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་ཁམས་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་རྒྱུན་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་པོ་རྣམས་གནས་སྐབས་སུ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་སེམས་བྱུང་ཁེགས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་སྙོམས་འཇུག་གི་ནུས་པས་སྔོན་མེད་གསར་དུ་ཐོབ་ཅིང་། ཡང་དེ་ལས་ལྡངས་ཏེ་འགག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་འགག་ཡོད་ཀྱང་དེ་བེམ་ཤེས་གང་ཡང་ 22-1-10a མིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་བཞག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་སྙོམས་འཇུག་དེས་འཕངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་འ༷དུ༷་ཤེས༷་མེ༷ད་པ༷་པ་དང་། འགོག༷་པའི༷་སྙོམ༷ས་འཇུག་ནི་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་དེ་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་སེམས་བྱུང་བརྟན་པ་མིན་པ་རྣམས་དང་བརྟན་པ་ལས་ཁ་ཅིག་སྟེ། ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཁེགས་པའོ། །འདི་གསུམ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་འཇོག་པའི་སྐབས་ན་ཇི་སྲིད་སེམས་སེམས་བྱུང་འགོག་པའི་ནུས་པ་དེ་ལ

【現代漢語翻譯】由於意願和想法的差異，善、惡、未記說的行為會發生各種變化，這被稱為四種轉變。這些心所主要用於區分心的多種狀態，以及善惡心所的差異。此外，由於心和概念等認知方式的差異，會產生悲傷和不悲傷、困難和不困難、忍耐和不忍耐等非常多的類別。這些都是與心相應的行。有些行不是像心所那樣的行，但必須屬於有為法，並且不適合歸類為物質或意識的法，被稱為與心不相應的行法。因此，應該理解，物質、意識和不相應行涵蓋了一切有為法。由微塵組成的稱為物質。清晰且具有認知能力的稱為意識。不是這兩者的有為法都屬於不相應行。什麼是不相應行呢？在自相續中，先前沒有的善、不善、未記說的法新產生，並且保持已產生的狀態，這被稱為『獲得』（藏文：ཐོབ༷་པ༷་）。它是屬於自相續的法，也是有為法，因此被稱為不相應行。同樣，從自相續中獲得的善等法衰退減少，這被稱為『未獲得』（藏文：མ༷་ཐོབ༷་པ༷་）。眾生各自出生於不同的類別中，具有共同命運的法被稱為『同分』（藏文：སྐལ༷་མཉམ༷་མ༷མ་རིས་མཐུན་པ་）。無想定（藏文：འ༷དུ་ཤེས༷་མེད་པའི༷་སྙོམས་འཇུག་）是指那些尚未脫離欲界善根，但尚未脫離上界慾望的人，通過作意的方式，暫時阻止心和心所的持續，從而阻止前六識的運作。這種心和心所停止的狀態，是通過禪定的力量新獲得的。並且，由於從禪定中出定後會消失，因此它具有生滅的特性，但它既不是物質也不是意識，因此被歸類為不相應行。同樣，通過這種禪定的力量，投生到無想天的眾生被稱為『無想有』（藏文：འ༷དུ༷་ཤེས༷་མེ༷ད་པ༷་པ་）。滅盡定（藏文：འགོག༷་པའི༷་སྙོམ༷ས་འཇུག་）是指超越有頂天之心，以無我和寂止的觀念為先導，從而阻止了不穩定的心所，以及一部分穩定的心所，即那些被煩惱意所包含的心所。在將這三者歸類為不相應行時，只要有阻止心和心所的力量存在…… 由於意願和想法的差異，善、惡、未記說的行為會發生各種變化，這被稱為四種轉變。這些心所主要用於區分心的多種狀態，以及善惡心所的差異。此外，由於心和概念等認知方式的差異，會產生悲傷和不悲傷、困難和不困難、忍耐和不忍耐等非常多的類別。這些都是與心相應的行。有些行不是像心所那樣的行，但必須屬於有為法，並且不適合歸類為物質或意識的法，被稱為與心不相應的行法。因此，應該理解，物質、意識和不相應行涵蓋了一切有為法。由微塵組成的稱為物質。清晰且具有認知能力的稱為意識。不是這兩者的有為法都屬於不相應行。什麼是不相應行呢？在自相續中，先前沒有的善、不善、未記說的法新產生，並且保持已產生的狀態，這被稱為『獲得』（藏文：ཐོབ༷་པ༷་）。它是屬於自相續的法，也是有為法，因此被稱為不相應行。同樣，從自相續中獲得的善等法衰退減少，這被稱為『未獲得』（藏文：མ༷་ཐོབ༷་པ༷་）。眾生各自出生於不同的類別中，具有共同命運的法被稱為『同分』（藏文：སྐལ༷་མཉམ༷་མ༷མ་རིས་མཐུན་པ་）。無想定（藏文：འ༷དུ་ཤེས༷་མེད་པའི༷་སྙོམས་འཇུག་）是指那些尚未脫離欲界善根，但尚未脫離上界慾望的人，通過作意的方式，暫時阻止心和心所的持續，從而阻止前六識的運作。這種心和心所停止的狀態，是通過禪定的力量新獲得的。並且，由於從禪定中出定後會消失，因此它具有生滅的特性，但它既不是物質也不是意識，因此被歸類為不相應行。同樣，通過這種禪定的力量，投生到無想天的眾生被稱為『無想有』（藏文：འ༷དུ༷་ཤེས༷་མེ༷ད་པ༷་པ་）。滅盡定（藏文：འགོག༷་པའི༷་སྙོམ༷ས་འཇུག་）是指超越有頂天之心，以無我和寂止的觀念為先導，從而阻止了不穩定的心所，以及一部分穩定的心所，即那些被煩惱意所包含的心所。在將這三者歸類為不相應行時，只要有阻止心和心所的力量存在……

【English Translation】 Due to differences in intention and thought, virtuous, non-virtuous, and unspecified actions undergo various changes, which are called the four transformations. These mental factors are mainly used to distinguish the many states of mind and the differences between virtuous and non-virtuous mental factors. Furthermore, due to differences in the way the mind and concepts are perceived, there arise very many categories such as sadness and non-sadness, difficulty and non-difficulty, patience and non-patience. These are all formations that are concomitant with the mind. Some formations are not like mental factors, but must belong to conditioned phenomena, and are not suitable to be classified as either material or consciousness phenomena, and are called formations that are not concomitant with the mind. Therefore, it should be understood that material, consciousness, and non-concomitant formations encompass all conditioned phenomena. That which is composed of particles is called material. That which is clear and has cognitive ability is called consciousness. All conditioned phenomena that are not these two belong to non-concomitant formations. What are non-concomitant formations? In one's own continuum, when a virtuous, non-virtuous, or unspecified phenomenon that did not exist before newly arises, and the state of having arisen is maintained, this is called 'Obtaining' (Tibetan: ཐོབ༷་པ༷་). It is a phenomenon that belongs to one's own continuum and is also a conditioned phenomenon, therefore it is called a non-concomitant formation. Similarly, when the virtuous and other phenomena obtained from one's own continuum decline and decrease, this is called 'Non-obtaining' (Tibetan: མ༷་ཐོབ༷་པ༷་). The phenomenon of beings being born into their respective categories, having a shared destiny, is called 'Community of kind' (Tibetan: སྐལ༷་མཉམ༷་མ༷མ་རིས་མཐུན་པ་). The 'Cessation of Perception' (Tibetan: འ༷དུ་ཤེས༷་མེད་པའི༷་སྙོམས་འཇུག་) refers to those who have not yet separated from the virtuous roots of the desire realm, but have not separated from the desires of the upper realms, temporarily stopping the continuation of mind and mental factors through the means of attention, thereby stopping the functioning of the first six consciousnesses. This state of stopping mind and mental factors is newly obtained through the power of meditative absorption. And, since it disappears after arising from meditation, it has the characteristic of arising and ceasing, but it is neither material nor consciousness, therefore it is classified as a non-concomitant formation. Similarly, beings born into the realm of the 'Non-perceptual Beings' (Tibetan: འ༷དུ༷་ཤེས༷་མེ༷ད་པ༷་པ་) through the power of this meditative absorption. The 'Cessation of Feeling and Perception' (Tibetan: འགོག༷་པའི༷་སྙོམ༷ས་འཇུག་) refers to going beyond the mind of the peak of existence, with the concepts of selflessness and quiescence as the forerunners, thereby stopping the unstable mental factors, and some of the stable mental factors, namely those contained by the afflicted mind. When classifying these three as non-concomitant formations, as long as the power to stop mind and mental factors exists...

་གོ་དགོས་སོ། །བརྟན་པ་ཀུན་གཞི་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཁེགས་ཏེ་དེའི་དབང་གིས་སེམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་རུང་ངོ་། །སྲོག༷་གི༷་དབང་པོ༷་ནི་སེམས་ཅན་རིས་མཐུན་པར་སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཅི་ཙམ་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཚེ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ༷་བ༷་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གན༷ས་པ༷་ནི་དེའི་རྒྱུན་གནས་པའོ། །རྒ༷་བ༷་ནི་རྒྱུན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །མི༷་རྟག༷་པ་ནི་རྒྱུན་འཇིག་པ་སྟེ་འདི་བཞི་ལ་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །མིང༷་གི༷་ཚོག༷ས་ནི་ཀ་བུམ་སོགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་པའི་བརྡའོ། །ཚི༷ག་གི༷་ཚོགས་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་དྭགས་སོ། །ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་རྩོམ་གཞིར་གྱུར་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཨ་ལ་སོགས་ 22-1-10b པའོ། །འདི་གསུམ་སྐད་གདངས་ཀྱིས་བསྡུས་ན་ཡང་སྒྲ་ཙམ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱི་བརྡར་བཏགས་ནས་བརྗོད་བྱ་ལུང་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའོ། །མངོན་པ་མཛོད་ལས་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་ཙམ་གསུངས་སོ། །མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས་སྔ་མ་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ། སོ༷་སོ༷འི་སྐྱེ༷་བོ༷་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་བེམ་ཤེས་ལྡན་པ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །འཇུག༷་པ༷་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའོ། །སོ༷་སོ༷ར་ངེ༷ས་པ༷་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའོ། །འབྱོར་འབྲེལ༷་བ༷་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །མགྱོག༷ས་པ༷་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མྱུར་བར་འབྱུང་བའོ། །གོ༷་རི༷མ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ནས་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བའོ། །དུས༷་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཡུན་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། །ཡུ༷ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལས་བཏགས་པའོ། །གྲ༷ངས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལ་བགྲངས་ཏེ་བཞག་པའོ། །ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྐྱེན་འདུས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་སོ། །ཉེར་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་མཚོན་ནས་བེམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་ཆོས་འདུས་བྱས་སུ་བསྡུ་དགོས་ལ་བེམ་ཤེས་གང་རུང་དུ་བསྡུར་མི་འོས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་དབྱེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། 22-1-11a ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཚོགས་དྲུག་ནི། བདག་རྐྱེན་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་གིས་གཟུགས་ཤེས་པ་ནས། བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་བློ་གང་གིས་རང་ཡུལ་ཐུན་མིན་ཆོས་ཁམས་དང་དེ

【現代漢語翻譯】必須理解這一點。恒常的基礎（kun gzhi）不能被無想和等持兩種狀態所覆蓋，因為它們的力量會導致意識再次產生。壽根（srog gi dbang po）是指眾生因前世業力的力量，在同類生命中停留的時間，這被稱為壽命。生（skye ba）是指諸行從先前未生到現在的產生。住（gnas pa）是指它的延續。老（rga ba）是指延續的改變。無常（mi rtag pa）是指延續的毀滅。這四個被稱為有為法的四種特徵。名聚（ming gi tshogs）是指僅表達事物本質的符號，如柱子、瓶子等。詞聚（tshig gi tshogs）是指將事物的本質和特徵結合起來顯示的詞語。字聚（yi ge'i tshogs）是指構成名和詞基礎的字母，如阿（a）等。這三者雖然可以用聲音來概括，但與單純的聲音不同，它們被視為心的符號，具有指示意義等功能，屬於有為法。在《阿毗達磨俱舍論》中只講了這十四種。在《阿毗達磨集論》中，在前述十四種的基礎上，增加了異生（so so'i skye bo），指未獲得聖者之法的人。這是對具有色身和意識的補特伽羅（gang zag）的一種區分。入（'jug pa）是指因和果持續不斷地進入。各別決定（so so'r nges pa）是指因和果是不同的。和合（'byor 'brel ba）是指因和果是相互一致的。迅速（mgyogs pa）是指因和果迅速產生。次第（go rim）是指因和果一個接一個地依次產生。時（dus）是指因和果持續產生的持續時間。方（yul）是指在所有十方都有因和果存在。數（grangs）是指將諸行一一分開計數。集合（tshogs pa）是指因和果的條件聚集的狀態。這二十四種可以代表色身和意識的狀態，必須歸納為有為法，並且要知道有很多不能歸納為色身或意識的任何一方。識蘊（rnam par shes pa'i phung po）是指對諸法的事物本質進行區分，分為眼識乃至意識之間的六識。即以眼根為增上緣所生的意識，能夠識別色法，乃至以意根為增上緣所生的意識，能夠識別自境，即特殊的法界及其相關事物。

【English Translation】 It is necessary to understand this. The constant basis (kun gzhi) cannot be covered by either the state of non-perception or meditative absorption, because their power allows consciousness to arise again. The life faculty (srog gi dbang po) refers to the duration for which sentient beings remain in a similar realm due to the power of their past karma, which is called lifespan. Birth (skye ba) refers to the arising of conditioned phenomena from a previously unarisen state to the present. Abiding (gnas pa) refers to the continuation of that. Aging (rga ba) refers to the change in that continuation. Impermanence (mi rtag pa) refers to the destruction of that continuation. These four are called the four characteristics that define conditioned phenomena. The collection of names (ming gi tshogs) refers to symbols that merely express the essence of things, such as pillars, vases, and so on. The collection of words (tshig gi tshogs) refers to words that show the essence and characteristics of things combined. The collection of letters (yi ge'i tshogs) refers to the letters that form the basis of names and words, such as A (ཨ་). Although these three can be summarized by sound, they are different from mere sound. They are considered symbols of the mind, possessing the ability to indicate meaning and so on, and belong to the category of conditioned phenomena. Only these fourteen are mentioned in the Abhidharmakosha. In the Abhidharmasamuccaya, in addition to the aforementioned fourteen, an ordinary being (so so'i skye bo) is added, referring to someone who has not attained the Dharma of the noble ones. This is a distinction of individuals (gang zag) who possess form and consciousness. Entering ('jug pa) refers to the continuous entering of cause and effect without interruption. Separate determination (so so'r nges pa) refers to the difference between cause and effect. Combination ('byor 'brel ba) refers to the mutual consistency between cause and effect. Rapid (mgyogs pa) refers to the rapid arising of cause and effect. Gradual (go rim) refers to the sequential arising of cause and effect one after another. Time (dus) refers to the duration of the continuous arising of cause and effect. Direction (yul) refers to the existence of cause and effect in all ten directions. Number (grangs) refers to the separate counting and placement of each conditioned phenomenon. Collection (tshogs pa) refers to the state of the accumulation of conditions for cause and effect. These twenty-four can represent the states of form and consciousness and must be categorized as conditioned phenomena. It should be understood that there are many that cannot be categorized as either form or consciousness. The aggregate of consciousness (rnam par shes pa'i phung po) refers to the distinguishing of the individual essences of phenomena, divided into the six consciousnesses from eye consciousness to mind consciousness. That is, the consciousness that arises in dependence on the eye faculty as the dominant condition, which is able to recognize forms, up to the consciousness that arises in dependence on the mind faculty as the dominant condition, which is able to recognize its own object, namely the unique realm of phenomena and its related things.

་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཙམ་གྱི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་བཞེད་དེ། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྟག་ཏུ་རློམ་སེམས་པ་གང་ཞིག །ནང་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དམིགས་ནས། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་བཞི་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ནི། འཕགས་ལམ་མངོན་གྱུར་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། མི་སློབ་པའི་ས་མ་གཏོགས་པར་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་འཛིན་པ་སེམས་ཀྱི་གཞི་གསལ་རིག་ཙམ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་སྟེ། འདི་ལ་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་རུང་གི་ས་བོན་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་གཞི་དང་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞིའམ་དེའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ནི་དོན་ 22-1-11b གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་བཞེད་པ་ཡོད་ལ། ཡང་སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། ཡིད་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་གི་མིང་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་དང་རྣམ་བཞག་མང་པོ་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་དུས་དང་གཏམ་གྱི་གཞི་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་དང་ལྟ་བའི་གནས་དང་སྲིད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པས་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཕུང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྐབས་སོ།། །། 通達界 ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཁམས་བཅུ་བཞག་སྟེ། གང་ཞེ་ན་མིག་གི་ཁམས་ནས་ལུས་ཁམས་ཀྱི་བར་ལྔ་དང་། གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་གྱི་ཁམས་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་བདུན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འགག་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིད་ཤེས་སྐྱེད་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་དོ། ། 22-1-12a འདུས་མ་བྱས་ལ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང

【現代漢語翻譯】乃至瞭解其他法。唯識宗的經和論中認為有八識。其中的意識的特殊之處在於，它恒常執著于『我』。它向內緣于阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes），並與四種煩惱相應：我見（bdag tu lta ba）、我慢（nga'o snyam pa'i nga rgyal）、我愛（bdag tu chags pa）和無明（ma rig pa）。除了聖道現前（'phags lam mngon gyur）、滅盡定（'gog pa'i snyoms 'jug）和無學地（mi slob pa'i sa）之外，這種心識在所有善、不善和無記心中執行，被稱為染污意（nyon mongs pa'i yid）。阿賴耶識是包含蘊、界、處所攝的一切種子的心之基礎，是明瞭和覺知的狀態，沒有分別。從它作為潛在種子而存在，能夠顯現為處所和事物（gnas don lus su snang ba）的角度來看，它也被稱為能持識（kun gzhi dang len pa'i rnam par shes pa）。從處所和事物顯現，但僅僅像夢境一樣顯現為阿賴耶識本身的角度來看，它也被稱為異熟阿賴耶或異熟識（rnam par smin pa'i kun gzhi'am de'i rnam shes）。心（sems）、意（yid）和識（rnam shes）有時被認為是同義詞，只是名稱不同。也有人認為，心是阿賴耶識，意是染污意，識是六識。因此，由於五蘊包含了所有有為法，所以可以從五蘊出發，建立關於時間等的眾多名稱和概念。因此，五蘊被稱為時間和言說的基礎（dus dang gtam gyi gzhi），以及具有出離（nges par 'byung ba dang bcas pa）和原因（rgyu dang bcas pa）的事物。它們也被稱為世間（'jig rten）、見解的處所（lta ba'i gnas）和有（srid pa）。由於通過慾望和貪著而執取，所以有漏的取蘊（zag bcas nyer len gyi phung po）也被稱為具有鬥爭（'thab pa dang bcas pa）以及痛苦和集（sdug bsngal dang kun 'byung）。以上是關於蘊的詳細分類。十八界（khams bco brgyad）是：從色蘊（gzugs kyi phung po）中分出十界，即眼界（mig gi khams）到身界（lus khams）的五界，以及色界（gzugs kyi khams）到觸界（reg bya'i bar gyi khams）的五界，共十界。七個識界，即從眼識界（mig gi rnam shes kyi khams）到意識界（yid kyi rnam shes kyi khams）的六界，加上意界（yid kyi khams），共七界。意界指的是意根（yid kyi dbang po），即前六識滅盡之後立即產生意識的根。法界（chos kyi khams）包括受蘊（tshor ba）、想蘊（'du shes）、行蘊（'du byed）三個蘊，以及非色法（rnam par rig byed min pa'i gzugs）和一切無為法（'dus ma byas thams cad）。無為法包括通過分析而獲得的滅（so sor brtags pas 'gog pa）等。

【English Translation】 And up to the point of knowing other things as well. In the sutras and treatises of the Mind-Only school, eight consciousnesses are asserted. Among them, the particularity of the mind consciousness is that it constantly clings to 'I'. It inwardly focuses on the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam shes), and that mind, which is associated with the four afflictions—self-view (bdag tu lta ba), self-conceit (nga'o snyam pa'i nga rgyal), self-love (bdag tu chags pa), and ignorance (ma rig pa)—is called the afflicted mind (nyon mongs pa'i yid) because it operates in all virtuous, non-virtuous, and neutral minds, except for the realization of the noble path ('phags lam mngon gyur), the absorption of cessation ('gog pa'i snyoms 'jug), and the state of no more learning (mi slob pa'i sa). The ālaya-vijñāna is the basis of mind, holding all the seeds pervaded by the aggregates, elements, and sense bases, and is a state of clarity and awareness without division. From the perspective of it existing as a mere seed capable of manifesting as places and things (gnas don lus su snang ba), it is also called the consciousness that takes up the basis (kun gzhi dang len pa'i rnam par shes pa). From the perspective of places and things appearing, but merely appearing as the ālaya-vijñāna itself, like a dream, it is also called the vipāka-ālaya or its consciousness (rnam par smin pa'i kun gzhi'am de'i rnam shes). Mind (sems), intellect (yid), and consciousness (rnam shes) are sometimes considered synonymous, merely different names. Others assert that mind is the ālaya-vijñāna, intellect is the afflicted mind, and consciousness is the name for the six consciousnesses. Therefore, since these five aggregates encompass all conditioned phenomena, they serve as the basis for the emergence of numerous names and concepts related to time and so forth. Thus, these five aggregates are called the basis of time and speech (dus dang gtam gyi gzhi), and things that include definite emergence (nges par 'byung ba dang bcas pa) and causes (rgyu dang bcas pa). They are also called the world ('jig rten), the place of views (lta ba'i gnas), and existence (srid pa). Because of taking up through desire and attachment, the contaminated aggregates of grasping (zag bcas nyer len gyi phung po) are also called things that include strife ('thab pa dang bcas pa) and suffering and origin (sdug bsngal dang kun 'byung). The above is about the detailed classification of the aggregates. The eighteen dhātus (khams bco brgyad) are: Ten dhātus are established from the aggregate of form (gzugs kyi phung po), namely, the five dhātus from the eye dhātu (mig gi khams) to the body dhātu (lus khams), and the five dhātus from the form dhātu (gzugs kyi khams) to the touch dhātu (reg bya'i bar gyi khams), totaling ten. Seven consciousness dhātus, namely, the six dhātus from the eye consciousness dhātu (mig gi rnam shes kyi khams) to the mind consciousness dhātu (yid kyi rnam shes kyi khams), plus the mind dhātu (yid kyi khams), totaling seven. The mind dhātu refers to the mind faculty (yid kyi dbang po), which is the faculty that generates mind consciousness immediately after the cessation of the previous six consciousnesses. The dharma dhātu (chos kyi khams) includes the three aggregates of feeling (tshor ba), perception ('du shes), and formation ('du byed), as well as non-manifest form (rnam par rig byed min pa'i gzugs) and all unconditioned phenomena ('dus ma byas thams cad). Unconditioned phenomena include cessation through analysis (so sor brtags pas 'gog pa), etc.

་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱིས་འགོག་པ་དང་ནམ་མཁའ་དང་གསུམ་དུ་མཛོད་ལས་བཤད། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཁམས་བདུན་དུ་འདོད། ཡང་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྣན་ཏེ་བཞིར་བཞེད། ཀུན་བཏུས་སུ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཁེགས་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་ཏེ། གོང་གི་གསུམ་དང་བསྡོམས་པས་འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་སོགས་གཏན་དུ་བྲལ་བའི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆའོ། །བརྟགས་མིན་འགོག་པ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཁེགས་པ་མིན་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ན་གང་མེད་པ་སྟེ་རྟ་ཡི་མགོ་ལ་རྭ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་གང་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་འདིར་འདུའོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་རུང་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པ་ལ་མི་སྒྲིབ་པའོ། །དགེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་དང་། ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ 22-1-12b བརྒྱད་དེ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནས། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་ཚན་གསུམ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་ལས། མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ་རིགས་སམ་ས་བོན་གྱི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་གཟུང་བའི་དང་། མིག་ཤེས་ནས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་པོ་ཡུལ་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའམ་རིགས་སམ་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏེ་ཁམས་ཞེས་པ་རྒྱུའམ་རིགས་དང་ས་བོན་གྱི་དོན་ཅན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་པ་ཞེས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་གསུངས་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ནང་གི་བུ་ག་སྟོང་པའི་ཆ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། དེས་མཚོན་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་དབྱེ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། གཟུགས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་དབང་ལྔ་དོན་ལྔའི་ཁམས་བཅུ་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་མིན་པའོ། །མིག་ལམ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་ཁམས་གཅིག་པུ། ལྷག་མ་བསྟན་མེད་དོ། །ཕན་ཚུན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ལས་ལྷག་མ་རྣམས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཟག་མེད་ནི་ཁམས་

【現代漢語翻譯】此外，經藏中說，非擇滅（藏文：སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱིས་འགོག་པ་）和虛空（藏文：ནམ་མཁའ་）也包括在內，這樣就認為有七種法界。還有唯識宗等，加上真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད་），認為是四種。在《攝大乘論》（梵文：Asaṅga）中說，善、非善、無記的真如三種，以及無想和滅盡定時的心識止息狀態兩種，加上前面的三種，共計八種非為造作（藏文：འདུས་མ་བྱས་）。其中，擇滅是指通過個別觀察的智慧等道的力量，使應斷的煩惱等永遠斷絕的非為造作之部分。非擇滅是指雖然不是通過個別觀察而止息，但由於因緣不具足的力量，在任何地方都不存在，比如馬頭上長角。任何地方沒有瓶子等，所有不存在的差別都包括在這裡。虛空是指沒有形色阻礙，對一切作用都開放而不阻礙。善等諸法的真如是指法的本性。不動是指無想定。滅盡是指滅盡定。這樣，色蘊中的五種，受、想、行蘊中的三種，以及八種非為造作，這十六種稱為法界。這樣，從眼界（藏文：མིག་གི་ཁམས་）和色界（藏文：གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་）以及眼識界（藏文：མིག་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་）到意識界（藏文：ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བར་），六組共十八界中，從眼到意這六種是執取對境的因或種類或種子之義，同樣，從色到法這六種是被執取的，從眼識到意識這六種是實際執取對境的因或種類或種子之義，因此，界（藏文：ཁམས་）是指因或種類和種子之義。此外，所謂『士夫六界』（藏文：སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་པ་）是指地、水、火、風、空、識六界，即身體的四大種，以及內部空隙的部分是空界，以及識界。由此所代表的以界之名命名的其他分類，實際上沒有不包含在十八界中的。界的詳細分類中，十八界中屬於有色的是五根、五境的十界和法界的一部分，其餘的不是有色。肉眼可見的只有色界，其餘都不可見。有相互障礙的是五根和五境，即十種有色，其餘的都沒有障礙。無漏是界（藏文：ཁམས་）。

【English Translation】 Furthermore, the Pitaka states that Non-Analytical Cessation (Tibetan: སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱིས་འགོག་པ་) and space (Tibetan: ནམ་མཁའ་) are also included, thus considering there to be seven dhātu. Moreover, the Mind-Only school, etc., add Suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད་), considering there to be four. In the Compendium of Determinations (Sanskrit: Asaṅga), it states that the three Suchnesses of virtuous, non-virtuous, and neutral, as well as the two states of mind cessation during the state of No-Perception and Cessation Attainment, combined with the previous three, make a total of eight Unconditioned. Among these, Analytical Cessation is the part of the Unconditioned where afflictions, etc., that are to be abandoned are permanently separated by the power of the path, such as the wisdom of individual analysis. Non-Analytical Cessation is that which is not ceased through individual analysis, but due to the power of incomplete causes and conditions, it does not exist anywhere, like horns on a horse's head. All distinctions of non-existence, such as the absence of a vase in any place, are included here. Space is that which has no form or obstruction, and is open to all actions without hindrance. The Suchness of virtuous and other phenomena is the essence of phenomena. Immovable is the Attainment of No-Perception. Cessation of Perception and Feeling is the Cessation Attainment. Thus, the five forms of the dhātu of phenomena, the three aggregates of feeling, perception, and formation, and the eight Unconditioned, these sixteen are called the dhātu of phenomena. Thus, from the eye dhātu (Tibetan: མིག་གི་ཁམས་) and the form dhātu (Tibetan: གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་), and the eye consciousness dhātu (Tibetan: མིག་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་) to the mind consciousness dhātu (Tibetan: ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བར་), the three sets of six, totaling eighteen dhātu, among which the six from eye to mind are the cause or type or seed for grasping objects, and similarly, the six from form to phenomena are what is grasped, and the six from eye consciousness to mind consciousness are the cause or type or seed for actually grasping objects, thus, dhātu (Tibetan: ཁམས་) means having the meaning of cause or type and seed. Furthermore, the so-called 'six dhātu of a person' (Tibetan: སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་པ་) refers to the six dhātu of earth, water, fire, wind, space, and consciousness, namely the four great elements of the body, and the part of the internal empty space is the space dhātu, and the consciousness dhātu. The other classifications named by the name of dhātu represented by this are in effect not without being included in the eighteen dhātu. In the detailed classification of dhātu, among the eighteen dhātu, those belonging to form are the ten dhātu of the five faculties and five objects, and one part of the phenomena dhātu, the remainder are not form. What is visible to the eye is only the form dhātu, the remainder are invisible. What has mutual obstruction are the five faculties and five objects, namely the ten forms, the remainder are without obstruction. Without outflows is the dhātu (Tibetan: ཁམས་).

ཐ་མ་ཡིད་དང་ཡིད་ཤེས་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ལམ་ 22-1-13a བདེན་དུ་གཏོགས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའི། ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་སོ། །འདོད་པ་ན་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོད། གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་རོ་དང་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་བཞི་ཡོད། གཟུགས་མེད་ན་ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཡོད་དོ། །སེམས་ཁམས་བདུན་དང་གཟུགས་སྒྲ་དང་ཆོས་ཁམས་བཅུ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཆར་ཡོད། ལྷག་མ་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་ཕྱི། ལྷག་མ་བཅུ་གཉིས་ནི་ནང་གིའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་བྱུང་རྣམས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་དམིགས་མེད་པའོ། །རྟོག་བཅས་ནི་ཡིད་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་བྱུང་གི་ཆ་རྟོག་བཅས་རྣམས་སོ། །རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོར་བས་ཟིན་པ་དབང་པོ་ལྔ་དང་ནང་གི་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་དགུའོ། །ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་འཛིན་པ་དང་། གཞན་རྣམས་གཟུང་བའོ། །རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལྔའོ། །ཡིད་ཡིད་ཁམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་བཅས། གཉིས་མེད། རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་གསུམ་ཡོད། དེ་དག་གི་ལྷག་མ་རྣམས་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ 22-1-13b ཁམས་བཅུ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་མ་བསགས་པའོ། །གཅོད་བྱེད་ཡིན་པ་དང་གཅད་བྱ་ཡིན་པ་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་ཁོ་ན་སྟེ། བསྲེག་འཇལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་མིག་ཤེས་སོགས་ལྔ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་ལ་མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མིན་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་དོ། །བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དབྱེ་ན། རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱས་བྱུང་ནི་ནང་གི་དབང་པོ་ལྔའོ། །རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་མཐུན་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་སེམས་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེའི་ཆ་འགའོ། །སྒྲ་ལ་རྒྱུན་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ལ། དབྱངས་སྙན་མི་སྙན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མགྲིན་པའི་དབྱིབས་སོགས་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །འདི་དག་གི་ལྷག་མ་དབང་པོའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཐུན་རྒྱས་བྱུང་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་ཡོད་ལ། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་རྒྱུ་མཐུན་ཁོ་ན་ལས་སོ། །རྒྱས་བྱུང་ཞེས་པ་ལུས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ནི། ཟས་དང་། བཀུ་མཉེ་དྲིལ་ཕྱིས་སོགས་ལེགས་པར་བྱ་བ་དང་། གཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན

【現代漢語翻譯】最後是意（mano，心意）、意識（manovijnana，意識）和法界（dharmadhatu，法界）的心生之路 22-1-13a 屬於真諦和非複合之物，除了這些之外。其餘的界是煩惱產生的顯現對象，因此是有漏的。在欲界中，存在所有的界。在色界中，除了香、味和鼻、舌的識界之外，存在十四個界。在無色界中，存在最後三個界的部分。七個識界、色、聲和十個法界具有善、不善和無記三種。其餘的是無記的。六個界是色、聲、香、味、觸、法。其餘十二個是內部的。具有對境的是七個識界和法界的一部分心生。其餘的是無對境的。具有尋的是意和意識的部分，以及法界的一部分心生。被自續的感受所把握的是五個根和內部的色、香、味、觸九個。法界的一部分是非複合的常法，其餘的是複合的和無常的。五個根和心、心生是能取，其餘的是所取。具有尋伺二者的是五個識界。意、意界、心生具有尋伺二者，無二者，無尋有伺三種。這些之外的其餘的是無尋伺的。有色的 22-1-13b 十個界是微塵積聚的。其餘的是非積聚的。能斷者和所斷者只有色、香、味、觸四者，燃燒和測量也是如此。十個有色界和眼識等五個是修道所斷。最後三個界有見道所斷、修道所斷和非所斷三種。如果區分三種生起之差別，異熟生和增上生是內部的五個根。從自類等流因和異熟所生的七個識界和法界的一部分心生，即八個無礙之部分。聲音沒有常性，因此不是異熟所生，但使聲音悅耳或不悅耳的原因是喉嚨的形狀等異熟所生。這些之外的其餘具有根聚者有等流、增上生、異熟生三種，外部的界只有等流。增上生是指身體增長的四個原因：食物，按摩、揉搓等良好的行為，睡眠和，禪定（ting nge 'dzin，梵文：samadhi，梵文羅馬擬音：samadhi，漢語字面意思：三摩地）。

【English Translation】 Finally, the mental path of mano (mind), manovijnana (consciousness), and dharmadhatu (realm of phenomena). 22-1-13a Belonging to the truth and the unconditioned, except for these. The remaining realms are the manifest objects of the arising of afflictions, therefore they are with outflows. In the desire realm, all realms exist. In the form realm, except for the realms of smell, taste, and nose and tongue consciousness, fourteen realms exist. In the formless realm, parts of the last three realms exist. The seven consciousness realms, form, sound, and ten dharma realms have all three: virtuous, non-virtuous, and unspecified. The rest are unspecified. The six realms are form, sound, smell, taste, touch, and dharma. The remaining twelve are internal. Those with objects are the seven consciousness realms and the mental events that are part of the dharma realm. The rest are without objects. Those with investigation are the parts of mind and consciousness, and the part of mental events that are part of the dharma realm. What is grasped by the feeling of one's own continuum are the five senses and the nine internal forms, smells, tastes, and touches. The part of the dharma realm that is unconditioned is permanent, and the rest are conditioned and impermanent. The five senses and mind and mental events are the grasper, and the rest are the grasped. The five consciousness realms have both investigation and analysis. Mind, the mind realm, and mental events have both investigation and analysis, neither, and no investigation but analysis. The rest of these are without investigation and analysis. The corporeal 22-1-13b ten realms are accumulations of particles. The rest are non-accumulations. The cutter and the cuttable are only form, smell, taste, and touch; burning and measuring are the same. The ten corporeal realms and the five eye consciousnesses, etc., are to be abandoned by meditation. The last three realms have three types: to be abandoned by the path of seeing, to be abandoned by the path of meditation, and not to be abandoned. If we differentiate the distinctions of the three arisings, the result ripening and the increasing are the five internal senses. The seven consciousness realms and the part of the dharma realm that are mental events, which arise from the cause of the same kind and the result ripening, are some parts of those eight unobstructed ones. Sound has no permanence, so it is not result ripening, but the cause of making sounds pleasant or unpleasant is the shape of the throat, etc., which is result ripening. The rest of these, those with aggregates of senses, have three: the same kind, increasing, and arising from result ripening, and the external realms are only from the same kind. Increasing refers to the four causes of the body's growth: food, massage, rubbing, etc., which are good actions, sleep, and samadhi (ting nge 'dzin, 天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samadhi，漢語字面意思：三摩地).

་བཞིའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་དངོས་སུ་རྟེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་པ་སད་ཅིང་གཟུགས་ལ་རྟོག་པའི་མིག་དབང་གི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་ལ་དབང་པོ་རྟེན་བཅས་དང་། དེ་ལྟ་མིན་པ་གཉིད་ལོག་པའི་མིག་དབང་ལྟ་བུ་ལ་དེ་མཚུངས་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་གོང་མའི་ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་རྟེན་པ་མིན་ཏེ། རང་ས་ན་མིག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ 22-1-14a ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་འོག་མའི་མིག་དབང་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མི་མཐོང་སྟེ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། རྣ་བའང་དེ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་པས་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷའི་མིག་རྣ་ཐོབ་ན། བསམ་གཏན་དེ་བའི་སས་བསྡུས་པའི་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་པའི་དབང་པོ་དྭངས་པ་རང་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ཐེན་ཀོར་དུ་འབྱུང་སྟེ། དབང་པོ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྟེན་བཅས་ཡིན་ལ། ཞར་འོན་ལྟ་བུའི་མ་ཚང་བ་མེད་ཅིང་། ཐག་རིང་བ་དང་ཕྲ་བའི་གཟུགས་དང་། བསྒྲིབ་ཅིང་བར་ཆོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དབང་པོས་རང་ས་དང་འདོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པ་སོགས་འགྲེའོ། །ལྷའི་མིག་དེ་ལྟ་བུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་པས་སྟོང་གཉིས་དང་། རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུས་སྟོང་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་གཟིགས་སོ། །ལྷའི་མིག་དེ་ཚེ་འདིར་བསམ་གཏན་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་མིན་ཀྱང་། སྔོན་བསྒོམས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེས་བར་སྲིད་མི་མཐོང་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གོང་འོག་གི་དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་འབྱུང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སོ།། །། 通達處 སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི། མིག་གི་ཁམས་དང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོན་གཅིག་སྟེ། སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བྱ་ཚུལ་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ནི་དེ་ 22-1-14b དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ནི། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་པའོ།། དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བར་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ནང་གི་དྲུག་པོ་འཛིན་པ་དང་། གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཕྱིའི་དྲུག་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྒོར་གྱུར་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་མ་བསྡུས་ལ། ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ནི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུའོ། །གོང་དུ་ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་ཤེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པ

【現代漢語翻譯】四種。諸根依靠各自的覺知而實際運作，例如清醒時眼根對色法的認知，這被稱為『有依根』。反之，如睡眠時的眼根，則被稱為『同類』。上界眾生的身體不會依賴地獄的眼根，因為他們自身具有殊勝的眼根。地獄眾生的眼根無法看到上界的色法，因為它們過於微細。耳根也是如此。如果欲界眾生通過禪定之力獲得了天眼天耳，那麼由禪定之地的四大種所生的清凈根，就會在他們自己的眼和耳的範圍內顯現。這些根總是『有依』的，沒有如聾啞人般的缺陷，並且能夠看到聽到遙遠、微細、被遮蔽和阻隔的事物。此外，初禪的根能夠知曉自身和欲界的所緣等。阿羅漢具有這樣的天眼，能夠看到二千世界；如麟角喻獨覺者能見三千世界；而佛陀則能見到無量世界。即使沒有通過今生的禪定之力，而是由過去禪定的異熟果所生，也有生而獲得天眼的情況，但據說他們無法看到中陰身。因此，應當瞭解上地獄眾生的根和識產生的各種方式。以上是關於界的解釋。通達處十二處即是：眼界和眼處意義相同，只是在各自的章節中陳述方式不同。同樣，十種色界也是各自的處，法界即是法處。七種識界都包含在意處之中。因此，從眼處到意處，共有十二處。其中，從眼到意是內在的六處，是能取者；從色到法是外在的六處，是所取者。通過能取和所取，識在對境上產生和發展，因此稱為『處』。五蘊雖然涵蓋了一切有為法，但沒有涵蓋無為法。而界和處則涵蓋了一切，因此一切所知都包含在這二者之中。由於之前已經解釋了界的詳細分類，因此對於處也應該通過意義來了解。在此，從意處和法處引申出一些名相的解釋。

【English Translation】 four types. The faculties rely on their respective awareness to function in reality, such as the eye faculty's perception of form when awake, which is called 'dependent faculty'. Conversely, the eye faculty during sleep is called 'similar'. The bodies of beings in higher realms do not rely on the eye faculty of lower realms, because they possess superior eye faculties themselves. The eye faculty of lower realm beings cannot see the forms of higher realms because they are too subtle. The same is true for the ear faculty. If beings in the desire realm attain divine eyes and ears through the power of meditation, then the pure faculties born from the elements gathered in the meditative state will manifest within their own range of eyes and ears. These faculties are always 'dependent', without defects like deafness or muteness, and can see and hear distant, subtle, obscured, and obstructed things. Furthermore, the faculty of the first dhyana can know its own realm and the objects of the desire realm, and so on. Arhats possess such divine eyes and can see two thousand worlds; Pratyekabuddhas, like rhinoceroses, can see three thousand worlds; and Buddhas can see countless worlds. Even without the power of meditation in this life, but born from the ripening of past meditations, there are cases of being born with divine eyes, but it is said that they cannot see the intermediate state. Therefore, one should understand the various ways in which the faculties and consciousness of higher and lower realms arise. This concludes the explanation of the realms. Thoroughly Understanding the Sources The twelve sources are: the eye realm and the eye source are the same in meaning, only the way of stating them differs in their respective sections. Similarly, the ten form realms are their respective sources, and the dharma realm is the dharma source. The seven consciousness realms are all included in the mind source. Therefore, from the eye source to the mind source, there are twelve sources. Among them, from eye to mind are the six internal sources, which are the apprehenders; from form to dharma are the six external sources, which are the apprehended. Through the apprehenders and the apprehended, consciousness arises and develops in relation to objects, hence they are called 'sources'. Although the five aggregates encompass all conditioned phenomena, they do not encompass unconditioned phenomena. But the realms and sources encompass everything, so all knowable things are included in these two. Since the detailed classification of the realms has been explained above, the sources should also be understood through their meaning. Here, some explanations of terms are derived from the mind source and the dharma source.

་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ནི་མིག་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་ཤེས། དབང་ལྔ་ཡང་རྣམ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པར་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་ནང་དུ་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང་རང་རིག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་རང་དང་བཅས་པ་ཡང་འགྱུར་བས་ཡིད་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སོ་ 22-1-15a ཅོག་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་དུ་རུང་ཞིང་། དེའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་རྣམས་ལ་མ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ། ཡིད་དེ་དགེ་ན་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་དགེ་བ་སོགས་དང་། ཡིད་དེའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་པ་གཞན་ཡུལ་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། །ཡིད་མགྱོགས་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱེད་ཐམས་ཅད་བློ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་འདུའོ། །བློ་དེ་ལ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་མེད་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི། ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ། རང་དུས་ཀྱི་རང་མཚན་མིང་གི་སྒྲ་དང་འདྲེས་སུ་མི་རུང་བའོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་བུམ་པ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་དོན་གྱི་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་ཡིད་ངོར་སྣང་བ་སྟེ། འདི་ནི་མིང་གི་སྒྲ་དང་འདྲེས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་དོན་སྤྱིའམ་སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་སྒྲ་བསྲེས་ནས་བཟུང་བ་དེའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་བསྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དེ། ཤེས་བྱ་དང་། དེའི་དབྱེ་བ་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་དང་། དངོས་པོ་ལ་བེམ་ 22-1-15b ཤེས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དང་། དེ་དག་གོང་མ་གོང་མར་བསྡུ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་དང་དངོས་པོ་ནི་བེམ་པོ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་པ་དང་། བེམ་པོ་སོགས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་དང་། བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྟོག་མེད་ཤེས་པ་རྣམས་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྫས་ལ་འཇུག་པ་དང་། རྟོག་བཅས་ཀྱིས་དེ་མིན་གཞན་རྣམ་པར་བསལ་བས། གཞན་སེལ་ལམ། རྣམ་བཅད་དམ། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་རྣམས་ལ་སེལ་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་བཏགས་པ་དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་སེལ་དེ་ལ་དོན་རང་མཚན་དེ་གཞན་ལས་ལོ

【現代漢語翻譯】意識也能通過意根了知眼等感官的對象，如色等。五根也以與識一同運作的方式存在，因此意識是所有可知的對象的擁有者。不僅如此，由於內在的知覺被一個連續的意識流所包含，並且具有自證性。無分別的意識之境包括五識和意根本身，它們都會發生變化，因此意識是所有法的對象。因此，有分別的意識能夠對內外之法進行命名，並通過這種方式，人們不會對所知的事物感到困惑。因此，意識是所有法的對象，它能理解諸法的意義，並且是參與和退出的主體。如果意識是善的，那麼其他的識也會是善的等等。由於意識的專注，其他的識也會參與和退出對象，因此意識是主要的。正如薄伽梵（梵文：Bhagavan，世尊）在經中說：『意先於諸法生起，意速疾，意為諸法之主。』因此，所有能知的都歸於智慧（藏文：blo），所有可知的都歸於法（藏文：chos）。五根的識在任何情況下都是無分別的，而意識則既有分別也有無分別。無分別識的對象是：對像、時間和形式不混合，自身的時間的自相不能與名稱的聲音相混合。有分別識的對象是瓶子等諸法的各自意義的總體在意識中顯現，這可以與名稱的聲音相混合，因此這被稱為義共相或聲義。精通術語的人將此與聲音混合並掌握，通過這種方式，以混合對像、時間和形式的方式對瓶子等諸法進行各種分類。例如，對所知、及其分類為實有和非實有，以及將實有分為色法、心法和非相應行法這三類進行命名，並將這些類別向上歸納。所知和實有是色法等的總稱，而色法等是其分支。獨立存在，不依賴於概念的是藍色等，而僅通過概念存在的是共相等。無分別識通過顯現的方式參與事物，而有分別識則通過排除其他事物來參與概念，即通過排除其他事物，或通過區分，或通過從其他事物中返回的方式來參與概念，這樣的概念被稱為返回。這種排除其他事物的方式，使得事物自身的特徵從其他事物中返回。 Consciousness can also know objects such as forms through the faculties of the eyes, etc. The five faculties also exist in a manner that follows and accompanies consciousness, so consciousness is the possessor of all knowable objects. Moreover, because the stream of knowing is contained within a single continuum and is self-aware, the realm of non-conceptual consciousness includes the five senses and the mind itself, which are also subject to change. Therefore, the mind is the possessor of all dharmas. Thus, conceptual consciousness can apply labels to both external and internal phenomena, and through this means, one does not become confused about what is to be known. Therefore, the mind is the possessor of all dharmas, it understands the meaning of dharmas, and it is the agent of engaging and disengaging. If the mind is virtuous, then other consciousnesses will also be virtuous, and so on. Because of the mind's attention, other consciousnesses engage and disengage with objects, and so on, therefore the mind is the principal. As the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan, 'Blessed One') said in the sutra: 'The mind precedes all dharmas, the mind is swift, the mind is the principal.' Therefore, all that knows is gathered into intelligence (Tibetan: blo), and all that is known is gathered into dharmas (Tibetan: chos). The consciousnesses of the five senses are in all ways non-conceptual, while the mind has both conceptual and non-conceptual aspects. The object of non-conceptual consciousness is: objects, times, and forms are not mixed, and the self-characteristic of its own time cannot be mixed with the sound of a name. The object of conceptual consciousness is that a general idea of the respective meanings of dharmas, such as a pot, appears in the mind. This can be mixed with the sound of a name, so it is called a general meaning or a sound-meaning. Those who are skilled in terminology mix this with sound and grasp it, and through this means, they make various classifications of dharmas such as a pot, in a way that mixes objects, times, and forms. For example, the naming of knowable things and their division into existent and non-existent, and the division of existent things into form, mind, and non-associated compositional factors, and the aggregation of these categories into higher and higher categories. Knowable things and existent things are the general categories of form, etc., while form, etc., are their specific instances. That which exists independently, not relying on imputation, is like blue, while that which exists only through imputation is like generality, etc. Non-conceptual consciousness engages with substances through appearance, while conceptual consciousness engages with imputations by excluding others, that is, by excluding others, or by distinguishing, or by turning away from others. Such an imputation is called reversion. This way of excluding others causes the self-characteristic of the thing to revert from others.

【English Translation】 The mind can also perceive objects such as forms through the faculties of the eyes, etc. The five faculties also exist in a manner that follows and accompanies consciousness, so consciousness is the possessor of all knowable objects. Moreover, because the inner knowing is contained within a single continuum and is self-aware, the realm of non-conceptual consciousness includes the five senses and the mind itself, which are also subject to change. Therefore, the mind is the possessor of all dharmas. Thus, conceptual consciousness can apply labels to both external and internal phenomena, and through this means, one does not become confused about what is to be known. Therefore, the mind is the possessor of all dharmas, it understands the meaning of dharmas, and it is the agent of engaging and disengaging. If the mind is virtuous, then other consciousnesses will also be virtuous, and so on. Because of the mind's attention, other consciousnesses engage and disengage with objects, and so on, therefore the mind is the principal. As the Bhagavan (Sanskrit: Bhagavan, 'Blessed One') said in the sutra: 'The mind precedes all dharmas, the mind is swift, the mind is the principal.' Therefore, all that knows is gathered into intelligence (Tibetan: blo), and all that is known is gathered into dharmas (Tibetan: chos). The consciousnesses of the five senses are in all ways non-conceptual, while the mind has both conceptual and non-conceptual aspects. The object of non-conceptual consciousness is: objects, times, and forms are not mixed, and the self-characteristic of its own time cannot be mixed with the sound of a name. The object of conceptual consciousness is that a general idea of the respective meanings of dharmas, such as a pot, appears in the mind. This can be mixed with the sound of a name, so it is called a general meaning or a sound-meaning. Those who are skilled in terminology mix this with sound and grasp it, and through this means, they make various classifications of dharmas such as a pot, in a way that mixes objects, times, and forms. For example, the naming of knowable things and their division into existent and non-existent, and the division of existent things into form, mind, and non-associated compositional factors, and the aggregation of these categories into higher and higher categories. Knowable things and existent things are the general categories of form, etc., while form, etc., are their specific instances. That which exists independently, not relying on imputation, is like blue, while that which exists only through imputation is like generality, etc. Non-conceptual consciousness engages with substances through appearance, while conceptual consciousness engages with imputations by excluding others, that is, by excluding others, or by distinguishing, or by turning away from others. Such an imputation is called reversion. This way of excluding others causes the self-characteristic of the thing to revert from others.

ག་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཆ་ནས་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་དང་། གཞན་སེལ་བ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡི་གཞན་སེལ་གཉིས་ཡོད་དོ། །སེལ་བའམ་རྣམ་བཅད་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས། གཞན་བུམ་པ་མིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ན། བུམ་པ་རང་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། བུམ་པའི་སྟེང་ན་མ་བྱས་པ་ལས་ལོག་པའི་ཆ་ནས་བྱས་པ། རྟག་པ་ལས་ལོག་པའི་ཆ་ནས་མི་རྟག་པ་སོགས་ལྡོག་པའི་ཆོས་དུ་མར་འབྱེད་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་དོ། །ཡང་ཡུལ་ཅན་བློ་ལ་རིགས་བཞི་སྟེ། མ་རྟོགས། ལོག་རྟོག །ཐེ་ཚོམ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །མ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་མངོན་སུམ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དང་། རྗེས་དཔག་ 22-1-16a ཚད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་གཉིས་ནི། ཡིད་ཤེས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའོ། །ལོག་རྟོག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་རྩེ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཕྱོགས་མ་ཆོད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཅད་ཤེས་ཏེ་ངེས་ཤེས་སོ། །ཡུལ་ལ་སྣང་ཡུལ་ནི་རྟོག་མེད་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལྟ་བུ་ཞེན་ཡུལ་ནི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་དོན་སྤྱི་ལ་ཡུལ་དུ་ཞེན་པ། དེ་གཉིས་ཀར་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཇུག་ཡུལ། བློས་བཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཟུང་ཡུལ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་། ཡང་འགལ་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ལ། འགལ་བ་གཉིས་ཏེ་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་མི་འགྲོགས་པ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བདག་འཛིན་དང་བདག་མེད་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་བློ་འགལ་དང་། ཚ་རེག་གྲང་རེག་ལྟ་བུ་དོན་འགལ་དང་གཉིས་ཡོད། ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ལ་དངོས་འགལ་རྟག་མི་རྟག་ལྟ་བུ། བརྒྱུད་འགལ་འགལ་ཟླའི་ཁྱབ་བྱ་དང་འགལ་ཟླ་ཅིག་ཤོས་ཏེ། རྟག་པ་དང་། བྱས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་སོ། །འབྲེལ་བ་ལ་བྱས་མི་རྟག་ལྟ་བུ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་བུམ་པའི་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་ལྟ་བུ་བདག་གཅིག་འབྲེལ། མེ་དུ་ལྟ་བུ་དེ་བྱུང་འབྲེལ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །ཡང་བུམ་པ་ཞེས་ 22-1-16b པའི་བཏགས་དོན་ལྟོ་ལྡིར་བ་བུམ་པ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེས་བཞག་པའི་བུམ་པའི་ཐ་སྙད་མཚོན་བྱ། དེ་གཉིས་གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་གཞིར་མཚོན་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལས་གསེར་གྱི་ལྟོ་ལྡིར་བའི་གོང་བུ་འཛིན་པ་མཚན་གཞི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་། ཡང་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་གཞི་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཁ་ཁྱེར་དང་ལྟོ་བ་འདབ་མ་སོགས་དང་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་བཞག་དང་། ཡང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ནི། བརྟག་བྱ་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་དང་། དེའི་དོན་སྤྱི་བློ་ལ་སྣང

【現代漢語翻譯】就其本質而言，存在兩種『自相意義上的他者排除』（藏文：དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ།，含義：事物自身特徵的排除）和『與排除相符的認知』（藏文：གཞན་སེལ་བ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་བློ།，含義：符合排除的認知）。通過排除或區分的力量，當排除了『非瓶子』時，瓶子本身就成爲了完全確定的對象。在瓶子上，可以區分出多種相反的屬性，例如，從『非造作』的角度區分出『造作』，從『常』的角度區分出『無常』等。此外，對於有境的心識（藏文：ཡུལ་ཅན་བློ།，含義：具有所緣的心識），有四種：無知（藏文：མ་རྟོགས།，含義：未認知）、錯覺（藏文：ལོག་རྟོག，含義：錯誤的認知）、懷疑（藏文：ཐེ་ཚོམ།，含義：猶豫不決）和正確認知（藏文：ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ།，含義：正確的認知）。無知的區分包括：顯現但不確定的現量（藏文：མངོན་སུམ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ།，含義：顯現但不確定的現量）和不依賴於比量（藏文：རྗེས་དཔག，含義：推理）的臆測（藏文：ཡིད་དཔྱོད།，含義：臆測）。這兩種情況之所以成立，是因為它們的心識無法帶來確定性。錯覺是指顛倒地執取事物。懷疑是指猶豫不決，無法確定方向。正確認知包括現量 प्रमाण （pramāṇa，量）和比量 प्रमाण （pramāṇa，量）。這兩者的結果是決斷識，即確定識。對於境（藏文：ཡུལ།，含義：對像），顯現境（藏文：སྣང་ཡུལ།，含義：顯現的對象）是無分別識的對象，如色等；執著境（藏文：ཞེན་ཡུལ།，含義：執著的對象）是有分別識執著于總相作為對象。兩者都可以作為人們趨入和退出的對象，因此稱為『趨入境』（藏文：འཇུག་ཡུལ།，含義：趨入的對象）。作為心識所要把握的對象，稱為『所取境』（藏文：གཟུང་ཡུལ།，含義：所取對像）。如上所述，對境和有境進行了區分。此外，還有矛盾和關聯的區分。矛盾有兩種：不能同時存在於同一時間或同一地點的事物，稱為『俱不生矛盾』（藏文：ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ།，含義：不能同時存在的矛盾）。這種矛盾又分為心識上的矛盾，如執著『我』和執著『無我』；以及事物上的矛盾，如冷觸和熱觸。相互排斥的矛盾包括：實體上的矛盾，如常和無常；以及間接矛盾，即矛盾雙方的範疇對像和另一方的矛盾對象，如常和造作。關聯包括：造作和無常，雖然反體不同，但作為瓶子的屬性，本質上沒有區別，這稱為『一體關聯』（藏文：བདག་གཅིག་འབྲེལ།，含義：一體關聯）。還有如火和煙，這稱為『彼生關聯』（藏文：དེ་བྱུང་འབྲེལ།，含義：由彼而生關聯）。此外，『瓶子』這個名稱的指稱對象是『腹部膨脹』，這是瓶子的定義。定義所確立的瓶子的名稱是所指。爲了確定這兩者，需要一個作為證明基礎的所指的具體例子，例如，執著于金質的膨脹腹部，這就是例證。如上所述，對定義、所指和例證這三者進行了區分。此外，還有瓶子這樣的基體（藏文：ཁྱད་གཞི།，含義：屬性的基體）或有法（藏文：ཆོས་ཅན།，含義：具有法的事物），以及其上的口、腹部、邊緣等，以及造作、無常等各種屬性，這些被稱為『屬性』（藏文：ཁྱད་པར།，含義：屬性）。此外，還有能詮和所詮的區分：所詮是外在的事物，以及其在心中顯現的總相。

【English Translation】 In terms of its essence, there are two types of 'other-exclusion in terms of its own characteristic' (Tibetan: དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ།, meaning: exclusion of the self-characteristic of a thing) and 'cognition that corresponds to exclusion' (Tibetan: གཞན་སེལ་བ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་བློ།, meaning: cognition that corresponds to exclusion). Through the power of exclusion or differentiation, when 'non-pot' is excluded, the pot itself becomes a completely determined object. On the pot, various opposite attributes can be distinguished, such as 'made' distinguished from the perspective of 'non-made,' and 'impermanent' distinguished from the perspective of 'permanent,' and so on. Furthermore, for the consciousness with an object (Tibetan: ཡུལ་ཅན་བློ།, meaning: consciousness with an object), there are four types: non-apprehension (Tibetan: མ་རྟོགས།, meaning: non-cognition), illusion (Tibetan: ལོག་རྟོག, meaning: wrong cognition), doubt (Tibetan: ཐེ་ཚོམ།, meaning: hesitation), and correct cognition (Tibetan: ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ།, meaning: correct cognition). The distinctions of non-apprehension include: manifest but uncertain perception (Tibetan: མངོན་སུམ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ།, meaning: manifest but uncertain perception) and speculation (Tibetan: ཡིད་དཔྱོད།, meaning: speculation) that does not rely on inference (Tibetan: རྗེས་དཔག, meaning: inference). These two are established because their consciousness cannot bring about certainty. Illusion is to apprehend things in a reversed manner. Doubt is to engage in two extremes, being unable to determine a direction. Correct cognition includes direct perception प्रमाण （pramāṇa, valid cognition） and inference प्रमाण （pramāṇa, valid cognition）. The result of these two is decisive knowledge, that is, certain knowledge. Regarding the object (Tibetan: ཡུལ།, meaning: object), the appearing object (Tibetan: སྣང་ཡུལ།, meaning: appearing object) is the object of non-conceptual consciousness, such as form, etc.; the object of attachment (Tibetan: ཞེན་ཡུལ།, meaning: object of attachment) is the general characteristic that is conceptually apprehended by conceptual consciousness. Both can be the objects of engagement and disengagement for beings, and thus are called 'object of engagement' (Tibetan: འཇུག་ཡུལ།, meaning: object of engagement). As the object to be grasped by consciousness, it is called 'object of grasping' (Tibetan: གཟུང་ཡུལ།, meaning: object of grasping). As mentioned above, the distinctions between object and subject are made. In addition, there are distinctions of contradiction and relation. There are two types of contradiction: things that cannot coexist at the same time or place are called 'contradiction of non-coexistence' (Tibetan: ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ།, meaning: contradiction of non-coexistence). This contradiction is further divided into contradictions in consciousness, such as grasping 'self' and grasping 'non-self'; and contradictions in things, such as cold touch and hot touch. Mutually exclusive contradictions include: substantial contradictions, such as permanent and impermanent; and indirect contradictions, which are the category object of the contradictory pair and the contradictory object of the other, such as permanent and made. Relations include: made and impermanent, although the negations are different, they are not essentially different as attributes of a pot, which is called 'relation of one entity' (Tibetan: བདག་གཅིག་འབྲེལ།, meaning: relation of one entity). There are also relations such as fire and smoke, which are called 'relation of arising from that' (Tibetan: དེ་བྱུང་འབྲེལ།, meaning: relation of arising from that). Furthermore, the designatum of the name 'pot' is 'swollen belly,' which is the definition of a pot. The name of the pot established by the definition is the designatum. To establish these two, a specific example of the designatum is needed as the basis for proof, such as grasping a swollen belly made of gold, which is the example. As mentioned above, the distinctions between definition, designatum, and example are made. In addition, there is the substrate (Tibetan: ཁྱད་གཞི།, meaning: substrate) or subject (Tibetan: ཆོས་ཅན།, meaning: that which possesses qualities) like a pot, and the various qualities on it, such as the mouth, belly, rim, etc., and made, impermanent, etc., which are called 'qualities' (Tibetan: ཁྱད་པར།, meaning: qualities). Furthermore, there is the distinction between the expresser and the expressed: the expressed is the external object, and its general characteristic appearing in the mind.

་བའི་སྣང་བརྟགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་བརྡའ་རྣམས་དོན་ལ་འབྱོར་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་དཔྱད་ན་མིང་གི་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དོན་སྤྱི། ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་དོན་རང་མཚན། དངོས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་སྤྱི། ཞེན་པའི་རྗོད་བྱེད་སྒྲ་རང་མཚན་ཡིན་ཀྱང་། ཡིད་རྟོག་བཅས་ཀྱིས་སྒྲ་དང་སྒྲ་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་རྗོད་བྱེད་དང་། དོན་དང་དོན་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་བརྗོད་བྱར་བཟུང་ནས། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་རྣམ་བཞག་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་མ་རྨོངས་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དེ་ལ་ཤེས་བརྗོད་འཇུག་གསུམ་དུ་བཞག་པ་ནི་སེམས་དང་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་ 22-1-17a སུམ་མཐོང་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མཐོང༷་བ༷འི་ཐ༷་སྙད༷། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལས་ཐོས༷་པ༷་དང་། རང་གི་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་བྱེ༷་བྲག༷་ཕྱེ༷ད་པ༷་དང་། རང་རིག་པས་ཉམ༷ས་སུ༷་མྱོ༷ང་བ༷་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཚུལ་བཞི་དང་། ཡང་ཡིན་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། མེད་མ་ཡིན་དུ་དགག་པ་སྟེ། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་ཐ་སྙད་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དེ་ཡང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་བཅུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་འདི་ཕུང་ལྔའི་ནང་ཚན་གྱི་གཟུགས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྔའི་ནང་ཚན་གྱི་གཟུགས་ཁོ་ན་མིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་མིག་རྣའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཙམ་མིན་པར་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་། དེ་དག་ལ་གཟུགས་སྒྲ་རང་མཚན་པ་གང་ཡང་མེད་པས་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྡུ་ཡི། གཟུགས་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མི་བསྡུའོ། །ཡུལ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ། བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་ནི་ཀ་བུམ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་ནི་དབང་རྟེན་མིག་སོགས་མཐོང་བྱ་འདིའི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་ཉི་འོད་ལྟར་ཡོད་པ་ཕལ་པས་དབང་པོས་གཟུང་དུ་མེད་ཀྱང་ཐོགས་བཅས་སུ་ 22-1-17b འདོད་དོ། །བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་དེ་གསུམ་ཙམ་གསུངས་ཀྱང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་འདོགས་རུང་བར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཕུང་པོ་གཞན་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཕུང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ཀ

【現代漢語翻譯】將顯現的現象混合為一體，各種符號便能表達意義。對此進行分析，名稱的聲音所指的實際對象是普遍意義，執著的對象是自相，實際的能指是普遍聲音，執著的能指是自相聲音。然而，通過有概念的意識，將聲音和普遍聲音混合為一，作為能指；將對像和普遍對像混合為一，作為所指。因此，從能指的詞語中理解所指的對象。依靠這些具有相同意義的術語，才能不迷惑于所知的事物。這些術語被分為知、說、行三種，分別對應於心、語、身。從產生術語的原因來看，有通過感官意識直接 22-1-17a 看到而產生的『所見之術語』。同樣，也有從相信的言辭中聽到的，以及通過自己的心分析辨別，或者通過自己的覺知體驗而產生的四種術語方式。此外，還有肯定存在和否定不存在，即建立方式的術語，以及肯定和否定的四個部分。通過這些例子，應該理解術語的分類。同樣，關於蘊、處、界的分類，色蘊包含十個處和一個界，以及法界和處的一部分。因此，被稱為法處的色並非五蘊中的色，而僅僅是五境中的色。雖然承認如影像和聲音等僅僅是眼識和耳識的對象，在術語上沒有矛盾，但由於它們沒有任何自相的色和聲，僅僅是無的顯現，因此被歸為法處，而不是色處和聲處。作為五境的區分，有可見有礙的，如柱子和瓶子等；有不可見有礙的，如眼根等，在這種可見物中，有一種非常純凈的，像陽光一樣，普通人無法用感官感知，但被認為是具有阻礙的； 22-1-17b 有不可見無礙的，即非表示的色，雖然只說了這三種，但影像可以被勉強賦予可見無礙的色的術語。識蘊包含意處和七個識界。其餘三個蘊，以及色蘊的一部分，屬於法

【English Translation】 By mixing the appearances of phenomena into one, the various symbols can express meaning. Analyzing this, the actual object referred to by the sound of a name is the general meaning, the object of attachment is the self-character, the actual signifier is the general sound, and the signifier of attachment is the self-character sound. However, through conceptual consciousness, sound and general sound are mixed into one, taken as the signifier; object and general object are mixed into one, taken as the signified. Therefore, the object of the signified is understood from the words of the signifier. Relying on these terms with the same meaning, one can become unconfused about the objects of knowledge. These terms are divided into three: knowing, speaking, and acting, corresponding to mind, speech, and body respectively. From the perspective of the cause of making terms, there is the 'seen term' which is directly 22-1-17a seen by sense consciousness. Similarly, there are four ways of making terms from what is heard from trusted words, and from analyzing and distinguishing with one's own mind, or from experiencing with one's own awareness. Furthermore, there is affirming existence and negating non-existence, that is, the term of the method of establishment, and the four parts of affirmation and negation. Through these examples, the classification of terms should be understood. Similarly, regarding the classification of aggregates, elements, and sources, the form aggregate includes ten sources and one element, as well as the dharma element and part of the sources. Therefore, the form of the dharma source is not the form among the five aggregates, but only the form among the five objects. Although it is admitted that things like images and sounds are merely objects of eye and ear consciousness, there is no contradiction in terms, but since they do not have any self-characterized form and sound, they are merely appearances of non-existence, so they are classified as dharma sources, not form and sound sources. As a distinction of the five objects, there are visible and obstructive ones, such as pillars and vases; there are invisible and obstructive ones, such as the eye faculty, etc. Among these visible things, there is a very pure one, like sunlight, which ordinary people cannot perceive with their senses, but is considered to have obstruction; 22-1-17b there are invisible and unobstructed ones, that is, non-revealing form. Although only these three are mentioned, images can be勉強(miǎn qiǎng, forced) given the term of visible and unobstructed form. The consciousness aggregate includes the mind source and the seven consciousness elements. The other three aggregates, and part of the form aggregate, belong to the dharma

ྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུའོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔར་འདུ་སྟེ། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད་པོ་དེའོ། །འཁོར་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་ནི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་གོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སོ།། །། 通達緣起 རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་དང་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མིན་པ་བདག་དང་དུས་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་བྱེད་པོ་རྟག་པ་གཞན་ 22-1-18a གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུར་སྨྲ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རང་ལུགས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ལ། ནང་གི་ཆོས་སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་བར་མའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་བདུན་དང་། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་དྲུག་གི་ཚུལ་གྱིས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སོགས་འབྱུང་བའི་དཔེས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ནི། ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་དང་། འདབ་མ་དང་། སྡོང་བུ་དང་། སྦུ་གུ་དང་། སྙིང་པོ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་སོ། །རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་དུས་དང་དྲུག་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་བརྟེན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་འཕེལ་བ་དང་གོ་འབྱེད་པ་དང་རིམ་པས་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་འདི་དག་གིས་མྱུ་གུ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་དྲུག་པོ་འབྱུང་བའི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་མདོ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ 22-1-18b ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ལ། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་

【現代漢語翻譯】蘊處（skye mched）的色法（gzugs）和無為法（'dus ma byas），都包含在法處（chos kyi skye mched）和法界（chos kyi khams）中。所有這些都包含在色蘊（gzugs kyi phung po）、意處（yid kyi skye mched）和法界這三者之中。此外，所知（shes bya）可以歸納為五個基礎：顯現的基礎是色法，如前所述的色蘊。主要的基礎是心，即六識（rnam par shes pa tshogs drug）或八識。伴隨的基礎是心所（sems byung），即包括受（tshor ba）和想（'du shes）在內的五十一心所。非相應行（ldan min 'du byed）如前所述，無為法的基礎也應如前所述在法界中理解。這是關於處的討論。通達緣起什麼是緣起（rten cing 'brel bar 'byung ba）？所有這些內外之法，並非無因而生。並非由非因，如自在天（dbang phyug）等造物主或常恒之因所生，而是依賴於各自的因緣和合而生，這被稱為緣起。如此宣說，是佛陀不共的自宗。其中，一切外法，如種子生芽等，皆以緣起的方式產生。內法，即眾生高下中等的蘊，皆以十二緣起支的方式產生。那麼，如何理解呢？外緣起以七種與因相關、六種與緣相關的形式，以種子生芽等為例來理解。與因相關的是：種子、芽、葉、莖、節、髓、花、果，以前者為緣，後者依次產生，這是就近取因（nyer len gyi rgyu）而言。與緣相關的是：地、水、火、風、空、時，依次作為所依、攝集、成熟、增長、開顯、次第轉變的作用。這些俱生緣（lhan cig byed pa'i rkyen）幫助從芽到果的六者產生。內緣起與因相關的是十二支，什麼是十二支呢？如經中所說：『緣起是指，此有故彼有，此生故彼生。』即以無明（ma rig pa）為緣生行（'du byed），以行為緣生識（rnam par shes pa）等。

【English Translation】 The form (gzugs) of sense bases (skye mched) and the unconditioned (』dus ma byas) are included in the dharma base (chos kyi skye mched) and the dharma realm (chos kyi khams). All of these are contained within the form aggregate (gzugs kyi phung po), the mind base (yid kyi skye mched), and the dharma realm. Furthermore, knowable objects (shes bya) can be grouped into five bases: the basis of appearance is form, as the form aggregate described earlier. The primary basis is mind, which is the six consciousnesses (rnam par shes pa tshogs drug) or the eight consciousnesses. The accompanying basis is mental factors (sems byung), which are the fifty-one mental factors including feeling (tshor ba) and perception (』du shes). Non-associated formations (ldan min 』du byed) are as previously described, and the basis of the unconditioned should also be understood as previously described in the dharma realm. This is the discussion of the sense bases. Understanding Dependent Origination What is dependent origination (rten cing 』brel bar 』byung ba)? All these phenomena, both external and internal, do not arise without a cause. They do not arise from a non-cause, such as a creator like Ishvara (dbang phyug) or a permanent cause, but arise in dependence on the assembly of their respective causes and conditions, which is called dependent origination. To speak in this way is the unique tenet of the Buddha. Among these, all external phenomena, such as a sprout arising from a seed, arise through dependent origination. Internal phenomena, that is, the aggregates of beings of high, low, and intermediate status, arise through the twelve links of dependent origination. How is this understood? External dependent origination is understood through the example of a sprout arising from a seed, with seven aspects related to cause and six aspects related to condition. The aspects related to cause are: seed, sprout, leaf, stem, node, pith, flower, and fruit, with the latter arising sequentially from the former, which is considered the proximate cause (nyer len gyi rgyu). The aspects related to condition are: earth, water, fire, wind, space, and time, which sequentially act as support, collection, maturation, growth, opening, and gradual transformation. These concurrent conditions (lhan cig byed pa'i rkyen) help the six from sprout to fruit to arise. Internal dependent origination has twelve links related to cause. What are the twelve? As stated in the sutra: 'Dependent origination means that when this exists, that arises; when this is born, that is born.' That is, with ignorance (ma rig pa) as the condition, formations (』du byed) arise; with formations as the condition, consciousness (rnam par shes pa) arises, and so on.

ནས། དེ་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །རེག་པ།ཚོར་བ། སྲེད་པ། ལེན་པ། སྲིད་པ། སྐྱེ་བ། རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྦྱར་ཞིང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་སོགས་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་སའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་རིལ་པོ་དང་གཅིག་པུ་དང་སེམས་ཅན་དང་བདག་གིར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྟོག་དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་བསོད་ནམས་དགེ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མིན་པ་མི་དགེ་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་འབྱུང་བས་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་ 22-1-19a ས་བོན་འདེབས་པས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བས་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་དང་བདེ་བ། མི་དགེ་བས་ངན་སོང་གི་རྟེན་དང་སྡུག་བསྔལ། མི་གཡོ་བས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་དེས་ཕྱི་མའི་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞག་པ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། ནམ་ཞིག་རྐྱེན་ཚོགས་ནས་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་པ་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀ་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཅིག་གོ། རྣམ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན་རྣམ་ཤེས་དང་ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་དེ་མིང་བཞི་དང་། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཏེ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པའི་ལུས་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་མིང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནང་གི་མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་དྲུག་འབྱུང་བ་ནི་རེག་པའི་ཡན་ལག་གོ། རེག་པ་དེ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་ཆ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཡན་ 22-1-19b ལག་གོ། ཚོར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་སྲེད། མི་བདེ་བ་ལ་འདོར་

【現代漢語翻譯】同樣，將此理推廣至名色（nāmarūpa，nama（藏文：མིང་，梵文：नाम，羅馬轉寫：nāma，漢語字面意思：名字），rūpa（藏文：གཟུགས，梵文：रूप，羅馬轉寫：rūpa，漢語字面意思：形態）），六處（ṣaḍāyatana，藏文：སྐྱེ་མཆེད་དྲུག，梵文：षडायतन，羅馬轉寫：ṣaḍāyatana，漢語字面意思：六個生處），觸（sparśa，藏文：རེག་པ，梵文：स्पर्श，羅馬轉寫：sparśa，漢語字面意思：接觸），受（vedanā，藏文：ཚོར་བ，梵文：वेदना，羅馬轉寫：vedanā，漢語字面意思：感受），愛（tṛṣṇā，藏文：སྲེད་པ，梵文：तृष्णा，羅馬轉寫：tṛṣṇā，漢語字面意思：渴愛），取（upādāna，藏文：ལེན་པ，梵文：उपादान，羅馬轉寫：upādāna，漢語字面意思：執取），有（bhava，藏文：སྲིད་པ，梵文：भव，羅馬轉寫：bhava，漢語字面意思：存在），生（jāti，藏文：སྐྱེ་བ，梵文：जाति，羅馬轉寫：jāti，漢語字面意思：出生），直至老死（jarā-maraṇa，藏文：རྒ་ཤི，梵文：जरामरण，羅馬轉寫：jarā-maraṇa，漢語字面意思：衰老和死亡）。憂悲（śoka，藏文：མྱ་ངན，梵文：शोक，羅馬轉寫：śoka，漢語字面意思：悲傷），啼哭（rudita，藏文：སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ，梵文：रुदित，羅馬轉寫：rudita，漢語字面意思：哭泣），痛苦（duḥkha，藏文：སྡུག་བསྔལ，梵文：दुःख，羅馬轉寫：duḥkha，漢語字面意思：痛苦），憂惱（daurmanasya，藏文：ཡིད་མི་བདེ་བ，梵文：दौर्मनस्य，羅馬轉寫：daurmanasya，漢語字面意思：不適），絕望（upāyāsa，藏文：འཁྲུགས་པ，梵文：उपायास，羅馬轉寫：upāyāsa，漢語字面意思：絕望）都會產生。如此，這巨大的苦蘊便會生起。當無明（avidyā，藏文：མ་རིག་པ，梵文：अविद्या，羅馬轉寫：avidyā，漢語字面意思：無明）滅盡，則行（saṃskāra，藏文：འདུ་བྱེད，梵文：संस्कार，羅馬轉寫：saṃskāra，漢語字面意思：行）滅盡，乃至生滅盡，則老死及憂悲等巨大的苦蘊亦滅盡。如是所說，若不了知真諦，於三界（trayo dhātavaḥ，藏文：ཁམས་གསུམ，梵文：त्रयो धातवः，羅馬轉寫：trayo dhātavaḥ，漢語字面意思：三種界）的自性之蘊，執著為常（nitya，藏文：རྟག་པ，梵文：नित्य，羅馬轉寫：nitya，漢語字面意思：常），樂（sukha，藏文：བདེ་བ，梵文：सुख，羅馬轉寫：sukha，漢語字面意思：樂），我（ātman，藏文：བདག，梵文：आत्मन्，羅馬轉寫：ātman，漢語字面意思：我），實（ghana，藏文：རིལ་པོ，梵文：घन，羅馬轉寫：ghana，漢語字面意思：堅實），一（eka，藏文：གཅིག་པུ，梵文：एक，羅馬轉寫：eka，漢語字面意思：一），有情（sattva，藏文：སེམས་ཅན，梵文：सत्त्व，羅馬轉寫：sattva，漢語字面意思：有情），我所（ātmīya，藏文：བདག་གིར，梵文：आत्मीय，羅馬轉寫：ātmīya，漢語字面意思：我的），如是顛倒執著，與事物自性相違，此矇昧障蔽真實之妄念，即是無明。若有執我之無明，則因其力，生起貪（rāga，藏文：ཆགས，梵文：राग，羅馬轉寫：rāga，漢語字面意思：貪），嗔（dveṣa，藏文：སྡང，梵文：द्वेष，羅馬轉寫：dveṣa，漢語字面意思：嗔），癡（moha，藏文：གཏི་མུག，梵文：मोह，羅馬轉寫：moha，漢語字面意思：癡）所造之業，即福業（puṇya，藏文：བསོད་ནམས，梵文：पुण्य，羅馬轉寫：puṇya，漢語字面意思：功德），善業（kuśala，藏文：དགེ་བ，梵文：कुशल，羅馬轉寫：kuśala，漢語字面意思：善），非福業（apuṇya，藏文：བསོད་ནམས་མིན་པ，梵文：अपुण्य，羅馬轉寫：apuṇya，漢語字面意思：非功德），不善業（akuśala，藏文：མི་དགེ་བ，梵文：अकुशल，羅馬轉寫：akuśala，漢語字面意思：不善），及不動業（āniñjya，藏文：མི་གཡོ་བའི་ལས，梵文：आनिञ्ज्य，羅馬轉寫：āniñjya，漢語字面意思：不動業）。因此，于識（vijñāna，藏文：རྣམ་ཤེས，梵文：विज्ञान，羅馬轉寫：vijñāna，漢語字面意思：識）中，種下有（bhava，藏文：སྲིད，梵文：भव，羅馬轉寫：bhava，漢語字面意思：有）之種子，故名『行』。善業能招感天界之身及安樂，不善業能招感惡趣之身及痛苦，不動業則能招感上二界之有。此行能使來世于生處受生之識生起，于識中安置能引來世之種子，是為能引之識；何時因緣聚合，牽引至有之生處，是為已引果之識。二者實為成就來世之識的支分。由識之故，于母胎中結生之際，識與受、想、行四者為名，與名俱生之凝滑等為色，此名色之支分，如箭桿相依，以互相依存之方式，生起執持有的身體。由此，名色之階段圓滿，生起內之眼等六處。由此，根、境、識三者和合，而能完全辨別對境之變化，如眼之和合而生觸等六者，是為觸之支分。由觸而生受，領受苦、樂、舍三種感受，是為受之支分。依于受，對於樂受，生起不離之慾愛（kāma-tṛṣṇā，藏文：འདོད་སྲེད，梵文：कामतृष्णा，羅馬轉寫：kāma-tṛṣṇā，漢語字面意思：欲愛），對於苦受，生起厭離之心。

【English Translation】 Similarly, extend this reasoning to name and form (nāmarūpa), the six sense bases (ṣaḍāyatana), contact (sparśa), feeling (vedanā), craving (tṛṣṇā), grasping (upādāna), becoming (bhava), birth (jāti), and up to old age and death (jarā-maraṇa). Sorrow (śoka), lamentation (rudita), pain (duḥkha), distress (daurmanasya), and despair (upāyāsa) will arise. Thus, this great mass of suffering will come into being. When ignorance (avidyā) ceases, volitional formations (saṃskāra) cease, and so on, when birth ceases, old age and death, sorrow, and so on, this great mass of suffering also ceases. As it is said, not knowing the truth, clinging to the aggregates of the three realms (trayo dhātavaḥ) as permanent (nitya), pleasurable (sukha), self (ātman), substantial (ghana), one (eka), sentient being (sattva), or belonging to oneself (ātmīya), and holding such inverted views that contradict the nature of things, this delusion that obscures the true meaning is called ignorance. If there is ignorance that grasps at a self, then by its power, actions motivated by attachment (rāga), aversion (dveṣa), and delusion (moha) arise, namely meritorious deeds (puṇya), virtuous deeds (kuśala), non-meritorious deeds (apuṇya), non-virtuous deeds (akuśala), and unwavering deeds (āniñjya). Therefore, in consciousness (vijñāna), the seed of existence (bhava) is planted, hence it is called 'volitional formation'. Virtuous deeds bring about a higher realm of existence and happiness, non-virtuous deeds bring about a lower realm of existence and suffering, and unwavering deeds bring about existence in the two higher realms. This volitional formation causes the consciousness that goes to the place of rebirth in the next life to arise. Planting the seed that propels future existence in consciousness is called the propelling consciousness; when conditions come together and lead to the place of existence, it is called the consciousness that has been propelled. Both of these are, in essence, a part of the consciousness that accomplishes future existence. Because of consciousness, when conception takes place in the womb, consciousness, feeling, perception, and volitional formations are name, and the slimy substance and so on that are together with name are form. These constituents of name and form, like arrows supporting each other, arise holding onto the body of existence in a mutually dependent manner. From this, the stage of name and form is completed, and the six internal sense bases, such as the eye, arise. From this, the three—object, faculty, and consciousness—come together, and the changes of the object are fully discerned. For example, the coming together of the eye gives rise to contact, and so on, which are the six. This is the constituent of contact. From that contact, feeling arises, experiencing the aspects of pleasure, pain, and indifference. This is the constituent of feeling. Dependent on feeling, with respect to pleasant feeling, craving (kāma-tṛṣṇā) arises, desiring not to be separated from it; with respect to unpleasant feeling, the desire to be rid of it arises.

བར་འདོད་པའི་འཇིགས་སྲེད། བཏང་སྙོམས་ལ་རང་གར་གནས་ཤིང་། གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ཡུལ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། མདོར་ན་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་དགའ་ཞིང་ཞེན་པ་སྐྱེ་བས་ཡུལ་སྡུད་པ་ནི་སྲེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། འདི་ལ་འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲེད་པ་གསུམ་སོགས་སུ་དབྱེར་ཡོད་དོ། །སྲེད་པ་དེ་ལས་བདག་སྡུག་པ་དང་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ལས་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་བརྐམ་ཆགས་ཀྱི་སྲེད་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་པ་ནི་ལེན་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། འདི་ལ་དབྱེ་བ་བྱས་ན། འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིར་ཡང་གསུངས་སོ། །ལེན་པ་དེས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་ལས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་སོགས་སུ་དབྱེར་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་དེའི་མཐུས་ནམ་ཞིག་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ན། ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དེར་དངོས་སུ་དང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་ལུས་རྫོགས་པ་དང་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་ནི་རྟེན་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་མྱོང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དེ་ 22-1-20a ལས་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འགྱུར་པའི་རྒ་བ་དང་། རྒྱུན་འགགས་པའི་ཤི་བ་དང་། དེས་མཚོན་ནས་ནང་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མྱ་ངན་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བ། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ། གཞན་ཡང་ཉམས་སུ་མི་བདེ་བའི་ཉེ་ཉོན་རྣམས་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་སྲིད་པ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་འདི་དག་ཡོད་པས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་ལ། སྔ་མ་དག་སྐྱེས་པས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྔ་མ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱི་མ་འདི་མི་འབྱུང་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ནི་མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ནང་གི་དབང་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོགས་བྱས་ནས་སྐྱེ་ལ། ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་མིང་གཟུགས་སོགས་བདུན་ནི། ནང་གི་སའི་ཁམས་སྲ་བ་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་དང་། མེ་དྲོ་བས་ཟས་སོགས་འཇུ་བ་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་སོགས་རླུང་གི་ཁམས་དང་། གོ་འབྱེད་པའི་བུ་ག་རྣམས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ་ཁམས་དྲུག་གིས་ལྷན་ཅིག་ 22-1-20b བྱེད་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །མིག་ཤེས་ནི་རྟེན་མིག་དབང

【現代漢語翻譯】貪慾的怖畏，于捨棄中自在安住，從色（rupa）至法（dharma）的六境生起貪愛。總而言之，因感受之緣而品嚐外境之味，生起歡喜與執著，故聚集外境乃是愛的支分。此愛可分為欲愛、色愛、無色愛三種等。莫使此愛增長為我執與痛苦之本性，以及遠離安樂之自性。如是，貪戀之愛尤為增長，實際接受外境乃是取的支分。若對此加以區分，則有欲取、見取、戒禁取、我語取四種。此取通過身語意三門，使來世存在的業顯現，乃是有的支分，可分為三界之有等。憑藉此有之力，一旦因緣聚合，便在來世的生處實際初生、身體圓滿、安住于同類之中，乃是生的支分。此乃于彼所依處感受諸多痛苦之基礎。從生起之後，有蘊聚變異之老，有相續斷絕之死，以及由此所代表的內心的完全悲痛之憂傷，以及由此產生的言語，如哀號、哭泣，五根識及其相應之痛苦，意識及其相應之不悅，以及其他令人不悅之近煩惱生起，皆是擾亂。如是，總而言之，此巨大的痛苦之蘊聚完全是從輪迴中產生。此生是從有中產生等，因有前前支分，故有後后支分之說法。前支生起，則后支生起作用；前支若無或未生，則后支不生，故痛苦之蘊聚止息。緣起之關聯是，無明等煩惱以對境及內在根等為助緣而生起，業亦如是。痛苦之基礎名色等七者，即內在的地界之堅硬、水界之濕潤、火界之溫暖（使食物等消化）、氣息出入等風界、開闊之孔隙為虛空界、以及識界，此六界共同作為緣而生起。眼識乃是所依眼根……

【English Translation】 The fear of desire, abiding freely in equanimity, craving arises from the six objects from form (rupa) to dharma. In short, due to the cause of feeling, one tastes the flavor of external objects, giving rise to joy and attachment, therefore, gathering external objects is a branch of love. This love can be divided into three types: desire-love, form-love, and formless-love, etc. Do not let this love grow into the nature of self-grasping and suffering, and the nature of being separated from happiness. Thus, the love of craving especially increases, and actually accepting external objects is the branch of grasping. If we differentiate this, there are four types of grasping: desire-grasping, view-grasping, ethical discipline-grasping, and self-assertion-grasping. This grasping, through the three doors of body, speech, and mind, manifests the karma that accomplishes future existence, which is the branch of existence, and can be divided into the existence of the three realms, etc. By the power of this existence, once the conditions gather, one actually first arises in the place of rebirth in the future, the body is complete, and one abides in the same category, which is the branch of birth. This is the basis for experiencing many sufferings in that support. From arising, there is aging of the changing aggregates, there is death of the interrupted continuum, and the sorrow of complete inner grief represented by it, and the words arising from it, such as wailing and crying, the suffering of the five sense consciousnesses and their corresponding afflictions, the unpleasantness of the mind consciousness and its corresponding afflictions, and other unpleasant near-afflictions arise, all of which are disturbances. Thus, in short, this great aggregate of suffering arises entirely from cyclic existence. This birth arises from existence, etc. Because there are earlier branches, there is the saying that there are later branches. When the earlier branches arise, the later branches function; if the earlier branches do not exist or have not arisen, then the later branches do not arise, therefore, the aggregate of suffering ceases. The connection of dependent origination is that afflictions such as ignorance arise with the object and inner faculties as supporting conditions, and karma is also the same. The seven bases of suffering, such as name and form, are the hardness of the inner earth element, the wetness of the water element, the warmth of the fire element (which digests food, etc.), the wind element of breathing in and out, the open pores as the space element, and the consciousness element, these six elements together act as conditions and cause arising. Eye consciousness is the dependent eye faculty...

་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་དང་། མངོན་པར་སྣང་བ་དང་། མི་སྒྲིབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་། བསམ་པ་ཡིད་བྱེད་ལྔས་ལྷན་ཅིག་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཞན་ལའང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་ཚོགས་དགོས་པ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་མི་སྐྱེ་ལ། ཚང་ན་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པ་འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་བདག་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་གང་ཡང་མེད་ལ། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་རང་འབྲས་འདི་དག་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་རྟོག །འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་འདིས་སྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་རྟོག་ཀྱང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དུ་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ས་བོན་མ་འགགས་པར་ཡོད་བཞིན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་ས་བོན་འགགས་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མིན་པ་དང་། ས་བོན་འགགས་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མིན་པར་ས་བོན་འགག་པ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བས་ཆད་པ་མིན་པ་དང་། ས་མྱུག་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཅིག་མིན་པས་སྔ་མ་ཕྱི་མར་འཕོས་པ་མིན་པ་དང་། ས་བོན་ཆུང་ངུས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་འབྱིན་པས་རྒྱུ་ཆུང་ངུས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་དང་། 22-1-21a གྲོ་ཡི་ས་བོན་ལས་གྲོ་ཡི་མྱུ་གུ་དང་། དགེ་བ་ལས་བདེ་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དམ་མཐུན་པ་ལྔ་ཡི་ཚུལ་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་འབྲས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། ཁ་ཐོན་མར་མེ་མེ་ལོང་རྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྒྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཆོས་འདི་དག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ཙམ་ལས། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་མ་བྱུང་བས་མ་སྐྱེས་པ། དུས་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་བྱེད་པོས་མ་བྱས་པ། སྲོག་དང་གང་ཟག་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ། གསོག་དང་གསོབ་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ནས། བདག་སྔོན་དང་ད་ལྟ་ཕྱི་མར་ཅི་ལྟར་གྱུར་བའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་སོགས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་ཏེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་ནི་མ་རིག་པ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་སྟེ། སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ནི་ད་ལྟའི་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་སྲེད་ལེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་པ་སྲིད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་སླད་མའི་ཚེ་ལ

【現代漢語翻譯】同樣，對於其他的識，也應根據情況進行類比理解。如此一來，所有內外之法，都取決於各自所需的因緣聚合程度，任何一個條件不滿足都不會產生，條件滿足則必然產生，這就是緣起之理。從無始以來，這種連續不斷的現象中，沒有任何造作者，如『我』或『自在天』等。不要認為諸因產生了這些果，也不要認為諸果由『我』所生。然而，因果之間的緣起具有五種殊勝之處。哪五種呢？如果種子沒有壞滅，就不會產生苗芽，只有種子壞滅后才會產生苗芽，因此不是常恒。種子壞滅后並非斷滅，而是種子壞滅和苗芽產生如同天平的兩端，沒有間斷地發生，因此不是斷滅。苗芽和種子在體性和作用上並不相同，因此不是從前者轉移到後者。小小的種子能產生巨大的果實，因此是小因能成大果。如同麥粒的種子產生麥芽，善行產生安樂一樣，因和果在性質上是相似的，具有五種一致性。內外之法的因果關係也應如此理解。例如：『燈火、酥油、鏡子、影像，火石、種子、轉化、聲音，蘊、相續、連線，不轉移也應理解。』如是說。如此理解，這些法僅僅是緣起的顯現，是不可欺騙的。它們不是由『我』、『他』、二者或無因而生，不是被時間和自在天等造作者所造，沒有生命、補特伽羅、造作者、『我』或法的自性，沒有積聚、損減或自性。如此理解后，就能遠離對『我』在過去、現在和未來如何變化的邊見等動搖，從而獲得不再受生的忍耐力，這樣的人會被諸佛授記為無上菩提。如此，十二緣起支在未斷除無明之前會持續流轉。過去世的因，即無明和行，會導致現在世的果，即從識到受。而煩惱（愛、取）又會積累導致後世存在的業，直至有（srid pa）。由此，在來世...

【English Translation】 Similarly, for other consciousnesses, one should understand by analogy according to the circumstances. In this way, all internal and external dharmas depend on the degree to which their respective causes and conditions are assembled; if any one condition is not met, they will not arise, and if all conditions are met, they will certainly arise. This is the principle of dependent origination. From beginningless time, in this continuous process, there is no creator such as 'self' or 'Ishvara'. Do not think that the causes produce these effects, nor think that the effects are produced by 'self'. However, the dependent origination between cause and effect has five special characteristics. What are these five? If the seed has not decayed, the sprout will not arise; only after the seed has decayed will the sprout arise, therefore it is not permanent. After the seed has decayed, it is not cut off, but the decay of the seed and the arising of the sprout occur without interruption, like the two ends of a balance, therefore it is not annihilation. The sprout and the seed are not the same in nature and function, therefore it is not transferred from the former to the latter. A small seed can produce a large fruit, therefore a small cause can accomplish a great effect. Just as a seed of wheat produces a sprout of wheat, and virtue produces happiness, the cause and effect are similar in nature, having five kinds of consistency. The cause and effect of internal and external dharmas should also be understood in this way. For example: 'Lamp, butter, mirror, image, flint, seed, transformation, sound, aggregates, connection, linking, without transference, should also be understood.' Thus it is said. Understanding in this way, these dharmas are merely the infallible appearance of dependent origination. They are not born from 'self', 'other', both, or without cause, not made by creators such as time and Ishvara, without the nature of life, person, creator, 'self', or dharma, without accumulation, diminution, or inherent existence. Having understood in this way, one can be free from the agitation of contemplating the extremes of how 'self' has changed in the past, present, and future, and thus attain the patience of not being reborn, and such a person will be prophesied by the Buddhas to attain unsurpassed Bodhi. Thus, the twelve links of dependent origination continue to flow until ignorance is not abandoned. The causes of the past life, namely ignorance and action, lead to the effects of the present life, namely from consciousness to feeling. And afflictions (attachment, grasping) accumulate karma that leads to existence in the future life, up to becoming (srid pa). From this, in the next life...

ས་དང་མཐུན་པར་གནས་རིས་གང་ 22-1-21b དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཅིང་། རྟེན་དེས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒ་ཤི་སོགས་མྱོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རྟེན་དེ་ལ་ཡང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ནས་སྲིད་པའི་བར་འབྱུང་ཞིང་། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྣམ་ཤེས་ནས་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་སྲིད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་ལ། གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་འབྱུང་སྟེ། སླར་ཡང་ལས་ཉོན་གྱི་འཕངས་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་ལེན་པས། དེ་ལྟར་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་ཟོ་ཆུན་ཁྱུད་མོ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་ཞིང་འཕྱན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་ཚུལ་སྤྱིར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས་དཔྱད་ན་སྔོན་དང་། ད་ལྟ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་གསུམ་ལ་རྫོགས་ཚུལ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་དང་། ཚེ་སྔོན་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། སྲེད་ལེན་གྱི་དབང་གི་ལས་འདུ་བྱེད་པ་དག་གིས་འཕངས་པའི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ལེན་ཞིང་དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ནས་སྲིད་པའི་བར་དང་རྒ་ཤི་ཡང་འབྱུང་བས་ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་རྫོགས་པའང་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་རྒྱུ ན་ཆགས་པར་འབྱུང་བས་འདི་ལ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་བཅུ་གཉིས་ཚང་ཚུལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། མི་ཤེས་པས་འཇུག་པ་མ་རིག་པ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་དེ་འདུ་བྱེད་པ། དེ་དུས་ 22-1-22a ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ། དེ་དུས་ཀྱི་མིང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མཚོན་བསྣུན་པ་སོགས་ཀྱི་རེག་པ། དེ་དུས་རང་གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཞིང་ཚོར་བ། དེ་ལ་དགའ་བས་འཇུག་ཅིང་སྲེད་པ། དེ་ལས་ཕྱི་མའི་ཆ་དང་དུ་ལེན་པ། ལས་བྱེད་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྲིད་པ། དེ་ལས་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མའི་ཆ་སྐྱེ་བ། དེ་འགྱུར་ཞིང་འགག་པ་རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་འདོད་དེ་སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ། །རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་བསྡུ་ན། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ནི་འཕེན་པའི་ཡན་ལག །མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་བཞི་འཕངས་འབྲས་ཀྱི་ཡན་ལག །སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གསུམ་དུ་སྡུད་དེ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་ནི་ལས་སོ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་བདུན་ནོ། །འདི་གསུམ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། ཚེའམ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་འདོགས་ཏེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རིམ་

【現代漢語翻譯】與土地相適應，在何種處境中受生？又以何種所依而感受輪迴的痛苦，如衰老和死亡等？如是轉變的所依，對於有色眾生而言，從識到有，對於無色眾生而言，從識到以名蘊為首的四蘊所攝的有。無論生於何處，都將經歷生老病死。再次因業和煩惱的牽引而受生。如此，如同旋轉的火輪和汲水的吊桶一般，在三有輪迴中反覆漂泊。普遍瞭解了這種持續產生的過程后，若要分析究竟在幾世中圓滿，則如前所述，包括前世、今世和來世這三世。前世以蘊所攝的無明，以及因貪愛和取捨所造作的業，牽引著來世的受生，並經歷從識到有的過程，以及衰老和死亡，因此也有兩世圓滿的情況。無論如何，由於一切都互相依賴而持續產生，因此稱之為『持續的緣起』。此外，在行為完成的瞬間，十二緣起同時具備。以殺生為例：因無知而造作是無明，造作此業是行，彼時生起的是識，彼時的名色，以及六處接觸等是觸，彼時感受自己和他人的苦樂是受，因此而喜好並貪愛是愛，從此接受來世是取，造業時的蘊是有，由此產生今生和來世是生，其變異和壞滅是老死的支分，是為剎那緣起。若將持續緣起的十二支進行歸納，則無明、行和識是能引支，名色到受是所引果支，愛、取和有是能生支，生和老死是所生支，共分為四類。也可歸納為三類：無明、愛和取是煩惱，行和有是業，其餘七支是痛苦之基。這三者依次被稱為煩惱雜染、業雜染和生雜染，因為它們使眾生受到染污。又依次

【English Translation】 In accordance with the land, in what circumstances does one take birth? And through what basis does one experience the suffering of samsara, such as aging and death? Such a basis of transformation, for sentient beings with form, arises from consciousness to existence, and for formless beings, from consciousness to existence encompassed by the four aggregates, beginning with the name aggregate. No matter where one is born, one will experience birth, aging, and death. Again, due to the pull of karma and afflictions, one takes another birth. Thus, like a revolving wheel of fire and a water-drawing bucket, one repeatedly wanders and drifts in the three realms of existence. After generally understanding this process of continuous arising, if one analyzes in how many lifetimes it is completed, it is as previously stated, including the three lifetimes of the past, present, and future. The ignorance encompassed by the aggregates of the previous lifetime, and the karma created by the power of attachment and grasping, pull the taking of birth in the future lifetime, and one experiences the process from consciousness to existence, as well as aging and death, thus there are also cases of completion in two lifetimes. In any case, since everything arises continuously in dependence on each other, it is called 'continuous dependent origination.' Furthermore, at the moment of the completion of an action, the twelve links are simultaneously present. Taking the example of killing: acting out of ignorance is ignorance, similarly, performing that action is action, the consciousness that arises at that time is consciousness, the name and form at that time, and the contact of the six sense bases, etc., is contact, experiencing one's own and others' pleasure and pain at that time is feeling, engaging with joy and attachment is craving, accepting the future aspect from this is grasping, the aggregate at the time of performing the action is existence, from this arises the present and future aspect is birth, its alteration and cessation is considered the limb of aging and death, this is momentary dependent origination. If one summarizes the twelve links of continuous dependent origination, then ignorance, action, and consciousness are the projecting links, name and form to feeling are the projected result links, craving, grasping, and existence are the actualizing links, birth and aging and death are the actualized links, and are divided into four categories. They can also be summarized into three categories: ignorance, craving, and grasping are afflictions, action and existence are karma, and the remaining seven links are the basis of suffering. These three are respectively called affliction defilement, karma defilement, and birth defilement, because they defile sentient beings. Again, in order

པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དང་། ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞན་དབང་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། ། 22-1-22b ཉོན་མོངས་གསུམ་ལས་ལས་གཉིས་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་བདུན་འབྱུང་ཞིང་། བདུན་པོ་ལས་སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་དང་ལས་འབྱུང་སྟེ་དེ་ལྟར་རྒྱུན་གྱིས་འཁོར་རོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལས་ཉོན་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། ལས་དང་། སྲེད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་བཞིའོ། །སྲེད་ལེན་གཉིས་སྲེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སྲིད་པ་གཉིས་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ནི་ས་བོན་ལྟ་བུ། ལས་ཞིང་ས། སྲེད་པ་རླན། མ་རིག་པ་འདེབས་བྱེད་དང་ལུད་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིས་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ལུགས་འབྱུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་དག་བསྡུས་ན་ལས་ཉོན་ལྔ་ནི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་བསྡུས་ལ། ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །ལུགས་ལྡོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་སྤངས་ནས་ལས་ཉོན་ལྔ་ལྡོག་པ་ལམ་བདེན་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་བདུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགོག་པ་འགོག་བདེན་ཏེ་བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་ནང་ན་གཅེས་པ་ཟབ་མོར་གྱུར་པ་སྟེ། སུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་མཐོང་ 22-1-23a ཞིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སོ།། །། 通達處與非處 གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། རྒྱུ་གང་ལས་གང་འབྱུང་མི་འབྱུང་གི་ཁྱད་པར། དགེ་བའི་ལས་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་རང་གི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་ལ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གང་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་གནས་ཡིན་ལ། བདག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་གནས་མིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མེ་ཚ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་གྲང་བ་གནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་དང་གནས་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །དེ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་དུ་གཞན་དབང་བདུན་གསུངས་ཏེ། མི་འདོད་པ་གཞན་དབང་མི་དགེའི་ལས་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ། འདོད་པ་གཞན་དབང་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ། རྣམ་པར་དག་པ་གཞན་དབང་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པར་རྣམ་དག་མི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ། མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་གཞན་དབང་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་ལས་བསགས་པས་སངས་ར

【現代漢語翻譯】也稱為煩惱的自在、業的自在和痛苦的自在。從三種煩惱產生兩種業，從這兩種業產生七種痛苦之源，從這七種痛苦之源再次產生煩惱和業，就這樣循環不斷。十二緣起支中，業和煩惱五者以及識蘊是 جمع (梵文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思) جمع (Samgraha，Samgraha，Samgraha，集合) 其他支的因，即無明、業、愛和識四者。愛和取二者是愛，行和有二者是業。其中，識如種子，業如田地，愛如水分，無明如耕耘者和肥料，這四者使名色的幼苗在有之生處得以形成。如果總結順流的緣起，那麼業和煩惱五者被包含在集諦的真理中，其餘七者被包含在苦諦中。如果從逆流的角度來看，通過證悟真理之法的智慧來斷除無明，從而使業和煩惱五者止息是道諦，而七種痛苦之源也同樣止息是滅諦，這是十二真理之相。因此，這緣起是佛陀教言寶藏中最珍貴和最深奧的，誰以智慧之眼看到緣起，誰就看到了具有八正道之相的法，以智慧之眼通達一切所知，即是見到了佛陀的法身。』如是說。緣起之章完。通達處與非處處與非處遍及一切所知，即什麼因產生什麼，不產生什麼的差別。善業產生安樂，不產生痛苦；果實的種子產生自己的苗芽，不產生大麥的苗芽；證悟無我而獲得解脫是處，執著有我而獲得解脫是非處；火是熱的，其中不存在寒冷是非處，如是等等，一切所知的自性中存在各種各樣的處與非處。爲了象徵這一點，宣說了七種自在，如不欲的自在，即以不善業而墮入惡趣；欲的自在，即以善業而生於善趣；清凈的自在，即未斷除障礙而無法獲得清凈；同時產生的自在，即通過積累無與倫比的業而證得佛果。

【English Translation】 It is also called the independence of afflictions, the independence of karma, and the independence of suffering. From the three afflictions arise two karmas, and from these arise seven sources of suffering, and from the seven again arise afflictions and karma, thus constantly revolving. Among the twelve links, the five of karma and afflictions and the consciousness are what جمع (Tibetan, Sanskrit Devanagari, Sanskrit Romanization, Chinese literal meaning) جمع (Samgraha, Samgraha, Samgraha, collection) the other links, namely ignorance, karma, and the four of craving and consciousness. The two of craving and grasping are craving, and the two of action and existence are karma. There, consciousness is like a seed, karma is like a field, craving is like moisture, and ignorance is like a cultivator and fertilizer, these four cause the sprout of name and form to form in the places of existence. If we summarize the dependent origination of the forward flow, then the five of karma and afflictions are included in the truth of the origin of suffering, and the remaining seven are included in the truth of suffering. If we consider it from the perspective of the reverse flow, then abandoning ignorance with the wisdom of realizing the nature of truth, so that the five of karma and afflictions cease is the truth of the path, and the seven sources of suffering likewise ceasing in suchness is the truth of cessation, which is the nature of the twelve aspects of truth. Thus, this dependent origination is the most precious and profound among the treasures of the Buddha's teachings, whoever sees dependent origination with the eye of wisdom, sees the Dharma with the nature of the eightfold noble path, and comprehends all knowable things with the vision of wisdom, that is, sees the Dharmakaya of the Buddha. Thus it is said. End of the chapter on dependent origination. Understanding what is possible and impossible What is possible and impossible pervades all that is knowable, that is, the difference of what arises from what cause and what does not arise. Good deeds produce happiness and do not produce suffering; the seed of a fruit produces its own sprout and does not produce the sprout of barley; realizing selflessness and attaining liberation is possible, clinging to self and attaining liberation is impossible; fire is hot and cold is impossible in it, and so on, in the nature of all that is knowable there are various possibilities and impossibilities. To symbolize this, seven independences are spoken of, such as the independence of unwillingness, that is, going to the lower realms by unwholesome deeds; the independence of desire, that is, being born in the good realms by wholesome deeds; the independence of purity, that is, not attaining purity without abandoning obscurations; the independence of simultaneous arising, that is, attaining Buddhahood by accumulating incomparable karma.

ྒྱས་དང་འཁོར་སྒྱུར་རེ་རེ་ལས་ཟུང་རེ་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ། དབང་མེད་པ་གཞན་དབང་བུད་མེད་གྱི་རྟེན་གྱིས་འཁོར་ལོ་སོགས་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ལ་དབང་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ། འཐོབ་པ་གཞན་དབང་བུད་ 22-1-23b མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་རང་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཞན་དབང་འཕགས་པས་སྲོག་གཅོད་སོགས་མི་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གནས་དང་གནས་མིན་གྱི་གཞན་དབང་གིས་བྱས་ཀྱི། རང་གང་འདོད་དུ་ཅི་དགར་བྱེད་དུ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདིས་མཚོན་ནས། ཆོས་རྣམས་ལ་གང་དང་ཅི་ཞིག་གནས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་ལས་འགོག་པ་འབྱུང་བ་སོགས་གནས་ཡོད་དང་། ལམ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལས་འགོག་པ་འབྱུང་བ་གནས་མེད་སོགས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་བཞིའི་འཇུག་ལྡོག་གིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུ་སྟེ། མདོར་ན་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། བཟོ་རིག་པས་གང་ལ་བྱ་བའི་དོན་ལེགས་པ་དང་མི་ལེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པས་ནད་ཞི་བ་དང་མི་ཞི་བའི་གཉེན་པོ་སོགས་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པས་མིང་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལ་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་དང་། དེ་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་གནས་གནས་མིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚད་མ་རིག་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་གྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ནང་རིག་པས་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་ 22-1-24a བོ་ལམ་དང་འགོག་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་བརྗོད་ཀྱིས་དོན་གང་ལ་མིང་སྣ་ཚོགས་འཇུག་མི་འཇུག །རྩིས་ཀྱིས་གྲངས་སོགས་ཇི་ལྟ་བུའི་གནས། ཟློས་གར་གྱིས་སྐད་རིགས་སྣ་ཚོགས། སྙན་ངག་གིས་བརྗོད་པ་མཛེས་མི་མཛེས། སྡེབ་སྦྱོར་གྱིས་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ལྕི་ཡང་སོགས་ཀྱི་གནས་གནས་མིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ནང་རིག་པ་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཤེས་ན་གནས་གནས་མིན་གྱི་དོན་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སྤང་བྱ་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། བླང་བྱ་ནང་པ་གཉིས། ཕྱི་ནང་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱིས་འབྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་དབྱེ་སྒོ་མང་ཡང་བསྡུས་ན་ཏརྐ་སྡེ་ལྔར་འདུ་ཞིང་སོ་སོའི་འདོད་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བསྡུས་ན་རྟག་ཆད་སྨྲ་བ་གཉིས་སུ་འདུའོ། །དེ་ལ་རྟག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང

【現代漢語翻譯】例如，一個輪王和一個轉輪王不會同時出現。又如，無權者，即受制於他人的女子，無法掌控輪寶等七寶。又如，無法獲得，即受制於他人的女子之身無法證得獨覺果位。又如，完全的行為，即聖者不會殺生等。這些都是由處與非處的他力所致，並非隨心所欲，這是事物的本性。通過揭示這一點，我們應當瞭解在諸法中存在與不存在的事物。例如，從因（集諦）產生痛苦，從道（道諦）產生滅諦等是存在的；而從道諦產生痛苦，從集諦產生滅諦等是不存在的。所有以緣起之理包含的四諦的生滅都屬於此範疇。簡而言之，所有知識領域都是爲了瞭解處與非處。例如，工巧明瞭知在何處工作有利與不利；醫方明瞭知平息與不平息疾病的對治等；聲明了知名相等自性，以及如何應用詞綴，以及由此產生的變化；因明瞭知以何種論證可以成立或不成立所要證明的；內明瞭知事物的真相，並正確地了知所要追求的主要目標——道和滅。同樣，詞藻學了知在何種事物上可以使用或不可以使用各種名稱；歷算了知數字等的狀況；戲劇了知各種語言；詩學了知表達是否優美；韻律學了知詩句的輕重等。雖然這些都能了知處與非處，但這裡只簡要闡述內明所建立的宗義，瞭解了它，就能精通處與非處的意義。宗義可分為應捨棄的外道和應採納的內道兩類。區分內外道的標準在於是否承認三寶為真正的皈依處。這些宗義中，外道有六十二見等多種分類，但歸納起來可分為五種外道論，每種論點都有多種主張。如果將所有這些的根本歸納起來，則可概括為常斷二見。其中，持常見者認為有我（藏文：བདག，梵文天城體：आत्म，梵文羅馬擬音：ātma，漢語字面意思：我，靈魂）和

【English Translation】 For example, a Cakravartin (wheel-turning king) and a sub-king do not appear simultaneously. Similarly, one without power, such as a woman dependent on others, cannot control the seven precious things like the wheel. Similarly, attainment is impossible; a woman's body dependent on others cannot attain the state of a Pratyekabuddha (Solitary Realizer). Similarly, constant conduct means that an Arya (noble being) does not engage in killing, etc. These are all caused by the power of what is and is not, not by doing whatever one pleases. This is the nature of things. By showing this, one should know what exists and does not exist in all dharmas (phenomena). For example, suffering arises from the cause (Samudaya, the origin of suffering), and cessation (Nirodha, cessation of suffering) arises from the path (Marga, the path to cessation) are existent; while suffering arises from the path, and cessation arises from the cause are non-existent. All that is included in the arising and ceasing of the Four Noble Truths through the principle of dependent origination also falls into this category. In short, all fields of knowledge are for the purpose of knowing what is and is not. For example, craftsmanship knows the circumstances of what work is good and bad; medicine knows the antidotes that pacify and do not pacify diseases; grammar knows the nature of names, etc., and the conditions applied to them, and how to make changes from them; logic knows which proof can and cannot establish what is to be proven; inner science knows the reality of things and correctly knows the main goals to be pursued—the path and cessation. Similarly, lexicography knows which things can and cannot be applied to various names; arithmetic knows the state of numbers, etc.; drama knows various languages; poetics knows whether expression is beautiful or not; prosody knows the heavy and light of verses, etc. Although these can know what is and is not, here only a brief explanation of the tenets established from inner science will be given. Knowing it will make one proficient in the meaning of what is and is not. The tenets can be divided into two categories: those to be abandoned, the outer schools, and those to be adopted, the inner schools. The difference between outer and inner is distinguished by whether or not one acknowledges the Three Jewels as the true refuge. Among these tenets, the outer schools have many divisions such as the sixty-two views, but when summarized, they can be grouped into five Tirthika (non-Buddhist) schools, each with many different views. If the root of all these is summarized, it can be condensed into the two views of permanence and annihilation. Among them, those who assert permanence believe in a self (Tibetan: བདག，Sanskrit Devanagari: आत्म，Sanskrit Romanization: ātma, Chinese literal meaning: self, soul) and

་དུས་དང་དབང་ཕྱུག་ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་སོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་ལྟ་ཞིང་དེ་ཉིད་རྟག་པར་འདོད། རྟག་པ་དེ་འདྲ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཕྱིར་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་བསམ་གཏན་སྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་དོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ལས་སོགས་ཀྱི་ 22-1-24b རྒྱུ་མེད་པར་ད་ལྟའི་འཇིག་རྟེན་འདི་རང་གི་ངོ་བོས་བྱུང་སྟེ། སེམས་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ཞིང་། འཆི་བའི་དུས་ན་རྒྱུན་ཆད་པས་ཐར་པ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ལམ་ལ་འབད་པ་སོགས་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར། འདི་ཀུན་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་དཔྱད་ན། རྒྱུ་རྟག་པ་དེ་འདྲས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པའི་དོན་མི་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་བསྐྱེད་པར་མ་དམིགས་ལ། རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ན་རྒྱུ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་བྱེད་པོ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། མེད་ན་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྒྲུབ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དེས་བསམ་བཞིན་བྱེད་ན་བསམ་པའི་གཞན་དབང་ཅན་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་བྱེད་པ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་བཞིན་མི་བྱེད་ན་རང་དབང་མེད་པ་དང་། དེ་མཆོད་ཀྱང་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བ་སོགས་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་སྒོ་དུ་མས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་ན་དེ་འདྲ་ཡུལ་དུས་ཀུན་ན་རྟག་ཏུ་ཁྱད་མེད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྲིད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མྱུ་གུ་སོགས་ཡུལ་དང་དུས་གང་ན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་དང་ཆུ་སོགས་ཚོགས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱེད་པ་མེད་ 22-1-25a པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གང་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཡུལ་དུས་དེ་ན་ཡོད་ཅིང་། མ་ཚོགས་པ་ན་མེད་པས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་བོ། །ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་རྣམ་ཤེས་གསར་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འདོད་ན། རང་གིས་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཉམས་ལ། ད་ལྟའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རང་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱུན་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྔར་རང་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་བེམ་པོ་ལས་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། རྡོ་ལས་མྱུ་གུ་དང་། མུན་པ་ལས་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་གསལ་རིག་གི་རྒྱུན་འདི་ཀློག་སོགས་བྱང་བ་ལྟར་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཐོང་ན་རྒྱུ་ཚང་བཞིན་འཆི་བའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་སྐྱོན་མེད་པས་ཆུ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའམ། ཀ

【現代漢語翻譯】那些將時間和自在天（藏文：དབང་ཕྱུག་，梵文：Īśvara，梵文羅馬擬音：Īśvara，漢語字面意思：自在），梵天（藏文：ཚངས་པ་，梵文：Brahmā，梵文羅馬擬音：Brahmā，漢語字面意思：梵天），遍入天（藏文：ཁྱབ་འཇུག་，梵文：Viṣṇu，梵文羅馬擬音：Viṣṇu，漢語字面意思：遍入）等視為世界創造者，並認為他們是永恒的。爲了獲得這種永恒的地位，他們通過使神高興、禪定等方式修行。斷見者則認為，沒有前世的業等原因，現在的世界是自然產生的，心識是從四大元素中突然產生的，死亡時斷滅，因此爲了獲得解脫而努力修行是沒有意義的。這些都是認為有我的說法。對此，佛教徒進行分析：永恒的因不能創造世界，因為沒有觀察到所有世界同時產生，如果逐漸產生，那麼因就變成無常的了。此外，如果創造者有其他原因，那麼創造者將無窮無盡，並且也會變成無常的。如果沒有原因，那麼就無法證明它的存在。如果他有意識地創造，那麼他就會受到思想的支配，並且是無常的。創造有情眾生的痛苦是不合理的。如果他無意識地創造，那麼他就是不自主的，即使崇拜他也沒有用。通過許多正確的推理方式可以駁斥這些觀點。沒有原因而產生是不可能的，如果發生，那麼它應該在所有時間和地點都始終存在，因為他們認為即使沒有原因，法也可能具有其自身的性質。或者，幼苗等在任何時間和地點都不應該存在，因為他們認為種子和水等不是它的原因，因此沒有任何東西可以產生它。即使如此，事物也只存在於因緣聚合的時間和地點，不聚合時則不存在，因此是偶然的，由此證明它們是由因產生的。此外，如果他們認為意識是從四大元素中新產生的，那麼他們自己所承認的法無因產生的主張也會被破壞。因為現在的意識是從其近取因，即先前的意識中產生的，並且可以觀察到它的延續。先前沒有近取因的情況下，不可能從物質中產生意識，就像石頭中不可能產生幼苗，黑暗中不可能產生光明一樣。如果看到這種清晰明瞭的意識流，就像學習等變得熟練一樣，從先前到後續不斷產生，並且持續不斷，那麼在因緣具足的情況下，死亡時怎麼會斷滅呢？就像沒有缺陷的種子具備水等條件一樣。

【English Translation】 Those who regard time, Īśvara (自在天), Brahmā (梵天), Viṣṇu (遍入天), etc., as the creators of the world and consider them to be eternal. In order to attain such an eternal status, they practice by pleasing the gods, meditating, etc. The nihilists, on the other hand, believe that without causes such as past actions, the present world arises naturally, and consciousness arises suddenly from the four elements. At the time of death, it ceases to exist, so striving for liberation is meaningless. All these are assertions that there is a self. In response, Buddhists analyze: An eternal cause cannot create the world, because it is not observed that all worlds arise simultaneously. If they arise gradually, then the cause becomes impermanent. Furthermore, if the creator has other causes, then the creators will be endless and will also become impermanent. If there is no cause, then it is impossible to prove its existence. If he creates consciously, then he is subject to thought and is impermanent. It is unreasonable to create sentient beings who suffer. If he creates unconsciously, then he is not independent, and even worshiping him is useless. These views can be refuted by many correct lines of reasoning. It is impossible for something to arise without a cause. If it did, then it should always exist without distinction in all times and places, because they believe that even without a cause, phenomena may have their own nature. Alternatively, sprouts, etc., should not exist at any time or place, because they believe that seeds and water, etc., are not its causes, so nothing can produce it. Even so, things only exist in the time and place where causes and conditions are assembled, and do not exist when they are not assembled, so they are occasional, which proves that they arise from causes. Furthermore, if they believe that consciousness arises newly from the four elements, then their own assertion that phenomena arise without a cause will also be undermined. Because present consciousness arises from its proximate cause, that is, the previous consciousness, and its continuity can be observed. Without a previous proximate cause, it is impossible for consciousness to arise from matter, just as a sprout cannot arise from a stone, and light cannot arise from darkness. If this clear and luminous stream of consciousness is seen to arise continuously from the previous to the subsequent, just as learning becomes proficient, and continues uninterrupted, then how can it cease at the time of death when the causes and conditions are complete? Just like a flawless seed has the conditions of water, etc.

ླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྟག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྐྱེ་ལ་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ལ་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མ་དམིགས་པས་སོ། །ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་བྱེ་མདོ་དབུ་སེམས་བཞི་ 22-1-25b ལས། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་དང་དུས་གསུམ་སོགས་རྫས་ཡོད་དུ་འདོད་དེ། གཞི་གྲུབ་པ་རྣམས་དེ་དང་དེའི་ཆོས་སུ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འདོད། དེ་ལ་བཅོམ་པའམ་བློས་གཞན་བསལ་ན་གཞིག་ཏུ་རུང་བ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། གཞིག་ཏུ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་གཉིས་ནི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རྩོམ་གཞིའོ། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཆོས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་ཡོད་པས་མི་སྟོང་པར་འདོད། གང་ཟག་གི་བདག་ནི་ཕུང་པོ་ལས་གཅིག་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་རྫས་སུ་མེད་པ་དང་། མིག་དབང་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པས་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཡུལ་རྣམ་མེད་རྗེན་ཅེར་དུ་འཛིན་པ་དང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་སོགས་མཚན་ཉིད་རྣམས་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་སོགས། ཐ་སྙད་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །མདོ་སྡེ་བས་ནི་ཆ་མེད་གཉིས་དང་བདག་མེད་འདོད་ཚུལ་གོང་དང་འདྲ་ལ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་ཀུན་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །ལྡན་མིན་ནི་བེམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་ལོགས་སུ་མེད་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་དགག་བྱ་བཅད་པ་ལས་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །སྔ་མའི་ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ད་ལྟ་བའི་མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེ་ཞིང་། ཤེས་པ་ 22-1-26a དེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་བ་དེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དངོས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྐོག་ན་ཡོད་པའོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་གིས་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དངོས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཕྱི་དོན་གཞལ་བ་ལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། བཏགས་པ་རྣམས་ལ་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཞལ་བའི་ཚུལ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེ་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ལས་འཕགས་སོ། །ལྡན་མིན་རྣམས་བཏགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་ཡིན་པས་ད

【現代漢語翻譯】就像大風持續吹拂一樣。如果這樣觀察，所有法都是在各自的因存在時產生，不存在時不產生，因此以事物力量的道理可以見到是緣起。不是自在天等作為因，也不是沒有因。因此，在這個依緣而生的五蘊中，沒有『我』和『作者』，因為在蘊中無法確定是一體還是他體。內部的佛教宗派有小乘有部宗、小乘經部宗、中觀宗和唯識宗四種。其中，小乘有部宗認為所知為五事（藏文：གཞི་ལྔ་，梵文天城體：पञ्च वस्तु, 梵文羅馬擬音：pañca vastu，漢語字面意思：五種事物）和三時等實有。因為已成立的事物存在於這個或那個法中，所以認為一切都存在。對於可以被摧毀或通過智慧排除其他事物的事物，如瓶子等，是世俗諦存在；而不可摧毀的極微和不可分割的剎那二者是勝義諦存在，是所有事物的組成基礎。世俗諦和勝義諦存在的二者，都因為法各自的自性是實有，所以認為不是空性。人我與五蘊不是一體或他體，所以不是實有。依靠眼根等產生的意識，以無分別的方式直接執取與自身同時的境，不承認自證，以及生等相與事物是不同的等等。有各種各樣的名言安立方式。小乘經部宗對於不可分割的二者和無我的觀點與上述相同。但認為非相應行和無為法不是實有，僅僅是假立的。非相應行只是在色法和識法的狀態上假立，沒有獨立的自性；無為法只是從遮遣所破上假立。前者的境、根、識三者聚合的因，產生現在的眼識等，意識中顯現的境的形象是所執取的，但不是直接執取境本身，境是產生形象的隱藏的因。所有意識都具有自證，事物從四緣產生，並且具有自性剎那壞滅的法性。事物的體性，如生等，不是不同的，只是從反體方面假立。這些在衡量外境時，具有事物力量的道理，並且通過認識到假立的事物沒有實有的自性等，以不顛倒的方式衡量事物的意義，在某些方面勝過有部宗。雖然非相應行是假立的，但因為名言與意義相符，所以...

【English Translation】 It is like the continuous blowing of a great wind. If observed in this way, all dharmas arise when their respective causes exist, and do not arise when they do not exist. Therefore, it can be seen through the reasoning of the power of things that they arise interdependently. It is not that Īśvara (自在天) and others are the cause, nor is it without a cause. Therefore, in these five aggregates that arise dependently, there is no 'self' or 'agent', because it cannot be determined whether they are one or different from the aggregates. The internal Buddhist schools are the four: Vaibhāṣika (小乘有部宗), Sautrāntika (小乘經部宗), Mādhyamika (中觀宗), and Yogācāra (唯識宗). Among them, the Vaibhāṣikas consider the knowable to be the five objects (藏文：གཞི་ལྔ་，梵文天城體：पञ्च वस्तु, 梵文羅馬擬音：pañca vastu，漢語字面意思：five objects) and the three times, etc., as substantially existent. Because established things exist in this or that dharma, they believe that everything exists. For things that can be destroyed or have other things eliminated through wisdom, such as a vase, exist conventionally; while the indivisible atoms and the indivisible moments are ultimately existent, being the foundational components of all things. Both conventionally and ultimately existent things are considered non-empty because the self-nature of each dharma is substantially existent. The self of a person is neither one with nor different from the five aggregates, so it is not substantially existent. The consciousness arising from the eye faculty, etc., directly apprehends objects simultaneous with itself without any conceptualization, does not accept self-awareness, and considers characteristics such as birth to be different from things, etc. There are various ways of establishing terms. The Sautrāntikas hold the same view as above regarding the two indivisible entities and the way of asserting selflessness. However, they believe that non-associated compositional factors and unconditioned phenomena are not substantially established, but are merely imputed. Non-associated phenomena are merely imputed on the states of matter and consciousness, and do not have an independent self-nature; unconditioned phenomena are merely imputed from the negation of what is to be negated. The cause of the aggregation of the former's object, faculty, and consciousness gives rise to the present eye-consciousness, etc., and the image of the object that appears in the mind is what is apprehended, but the object itself is not directly apprehended; the object is the hidden cause that generates the image. All consciousnesses have self-awareness, and things arise from the four conditions and have the nature of momentary cessation with their own self-nature. The characteristics of things, such as birth, are not different, but are merely imputed from the aspect of negation. These, in measuring external objects, possess the reasoning of the power of things, and by realizing that imputed things do not have a substantially established self-nature, etc., they measure the meaning of things in a non-inverted way, surpassing the Vaibhāṣika school in some respects. Although non-associated phenomena are imputed, because the terms correspond to the meaning, therefore...

ངོས་པོའི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ་བྱེ་སྨྲས་ཀུན་བཏགས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་སྟེང་ན་མི་རྟག་པ་མེད་པར་འགྱུར་པའི་གནད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཙམ་པས་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཉིད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ལས་སེམས་ཀུན་གཞིའི་ཤེས་པ་ཉིད་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཤར་བ་མ་ 22-1-26b གཏོགས་གཞན་མེད་པས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་རགས་པ་རྣམས་བསིལ་བའི་མཐའ་རྩོམ་གཞི་ཆ་མེད་གཉིས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྡུལ་ཆ་མེད་ཀྱིས་རགས་པ་རྩོམ་པའི་ཚེ། དབུས་རྡུལ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་རྡུལ་དྲུག་གམ་བཅུས་བསྐོར་བ་ན། རྡུལ་ཐ་དད་ཀྱིས་རེག་པའི་ཆ་རེ་ཡོད་ན་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་ལ། མེད་ན་ཕྲ་རྡུལ་ཅི་ཙམ་ཚོགས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆ་མེད་གཞིག་ཏུ་མི་རུང་བ་མ་གྲུབ་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དུས་མཐའི་ཆ་མེད་ཀྱང་། རང་གི་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་མེད་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཆ་ཐ་དད་ཡོད་ན་ཆ་བཅས་སུ་འགྱུར་ལ། མེད་ན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་དུ་བསགས་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ལ་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཞན་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་གི་སྣང་བ་འདི་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདག་གཉིས་ནི་ཀུན་བཏགས་སོ། །ཀུན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བདག་གཉིས་པོ་དེས་གཞན་དབང་ 22-1-27a གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་སྟོང་པ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་རང་གསལ་ཙམ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པས་ཇི་ལྟར་འདིར་ནི་ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཚུངས་ཤིང་། སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མིན་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་པའང་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཅིང་དམིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཕན་ཆོད། དེའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟགས་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང

【現代漢語翻譯】如果承認在外境上存在事物，並且唯識宗認為一切都是假立的，那麼就應該明白在外境上不會有無常的道理。同樣，即使虛空等不是由因緣和合而成，也必須承認它們在名言上存在。唯識宗則認為：如此顯現的一切，從無始以來，由於串習各種分別唸的習氣，都儲存在阿賴耶識中，憑藉這種力量，心識，即阿賴耶識，顯現為處所、事物、身體的景象，除此之外別無他物，所以一切都只是心的顯現。例如夢境中的景像一樣。外境並非獨立於意識而存在，粗大的事物，例如寒冷的極限，以及不可分割的最小單位，在勝義諦上都無法成立。因為當不可分割的微塵組成粗大的事物時，如果一個中心微塵被六個或十個方向的微塵包圍，那麼如果不同的微塵之間有接觸的部分，就會變成有分微塵；如果沒有接觸的部分，那麼無論多少微塵聚集在一起，也不會變得更大，因此不可分割的微塵無法成立，只能是假立的。時間上的不可分割的最小單位也是如此。如果它與自身前後相連的最小單位有不同的部分，就會變成有分；如果沒有不同的部分，那麼無論多少時間上的最小單位累積起來，也不會變得更長，只能是一剎那。因此，所有被方位和時間所包含的現象，都只是自心的顯現。這種因緣和合的顯現被稱為『他起』（gzhan dbang， dependent origination），因為這種『他起』的顯現並非由自身本性所顯現。在這種『他起』的顯現中，對於由因緣和合而成和非因緣和合而成的各種法，以及對於人我和法我的虛構，都是『遍計所執』（kun btags，imputed nature）。『遍計所執』的對境，即人我和法我，是『他起』的能分別識所空，這就是『圓成實性』（yongs grub，perfected nature），也就是法性。如此一來，他們認為，存在著一種不屬於任何戲論範疇、遠離能取所取的自明自顯的意識，這是勝義諦上存在的。中觀宗則認為，正如外境無法成立一樣，執著于外境的心也無法成立。這兩者都同樣是因緣和合的顯現，沒有自性。認為存在著一種不屬於任何戲論範疇的實有意識，也只是假立而已。任何具有自性且可以作為對境的事物，如果探究其自性，都無法成立為真實存在。因此，一切法都是依緣而生。

【English Translation】 If one admits that things exist on the object, and if the Mind-Only school believes that everything is merely imputed, then one should understand that there is no impermanence on the object. Similarly, even if space and so on are not compounded, one must accept that they exist nominally. The Mind-Only school, however, believes that all appearances are like this: from beginningless time, the habitual imprints of various conceptualizations have been placed in the alaya consciousness. By the power of this, the mind, the alaya consciousness itself, appears as the aspect of the appearance of the place, object, and body. There is nothing other than this, so everything is just an appearance of the mind, like the appearance in a dream. External objects other than consciousness are not established. Gross objects, such as the extreme of cold, and the two indivisible bases of composition, are not established in ultimate truth. When indivisible particles compose gross objects, if a central particle is surrounded by six or ten directional particles, then if there is a part of contact by different particles, it will become a particle with parts. If there is no part, then no matter how many subtle particles gather, they will not grow larger, so the indivisible, which cannot be destroyed, is not established, and becomes merely imputed. The indivisible part of the end of time is also like this: if it has different parts facing the indivisible parts before and after itself, it will become a part with parts. If it does not have different parts, then no matter how many indivisible moments of time accumulate, it will not become longer, but will only become a moment. Therefore, all appearances that are encompassed by direction and time are merely appearances of one's own mind. This kind of interdependent appearance is called 'other-powered' (gzhan dbang, dependent origination), because the appearance of 'other-powered' is not an appearance by its own nature. In this appearance of 'other-powered', the imputation of self and phenomena to the nature of various compounded and uncompounded dharmas, and to persons, is 'completely imputed' (kun btags, imputed nature). The object of 'completely imputed', the two selves, is empty of the discriminating consciousness of 'other-powered', which is 'perfected nature' (yongs grub, perfected nature), the nature of reality. In that case, they believe that there is a self-illuminating consciousness that is empty of the two, grasper and grasped, which is not the object of all elaborations, and which exists in ultimate truth. The Madhyamaka school believes that just as external objects are not established here, so too is the mind that grasps them not established. Both of these are equally interdependent appearances without their own nature. The existence of a consciousness that is not the object of elaboration is also merely imputed. As long as something has its own nature and can be an object, if its nature is investigated, nothing can be established as truly existent. Therefore, all phenomena arise dependently.

་གིས་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་ཤར་བ་ཙམ་ལས། རང་གི་ངོ་བོས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་བཞག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པར་ཟུང་དུ་ཞུགས་པའི་དོན་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནི་རྟག་ཆད་དང་སྣང་སྟོང་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་ཞིང་རྟོགས་བྱ་དེའི་ངང་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་དོན་གཅིག་པར་གྱུར་པའམ། ཐ་དད་དུ་མེད་པ་དང་། ཟུང་དུ་ཞུགས་པ་དང་། མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་བས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་ 22-1-27b བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ན་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་མདོ་གཉིས་ཐེག་དམན་དང་། དབུ་སེམས་གཉིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྐྱེད་ནས། ལམ་ལྔ་ས་བཅུར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འབྲས་བུ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་སེམས་སོགས་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་འདོད་ཚུལ་མང་ཡང་། འདིར་སྤྱིའི་གནད་ཙམ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་དང་གནས་མིན་བཤད་པའི་སྐབས་སོ།། །། 通達根 དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དྲུག་གིས་རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་བྱེད། སྲོག་གི་དབང་པོས་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཕོ་དབང་དང་མོ་དབང་གིས་སོ་སོའི་རྟེན་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཚོར་བ་བདེ་བའི་དབང་པོ། དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ། ཡིད་བདེ། ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད། དད་བརྩོན་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ 22-1-28a དབང་པོ་ལྔས་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བའམ་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ། ཀུན་ཤེས་པ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ལ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཡིད་དབང་ནི་ཡིད་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྟེན་ཙམ་ཡིན་ལ། འདིར་བཤད་པའི་ཡིད་དབང་ནི་རྟེན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་ལ་ཡང་གོ་དགོས་སོ། །དེ་དྲུག་གིས་རང་ཡུལ་འཛིན་ཚུ

【現代漢語翻譯】僅僅是顯現為不可欺騙的顯現，其自性中絲毫沒有真實成立的，因此安住于空性之中。像這樣，空性和緣起僅僅從反體的角度安立為不同，但本體並沒有成立為不同，而是融入二者之中的意義，需要各自自己去證悟，這被稱為法界（Dharmadhatu）。它是遠離常斷、顯空等邊見的，是應由中觀之道證悟的，在所證悟的境界中，空性與緣起成為一體，或者說沒有差別，或者說是融入，或者說是平等。因為這樣如實地確定了實相，所以在一切宗派中是無上的。聲明宗和經部宗是小乘，中觀宗和唯識宗是大乘的宗派。生起世俗和勝義兩種心，修持五道十地的大乘意義，因為他們都同樣認為可以成就無住涅槃的佛果。雖然中觀宗和唯識宗等內部的差別導致觀點眾多，但這裡只講述共同的要點。像這樣，依靠宗派越來越好的方式，從不錯亂地證悟世俗和勝義的自性，從而精通一切法的處與非處。這是講述處與非處的章節。二十二根是：眼根，以及耳根乃至意根這六根，對各自的對境具有主宰作用。命根對同類相續存在具有主宰作用。男根和女根使成為各自的所依，並且對從胎中出生相續不斷具有主宰作用。樂受根，同樣地，苦受、喜受、憂受、舍受這五根，對享受異熟果具有主宰作用。信根、精進根、念根、定根、慧根這五根，對世間的善或清凈具有主宰作用。具知根、已知根、當知根被稱為見道、修道、無學道的相續中的信等，對出世間的清凈具有主宰作用，因此稱為根。其中，眼等六根如前所述，但特別的是，六根的分類中的意根僅僅是產生意識的所依，而這裡所說的意根也必須理解為從那個所依中產生的意識。這六根如何執取各自的對境

【English Translation】 It merely dawns as an infallible appearance, yet there is not even a little bit of true establishment in its own essence, therefore it abides in emptiness. In this way, emptiness and dependent arising are established as distinct only from the perspective of opposites, but their essence is not established as distinct, rather, the meaning of being merged into two, which must be realized individually by oneself, is called Dharmadhatu (法界). It is free from extremes such as permanence and annihilation, appearance and emptiness, and is to be realized by the Middle Way, and in the state of realization, emptiness and dependent arising become one, or there is no difference, or they are merged, or they are equal. Because the reality is ascertained in this way, it is unsurpassed among all philosophical tenets. The Vaibhashika (聲明宗) and Sautrantika (經部宗) are Hinayana (小乘), and the Madhyamaka (中觀宗) and Cittamatra (唯識宗) are Mahayana (大乘) tenets. Generating the two minds of conventional and ultimate, and practicing the meaning of the Great Vehicle of the Five Paths and Ten Bhumis, because they all similarly believe that the result of Buddhahood in non-abiding Nirvana can be achieved. Although there are many different views due to the internal differences of Madhyamaka and Cittamatra, only the general points are mentioned here. In this way, relying on the way in which the philosophical tenets become better and better, realizing the nature of the conventional and ultimate without error, one becomes skilled in what is and is not the place of all phenomena. This is the section on explaining what is and is not the place. The twenty-two faculties are: the eye faculty, and similarly the six faculties from the ear to the mind faculty, have dominion over apprehending their respective objects. The life faculty has dominion over abiding in accordance with its own kind. The male and female faculties cause to have their respective bases, and have dominion over the unbroken continuation of birth from the womb. The faculty of pleasure, similarly, the five faculties of suffering, joy, sorrow, and equanimity have dominion over enjoying the results of maturation. The five faculties of faith, diligence, mindfulness, concentration, and wisdom have dominion over worldly virtue or purity. The faculties of 'one who knows all,' 'one who has known all,' and 'one who will know all' are called faith, etc., in the continuums of the paths of seeing, meditation, and no more learning, and have dominion over the purity that transcends the world, therefore they are called faculties. Among these, the six faculties of the eye, etc., are as previously explained, but especially, the mind faculty divided by the six faculties is merely the basis for generating mind consciousness, and the mind faculty spoken of here must also be understood as the consciousness that arises from that basis. How these six apprehend their respective objects

ལ་ནི། མིག་དང་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཡུལ་མ་ཕྲད་པར་རྒྱང་ནས་འཛིན་ཅིང་། ཡུལ་རང་ལས་ཆེ་ཆུང་ངེས་མེད་འཛིན། སྣ་ལྕེ་ལུས་དབང་གསུམ་གྱིས་ཕྲད་ནས་འཛིན་ལ་ཡུལ་ཆེ་ཆུང་རང་དང་མཉམ་པ་འཛིན་ཏེ་འདི་དག་གི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕན་ཚུན་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་ཅན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྲད་མ་ཕྲད་དཔྱད་དུ་ཡོད་དོ། །ཡིད་དབང་ནི་རང་ཡུལ་ཆོས་ཁམས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས། དེས་ཡུལ་གང་དང་གང་བཟུང་བ་ལ་རེག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ། བླ་དྭགས་ཚིག་གི་རེག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་དང་ཡུལ་རང་ལས་ཆེ་ཆུང་དཔྱད་དུ་མེད་དེ། ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ནི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་མ་ཡིན་ཏེ། 22-1-28b ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡིན་ནོ། །ཕོ་དབང་དང་མོ་དབང་ནི། ལུས་དབང་གི་བྱེ་བྲག་མཐེ་བོང་ལྟ་བུ་དང་རྔའི་སྦུབས་ལྟ་བུ་ཕོ་མོ་འདུ་འཕྲད་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་བ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཚོར་བ་ལྔ་དང་དད་སོགས་དང་སྲོག་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་སོགས་ལྔ་དང་ཚོར་བ་བདེ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་ཡིད་དབང་དང་དགུ་པོ་དེ་ལ་བརྗོད་པའོ། །སྒོམ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དགུ་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་དགུ་ལ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལ་གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་། གཙོ་སེམས་ཅན་གཅིག་དང་། སེམས་བྱུང་བཅུ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པ་གཅིག་དང་། སེམས་སེམས་བྱུང་དགུ་ལས་བཏགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་སྟེ་ཉེར་གཉིས་སོ། །དབང་པོ་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སོགས་གསུམ་ནི་ཟག་མེད་དོ། །གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བཅས་བཅུ་པོ་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་སོ། །དེའི་ལྷག་མ་ཚོར་བ་གསུམ་དང་དད་སོགས་ལྔ་ཡིད་དང་དགུ་ལ་ནི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་དོ། །སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ། དད་སོགས་ལྔ་ཀུན་ཤེས་སོགས་གསུམ་ཡིད་མི་བདེ་ནི་རྣམ་སྨིན་མིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་འདོད་ཀྱིས་འཇུག་པས་ 22-1-29a རང་ཉིད་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མིན་ལ། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པས་རང་གིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱེ་སྨྲས་འདོད་ཀྱང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ལུང་མ་བསྟན་ཡང་ཡོད་དགོས་པར་མངོན་ནོ་སྙམ། འདི་དག་གི་ཞིབ་ཆ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གོང་གི་ལྷག་མ་བཅུ་གཉིས་ལས། གཟུགས་ཅན་བདུན་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་བྱུང་རྣམས་རྣམ་སྨིན་མིན་ཀྱང་ཟེར།ཡིད་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་ལ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་པས།

【現代漢語翻譯】對於眼根和耳根來說，它們在不與對境接觸的情況下，從遠處就能認知對境，並且認知到的對境大小不定。鼻根、舌根和身根這三種根在與對境接觸后才能認知，並且認知到的對境大小與自身相等。這些根的對境和有境之間，由於具有相互阻礙的觸覺，因此可以討論接觸與否的問題。意根不僅以其自身的對境法界為境，而且以一切法為境。因此，對於意根所取的任何對境，都可以使用『接觸』這個詞語，也可以稱為『拉達克語的接觸』。因此，對於意根來說，無法討論是否與對境接觸，也無法討論對境的大小，因為意根的識沒有形狀。廣大的覺知等並不是指形狀的大小，而是指識本身的範圍大小。男根和女根是身根的特殊部分，類似於拇指或管狀物，是體驗男女交合之樂的所依。五種感受（樂受、苦受、喜受、憂受、舍受），以及信心等和命根，如前所述。『一切知者』指的是見道者的相續中的信心等五種，以及樂受、意樂受、舍受這三種感受，再加上意根，這九者。對於修道者的相續中的這九者，稱為『一切知根』。對於無學者的相續中的這九者，稱為『一切知已知的根』。因此，根可以分為：七種有色根，一種主心根，十種心所，一種非相應的行，以及從九種心和心所中假立的三種無漏根，總共二十二種根。在這些根的分類中，『一切知者』等三種是無漏的。七種有色根、命根、苦受和憂受這十種是修道所斷的，因此是有漏的。其餘的三種感受（樂受、喜受、舍受），以及信心等五種和意根這九種，則兼具有漏和無漏的性質。命根是從異熟所生的。信心等五種、一切知者等三種和憂受不是從異熟所生的。其中，憂受僅僅通過分別念就能隨自己的意願產生，因此，它本身不是異熟的果報，並且必定是善或不善的，因此它能產生異熟的果報。』這是有部宗的觀點，但似乎異熟的無記性也必須存在。這些細節將在其他地方討論。在剩下的十二種根中，據說七種有色根是從異熟所生的，並且是增長的，而不是異熟所生的。意根和其他四種感受則具有善、不善和無記三種性質。

【English Translation】 For the eye and ear faculties, they apprehend objects from a distance without contacting them, and the size of the apprehended object is indeterminate. The nose, tongue, and body faculties apprehend by contact, and the size of the apprehended object is equal to themselves. For these, the objects and subjects have tangible contact with each other, so the issue of contact or non-contact can be discussed. The mind faculty not only takes the realm of phenomena as its object but also takes all phenomena as its object. Therefore, the term 'contact' can be used for whatever object the mind faculty takes, and it can also be called 'Ladakhi contact.' Therefore, it is impossible to discuss whether there is contact or non-contact with the object, or whether the object is larger or smaller than itself, because the consciousness of the mind faculty has no form. Vast awareness, etc., does not refer to the size of the form, but to the size of the scope of consciousness itself. The male and female faculties are special parts of the body faculty, like a thumb or a tube, and are the basis for experiencing the pleasure of male and female union. The five feelings (pleasure, pain, joy, sorrow, equanimity), as well as faith, etc., and the life faculty, are as previously explained. 'All-knowing' refers to the five factors of faith, etc., in the stream of the path of seeing, as well as the three feelings of pleasure, mental pleasure, and equanimity, plus the mind faculty, these nine. For these nine in the stream of the path of meditation, it is called the 'all-knowing faculty.' For these nine in the stream of the no-more-learning, it is called the 'faculty of all-knowingness.' Thus, the faculties can be divided into: seven physical faculties, one main mental faculty, ten mental factors, one non-associated formation, and three uncontaminated faculties fabricated from nine minds and mental factors, totaling twenty-two faculties. Among the divisions of these faculties, the three, 'all-knowing,' etc., are uncontaminated. The seven physical faculties, the life faculty, suffering, and unhappiness, these ten are to be abandoned by meditation, so they are contaminated. The remaining three feelings (pleasure, joy, equanimity), as well as the five of faith, etc., and the mind faculty, these nine, have both contaminated and uncontaminated aspects. The life faculty is born from maturation. The five of faith, etc., the three of all-knowing, etc., and unhappiness are not born from maturation. Among these, unhappiness arises merely through conceptual thought according to one's own wishes, therefore, it is not itself a result of maturation, and it is necessarily either virtuous or non-virtuous, so it produces a result of maturation. This is the view of the Vaibhashikas, but it seems that the indeterminate nature of maturation must also exist. These details will be discussed elsewhere. Of the remaining twelve faculties, it is said that the seven physical faculties are born from maturation, and those that are increased are not born from maturation. The mind faculty and the other four feelings have three qualities: virtuous, non-virtuous, and indeterminate.

དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ལ་རྣམ་སྨིན་མེད་པའོ། །དད་སོགས་ལྔ་ཟག་བཅས་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡིད་དང་ཚོར་བ་དད་སོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་སྨིན་མེད་དོ། །རྣམ་སྨིན་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་སྨིན་ལ་འཛིན་དགོས་སོ། །དད་སོགས་ལྔ་དང་ཀུན་ཤེས་སོགས་གསུམ་དགེ་བའོ། །ཡིད་དང་ཚོར་བ་བདེ་སོགས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དབང་དང་བརྒྱད་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །དྲི་མེད་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བཅུ་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ན་ཡོད། དེ་ལས་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གཟུགས་ཁམས་ན་ཡང་ཡོད། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་བཏང་སྙོམས་མིན་པའི་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་མ་གཏོགས་པའི་ 22-1-29b ལྷག་མ་རྣམས་གཟུགས་མེད་ན་ཡོད། ཟག་མེད་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་མིན་ཡང་། ཁམས་གསུམ་པའི་རྒྱུད་ལ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་ཚོར་བ་བདེ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ལ་མཐོང་སྤང་སྒོམ་སྤང་སྤང་བྱ་མིན་པ་གསུམ་ཡོད། ཡིད་མི་བདེ་ནི་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤང་བྱའོ། །གོང་བཤད་ལྟར་གཟུགས་ཅན་བདུན་སོགས་བཅུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱའོ། །དད་སོགས་ལྔ་ཟག་བཅས་སྒོམ་སྤང་།ཟག་མེད་སྤང་བྱ་མིན་ནོ། །དྲི་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་སྤང་བྱ་མིན་ནོ། །དབང་པོ་དེ་དག་རྙེད་ཚུལ་ནི། འདོད་ཁམས་སུ་མངལ་སྐྱེས་སོགས་ཀྱི་དང་པོར་རྣམ་སྨིན་གྱི་དབང་པོ་ལུས་སྲོག་གཉིས་རྙེད། རྫུས་སྐྱེས་མཚན་མེད་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ལྟ་བུས་མིག་སོགས་ལྔ་སྲོག་དང་དྲུག་ཅིག་ཆར་རྙེད། མཚན་གཅིག་པ་རྫུས་སྐྱེས་འདོད་ལྷ་རྣམས་ལྟ་བུས་སྔ་མ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་སྟེ་བདུན་རྙེད། རྫུས་སྐྱེས་མཚན་གཉིས་པ་ངན་སོང་ལ་སྲིད་པས་དེ་ལྟ་ན་བརྒྱད་རྙེད་དོ། །གཟུགས་ཁམས་ནས་དེའི་མིག་སོགས་ལྔ་སྲོག་དང་དྲུག་རྙེད་དོ། །གཟུགས་མེད་ན་སྲོག་དབང་གཅིག་པུ་གསར་དུ་རྙེད་དོ། །ཡང་གཟུགས་མེད་དུ་འཆི་བ་ན་སྲོག་དང་ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་ཅིག་ཆར་དུ་འགག་གོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་དེ་གསུམ་དང་མིག་སོགས་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་དུས་གཅིག་འགག་གོ། །རྫུས་སྐྱེས་རྣམས་ཅིག་ཆར་འཆི་ 22-1-30a བས། མཚན་གཉིས་པ་ལ་སྔ་མ་བརྒྱད་ལ་མཚན་གཉིས་བསྣན་པས་བཅུ་འགག་གོ། །མཚན་གཅིག་ལ་དགུ་དང་། མཚན་མེད་ལ་བརྒྱད་དོ། །མངལ་སྐྱེས་སོགས་རིམ་གྱིས་འཆི་བ་དག་ལ་ལུས་ཡིད་སྲོག་བཏང་སྙོམས་བཞི་ཅིག་ཆར་འགག་གོ། །དེ་རྣམས་ནི་མ་བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཆི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། དགེ་སེམས་སྐྱེས་ཐོབ་ལ་གནས་ཏེ་འཆི་བ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་དད་སོགས་ལྔ་བསྣན་པས་གཟུགས་མེད་དུ་བརྒྱད་འགག་པ་སོགས་སོ། །དབང་པོ་གང་གིས་རྒྱུ

【現代漢語翻譯】善與非善，有漏皆有異熟果報，而無記則無異熟果報。信等五法，有漏者有異熟果報；無漏的意和感受，以及信等五法，則無異熟果報。異熟果報應理解為輪迴的異熟果報。信等五法和俱知等三法是善的。意和感受，如樂等，則有善、非善、無記三種。七種色法和命根等八法是無記。除了無垢三法外，其餘十九法都屬於欲界。其中，除了男女根和苦受外，其餘也存在於色界。除了七種色法和非舍受之外的其餘四種，存在於無色界。無漏三法雖不屬於三界之法，但並非不生於三界眾生的相續中。意和感受，樂受、意樂受、舍受四者，有見所斷、修所斷、非所斷三種。意苦受則為見修二道所斷。如前所述，七種色法等十法為修道所斷。信等五法，有漏者為修所斷，無漏者非所斷。無垢的三種根非所斷。獲得這些根的方式是：在欲界，胎生等眾生最初獲得異熟果報的根是身根和命根。如化生、無性、最初劫的人類，眼等五根和命根同時獲得。單性化生，如欲界天人，在前六根的基礎上，獲得男女根中的一種，共七根。雙性化生，如惡趣眾生，則獲得八根。在色界，獲得眼等五根和命根，共六根。在無色界，單獨新獲得命根。此外，在無色界死亡時，命根、意根和舍受同時滅盡。在色界，這三種根和眼等五根，共八根同時滅盡。化生眾生同時死亡，雙性者在前八根的基礎上加上男女二根，共十根滅盡。單性者九根，無性者八根。胎生等漸次死亡者，身根、意根、命根、舍受四根同時滅盡。這些都是在非覆無記和煩惱的控制下死亡的情況。若以善心、生得善而安住的狀態下死亡，則普遍加上信等五法，如在無色界滅盡八根等。以何根為因...

【English Translation】 Virtuous and non-virtuous, contaminated dharmas have their respective Vipaka (Skt., result of actions), while the indeterminate have no Vipaka. The five faculties of faith etc., if contaminated, have Vipaka; the uncontaminated mind and feeling, and the five faculties of faith etc., have no Vipaka. Vipaka should be understood as the Vipaka of Samsara (Skt., cyclic existence). The five faculties of faith etc., and the three of complete knowledge etc., are virtuous. Mind and feeling, such as pleasure etc., have the three: virtuous, non-virtuous, and indeterminate. The seven forms and the life faculty etc., eight in total, are indeterminate. Except for the three stainless dharmas, all the other nineteen belong to the desire realm. Among them, except for the male and female faculties and suffering, the others also exist in the form realm. Except for the seven forms and the feeling other than equanimity, the others exist in the formless realm. The three uncontaminated dharmas, although not belonging to the dharmas of the three realms, are not non-existent in the continuum of the beings of the three realms. Mind and feeling, pleasure, mental pleasure, and equanimity have the three: to be abandoned by seeing, to be abandoned by meditation, and not to be abandoned. Mental displeasure is to be abandoned by both seeing and meditation. As mentioned above, the seven forms etc., ten in total, are to be abandoned by meditation. The five faculties of faith etc., if contaminated, are to be abandoned by meditation; if uncontaminated, they are not to be abandoned. The three uncontaminated faculties are not to be abandoned. The way to acquire these faculties is: in the desire realm, the first faculties acquired by womb-born beings etc., as a result of Vipaka, are the body faculty and the life faculty. Like spontaneously born beings, sexless beings, and the first humans of the eon, the five sense faculties and the life faculty, six in total, are acquired simultaneously. Single-sex spontaneously born beings, like the gods of the desire realm, acquire one of the male or female faculties in addition to the previous six, making seven in total. Dual-sex spontaneously born beings, who exist in the lower realms, thus acquire eight faculties. In the form realm, the five sense faculties and the life faculty, six in total, are acquired. In the formless realm, only the life faculty is newly acquired. Furthermore, when dying in the formless realm, the life faculty, the mind faculty, and the faculty of equanimity cease simultaneously. In the form realm, these three faculties and the five sense faculties, eight in total, cease at the same time. Spontaneously born beings die simultaneously; for dual-sex beings, the previous eight faculties plus the two sex faculties, ten in total, cease. For single-sex beings, nine faculties cease; for sexless beings, eight faculties cease. For womb-born beings etc., who die gradually, the body faculty, the mind faculty, the life faculty, and equanimity, four in total, cease simultaneously. These are the cases of dying under the influence of non-obscuring indeterminate dharmas and afflictions. If one dies with a virtuous mind, abiding in innate virtue, then universally adding the five faculties of faith etc., such as the eight faculties ceasing in the formless realm etc. What faculty is the cause...

ན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་ཚུལ་དཔྱད་ན། རྒྱུན་ཞུགས་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཡིད་དང་དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ། རྒྱུན་ཞུགས་ནི་འདོད་ཁམས་ལ་ཆགས་བཅས་ཡིན་པས་མི་ལྕོགས་མེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དང་། མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པར་ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པར་ཀུན་ཤེས་ཏེ་དགུས་ཐོབ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་གཞིར་བརྟེན་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡིད་བདེ་དང་། གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བ། དེ་གསུམ་མ་ཡིན་པའི་གང་ལ་བརྟེན་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དེ་གསུམ་གང་རུང་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་རྡོར་ཏིང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པ་སྟེ་དགུས་ཐོབ་བོ། །ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང་གཉིས་ནི། ཡིད་དང་དད་སོགས་དྲུག་གི་སྟེང་དུ། ཕྱིར་འོང་རིམ་གྱིས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འབྲས་ 22-1-30b བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་མི་ལྕོགས་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་བདུན། འདས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ན་དེའི་དད་སོགས་ལྔ་ལ་ཀུན་ཤེས་ཀྱི་མིང་ཐོབ་པས་དེ་དང་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གིས་མཐོང་ལམ་དུ་ཕྱིར་འོང་རང་འབྲས་ཐོབ་པ་ལ་བརྒྱད་པོའི་སྟེང་དུ་ཀུན་ཤེས་བྱེད་དང་དགུའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྟུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་མཐར་གྱིས་ཐོབ་ན། དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་ཡིད་བདེ་རྣམ་གྲོལ་དགུ་པའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པས་མི་ལྕོགས་མེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དང་བདུན་ནོ། །ཡང་མཐར་གྱིས་པ་དབང་རྟུལ་འདས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ན་དེ་སྟེང་ཀུན་ཤེས་དང་བརྒྱད། གལ་ཏེ་དབང་རྣོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་དངོས་གཞིའི་ཡིད་བདེ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་ན་ཡང་དེ་དང་བརྒྱད་དོ། །དབང་རྣོན་འདས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་ན་བཏང་སྙོམས་ཡིད་བདེ་གཉིས་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ཚེ་ཀུན་ཤེས་དང་དགུས་ཐོབ་བོ། །ཡང་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གིས་རང་འབྲས་ཐོབ་ན། ཚོར་བ་གསུམ་གང་རུང་དང་། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་དགུས་ཐོབ་བོ། །ལྡན་ཚུལ་ནི། བཏང་སྙོམས་དང་ཡིད་དང་སྲོག་གང་རུང་དང་ལྡན་ན། གསུམ་ཀ་ངེས་པར་ལྡན་ནོ། །བདེ་བ་དང་ལུས་དབང་ལྡན་ན། སྔར་གྱི་གསུམ་སྟེང་རང་རང་དང་བཞི་ལྡན་ནོ། །མིག་སོགས་ལྡན་ན་གོང་གི་གསུམ་དང་ལུས་དང་རང་དང་ལྔ་ལྡན་ནོ། །ཡིད་བདེ་དང་ལྡན་ན་གོང་གསུམ་ལུས་དང་རང་བཅས་ལྔ་ལྡན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ 22-1-31a ལྡན་པ་ལ་གོང་གི་གསུམ་དང་ལུས་དང་བདེ་ཡིད་བདེ་རང་བཅས་བདུན་ལྡན་ནོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་ལ་གོང་གི་བདུན་སྟེང་རང་དང་བརྒྱད་ལྡན་ནོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་ཡང་གོང་གི་བདུན་སྟེང་རང་བསྣན་ཏེ་བརྒྱད། དད་སོགས་ལྔ་ལ་གོང་གསུམ་སྟེང་ལྔ་པོ་བསྣན་ཏེ་བརྒྱད་དོ། །ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལྡན་ན། ཟག་མེད་དགུ་དང་སྲོག་དང

【現代漢語翻譯】關於如何獲得四種果位（梵文：phala，果實，結果）——入流果（梵文：srota-āpanna），一來果（梵文：sakṛdāgāmin），不還果（梵文：anāgāmin），阿羅漢果（梵文：arhat）的分析：獲得入流果和阿羅漢果需要具備信（梵文：śraddhā）、精進（梵文：vīrya）、念（梵文：smṛti）、定（梵文：samādhi）、慧（梵文：prajñā）這五種根（梵文：indriya），再加上意（梵文：manas），共六種。入流果因為仍然對欲界（梵文：kāmadhātu）有執著，所以還需要不可動搖的舍（梵文：upekṣā）。在見道（梵文：darśanamārga）的第十五剎那獲得一切智（藏文：ཀུན་ཤེས་，梵文天城體：सर्वज्ञ，梵文羅馬擬音：sarvajña，漢語字面意思：一切知），在第十六剎那證得一切智，共九種。阿羅漢果如果依賴於初禪（梵文：prathama dhyāna）和二禪（梵文：dvitīya dhyāna）的根本定（梵文：dhyāna），則需要這兩種禪定的喜受（梵文：sukha）；如果依賴於三禪（梵文：tṛtīya dhyāna），則需要樂受（梵文：prīti）；如果依賴於這三種禪定之外的任何禪定，則需要舍受。這三種禪定中的任何一種，加上無間道（梵文：ānantaryamārga）的金剛喻定（梵文：vajropamasamādhi）的一切智，以及解脫道（梵文：vimuktimārga）的一切智，共九種。獲得一來果和不還果需要具備信等六種根。如果一來果的漸次修行者通過世間道（梵文：laukikamārga）獲得果位，則需要不可動搖的舍，共七種。如果通過出世間道（梵文：lokottaramārga）獲得，則需要出世間道的信等五根獲得一切智的名稱，共八種。如果通過世間道，先斷除欲界的貪慾，然後在見道中獲得一來果，則需要在之前的八種基礎上加上一切智，共九種。如果鈍根（梵文：mṛdvindriya）的不還果修行者通過世間道漸次獲得果位，因為在獲得第九解脫時無法現前初禪的喜受，所以需要不可動搖的舍，共七種。如果鈍根的漸次修行者通過出世間道獲得果位，則需要在之前的七種基礎上加上一切智，共八種。如果利根（梵文：tīkṣṇendriya）的修行者即使通過世間道也能現前根本定的喜受，也需要八種。如果利根的修行者通過出世間道獲得果位，則需要舍受和喜受兩種，加上在無間道時的一切智，共九種。如果先斷除貪慾，然後獲得自己的果位，則需要三種感受中的任何一種，加上一切智，共九種。關於相應的狀態：如果與舍受、意和命根（梵文：jīvitendriya）中的任何一種相應，則必然與這三種相應。如果與樂受和身根（梵文：kāyendriya）相應，則在之前的三種基礎上加上自身，共四種相應。如果與眼根（梵文：cakṣurindriya）等相應，則在之前的三種基礎上加上身根和自身，共五種相應。如果與喜受相應，則在之前的三種基礎上加上身根和自身，共五種相應。如果與苦受相應，則在之前的三種基礎上加上身根、樂受、喜受和自身，共七種相應。如果與男女根（梵文：puruṣendriya，strīindriya）中的任何一種相應，則在之前的七種基礎上加上自身，共八種相應。如果與憂受相應，則在之前的七種基礎上加上自身，共八種。如果與信等五根相應，則在之前的三種基礎上加上這五種根，共八種。如果與具有一切智的根相應，則與九種無漏法（梵文：anāsrava-dharma）和命根相應。

【English Translation】 Regarding the analysis of how to attain the four fruits (Sanskrit: phala) – Stream-enterer (Sanskrit: srota-āpanna), Once-returner (Sanskrit: sakṛdāgāmin), Non-returner (Sanskrit: anāgāmin), and Arhat (Sanskrit: arhat): To attain the Stream-enterer and Arhat fruits, one needs the five roots (Sanskrit: indriya) of faith (Sanskrit: śraddhā), effort (Sanskrit: vīrya), mindfulness (Sanskrit: smṛti), concentration (Sanskrit: samādhi), and wisdom (Sanskrit: prajñā), plus mind (Sanskrit: manas), totaling six. The Stream-enterer, because they still have attachment to the desire realm (Sanskrit: kāmadhātu), also needs unwavering equanimity (Sanskrit: upekṣā). At the fifteenth moment of the path of seeing (Sanskrit: darśanamārga), one attains omniscience (Tibetan: ཀུན་ཤེས་, Sanskrit Devanagari: सर्वज्ञ, Sanskrit Romanization: sarvajña, Chinese literal meaning: all-knowing), and at the sixteenth moment, one realizes omniscience, totaling nine. If the Arhat fruit relies on the fundamental dhyāna (Sanskrit: dhyāna) of the first dhyāna (Sanskrit: prathama dhyāna) and second dhyāna (Sanskrit: dvitīya dhyāna), it needs the mental pleasure (Sanskrit: sukha) of these two dhyānas; if it relies on the third dhyāna (Sanskrit: tṛtīya dhyāna), it needs joy (Sanskrit: prīti); if it relies on any dhyāna other than these three, it needs equanimity. Any of these three dhyānas, plus the omniscience of the vajra-like samādhi (Sanskrit: vajropamasamādhi) of the uninterrupted path (Sanskrit: ānantaryamārga), and the omniscience of the path of liberation (Sanskrit: vimuktimārga), totaling nine. To attain the Once-returner and Non-returner fruits, one needs the six roots, including faith. If a gradual practitioner of the Once-returner attains the fruit through the worldly path (Sanskrit: laukikamārga), they need unwavering equanimity, totaling seven. If they attain it through the supramundane path (Sanskrit: lokottaramārga), the five roots of the supramundane path, including faith, gain the name of omniscience, totaling eight. If one first eliminates desire for the desire realm through the worldly path, and then attains the Once-returner fruit in the path of seeing, one needs omniscience in addition to the previous eight, totaling nine. If a dull-faculty (Sanskrit: mṛdvindriya) Non-returner practitioner gradually attains the fruit through the worldly path, because they cannot manifest the joy of the first dhyāna when attaining the ninth liberation, they need unwavering equanimity, totaling seven. If a dull-faculty gradual practitioner attains the fruit through the supramundane path, they need omniscience in addition to the previous seven, totaling eight. If a sharp-faculty (Sanskrit: tīkṣṇendriya) practitioner can manifest the joy of the fundamental dhyāna even through the worldly path, they also need eight. If a sharp-faculty practitioner attains the fruit through the supramundane path, they need both equanimity and joy, plus omniscience at the time of the uninterrupted path, totaling nine. If one first eliminates desire and then attains their own fruit, they need any of the three feelings, plus omniscience, totaling nine. Regarding the corresponding states: If one corresponds with any of equanimity, mind, and life-force (Sanskrit: jīvitendriya), they necessarily correspond with all three. If one corresponds with pleasure and body faculty (Sanskrit: kāyendriya), they correspond with the previous three plus themselves, totaling four. If one corresponds with eye faculty (Sanskrit: cakṣurindriya) etc., they correspond with the previous three plus body and themselves, totaling five. If one corresponds with joy, they correspond with the previous three plus body and themselves, totaling five. If one corresponds with suffering, they correspond with the previous three plus body, pleasure, joy, and themselves, totaling seven. If one corresponds with either male or female faculty (Sanskrit: puruṣendriya, strīindriya), they correspond with the previous seven plus themselves, totaling eight. If one corresponds with sorrow, they also add themselves to the previous seven, totaling eight. If one corresponds with the five roots including faith, they add these five roots to the previous three, totaling eight. If one corresponds with the faculty of having omniscience, they correspond with the nine unpolluted dharmas (Sanskrit: anāsrava-dharma) and life-force.

་རང་བཅས་བཅུ་གཅིག་ལྡན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པས། གོང་གི་བཅུ་གཅིག་པོའི་སྟེང་དུ་ལུས་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྣན་པས་བཅུ་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ། །མང་ལྡན་ཉུང་ལྡན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དགེ་རྩ་མེད་པའི་ནང་ན་དབང་པོ་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ལུས་དང་ཚོར་བ་ལྔ་སྲོག་དང་ཡིད་བཅས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ཡང་། བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་གསུམ་དང་དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །མང་པོར་ལྡན་པ་ལ་སོ་སྐྱེ་མཚན་གཉིས་པ་ལ་དྲི་མེད་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་དགུ་ལྡན་ནོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་མཚན་གཅིག་པ་ལ་དྲི་མེད་ཕྱི་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་བཅུ་དགུ་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྐབས་སོ།། །། 通達時 དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྤྱད་ཟིན་པ་ལ་འདས་པའི་དུས་ཞེས་སྔོན་བྱུང་ཟིན་ནས་འགགས་པའོ། །རྒྱུ་སྤྱད་ལ་འབྲས་བུ་སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ད་ལྟ་བའི་དུས་སོ། །རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་འབྲས་བུ་ཡང་སྤྱད་དུ་མེད་ 22-1-31b པ་ལ་མ་འོང་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་བཞག་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའོ། །དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དུས་དེ་དག་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་ཚད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་ཡུན་ཞེས་པ་འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་ན། དུས་ཀྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་དབྱེར་མེད་པ་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱའོ། །དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་གཅིག །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་གཅིག །ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག །ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུར་ཟླ་བ་གཅིག་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ནས་སྐྱེས་བུ་དར་མ་ཁམས་སྙོམས་པའི་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་རྣལ་མ་ཟུང་རེ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ལ་དབུགས་གཅིག་ཅེས་བྱ། དབུགས་དྲུག་ལ་ཆུ་སྲང་གཅིག །ཆུ་སྲང་དྲུག་ཅུ་ལ་ཆུ་ཚོད་གཅིག །ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུ་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བཤད་དོ། །དེ་གཉིས་བསྟུན་ཏེ་གོ་བདེར་བརྗོད་ན། ཞག་གཅིག་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ས་ཡ་དྲུག་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ཁྲི་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད། དབུགས་རེའི་ཡུན་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ 22-1-32a རེའི་ཡུན་ལ་སྐྱེས་བུ་ནད་མེད་ཐ་མལ་པའི་རྩ་ལན་ལྔ་འཕར་བ་ཡིན་པས། ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཡོད་ཆུ་སྲང་ལྟར་ན་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཡོད། ཐང་ཅིག་རེ་ནི་ཆུ་སྲང་བཞིའི་ཡུན་ནོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ནི་རྩ་ལན་གཉིས་འཕར་ཡ

【現代漢語翻譯】總共有十一個。由於具有實現一切知識的意願，所以在上述十一個的基礎上加上身體和痛苦，總共有十三個。多少的區別在於：在沒有善根的情況下，具有較少感官的眾生具有身體和五種感覺、生命和意識，總共八個。無色界的嬰兒也具有舍、生命、意識三種，以及信等五種，總共八個。具有較多的是指異生雙性者，除了無垢三者之外，具有十九個。或者，對於具有貪慾的聖者單性者來說，除了後面的兩個無垢之外，也應知具有十九個。以上是關於感官的討論。所謂『時』有三種：因和果都已用盡的稱為過去時，即先前發生過並已停止的。因已用盡但果尚未用盡的稱為現在時。雖然有因，但現在因緣不具足，果也無法用盡的稱為未來時。因此，這三種時間是根據事物因果的顯現，通過分別安立的方式假立的。要知道，通過這三種時間所包含的時間，可以根據時間長短的尺度來了解『是這樣的』。所謂的『時間』，是指過去、現在、未來，剎那的連續不斷生起的狀況。時間的最小單位，前後無法區分的，稱為時間的最小剎那。一百二十個時間最小剎那為一個剎那。六十個剎那為一個『唐杰』。三十個『唐杰』為一個『臾剎』。三十個『臾剎』為一個晝夜。三十個晝夜為一個月份，十二個月份為一年。根據星算學的說法，一個健康成年人平靜呼吸一次算作一個呼吸。六個呼吸為一個『楚創』。六十個『楚創』為一個小時。六十個小時為一天。如果將兩者結合起來以便理解，那麼一天有六百四十八萬個時間最小剎那。有兩萬一千六百個呼吸。每個呼吸的時間長度有三百個時間最小剎那。健康普通人每次呼吸的時間裡，脈搏跳動五次。一個『臾剎』相當於兩個小時，按照『楚創』來算是一百二十個。每個『唐杰』相當於四個『楚創』的時間。每個剎那的時間長度是脈搏跳動兩次。

【English Translation】 There are eleven in total. Because of having the support of wanting to achieve all knowledge, adding the body and suffering to the above eleven makes thirteen in total. The difference between having many and having few is: among those without virtuous roots, those with fewer senses have the body and five senses, life and consciousness, totaling eight. Formless realm infants also have equanimity, life, and consciousness, three, plus faith and the like, five, totaling eight. Having many refers to ordinary beings with two genders, having nineteen except for the three stainless ones. Or, for noble beings with attachment and one gender, it should be known that they have nineteen except for the latter two stainless ones. This is the discussion of the senses. 『Time』 is threefold: that which has exhausted both cause and effect is called past time, that which has already occurred and ceased. That which has exhausted the cause but not yet exhausted the effect is called present time. That which has the cause but the cause is not yet complete, so the effect cannot be exhausted, is called future time. Thus, these three times are established nominally based on the appearance of cause and effect of phenomena. It is known that the time encompassed by the three times can be understood as 『it is like this』 according to the measure of the length of time. The so-called 『time』 is the manner of the continuous arising of a series of moments in the manner of past, present, and future. The smallest unit of time, where the before and after are indistinguishable, is called the smallest moment of time. One hundred and twenty smallest moments of time is one moment. Sixty moments is one 'Thang-je'. Thirty 'Thang-je' is one 'Yu-tsam'. Thirty 'Yu-tsam' is one day and night. Thirty days and nights is one month, twelve months is one year. According to astrology, one complete breath of a healthy, balanced adult is counted as one breath. Six breaths is one 'Chu-srong'. Sixty 'Chu-srong' is one hour. Sixty hours is said to be one day. If the two are combined for easy understanding, then one day has six million four hundred and eighty thousand smallest moments of time. There are twenty-one thousand six hundred breaths. The duration of each breath is three hundred smallest moments of time. The pulse of a healthy, ordinary person beats five times during each breath. One 'Yu-tsam' is equivalent to two hours, or one hundred and twenty 'Chu-srong'. Each 'Thang-je' is the duration of four 'Chu-srong'. The duration of each moment is the time it takes for the pulse to beat twice.

ུན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྩིས་ན་རྩ་རེ་རེ་འཕར་ཡུན་དང་སེ་གོལ་རན་པར་གཏོགས་པ་དུས་མཉམ་པར་བྱས་ཏེ། དེའི་ཡུན་ལ་ཤ་མང་གི་འདབ་མ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་བརྩེགས་པ་ཁབ་ཀྱིས་ཕུག་པས་འདབ་མ་རེ་རེ་འབུག་པའི་ཡུན་ནི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདབ་མ་རྣམས་རིམ་ཅན་དུ་འབུག་པ་ལས་ཅིག་ཆར་འབུག་མི་སྲིད་པས་རེ་རེ་འབུག་པའི་ཡུན་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔགས་ནས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་རྩ་ལྔར་གསུངས་པ་བརྩིས་ན་གཞུང་དང་མི་འགྲིགས་པས་དགོངས་པ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་འདི་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་དང་། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཡོད་པའི། དང་པོ་གོང་དུ་བཤད་པ་དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའོ། །གཉིས་པ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མགོ་བརྩམས་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་ཡུན་ལ་འཇོག་པས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རིང་ཐུང་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། ཐུང་བ་སེ་གོལ་ཙམ་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་དེའི་མིང་ཐོབ་ཅིང་། རིང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས་མཐར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་བར་ལ་ཡང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འདོད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ 22-1-32b དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུན་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་དུས་སུ་བརྡ་འདོགས་པའི་ཕྱིར། རེས་ད་ལྟ་རང་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ད་ལྟ་བ། དེའི་སྔར་བྱུང་ཐམས་ཅད་འདས་པ། རྗེས་སུ་འོང་འགྱུར་མ་འོངས་པར་བརྗོད་དེ་སྐད་ཅིག་ལ་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རེས་བསྐལ་པ་འདི་ཆགས་ནས་མ་སྟོང་གི་བར་ལ་ད་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་འདས་མ་འོངས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདོགས་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་བློས་བསྡོམས་ཏེ་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བྱེད་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྟེན་ཏེ། བསྐལ་པ་ལ་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོང་གི་བསྐལ་པ་བཞི་དང་། བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཡ་ཐོག་དང་མ་ཐོག་དང་། བར་ཁུག་དང་། ཡར་འཕེལ་བ་དང་། མར་འགྲིབ་པ་དང་། ཐ་མར་ནད་མཚོན་མུ་གེའི་བསྐལ་པ་དང་། མེ་ཆུ་རླུང་གིས་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དང་། ཡང་རྫོགས་ལྡན་དང་སུམ་ལྡན་དང་། ཉིས་ལྡན་དང་། རྩོད་ལྡན་བཞི་དང་། བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ལུང་དང་། རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དུས་ཏེ་བཞི་དང་གཞན་ཡང་མུན་པའི་བསྐལ་པ་དང་། སྒྲོན་མེའི་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉི་ཟླའི་བགྲོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་བྱེད་དེ། ཉི་མས་རླུང་འགྲོས་ཀྱིས་གླིང་བཞི་འཁོར་བའི་ཡུན་ལ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པར་ངེས་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་དང་། རང་འགྲོས་ཀྱི་དབང་གིས་ཟླ་བའི་ཆ་བཅོ་ལྔ་འཕེལ་འགྲིབ་ 22-1-33a རེའི་ཡུན་ལ་ཚེས་ཞག་

【現代漢語翻譯】因此，如果計算每次脈搏跳動的時間和響指的時間相等，那麼將一片厚度為六十層芝麻葉疊加起來，用針刺穿，每刺穿一片葉子的時間，應被理解為最短暫的時間單位。由於葉片是依次刺穿的，不可能同時刺穿，所以通過推斷刺穿每片葉子的時間來理解。關於六十四和六十五的說法與經文不符，應仔細研究其含義。這個『剎那』（ksana）分為『最短暫的剎那』和『行為完成的剎那』兩種。前者如上所述，是時間的最短單位。後者指的是從開始到完成任何行為所需的時間，因此根據行為的不同，時間長短不一。短暫的如響指，完成一個響指的動作也稱為『剎那』；長久的如佛陀最初發菩提心到最終證得無上菩提之間，也可以被認為是一個『行為完成的剎那』。因此，由於人們根據自己的意願來命名事物的時間，所以有時只有現在存在的事物才被稱為『現在』，之前發生的一切都被稱為『過去』，之後將要發生的一切都被稱為『未來』，這是以剎那為單位來衡量的。有時，這個劫從形成到毀滅之間被稱為『現在』，之前和之後發生的事情被稱為『過去』和『未來』。這是因為根據所指的對象，時間的連續性可以被概念化，並使用這樣的術語。因此，依賴於世俗的劃分，有成、住、壞、空四個劫，有中間劫，有大劫，有雅托（yata，梵文：yatah，從哪裡來）和瑪托（mata，梵文：matah，母親）的劫，有巴庫（baku，梵文：baku，一種樹）劫，有增長劫，有衰退劫，最後有疾病、戰爭、饑荒的劫，有火、水、風毀滅的劫，還有圓滿、三、二、爭鬥四個時代，以及根據教法的劃分，有果期、修行期、教理期、僅存表相期四個時期，還有黑暗劫、光明劫等等，應該瞭解，依賴於時間，存在著各種各樣的分類。依賴於日月執行，有三天的劃分：太陽以風的速度繞四大部洲一週的時間固定為六十個『楚措』（chu tsod，藏語時間單位，約等於24分鐘），即一天一夜；由於自身執行，月亮盈虧十五分的時間為一個『策謝』（tshe zhag，藏語，日期）。

【English Translation】 Therefore, if we consider the time of each pulse beat and the snapping of fingers to be equal, then by stacking sixty layers of sesame leaves and piercing them with a needle, the time it takes to pierce each leaf should be understood as the measure of the shortest moment of time. Since the leaves are pierced sequentially, it is impossible to pierce them all at once, so it is understood by inferring the time it takes to pierce each leaf. The statements about sixty-four and sixty-five do not agree with the scriptures, so their meaning should be carefully examined. This 'ksana' (moment) is divided into two types: 'the shortest moment' and 'the moment of completed action.' The former, as mentioned above, is the shortest unit of time. The latter refers to the time it takes from the beginning to the completion of any action, so the length of time varies depending on the action. Short actions, such as snapping fingers, are also called 'ksana' when the action of snapping fingers is completed; long actions, such as the time from when the Buddha first generated Bodhicitta to when he finally attained unsurpassed Bodhi, can also be considered a 'moment of completed action.' Therefore, since people name the time of things according to their own desires, sometimes only things that exist now are called 'present,' everything that happened before is called 'past,' and everything that will happen later is called 'future,' which is measured in units of ksana. Sometimes, this kalpa (aeon) from formation to destruction is called 'present,' and what happened before and after is called 'past' and 'future.' This is because, depending on the object being referred to, the continuity of time can be conceptualized and such terms can be used. Therefore, relying on worldly divisions, there are four kalpas of formation, abiding, destruction, and emptiness; there is the intermediate kalpa; there is the great kalpa; there are the yata (yatah, Sanskrit: yatah, from where) and mata (matah, Sanskrit: matah, mother) kalpas; there is the baku (baku, Sanskrit: baku, a type of tree) kalpa; there is the increasing kalpa; there is the decreasing kalpa; finally, there are the kalpas of disease, war, and famine; there are the kalpas of destruction by fire, water, and wind; there are also the four ages of perfection, three, two, and strife; and according to the division of the Dharma, there are the four periods of fruition, practice, doctrine, and mere appearance; there are also the kalpas of darkness, the kalpas of light, and so on. It should be understood that, depending on time, there are various classifications. Relying on the movement of the sun and moon, there is the division of three days: the time it takes for the sun to circle the four continents at the speed of the wind is fixed at sixty 'chutsos' (chu tsod, Tibetan unit of time, approximately 24 minutes), which is one day and one night; due to its own movement, the time it takes for the moon to wax and wane by fifteen parts is one 'tshe zhag' (Tibetan, date).

ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་རིང་ཐུང་ཡོད་ཀྱང་། དཀར་ནག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་དོན་ལ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་ལས་ཅུང་ཐུང་བ་དང་། ཉི་མས་རང་འགྲོས་ཀྱིས་ཁྱིམ་རེ་རེ་འཁོར་བའི་ཡུན་སུམ་ཅུར་བཅད་པ་ལ་ཁྱིམ་ཞག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་ལས་ཅུང་རིང་བའོ། །ཞག་འདི་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་ལོ་གཅིག་གི་དུས་རྣམས་བཞག་སྟེ། ཉིན་ཚེས་བསྟུན་ནས་ཚེས་ཀྱི་ཆད་ལྷག་དང་། ཚེས་ཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཟླ་བ་རེ་དང་ཁྱིམ་ཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་རིང་ཐུང་མ་སྙོམས་པའི་དབང་གིས་ཟླ་བཤོལ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཉི་མ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་སུ་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་གླིང་བཞིར་དུས་བཞི་འབྱུང་བ་དང་། ཟླ་བའི་ཆ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དབང་གིས་དཀར་ནག་གི་ཕྱོགས་དང་། གོ་ལའི་རླུང་འགྲོས་ཀྱིས་ཉི་མ་འཆར་ཚུལ་ལས་ཉིན་ཞག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལེགས་པར་མ་བརྩིས་ན་མཐར་དཀར་ནག་གི་ཕྱོགས་དང་། དཔྱིད་སོགས་དུས་བཞི་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཞིབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་ལ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། དེའི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོ་ཟན་ཟ་བའི་དུས་གཉིས་སུ་བརྩིས་པས་ཟ་མ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཞེས་དང་། ཡང་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ཡང་ཐོ་རངས་དང་སྔ་དྲོ་སོགས་སུ་ཕྱེ་བས། ཐུན་བཞི་དང་། དྲུག་དང་། བརྒྱད་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། ཟླ་བ་རེ་ལ་དཀར་ཕྱོགས་ནག་ཕྱོགས། 22-1-33b ལོ་གཅིག་ལ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་བཞི་དང་། དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་སོགས་དུས་དྲུག་དང་། ལྷོ་བྱང་གི་བགྲོད་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བཞག་བྱེད་དོ། །བགྲང་བྱ་ལོ་དང་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གཅིག་དང་བཅུ་དང་བརྒྱ་སོགས་བཅུ་འགྱུར་གྱིས་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་བརྩིས་པའི་སྒོ་ནས་ཡུན་གྱི་ཚད་ཐམས་ཅད་གཞལ་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་དུས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་བསྐལ་པ་འདི་ཙམ་ན་སངས་རྒྱས་འདི་བྱོན་ནོ་ཞེས་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་བསྐལ་པ་འདི་ཙམ་ན་འདི་འདྲ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལམ་ལས་རང་འབྲས་དུས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་པ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ཅི་ཙམ་ཡིན་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་དུས་སྐད་ཅིག་མའི་སྐྱེ་འགག་གི་ཕྲེང་བ་རིམ་བྱུང་ཙམ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ནང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བ་དང་། བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་། དར་བབས་དང་། ན་ཚོད་ཡོལ་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། འཁོགས་པ་དང་། ཤི་བའི་དུས་སུ་བཞག་པ་དང་། ཕྱིའི་ཆོས་ལ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་དུས་སོགས་དང་། བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དང་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ། བར་དུ་ཚོགས་བསགས་པ། ཐ་མར་སངས་རྒྱས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་བཞག་ཕལ་མོ་ཆེ་དུས་ལ་བ

【現代漢語翻譯】也就是說，雖然時間有暫時的增減長短，但在黑白兩方面，實際上比一晝夜的時間略短；太陽以自身的速度繞行每一宮的時間被劃分爲三十份，稱為宮宿，比一晝夜的時間略長。由於這三種時間的緣故，安立一年的時節，根據日期的推移，有日期的盈虧；由於日期和宮宿的緣故，一個月和兩個月的長短不均，因此會出現閏月。由於太陽執行於十二宮，四大部洲出現四季；由於月亮的盈虧，有黑白兩方面；由於地球的風速導致太陽升起的方式，因此產生晝夜。如果不能很好地計算這些，最終會導致黑白兩方面和春夏秋冬四季顛倒。正如星算之書中詳細確定的那樣。一年有十二個月，三百六十天。如果將早晚兩次吃飯的時間計算在內，就有七百二十頓飯。此外，白天和夜晚，甚至一天也被分為黎明和早晨等，分為四個時段、六個時段、八個時段和十二個時段。每個月有白分和黑分。一年有春夏秋冬四季，以及初冬和末冬等六個時節，還有南北執行兩種等等的安立。可以計算從年到劫等等，從一到十到百等等，以十倍遞增的方式計算到無數，從而衡量所有時間的長度。像這樣依靠時間的安立，可以知道過去在某個劫有佛出世，未來在某個時間和劫會發生什麼，大小乘道的自果在多長時間內獲得，眾生的壽命有多長等等。也能明白事物只是剎那生滅的連續不斷。此外，依靠內在有情的身蘊，可以安立出生、幼兒、少年、壯年、中年、老年、衰老、死亡等時間階段。對於外在的法，有種子和幼苗的時期等等；對於行為，有最初發心、中間積累資糧、最終成佛等等，大多數所知的安立都依賴於時間。

【English Translation】 That is to say, although time has temporary increases and decreases in length, in terms of black and white aspects, it is actually slightly shorter than a day and night; the time it takes for the sun to revolve around each zodiac sign at its own speed is divided into thirty parts, called 'nakshatra' (constellation stay), which is slightly longer than a day and night. Due to these three types of time, the seasons of a year are established, and according to the progression of dates, there are gains and losses of dates; due to dates and nakshatras, the length of one month and two months is uneven, so leap months occur. Because the sun travels through the twelve zodiac signs, the four continents have four seasons; because of the waxing and waning of the moon, there are black and white aspects; because of the earth's wind speed causing the way the sun rises, day and night occur. If these are not calculated well, eventually the black and white aspects and the four seasons of spring, summer, autumn, and winter will be reversed. As detailed in the books of astrology. A year has twelve months and three hundred and sixty days. If the two times of eating in the morning and evening are counted, there are seven hundred and twenty meals. Furthermore, day and night, and even a day, are divided into dawn and morning, etc., divided into four periods, six periods, eight periods, and twelve periods. Each month has a white phase and a black phase. A year has four seasons: spring, summer, autumn, and winter, as well as six seasons such as early winter and late winter, and two movements of north and south, etc. One can calculate from years to kalpas, etc., from one to ten to hundred, etc., increasing tenfold to countless, thereby measuring all lengths of time. Like this, relying on the establishment of time, one can know that in a certain kalpa in the past, a Buddha appeared, what will happen in a certain time and kalpa in the future, how long it takes to attain the self-result of the paths of the Great and Small Vehicles, how long the lifespan of beings is, etc. It can also be understood that phenomena are merely a continuous series of momentary arising and ceasing. Furthermore, relying on the aggregates of sentient beings, one can establish the stages of time such as birth, infancy, youth, adulthood, middle age, old age, senility, and death. For external phenomena, there are the periods of seeds and sprouts, etc.; for actions, there is initially generating bodhicitta, accumulating merit in the middle, and finally attaining Buddhahood, etc. Most of the establishments of knowable things rely on time.

རྟེན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་འདོགས་ཤིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་མ་འོངས་སུ་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ 22-1-34a ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་རྒས་པ། ཕལ་ཆེར་གཞོན་པ། ཕལ་ཆེར་སྐྱེ་བ་སོགས་མི་འདྲ་ཞིང་། རང་དུས་གང་ཡིན་ལ་ལྟོས་ནས་དེའི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་འདས་པ། ཕྱི་ལོགས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམས་མ་འོངས་པར་འཇོག་པ་ནི། རང་གི་སྣང་ཚུལ་ཙམ་ལས་དུས་སུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་དུས་ཞེས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་རྨི་ལམ་ན་དུས་རིང་ཐུང་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཁ་ཅིག་འདས་པ། ཁ་ཅིག་ད་ལྟ་བ། ཁ་ཅིག་མ་འོངས་པར་བཞག་ནས་སྣང་གི། གནས་ལུགས་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྔར་འགག་པ་མེད་ལ། ད་ལྟར་སྐྱེ་བའང་མེད། མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་དུས་ལ་ཡང་དག་པར་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དུས་གསུམ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་བསྣན་ཏེ་བཞིར་གསུངས་པ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་དུས་དེ་དང་འདྲ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་གནས་ལུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་ཀྱི་སྐབས་སོ།། །། 通達諦 བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལ། བླང་དོར་དུ་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། ། 苦諦 སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་གཞི་ནི་མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཟག་བཅས་འབྲས་གྱུར་གྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་དོ། ། 22-1-34b དེ་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྣོད་ནི་འོག་གཞི་རླུང་དང་ཆུ་དང་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད། ལྕགས་རི་མུ་ཁྱུད། ལན་ཚྭའི་རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་དང་། རི་རབ་དང་། རི་བདུན། མཚོ་བདུན་དང་། འདོད་ལྷ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་གནས་རིས་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་ཆགས་པའི་བར་གྱི་འོག་གཞི་དང་གནས་ཁང་སོགས་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་པའི་སྣོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡི་དྭགས་དང་དམྱལ་བ་པ་ནི་ས་འོག་ས་དཀྱིལ་གྱི་གནས་སུ་ཆགས། དུད་འགྲོ་བྱིང་ན་གནས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་གནས། ཁ་འཐོར་གྱི་དུད་འགྲོ་ཕལ་ཆེར་ས་ཆུ་ཤིང་སོགས་དང་ལྷ་མི་ཀླུ་ཡི་གནས་སོགས་ན་གནས། ཉི་ཚེའི་དམྱལ་བ་དང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱང་ས་འོག་དང་མི་ཡི་གནས་སོགས་མ་ངེས་པ་ན་ཡོད། ལྷ་མིན་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་དང་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་ཐུག་གི་བར་དུ་གནས། ཀླུ་ཕལ་ཆེར་རོལ་མཚོ་སོགས་རྒྱ་མཚོར་གནས་སོ། །སའི་འོག་ན་གནས་པ་འདི་རྣམས་ལ། ས་འོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྣམས་ནི་གླིང་བཞི་

【現代漢語翻譯】必須通過依賴來理解它。現在，將事物視為現在的存在，並依賴於此來思考過去和未來。也就是說，在現在的情況下，大多數眾生是年老的，大多數是年輕的，大多數是正在出生的，等等，各不相同。根據他們所處的時間，將之前發生的事情視為過去，將之後發生的事情視為未來。這僅僅是基於我們自己的感知而對時間的一種命名，實際上並沒有任何事物可以被認為是時間本身。就像在夢中，我們體驗到各種長短的時間一樣，由於我們自己的概念，我們將某些事物視為過去，某些事物視為現在，某些事物視為未來。然而，在實相中，沒有任何事物曾經停止過，也沒有任何事物正在產生，也沒有任何事物將在未來發生。如果我們認識到三時（過去、現在、未來）的平等性，我們就被稱為真正精通時間的人。考慮到這一點，我們就能理解為什麼佛陀教導了三時，以及不可思議的時間，總共四個。同樣，我們也應該理解方向只是被命名而已，並且認識到實相的平等性。這就是對時間的討論。通達諦爲了精通真理，從接受和拒絕的角度來說，有四種真理被教導：苦諦（suffering truth），集諦（origin truth），滅諦（cessation truth），道諦（path truth）。苦諦苦諦的基礎是不純凈的容器和內容物，它們是由煩惱的影響產生的，並且是具有缺陷的結果的所有方面。其中，眾生所居住的容器是：下方的基礎，包括風、水、土的壇城，四大部洲、八小洲，鐵圍山，外海。須彌山，七山，七海，六慾天和四禪天的位置，直到在虛空中形成的上方。這些都被稱為容器世界，因為它們是眾生居住的容器。其中，餓鬼和地獄眾生位於地下和地心的位置。動物主要生活在海洋等地方。分散的動物大多生活在陸地、水、樹木以及神、人和龍的住所。短暫的地獄和在空中游蕩的餓鬼也存在於地下和人類的住所等不確定的地方。阿修羅居住在須彌山的內部，直到與金色的地基相遇的地方。大多數龍居住在歡樂的湖泊等海洋中。這些居住在地下被稱為地下眾生。人類居住在四大部洲。

【English Translation】 It must be understood through dependence. Now, regard things as they appear in the present, and rely on that to contemplate the past and future. That is, in the present situation, most sentient beings are old, most are young, most are being born, and so on, differing from each other. Depending on what time it is, those that occurred before are regarded as the past, and those that will occur later are regarded as the future. This is merely an imputation of time based on our own perception, and in reality, there is nothing that can be considered time itself. Just as in a dream, we experience various lengths of time, due to our own concepts, we regard some things as past, some as present, and some as future. However, in reality, nothing has ever ceased, nor is anything being born now, nor will anything occur in the future. If we realize the equality of the three times (past, present, and future), we are called truly skilled in time. With that in mind, we can understand why the Buddha taught the three times, as well as the inconceivable time, totaling four. Similarly, we should also understand that directions are merely imputed, and recognize the equality of reality. This is the discussion of time. Understanding Truth To be skilled in truth, from the perspective of what to accept and what to reject, four truths are taught: the truth of suffering, the truth of origin, the truth of cessation, and the truth of the path. The Truth of Suffering The basis of the truth of suffering is all aspects of the impure container and contents, which arise from the influence of afflictions and are the results of contaminated actions. Among these, the container in which beings dwell is: the lower foundation, including the mandalas of wind, water, and earth, the four continents, the eight subcontinents, the iron fence, the outer ocean. Mount Meru, the seven mountains, the seven seas, the six desire realms, and the positions of the four concentrations, up to what is formed in the sky. These are called the container world because they are the container in which sentient beings dwell. Among these, pretas and hell beings are located in underground and central earth locations. Animals mostly live in the great oceans and other places. Scattered animals mostly live on land, water, trees, and in the abodes of gods, humans, and nagas. Ephemeral hells and pretas wandering in the sky also exist in uncertain places such as underground and human abodes. Asuras dwell inside Mount Meru, up to where it meets the golden foundation. Most nagas dwell in oceans such as Joyful Lakes. Those who dwell underground are called underground beings. Humans dwell on the four continents.

གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་ལ་གནས། འདོད་ལྷ་དྲུག་གི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་བཞི་དང་། རི་བདུན་གྱི་ཁ་ཁྱེར་དང་། གོ་ལའི་རླུང་གི་གཞི་སོགས་ལ་གནས་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ས་སྟེང་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ་འཐབ་བྲལ་སོགས་བཞི་དང་། དེ་དག་གི་སྟེང་ན་གྱེན་ 22-1-35a དུ་བརྩེགས་ཏེ་ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་པའི་བར་དུ་གཟུགས་ཁམས་བཅུ་བདུན་གནས་སོ། །གཟུགས་མེད་ལ་གནས་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་། འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ས་བླའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྐྱེ་བ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་མནར་མེད་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་ཏེ། འདོད་ལྷ་དྲུག །མི་བཅུ་གཉིས། དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག །དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་བཅས་གནས་རིས་སོ་དྲུག་གམ། ལྷ་མིན་ལོགས་སུ་ཕྱེ་ན་སོ་བདུན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཀླུ་རྣམས་ལས་དབང་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་ལྷ་ལའང་གཏོགས་ལ། ཕལ་ཆེར་དུད་འགྲོར་གཏོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་ཡོད་དོ། །དམྱལ་བ་ལ་ཡང་སོས་ཐིག་ནག་བསྡུས་འཇོམས་ངུ་འབོད་ངུ་འབོད་ཆེ་བ་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་མནར་མེད་དེ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། སོ་ཐམ་པ། ཆུ་བུར་ཅན། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ། པདྨ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པ། ཨུ་དཔལ་ལྟར་གྱེས་པ་སྟེ་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད། ཚ་དམྱལ་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་ཉེ་འཁོར་བཞི་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་དམྱལ་བའི་ཉེ་འཁོར་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །ཉི་ཚེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་ཡང་རིགས་བསྡུས་པའོ། །མི་ལ་ལུས་འཕགས་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་། བ་ལང་སྤྱོད། སྒྲ་མི་སྙན་ཏེ་གླིང་བཞི། དེ་དག་ལ་གླིང་གཡོག་གཉིས་རེ་སྟེ། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་སོགས་བརྒྱད་དོ། ། 22-1-35b ལྷ་མིན་ནི། ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ཀྱི་རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་བར་དུ། སྟེང་ནས་མར། སྒྲ་གཅན། དཀར་འཕྲེང་། མགུལ་འཕྲེང་། ཐགས་བཟང་རིས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་རིས་སུ་གནས་པའོ། །འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ། འཐབ་བྲལ། དགའ་ལྡན། འཕྲུལ་དགའ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དྲུག་སྟེ། དགའ་ལྡན་ན་བྱམས་པ་བཞུགས་ལ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་གནས་པའོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ནི། རི་རབ་བང་རིམ་བཞིའི་སྟེང་མ་ལ། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་གནས། དེའི་འོག་གི་བང་རིམ་ལ་ཡས་ནས་མར་རིམ་པ་ལྟར། རྟག་མྱོས་དང་། ཕྲེང་ཐོགས་དང་། གཞོང་ཐོགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དོ། །རི་བདུན་གྱི་ཁ་ཁྱེར་དང་། ཉི་ཟླ་སྐར་མ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་སུ་གཏོ

【現代漢語翻譯】居住在八小洲上。三十三天（Trayastrimsa，三十三天的諸神）位於須彌山（Mount Meru）之頂。四大天王（Four Great Kings）所轄之神則居住在須彌山的四層階梯、七金山（Seven Golden Mountains）的山脊以及星球的風之基等處。所有這些都被稱為居住於地上。三十三天之上的虛空中，自上而下依次是離諍天（Yama）、知足天（Tushita）等四天。這些天之上，向上堆疊，從梵天界（Brahma realm）到色究竟天（Akanistha），共有色界十七天。雖然無色界沒有固定的住所，但所有這些都被稱為地上世界。有情眾生的出生都包含在三界之中。欲界（Kamadhatu）從無間地獄（Avici）到他化自在天（Paranirmita-vasavartin），包括六慾天（Six Desire Realms）、十二類人、十六地獄、畜生和餓鬼，共有三十六處住所。如果將阿修羅（Asura）單獨劃分，則變為三十七處。龍族（Nagas）中一些具有強大力量的也屬於天神，但大多數屬於畜生道。每道眾生內部都有無數的區分。地獄分為八熱地獄和八寒地獄。八熱地獄分別是：等活地獄（Samjiva）、黑繩地獄（Kalasutra）、眾合地獄（Samghata）、號叫地獄（Raurava）、大號叫地獄（Maharaurava）、燒熱地獄（Tapana）、極熱地獄（Pratapana）、無間地獄（Avici）。八寒地獄分別是：皰地獄（Arbuda）、皰裂地獄（Nirarbuda）、阿吒吒地獄（Atata）、虎虎婆地獄（Hahava）、呼呼婆地獄（Huhuva）、裂如青蓮地獄（Utpala）、裂如紅蓮地獄（Padma）、裂如大紅蓮地獄（Mahapadma）。每個熱地獄的四方都有四個近邊地獄，共十六個，但統稱為近邊地獄。孤獨地獄也是如此。餓鬼和畜生也只是類別的統稱。人類包括勝身洲（Purvavideha）、贍部洲（Jambudvipa）、牛貨洲（Godaniya）、俱盧洲（Uttarakuru）四大部洲，每個部洲有兩個附屬小洲，如勝身洲的附屬小洲是身洲和勝身洲等，共八個小洲。阿修羅居住在低於水面的須彌山內部，直到金地之間。從上到下依次是羅睺（Rahu）、花鬘（Vaimalya）、頸鬘（Suvahu）、善線（Suchitra），屬於四大天王所管轄。六慾天分別是：四大天王天、三十三天、夜摩天（Yama）、兜率天（Tushita）、樂變化天（Nirmanarati）、他化自在天。彌勒菩薩（Maitreya）住在兜率天，魔王波旬（Mara）住在它化自在天。四大天王天位於須彌山四層階梯的頂層，四大天王及其眷屬居住於此。其下方的階梯上，從上到下依次是常醉天、鬘持天、缽持天等天神。七金山的山脊、日月星辰也屬於四大天王所管轄。

【English Translation】 They reside on the eight subcontinents. The Thirty-three Gods (Trayastrimsa) of the six desire realms dwell atop Mount Meru. The gods of the Four Great Kings' (Four Great Kings) realm reside on the four terraces of Mount Meru, the ridges of the Seven Golden Mountains, and the wind base of the planets. All of these are referred to as residing on the earth. In the sky above the Thirty-three Gods, from top to bottom, are the four realms of Yama, Tushita, and so on. Above these, stacked upwards, from the Brahma realm to Akanistha, are the seventeen realms of the form realm. Although the formless realm has no fixed abode, all of these are referred to as the world above the earth. The birth of sentient beings is encompassed by the three realms. The desire realm (Kamadhatu) extends from Avici to Paranirmita-vasavartin, including the six desire realms, twelve types of humans, sixteen hells, animals, and hungry ghosts, totaling thirty-six abodes. If the Asuras are separated, it becomes thirty-seven. Some Nagas with great power also belong to the gods, but most belong to the animal realm. There are countless distinctions within each realm of existence. Hell is divided into eight hot hells and eight cold hells. The eight hot hells are: Samjiva, Kalasutra, Samghata, Raurava, Maharaurava, Tapana, Pratapana, and Avici. The eight cold hells are: Arbuda, Nirarbuda, Atata, Hahava, Huhuva, Utpala, Padma, and Mahapadma. Each of the four sides of the hot hells has four neighboring hells, totaling sixteen, but they are collectively called neighboring hells. Solitary hells are also the same. Hungry ghosts and animals are also collective terms for categories. Humans include the four continents of Purvavideha, Jambudvipa, Godaniya, and Uttarakuru. Each continent has two subcontinents, such as the subcontinents of Purvavideha being Deha and Videha, totaling eight subcontinents. The Asuras reside inside Mount Meru below the water surface, up to the golden earth. From top to bottom are Rahu, Vaimalya, Suvahu, and Suchitra, under the jurisdiction of the Four Great Kings. The six desire realms are: the Four Great Kings' Heaven, the Thirty-three Heavens, Yama Heaven, Tushita Heaven, Nirmanarati Heaven, and Paranirmita-vasavartin Heaven. Maitreya Bodhisattva resides in Tushita Heaven, and Mara resides in Paranirmita-vasavartin Heaven. The Four Great Kings' Heaven is located on the top of the four terraces of Mount Meru, where the Four Great Kings and their retinues reside. On the terraces below, from top to bottom, are the gods of Always Drunk, Garland Bearers, and Bowl Bearers. The ridges of the Seven Golden Mountains, the sun, moon, and stars also belong to the jurisdiction of the Four Great Kings.

གས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཁམས་ནི་གཞན་སྤྲུལ་པའི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་གསུམ་གྱི་འོག་མ་ཚངས་རིས་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་གྱི་ལྷ། དེའི་སྟེང་ན་ཚངས་ཆེན་ཏེ་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ་བརྩེགས་ཏེ་གནས་པས་མས་ནས་ཡར་བགྲངས་ཏེ། གཉིས་པར་འོད་ཆུང་ཚད་མེད་འོད་འོད་གསལ་གསུམ། གསུམ་པར་དགེ་ཆུང་ཚད་མེད་དགེ་དགེ་རྒྱས་གསུམ། བཞི་པ་ལ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་སྤྲིན་མེད་འོད་བསོད་ནམས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་གསུམ་དང་། འཕགས་ 22-1-36a པ་ཤ་སྟག་གི་གནས་ཡིན་པས་གཙང་མ་ལྔ་ནི། མི་ཆེ་བ། མི་གདུང་བ། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ། གྱ་ནོམས་སྣང་བ། ཀུན་གྱི་སྟེང་ན་འོག་མིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བཞི་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད་པ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིའོ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་པ་ལ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའང་ཟེར་རོ། །གནས་རིས་སོ་སོའི་ཚེ་ཚད་དང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར། བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་སོགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ནི་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གླིང་བཞི་རི་རབ་འདོད་ལྷ་དྲུག་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་ལ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་སྟོང་ལ་དང་པོ་སྤྱི་ཕུད་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟོང་ལ་བར་མའི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། དེ་སྟོང་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ན་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟེ་ཐེར་འབུམ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག་གི་གདུལ་ཞིང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གཞན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་སྣང་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབང་གིས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ། ཞིང་ལ་ལ་ཆགས་བཞིན་པ། ལ་ལ་གནས་པ། ལ་ལ་འཇིག་པ། ལ་ལ་དག་པ། ལ་ལ་མ་དག་པ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་ 22-1-36b དང་བཀོད་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལ་མ་དག་པའི་ཞིང་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པས་བསྡུས་ལ། དག་པའི་ཞིང་གི་སྣོད་བཅུད་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་སྣོད་བཅུད་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྫུས་སྐྱེས་དང་། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་དང་། མངལ་སྐྱེས་དང་། སྒོང་སྐྱེས་བཞི་གང་རུང་དུ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་གོང་མ་གོང་མ་བཟང་ངོ་། །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས་དང་པོར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅིག་ཆར་རྫོགས་ལ། མཐར་ཅིག་ཆར་འགག་སྟེ་རོ་མེད་དོ། །གཞན་ག

【現代漢語翻譯】是色界。色界位於他化自在天的上方虛空中。初禪的三處之下是梵眾天。其上是梵輔天。其上是大梵天，這三個。同樣地，從上到上層疊而居，從下往上數。第二是少光天、無量光天、極光凈天三個。第三是少凈天、無量凈天、遍凈天三個。第四有八個，即無雲天、福生天、廣果天三個，以及五凈居天，因為是聖者居住的地方。五凈居天是：無煩天、無熱天、善現天、善見天，一切之上的就是色究竟天。無色界的四處是：空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處，這四個生處。非想非非想處也叫做有頂。各個居處的壽命長短，身體和受用的差別，苦樂的感受等等是怎樣的，應當從其他地方瞭解。包括四大洲、須彌山、六慾天和梵天世界在內，叫做四洲世界。一個這樣的世界稱為最初的總集，即小千世界。一千個小千世界稱為中千世界。一千個中千世界稱為三千大千世界。那裡有一百俱胝個四洲世界，也就是一萬萬個，那是至尊化身佛的一個教化區域。這樣說，是以娑婆世界為基準。其他地方，由於眾生的業力和佛陀的智慧所顯現的不可思議的力量，在整個虛空界中，有的佛土正在形成，有的安住，有的壞滅，有的清凈，有的不清凈。同樣地，大小、形狀和佈局各不相同，有各種各樣不可思議的佛土，那是佛的行境。其中不清凈的佛土都包含在苦諦之中。清凈佛土的器情世界則不是，因為它們不屬於有漏的因果。如上所述的眾生，其出生之處有四種，即化生、濕生、胎生和卵生。最初都是以這四種方式之一受生。這四種方式，後者比前者更好。化生一開始就同時具備六根，最終也同時壞滅，沒有遺體。其他的…… It is the realm of form (gzugs khams). The realm of form is located in the sky above the Paranirmitavasavartin (gzhan sprul pa'i steng). Below the three abodes of the first dhyana (bsam gtan dang po'i gnas gsum) is the Brahma-parisadya (tshangs ris). Above that is the Brahma-purohita (tshangs pa mdun na 'don) deva. Above that is the Maha-brahma (tshangs chen), these three. Similarly, they are stacked one above the other, counting upwards from below. The second is the Parittabha ( 'od chung), Apramanabha (tshad med 'od), and Abhasvara ('od gsal), these three. The third is the Parittasubha (dge chung), Apramanasubha (tshad med dge), and Subhakrtsna (dge rgyas), these three. The fourth has eight, namely the Anabhraka (sprin med), Punyaprasava ('od bsod nams skyes), and Brhatphala ('bras bu che ba), these three, and the five Suddhavasa (gtsang ma lnga), because they are the abodes of only the noble ones. The five Suddhavasa are: Avrha (mi che ba), Atapa (mi gdung ba), Sudrsa (shin tu mthong ba), Sudarsana (gya nom snang ba), and above all is Akanistha ('og min). The four formless realms (gzugs med pa'i khams bzhi) are: Akasanantyayatana (nam mkha' mtha' yas), Vijnananantyayatana (rnam shes mtha' yas), Akimcanyayatana (ci yang med pa), and Naivasamjnanasamjnayatana (yod min med min te skye mched mu bzhi'o), these four birth-places. The Naivasamjnanasamjnayatana (yod min med min skye mched pa) is also called the Bhava-agra (srid pa'i rtse mo'ang zer ro). How are the lifespan of each realm, the differences in body and enjoyment, and the experience of happiness and suffering? One should learn about these from other sources. The four continents (gling bzhi), Mount Meru (ri rab), the six desire realms ( 'dod lha drug), and the Brahma world (tshangs pa'i 'jig rten) together are called the four-continent world (gling bzhi pa'i 'jig rten gyi khams). A thousand of these is called the first general collection, the small thousand world (spyi phud stong gi 'jig rten). A thousand of these is called the intermediate thousand world (bar ma'i stong gi 'jig rten gyi khams). A thousand of these is called the great thousand world of three thousand (stong gsum gyi stong chen po'i 'jig rten), where there are a hundred kotis (bye ba phrag brgya) of four-continent worlds, that is, one hundred million, which is the field of taming of one supreme Nirmanakaya (mchog gi sprul sku). This explanation is based on this Saha world (mi mjed kyi 'jig rten). Elsewhere, due to the karmic appearances of sentient beings and the inconceivable arrangement of the Buddha's wisdom, in all the realms of space, some fields are forming, some are abiding, some are disintegrating, some are pure, and some are impure. Similarly, there are various inconceivable fields of different sizes, shapes, and arrangements, which are the realm of the Buddha's activity. The impure fields are included in the truth of suffering (sdug bsngal bden pa). The container and contents of the pure fields are not, because they do not belong to the cause and effect of contaminated phenomena. The birth-places where beings are born, as described above, are of four types: the miraculously born (rdzus skyes), the moisture-born (drod gsher skyes), the womb-born (mngal skyes), and the egg-born (sgong skyes). Initially, they take birth in one of these four. The latter is better than the former. The miraculously born initially have all six sense bases simultaneously, and eventually they cease simultaneously, without a corpse. Others...

【English Translation】 It is the realm of form. The realm of form is located in the sky above the Paranirmitavasavartin. Below the three abodes of the first dhyana is the Brahma-parisadya. Above that is the Brahma-purohita deva. Above that is the Maha-brahma, these three. Similarly, they are stacked one above the other, counting upwards from below. The second is the Parittabha, Apramanabha, and Abhasvara, these three. The third is the Parittasubha, Apramanasubha, and Subhakrtsna, these three. The fourth has eight, namely the Anabhraka, Punyaprasava, and Brhatphala, these three, and the five Suddhavasa, because they are the abodes of only the noble ones. The five Suddhavasa are: Avrha, Atapa, Sudrsa, Sudarsana, and above all is Akanistha. The four formless realms are: Akasanantyayatana, Vijnananantyayatana, Akimcanyayatana, and Naivasamjnanasamjnayatana, these four birth-places. The Naivasamjnanasamjnayatana is also called the Bhava-agra. How are the lifespan of each realm, the differences in body and enjoyment, and the experience of happiness and suffering? One should learn about these from other sources. The four continents, Mount Meru, the six desire realms, and the Brahma world together are called the four-continent world. A thousand of these is called the first general collection, the small thousand world. A thousand of these is called the intermediate thousand world. A thousand of these is called the great thousand world of three thousand, where there are a hundred kotis of four-continent worlds, that is, one hundred million, which is the field of taming of one supreme Nirmanakaya. This explanation is based on this Saha world. Elsewhere, due to the karmic appearances of sentient beings and the inconceivable arrangement of the Buddha's wisdom, in all the realms of space, some fields are forming, some are abiding, some are disintegrating, some are pure, and some are impure. Similarly, there are various inconceivable fields of different sizes, shapes, and arrangements, which are the realm of the Buddha's activity. The impure fields are included in the truth of suffering. The container and contents of the pure fields are not, because they do not belong to the cause and effect of contaminated phenomena. The birth-places where beings are born, as described above, are of four types: the miraculously born, the moisture-born, the womb-born, and the egg-born. Initially, they take birth in one of these four. The latter is better than the former. The miraculously born initially have all six sense bases simultaneously, and eventually they cease simultaneously, without a corpse. Others...

སུམ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་འཆི་བྱེད་ལ་རོ་ཡོད་དོ། །མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད། དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང་སྲིད་པ་བར་མ་ནི་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའོ། །ཡི་དྭགས་ཕལ་མོ་ཆེ་རྫུས་སྐྱེས་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་སྲིད་དང་། དེ་ནས་འཆི་བ་མ་བྱུང་གི་བར་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། འཆི་སྲིད་དང་། བར་སྲིད་བཞིའི་གནས་སྐབས་ཅན་ནོ། །སྲིད་པ་བར་མ་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཤི་ནས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གང་དུ་སྐྱེ་ཡང་སྲིད་པ་སྔ་མ་འགགས་ལ་ཕྱི་མར་དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་བར་དེར་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དབང་པོ་ཀུན་ཚང་གི་ལུས། རི་བྲག་སོགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ། ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པ། དྲི་ཟ་བའི་རིགས་ 22-1-37a ཅན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཆ་བྱད་སྲིད་པ་སྔ་མའི་གཟུགས་དང་། ཕྱི་མ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུའང་གསུངས་ལ། ཡང་དང་པོར་སྔ་མའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་གྱི་ལུས་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དེ་ནས་དེ་མི་གསལ་བར་ཕྱི་མའི་ཤ་ཚུགས་སུ་སྣང་ཞེས་གཞུང་རྣམས་ལས་གསུངས། ཚེ་ཚད་ནི་རིང་མཐའ་ཞག་ཞེ་དགུར་གསུངས་ཏེ། བདུན་རེའི་ནང་དུ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་ཤི་ནས་ཡང་རེ་རེ་སྐྱེ་བར་གསུང་། བར་སྲིད་གྲུབ་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལས་མི་ལྡོག་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྱུང་། ཅི་སྟེ་རྐྱེན་དང་ལྡན་ན་ལྡོག་པར་ཐེག་པ་གོང་མའི་གཞུང་ལས་གསུངས། དེའི་ཁ་དོག་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ན་ཕྱར་བ་ནག་པོའམ་མུན་ནག་ལྟ་བུ་དང་། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་དང་ཟླ་འོད་ལྟ་བུར་གསུང་། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་མ་ངེས་པ་འཆར་ཞིང་། དེ་ན་གནས་བཞིན་ལས་བསགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་གང་གིས་མཐོང་ན་གང་དུ་སྐྱེ་བ་མཚུངས་པ་དེ་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་མཐོང་ལ་གཞན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་མིག་རྨུགས་གཉིད་རྒོད་པ་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་མི་བདེ་སོགས་སྐྱོན་བཅུ་གཅིག་དང་བྲལ་བས་མཐོང་ངོ་། །སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་གནས་རིས་དེ་དག་ཏུ་ཟས་བཞིས་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པའི་ཟས་དང་། སེམས་པའི་ཟས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་དག་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱིས་ཁམས་སུ་བྱས་ཏེ་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་འདུས་ 22-1-37b པའི་སེམས་བྱུང་རེག་པ་དང་། སེམས་བྱུང་སེམས་པ་དང་། གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་དང་གསུམ་གྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཚེ་འདིར་བརྟེན་པ་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཁམ་ཟས། རྟེན་སེམས་སེམས་བྱུང་རྒྱས་པ་རེག་པ། ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་གཞན་འཕེན་པ་སེམས་པ། སྲིད་པ་ཕྱི་མ་མངོན་དུ་འགྲུབ་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ཏེ་བཞིར་གསུངས་སོ། །ཟས་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་བྱུང་

【現代漢語翻譯】三界輪迴皆有其苦。人與畜生由四種生處所生：胎生。地獄眾生、天神以及中陰身皆為化生。多數餓鬼為化生，亦有胎生。此乃生有，從生至死之間，經歷前世有、死有、中有四種狀態。何謂中有？眾生死後，除轉生無色界者外，無論投生何處，前一世的生命終結，后一世尚未真正開始之際，由意所生，諸根俱全之身。此身無礙於山石等物，具業力神通，為食香之類。其身形或似前世之形，或似來世之相。另有經文說，最初由前世習氣所致，顯現前世之身，隨後逐漸隱沒，顯現來世之形。壽命最長為四十九日，每七日一死一生，如秤桿之起落。小乘經部說，中有身一旦形成，便無法阻止其投生。若具足因緣，則可阻止，此乃大乘經部所說。其顏色，若投生惡趣，則如黑煙或黑暗；若投生善趣，則如白布或月光。中有身會顯現各種不定之業相，且於此期間亦會積業。何人可見中有身？唯有與中有身將投生於同一處者方能互見。此外，通過禪定生出的天眼，且無昏沉、睡眠、掉舉、懷疑、不悅等十一種過失者，方能得見。眾生於各道之中，以四食維生：段食、觸食、思食、識食。段食，即色、聲、香、味、觸五境中的香、味、觸三者，通過鼻、舌、身三識攝取，以滋養身體。觸食，乃三者和合所生的心所觸。思食，乃心所思。識食，乃主要的阿賴耶識，此三者滋養心識。另解，維繫此生，滋養身體者為段食；維繫心及心所者為觸食；引生來世者為思食；實現來世者為識食，此為四食。

【English Translation】 All realms of samsara have suffering. Humans and animals are born from four types of birth: womb-born. Beings in hells, gods, and the intermediate state are born through miraculous birth. Most pretas are born through miraculous birth, and some are womb-born. This is the state of existence from birth to death, experiencing the four states of the previous existence, death, and intermediate existence. What is the intermediate state? After sentient beings die, except for those who are reborn in the formless realm, wherever they are reborn, when the previous existence ceases and the next has not yet truly begun, a body arises from the mind, complete with all faculties. This body is unimpeded by mountains and rocks, possesses the magical powers of karma, and is of the nature of consuming odors. Its form is said to resemble the previous existence or the appearance of the future existence. Furthermore, it is said that initially, due to the influence of past habits, it appears like the previous body, and then it gradually fades, appearing as the form of the future body. The lifespan is said to be a maximum of forty-nine days, with one death and one birth every seven days, like the rise and fall of a balance scale. The Hinayana scriptures state that once the intermediate state is formed, it cannot be prevented from being reborn. If the conditions are met, it can be prevented, as stated in the Mahayana scriptures. Its color, if reborn in a lower realm, is like black smoke or darkness; if reborn in a higher realm, it is like white cloth or moonlight. Various uncertain karmic appearances manifest in the intermediate state, and it is said that karma is also accumulated during this period. Who can see the intermediate state? Only those who will be reborn in the same place as the intermediate state can see each other. In addition, those who have developed the divine eye through meditation and are free from the eleven faults of dullness, sleep, agitation, doubt, displeasure, etc., can see it. Sentient beings in each realm are sustained by four types of food: solid food, contact food, volitional food, and consciousness food. Solid food consists of the three objects of smell, taste, and touch, which are taken in by the nose, tongue, and body, nourishing the body. Contact food is the mental factor of contact that arises from the combination of the three. Volitional food is the mental factor of volition. Consciousness food is the primary alaya consciousness, which nourishes the mind. Alternatively, solid food sustains the body in this life; contact food sustains the mind and mental factors; volitional food propels the next existence; and consciousness food actualizes the next existence. These are the four types of food.

བ་རྣམས་འཚོ་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་ལ། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་བར་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་ཁམས་ཁོ་ན་ན་ཡོད། གཞན་གསུམ་ཁམས་ཀུན་ན་ཡོད་དོ། །གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་། སྐྱེས་པའི་མཐར་འཆི་བ། འདུས་པའི་མཐའ་འབྲལ་བ། འབྱོར་བའི་མཐའ་རྒུད་པ། མཐོ་བའི་མཐའ་ལྟུང་བ་སྟེ་མཐའ་བཞིས་མ་བསྡུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱའོ། །དགེ་རྩ་ཆད་པ་དང་། སླར་མཚམས་སྦྱོར་བ། ཁམས་དང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། དེ་ལས་ཉམས་པ། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་བྱེད་དོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ནས་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་དེ་ཉིད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་བཞིན་པ་དང་།སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་བཞིན་འཆི་མི་སྲིད་དེ། དེ་ལས་ལྡང་སྟེ་འཆིའོ། །སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ 22-1-38a སྙོམས་འཇུག་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་དེ་དག་རིགས་བསྡུས་ན། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་སྟེ་ངན་སོང་གསུམ་དང་། མི་དང་ལྷ་མིན་ལྷ་སྟེ་མཐོ་རིས་གསུམ་དང་བསྡོམས་པས་རིགས་དྲུག་གོ། །ཡང་ལྷ་མིན་སྟོད་རིས་ལྷ་དང་། སྨད་དུད་འགྲོར་བསྡུས་ཏེ། ལྷ་མི་ངན་སོང་གསུམ་ལ་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་ཕུང་པོ། དགེ་རྩ་ཆད་པ་དང་མཚམས་མེད་ལྔ་བྱེད་པ་ལོག་པར་ངེས་པའི་ཕུང་པོ། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་རྣམས་མ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་གསུམ་དུ་བཞག་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བཤད་པ་ལ།དམ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བ་སྟེ། ངན་སོང་གསུམ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་སྟེ་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམས་པའི་གནས་བཞི། མཐའ་འཁོབ་ཀླ་ཀློ། ལོག་ལྟ་ཅན་གྱི་རིགས། སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་ཞིང་། དབང་ཤེས་བླུན་ལྐུག་བརྡ་མི་འཇལ་བ་སྟེ་མིའི་མི་ཁོམས་པ་བཞི་སྟེ། བརྒྱད་པོ་བྲལ་བའི་དལ་བ་བརྒྱད་དང་། རང་མིར་གྱུར། དབང་པོ་ཚང་། ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ། དད་པ་ཡོད་པ་སྟེ་རང་འབྱོར་ལྔ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན། ཆོས་གསུང་། བསྟན་པ་གནས། དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད། ཆོས་སྟོན་པ་ཡོད་པ་སྟེ་གཞན་འབྱོར་ལྔ་བཅས། བཅོ་བརྒྱད་ཚངས་པའོ། ། 22-1-38b མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བའི་གེགས་སྒྲིབ་པ་གསུམ་ནི། ངན་སོང་གསུམ་ལྷ་མིན་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་ལམ་མི་སྐྱེ་བ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ། མཚམས་མེད་ལྔ་དང་ཆོས་སྤོང་སོགས་བྱས་པས་བདེན་པ་མཐོང་མི་ནུས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ

། ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་རྒྱུན་ཆགས་པས་ལམ་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །ལམ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་འཁོར་ལོ་བཞི་ནི། འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལྷ་མིའི་འགྲོ་བ་ན་གནས་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་སྨོན་པ། ཚེ་རབས་སྔོན་དུ་བསོད་ནམས་བགྱིས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིའོ། །སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྡེ་བཞི་ནི། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། གནས་གྲོགས་གྲགས་ནོར་སྒྲུབ་པ་སོགས་དོན་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། མཐར་ཐུག་ཐར་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཆོས་དོན་འདོད་ཐར་བཞིའོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བདུན་ནི། ཚེ་རིང་བ། ནད་མེད་པ། གཟུགས་བཟང་བ། སྐལ་པ་བཟང་བ། རིགས་མཐོ་བ། ནོར་མང་བ། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་བདུན་ཏེ། རིགས་མཐོ་ཞིང་བཙུན་པ་རིགས་བཟང་བའོ། །ཀུན་གྱིས་བརྩི་ཞིང་དབང་ཆེ་བ་དང་དོན་གྲུབ་པ་སོགས་སྐལ་པ་བཟང་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གཞན་ཐམས་ཅད་འདིའི་ནང་དུ་སྡུད་རུང་ངོ་། །འདི་དག་ 22-1-39a དགེ་བ་གང་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མོད་གཙོ་བོར་གཞན་ལ་སྲོག་གི་སྐྱབས་བྱེད་ཅིང་སྲོག་ལ་འཚེ་བ་ལས་ལྡོག་པས་ཚེ་རིང་བ། ནད་པ་ལ་སྨན་དང་གཡོག་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྡེག་པ་སོགས་སྤངས་པས་ནད་མེད་པ། ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ་བཟོད་པར་བྱས་པས་གཟུགས་བཟང་པ། ཕྲག་དོག་སྤང་པས་སྐལ་པ་བཟང་བ། དམ་པ་བཀུར་ཞིང་ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་རིགས་མཐོ་བ། རྐུ་བ་སྤང་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བླང་དོར་འདྲི་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱིན་པས་ཤེས་རབ་འཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ནི། རྙེད་བདེ་གྲགས་བསྟོད་བཞི་འདོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ལ། དེ་དག་གི་ལྡོག་ཕྱོགས་བཞི་མི་འདོད་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྩོམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྩོད་པ་སོགས་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་ཆོས་སོ། །རྩོད་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལྔ་ནི། སྲོག་རྒུད་པ་ཚེའི་སྙིགས་མ་ཚེ་ཐུང་བ། ལོངས་སྤྱོད་རྒུད་པ་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་འབྲུ་རྣམས་རོ་ནུས་ཆུང་ཞིང་མི་སྨིན་པ་སོགས་སོ། །ཁྱིམ་པའི་དགེ་ཕྱོགས་རྒུད་བྱེད་ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ། རབ་བྱུང་གི་དགེ་ཕྱོགས་རྒུད་པ་ལྟ་བའི་སྙིགས་མ། ལུས་རྒུད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་སྟེ། གཟུགས་བློ་ནད་མེད་སོགས་ཉམས་པའི་སྙིགས་མ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པར་ཤེས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། དགེ་བ་བཅུའི་ལམ། རིག་ 22-1-39b པའི་གནས། དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདིར་དེ་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་སོ། །དེ་ཡང་མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ

【現代漢語翻譯】極強烈的煩惱持續不斷，以至於無法進入道，這就是煩惱障。（ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ།，煩惱障）與道的生起和隨順相應的四種順緣是：安住于與聖道生起相順的天人等眾生之中；依止善知識殊勝士夫；自己內心對佛法有強烈的希求；具有往昔積累的福德之因。士夫們所應追求的四種圓滿是：成辦增上生和決定勝之法；成辦處所、友伴、名聲、財富等利益；享受這些利益所帶來的暫時安樂；獲得究竟的解脫。即法、利、樂、解脫四者。天界的七種功德是：長壽、無病、相貌端莊、福運昌隆、出身高貴、財富眾多、智慧廣大。其中，出身高貴且行為賢善即為種姓優良。受到眾人敬重、權勢強大、事事順利等都屬於福運昌隆，所有其他功德都可以歸納於此。這些功德主要源於救護他人的生命，避免殺生而獲得長壽；通過為病人提供醫藥和照料等方式給予幫助，避免毆打他人而獲得無病；通過捨棄嗔怒而修安忍獲得相貌端莊；通過捨棄嫉妒而獲得福運昌隆；通過尊敬賢聖，捨棄我慢而獲得出身高貴；通過捨棄偷盜，行持佈施而獲得財富圓滿；通過請教取捨之理，施予佛法論著而獲得智慧廣大。世間八法是：追求並接受利、樂、名、譽四者，不希望得到它們的對立面。由於這些原因，世間人會產生各種行為和爭論，這就是世間凡夫之法。爭鬥時代的五濁是：壽命衰減，即壽命之濁，壽命短促；受用衰減，即時之濁，穀物營養價值低，難以成熟等；在家眾的善行衰退，即煩惱之濁；出家眾的善行衰退，即見解之濁；身體衰退，即眾生之濁，如身體、心智、無病等衰退之濁。使世界變得美好的法是：了知因果存在的正確見解；十善業道；明處（རིག་པའི་གནས།，五明）；正法等。此處不再詳述。總之，不清凈的器情世界皆是痛苦。

【English Translation】 The extremely intense afflictions that continuously arise, preventing one from entering the path, are the obscurations of afflictions. (ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ།, kleśa-āvaraṇa, Defilement Obscuration) The four conducive conditions that are in accordance with the arising and following of the path are: residing among beings such as gods and humans who are in harmony with the arising of the noble path; relying on virtuous friends, noble individuals; one's own mind aspiring well towards the Dharma; and having the cause of merit accumulated in previous lives. The four perfections that individuals should strive for are: the Dharma for accomplishing higher realms and definite goodness; accomplishing benefits such as place, companions, fame, and wealth; enjoying the temporary happiness that comes from the fruits of these; and attaining ultimate liberation. These are the four: Dharma, benefit, happiness, and liberation. The seven qualities of the higher realms are: longevity, health, good looks, good fortune, high birth, abundant wealth, and great wisdom. Among these, being of high birth and virtuous conduct is considered good lineage. Being respected by all, having great power, and accomplishing everything are all considered good fortune, and all other qualities can be included within this. These qualities mainly arise from protecting the lives of others and refraining from harming life, leading to longevity; providing medicine and care to the sick, and avoiding striking others, leading to health; abandoning anger and practicing patience, leading to good looks; abandoning jealousy, leading to good fortune; honoring the holy and abandoning pride, leading to high birth; abandoning stealing and giving generously, leading to abundant wealth; and asking about what to accept and reject, and giving Dharma teachings, leading to the attainment of great wisdom. The eight worldly dharmas are: desiring and accepting gain, pleasure, fame, and praise, and not wanting their opposites. Because of these, worldly people engage in various activities and disputes, which are the dharmas of ordinary worldly people. The five degenerations of the age of strife are: the degeneration of lifespan, the turbidity of life, leading to short lifespans; the degeneration of enjoyment, the turbidity of time, where grains have little nutritional value and are difficult to ripen; the degeneration of the virtuous aspects of householders, the turbidity of afflictions; the degeneration of the virtuous aspects of renunciants, the turbidity of views; and the degeneration of the body, the turbidity of beings, such as the degeneration of physical form, intelligence, and health. The dharmas that make the world good are: the correct view of knowing that cause and effect exist; the path of the ten virtuous actions; the sciences (རིག་པའི་གནས།, vidyā-sthāna, the five sciences); and the holy Dharma. I will not elaborate further here. In short, the impure vessel and its contents are all suffering.

་བདེན་པའི་གཞིར་སྟོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་འབྲེལ་ཞིང་དེ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེ་ན་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ནད་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་གསུམ་པོས་བཅིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ངོར་ཟག་བཅས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བདེན་པའོ། །གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་དང་། འདོད་པ་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་པ་དང་། མདོར་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་གསུམ་དང་བསྡོམ་ན་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་། འདི་བརྒྱད་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུའོ། །གཞན་ཡང་གནས་རིས་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དམྱལ་བ་ལ་ཚ་གྲང་། ཡི་དྭགས་ལ་བཀྲེས་སྐོམ། དུད་འགྲོ་ལ་བླུན་རྨོངས་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ། ཁ་འཐོར་རྣམས་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་གསོད་པ། ལྷ་མིན་ལ་འཐབ་རྩོད། མི་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་ཡོངས་ཚོལ། ལྷ་ལ་འཕོ་ལྟུང་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ 22-1-40a སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་གྱི་གནས་མ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། 集諦 རྒྱུ་གང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི། ཟག་བཅས་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་དུས་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་རྒྱུ་མིན་པ་གཞན་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །ཇི་ལྟར་བྱུང་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་སྟེ། གནས་རྣམས་ནི་སྣང་འགྱུར་ཐུན་མོང་བའི་ལས་དང་། སོ་སོའི་ལུས་དང་བདེ་སྡུག་ནི་མྱོང་འགྱུར་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །ལས་དེ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་དང་། ངན་སོང་གི་རྟེན་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་དང་། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད་ལ། ལས་དེ་དག་སེམས་ཀྱིས་བསམ་ཞིང་ལུས་ངག་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་། དེས་བསྐྱེད་པ་ལུས་ངག་གི་ལས་གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེའོ། །ཡང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་

【現代漢語翻譯】顯示真理的基礎，那麼什麼是痛苦呢？這些與三種痛苦相關聯，並且是它們的依據。為什麼呢？因為所有看似輪迴的快樂最終都會變成變異的痛苦；寒冷、炎熱、飢餓、口渴、疾病等本質上就是痛苦，即痛苦的痛苦；所有有漏洞的蘊都遍佈著導致再次存在的因素，因此被普遍存在的行苦所束縛。因此，在聖者看來，有漏洞的事物確實是痛苦的真諦。此外，還有八種痛苦：出生、衰老、疾病、死亡、與所愛分離、遭遇不悅、渴望而不得，簡而言之，有漏洞的五蘊是痛苦，因為它們是壞的處境。如果與前三種結合，則有十一種，但這八種都包含在前三種之中。此外，根據各自的處境，地獄有寒熱之苦，餓鬼有飢渴之苦，畜生有愚癡和互相殘食之苦，散亂者有役使和殺戮之苦，阿修羅有爭鬥之苦，人有生老病死和求不得之苦，天人有墮落之苦等等，痛苦的種類不可思議。這些有漏洞的法 22-1-40a 因為它們在瞬間無常、痛苦、空虛和無我，所以沒有實質，不是可靠的處境，確實是痛苦的真諦。集諦什麼導致輪迴的產生？集諦的真諦是：這些有漏洞的輪迴之蘊不是無緣無故產生的，也不是由自我、時間和自在天等非原因所產生的，而是由業和煩惱的原因所產生的，因此被安立為集諦的真諦。如何產生呢？眾生由業的原因而生，處境由共同的顯現轉化之業所生，各自的身體和苦樂由非共同的體驗轉化之業所生。這些業有多少種呢？有三種業：產生善趣的依據和快樂的善業，產生惡趣的依據和痛苦的惡業，以及不產生兩者，即無記業。這些業由心思考，身體和語言參與，因此也分為心的業，即意業，以及由它產生的身語之業。

【English Translation】 Showing the basis of truth, what is suffering? These are related to the three sufferings and are the basis for them. Why? Because all seemingly samsaric pleasures eventually turn into the suffering of change; cold, heat, hunger, thirst, disease, etc., are inherently suffering, which is the suffering of suffering; all contaminated aggregates are pervaded by the cause of taking rebirth, and are therefore bound by the pervasive suffering of conditioning. Therefore, in the eyes of the noble ones, contaminated things are indeed the truth of suffering. Furthermore, there are eight sufferings: birth, aging, sickness, death, separation from loved ones, encountering unpleasantness, not finding what is desired, and in short, the five contaminated aggregates are suffering because they are bad situations. If combined with the previous three, there are eleven, but these eight are included in the previous three. Furthermore, according to the respective situations, hells have the suffering of heat and cold, pretas have the suffering of hunger and thirst, animals have the suffering of ignorance and eating each other, scattered ones have the suffering of being used and killed, asuras have the suffering of fighting, humans have the suffering of birth, aging, sickness, death, and not finding what is sought, gods have the suffering of falling, etc. There are countless kinds of suffering. These contaminated dharmas 22-1-40a Because they are impermanent, suffering, empty, and selfless in an instant, they have no essence, are not a reliable situation, and are indeed called the truth of suffering. The Truth of the Origin of Suffering (Samudaya) What causes the arising of samsara? The truth of the origin of suffering is that these contaminated aggregates of samsara do not arise without a cause, nor do they arise from non-causes such as self, time, or Ishvara, but from the causes of karma and afflictions, and are therefore established as the truth of the origin of suffering. How do they arise? Sentient beings arise from the cause of karma, situations arise from the common karma of manifestation transformation, and individual bodies and happiness and suffering arise from the non-common karma of experience transformation. How many kinds of karma are there? There are three kinds of karma: virtuous karma that creates the basis for higher realms and happiness, non-virtuous karma that creates the basis for lower realms and suffering, and karma that does not create either, which is unspecified karma. These karmas are thought of by the mind and engaged in by the body and speech, and are therefore also divided into the karma of the mind, which is mental karma, and the karma of body and speech that arises from it.

ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་སྟེ། དེ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་ལེགས་སྤྱད་དང་གཙང་བྱེད། མི་དགེ་བ་ལ་ཉེས་སྤྱད་དང་མི་གཙང་བ་སོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་དགེ་མི་དགེ་ 22-1-40b ཐམས་ཅད་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་སྐྱེད་པའི་ལས་ལམ་བདེན་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཏེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་དུ་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་དགེ་བའོ། །བདེ་མིན་སྡུག་མིན་མྱོང་འགྱུར་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁམས་གོང་མ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་ནི་འདོད་ཁམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལས་མི་དགེ་བའོ། །ཡང་གསུམ་སྟེ་བསོད་ནམས་ནི་འདོད་པར་བདེ་བ་མྱོང་བྱེད་དགེ་བ། བསོད་ནམས་མིན་པ་འདོད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་མི་དགེ་བ། མི་གཡོ་བའི་ལས་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ས་དེ་ཉིད་དུ་སྨིན་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལས་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་ལུས་ངག་གི་ལས་རིག་བྱེད་དེ། དེ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་གསུམ་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་མིན་པའི་ལས་ནི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན། བར་མའི་སྡོམ་སྡོམ་མིན་གསུམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པ་སྟེ། བྱ་བ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་ཟིན་འབྱུང་གི་རྒྱུས་བྱུང་བའི་གཟུགས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡོད་པའོ། །འདི་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་ཀྱི་ལུང་མ་བསྟན་མེད་དོ། །སྡོམ་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་མཐའ་ཅན་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །སྡོམ་མིན་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་མཐའ་ཅན་མི་དགེ་ 22-1-41a བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །བར་མའི་སྡོམ་པ་ནི་དུས་ཇི་འདོད་ཞིག་ཏུ་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བར་དུ་ཟས་མ་ཟོས་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཟླ་གཅིག་གི་བར་དུ་དགེ་བའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཡང་ཟླ་གཅིག་གི་བར་དུ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅས་པས་ཐོབ་པ་མི་དགེ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཞིང་དང་བསམ་པ་དང་ཁས་ལེན་པ་ལས་ཐོབ་བོ། །བར་མའི་དགེ་མི་དགེ་ནི་དུས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇུག་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་ཐད་ཀ་ཐད་ཀར་དགེ་མི་དགེ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྡོམ་སྡོམ་མིན་གང་ཡང་མིན་ཏེ་དེ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པའི་དང་པོ་ལ་སོ་ཐར་རིགས་བརྒྱད་དེ། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས། བསྙེན་གནས་སོ། །དེ་དག་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་པ་ལས་ཐོབ་

【現代漢語翻譯】身、語、意三業，這三者行善則為善用和清凈，作惡則為惡用和不清凈等等。此外，產生輪迴果報的一切善與非善業，都是有漏之業。產生寂滅果報的道諦是無漏之業，是斷除有漏業的對治。又從產生果報的角度來說，有三種業：感受安樂之業，是指從第三禪以下，能使成熟時感受安樂的善業。感受非樂非苦之業，是指第三禪以上，能使上界成熟時感受的業。感受痛苦之業，是指在欲界能使感受痛苦的非善業。又有三種業，即福德之業，指在欲界感受安樂的善業；非福德之業，指在欲界感受痛苦的非善業；不動之業，指能獲得上二界的善業，因為這些業在它們自身所處的地界成熟，不會移動到其他地方。又有兩種業，即表色之業，指身語的表色之業，其中有善、非善和無記三種業。非表色之業，包括律儀、非律儀和中間律儀三種，雖然沒有實際的行為，但由於串習的力量，會持續產生色蘊。這種業必定是善或非善，沒有無記業。律儀是指盡形壽行善。非律儀是指盡形壽作惡。中間律儀是指在一定時間內行善或作惡，例如，心想在一個月內，在吃飯前都要向佛頂禮，這樣就獲得了一個月行善的律儀；又如，發誓在一個月內邪淫，這樣就獲得了作惡的律儀。這些都是通過所依、發心和誓言而獲得的。中間的善與非善，是指沒有持續行善或作惡的確定性，而是直接行善或作惡，這不是律儀或非律儀，而是當時的表色之業。律儀有別解脫律儀、禪定律儀和無漏律儀三種，其中第一種有八種別解脫戒：比丘、比丘尼、沙彌、沙彌尼、式叉摩那、優婆塞、優婆夷和近住。這些都是通過如法的儀軌受持而獲得的。

【English Translation】 The three actions of body, speech, and mind: when these three are used for virtue, they are considered well-used and pure; when used for non-virtue, they are considered misused and impure, and so on. Furthermore, all virtuous and non-virtuous actions that produce the fruits of samsara are contaminated actions. The Truth of the Path, which produces the fruit of nirvana, is uncontaminated action, and it is the antidote to exhausting contaminated actions. Moreover, from the perspective of producing fruits, there are three types of actions: actions that will be experienced as pleasure, which are the virtuous actions below the Third Dhyana (meditative absorption) that cause the ripening of pleasure; actions that will be experienced as neither pleasure nor pain, which are the actions of the higher realms above the Third Dhyana that will be experienced in the higher realms; and actions that will be experienced as suffering, which are the non-virtuous actions in the desire realm that cause the experience of suffering. There are also three types of actions: meritorious actions, which are the virtuous actions that cause the experience of pleasure in the desire realm; non-meritorious actions, which are the non-virtuous actions that cause the experience of suffering in the desire realm; and unwavering actions, which are the virtuous actions that cause the attainment of the two upper realms, because these actions ripen in their own realm and do not move elsewhere. There are also two types of actions: revealing actions, which are the revealing actions of body and speech, and these include virtuous, non-virtuous, and neutral actions. Non-revealing actions include vows, non-vows, and intermediate vows, which are included in any of the three. Although there is no actual activity, there is a continuous form that arises from the cause of habituation. This is definitely either virtuous or non-virtuous, and there is no neutral action. Vows are taken for the duration of one's life to engage in virtue. Non-vows are taken for the duration of one's life to engage in non-virtue. Intermediate vows are taken to engage in virtue or non-virtue for a desired period of time. For example, thinking of prostrating to the Buddha before eating for a month is like obtaining a vow of virtue for a month. Also, vowing to engage in sexual misconduct for a month is like obtaining a vow of non-virtue. These are obtained through the basis, intention, and commitment. Intermediate virtue and non-virtue refer to directly performing virtuous or non-virtuous actions without the certainty of continuous engagement over time, and this is neither a vow nor a non-vow, but rather a revealing action of the moment. There are three types of vows: Pratimoksha vows, Dhyana vows, and uncontaminated vows. The first has eight types of Pratimoksha vows: fully ordained monks, fully ordained nuns, novice monks, novice nuns, probationary nuns, laymen, laywomen, and those observing the eight precepts. These are obtained by undertaking them according to the proper ritual.

བོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བྱང་སེམས་དང་རིག་འཛིན་གྱི་སྡོམ་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོའི་གཞུང་ལས་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་ཁམས་གོང་མའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དེ་ལས་མ་ཉམས་གྱི་བར་དུ་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ངང་གིས་ཁེགས་པ་ཐོབ་པའོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ 22-1-41b དགེ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་གཏན་དུ་ལྡོག་པ་ཐོབ་པའོ། །སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་དགེ་སློང་སོགས་ཇི་སྲིད་འཚོའི་མཐའ་ཅན་རྣམས། ཤི་བ་དང་བརྡ་འཕྲོད་པའི་དྲུང་དུ་བསླབ་པ་ཕུལ་བས་གཏོང་ལ། གཞན་ཡང་དགེ་རྩ་ཆད་པས་བསྲུང་འདོད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིས་ཅིག་ཆར་བྱུང་བས་སྡོམ་པའི་ལུས་རྟེན་ཅན་དུ་མི་རུང་བས་ཀྱང་གཏོང་ངོ་། །བསྙེན་གནས་ནི་དང་པོ་ཁས་བླང་བ་བཞིན་མཚན་འདས་ནས་གཏོང་ངོ་། །སྡོམ་མིན་ནི་ཤན་པ་སོགས་སྡིག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་རང་གིས་ཀྱང་ལས་འདིས་བདག་ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་པ་ལས་སྡོམ་སེམས་མེད་པ་དག་བྱ་བ་དེ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་ལ། གཞན་དེ་འདྲའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་མིན་ཀྱང་། རྔོན་སོགས་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཁས་བླང་བ་ལས་ཐོབ་ཅིང་། ཇི་སྲིད་སྡོམ་མིན་དེ་གཉེན་པོ་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་ན་གཏོང་ལ། ཤི་བ་ན་ཡང་གཏོང་ངོ་། །མཚན་གཉིས་བྱུང་བས་ཀྱང་གཏོང་བར་བཤད་དོ། །དེ་ཕྱིར་སྡོམ་སྡོམ་མིན་འདི་དག་བྱ་བ་བྱེད་རུང་མི་བྱེད་རུང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཕེལ་བས་དགེ་མི་དགེ་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡོམ་མིན་སྤང་སྟེ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་ནན་ཏན་བྱ་དགོས་སོ། །བར་སྡོམ་ནི་བསམ་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཆད་པའམ། ཁས་བླང་ལས་ལྡོག་པའམ། འཇུག་པའི་བྱ་བ་ཆད་པའམ། དོན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྒྱ་སོགས་ལྟ་བུ་ཆད་པ་དང་། ཚེ་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏོང་ལ་དགེ་རྩ་ཆད་པ་ལས་དགེ་བའི་སྡོམ་པ་གཏོང་ངོ་། ། 22-1-42a ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཟ་མ། ཡོད་ཀྱང་ཉམས་པ་མ་ནིང་། མཚན་གཉིས་ཅིག་ཆར་ཡོད་པ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ལ་སྡོམ་མིན་སྡོམ་པ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པ་ཡོད། འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་བར་སྡོམ་ཡོད། མི་རྣམས་ལ་སོ་ཐར་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་ཀ་ཡོད། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ལ་ཡོད་དེ། གཟུགས་མེད་འཕགས་པ་ལ་རང་ས་ན་འབྱུང་བ་མེད་པས་སྡོམ་པ་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་སྔར་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཟག་མེད་སྡོམ་པ་གཏོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །ཚངས་ཆེན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ཅན་ཏེ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་འཕགས་པ་དག་དེར་མི་སྐྱེ་བས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅ

【現代漢語翻譯】此外，大乘菩薩和持明的律儀，也如各自的論典中所說的那樣。禪定的律儀，是憑藉獲得上界禪定的力量，在未從該禪定退失之前，自然而然地阻止造作不善業，從而獲得的律儀。無漏的律儀，是憑藉獲得聖者地的力量，永遠斷絕造作不善業，從而獲得的律儀。別解脫的律儀，是比丘等直至壽命終結者所受持的。當死亡或在能理解意義者面前捨棄學處時，便會捨棄律儀。此外，當善根斷絕，失去守護的意願和基礎時；以及當男女二根同時出現，無法成為律儀的所依時，也會捨棄律儀。近住律儀，如最初承諾的那樣，在夜晚過去後便會捨棄。非律儀，是指生於屠夫等造惡業的種姓中，自己也認為『我將以此業為生』，而沒有受持律儀之心的人，在最初從事該行業時便會獲得非律儀。此外，即使不是生於那樣的種姓中，但如果發誓說『我要做獵人等』，也會獲得非律儀。一旦獲得非律儀的對治——律儀，便會捨棄非律儀，死亡時也會捨棄。據說，男女二根同時出現也會捨棄非律儀。因此，這些律儀和非律儀，因為能持續不斷地增長善與非善，所以善與非善的程度會特別大。因此，必須努力斷除非律儀，安住于律儀之中。中間律儀，是指意念的推動力減弱，或者違背誓言，或者停止進入（壇城等）的行為，或者中斷寺廟和橋樑等事業，以及死亡等情況會捨棄中間律儀。而當善根斷絕時，則會捨棄善的律儀。沒有男女根的閹人，有但已損壞的半陰陽人，男女二根同時存在的人，以及聲音難聽的人除外，其他人既能獲得律儀，也能獲得非律儀。欲界諸天有中間律儀。人類有別解脫、禪定和無漏三種律儀。色界諸天有從禪定中產生的律儀。無漏的律儀，除了無想天之外都有。因為無色界的聖者在其自身所處之地沒有產生（律儀）的因緣，所以沒有顯現的律儀，但由於先前在有生之界獲得的無漏律儀沒有捨棄的緣故，所以也認為無色界眾生具有無漏律儀。大梵天是具有顛倒見者，認為一切都是自己所造，因此聖者不會轉生於彼處，所以不會產生無漏律儀。

【English Translation】 Furthermore, the vows of the Mahayana Bodhisattva and Vidyadhara are as described in their respective treatises. The vow of Samadhi (meditative concentration) is obtained by the power of attaining Samadhi of the higher realms, which naturally prevents engaging in non-virtuous actions until one falls from that Samadhi. The vow of Anāsrava (without outflows) is obtained by the power of attaining the stage of an Ārya (noble being), which permanently reverses the engagement in non-virtuous actions. The vow of Prātimokṣa (individual liberation) is held by monks and others until the end of their lives. It is relinquished upon death or by renouncing the precepts in the presence of someone who understands the meaning. Furthermore, it is also relinquished when the root of virtue is severed, lacking the basis for the desire to protect it, and when both male and female organs appear simultaneously, making one unsuitable as a basis for the body of the vow. The Upavāsa (one-day vow) is relinquished after the night has passed, as initially vowed. Non-vow refers to those born into the lineage of butchers and other evildoers, who themselves think, 'I will make my living by this occupation.' Without the intention to take a vow, they obtain it simply by initially engaging in that activity. Furthermore, even if not born into such a lineage, one obtains it by vowing, 'I will be a hunter, etc.' The non-vow is relinquished when one obtains the antidote to the non-vow, which is the vow, and also upon death. It is said that the appearance of both male and female organs also causes one to relinquish it. Therefore, since these vows and non-vows continuously increase what is permissible and impermissible to do, the extent of virtue and non-virtue becomes particularly great. Therefore, one must diligently abandon non-vows and abide in vows. Intermediate vows are relinquished when the force of intention diminishes, or when one goes against the vow, or when the act of entering (a mandala, etc.) ceases, or when projects such as temples and bridges are interrupted, and by death. When the root of virtue is severed, the vow of virtue is relinquished. Hermaphrodites without male or female organs, eunuchs who have them but they are damaged, those with both sets of organs, and those with unpleasant voices are exceptions. Others can obtain both vows and non-vows. Gods of the desire realm have intermediate vows. Humans have all three vows: Prātimokṣa, Samadhi, and Anāsrava. Gods of the form realm have vows born from Samadhi. The vow of Anāsrava is present except for those in the realm of non-perception. Since Āryas in the formless realm do not have the conditions for arising (vows) in their own place, they do not have manifest vows, but since the Anāsrava vow previously obtained in the realm of existence has not been relinquished, it is considered to be possessed by those born in the formless realm. Mahābrahmā (Great Brahma) is one who holds inverted views, thinking that everything is created by himself. Therefore, Āryas are not born there, so the vow of Anāsrava does not arise.

ེས་བྱེ་སྨྲས་འདོད། ཐེག་ཆེན་ལས་བྱང་སེམས་རྣམས་དེར་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ཉམས་པ་དག་གིས་གཏོང་ལ། ས་འཕོས་པ་ལས་རང་སའི་བསྡུས་པ་ཐོབ་ཅིང་ས་གཞན་གྱི་བསྡུས་པ་གཏོང་བ་ཙམ་མོ། །ཟག་མེད་ལ་གཏན་ཉམས་མེད་ཀྱང་། ཐེག་དམན་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལས་རེ་ཤིག་ཉམས་པ་ལས་གཏོང་ཡང་དེ་ནི་རྩལ་པོ་ཆེ་ལྡོག་འདྲེད་པ་ལྟར་མྱུར་དུ་སོར་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད། 22-1-42b ཉམས་པ་འདི་ནི་དམན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལས་གནས་སྐབས་ཉམས་ཚུལ་ཙམ་མོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣོན་པོར་འཕོས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གོང་མ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་གཏོང་ལ་ཕྱི་མས་བསྡུས་པ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བ་མཛད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ལུས་ངག་གི་སྡོམ་པའང་ཐོབ་པར་བྱེད་ལ། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །ཡིད་དང་དབང་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་ཡིད་དང་དབང་པོའི་སྡོམ་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་དོ། །ཡང་ལས་རྣམས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་སློང་ལ། དང་པོར་ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་། དེ་ནས་ལས་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གིས་གྲོགས་བྱས་ནས་འཇུག་པ་དེ་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་གཉིས་ཡོད་དོ། །ལས་དེ་དག་ནམ་མྱོང་ཚུལ་ལས། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ནི་ཚེ་དེ་ལ་བྱས་པའི་ལས་སྟོབས་ལྡན་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཏེ། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། འགོག་སྙོམས་དང་། འབྲས་བུ་བཞི་པོ་ཐོབ་པ་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པ། སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སོགས་ཞིང་དང་བསམ་པ་དྲག་པོ་དང་ལས་སྟོབས་ལྡན་བྱས་པ་འགའ་ཞིག་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ནི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཁོ་ན་ལ་སྨིན་ངེས་པ། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་ 22-1-43a མྱོང་འགྱུར་དེ་ཕན་ཆད་དུ་མྱོང་བའི་ལས་རྣམས་སོ། །མྱོང་བར་མ་ངེས་པའི་ལས་བསགས་ཀྱང་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་མ་ངེས་པ་སྟེ་བཞིར་གསུངས་སོ། །ཡང་བྱས་ལ་བསགས་པའི་ལས་ནི་ཀུན་སློང་དྲག་པོས་བསམ་བཞིན་བྱེད་པ། དངོས་གཞིའི་ལས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་པ། རྗེས་སུ་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་ཡི་རངས་པ། དེ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ། འབྲས་བུ་སྨིན་ངེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དྲུག་ཚང་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །བྱས་ལ་མ་བསགས་པའི་ལས་ནི་གོང་གི་དྲུག་མ་ཚངས་པས་ལས་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨིན་པར་མ་ངེས་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་གནས་རིས་གང་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་ལས་

【現代漢語翻譯】小乘論師認為，大乘菩薩會投生於此（指小乘的境界）。禪定的律儀，是由於失去等持而放棄，只是從一個地轉到另一個地時，獲得自己地的律儀，而放棄其他地的律儀。無漏的律儀不會永遠失去，但從獲得小乘的果位暫時失去，就像摔跤手滑倒一樣，會迅速恢復，這是他們的說法。這種失去只是在獲得小乘道果時暫時的失去。當根器從鈍轉利，或者獲得更高的果位時，只是捨棄先前的律儀，獲得後來的律儀，以此來區分。意律儀是相續不斷的意念，包含種子，憑藉它可以獲得身語的律儀。無漏禪定的律儀是隨順於心的。在意識和根識的範圍中產生的正念和正知，被稱為意和根的律儀。此外，對於發起一切業的動機，首先是意的思慮，這是因的動機；然後是進入這些業，由六識協助進入，這是時的動機。關於這些業何時成熟，現法受報的業是指今生所造的強大之業，在今生就成熟。例如，慈心的等持，無煩惱的等持，滅盡定，以及剛從獲得四果的境界中出來時，對他人造成的利益或損害，對佛和僧眾所做的事情等等，這些都是由於強烈的意願和強大的業力所致。來生受報的業就像無間罪一樣，必定在來世成熟，或者在其他次數中受報的業，從那時起一直受報的業。不確定受報的業，即使積累了，由於各自的對治法等破壞，也不確定是否會產生異熟果，共有四種說法。此外，已作已積的業是指以強烈的動機有意為之，實際的業已經完成，事後不後悔且感到滿意，沒有破壞它的對治法，具有確定成熟的能力，這六個條件都具備才能稱為已作已積的業。已作未積的業是指不滿足上述六個條件，即使造了業，也不確定是否會如實成熟。還有兩種業，引業是指導致投生到某個趣的業。滿業是指

【English Translation】 The Sarvastivadins believe that Bodhisattvas of the Mahayana take birth there (in the realm of the Hinayana). The vows of meditation are abandoned due to losing samadhi, and merely obtaining the vows of one's own ground when transitioning from one ground to another, while abandoning the vows of other grounds. Although there is no permanent loss of uncontaminated vows, it is said that temporarily losing them upon attaining the fruit of the Hinayana is like a wrestler slipping, quickly recovering. This loss is merely a temporary state of loss from the fruit of the inferior path. When the faculties change from dull to sharp, or when a higher fruit is attained, the distinction is made simply by abandoning the vows previously taken and obtaining the vows taken later. The vows of mind are the continuous stream of thought, complete with seeds, by which one also obtains the vows of body and speech. The vows of uncontaminated meditation are those that follow the mind. The mindfulness and awareness that arise within the sphere of mind and sense consciousness are termed the vows of mind and senses. Furthermore, regarding the motivation that initiates all actions, first there is the thought of mind, which is the motivation of the cause; then there is the engagement in those actions, assisted by the six consciousnesses, which is the motivation of the time. Regarding how these actions ripen, actions to be experienced in the present life are those powerful actions done in this life that ripen in this very life. For example, the samadhi of loving-kindness, the samadhi without afflictions, cessation, and benefiting or harming others immediately after arising from the attainment of the four fruits, actions done for the Buddha and the Sangha, etc., are due to strong intention and powerful actions. Actions to be experienced in the next life, like the five heinous crimes, are certain to ripen only in the next life, or actions to be experienced in other lifetimes, which are experienced from then on. Actions whose experience is uncertain, even if accumulated, are not certain to produce their results because they are destroyed by their respective antidotes, etc.; these are said to be fourfold. Furthermore, actions done and accumulated are those done intentionally with strong motivation, the actual action is completed, there is no regret and there is satisfaction, there is no antidote to destroy it, and it has the power to certainly ripen its fruit; it is said to be complete with these six conditions. Actions done but not accumulated are those that do not fulfill the above six conditions, so even if an action is done, it is not certain to ripen as it is. There are also two types of actions: projecting actions, which are the actions that cause one to be born in a particular realm. Completing actions are

ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱོང་བ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་སྐྱེད་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །འདི་དག་ལ་འཕེན་བྱེད་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་འཕེན་པ་ཡང་ཡོད། དུ་མས་གཅིག་འཕེན་པ་ཡང་ཡོད། ལས་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་པ་ཡང་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་བྱེད་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ཀ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། གང་རུང་རེ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གསུམ་སྟེ་ལས་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་དཀར་བ་གཟུགས་ཁམས་དང་གོང་མ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལས། གཉིས་ཀ་གནག་པ་འདོད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བྱེད། འདྲེས་མ་འདོད་པར་ 22-1-43b བདེ་སྡུག་སྤེལ་མར་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཏེ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་དཀར་ནག་འདྲེས་པ་མིན་ཀྱང་བྱེད་ལས་ལས་དེ་ལྟར་བཞག་གོ། །དཀར་ནག་གི་ལས་དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ནི་མི་དཀར་མི་གནག་པའོ། །དགེ་སྡིག་གང་ཡང་ཞིང་དང་བསམ་པ་དང་ནན་ཏན་གྱིས་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་གིས་འབྱེད་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ནི་དད་སོགས་དགེ་བའི་སེམས་བྱུང་བཅུ་གཅིག་གོ། །དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆོས་རྣམས་འབྲེལ་བས་དགེ་བ། དེ་དག་གི་བག་ཆགས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དགེ་བ། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་སློང་བའི་དགེ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མྱང་འདས་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་དེ་དག་ཐོབ་ཚུལ་ལ། སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུས་ཚེ་འདིར་ངང་གིས་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ། སྦྱོར་བས་དགེ་བ་ནི་དམ་པ་བསྟེན་ཞིང་ཆོས་མཉན་བསམ་བསྒྲུབ་པ་ལས་ཐོབ་པ། མདུན་དུ་བྱས་པའི་དགེ་བ་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱེད་པ། ཕན་འདོགས་པའི་དགེ་བ་བསྡུ་དངོས་བཞིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་སྐྱེད་པ། གཉེན་པོའི་དགེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་དག །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་དང་ཐག་བསྲིང་བ་དང་སྤང་བ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ 22-1-44a ལ་བརྩོན་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་དགེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ནི་ཉེར་ཞི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པའོ། །མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཁམས་འདིར་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་དེ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ནི། བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཞིང་། དེ་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ཉེས་སྤྱ

【現代漢語翻譯】業能產生和圓滿生命中的苦樂體驗。其中，一種推動之業能推動多個生命的產生，多種業能推動一個生命的產生，一種業能推動一個生命的產生。同樣，對於圓滿之業也應如是理解。也有既能推動又能圓滿的業，也有僅能推動或僅能圓滿的業。要知道，還有三種業：業和果報皆為白業，是色界及以上界感受快樂之業；業和果報皆為黑業，是欲界感受痛苦之業；混合之業，是欲界交替感受苦樂之業，即業的本質並非黑白混合，而是作用上如此安排。能使黑白之業耗盡的是無漏之業，即非黑非白之業。行善作惡，若以長久之心、以清凈的動機和精進的態度持續行之，則業力會變得強大。那麼，如何區分善與非善呢？自性為善的是信等十一種善心所。與這些善心所相應的法，因關聯而為善。這些善心所的習氣，是隨後的善。由這些善心所引發的行為，是生起的善。如是，真如和涅槃是勝義諦的善。獲得善的方式有：前世的串習導致今生自然行善，這是生得之善；通過努力而獲得的善，是親近善知識，聽聞、思維、修習佛法而獲得的；面對面的善，是將三寶作為對境而進行供養；饒益的善，是通過四攝法饒益眾生；攝受的善，是通過積累福德之事物，生起增上生和決定勝；對治的善，是對於煩惱和所知障，努力斷除、遠離、捨棄和解脫的道；寂靜的善，是捨棄煩惱，以及滅盡定，有餘涅槃和無餘涅槃，以及無住涅槃；隨順因的善，是獲得寂靜涅槃后，由此成就出世間的神通等功德；不善業也是如此。欲界中的我見和常見，這二者相關的無明，是遮蔽無記的。除了這三者之外的根本煩惱和隨煩惱，都是惡行。

【English Translation】 Karma generates and perfects the experience of happiness and suffering in life. Among these, one propelling karma can propel the arising of multiple lives, multiple karmas can propel the arising of one life, and one karma can propel the arising of one life. Similarly, the perfecting karma should also be understood in this way. There are also karmas that can both propel and perfect, and there are karmas that can only propel or only perfect. It should be known that there are also three types of karma: karma and its result are both white, which is the karma of experiencing happiness in the Form Realm and above; karma and its result are both black, which is the karma of experiencing suffering in the Desire Realm; mixed karma, which is the karma of experiencing alternating happiness and suffering in the Desire Realm, meaning that the essence of the karma is not a mixture of black and white, but rather arranged in this way in terms of its function. That which exhausts black and white karma is uncontaminated karma, which is neither black nor white. If virtuous or non-virtuous actions are performed continuously with a long-term intention, pure motivation, and diligent attitude, the power of the karma will become strong. So, how do we distinguish between virtue and non-virtue? That which is virtuous by nature is the eleven virtuous mental factors such as faith. Dharmas that are in accordance with these virtuous mental factors are virtuous because of their association. The habitual tendencies of these virtuous mental factors are subsequent virtue. Actions that are motivated by these virtuous mental factors are arising virtue. Thus, Suchness and Nirvana are ultimate virtue. The ways of obtaining virtue are: past habituation leads to naturally performing virtuous actions in this life, which is innate virtue; virtue obtained through effort is obtained by relying on noble friends, and listening to, contemplating, and practicing the Dharma; face-to-face virtue is making offerings with the Three Jewels as the object; benefiting virtue is benefiting sentient beings through the four means of gathering; receptive virtue is generating higher realms and definite goodness through accumulating meritorious objects; antidotal virtue is striving on the path to eliminate, distance, abandon, and liberate from afflictions and cognitive obscurations; peaceful virtue is abandoning afflictions, as well as the samadhi of cessation, Nirvana with remainder and Nirvana without remainder, and non-abiding Nirvana; Virtue in accordance with the cause is the accomplishment of supramundane clairvoyance and other qualities due to obtaining peaceful Nirvana. Non-virtuous karma is also the same. In this Desire Realm, ignorance associated with the view of self and the view of eternity is obscured and unspecified. Root afflictions and secondary afflictions other than these three are all misdeeds.

ོད་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བའོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་བས་མི་དགེ་བ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་མི་དགེ་བ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་སློང་བའི་མི་དགེ་བ། དོན་དམ་པའི་མི་དགེ་བ་འཁོར་བའོ། །དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་མི་དགེ་བ་གོམས་པས་ཚེ་འདིར་ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་མི་དགེ་བ། ཚེ་འདིར་དགེ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་སྦྱོར་བའི་མི་དགེ་བ། འཚེ་བའམ་ལྟ་ངན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྷ་རྟེན་བྱེད་ཅིང་མཆོད་སྦྱིན་ངན་པ་བྱེད་པ་མདུན་དུ་བྱས་པའི་མི་དགེ་བ། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མི་དགེ་བ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་འབྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ། 22-1-44b དགེ་བའི་གཉེན་པོའམ་མི་མཐུན་པ་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བ། དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བར་ཆོད་བྱེད་པའི་མི་དགེ་བའོ། །ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྒྲིབ་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་པས་ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་མིན་ནོ། །ཟག་མེད་ལ་སྒྲིབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་བསྒྲིབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་དགེ་མི་དགེའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བའོ། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞིང་། དུག་གསུམ་དང་དེ་མེད་པའི་སེམས་གསུམ་གང་ཡང་མིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གར་ཞུགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ན། དེ་ལའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་ནི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་དང་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་དང་། སྲོག་དབང་དང་རིས་མཐུན་པ་དང་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །འབྲེལ་བས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། སྡང་བ་དང་དྭངས་པ་གང་ཡང་མིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་དེ་དག་གིས་ཟིན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་ 22-1-45a འབྲེལ་ནི་དེས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་སོ། །དེས་བསླང་བས་ལུས་ངག་གི་ལས་ནི་བསླང་བའི་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་ལུང་མ་བསྟན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་བརྟག་མིན་འགོག་པའོ། །དེ་ལའང་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་ལུང་མ་བསྟན་ནི། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རྣམས་སོ། །སྦྱོར་བས་ལུང་མ་བསྟན་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དགེ་བའི་སེམས་གང་ཡང་མིན་པས་བསྐྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་བཟོའི་ག

【現代漢語翻譯】從一切方面發起，一切自性不善。與這些相應的，一切關聯的都是不善的。這些的習氣，後續的都是不善的。由這些發起的身語之業，一切發起的都是不善的。究竟的不善是輪迴。這又是由於過去的不善串習，今生獲得的，是生得的不善。今生努力從事與善相反的業，是造作的不善。以損害或邪見的態度，將神像作為所依，進行惡劣的祭祀，這是面前的不善。對眾生造成損害，是損害的不善。三門惡行的果報，帶來不悅意，完全執持，是不善的。與善的對治或不和，做惡事等，是不和合方面的不善。障礙善法的諸法，是障礙的不善。上二界的煩惱，一切都是隱蔽且無記的，因為相續被等持所遍及，所以這些煩惱不能產生不可意的異熟，因此不是不善。對於無漏法來說，是隱蔽的相違品，所以是隱蔽，對於煩惱來說，沒有不隱蔽的情況。簡而言之，如龍樹（Nagarjuna）怙主所說，貪慾、嗔恨、愚癡這三者，由它們產生的業是不善的。無貪、無嗔、無癡，由它們產生的業是善的。應當如此確定。對於既非三毒也非無三毒的心，隨意產生的業，一切都是無記的。如何是無記的呢？其中，自性無記的是界和處，有色八種，以及與之相應的意，命根和同類，以及名、句、字的集合。關聯無記的是，既非嗔恨也非清凈的心所發起，被名、句、字所包含的心和心所法。後續的是由其所表達的習氣。由其所發起的，身語之業是發起的無記。究竟的無記是虛空和非擇滅。其中，生得的無記是，不善和有漏善的異熟。造作的無記是，既非煩惱心也非善心所產生的行為和工巧。

【English Translation】 Arising from all aspects, everything that is inherently non-virtuous. All that corresponds to these, all that is related, is non-virtuous. The habits of these, the subsequent ones, are non-virtuous. The actions of body and speech initiated by these, all that is initiated is non-virtuous. The ultimate non-virtue is samsara. This is also because of the habitual practice of past non-virtue, what is obtained in this life is the innate non-virtue. In this life, striving for actions that are the opposite of virtue is the non-virtue of application. Taking deities as support through harm or wrong views, performing evil sacrifices, this is the non-virtue in front. Causing harm to sentient beings is the non-virtue of harming. The results of the three doors' misdeeds, bringing unpleasantness, completely holding on, is non-virtuous. The opponents or disagreements with virtue, doing evil deeds, etc., are the non-virtues of the opposing side. The dharmas that obstruct virtue are the non-virtues of obstruction. All the afflictions of the two upper realms are obscured and indeterminate, because the continuum is pervaded by samadhi, so these afflictions cannot produce undesirable maturation, therefore they are not non-virtuous. For uncontaminated dharmas, it is the opposing side that obscures, so it is obscuration, for afflictions, there is no possibility of not obscuring. In short, as the protector Nagarjuna said, attachment, hatred, and ignorance, the actions produced by them are non-virtuous. Non-attachment, non-hatred, and non-ignorance, the actions produced by them are virtuous. It should be determined in this way. For the mind that is neither the three poisons nor the absence of the three poisons, all the actions that arise spontaneously are indeterminate. How is it indeterminate? Among them, the inherently indeterminate are the realms and sources, the eight forms, and the corresponding mind, the life faculty and the similar, and the collections of names, sentences, and letters. The related indeterminate is the mind and mental factors that are initiated by a mind that is neither hatred nor clarity, and are contained by those names, sentences, and letters. The subsequent is the habits expressed by them. The actions of body and speech initiated by them are the initiated indeterminate. The ultimate indeterminate is space and cessation of non-discrimination. Among them, the innately obtained indeterminate is the maturation of non-virtue and contaminated virtue. The indeterminate of application is the behavior and crafts produced by a mind that is neither afflicted nor virtuous.

ནས་སོ། །མདུན་དུ་བྱས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་ནི། འཚེ་བའམ་ལྟ་ངན་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷའི་རྟེན་གང་རུང་བྱེད་པ་དང་། དེར་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མིན་པ་མི་སྐྱེ་བར་རང་ག་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་ནི་བྲན་དང་ཁྱེའུ་དང་ཆུང་མ་སོགས་ལ་སྡང་བའམ་དྭངས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཉེ་བར་སྤྱད་པས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། སོ་སོར་བརྟག་པ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་གང་ཡང་མིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྤྱད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། དཔེར་ན་བཟོ་གནས་གོམས་པས་སླད་མའི་ཚེ་དེ་ལ་གོམས་པས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉེན་པོས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། དཔེར་ན་སོ་སོར་མ་བརྟག་པའི་སྨན་བསྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ལུང་མ་བསྟན་ནི། སྤྲུལ་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །བསྡུས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ལུང་མ་བསྟན་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་པ་དང་། བཟོ་གནས་དང་སྤྲུལ་པའི་ 22-1-45b སེམས་བཞིས་བསྡུས་པ་དེ་དག་གོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་བཟོ་གནས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གསུམ་ཡོད་དོ། །ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་པ་ལ། དྲི་བ་མཐའ་གང་རུང་དུ་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གང་དུའང་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་། བྱ་བ་འཇུག་ལྡོག་གང་དུའང་ལུང་མ་བསྟན་པ་སོགས་སུ་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་འདིར་དགེ་སྡིག་གང་དུའང་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱའོ། །ཡང་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་དང་། ཡང་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན། སྦྱོར་ལམ་པའི་དགེ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཏེ་གསུམ་དུ་ཡོད་ལ། ཐར་ཆ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མྱང་འདས་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཆ་ནས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །ཡང་གཡོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་ཡོན་པོ་དང་། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པའི་དེ་གསུམ་སྐྱོན་ཅན་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་བའི་དེ་གསུམ་ལ་སྙིགས་མའི་ལས་ཞེས་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨིན་པར་ངེས་པའི་ལས་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་པའི་ལས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཁམས་ 22-1-46a གོང་མར་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱིས་གེགས་ཤིན་ཏུ་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐོབ་ཕན་ཆད་ལས་དེ་དག་མྱོང་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའ

【現代漢語翻譯】至於未記別（藏文：ལུང་མ་བསྟན།，含義：既非善亦非惡），分為以下幾種：以面向（未來）的方式未記別，是指不作損害或邪見，而是作為世間神祇的任何依憑，並且不讓眾生因此產生非福德，只是任其自然運作；以饒益的方式未記別，是指對於奴僕、孩童、妻子等，不懷憎恨或不悅地給予佈施；以親近受用的方式未記別，是指以非分別觀察且非煩惱的心來享用諸種受用；以完全執持的方式未記別，例如，由於習慣於工巧技藝，來世對此也會很快熟練並圓滿；以對治的方式未記別，例如，不經仔細辨別就服用藥物；以近於寂滅的方式未記別，是指於色界、無色界中行持的煩惱，因為具有寂止的緣故，不會產生果報；以因相同的方式未記別，是指與化身的心識一同生起。總而言之，欲界中有四種未記別：異熟所生、行儀、工巧以及化身的心識所攝。色界中除了工巧之外，有其他三種。所謂『未記別』，有在任何疑問的極端上未記別，有在感受苦樂的任何一方面未記別，有在行為的進入或退出任何一方面未記別等等。在此處，應理解為對於善惡任何一方面都未記別。此外，關於善與非善之業的差別，有佈施、持戒、禪修所生的三種福德之事；還有，爲了天界的安樂而行善，是順福分；爲了從痛苦中解脫而行善，是順解脫分；屬於加行道的善，因為必定是抉擇分，是見道的因，所以是順抉擇分，共有三種。其中，順解脫分，從大乘和小乘所緣的涅槃角度，以及修持的角度來看，可以分為兩種。此外，由諂誑所生的身語意之業稱為『邪諂』，由嗔恨所生的身語意之業稱為『有缺失』，由貪慾所生的身語意之業稱為『濁穢之業』等等，經中有很多種分類，應當瞭解。決定成熟之業，因為不會空耗，所以對於獲得安忍（藏文：བཟོད་པ་ཐོབ་པ་）者來說，會極大地阻礙其轉生惡趣之業；對於獲得不還果（藏文：ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་）者來說，會極大地阻礙其欲界之業；對於獲得阿羅漢果（藏文：དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་）者來說，會極大地阻礙其轉生上界之業。因為在獲得這些果位之前，沒有機會感受這些業果。

【English Translation】 As for the uncharacterized (Tibetan: ལུང་མ་བསྟན།, meaning: neither good nor bad), it is divided into the following types: Uncharacterized in the manner of facing (the future), which means not causing harm or wrong views, but serving as any support for worldly deities, and not allowing beings to generate non-merit as a result, but letting it operate naturally; Uncharacterized in the manner of benefiting, which means giving alms to servants, children, wives, etc., without hatred or displeasure; Uncharacterized in the manner of intimate enjoyment, which means enjoying various enjoyments with a mind that is neither discriminating nor afflicted; Uncharacterized in the manner of complete holding, for example, due to being accustomed to craftsmanship, one will quickly become familiar with it and perfect it in the next life; Uncharacterized in the manner of antidote, for example, taking medicine without careful discernment; Uncharacterized in the manner of near pacification, which refers to the afflictions practiced in the form realm and formless realm, because they possess quiescence, they will not produce results; Uncharacterized in the manner of similar cause, which refers to arising together with the mind of emanation. In summary, there are four types of uncharacterized in the desire realm: those born from maturation, conduct, craftsmanship, and the mind of emanation. In the form realm, there are three others besides craftsmanship. The so-called 'uncharacterized' includes being uncharacterized at any extreme of questioning, being uncharacterized in any aspect of experiencing pleasure or pain, being uncharacterized in any aspect of entering or exiting actions, and so on. Here, it should be understood as being uncharacterized in any aspect of good or evil. Furthermore, regarding the distinctions of good and non-good actions, there are three objects of merit arising from generosity, ethics, and meditation; also, doing good for the sake of happiness in the heavenly realms is conducive to merit; doing good for the sake of liberation from suffering is conducive to liberation; the good of the path of application, because it is definitely decisive and is the cause of the path of seeing, is conducive to decisiveness, totaling three. Among them, the conducive to liberation can be divided into two from the perspective of the Nirvana aimed at by the Great Vehicle and the Small Vehicle, and from the perspective of practice. Furthermore, the actions of body, speech, and mind born from deceit are called 'crookedness', the actions of body, speech, and mind born from hatred are called 'defective', the actions of body, speech, and mind born from desire are called 'defiled actions', and so on. There are many classifications in the sutras, which should be understood. Actions that are certain to ripen, because they will not be wasted, will greatly hinder the actions of being born into the lower realms for those who have attained patience (Tibetan: བཟོད་པ་ཐོབ་པ་); for those who have attained the non-returner (Tibetan: ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་), it will greatly hinder their actions in the desire realm; for those who have attained the Arhat (Tibetan: དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་), it will greatly hinder their actions of being born into the upper realms. Because there is no opportunity to experience these karmic results before attaining these fruits.

ི་སྔོན་དུ་སྨིན་པར་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ལས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་ལ་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ཆེ་ལོངས་བསྡུས་ནས་དགེ་མི་དགེ་བཅུར་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཞེས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་གང་ཞིག །ཕ་རོལ་གྱི་བདོག་པ་ལ་རང་གིར་འདོད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རྩ་བ་ཅན་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པའོ། །ལོག་ལྟ་ནི་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། ལས་གཞན་བདུན་པོའི་ལམ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཀྱི་སྲོག་བསམ་བཞིན་གཅོད་པ། གཞན་གྱི་ནོར་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་སོགས་བསྒྲོད་བྱ་མིན་པ་ལ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །ཤེས་བཞིན་མི་བདེན་པའི་རྫུན་སྨྲ་བ། ཕ་རོལ་མཐུན་པ་དབྱེ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཕྲ་མ། གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་མི་འཐད་པའི་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་ཚིག་རྩུབ། དེ་གསུམ་མིན་པའི་ཚིག་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བརྗོད་པ་ངག་ཀྱལ་བ་བཞི་ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །སྲོག་གཅོད་སོགས་དེ་དག་དུག་གསུམ་གང་རུང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་འབྱུང་ལ། གསོད་པ་གནོད་སེམས་ཚིག་རྩུབ་ 22-1-46b རྣམས་ཞེ་སྡང་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད། ལོག་གཡེམ་བརྣབ་སེམས་མ་བྱིན་ལེན་རྣམས་ཆགས་པས་དང་། ལོག་ལྟ་གཏི་མུག་དང་། རྫུན་ཕྲ་མ་ངག་འཁྱལ་རྣམས་ཆགས་སོགས་གསུམ་པོ་ཅི་རིགས་པས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་གཞི་བསམ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་ཚང་བས་ལས་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། གཞི་ནི་སྲོག་གཅོད་སོགས་ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་དང་། ཆགས་པས་མཐར་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་གཞི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལོག་ལྟའི་གཞི་ནི་མིང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། རྫུན་སོགས་བཞིའི་གཞི་ནི་མིང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དེ་དག་ལ། བསམ་བཞིན་དུ་ལས་སོ་སོའི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་ཞིང་མཐར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་པར་བྱས་པའོ། །དགེ་མི་དགེ་གང་ཡང་རང་གིས་བགྱིས་པ་དང་། གཞན་ལ་བགྱིད་དུ་བཅུག་ན་ཡང་འདྲའོ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུས་གཅིག་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་གང་རུང་མངོན་གྱུར་ཙམ་གཅིག་དང་། གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པས་སྲོག་གཅོད་ན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སོགས་ནས། གནོད་བརྣབ་གང་རུང་མངོན་གྱུར་གྱིས་དྲུག་གཞན་ལ་བཅོལ་ནས་འདོད་ལོག་རང་གིས་སྤྱོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བས་དགུ་དང་བཅུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །དགེ་བའི་སྐབས་སུ་སེམས་པ་དགེ་བ་ལ་ 22-1-47a བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས

【現代漢語翻譯】首先要致力於使其成熟。一般來說，業的種類內部劃分是無限的，但主要概括起來可歸納為善與非善十種。哪十種呢？非善業有十種：貪婪，是指從貪慾之根產生的，想要將他人的財產據爲己有的心。害心，是指以嗔恨為根源，想要使他人遭受痛苦的心。邪見，是指從愚癡產生，並與之相應的，認為沒有因果的見解。這三種是意的業，也是其他七種業的途徑。蓄意奪取他人的生命，不給予就拿走他人的財物，與不應親近的他人之妻等行邪淫，這三種是身體的業。明知故犯地說不真實的謊言，說離間他人和睦關係的話，說他人不悅耳的惡語，這三種是口語粗暴。以及不屬於以上三種，由煩惱驅使而說的話，即綺語，這四種是語言的業。殺生等這些行為，都是由貪嗔癡三毒中的任何一種驅使而產生的。其中，殺生、害心、惡語，都是由嗔恨所完成。邪淫、貪婪、不予而取，是由貪慾所完成。邪見是由愚癡所完成。妄語、離間語、綺語，是由貪等三種煩惱中的任何一種所完成。這些業的完成，需要具備基礎、意圖、行為和結果。基礎是指，殺生等由嗔恨所完成的三種業的基礎是眾生；由貪慾所完成的三種業的基礎是享受；邪見的基礎是被名色所包含的五蘊；妄語等四種業的基礎是名。這些也都可以作為所說之境的眾生的基礎。對於這些對象，有意識地開始各種行為，並最終完全完成。無論是善業還是非善業，自己做和讓別人做都是一樣的。這十種非善業中，一次可以同時出現一到八種。例如，意的三種業中，任何一種顯現，再加上與害心相應而殺生，就是兩種同時出現。或者，貪婪和害心任何一種顯現，再加上委託他人，自己行邪淫，這些都可以同時完成。意的三種業不會同時出現，因此不可能同時出現九種或十種。在善業的情況下，心專注于善，沒有貪婪和害心。 First, one must strive to bring them to maturity. Generally, the divisions of karma are limitless internally, but mainly, they are summarized and taught as ten virtuous and non-virtuous actions. What are these ten? The ten non-virtuous actions are: covetousness, which is the mind arising from the root of desire, wanting to possess the belongings of others as one's own; malice, which has its root in hatred, wanting others to suffer; and wrong view, which arises from ignorance and is concordant with it, viewing that there is no cause and effect. These three are the actions of the mind and are also the paths for the other seven actions. Intentionally taking the life of another, taking what is not given, and engaging in sexual misconduct with someone else's wife or someone who should not be approached are the three actions of the body. Knowingly speaking untrue lies, speaking divisive words that separate those who are in harmony, speaking harsh words that are unpleasant to others, these are harsh speech. And any speech that is not one of these three, which is instigated by afflictions and spoken, is idle talk, these four are the actions of speech. These actions such as killing are instigated by any of the three poisons of desire, hatred, and ignorance. Killing, malice, and harsh speech are completed by hatred. Sexual misconduct, covetousness, and taking what is not given are completed by desire. Wrong view is completed by ignorance. Lying, divisive speech, and idle talk are completed by any of the three, desire, etc., as appropriate. The completion of these actions requires a basis, intention, action, and conclusion. The basis for the three actions completed by hatred, such as killing, is sentient beings. The basis for the three actions completed by desire is possessions. The basis for wrong view is the five aggregates, which are included in name and form. The basis for the four actions of lying, etc., is name. These can also become the basis for sentient beings who are the object of speech. For these objects, one consciously begins the actions of each karma and ultimately completes them. Whether it is virtuous or non-virtuous karma, it is the same whether one does it oneself or causes others to do it. Among these ten non-virtuous actions, one to eight can occur simultaneously. For example, if any one of the three actions of the mind manifests, and one kills with malice, then two occur together. Or, if either covetousness or malice manifests, and one entrusts another to commit sexual misconduct while engaging in it oneself, then all of these can be completed simultaneously. The three actions of the mind do not occur simultaneously, so nine and ten cannot occur simultaneously. In the case of virtuous actions, the mind is focused on virtue, without covetousness or malice.

【English Translation】 First, one must strive to bring them to maturity. Generally, the divisions of karma are limitless internally, but mainly, they are summarized and taught as ten virtuous and non-virtuous actions. What are these ten? The ten non-virtuous actions are: covetousness, which is the mind arising from the root of desire, wanting to possess the belongings of others as one's own; malice, which has its root in hatred, wanting others to suffer; and wrong view, which arises from ignorance and is concordant with it, viewing that there is no cause and effect. These three are the actions of the mind and are also the paths for the other seven actions. Intentionally taking the life of another, taking what is not given, and engaging in sexual misconduct with someone else's wife or someone who should not be approached are the three actions of the body. Knowingly speaking untrue lies, speaking divisive words that separate those who are in harmony, speaking harsh words that are unpleasant to others, these are harsh speech. And any speech that is not one of these three, which is instigated by afflictions and spoken, is idle talk, these four are the actions of speech. These actions such as killing are instigated by any of the three poisons of desire, hatred, and ignorance. Killing, malice, and harsh speech are completed by hatred. Sexual misconduct, covetousness, and taking what is not given are completed by desire. Wrong view is completed by ignorance. Lying, divisive speech, and idle talk are completed by any of the three, desire, etc., as appropriate. The completion of these actions requires a basis, intention, action, and conclusion. The basis for the three actions completed by hatred, such as killing, is sentient beings. The basis for the three actions completed by desire is possessions. The basis for wrong view is the five aggregates, which are included in name and form. The basis for the four actions of lying, etc., is name. These can also become the basis for sentient beings who are the object of speech. For these objects, one consciously begins the actions of each karma and ultimately completes them. Whether it is virtuous or non-virtuous karma, it is the same whether one does it oneself or causes others to do it. Among these ten non-virtuous actions, one to eight can occur simultaneously. For example, if any one of the three actions of the mind manifests, and one kills with malice, then two occur together. Or, if either covetousness or malice manifests, and one entrusts another to commit sexual misconduct while engaging in it oneself, then all of these can be completed simultaneously. The three actions of the mind do not occur simultaneously, so nine and ten cannot occur simultaneously. In the case of virtuous actions, the mind is focused on virtue, without covetousness or malice.

་མེད་པ་གཉིས་འབྲལ་མེད་དུ་ཡོད་པས་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་མེད་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དེ་ལས་དམྱལ་བ་ན་ཀྱལ་པ་ཚིག་རྩུབ་གནོད་སེམས་གསུམ་ལྡན་པ་དང་མངོན་གྱུར་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་ཡོད། བརྣབ་སེམས་དང་ལོག་ལྟ་ལྡན་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། ལས་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ལོག་ལྟ་མངོན་གྱུར་མེད་པ་དང་། གཞན་བསད་ཀྱང་མི་འཆི་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་འོང་མེད་པས་བརྐུ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞན་མེད་དོ། །སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གླུ་ལེན་པ་སོགས་ཀྱལ་པ་དངོས་སུ་ཡོད། གཞན་མེད་དོ། །འདོད་པ་གཞན་ན་མི་དགེ་བཅུ་པོ་ལྡན་པའམ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་དོ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་རེ་རེའི་ཡང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུས་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་སྡིག་པ་གང་བྱེད་དེ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་སྔར་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཡང་བྱེད་འདོད་པ། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་སྲོག་བཅད་པས་ཚེ་ཐུང་བ། མ་བྱིན་པ་ལེན་པས་དབུལ་བ་སོགས་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་སྲོག་ལ་འཚེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་སོགས་བཞི་རེ་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུའི་ལས་ལམ་རྫོགས་ཚུལ་ཆེ་ཆུང་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ་སྲོག་མི་གཅོད་པ་སོགས་བཅུ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ 22-1-47b ལ། དེ་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་སྟེ་སོ་སོར་འབྲས་བུ་བཞི་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཉེས་སྤྱོད་སྤང་བའི་དགེ་བ་བཅུའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་སྤང་བ་དེ་ཡང་དངོས་དང་དེ་ཡི་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་སྤངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས། འབྲས་བུ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་རྣམས་མདོ་སྡེ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སོགས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཞན་གྱི་སྲོག་བསྐྱབ་པ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ། རང་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་གཞན་ལོག་གཡེམ་ལས་བཟློག་པ། དྲང་པོར་སྨྲ་བ། ཕྲ་མས་དབྱེ་བ་བཟླུམ་པ། དོན་དང་ལྡན་པ་ཆོས་མཐུན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པ། ཚིག་ཡིད་དུ་འཐད་པས་གཞན་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ། གཏོང་སེམས་གོམས་པ། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གོམས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་སྒྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་གང་ཞིག་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་འཕགས་ལམ་སྐྱེ་བའི་གེགས་ཆེ་ཤོས་བྱེད་ཅིང་གཉེན་པོས་མ་བཅོམ་པར་ཤི་ན་ཚེ་འདི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་ནི། ཕ་གསོད་པ། མ་གསོད་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ། དེ་བཞི

【現代漢語翻譯】應知，無有二者不可分離，故無一者獨生等。十不善業中，地獄有離間語、惡語、害心三種，具足現行和非現行兩種。貪心和邪見僅具足（種子），因業果現前，故無邪見現行。殺他者不死，無如意受用，故無偷盜等，無有其他（不善）。若聲音不悅耳，則具足意之三種（不善）。以煩惱心唱歌等，實為離間語。無有其他（不善）。於他之慾，具足或現行十不善業。彼等十不善業之每一業，其異熟果為墮惡趣，等流果為造作等流，無論作何惡業，于來世亦因前世串習之故而欲再作；感受等流，如殺生者短命，不與取者貧窮等；增上果則令生於多有損害生命之處等，各能產生四種果報。彼等亦與因之業道圓滿程度大小相應而感受果報。斷除十不善業，不殺生等十者即是十善業。此乃生天及解脫之因，應知其各自之四種果報與不善業相反，此乃斷除罪行之十善業。斷除殺生等，亦應斷除其實質及與之相似之微細部分，從而完全清凈，如是果報方能漸趨殊勝，此等道理應如《念住經》等中所說而了知。又，不僅是不殺生，更要救護他命；如是佈施，自己行持梵行且令他人遠離邪淫；說正直語；調解離間；說有意義且符合正法之語；以悅耳之語令他人歡喜；串習舍心；修持慈心；串習正見等，此乃殊勝之十善業，乃從積聚善法之角度而言，具有殊勝之利益。又，若有作為能於此生中極大障礙聖道之生起，且未以對治力摧毀而死，則此生遷謝后立即無疑地轉生於無間地獄之五無間業為：殺父，殺母，殺阿羅漢，

【English Translation】 It should be known that the two are inseparable, so there is no single occurrence, etc. Among the ten non-virtuous actions, hell has three kinds of divisive speech, harsh speech, and harmful thoughts, both manifest and non-manifest. Greed and wrong views are only possessed (as seeds), but because the karmic results are manifest, there is no manifest wrong view. Killing others does not result in death, and there is no wishful enjoyment, so there is no stealing, etc., and there are no other (non-virtues). If the sound is unpleasant, then it has the three (non-virtues) of the mind. Singing with a disturbed mind is actually divisive speech. There are no other (non-virtues). In the desires of others, the ten non-virtuous actions are possessed or manifest. Each of these ten non-virtuous actions has a ripening result of falling into the lower realms, and a causal result of creating similar actions. No matter what evil action is done, in future lives, one will want to do it again due to the habit of the past; experiencing similar results, such as short life for killing and poverty for not giving, etc.; and an dominating result of being born in a place where there is much harm to life, etc., each producing four kinds of results. These also experience results in accordance with the degree of completeness of the path of action of the cause. Abandoning the ten non-virtuous actions, not killing, etc., are the ten virtuous actions. This is the cause of birth in higher realms and liberation. It should be known that their respective four kinds of results are the opposite of non-virtuous actions. This is the ten virtuous actions of abandoning misdeeds. Abandoning killing, etc., should also abandon the essence and the subtle parts similar to it, so as to be completely purified, so that the results can gradually become more excellent. These principles should be understood as stated in the Sutra on the Establishment of Mindfulness, etc. Moreover, not only not killing, but also protecting the lives of others; likewise, giving alms; practicing celibacy oneself and causing others to refrain from sexual misconduct; speaking truthfully; reconciling discord; speaking meaningful words that are in accordance with the Dharma; making others happy with pleasant words; cultivating generosity; meditating on loving-kindness; and cultivating right view are the special ten virtuous actions, which are spoken from the perspective of accumulating virtuous Dharma, and have special benefits. Furthermore, if an action greatly hinders the arising of the noble path in this life, and if one dies without destroying it with an antidote, then immediately after the transference of this life, one will undoubtedly be born in the Avici Hell without interruption. The five actions of immediate retribution are: killing the father, killing the mother, killing an Arhat,

ན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་དབྱུང་བ། དགེ་འདུན་འཁོར་ལོའི་ 22-1-48a དབྱེན་བྱེད་པ་ལྔའོ། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་བཞིན་དུ་དེའི་ཉན་ཐོས་བཞི་གྲྭར་ལོངས་པ་ཕན་ཆད་སྟོན་པ་དང་ལམ་གཞན་ལ་ཁྲིད་དེ་འབྱེད་པའོ། །ལས་ཀྱི་དབྱེན་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་གཞན་འབྱེད་པའོ། །མཚམས་མེད་དེ༷་ད༷ང་ཆ་འདྲ་བ་ཉེ༷་བ༷་ལྔ་ནི། མ་ཡང་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་པ་འདོད་ལོག་གིས་སུན་ཕྱུང་བ། བྱང་སེམས་ངེས་གནས་གསོད་པ། འཕགས་པ་སློབ་པ་གསོད་པ། དགེ་འདུན་གྱི་འདུ་བའི་སྒོ་འཕྲོག་པ། མཆོད་རྟེན་བཤིག་པའོ། །མི་དགེ་བཅུའི་ནང་ན་ལོག་ལྟ་ལྕི་སྟེ་དེས་དགེ་རྩ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའི་དབང་གིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་གང་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལ་མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མིའི་རྟེན་ལ་ཆད་ལྟ་བའི་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ཐོས་པ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ལས། སྲེད་པ་སྤྱད་པ་ཙམ་མིན་པར། ལྟ་བ་སྤྱད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་བརྟན་པོར་སྐྱེས་པས་དགེ་རྩ་འཆད་དོ། །ཡང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ཞིང་ཡོད་ལས་ཆེ་སྙམ་པས་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་ཡོད་པར་བཟུང་པའི་ཚེ་ན་དགེ་རྩ་སླར་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཚེ་འདིར་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེད་པའི་ལས་བཞི་ནི། སྔོན་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བྱེད་པ། ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་འབུལ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དབྱེ་བ་བཟླུམ་པ། བྱམས་པ་ཚད་མེད་བསྒོམས་པའོ། ། 22-1-48b ཞེས་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕ་མ་དང་ནད་པ་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་དང་སྐྱེ་མཐའི་བྱང་སེམས་ལ་བྱས་པའི་ཡོན་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཆེར་འཕགས་ཤིང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ནི་འོག་ནས་འོག་ཏུ་བཀྲེན་པ་དང་ཡི་དྭགས་སྤྱི་དང་། འཇུར་འགག་གི་ཡི་དྭགས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱས་པས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་སོགས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྡིག་པ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་ཆད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་བགྱིས་པ་སོགས་ནི་ཆེས་ལྕི་ཞིང་མི་བཟད་པ་ཡིན་ལ། བསོད་ནམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཆེས་འཕགས་ཤིང་བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་པ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འཆད་པ་སོགས་ཏེ་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སྡིག་གང་ལ་ཡང་བསམ་པ་མཉམ་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་བཞིན་དུ་འདྲ་བར་ཐོབ་པ་དམག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དགེ་སྡིག་གང་ལའང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་

【現代漢語翻譯】殺害已涅槃的佛，懷著惡意使佛流血，破壞僧團的和合，這五者是（五無間罪）。破壞僧團的和合是指在佛陀住世時，引導四位以上的比丘脫離正道，另立門戶。業的破壞是指分裂僧團。與五無間罪相似的五種近五無間罪是：以邪見駁斥雖是比丘尼但不是阿羅漢的人，殺害已安住的菩薩，殺害聖者學人，奪取僧眾集會的場所，破壞佛塔。在十不善業中，邪見最為嚴重，因為它能斷絕善根。由於邪見的影響，一個人的相續中不會有任何善法存在，並且會墮入無間地獄。這種情況通常是由於聽聞了惡劣的斷見論典，從而產生了堅固的邪見，認為沒有業果報應，不僅僅是貪圖享樂，而是通過邪見來行事，從而斷絕善根。然而，如果依靠因緣，對業果報應產生懷疑，認為存在的可能性更大，並對此進行思考和確認，那麼善根就會重新恢復。此外，今生能積累梵天福報的四種行為是：建造前所未有的如來佛塔，向四方僧眾供養僧園和寺廟，彌合佛陀聲聞弟子的分裂，修持慈無量心。正如眾多經中所說的那樣。從所緣境的角度來說，對父母、病人和說法者以及最後有者的菩薩行佈施，其功德是無法估量的。功德的所緣境是越來越殊勝，直至成佛。痛苦的所緣境是越來越低劣，如對貧困者和餓鬼，特別是對遭受極度痛苦的餓鬼行佈施，其利益更大，這些都如經中所說。在所有罪業中，以邪見斷絕善根，以及捨棄正法等對三寶造成損害的行為最為嚴重和不可饒恕。在所有功德中，最殊勝和不可思議的功德是：發起無上菩提心，修持平等性的意義，宣講大乘佛法等等，這些都應從經中廣爲了解。此外，對於任何善惡行為，如果所有參與者的意樂相同，那麼他們所獲得的果報也相同，就像戰爭等情況一樣。對於任何善惡行為，如果隨喜 Killing an Arhat with malicious intent and drawing blood from the body of a departed Buddha, causing disunity in the Sangha, these five are the (five heinous crimes). Causing disunity in the Sangha means that while the Buddha is still alive, leading four or more monks away from the right path and establishing a separate sect. Disunity of action is dividing the Sangha. The five that are similar to the five heinous crimes are: refuting a Bhikshuni who is not an Arhat with wrong views, killing a Bodhisattva who has attained certainty, killing a noble disciple, robbing the Sangha of its assembly place, and destroying stupas. Among the ten non-virtuous actions, wrong view is the heaviest, as it severs the root of virtue. Due to its influence, no virtue remains in that person's mindstream, and they will be reborn in Avici hell. This usually arises from hearing evil treatises of nihilistic views, such as the view of annihilation, which leads to a firm belief that there is no cause and effect, not just indulging in desires, but acting through wrong views, thus severing the root of virtue. However, if, relying on conditions, doubt arises about the existence of cause and effect, and one thinks that it is more likely to exist, and contemplates and confirms it, then the root of virtue will be restored. Furthermore, the four actions that generate Brahma's merit in this life are: building a Tathagata's stupa where none existed before, offering monasteries and temples to the Sangha of the four directions, reconciling the divisions among the Buddha's Shravakas, and cultivating boundless loving-kindness. As stated in various sutras. Regarding the field of merit, the merit of serving parents, the sick, Dharma speakers, and Bodhisattvas in their last life is immeasurable. The field of qualities becomes increasingly superior, culminating in Buddhahood. The field of suffering becomes increasingly inferior, such as giving to the poor and hungry ghosts in general, and especially to those suffering extreme hunger, which brings great benefits, as stated in the sutras. Among all sins, severing the root of virtue with wrong views, abandoning the holy Dharma, and harming the Three Jewels are the most serious and unbearable. Among all merits, the most supreme and immeasurable merits are: generating the mind of supreme enlightenment, meditating on the meaning of equality, and teaching the Dharma of the Great Vehicle, which should be understood in detail from the sutras. Furthermore, in any virtuous or non-virtuous action, if all participants have the same intention, they will receive the same reward, like in a war. If one rejoices in any virtuous or non-virtuous action

【English Translation】 Killing a departed Buddha with malicious intent and drawing blood, causing dissension in the Sangha, these five are (five inexpiable sins). Dissension in the Sangha means that while the Buddha is still alive, leading four or more disciples to other paths, teaching different paths. Dissension of action is dividing the Sangha. The five that are similar to the five inexpiable sins are: refuting a female renunciate who is also not an Arhat with wrong views, killing a Bodhisattva who is certain, killing a noble learner, robbing the Sangha of its assembly, and destroying stupas. Among the ten non-virtues, wrong view is the heaviest, because it cuts off the root of virtue, and because of that, no virtue remains in its continuum, and it causes rebirth in hell without respite. That is, from conditions such as hearing evil treatises of annihilationism on the basis of a human body, it is not just indulging in craving, but through the practice of views, a firm thought arises that there is no cause and effect, and the root of virtue is cut off. Again, relying on conditions, doubt arises as to whether there is cause and effect, and when one thinks that there is more existence and connects and holds to existence, the root of virtue will be restored again. Also, the four actions that generate Brahma's merit in this life are: making a Tathagata's stupa in a place where there was none before, offering monasteries and temples to the Sangha of the four directions, reconciling the divisions of the Buddha's disciples, and meditating on immeasurable loving-kindness. As many sutras have said. Having made the field of merit, the merit of doing so to parents, the sick, Dharma speakers, and Bodhisattvas in their last birth is immeasurable, and the field of qualities is increasingly elevated up to Buddhahood, and the field of suffering is increasingly lowered down to the poor and hungry ghosts in general, and giving to the hungry ghosts of the underworld is more beneficial, as the sutras have said. Among all sins, cutting off the root of virtue with wrong views, abandoning the holy Dharma, etc., and harming the Three Jewels, etc., are the most serious and unbearable, and among all merits, the most supreme and inconceivable merit is to generate the mind of unsurpassed enlightenment, to meditate on the meaning of equality, to teach the Dharma of the Great Vehicle, etc., which should be known in detail from the sutras. Furthermore, in any virtue or sin, all those who engage in the same intention receive the same reward, such as in war, and rejoicing in any virtue or sin

ན་བྱེད་པོ་དང་འདྲ་བར་ཐོབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྱོད་ན་དགེ་སྡིག་གང་ཡང་འཛད་པ་དང་། ཐབས་མཁས་ན་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་མྱུར་དུ་བྱང་བ་དང་། དགེ་རྩ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཚད་མེད་པར་འཕེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་ཡང་ 22-1-49a དང་པོར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། མཐར་ཡང་སྲེད་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་གསོས་མ་བཏབ་ན་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀླུ་གང་དུ་གནས་པར་ཆུ་ཡོད་པ་དང་། ཤིང་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་དང་། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་དང་། མེ་འབྲས་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ལྗོན་པ་ལྟ་བུ་འཁོར་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དུས་དང་ས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྲིད་པ་ལ་དགའ་ཞིང་ཆགས་པའི་སྲིད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་སུ་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་དྲུག་གམ་བཅུར་གང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཕྲ་བ་ནས་སྐྱེ་ཞིང་ཆེར་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གསུམ་ཚོགས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་དེའི་བྱེད་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་འདིས་འཁོར་བར་ཟག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་དེ་དག་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་འཕྲོད་ཅིང་གནས་ཐོབ་ལ། རྒྱས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གང་ཞེ་ན་ལམ་བདེན་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་ལ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་འདུས་ 22-1-49b བྱས་ཐམས་ཅད་ཟག་བཅས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་ཞིང་དེའི་དབང་གིས་རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་དང་འགོག་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་གཞིར་བྱས་ནས་མི་རྒྱས་ཏེ། ལམ་དང་འགོག་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་མིན་ལ། ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱི་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་ལ། གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་ཞེ་སྡང་ཡང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཞི་བ་ཡིན་པས་ང་རྒྱལ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་དག་པ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་སོགས་ལྟ་བ་གཞན་བཅས་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་མཆོག་གྱུར་ཡིན་པས་དེ་ལ་མཆོག་འཛིན་བྱས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་རྒྱས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་

【現代漢語翻譯】應當理解，就像一個演員，如果行為不端，會受到懲罰；如果事後後悔，善惡都會消盡；如果善巧方便，即使是重大的罪業也能迅速清凈，即使是微小的善根也能無限增長。像這樣，在輪迴中產生生命的業， 22-1-49a 首先是由煩惱的力量產生的，最終如果不用貪愛等煩惱滋養，就不會產生生命的果實。因此，煩惱就像龍所居住的地方有水一樣，像樹木生長的根一樣，像苗芽生長的種子一樣，像產生果實的樹木一樣，是輪迴的產生者。不僅如此，以尋求時間和地點和事物一切的方式，普遍存在，並且喜愛和執著于存在的有，以有為主的煩惱，被宣說為集起之法。煩惱的分類，如六種或十種所說的那樣。這些煩惱從微細處產生，並使其增長廣大，因此也稱為『微細增長』。這些煩惱產生的因是：未斷除煩惱的習氣，煩惱產生的對境近在咫尺，不如理作意。這三者聚集就會產生煩惱。這些煩惱的作用是使心相續極度不安靜。也就是說，使輪迴流轉的是煩惱。這些煩惱通過所緣或相應中的任何一種方式，彼此適應並獲得安住，對於可以增長的法，稱為『有漏』。那麼，什麼是『有漏』呢？道諦和非作是無漏，除了這些之外，其他的法都是有漏。 22-1-49b 那麼，通過所緣如何使其增長呢？緣於五蘊，執著為『我』和『我所』，並且由於這種執著，根本煩惱和隨煩惱都會增長。對於道、滅和非作等，雖然僅僅存在所緣，但是以這些為基礎不會增長。因為道和滅是有漏的對治，所以對它們不會產生貪慾和希求。當道現前時，會斷除無明和懷疑等煩惱，而不會使其增長。由於不造成損害，嗔恨也不會增長。由於寂靜，我慢也不會增長。由於是斷除煩惱的清凈，所以不會增長執著于見解的殊勝等其他見解。由於是解脫的殊勝方便，所以執著於它的殊勝，也不會增長執著于戒律和苦行的殊勝。

【English Translation】 It should be understood that, like an actor, if he acts improperly, he will be punished; if he regrets afterwards, both merit and demerit will be exhausted; if he is skillful, even great sins can be quickly purified, and even small roots of virtue can be infinitely increased. Like this, the karma that produces life in samsara, 22-1-49a Firstly, it arises from the power of afflictions, and ultimately, if it is not nourished by craving and other afflictions, it will not produce the fruit of life. Therefore, afflictions are like water where dragons live, like the roots of trees, like the seeds of seedlings, like the trees that produce fruits, they are the producers of samsara. Moreover, by seeking all times, places, and things, they universally exist, and the afflictions that love and cling to existence, with existence as the main thing, are declared as the Dharma of Arising. The classification of afflictions is as described in six or ten types. These afflictions arise from the subtle and make them grow greatly, so they are also called 'subtle growth'. The causes of these afflictions are: not abandoning the latent tendencies of afflictions, the objects of affliction are nearby, and non-virtuous attention. These three together will produce afflictions. The function of these afflictions is to make the mind stream extremely restless. That is to say, it is the afflictions that cause the leakage in samsara. These afflictions, through any of the means of object or association, adapt to each other and gain a place to dwell, and for the dharmas that can grow, they are called 'with leakage'. So, what is 'with leakage'? The Truth of the Path and the Unconditioned are without leakage, and other than these, all other conditioned dharmas are with leakage. 22-1-49b Then, how does it grow through the object? By focusing on the five aggregates, clinging to 'self' and 'mine', and because of this clinging, the root afflictions and secondary afflictions will grow. For the Path, Cessation, and the Unconditioned, although there is only the object, they do not grow based on these. Because the Path and Cessation are the antidote to leakage, there is no desire or craving for them. When the Path manifests, it abandons afflictions such as ignorance and doubt, but does not make them grow. Since it does not cause harm, hatred will not grow either. Because it is peaceful, pride will not grow. Because it is the purification that abandons afflictions, it will not grow clinging to the superiority of views and other views. Because it is the supreme means of liberation, clinging to its superiority will not increase clinging to the superiority of ethics and asceticism.

རོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་བདེ་སྡུག་གི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བས་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མི་རྒྱས་སོ། །དམིགས་པས་རྒྱས་ཚུལ་ལ་ཡང་། སྡུག་བདེན་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ཀུན་བདེན་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལོག་ལྟ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་དང་། དེ་རྣམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། རྩ་ཉོན་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདོད་པ་སོགས་རང་སའི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་པོ་མཐའ་ 22-1-50a དག་ལ་ཀུན་ཏུ་དམིགས་ཤིང་དེ་དག་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་འཇིག་མཐར་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་དགུས་ནི་ཁམས་གོང་མའི་ཟག་བཅས་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ་ཚུལ་བརྟུལ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་ལ། གཞན་སེམས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཙམ་འཇིག་ལྟ་མིན་ཞིང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་མཐར་ལྟའང་མེད་ཅེས་ཟེར། ཀུན་འགྲོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་སྐྱེ་སོགས་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལའང་ཀུན་འགྲོའི་མིང་ཐོགས་སོ། །ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རིས་སུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མིན་ནོ། །མདོར་ན་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་ལ་གོང་མར་ཡང་དམིགས། ལྷག་མ་རྣམས་དེ་ལྟ་མིན་པའོ། །འགོག་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལོག་ལྟ་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་དང་། དེ་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དྲུག་གིས་ནི་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་གོང་མ་དང་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁམས་གོང་མ་ནི་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། ཟག་མེད་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ་ཉོན་མོངས་རྣམས་མ་སྤང་གི་བར་དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནང་ཕན་ཚུན་གང་དང་གང་མཚུངས་ 22-1-50b པར་ལྡན་ལ་གང་དང་མི་ལྡན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི། ཁོང་ཁྲོ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་མི་འབྱུང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ནི་ཆགས་སྙེམས་ལྟ་བ་གསུམ་དང་། ང་རྒྱལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་དང་། ལྟ་བའང་དེ་དང་འདྲ་ལ། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཆགས་སྙེམས་ལྟ་བ་གསུམ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ཏེ། གོང་བཤད་དེ་དག་གི་ལྷག་མ་གཞན་རྣམས་དང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མཚུངས་ལྡན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྲོ་བ་སོགས་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་མི་ལྡན། མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རྨོང

【現代漢語翻譯】問：那麼，未造作之法（འདུས་མ་བྱས，asaṃskṛta，非因緣和合而成之法）不能作為苦樂的所依，因此煩惱不會在它上面增長嗎？答：關於通過所緣增長的方式，由於見到苦諦（སྡུག་བདེན，duḥkha-satya，痛苦的真理）而應斷除的五種見（ལྟ་བ，dṛṣṭi，錯誤的見解）和懷疑（ཐེ་ཚོམ，vicikitsā，猶豫不決），以及由於見到集諦（ཀུན་བདེན，samudaya-satya，苦的根源的真理）而應斷除的邪見（ལོག་ལྟ，mithyā-dṛṣṭi，錯誤的見解）、見取（ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན，dṛṣṭi-parāmarśa，執著于自己的見解為最殊勝）和懷疑這三種，以及與這些相應的無明（མ་རིག་པ，avidyā，對真理的無知），還有不與其他根本煩惱相混雜的無明，這十一種被稱為『隨行增長』，即對欲界（འདོད་པ，kāma-dhātu，眾生對感官享樂的慾望）等各自地盤上應斷除的五種事物完全地緣取，並且作為生起它們的因。在這十一種中，除了壞聚見（འཇིག་ལྟ，satkāya-dṛṣṭi，認為五蘊和合的身體是真實存在的）和有身見（མཐར་ལྟ，antagrāha-dṛṣṭi，執著于斷常二邊的見解）之外，其餘九種也能緣取上界的有漏法（ཟག་བཅས，sāsrava，有煩惱的），甚至也能緣取其他人的虛偽行為。有人說，僅僅將其他眾生執為『我』並非壞聚見，並且與此相關的有身見也不存在。與隨行增長同時生起的生等相（སྐྱེ་སོགས，jāti-ādi，出生等現象）也被稱為『隨行增長』。不是隨行增長的煩惱，並非在所有情況下都會在屬於自己領域的對境上增長。總之，見、懷疑和無明是隨行增長，並且也能緣取上界。其餘的則不是這樣。由於見到滅諦（འགོག་བདེན，nirodha-satya，寂滅的真理）和道諦（ལམ་བདེན，mārga-satya，通往寂滅的道路的真理）而應斷除的兩種邪見和兩種懷疑，以及與這兩種相應的無明和不相混雜的無明這六種，則緣取無漏法（ཟག་མེད，anāsrava，沒有煩惱的）。像這樣，緣取上界和無漏法的那些煩惱，也不會因為緣取它們而增長，因為上界不是被執為『我』的事物，而無漏法是它們的對治法（གཉེན་པོ，pratipakṣa，對抗煩惱的方法）。什麼是通過相應而增長呢？就是與心（སེམས，citta，意識）和心所（སེམས་བྱུང，caitta，心理活動）煩惱相應的那些，在煩惱未被斷除之前，會通過相應的方式增長。那麼，煩惱之間哪些是相互相應的，哪些是不相應的呢？貪慾（འདོད་ཆགས，rāga，強烈的慾望）不會與嗔恚（ཁོང་ཁྲོ，krodha，憤怒）和懷疑相應，除了這兩種之外的其他煩惱則會一起相應。同樣，嗔恚不會與貪慾、慢（སྙེམས，māna，傲慢）和三種見相應，我慢（ང་རྒྱལ，asmimāna，認為『我是』的傲慢）不會與嗔恚和懷疑相應，見也與此類似，懷疑不會與貪慾、慢和三種見相應，以上所說的那些的剩餘部分以及它們之間會相互相應。忿等隨煩惱（ཉེ་ཉོན，upakleśa，較小的煩惱）之間不會相互相應。無明則與所有煩惱相應，這是相混雜的無明。不相混雜的無明僅僅是對真理的不瞭解。

【English Translation】 Q: So, the unconditioned (འདུས་མ་བྱས，asaṃskṛta, that which is not compounded) cannot serve as a basis for pleasure and pain, therefore afflictions will not increase on it? A: Regarding the way of increasing through objects, due to seeing the Truth of Suffering (སྡུག་བདེན，duḥkha-satya) the five views (ལྟ་བ，dṛṣṭi, wrong views) and doubt (ཐེ་ཚོམ，vicikitsā, hesitation) that should be abandoned, and due to seeing the Truth of Origin (ཀུན་བདེན，samudaya-satya) the wrong view (ལོག་ལྟ，mithyā-dṛṣṭi, incorrect view), holding views as supreme (ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན，dṛṣṭi-parāmarśa, clinging to one's own views as supreme) and doubt these three that should be abandoned, and the ignorance (མ་རིག་པ，avidyā, ignorance of the truth) corresponding to these, and the ignorance that is not mixed with other root afflictions, these eleven are called 'pervasive increase', that is, they completely apprehend the five things to be abandoned in their own realm such as the desire realm (འདོད་པ，kāma-dhātu, the realm of desire), and act as the cause of generating them. Among these eleven, except for the view of the perishable aggregate (འཇིག་ལྟ，satkāya-dṛṣṭi, the view that the body composed of the five aggregates is real) and the extreme view (མཐར་ལྟ，antagrāha-dṛṣṭi, clinging to the views of eternalism and annihilationism), the remaining nine can also apprehend the contaminated dharmas (ཟག་བཅས，sāsrava, with defilements) of the upper realms, and can even apprehend the false behaviors of others. Some say that merely grasping other beings as 'self' is not the view of the perishable aggregate, and the extreme view related to this does not exist. The characteristics such as birth (སྐྱེ་སོགས，jāti-ādi, birth etc.) that arise simultaneously with the pervasive increase are also called 'pervasive increase'. Afflictions that are not pervasive increase do not always increase on objects that belong to their own realm. In short, views, doubt, and ignorance are pervasive increase, and can also apprehend the upper realms. The rest are not like that. Due to seeing the Truth of Cessation (འགོག་བདེན，nirodha-satya, the truth of cessation) and the Truth of the Path (ལམ་བདེན，mārga-satya, the truth of the path), the two wrong views and two doubts that should be abandoned, and the ignorance corresponding to these two and the six kinds of unmixed ignorance, apprehend the uncontaminated dharmas (ཟག་མེད，anāsrava, without defilements). In this way, those afflictions that apprehend the upper realms and the uncontaminated dharmas will not increase by apprehending them, because the upper realms are not things that are grasped as 'self', and the uncontaminated dharmas are their antidotes (གཉེན་པོ，pratipakṣa, methods to counter afflictions). What is increasing through association? It is those that are associated with mind (སེམས，citta, consciousness) and mental factors (སེམས་བྱུང，caitta, mental activities) afflictions, which will increase through association until the afflictions are abandoned. So, which afflictions are mutually associated and which are not? Desire (འདོད་ཆགས，rāga, strong desire) does not arise in association with anger (ཁོང་ཁྲོ，krodha, anger) and doubt, but other afflictions besides these two arise together in association. Similarly, anger does not associate with desire, pride (སྙེམས，māna, arrogance), and the three views, self-pride (ང་རྒྱལ，asmimāna, the pride of 'I am') does not associate with anger and doubt, and views are similar to this, doubt does not associate with desire, pride, and the three views, the remainder of those mentioned above and between them will associate with each other. The secondary afflictions (ཉེ་ཉོན，upakleśa, minor afflictions) such as wrath do not associate with each other. Ignorance is associated with all afflictions, this is mixed ignorance. Unmixed ignorance is merely the lack of understanding of the truths.

ས་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེས་པའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྨུགས་རྒོད་མ་དད་བག་མེད་ལེ་ལོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་དུ་རུང་ངོ་། །ཡང་ཚོར་བ་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་ཁམས་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་བདེ་དང་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པར་བདེ་བ་དང་། དེ་ཡན་ཆད་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་། ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པར་བདེ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་སུའང་ 22-1-51a དེ་གསུམ་དང་། གསུམ་པར་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས། བཞི་པ་ཡན་ཆད་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་ངོ་། །འཇིག་མཐར་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཏེ་ལྟ་བ་བཞི་ནི་ང་རྒྱལ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལོག་ལྟ་ནི་འདོད་པར་ཡིད་བདེ་མི་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་། གཟུགས་གཟུགས་མེད་ན་ཚོར་བ་གང་ཡོད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་པར་ཡིད་མི་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྡན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་པས་ས་གསུམ་ན་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྡན་ནོ། །མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་འདོད་པར་ཡིད་མི་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས། དེ་ཡན་ཆད་རང་སར་ཚོར་བ་གང་ཡོད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་དུ་རུང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱོད་པ་ཕྲག་དོག་ཁྲོ་བ་རྣམ་འཚེ་ཁོན་འཛིན་འཚིག་པ་རྣམས་ཡིད་མི་བདེ་དང་མཚུངས་ལྡན། སེར་སྣ་ཡིད་བདེ་དང་ལྡན། གཡོ་སྒྱུ་འཆབ་གཉིད་བཞི་ནི། ཡིད་བདེ་མི་བདེ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་རུང་། རྒྱགས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ནི་དེ་ཀུན་དང་ལྡན་རུང་ངོ་། །ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད་རྨུགས་རྒོད་བཞི་ནི་ཚོར་བ་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་རུང་ངོ་། །ཡང་རྣམ་ཤེས་གང་ 22-1-51b དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་ནི་འདོད་ཁམས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་རུང་ལ། ཆགས་རྨོངས་གཉིས་ནི་གཟུགས་ཁམས་ན་སྣ་ལྕེའི་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་དང་ངོ་། །ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་གསུམ་ནི་འདོད་པར་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མིན་ནོ། །ཁམས་གོང་མའི་ང་རྒྱལ་དང་ཆགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལའང་འཇུག

【現代漢語翻譯】唯有此地生。無慚和無愧與一切不善相應。掉舉、睡眠、不信、放逸、懈怠五者，與一切煩惱相應。又，與何種感受相應的方式是：貪慾與欲界至二禪之間的樂受、喜受、舍受三者相應。三禪與樂受相應，其上則與舍受相應。嗔恚與苦受、憂受、舍受三者相應。我慢在欲界與樂受、喜受、舍受三者相應，初禪和二禪中也與這三者相應，三禪中與樂受和舍受相應，四禪以上則只與舍受相應。有身見和邊見二者，以及四種見，應知與我慢相似。邪見在欲界與喜受、憂受、舍受三者相應，在色界和無色界中，與任何感受都相應。懷疑在欲界與憂受和舍受相應，在上面的兩個界中，與任何感受都相應。無明與一切煩惱相應，因此與三界中的任何感受都相應。不共無明在欲界與憂受和舍受相應，其上則與各自的感受相應。為什麼一切煩惱都可能與舍受相應呢？因為這些煩惱生起時，依賴於處於平常狀態的舍受而消退。後悔、嫉妒、憤怒、惱害、怨恨、憤恨都與憂受相應。慳吝與喜受相應。諂、誑、隱瞞、睡眠四者，可能與喜受和憂受二者相應。驕慢與樂受相應，而舍受則可能與所有這些相應。無慚、無愧、掉舉、睡眠四者，可能與五種感受相應。又，與何種識一同生起呢？貪、嗔、癡三者在欲界可能與六識聚相應，貪和癡二者在色界與除了鼻識和舌識之外的四識相應，在無色界則只與意識相應。我慢、見、疑三者在所有界中都只與意識相應。又，貪慾、嗔恚、我慢三者在欲界只緣於事物的一個方面而生起，並非普遍存在於一切事物。上界的我慢和貪慾也與此類似。其餘的煩惱則緣於一切事物。

【English Translation】 It arises only in that place. Shamelessness and lack of embarrassment are associated with all non-virtues. Agitation, sleep, disbelief, recklessness, and laziness are associated with all afflictions. Furthermore, the way they are associated with feelings is as follows: Attachment is associated with the three feelings of pleasure, joy, and equanimity from the desire realm up to the second dhyana. In the third dhyana, it is associated with pleasure, and above that, with equanimity. Anger is associated with the three feelings of suffering, displeasure, and equanimity. Pride in the desire realm is associated with the three feelings of pleasure, joy, and equanimity; in the first and second dhyanas as well, it is associated with these three; in the third, with pleasure and equanimity; and from the fourth dhyana upwards, only with equanimity. The two views of the extreme and the view of self, as well as the four views, should be understood as similar to pride. Wrong view in the desire realm is associated with the three feelings of joy, displeasure, and equanimity; in the form and formless realms, it is associated with whatever feeling there is. Doubt in the desire realm is associated with displeasure and equanimity; in the two upper realms, it is associated with whatever feeling there is. Ignorance is associated with all afflictions, and therefore with whatever feeling there is in the three realms. Non-mingling ignorance in the desire realm is associated with displeasure and equanimity; above that, it is associated with whatever feeling there is in its own place. Why can all afflictions be associated with equanimity? Because when these afflictions arise, they subside by relying on equanimity, which is in a normal state. Regret, jealousy, anger, harm, resentment, and indignation are all associated with displeasure. Stinginess is associated with joy. Flattery, deceit, concealment, and sleep can be associated with both joy and displeasure. Conceit is associated with pleasure, while equanimity can be associated with all of these. Shamelessness, lack of embarrassment, agitation, and sleep can be engaged with the five feelings. Furthermore, with which consciousness does it arise together? The three, attachment, anger, and ignorance, in the desire realm can be associated with the six aggregates of consciousness; the two, attachment and ignorance, in the form realm are associated with the four consciousnesses other than nose and tongue consciousness; and in the formless realm, only with mind consciousness. The three, pride, view, and doubt, in all realms are associated only with mind consciousness. Furthermore, the three, attachment, anger, and pride, in the desire realm arise only by focusing on one aspect of things, and are not universally present in all things. The pride and attachment of the upper realms are also similar to this. The remaining afflictions, however, are engaged with all things.

་རུང་ངོ་། །ཡང་ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ན། རྩ་ཉོན་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ཟག་པའི་ངོ་བོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཟག་པ་དང་འབྲེལ་བ། དེའི་བདག་རྐྱེན་མིག་སོགས་ཟག་པ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྟེན། ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཟག་པས་བཅིངས་པ། ཟག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དེའི་གནས་ངན་ལེན། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཟག་པའི་གཉེན་པོ་མིན་པར་ཟག་པ་དང་འཕྲོད་པའམ། ཡང་ན་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟག་པའི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་དྲུག་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ། ཀུན་སྦྱོར་དགུ་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་སྦྱོར་ཞེས་ 22-1-52a པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་བས་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་ཅིང་མི་དགེ་བ་བསྒྲུབས་པས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པའི་ཀུན་སྦྱོར་དང་། ལྟ་བ་འཇིག་མཐར་ལོག་གསུམ་ལ་ལྟ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ཞེས་དང་། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ལ་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་ཞེས་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣའི་ཀུན་སྦྱོར་ཏེ། དེ་རེ་རེས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བསྒྲིབས་ཏེ། ཆགས་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིབ་ཅིང་། ལྷག་མ་བདུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་བསྒྲིབ་ཅིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ང་རྒྱལ་གྱིས་འཇིག་ལྟའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། མ་རིག་པས་འཇིག་ལྟ་དེའི་གཞི་ཤེས་པ་དང་། ལྟ་བས་འགོག་པ་མངོན་བྱེད་ཤེས་པ་དང་། མཆོག་འཛིན་གྱིས་ལམ་ཡང་དག་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གིས་རྙེད་བཀུར་གྱི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། སེར་སྣས་ཡོ་བྱད་བསྙུང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བསྒྲིབས་ནས་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པས་འཁོར་བར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཐ་མའི་ཆ་དང་ 22-1-52b མཐུན་པའི་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་ནི། འཇིག་ལྟ། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ་འདོད་འདུན་གནོད་སེམས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཐ་མ་འདོད་ཁམས་པའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་འདོད་འདུན་དང་གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་ལ། ལྷག་མ་གསུམ་མ་སྤངས་ན་འདོད་ཁམས་པ་ལན་གཅིག་སྤངས་ཀྱང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྔ་སྤངས་ན་ཕྱིར་མི་འོང་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ཡང་འཇིག་ལྟ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུ

【現代漢語翻譯】如果將『有漏』分為六個方面：根本煩惱和近煩惱是有漏的自性；與它們同時生起的心和心所是有漏相關的；它們的增上緣，如眼等，是有漏的同分所依；三界的有漏善是有漏所束縛的；與有漏緊密相關的惡趣；與有漏相順應的是非有漏的對治，而是與有漏相合，或者緣於色等而生起煩惱，因此是有漏的所緣。與這六者相關的法就是有漏法。這些煩惱的差別相有九結（梵文：navasamyojanāni， नवसंयोजनानि，nava-saṃyojanāni，九種束縛）：隨順貪著的結是指三界的貪慾。由於貪慾，對三界不生厭離，不修善業，造作惡業，因此與後世的痛苦緊密相連。同樣，嗔恚、我慢、無明之結，以及將常見、斷見、邪見執為真實的見結，將戒禁取和見取二者執為殊勝的殊勝取結，以及疑、嫉妒、慳吝之結。每一個結都會因為造作惡業而導致後世的痛苦，因此稱為『結』。這些結會遮蔽解脫之道：貪慾會遮蔽輪迴的生起；嗔恚會遮蔽心的平靜；其餘七結共同遮蔽真如的證悟；具體來說，我慢會遮蔽對壞聚見的過患的認識，無明會遮蔽對壞聚見之基礎的認識，見會遮蔽對滅諦的證悟，殊勝取會遮蔽對正道的認識，疑會遮蔽對三寶功德的認識，嫉妒會遮蔽對利養恭敬之過患的認識，慳吝會遮蔽對資具惠施的認識。因此，由於不入于善業，而造作惡業，與輪迴緊密相連，所以稱為煩惱的遮蔽。還有與下分相應的五結（梵文：pañca orambhāgiyāni saṃyojanāni，पञ्चओरम्भागियानिसंयोजनानि，pañca-orambhāgiyāni-saṃyojanāni，五下分結）：壞聚見、戒禁取、殊勝取、疑、貪慾、嗔恚。這五結中，屬於三界之下的欲界眾生相續中才有的貪慾和嗔恚，使眾生無法超越欲界。如果未斷除其餘三結，即使斷除了一次欲界的煩惱，仍然會退轉。據說斷除這五結，就能成為不還果。此外，壞聚見、戒禁取、殊勝取、疑之結……

【English Translation】 If we divide 'with outflows' into six aspects: the root afflictions and near afflictions are the nature of outflows; the mind and mental factors that arise simultaneously with them are related to outflows; their dominant condition, such as the eyes, is the support of the same category as outflows; the virtuous deeds of the three realms that are with outflows are bound by outflows; the evil destinies that are closely related to outflows; what is in accordance with outflows is not the antidote to outflows, but is in harmony with outflows, or arises from afflictions by focusing on forms, etc., therefore it is the object of outflows. The dharmas related to these six are those with outflows. The specific categories of these afflictions include the nine fetters (Sanskrit: navasamyojanāni, नवसंयोजनानि, nava-saṃyojanāni, nine kinds of bondage): the fetter of attachment is the desire for the three realms. Because of this desire, one does not become disillusioned with the three realms, does not practice virtue, and engages in non-virtue, thus connecting oneself to suffering in future lives. Similarly, there are the fetters of anger, pride, ignorance, and the view fetters of clinging to views of annihilation, permanence and wrong views, the fetters of holding onto what is inferior as superior, the fetters of doubt, jealousy, and stinginess. Each of these, by engaging in non-virtue, causes suffering in future lives, hence they are called 'fetters'. These fetters obscure the path to liberation: attachment obscures birth in samsara; anger obscures the mind's ability to remain in equanimity; the remaining seven jointly obscure the seeing of suchness; specifically, pride obscures the knowledge of the faults of the view of self; ignorance obscures the knowledge of the basis of that view of self; views obscure the knowledge of the manifestation of cessation; holding onto what is inferior as superior obscures the knowledge of the correct path; doubt obscures the knowledge of the qualities of the Three Jewels; jealousy obscures the knowledge of the faults of gain and honor; and stinginess obscures the complete knowledge of the need to give away possessions. Therefore, by not engaging in virtue and engaging in non-virtue, one is closely connected to samsara, hence they are called the obscurations of afflictions. Furthermore, the five fetters corresponding to the lower part (Sanskrit: pañca orambhāgiyāni saṃyojanāni, पञ्चओरम्भागियानिसंयोजनानि, pañca-orambhāgiyāni-saṃyojanāni, five lower fetters) are: the view of self, clinging to ethical discipline and vows, holding onto what is inferior as superior, doubt, desire, and malice. Among these five, desire and malice, which are only present in the continuum of beings in the desire realm, the lowest of the three realms, prevent beings from transcending the desire realm. If the remaining three fetters are not abandoned, even if the afflictions of the desire realm are abandoned once, one will still regress. It is said that abandoning these five fetters will lead to becoming a non-returner. Furthermore, the fetters of the view of self, clinging to ethical discipline and vows, holding onto what is inferior as superior, and doubt...

ན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་པས། རྒྱུན་ཞུགས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི། དེ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་འདི་གསུམ་ལམ་འགྲོད་པ་ལ་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང་། ལམ་ནོར་བ་དང་། ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་གེགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ཀུན་སྦྱོར་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་འདི་གསུམ་སྤངས་ན་གཞན་ཡང་སྤང་བར་དོན་གྱིས་མཚོན་ནས་གསུངས་པའོ། །ཡང་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་སྤང་བས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། རྒོད་པ་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལྔའོ། །གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དྲུག་སྟེ། སྒྱུ་དང་གཡོ་དང་རྒྱགས་པ་དང་འཚིག་པ་དང་འཁོན་འཛིན་དང་རྣམ་འཚེ་སྟེ། འདི་དག་གང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱང་དྲི་མར་བྱེད་དོ། །ཡང་བག་ལ་ཉལ་བདུན་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ 22-1-53a ཉལ་དང་། ཁོང་ཁྲོའི་བག་ཉལ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་བག་ཉལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ཉལ་ཏེ། འདི་དག་སོ་སོའི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ལ་བག་ཉལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོའི་བག་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ཚངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་ང་རྒྱལ་མ་རིག་ལྟ་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་ཁེངས་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་རྨོངས་ནས་ལོག་པའི་ཐར་པ་དང་དེའི་ཐབས་ལ་རྟོག་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བརྒྱད་དེ། རྨུགས་གཉིད་རྒོད་འགྱོད་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །འདི་དག་གིས་ཞི་གནས་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་ཡང་སེམས་ལ་དཀྲིས་པར་བྱེད་པས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །ཡང་ཆུ་བོ་བཞི་ནི། འདོད་པའི་ཆུ་བོ་འདོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའམ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ཁམས་གོང་མའི་དེ་དང་། ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང་། མ་རིག་པའི་ཆུ་བོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞི་ལ་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་སོགས་བཞིར་བརྗོད་དོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས། བདག་ཏུ་སྨྲ་ 22-1-53b བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི་སྟེ། དང་པོས་ནི་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་བྱེད་ཅིང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་ནས་རབ་བྱུང་རྣམས་དང་རྩོད་པ་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཐ་དད་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་དང་། བཞི་པ་ལྟ་བའི་གནས་འཇིག་ལྟ་ལ་ཆགས་ནས་བདག་མེ

【現代漢語翻譯】如果斷除了三種結（kun sbyor），就會成為入流果（རྒྱུན་ཞུགས་，rgyun zhugs）』，這樣說的原因是：雖然並非入流果位者沒有需要斷除的，但這三種結就像是修行道路上的障礙，不想前進、走錯路、對道路產生懷疑等。因為它們是根本的結，所以說斷除了這三種，也就意味著斷除了其他的結。此外，『斷除與上界相應的五種結，就會成為阿羅漢（དགྲ་བཅོམ་པ་，dgra bcom pa）』，這五種結是：色界的貪慾、無色界的貪慾、掉舉、無明、我慢。還有六種煩惱垢染：虛偽、諂媚、驕慢、忿怒、怨恨、惱害。這些存在於誰的心相續中，也會使他的心相續受到染污。還有七種隨眠：欲貪隨眠、嗔恚隨眠、有貪隨眠，以及我慢、無明、見、疑的隨眠。這些各自與相應的惡趣處境相關聯，被稱為隨眠。也就是說，如果不斷除對慾望的追求，欲貪和嗔恚的隨眠就會增長。如果不斷除對存在的追求，有貪的隨眠就會增長。如果不斷除邪梵行，我慢、無明、見、疑的隨眠就會增長，因為僅僅滿足於少許的功德，對真理愚昧，執著于錯誤的解脫和解脫的方法，並且對佛陀的教法產生懷疑。八種纏縛：昏沉睡眠、掉舉、後悔、嫉妒、慳吝、無慚、無愧。這些即使在止觀和舍受的狀態下，也會反覆纏繞在心中，所以這樣說。還有四條河流：欲流（對慾望的追求所導致的慾望煩惱），有流（上界的煩惱），見流，無明流。同樣，這四種也被稱為四種系縛。四種取：欲取、見取、戒禁取、我語取。第一種是因為對慾望的過度執著，導致在家眾之間產生爭論，並執著于存在。第二種是因為執著于見解，導致出家眾之間產生爭論等。第三種是因為錯誤的戒律和苦行，導致外道之間互相爭論。第四種是因為執著于見解的處所，即壞滅見，而認為有我。 If one abandons the three samyojanas (ཀུན་སྦྱོར, kun sbyor), it is said that one becomes a Stream-enterer (རྒྱུན་ཞུགས་, rgyun zhugs). The reason for this is that, although those who are not Stream-enterers also have things to abandon, these three samyojanas are like obstacles on the path of practice, such as not wanting to proceed, taking the wrong path, and having doubts about the path. Because they are fundamental samyojanas, it is said that abandoning these three also implies abandoning the others. Furthermore, it is said that 'abandoning the five samyojanas corresponding to the higher realms, one becomes an Arhat (དགྲ་བཅོམ་པ་, dgra bcom pa).' These five are: desire for the form realm, desire for the formless realm, agitation, ignorance, and pride. There are also six stains of affliction: deceit, cunning, arrogance, anger, resentment, and malice. Whichever mindstream these are present in, they also stain that mindstream. There are also seven latent tendencies: the latent tendency of desire for sensual pleasures, the latent tendency of anger, the latent tendency of desire for existence, and similarly, the latent tendencies of pride, ignorance, views, and doubt. These are each associated with their corresponding unfortunate states and are called latent tendencies. That is to say, if one does not abandon the pursuit of desires, the latent tendencies of desire and anger will increase. If one does not abandon the pursuit of existence, the latent tendency of desire for existence will increase. If one does not abandon wrong asceticism, the latent tendencies of pride, ignorance, views, and doubt will increase, because one is content with only a small amount of merit, is ignorant of the truth, clings to wrong liberation and the means to it, and has doubts about the Buddha's teachings. The eight entanglements are: drowsiness, agitation, regret, jealousy, stinginess, shamelessness, and lack of embarrassment. These repeatedly entangle the mind even in states of calm abiding and equanimity, so it is said. There are also four rivers: the river of desire (the affliction of desire caused by the pursuit of desires), the river of existence (the afflictions of the higher realms), the river of views, and the river of ignorance. Similarly, these four are also referred to as the four bonds. The four kinds of grasping are: grasping at desire, grasping at views, grasping at ethics and vows, and grasping at the self. The first is because of excessive attachment to desire, which leads to disputes among householders and clinging to existence. The second is because of clinging to views, which leads to disputes among renunciates, and so on. The third is because of wrong ethics and vows, which leads to disputes among non-Buddhists. The fourth is because of clinging to the place of views, that is, the view of annihilation, and believing in a self.

【English Translation】 If one abandons the three samyojanas (ཀུན་སྦྱོར, kun sbyor), it is said that one becomes a Stream-enterer (རྒྱུན་ཞུགས་, rgyun zhugs). The reason for this is that, although those who are not Stream-enterers also have things to abandon, these three samyojanas are like obstacles on the path of practice, such as not wanting to proceed, taking the wrong path, and having doubts about the path. Because they are fundamental samyojanas, it is said that abandoning these three also implies abandoning the others. Furthermore, it is said that 'abandoning the five samyojanas corresponding to the higher realms, one becomes an Arhat (དགྲ་བཅོམ་པ་, dgra bcom pa).' These five are: desire for the form realm, desire for the formless realm, agitation, ignorance, and pride. There are also six stains of affliction: deceit, cunning, arrogance, anger, resentment, and malice. Whichever mindstream these are present in, they also stain that mindstream. There are also seven latent tendencies: the latent tendency of desire for sensual pleasures, the latent tendency of anger, the latent tendency of desire for existence, and similarly, the latent tendencies of pride, ignorance, views, and doubt. These are each associated with their corresponding unfortunate states and are called latent tendencies. That is to say, if one does not abandon the pursuit of desires, the latent tendencies of desire and anger will increase. If one does not abandon the pursuit of existence, the latent tendency of desire for existence will increase. If one does not abandon wrong asceticism, the latent tendencies of pride, ignorance, views, and doubt will increase, because one is content with only a small amount of merit, is ignorant of the truth, clings to wrong liberation and the means to it, and has doubts about the Buddha's teachings. The eight entanglements are: drowsiness, agitation, regret, jealousy, stinginess, shamelessness, and lack of embarrassment. These repeatedly entangle the mind even in states of calm abiding and equanimity, so it is said. There are also four rivers: the river of desire (the affliction of desire caused by the pursuit of desires), the river of existence (the afflictions of the higher realms), the river of views, and the river of ignorance. Similarly, these four are also referred to as the four bonds. The four kinds of grasping are: grasping at desire, grasping at views, grasping at ethics and vows, and grasping at the self. The first is because of excessive attachment to desire, which leads to disputes among householders and clinging to existence. The second is because of clinging to views, which leads to disputes among renunciates, and so on. The third is because of wrong ethics and vows, which leads to disputes among non-Buddhists. The fourth is because of clinging to the place of views, that is, the view of annihilation, and believing in a self.

ད་སྨྲ་བ་དང་རྩོད་པ་སོགས་བྱེད་པའོ། །མདུད་པ་བཞི་སྟེ། བརྣབ་སེམས། གནོད་སེམས། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན། འདི་བདེན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ། དེ་རེ་རེའི་མཐར། ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་བཞི་པོ་དེས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མདུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཡེངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ནི། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་རྒྱུས་གཡེངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པ་ལེགས་པར་མི་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མིན་པར་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་གཉིད་དང་། རྒོད་འགྱོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་འདི་དག་གིས་གོང་གི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་འདོད་པའི་དུས་དང་། ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་སྒྲུབ་པའི་དུས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང་། 22-1-54a བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །རྨུགས་གཉིད་གཉིས། རྒོད་འགྱོད་གཉིས་བྱ་བ་མཚུངས་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ལ་རང་རྒྱུད་བཅིངས་པས་འཆིང་བ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ། ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ། གཏི་མུག་གི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། འོག་མ་རྣམས་སུའང་དེ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྔོན་གོམས་པས་ད་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་མ་སྤངས་པར་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་འབྲལ་བར་དཀའ་བའི་ཐ་བ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་གསུམ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་དྲི་མ་གསུམ་དང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་རིང་པོར་སྐྱེ་འཆི་མྱོང་བས་སྡིག་པ་གསུམ་དང་། དེ་དག་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་མཆོག་གསུམ་དང་བདེན་བཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཟུག་རྔུ་གསུམ་དང་། དེ་དག་གིས་འཁོན་དང་འཇིགས་པ་དང་གཡེང་བ་མང་བར་གནས་པར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལྕི་ཡང་སོགས་གསུམ་དང་། ཡང་དེ་དག་གིས་སྒོ་གསུམ་ལོག་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ཉེས་སྤྱོད་གསུམ་དང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པས་ཕོངས་པས་ན་ཕོང་བ་གསུམ་དང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་ཡོངས་གདུང་གསུམ་དང་། དེ་དག་གིས་སྲིད་པའི་ནགས་སུ་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ལེན་པས་ནགས་སྦྱོར་གསུམ་དང་། ཐར་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པས་གེགས་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་འཁྲུགས་པ་གསུམ་དང་། 22-1-54b འཐབ་པ་གསུམ་དང་། དུག་གསུམ་དང་། རིམས་ནད་གསུམ་ཞེས་སོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཟག་པ་གསུམ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་ཏེ། རྣམ་པར་འཕྲོ་ཞིང་ཟག་པར་བྱེད་པ་འདོད་པའི་ཟག་པ། མཉམ་བཞག་

【現代漢語翻譯】現在是說話和爭論的時候。有四種結：貪心、嗔恨心、執著于戒律和苦行（認為它們是至上的），執著于『這是真理』並顯現出強烈的依戀。在每一種結的後面加上『身體的結』，這四個結阻礙了平靜的心和身體的自然狀態，因此被稱為結。例如，導致分心的四個因素是：被微不足道的瑣事分心，同樣地，未能充分進行辯論，因嚴厲的戒律和苦行而受苦，以及通過不正當的方式思考知識而使心分心。有五種障礙：對慾望的渴望、嗔恨心、昏沉睡眠、掉舉後悔和懷疑。這些障礙按照上述順序，在想要出家的時候，在努力精進的時候，在修習止的時候，在專注心的時候，以及在舍的時候，會阻止人們進入善的一面。昏沉和睡眠是兩種，掉舉和後悔是兩種，因為它們的作用相似，所以被歸為一種。此外，貪慾、嗔恨和愚癡這三種煩惱，因為它們束縛著自己的心，所以也被稱為三種束縛：貪慾的束縛、嗔恨的束縛、愚癡的束縛。下面的情況也應該這樣理解。由於過去的習慣，現在仍然在做，並且沒有放棄，使得心變得不靈活且難以分離，這也被稱為三種垢。同樣地，這三種煩惱，由於不守戒律而成為三種污垢；依賴於它們，長期經歷生死輪迴，成為三種罪惡；由於它們在輪迴中流轉，並且對三寶（佛、法、僧）和四諦（苦、集、滅、道）產生懷疑，成為三種刺；由於它們導致怨恨、恐懼和分心增多，成為貪慾的輕重等三種負擔；此外，它們導致身口意三門的不正行為，成為三種惡行；依賴於它們，因慾望而貧困，成為三種貧困；依賴於它們，身心完全被折磨，成為三種折磨；由於它們在有生命的森林中獲得各種各樣的生命，成為三種森林結合；因為它們成為解脫的障礙，成為三種障礙；同樣地，三種衝突，三種爭鬥，三種毒，三種疾病等等。此外，還有三種漏洞：當沒有保持平靜時，在慾望的領域中，心向外看，散亂並導致漏洞，這是慾望的漏洞。保持平靜

【English Translation】 Now is the time for speaking and arguing. There are four knots: covetousness, malice, holding to precepts and asceticism (thinking they are supreme), holding to 'this is the truth' and manifesting strong attachment. After each of these knots, adding 'knot of the body,' these four knots obstruct the peaceful mind and the natural state of the body, therefore they are called knots. For example, the four factors that cause distraction are: being distracted by trivial matters, similarly, failing to properly conduct debates, suffering from harsh precepts and asceticism, and distracting the mind by thinking about knowledge in an improper way. There are five obscurations: longing for desire, malice, torpor and sleepiness, excitement and regret, and doubt. These obscurations, in the order mentioned above, when one wants to renounce, when striving to accomplish diligence, when practicing tranquility, when focusing the mind, and when in equanimity, prevent one from entering the side of virtue. Torpor and sleepiness are two, excitement and regret are two, because their functions are similar, they are counted as one. Furthermore, the three poisons of desire, hatred, and ignorance, because they bind one's own mind, are also called three bonds: the bond of desire, the bond of hatred, the bond of ignorance. The following cases should also be understood in the same way. Due to past habits, one still practices now, and without abandoning them, the mind becomes inflexible and difficult to separate from, this is also called three taints. Similarly, these three afflictions, due to immoral conduct, become three stains; relying on them, experiencing birth and death for a long time, become three sins; because they revolve in samsara and doubt the Three Jewels (Buddha, Dharma, Sangha) and the Four Noble Truths (suffering, origin, cessation, path), become three thorns; because they cause resentment, fear, and distraction to increase, become three burdens such as the lightness and heaviness of desire; furthermore, they cause the three doors (body, speech, and mind) to be practiced wrongly, become three misdeeds; relying on them, being impoverished by desire, become three impoverishments; relying on them, body and mind are completely tormented, become three torments; because they take various kinds of births in the forest of existence, become three forest combinations; because they become obstacles to liberation, become three obstacles; similarly, three conflicts, three fights, three poisons, three diseases, and so on. Furthermore, there are three outflows: when not maintaining calmness, in the realm of desire, the mind looks outward, scatters, and causes outflows, this is the outflow of desire. Maintaining calmness

གི་ས་པ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་སེམས་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་ཟག་པ་སྲིད་པའི་ཟག་པ། ཟག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་གི་ཁོང་ཁྲོ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་མེད་ལ། གཞན་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། །ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་བྱར་གྱུར་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། མཐོང་ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ལམ་བདེན་བཞི་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་བཞི་དང་། དེ་སྟེང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དང་བཅས་ཏེ་རིས་ལྔར་དབྱེ་བ་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་སྡུག་བདེན་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་འཇིག་མཐར་ལོག་གསུམ་མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་དངོས་སུ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཟག་བཅས་འབྲས་གྱུར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བདག་མེད་ཅིང་རྟག་ཆད་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ལ། རྨོངས་ནས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་འ བྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། བདེན་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་མཆོག་འཛིན་ 22-1-55a གཉིས་ཏེ་བཞི་ནི། ལོག་པ་ལ་ལོག་ཞུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་སོགས་ལོག་པ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་དུ་བྱེད་ལ། དེའི་ལྟ་བ་དང་། ཐབས་མིན་པ་ལ་ཡང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་ནི་དབང་གིས་ལོག་ཞུགས་ཏེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་རང་མི་མཐུན་པ་ལ་ཁྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་མི་ལྟ་ལ། དེའི་དབང་གིས་བདག་དེ་རྟག་ཆད་དུ་མི་འཛིན་ཞིང་། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མིན་པས་དེའི་མཆོག་འཛིན་ཀྱང་མི་འབྱུང་ལ། དེ་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་བདུན་སྤང་བར་བཞེད། འགོག་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བདུན་ནོ། །ལམ་བདེན་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ལ་བདུན་པོའི་སྟེང་དུ་ལམ་ལོག་པ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་འདིས་སྤང་བྱ་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཀྱང་སྤང་བྱར་འདོད་པས་བརྒྱད་དུ་བརྗོད་དོ། །འགོག་ལམ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ཡང་དངོས་སུ་ལོག་ཞུགས་ཡོད་དེ་འགོག་ལམ་དེ་ལ་སྐྲག་ནས་སྡང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་བདག་ལྟའི་དབང་གིས་སྐྲག་ཅིང་སྡང་བར་འདྲའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པར་མཐོང་སྤང་སོ་གཉིས། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་ཉེར་བརྒྱད་ཉེར་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་ན་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་གྱ་བརྒྱད། འདོད་པ་ན་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ 22-1-55b ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་བཞི་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་རེ་གསུམ་རེ་ཡོད་པས། ཁྱོན

【現代漢語翻譯】在色界和無色界這兩個上界中，觀察內心，存在著煩惱。這兩種煩惱的根本是無明的煩惱，總共有三種說法。這些煩惱中，嗔恚在上界二界中不存在，而其他的煩惱在三界中都存在。三界中存在的煩惱，有多少是通過見道和修道之路所要斷除的呢？在見道時，通過證悟苦、集、滅、道四聖諦，有四種需要斷除的。在此基礎上，加上修道所要斷除的，可以分為五類。在欲界中，通過證悟苦諦所要斷除的有五種見和五種非見，共計十種。也就是說，壞聚見、邊見、邪見、戒禁取見、疑見這五種是直接錯誤地執著于苦諦的自性。因為愚昧地認為這個由煩惱和業產生的、作為果報的、不斷取受的蘊（skandha，蘊）是我，或者認為是常或斷，或者認為沒有因果，或者對真理產生懷疑。貪慾、我慢和兩種執取（即見取和戒禁取）這四種，被稱為隨順於錯誤的執著，因為對無我的我和法執著，並且對此產生貪戀和傲慢，並且將錯誤的見解和方法執為殊勝。嗔恚是由於受到（我執等）影響而產生的錯誤執著，因為受到我執等的影響，會對與自己不一致的事物產生嗔恨。通過證悟集諦所要斷除的，不會將作為因的蘊執著為我，也不會因此執著於我是常或斷。僅僅是作為因的集蘊，不會以非正道的戒律和苦行來執為殊勝，除了這三種之外，其餘七種都會被斷除。證悟滅諦也是如此，有七種需要斷除。通過證悟道諦所要斷除的，在這七種的基礎上，加上將錯誤的道路執著為正確的道路，因此也需要斷除戒律和苦行之上的殊勝執著，所以說是八種。對於滅道，也有人說嗔恚是直接的錯誤執著，因為害怕滅道而產生憎恨，但我覺得這似乎是受到我執的影響而產生的恐懼和憎恨。這樣看來，在欲界中有三十二種見道所斷除的煩惱。在上界二界中，因為沒有嗔恚，所以各有二十八種。因此，三界中總共有八十八種見道所斷除的煩惱。在欲界中，修道所要斷除的有貪慾、嗔恚、我慢和無明四種。在上界二界中，除了嗔恚之外，各有三種，所以總共有……

【English Translation】 In the two upper realms of the Form Realm and the Formless Realm, observing the mind, there are afflictions. The root of these two afflictions is the affliction of ignorance, and there are three ways of saying it. Among these afflictions, anger does not exist in the two upper realms, while other afflictions exist in all three realms. Among the afflictions that exist in the three realms, how many are to be eliminated through the paths of seeing and meditation? In the path of seeing, by realizing the Four Noble Truths of suffering, origin, cessation, and path, there are four to be eliminated. On this basis, adding what is to be eliminated by the path of meditation, it can be divided into five categories. In the Desire Realm, by seeing the truth of suffering, there are five views and five non-views to be eliminated, a total of ten. That is to say, the five—Satkayadrishti (藏文：འཇིག་མཐར་ལོག་，梵文天城體：सत्कायदृष्टि，梵文羅馬擬音：satkāyadṛṣṭi，漢語字面意思：壞聚見), Antagrahadrishti (藏文：ལོག་，梵文天城體：अन्तग्राहदृष्टि，梵文羅馬擬音：antagrāhadṛṣṭi，漢語字面意思：邊見), Mithyadrishti (藏文：གསུམ་，梵文天城體：मिथ्यादृष्टि，梵文羅馬擬音：mithyādṛṣṭi，漢語字面意思：邪見), Silavrataparamarsha (藏文：མ་རིག་，梵文天城體：शीलव्रतपरामर्श，梵文羅馬擬音：śīlavrataparāmarśa，漢語字面意思：戒禁取見), and Vichikitsa (藏文：ཐེ་ཚོམ་，梵文天城體：विचिकित्सा，梵文羅馬擬音：vicikitsā，漢語字面意思：疑見)—are directly and wrongly attached to the nature of the truth of suffering. Because of ignorance, one considers this aggregate (skandha) produced by afflictions and karma, which is the result, and is constantly being taken, as 'I', or as permanent or impermanent, or thinks there is no cause and effect, or doubts the truth. Greed, pride, and the two kinds of clinging (view clinging and moral discipline clinging) are called following wrong attachments, because they cling to the self and dharma that are without self-nature, and become attached and arrogant to them, and regard wrong views and methods as superior. Anger is a wrong attachment caused by influence, because due to the influence of self-attachment, anger arises towards things that are inconsistent with oneself. By seeing the truth of origin, one will not cling to the aggregates that are the cause as 'I', nor will one cling to 'I' as permanent or impermanent. Merely the aggregates of origin as the cause will not regard non-rightful precepts and asceticism as superior, and except for these three, the remaining seven will be eliminated. It is the same with seeing the truth of cessation, there are seven to be eliminated. By seeing the truth of the path, on top of these seven, adding the clinging to the wrong path as the right path, therefore, the superior clinging to precepts and asceticism also needs to be eliminated, so it is said to be eight. Regarding cessation and path, some say that anger is also a direct wrong attachment, because one fears and hates cessation and path, but I think this seems to be fear and hatred caused by the influence of self-attachment. In this way, in the Desire Realm, there are thirty-two afflictions to be eliminated by the path of seeing. In the two upper realms, because there is no anger, there are twenty-eight each. Therefore, in the three realms, there are a total of eighty-eight afflictions to be eliminated by the path of seeing. In the Desire Realm, the afflictions to be eliminated by the path of meditation are greed, anger, pride, and ignorance. In the two upper realms, except for anger, there are three each, so there are a total of...

་བསྡོམས་ན་སྒོམ་སྤང་བཅུའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པར་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་ཆར་བསྡོམས་པས་སོ་དྲུག །གཟུགས་ཁམས་ན་སོ་གཅིག་གཟུགས་མེད་ན་ཡང་སོ་གཅིག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་བསྡོམ་ན་དགུ་བཅུ་གོ་བརྒྱད་དུ་ཡོད་པ་མཛོད་ཀྱི་ལུགས་སོ། །མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ན། ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་སྟེ་བཅུ་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་བདེན་བཞི་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། གཞི་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། རྟག་ཆད་དུ་ལྟ་བ་དང་། འདག་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་མིན་པའི་ལམ་ལ་མཆོག་འཛིན་ཡོད་པས་སོ་སོའི་བདེན་པ་མཐོང་བས་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་བཞེད་དེ་དོན་ལ་དེ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པར་མཐོང་སྤང་བཞི་བཅུ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་སོ་དྲུག་པ་ཚན་གཉིས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྒོམ་སྤང་ལ་འཇིག་མཐར་གཉིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཡོད་པས་འདོད་ཆགས་སོགས་གོང་གི་སྒོམ་སྤང་བཞི་བཅས་འདོད་པ་ན་སྒོམ་སྤང་དྲུག །གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་ལྔ་རེ་ལྔ་རེ་སྟེ་ཁྱོན་སྒོམ་སྤང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་དོ། །མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱ་དེ་དག་ཁམས་དང་སའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སྒོམ་སྤང་ལ་ཁམས་དང་ས་དང་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་འདོད་པར་ 22-1-56a སྒོམ་སྤང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་ནང་གསེས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་སྐོར་དགུས་ཕྱེ་བས་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་བསམ་གཟུགས་ཀྱིས་བརྒྱད་པོ་རེ་རེར་ཡང་སྐོར་དགུར་ཕྱེ་ནས། དེ་རྣམས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་ལྔ་རེ་བརྩིས་པས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། འདོད་པ་དང་བསྡོམས་པས་ཁམས་གསུམ་ན་སྒོམ་སྤང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཡང་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་ནང་གསེས་དགུ་རེར་ཕྱེ་བས་གྱ་གཅིག་ལ་སྒོམ་སྤང་ལྔ་རེ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པས་གྱ་གཅིག་པ་ཚན་ལྔ་བཞི་བརྒྱ་དང་ལྔ། དེ་སྟེང་འདོད་པའི་ས་དགུའི་ཁོང་ཁྲོ་དགུ་བསྣན་པས་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་སྟེ་རྩི་ལུགས་ཙམ་མ་གཏོགས་སྔར་དང་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལས་མཛོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་བྱས་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་རིས་ལྔ་ཆར་བསྡོམས་པ་གོ་བརྒྱད་པོའི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་སྤང་བྱ་ལ་གོང་བཤད་ཀུན་དཀྲིས་བརྒྱད་ལ་ཁྲོ་བ་དང་འཆབ་པ་བཅས་ཀུན་དཀྲིས་བཅུར་བྱས་པ་བསྣན་ནས་སྤང་བྱ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་ལ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཟག་པ་གསུམ་དང་། ཆུ་བོ་བཞི་དང་། སྦྱོར་བ་བཞི་དང་། ཉེར་ལེན་བཞིར་དབྱེ་བ་ལས། དང་པོ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མ་རིག་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བའོ། །དེའི་ལྷག་མ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཞེ་གཅིག །ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཉེར་དྲུག་ཚན་གཉིས་ཏེ་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ལྔ་བཅུ་ང་

【現代漢語翻譯】總而言之，有十種修斷（sgom spang）。這樣，如果將欲界需要斷除的五類煩惱加起來，總共有三十六種。色界有三十一種，無色界也有三十一種。因此，按照《俱舍論》的觀點，三界需要斷除的煩惱總共有九十八種。按照《成唯識論》的觀點，五見和五非見，這十種都無差別地適用於四聖諦。因為在這些基礎上，存在著視其為我、視其為常斷、執非解脫之道的道為殊勝的觀點，所以認為通過各自證悟真諦來斷除它們是沒有區別的，而實際上也是如此。如果按照這種觀點，欲界有四十種見斷煩惱。在上面的兩個界中，由於沒有嗔恚，所以有兩個三十六種。因此，三界共有112種見斷煩惱。在修斷方面，由於有俱生的有身見和邊見，加上前面提到的欲界的四種修斷煩惱，欲界共有六種修斷煩惱。在上面的兩個界中，由於沒有嗔恚，所以各有五種，總共有十六種修斷煩惱。如果從界和地的角度來區分這些見斷和修斷的煩惱，就會有很多種。此外，如果從界、地和相的角度來詳細區分修斷煩惱，那麼在欲界，將修斷分為小、中、大三類，每類又分為三類，總共分為九組，因此有五十四種。同樣，對於色界和無色界的八種煩惱，每種也分為九組。在這些煩惱中，除了嗔恚之外，每種都有五種，因此有三百六十種。加上欲界的，三界共有四百一十四種修斷煩惱。此外，將三界的九地分為九個小類，總共分為八十一個，每類都有五種修斷煩惱，因此總共有八十一個五倍，即四百零五種。再加上欲界的九地的九種嗔恚，總共是四百一十四種。這只是一種計算方式，實際上與之前的觀點相同。此外，按照《俱舍論》的觀點，在三界需要斷除的五類煩惱總共九十八種的基礎上，加上欲界需要斷除的上述八種纏，以及嗔恚和覆藏，總共有十種纏，因此將需要斷除的煩惱總數加起來，總共有108種。根據需要，將它們分為三漏、四瀑流、四縛和四取。首先，三界的十五種無明被稱為無明漏，是所有煩惱的根源。其餘的欲漏有四十一種。在上面的兩個界中，有兩個二十六種，即五十五種有漏。

【English Translation】 In summary, there are ten types of afflictions to be abandoned through meditation (sgom spang). Thus, if we add up the five categories of afflictions to be abandoned in the desire realm, there are a total of thirty-six. In the form realm, there are thirty-one, and in the formless realm, there are also thirty-one. Therefore, according to the Abhidharmakosha's view, the total number of afflictions to be abandoned in the three realms is ninety-eight. According to the Abhidharmasamuccaya, the five views and five non-views, all ten of these apply to the Four Noble Truths without distinction. Because on these bases, there are views of seeing them as self, seeing them as permanent or impermanent, and holding paths that are not causes of liberation as supreme, it is considered that abandoning them through realizing the truths individually is without distinction, and in reality, it is so. If we follow this view, there are forty afflictions to be abandoned through seeing in the desire realm. In the two upper realms, since there is no anger, there are two sets of thirty-six. Therefore, there are 112 afflictions to be abandoned through seeing in the three realms. In terms of afflictions to be abandoned through meditation, since there are also innate views of self and extremes, plus the four afflictions to be abandoned through meditation mentioned earlier in the desire realm, there are six afflictions to be abandoned through meditation in the desire realm. In the two upper realms, since there is no anger, there are five each, totaling sixteen afflictions to be abandoned through meditation. If we differentiate these afflictions to be abandoned through seeing and meditation from the perspective of realms and grounds, there will be many types. Furthermore, if we elaborate on the afflictions to be abandoned through meditation from the perspective of realms, grounds, and aspects, then in the desire realm, dividing the afflictions to be abandoned through meditation into small, medium, and large categories, each further divided into three, totaling nine groups, there are fifty-four types. Similarly, for each of the eight afflictions in the form and formless realms, each is also divided into nine groups. Among these, counting five for each except for anger, there are three hundred and sixty. Adding the desire realm, there are four hundred and fourteen afflictions to be abandoned through meditation in the three realms. Furthermore, dividing the nine grounds of the three realms into nine subcategories, totaling eighty-one, with five afflictions to be abandoned through meditation in each, there are eighty-one sets of five, totaling four hundred and five. Adding the nine instances of anger in the nine grounds of the desire realm, there are four hundred and fourteen, which is just a way of calculating, but the meaning is the same as before. Furthermore, according to the Abhidharmakosha's view, based on the ninety-eight afflictions to be abandoned in the three realms, adding the aforementioned eight entanglements to be abandoned in the desire realm, plus anger and concealment, totaling ten entanglements, and then adding up all those afflictions to be abandoned, there are a total of 108. Depending on the need, they are divided into three outflows, four floods, four bonds, and four grasps. First, the fifteen types of ignorance in the three realms are called the outflow of ignorance, which is the root of all afflictions. The remaining outflows of desire are forty-one. In the two upper realms, there are two sets of twenty-six, totaling fifty-five outflows of existence.

གཉིས་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་གིས་ 22-1-56b སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་པའི་བར་གྱི་སྲིད་པར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨའི་སྒོ་ནས་ཟག་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུ་བོ་བཞི་ནི་མ་རིག་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་ཡང་ཟེར་ལ། སྦྱོར་བ་ཡང་ཟེར་རོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་སོ་དྲུག་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ལྷག་མ་འདོད་པའི་ཆུ་བོའམ་སྦྱོར་བ་ཉེར་དགུ། སྲིད་པའི་ཆུར་སྦྱོར་ཉེར་བརྒྱད་ཡོད་དེ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་འཁྱེར་ཞིང་གནས་མིན་དུ་སྦྱོར་བའི་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་ལྟ་བ་རྣམས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་འདི་དག་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་འཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་བོ་དང་། འཁོར་བའི་འདམ་དུ་རྣམ་ཤེས་སྦྱར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིར་དབྱེ་བ་ལ། མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ཙམ་གྲོགས་མེད་རྐྱང་པས་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མིན་ཕྱིར་ཚུར་བསྲེས། ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དེས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སོ་བཞི། སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སོ་བརྒྱད། ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སུམ་ཅུ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དྲུག་གོ། །དེ་དག་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ 22-1-57a བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དགོས་པའི་དབང་གིས་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པ་གོང་མའི་ལུགས་གཞིར་བཞག་ནས་གོང་ལྟར་དབྱེ་བར་འདོད་ན། མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱ་བརྒྱ་ཉེར་བརྒྱད་ལ་འདོད་པར་ཀུན་དཀྲིས་བཅུ་བསྣན་ཏེ་བརྒྱ་དང་སོ་བརྒྱད་འབྱུང་བ་དེ་ལས། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་བཅོ་ལྔ། འདོད་པའི་ཟག་པ་ང་གཅིག །སྲིད་པའི་ཟག་པ་དོན་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། མ་རིག་པའི་ཆུ་སྦྱོར་བཅོ་ལྔ། ལྟ་བའི་ཆུ་སྦྱོར་རེ་དྲུག །འདོད་པའི་ཆུ་སྦྱོར་ཉེར་དགུ། སྲིད་པའི་ཆུ་སྦྱོར་ཉེར་བརྒྱད། འདོད་པ་ཉེར་ལེན་སོ་བཞི། སྲིད་པ་ཉེར་ལེན་སོ་བརྒྱད། ལྟ་བ་ཉེར་ལེན་ང་བཞི། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བརྟགས་རྣམས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། ཞེན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལྟ་བའི་གནས་དང་། ལྟ་བ་དེ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་གང་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་བ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དང་། ངན་སོང་བའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བ

【現代漢語翻譯】有兩種。這些煩惱從有頂天到無間地獄之間的有中，通過六處生門流出，因此稱為『漏』（Zagpa）。四條河流是十五種無明，也稱為無明之河，也稱為『結合』（Sbyorwa）。將三界的三十六種見解分開，稱為『見解之河』和『結合』。其餘的是『欲之河』或『結合』二十九種，『有之河』或『結合』二十八種。因為它們攜帶眾生並將其結合到非處，所以在此處將見解分開。這些將眾生持續不斷地帶到有之大海，因此稱為『河流』；將意識結合到輪迴的泥潭中，因此稱為『結合』。再次，分為四種『近取』（Nye bar lenpa）。不混合的純粹無明，因為沒有伴侶，所以不近取欲界和色界的生，因此混合在一起。以『見解』（Ltawa）、『戒律』（Tsulkhrims）和『苦行』（brtul zhugs）為最勝執著，是因為顛倒的見解和邪惡的苦行欺騙了在家眾和出家眾，所以分開。欲近取三十四種，有近取三十八種，三界見近取三十種，戒律和苦行最勝執取近取六種。這些是取有之生的原因，因此稱為『近取』，這是根據所化眾生的想法，根據需要而作的區分。如果以《阿毗達磨》的上品為基礎，想要如上區分，那麼見道和修道所斷的一百二十八種煩惱，加上欲界的十種遍行煩惱，共一百三十八種。其中，無明漏十五種，欲漏五十一種，有漏七十二種。無明之河或結合十五種，見解之河或結合六十六種，欲之河或結合二十九種，有之河或結合二十八種。欲近取三十四種，有近取三十八種，見近取五十四種，戒律和苦行最勝執取近取十二種。其中，見道所斷是遍計所執的煩惱，即對真實義產生顛倒妄想的煩惱見，以及對見解的執著、懷疑、見處，以及與見解相關的邪見和隨煩惱，以及由見解所引發的身語業，以及惡趣的蘊、界、處，都是見道所斷。

【English Translation】 There are two. These afflictions flow out from the realm of existence, from the peak of existence to the Avīci hell, through the six entrances of birth, hence they are called 'outflows' (Zagpa). The four rivers are the fifteen kinds of ignorance, also called the river of ignorance, and also called 'bonds' (Sbyorwa). Separating the thirty-six views of the three realms is called the 'river of views' and 'bonds'. The remainder are the 'river of desire' or 'bonds', twenty-nine kinds, and the 'river of existence' or 'bonds', twenty-eight kinds. Because they carry beings and bind them to non-places, the views are separated here. These continuously carry beings to the ocean of existence, hence they are called 'rivers'; they bind consciousness to the mire of samsara, hence they are called 'bonds'. Again, dividing into four 'appropriations' (Nye bar lenpa). Pure ignorance that is not mixed, because it has no companion, does not appropriate the births of the desire realm and the form realm, hence they are mixed together. Taking 'views' (Ltawa), 'ethics' (Tsulkhrims), and 'asceticism' (brtul zhugs) as supreme attachments, because the inverted views and evil asceticism deceive householders and renunciants, they are separated. Desire appropriation is thirty-four kinds, existence appropriation is thirty-eight kinds, views of the three realms appropriation is thirty kinds, ethics and asceticism supreme attachment appropriation is six kinds. These are the causes for taking the birth of existence, hence they are called 'appropriations', which are distinctions made according to the thoughts of the beings to be tamed, according to need. If one wants to distinguish as above, based on the system of the Higher Abhidharma, then the one hundred and twenty-eight afflictions to be abandoned by the path of seeing and the path of cultivation, plus the ten pervasive afflictions of the desire realm, total one hundred and thirty-eight. Among them, there are fifteen outflows of ignorance, fifty-one outflows of desire, and seventy-two outflows of existence. There are fifteen rivers or bonds of ignorance, sixty-six rivers or bonds of views, twenty-nine rivers or bonds of desire, and twenty-eight rivers or bonds of existence. There are thirty-four appropriations of desire, thirty-eight appropriations of existence, fifty-four appropriations of views, and twelve appropriations of ethics and asceticism supreme attachment. Among them, what is abandoned by the path of seeing are the afflictions that are conceptually constructed, that is, the afflictions of views that misconceive the true meaning, as well as attachment to views, doubt, the basis of views, and whatever wrong views and secondary afflictions are related to those views, as well as the physical and verbal actions motivated by those views, and the aggregates, elements, and sources of the lower realms, are abandoned by the path of seeing.

ྱ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཞིག་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན་པ་རྣམས་སོ། །སྤང་བྱ་མིན་པ་ནི་ཟག་མེད་དོ། །ཇི་ 22-1-57b ལྟར་སྤོང་ན་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་གཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་ཉེས་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་དུ་མི་ལེན་པར་བྱས་པས། ནམ་ཞིག་གཉེན་པོའི་ལམ་ཐོབ་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་གནས་ངན་ལེན་རྩད་ནས་བཅོམ་སྟེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་ལ་སྤང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། མི་རྟག་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་མཐར་ཐུག་སྟེ་ཡིད་བྱེད་དེས་སྣང་བས་མུན་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྤྱིར་གཉེན་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཟག་བཅས་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བའོ། །སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་བར་ཆད་མེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །གཞིའམ་རྟེན་གྱི་གཉེན་པོ་ནི། རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དེའི་གོང་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཀུན་བཏུས་ལྟར་ཏེ་མཛོད་ན་འཆད་ཚུལ་གཞན་ཡོད་དོ། །ཐག་བསྲིང་བ་ལ་བཞི་སྟེ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཐག་བསྲིང་བ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་མ་འདྲེས་ཤིང་རིང་བར་གྱུར་པས་སོགས་འབྱུང་བ་བཞི་ལྟ་བུ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འཆལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུ། ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་པས་རིང་བ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ། དུས་ཀྱིས་རིང་བ་འདས་མ་འོངས་ 22-1-58a ལྟ་བུའོ། །སྤང་བྱ་སྤང་བའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་ཤེས་དགུ་སྟེ། འདོད་པའི་སྡུག་ཀུན་གྱི་སྤང་བྱ་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཅིག །འགོག་ལམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གཉིས་ཏེ་གསུམ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་གསུམ་སྟེ་དྲུག་ནི་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་སྤངས་པའི་ཡོངས་ཤེས། གཟུགས་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས། ཟག་པ་ཀུན་ཟད་པའི་ཡོངས་ཤེས་གསུམ་ནི་སྒོམ་སྤང་སྤང་བའི་འབྲས་བུའོ། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དེ་དག་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། རབ་སྐྱེ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། 滅諦 འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་སྟོབས་གང་གིས། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་དུ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་པའི་གོ་འཕང་རྟག་པ་དང་དམ་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས་བུས་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མཆོག །འགོག་

【現代漢語翻譯】『捨棄』是指通過修習道，所要捨棄的是從獲得見道之前，相續中與生俱來的煩惱，即那些非由見道所能捨棄的煩惱。非捨棄是指無漏法。如何捨棄呢？通過智慧如實了知這些煩惱的生起之因、煩惱的自性以及其過患，從而不接受這些煩惱的產生。當獲得對治道后，煩惱的種子，即惡劣的處所，被徹底摧毀，不再生起，這被稱為『捨棄』。總而言之，通過對一切法以無我的方式作意，其他如無常等相也最終融入其中。通過這種作意，就像光明驅散黑暗一樣，煩惱的種子被摧毀。一般來說，對治有四種：破斥的對治是指將有漏法視為過患；捨棄的對治是指無間道和所有無間道之行；基礎或所依的對治是指解脫道；延長的對治是指其上方的道。這是按照《攝類學》的觀點，而在《俱舍論》中有其他的解釋方法。延長有四種：由於體相不一致而延長，如同四大種，雖然聚集在一起，但體相各異，互不混雜，因此是分離的；成為不一致的對立面，如戒律和破戒；由於處所完全分離而遙遠，如東西方的海洋；由於時間而遙遠，如過去和未來。捨棄所捨棄之果，有九種圓滿證悟：欲界苦集之捨棄的滅盡圓滿證悟有一種；滅道之捨棄的滅盡圓滿證悟有兩種，共三種。同樣，上二界各有三種，共六種，是見道無間道的果。最後，捨棄相似分的圓滿證悟，捨棄色界有漏的圓滿證悟，捨棄一切有漏的圓滿證悟這三種是修道所捨棄的果。如上所述的煩惱和業，是輪迴中出生的原因、集、生起和緣起的形態，因此被稱為集諦。滅諦滅諦是指憑藉道的力量，在哪種狀態下，煩惱不再生起，輪迴的因果之流斷絕，達到恒常和清凈的境界，是修行者所追求和獲得的最高目標。滅。

【English Translation】 'Abandonment' refers to, through the path of cultivation, what is to be abandoned are the innate afflictions in the continuum before attaining the Path of Seeing, i.e., those afflictions that are not to be abandoned by the Path of Seeing. Non-abandonment refers to the uncontaminated. How to abandon? Through wisdom, fully knowing the basis of the arising of these afflictions, the nature of the afflictions themselves, and their faults as they are, thereby not accepting the arising of these afflictions. When the antidote path is attained, the seeds of the afflictions, i.e., the bad abodes, are completely destroyed, and they will not arise again, which is called 'abandonment'. In general, by contemplating all phenomena as selfless, other aspects such as impermanence also ultimately merge into it. Through this contemplation, like light dispelling darkness, the seeds of afflictions are destroyed. Generally, there are four antidotes: the antidote of refutation is to view contaminated phenomena as faults; the antidote of abandonment is the uninterrupted path and all uninterrupted paths; the antidote of the basis or support is the path of liberation; the antidote of prolongation is the path above it. This is according to the 'Collected Topics', while the 'Treasury of Knowledge' has other explanations. There are four types of prolongation: prolongation due to dissimilar characteristics, like the four elements, although they exist in one group, they are dissimilar in characteristics and do not mix, thus they are separate; becoming an inconsistent opposite, like morality and immorality; being distant due to completely separated places, like the eastern and western oceans; being distant due to time, like the past and the future. The fruit of abandoning what is to be abandoned is nine complete knowledges: one complete knowledge of the exhaustion of what is to be abandoned of suffering and accumulation in the desire realm; two complete knowledges of the exhaustion of what is to be abandoned of cessation and path, totaling three. Similarly, the three each of the two upper realms, totaling six, are the fruits of the uninterrupted path of the Path of Seeing. The three complete knowledges of abandoning the final similar part, the complete knowledge of the exhaustion of the contaminated of the form realm, and the complete knowledge of the exhaustion of all contaminated are the fruits of abandoning what is to be abandoned by the Path of Cultivation. The afflictions and actions mentioned above are the causes, accumulation, arising, and conditions of being born in samsara, thus they are called the Truth of Accumulation. Truth of Cessation The Truth of Cessation is the state in which, by the power of the path, afflictions no longer arise, the stream of cause and effect of samsara is cut off, and the state of permanence and purity is attained, which is the supreme goal to be pursued and attained by practitioners. Cessation.

པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་དང་། ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་གཉིས་སོ། །འགོག་པ་དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ 22-1-58b གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་མི་སློབ་པའི་འགོག་པའོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་རེ་ཞིག་འགོག་པ་ལ་བརྡས་འགོག་པ་ཞེས་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་གཏན་དུ་བཅོམ་པ་ལ་དོན་དམ་པས་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ལ་གཉིས་ཏེ་རྒྱན་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ཐོབ་པས་སེམས་སྙོམས་འཇུག་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ་སྟེ། མདོར་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རིག་པ་གསུམ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ཡོད་དོ། །འགོག་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་འགག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དང་གཞན་མིན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཟབ་པའོ། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། བདུད་དང་བྲལ་བ། གནས་དང་གླིང་དང་སྐྱོབ་པ་སོགས་སུ་གྱུར་པ། ཤ་དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས། བལྟ་དཀའ་བ། གཡོ་བ་མེད་པ། འཆི་འཕོ་མེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བདེ་བ་དགེ་བ་སོགས་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་། སྔོན་གནས་ 22-1-59a ཟག་ཟད་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་ཤེས་གསུམ་གྱིས་སྔོན་དང་ད་ལྟ་ཕྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བས་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་དང་ཉོན་མོངས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་གཉིས་དང་། མངོན་ཤེས་དྲུག་དང་། ཤེས་པ་བཅུ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་དང་། རྣམ་ཐར་དང་ཟད་པར་དང་ཟིལ་གནོན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། 道諦 ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ལམ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལམ་བསྒོམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་མཐར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་ལྔ་ཡོད་པའི་དང་པོ་ཚོགས་ལམ་ནི། རང་འབྲས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལས་གང་འདོད་པ་ལ་དམིགས་ནས། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་གཞན

【現代漢語翻譯】寂滅為寂靜、殊勝、決定性、涅槃之自性。若細分之，則有僅從輪迴痛苦中獲得寂靜的聲聞緣覺之小乘涅槃，以及尤為殊勝之大乘無住涅槃二者。滅諦之分類，有未圓滿之滅，如預流果等前三果所攝之有學道者之滅；以及圓滿之滅，如阿羅漢果所攝之無學道者之滅。又，以世間道力伏斷當斷之種子，暫時之滅稱為假立滅；以聖者智慧徹底斷除當斷之種子，稱為真實義滅。阿羅漢有二種，無莊嚴者，乃以智慧從一切煩惱中解脫之阿羅漢；具莊嚴者，乃獲得八解脫，從等至定中亦解脫者。總而言之，乃從二者之分中解脫，具三明、六神通者。又有有餘依及無餘依之二分。滅諦乃僅是止息行蘊之相續，然因遠離其他及非其他等戲論而甚深。此乃無為法，離魔，成為處所、洲渚、救護等，超越血肉及天眼之所見，故難以觀察，不動搖，無死亡，離一切痛苦，乃安樂、善等。于證得滅諦之阿羅漢，其功德之差別亦有，以宿住、漏盡、死歿、生智三者，消除對過去、現在、未來之愚昧，故具無學三明，以及從煩惱、等至之障礙中解脫二者，具六神通、十智、次第而住之九等至定、八解脫、盡智、無礙解智，以及解脫三摩地三者，無煩惱、隨念知，以及無學十法，以及無漏五蘊等等，當知具足眾多功德。道諦道之真諦，即以何道能圓滿知曉痛苦，斷除集諦，實現滅諦，故修習道諦。其中有五道，即資糧道、加行道、見道、修道、究竟道。首先，資糧道乃以希求自果菩提三者中任何一者為目標，作為其因之其他善行。

【English Translation】 Cessation is the nature of quiescence, excellence, definiteness, and Nirvana. When divided, there are the Lesser Vehicle Nirvana of Hearers and Solitary Realizers, which only achieves peace from the suffering of Samsara, and the particularly excellent Great Vehicle Non-abiding Nirvana. The divisions of Cessation are: incomplete cessation, such as the cessation of those in training included in the first three fruits like Stream-enterers; and complete cessation, such as the cessation of non-learners included in the fruit of Arhatship. Furthermore, temporarily suppressing the seeds of what is to be abandoned through mundane paths is called 'cessation by convention,' while permanently destroying the seeds of what is to be abandoned through the wisdom of the noble ones is called 'cessation in the ultimate sense.' There are two types of Arhats: the unadorned, who are Arhats liberated from all defilements by wisdom; and the adorned, who have attained the eight liberations and are also liberated from meditative absorption. In short, they are liberated from both aspects, possessing the three knowledges and six supernormal powers. There are also two divisions: with remainder of aggregates and without remainder. Cessation is profound because it is the mere cessation of the continuum of formations, and it is pacified from the proliferation of otherness and non-otherness. This is unconditioned, free from Mara, becoming a place, continent, and protector, etc., surpassing the scope of flesh and divine eyes, therefore difficult to see, unwavering, without death or transmigration, free from all suffering, and is happiness, virtue, etc. At the time of attaining Arhatship, having realized cessation, the distinctions of qualities are also: with the three knowledges of previous lives, exhaustion of defilements, and knowledge of death and rebirth, eliminating confusion about the past, present, and future, hence possessing the three non-learning knowledges, and being liberated from the obscurations of defilements and meditative absorption, possessing the six supernormal powers, ten knowledges, the nine meditative absorptions abiding gradually, the eight liberations, exhaustive knowledge, unobstructed knowledge, and the three samadhis of liberation, being without defilements, knowing by aspiration, and the ten non-learning qualities, and the five aggregates of non-defilement, etc., it should be understood as possessing many aspects of qualities. The Truth of the Path The truth of the path is the path by which suffering is fully understood, the origin is abandoned, and cessation is realized, therefore the path is cultivated. There are five paths: the path of accumulation, the path of preparation, the path of seeing, the path of meditation, and the path of consummation. First, the path of accumulation is aiming at whichever of the three enlightenments of one's own result is desired, other virtuous deeds that are the cause of it.

་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས། དབང་པོའི་སྒོ་སྡོམ་ཞིང་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བ་སོགས་ཀྱིས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ 22-1-59b གནས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པ་མངོན་པར་གོང་དུ་འཕགས་ཏེ། འབྲིང་པོར་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བ་དང་། ཆེན་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་ངོ་། །སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་ཚོགས་ལམ་དུ་བཤད་པའི་དོན་ལ་གོང་འཕེལ་དུ་འབད་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ་གང་ཞེ་ན་དྲོ་བ་སོགས་བཞིའོ། །དེ་ཡང་དྲོ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལྟ་བུའི་དྲོད་ཐོབ་པའོ། །རྩེ་མོ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་དགེ་རྩ་གཡོ་བའི་ནང་ན་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །འདི་གཉིས་སུ་རྣམ་བྱང་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་སོ་སྐྱེ་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ནི་སོ་སོ་རང་གི་ཤེས་པས་བདེན་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་ལོགས་དེ་མ་ཐག་ཡིན་པས་དེ་དང་ཉེ་བའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་འཕགས་པའི་ས་མཐོང་ལམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་མཆོག་གཉིས་ན་དབང་པོ་ལྔ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་སྟོབས་སུ་ 22-1-60a གྱུར་པ་ཡོད་དོ། །གང་རྩེ་མོ་ཐོབ་ནས་དེ་ཕན་ཆད་ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་འཆད་པ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། བཟོད་པ་ཐོབ་ཕན་ཆད་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ། །མཐོང་ལམ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའོ། །འདིར་ཤེས་བཟོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། གང་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས

【現代漢語翻譯】並且通過獲得該果實的聞思修智慧，以及具備別解脫戒，守護根門，飲食知量，夜晚的前後部分不睡眠等，勤奮修習四念住的瑜伽，並且樂於安住于正知。通過這些因，成為現證和解脫之地的法器。在資糧道小品中，修習四念住，使其更加增上，在中品中，生起具有四正勤自性的精進，在大品中，生起具有四神足自性的等持。加行道是通過努力增進資糧道中所說的意義，從而獲得與抉擇分相應的善根，即暖位等四者。其中，暖位是指各自獲得對真諦顯現的等持和智慧，如同獲得見道智慧如火般的暖熱。頂位是指對真諦的顯現增盛的等持和智慧，在動搖善根的違品中成為頂峰。在這兩者中，生起能自在清凈的信等五根。忍位是隨順真諦的，是指進入並隨順真諦一方的等持和智慧，即使是凡夫，也能以總相的方式很好地理解法性的意義。世第一法是指各自以自己的智慧，對真諦生起緊鄰的等持和智慧。因為是緊鄰見道的前一剎那，所以非常接近。這是世間法中最為殊勝的，因為緊隨其後會生起聖者的見道。在忍位和世第一法中，五根成為不被違品所摧毀的力量。無論獲得頂位之後，都不會再有邪見摧毀善根的情況發生，獲得忍位之後，也不會墮入惡趣。見道是指在世第一法的緊隨之後，以無相的等持和智慧，現量照見法性的真諦。此處認為會生起十六個剎那的智忍，即苦法忍，苦法智，苦類忍……

【English Translation】 And by obtaining the wisdom of hearing, thinking, and meditating that achieves that fruit, and by possessing the Pratimoksha vows, guarding the doors of the senses, knowing the measure of food, not sleeping in the early or late parts of the night, etc., diligently practicing the yoga of the four mindfulnesses, and being delighted to abide in mindfulness. Through these causes, one becomes a vessel for the place of realization and liberation. In the small stage of the path of accumulation, cultivating the four mindfulnesses, making them increasingly superior, in the middle stage, arising diligence with the nature of the four right exertions, and in the great stage, arising samadhi with the nature of the four legs of miraculous power. The path of preparation is to obtain the roots of virtue that are in accordance with the decisive part by striving to increase the meaning explained in the path of accumulation, namely the four, such as warmth. Among them, warmth is the samadhi and wisdom that each individually obtains the appearance of truth, like obtaining the warmth of the wisdom of the path of seeing like fire. The peak is the samadhi and wisdom that proliferate the appearance of truth, becoming the peak among the opposites that shake the roots of virtue. In these two, the five faculties such as faith arise, which have power over purification. Patience, which is in accordance with the truth, is the samadhi and wisdom that enters and follows one aspect of the truth, even though it is an ordinary person, one can understand the meaning of the nature of reality well in a general way. The highest worldly dharma is the samadhi and wisdom that arises immediately with one's own wisdom on the truth. Because it is immediately before the path of seeing, it is very close to it. This is the most supreme among worldly dharmas, because the noble path of seeing arises immediately after it. In patience and the highest, the five faculties become the power that is not destroyed by the opposing side. No matter after obtaining the peak, there will never be a situation where wrong views destroy the roots of virtue, and after obtaining patience, one will not fall into the lower realms. The path of seeing is the direct vision of the truth of the nature of reality with the samadhi and wisdom of non-objectification immediately after the highest worldly dharma. Here, it is believed that sixteen moments of wisdom and patience arise, namely the patience of knowing the dharma of suffering, the knowledge of knowing the dharma of suffering, the patience of the category of suffering...

་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས། ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་བཞི་དང་། འགོག་པའི་དེ་བཞི་དང་། ལམ་གྱི་དེ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མ་སྐྱེས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་དེ་ཡུལ་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་བཞེད་པ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འདོད་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་ཤེས་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞི་ལ་རྗེས་སུ་བཟོད་ཤེས་ཞེས་བྱ་ལ། བཟོད་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཅིག་ཆར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་སོ་སོའི་འཇོག་ཚུལ་གྱི་བཞེད་པ་འགའ་ཡོད་ཀྱང་། ཆོས་ 22-1-60b ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྡོག་ཆས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་བཞེད་པ་ནི་དོན་ལ་གནས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཟིགས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཆེས་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་། དེ་འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་རིམ་པས་ངེས་པ་རིམ་ཅན་སྐྱེས་ནས་བདེན་བཞི་མཐོང་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གཟིགས་པ་ལ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་རྡུལ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་མཐོང་བ། སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་དུ་གཟིགས་པའི་ཆོས་ 22-1-61a རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་དེའི་གོང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་པ་དང་། ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏ

【現代漢語翻譯】對於知曉之忍（藏文：སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་，對於知曉的忍），以及對苦的隨知（藏文：སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་，對於痛苦的隨知），同樣地，有苦集之法忍法智（藏文：ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས，苦集之法忍法智），苦集隨忍隨智四者（藏文：ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་བཞི་，苦集隨忍隨智四者），以及滅諦的四者（藏文：འགོག་པའི་དེ་བཞི་，滅諦的四者），道諦的四者（藏文：ལམ་གྱི་དེ་བཞི་，道諦的四者），總共十六心生起。而且，前前生起，後後以其為境而知曉等，雖有諸多見解，然對於欲界所攝之法，見四諦者，稱為法之忍智（藏文：ཆོས་ཀྱི་བཟོད་ཤེས་，法的忍智），對於上二界之四者，稱為隨忍隨智（藏文：རྗེས་སུ་བཟོད་ཤེས་，隨忍隨智）。忍（藏文：བཟོད་པ་，忍）是現證真諦之對治，無間道無漏之智慧，智（藏文：ཤེས་པ་，智）是其解脫道。這十六者有次第生起，有同時生起，以及各自安立方式之多種見解。然而，通達一切法無我之義的智慧之作用圓滿之剎那，即圓滿證悟三界之四諦法性，僅將此以十六剎那來區分而已，此見解符合實義。特別是，對於視一切法為空性離戲之大乘宗義而言，更是如此。然而，對於具有四諦行相之有戲論之智慧而言，則有以苦（藏文：སྡུག་བསྔལ་，痛苦）、其因苦集（藏文：ཀུན་འབྱུང་，苦集）、其滅苦滅（藏文：འགོག་པ་，苦滅）、道（藏文：ལམ་，道）之次第，次第生起定解，而圓滿見四諦之作用。于見道（藏文：མཐོང་ལམ་，見道）之時，以智慧之眼見法性之真諦，故說於法生起無塵離垢之法眼（藏文：ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་，於法生起無塵離垢之法眼），忍（藏文：བཟོད་པ་，忍）是無塵，智（藏文：ཤེས་པ་，智）是離垢。此外，還說證見法（藏文：ཆོས་མཐོང་བ，證見法），超越猶豫（藏文：སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བ，超越猶豫），不依賴他人（藏文：གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ，不依賴他人），不被他人從導師之教法中引走（藏文：སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ，不被他人從導師之教法中引走），于諸法獲得無畏（藏文：ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་，于諸法獲得無畏）等等。因由各自之自證，現證法性，從而了知三寶而獲得信心，獲得聖者歡喜之戒律等，故能獲得殊勝之功德。此道是現見法性真諦之妙觀察智為主之菩提分法七支之自性。修道（藏文：སྒོམ་པའི་ལམ་，修道）是在獲得見道之後，在其之上的瑜伽修習，分為世間道（藏文：འཇིག་རྟེན་པ་，世間道）與共同道（藏文：ཐུན་མོང་པ་，共同道），以及不共超世間道（藏文：ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་，不共超世間道）兩種。首先，世間道是四禪定（藏文：བསམ་གཏན་བཞི་，四禪定）與四無色定（藏文：གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏ，四無色定）之等持。

【English Translation】 Regarding the forbearance of knowing (Tibetan: སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་, forbearance of knowing), and the subsequent knowing of suffering (Tibetan: སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་, subsequent knowing of suffering), similarly, there are the four: Dharma-forbearance and Dharma-knowledge of the origin of suffering (Tibetan: ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས, Dharma-forbearance and Dharma-knowledge of the origin of suffering), subsequent forbearance and subsequent knowledge of the origin of suffering (Tibetan: ཀུན་འབྱུང་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་བཞི་, subsequent forbearance and subsequent knowledge of the origin of suffering), and the four of cessation (Tibetan: འགོག་པའི་དེ་བཞི་, the four of cessation), and the four of the path (Tibetan: ལམ་གྱི་དེ་བཞི་, the four of the path), totaling sixteen minds arising. Moreover, the former arises before the latter, and the latter takes the former as its object and knows it, etc. Although there are many views, those who see the four truths in the Dharma included in the desire realm are called Dharma-forbearance and Dharma-knowledge (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་བཟོད་ཤེས་, Dharma-forbearance and Dharma-knowledge), and the four of the two upper realms are called subsequent forbearance and subsequent knowledge (Tibetan: རྗེས་སུ་བཟོད་ཤེས་, subsequent forbearance and subsequent knowledge). Forbearance (Tibetan: བཟོད་པ་, forbearance) is the antidote to directly realizing the truth, the wisdom of the uncontaminated path of immediate proximity, and knowledge (Tibetan: ཤེས་པ་, knowledge) is its liberation path. These sixteen arise sequentially, or simultaneously, and there are various views on their respective establishments. However, the moment the function of the wisdom that directly realizes the meaning of the selflessness of all phenomena is complete, it completely realizes the nature of the four truths of the three realms, and it is only divided into sixteen moments of reversal. This view is in accordance with reality. In particular, for the Mahayana tradition that sees all phenomena as emptiness, free from elaboration, it is even more appropriate. However, for the wisdom with elaboration that has the aspects of the four truths, there is also the completion of seeing the four truths by sequentially generating certainty in the order of suffering (Tibetan: སྡུག་བསྔལ་, suffering), its cause, the origin of suffering (Tibetan: ཀུན་འབྱུང་, origin of suffering), its cessation, the cessation of suffering (Tibetan: འགོག་པ་, cessation of suffering), and the path (Tibetan: ལམ་, path). At the time of the path of seeing (Tibetan: མཐོང་ལམ་, path of seeing), seeing the truth of the nature of reality with the eye of wisdom, it is said that the Dharma eye, without dust and free from defilement, arises in the Dharma (Tibetan: ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་, the Dharma eye, without dust and free from defilement, arises in the Dharma), forbearance (Tibetan: བཟོད་པ་, forbearance) is without dust, and knowledge (Tibetan: ཤེས་པ་, knowledge) is free from defilement. Furthermore, it is said that seeing the Dharma (Tibetan: ཆོས་མཐོང་བ, seeing the Dharma), transcending doubt (Tibetan: སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བ, transcending doubt), not relying on others (Tibetan: གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ, not relying on others), not being led away from the teachings of the teacher by others (Tibetan: སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ, not being led away from the teachings of the teacher by others), obtaining fearlessness in all phenomena (Tibetan: ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་, obtaining fearlessness in all phenomena), etc. Because of the self-awareness of each individual, the nature of reality is directly realized, thereby knowing the Three Jewels and gaining faith, obtaining the precepts that please the noble ones, etc., and therefore obtaining special qualities. That path is the nature of the seven branches of enlightenment, with the wisdom of discernment of Dharma primarily seeing the truth of the nature of reality. The path of meditation (Tibetan: སྒོམ་པའི་ལམ་, path of meditation) is the yoga practice that is above the path of seeing after it has been obtained, and it is divided into the mundane path (Tibetan: འཇིག་རྟེན་པ་, mundane path) and the common path (Tibetan: ཐུན་མོང་པ་, common path), and the uncommon supramundane path (Tibetan: ཐུན་མིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་, uncommon supramundane path). First, the mundane path is the samadhi of the four dhyanas (Tibetan: བསམ་གཏན་བཞི་, four dhyanas) and the four formless absorptions (Tibetan: གཟུགས་མེད་པ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏ, four formless absorptions).

ེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཚོན་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉེས་པ་མང་བས་རགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། སེམས་ནང་དུ་སྡུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལ་བརྩོན་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་འཛིན་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་པའོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་ནི་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱང་བས་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ཐོས་བསམ་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་འཛིན་སྦྱང་བ་སྐྱེ་བའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་བྱེད་ནི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་འདོད་ཉོན་མངོན་གྱུར་སྤོང་བའོ། །དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་བྱེད་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ 22-1-61b དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆུང་ངུས་རགས་པ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་ཞིང་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་ནས་དུས་སུ་དད་པ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་དེས་འདོད་ཉོན་འབྲིང་སྤོང་བའོ། །དཔྱོད་པ་ཡིད་བྱེད་ནི་དེ་ལྟར་གཉེན་པོས་ཉོན་མོངས་ཕལ་ཆེར་སྤང་པས་ད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་སམ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བརྟག་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟག་ན་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བར་མཐོང་སྟེ། སྔར་བཞིན་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་འདོད་ཉོན་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་བྱེད་ནི་གོང་གི་ལམ་དེའི་རྗེས་ལ་བསྒོམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་དུ་བལྟས་ཏེ་ཡིད་བྱེད་བདུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་བྱེད་དང་པོ་གཉིས་རང་ལམ་དེའི་སྦྱོར་བའི་ལམ། རབ་དབེན་དགའ་སྡུད་སྦྱོར་མཐའ་གསུམ་བར་ཆད་མེད་ལམ། དཔྱོད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ། སྦྱོར་འབྲས་ཡིད་བྱེད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མོ། །རབ་དབེན་དགའ་སྡུད་སྦྱོར་མཐའ་གསུམ་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ་ཉོན་མོངས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་ངུའི་གཉེན་པོ་རིམ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོག་སའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ནས་ས་རང་རང་གི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་། 22-1-62a དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ནི་འདོད་ཁམས་པའི་སེམས་འདོད་འདུན་གནོད་སེམས་རྣམ་འཚེ་སོགས་སྤོ

【現代漢語翻譯】總共有八種。這些是通過七種作意（Tib: yid la byed pa）之門來成就各自的等持（Tib: snyoms par 'jug pa）的。哪七種呢？了知自性的作意：以第一禪為例，欲界（Kamadhatu）未得寂止等等，有眾多痛苦和過患，是粗糙的。而第一禪則相反，具有寂靜的相狀。通過聽聞和思惟的智慧，內心收攝並精勤于完全清凈，努力生起第一禪的等持。由勝解而生的作意：如前一樣通過清凈，以修所生慧，生起超越聽聞思惟的第一禪等持。由極寂靜而生的作意：也如前一樣通過修習，生起對治，斷除欲界極大的修斷，從而斷除現行的欲界煩惱。攝集喜樂的作意：由極寂靜而生的喜樂，以微小的喜樂為樂，並視其為功德，時時以極大的信心作意，由此斷除中等的欲界煩惱。觀察的作意：像這樣，通過對治斷除了大部分煩惱，生起『現在是否斷除了所有煩惱』的想法，爲了觀察煩惱是否生起，而作意與煩惱生起相應的行為。結合邊際的作意：如果這樣觀察，就會看到煩惱生起。像以前一樣修習寂靜和粗糙的相狀，從而在相續中生起對治微小之又微小的欲界煩惱。結合邊際之果的作意：憶念對上述道次第的修習，體驗所有這些的果報。像這樣，從第二禪到有頂（Srid rtse）之間，都以寂靜和粗糙的相狀來觀察，並通過七種作意來成就。其中，前兩種作意是自道（rang lam）的加行道（sbyor ba'i lam）。極寂靜、攝集喜樂、結合邊際這三種是無間道（bar chad med lam）。觀察是勝解道（khyad par gyi lam）。結合之果的作意是解脫道（rnam grol lam）。極寂靜、攝集喜樂、結合邊際這三種是小、中、大三種道，分別是較大、中等、微小煩惱的對治。在斷除下地（'og sa）的煩惱后，獲得各自地（sa rang rang）的真實心（dngos gzhi'i sems）時，第一禪具有五支：有尋（rtog pa）、有伺（dpyod pa）、喜（dga' ba）、樂（bde ba）和一心（sems rtse gcig pa nyid do）。其中，尋和伺這兩種是欲界眾生的心，想要（'dod 'dun）、害心（gnod sems）、惱害（rnam 'tshe）等等的生起之因。

【English Translation】 There are eight in total. These are accomplished through the seven gates of mental engagement (Tib: yid la byed pa) to achieve individual meditative stabilizations (Tib: snyoms par 'jug pa). What are the seven? The mental engagement of thoroughly understanding characteristics: Taking the first dhyana (meditative concentration) as an example, the desire realm (Kamadhatu) is not tranquil, and has many sufferings and faults, thus it is coarse. The first dhyana, on the other hand, has a peaceful aspect. Through the wisdom of hearing and thinking, one diligently gathers the mind inward and completely purifies it, striving to generate the meditative stabilization of the first dhyana. The mental engagement arising from aspiration: As before, through purification, with the wisdom arising from meditation, one generates the meditative stabilization of the first dhyana that transcends hearing and thinking. The mental engagement arising from complete isolation: Also as before, through meditation, one generates the antidote that abandons the great abandonments of the desire realm, thereby abandoning the manifest afflictions of the desire realm. The mental engagement of gathering joy: The joy and bliss arising from complete isolation, delighting in small joys and seeing them as virtues, constantly engaging the mind with great faith, thereby abandoning the intermediate afflictions of the desire realm. The mental engagement of examination: In this way, having abandoned most of the afflictions through antidotes, the thought arises, 'Have I now abandoned all afflictions?' In order to observe whether afflictions arise, one engages the mind with behaviors that are conducive to the arising of afflictions. The mental engagement of the limit of application: If one observes in this way, one will see that afflictions arise. Meditating on the aspects of tranquility and coarseness as before, one generates in the continuum the antidote to the very subtle afflictions of the desire realm. The mental engagement of the result of the limit of application: Recalling the practice of the above path, one experiences the results of all of these. In this way, from the second dhyana up to the peak of existence (Srid rtse), one observes with the aspects of tranquility and coarseness, and accomplishes through the seven mental engagements. Among these, the first two mental engagements are the path of preparation (sbyor ba'i lam) of one's own path (rang lam). Complete isolation, gathering joy, and the limit of application are the path of immediate consequence (bar chad med lam). Examination is the path of special insight (khyad par gyi lam). The mental engagement of the result of application is the path of liberation (rnam grol lam). Complete isolation, gathering joy, and the limit of application are the three paths of small, medium, and great, which are respectively the antidotes to large, medium, and small afflictions. Having abandoned the afflictions of the lower realms ('og sa), when one obtains the actual mind (dngos gzhi'i sems) of each realm (sa rang rang), the first dhyana possesses five branches: initial application (rtog pa), sustained application (dpyod pa), joy (dga' ba), bliss (bde ba), and one-pointedness of mind (sems rtse gcig pa nyid do). Among these, initial application and sustained application are the causes of the arising of desire ( 'dod 'dun), malice (gnod sems), harm (rnam 'tshe), etc., in the minds of beings in the desire realm.

ང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་དགའ་བ་དང་། ཤིན་སྦྱང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གནས་སམ་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པར་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། རབ་དད་ནི་རྟོག་དཔྱོད་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། འོག་མའི་སྐྱོན་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་རང་ས་ལ་རབ་ཏུ་དད་པའོ། །ཕན་ཡོན་དགའ་བདེ། གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་། སྒོམ་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ། དྲན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཤེས་བཞིན་གསུམ་ནི་འོག་མའི་དགའ་བ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའོ། །བདེ་བ་ཕན་ཡོན། སེམས་ཀུན་ནས་གནས་པ་རང་བཞིན་ནམ་རྟེན་ནོ། །བཞི་པར་བཞི་སྟེ། ས་འོག་མའི་སྐྱོན་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའོ། །ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཕན་ཡོན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སྐྱོན་བརྒྱད་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ 22-1-62b གཉིས་དང་། གསུམ་པ་མན་ཆད་ན་ཡོད་པའི་དབུགས་འབྱིན་རྡུབ་གཉིས་དང་། འདོད་པ་ན་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། གཉིས་པ་མན་ཆད་དུ་ཡོད་པའི་ཡིད་བདེ་དང་། གསུམ་པའི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རླུང་མེད་པའི་མར་མེ་ལྟར་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གནས་རིས་དེར་མེ་ཆུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་མེ༷ད་ལ༷། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ། གཉིས་པར་དགའ་བདེ་ཆུ་ལྟ་བུ། གསུམ་པར་དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་རླུང་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེ་དེ་དག་གི་གནས་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་རིམ་པར་མེ་ཆུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡོད་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཚེ། གཟུགས་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་མ་བྲལ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཟས་དང་། གཉིད་དང་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། དེའི་དབང་གིས་གཟུགས་ཁམས་པ་ལ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་མེད་ཅིང་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལུས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། མིག་རྣ་ལུས་ཤེས་གསུམ་ལས། སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་མི་འབྱུང་བའོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་སོ་སོར་རྣམ་པར་བཞག་པ་མེད་ལ། ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ཙམ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ 22-1-63a ཡས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བཀག་སྟེ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས

【現代漢語翻譯】第五禪是親對治支。遠離相違品而生起的喜悅，以及由輕安的力量產生的身體舒適，是利益支。以心一境性的力量成就這兩者的等持是處所或所依支。同樣，第二禪有四個支：勝解是對治尋伺的親對治，是對下地過患生起的確信，以及對自地的勝解。利益是喜和樂，處所是等持，這四個支。第三禪有五個支：行舍、修習不忘失的正念、安住于正念的正知這三者是對治下地喜的親對治。樂是利益，心完全安住是自性或所依。第四禪有四個支：遠離下地八種過患的清凈正念，以及清凈的行舍這二者是對治第三禪樂的親對治。感受舍是利益，清凈的等持是所依支。八種過患是指初禪的尋伺二者，以及三禪以下的呼吸二者，欲界的痛苦和不悅意，二禪以下的悅意，以及三禪的樂，遠離這八種過患，就像無風的燈一樣，不會動搖。因此，果報產生之處不會被火、水、風所摧毀。初禪的尋伺就像火，二禪的喜樂就像水，三禪的呼吸就像風，因此在劫末時，這些禪定的處所和有情也依次被火、水、風所摧毀。獲得初禪等持時，即使沒有脫離色界的貪著，但因為脫離了欲界的貪著，所以脫離了欲界的段食、睡眠和性慾。因此，色界有情沒有段食，而是以禪定滋養身體，眼、耳、身三識生起，但鼻、舌識不生起。無色界因為與止觀一味一體，所以沒有分別安立支分，一切都脫離了對色的貪著，色想滅盡。特別是，滅盡色想，安住于虛空無邊，僅僅專注於此，即是空無邊處。遮止虛空之想，專注于識，

【English Translation】 The fifth dhyana is the direct antidote branch. The joy arising from abandoning conflicting factors, and the physical comfort from the power of pliancy, are the benefit branches. The samadhi that accomplishes these two through the power of one-pointedness of mind is the place or support branch. Similarly, the second dhyana has four branches: strong faith is the direct antidote to abandoning investigation and analysis, it is the definite arising from the faults of the lower realms, and strong faith in one's own ground. The benefits are joy and happiness, and the place is samadhi, these four branches. The third dhyana has five branches: equanimity of action, mindfulness of not forgetting meditation, and awareness of abiding in mindfulness, these three are the direct antidote to abandoning the joy of the lower realms. Happiness is the benefit, and the complete abiding of the mind is the nature or support. The fourth dhyana has four branches: pure mindfulness that is free from the eight faults of the lower realms, and pure equanimity of action, these two are the direct antidote to abandoning the happiness of the third dhyana. Feeling equanimity is the benefit, and pure samadhi is the support branch. The eight faults are the investigation and analysis of the first dhyana, the inhalation and exhalation of the third dhyana and below, the suffering and unpleasantness of the desire realm, the pleasantness of the second dhyana and below, and the happiness of the third dhyana, being free from these eight, like a windless lamp, there is no wavering. Therefore, the place where the result arises will not be destroyed by fire, water, or wind. The investigation and analysis of the first dhyana are like fire, the joy and happiness of the second dhyana are like water, and the inhalation and exhalation of the third dhyana are like wind, therefore at the end of the kalpa, the places and beings of these dhyanas are also destroyed by fire, water, and wind in sequence. When one attains the samadhi of the first dhyana, even though one has not separated from attachment to the form realm, because one has separated from attachment to the desire realm, one is separated from the desire for coarse food, sleep, and sexual intercourse of the desire realm. Therefore, beings in the form realm do not have coarse food, but nourish their bodies with samadhi, the three consciousnesses of eye, ear, and body arise, but the nose and tongue consciousnesses do not arise. The formless realms are of one taste in quiescence, so there is no separate establishment of branches, all are free from attachment to form, and the perception of form is extinguished. In particular, without the perception of form, one abides in the mere infinity of space, this is the infinity of space. Blocking the perception of space, focusing only on consciousness,

་པ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང་། དེ་ཡང་བཀག་སྟེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ཡང་བཀག་སྟེ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དེ་དག་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གོམས་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་ཞེས་པ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་རིས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྙོམས་འཇུག་ཆུང་ངུར་གོམས་པ་ལས་ཚངས་རིས། འབྲིང་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན། ཆེན་པོས་ཚངས་ཆེན་སོགས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་ཟག་མེད་སྤེལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཆུང་༣འབྲིང་༦ཆེ་བ་༩ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་༡༢ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་༡༥ལྔ་ལས་གནས་གཙང་ལྔར་སྐྱེ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་གནས་གཞན་མེད་པས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་། སྙོམས་འཇུག་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་མཐོ་དམན་དང་བཟང་ངན་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དག་པ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི། དང་པོ་སྲེད་ལྟ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་བཞིས་བསླད་པ་ཅན་དེ་ཇི་ལྟར་ན། རང་སའི་རོ་མྱང་བའི་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའམ། ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའམ། ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བའམ། མ་རིག་པའི་དབང་ 22-1-63b གིས་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ལ། རང་ས་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་རྣམས་འབྱུང་བའོ། །དག་པ་པ་ནི་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་གྱུར་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ནི་དགེ་ཞིང་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་མིང་ཙམ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་དང་གཟུགས་མེད་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དོ། །རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཟུགས་དེ་དག་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཟག་བཅས་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་སྔ་མ་གསུམ་སྟེ་བདུན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་ལམ་དུ་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་པ་ནི། ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །སྲིད་རྩེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མི་བརྟེན་པས་དེ་ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་ཙམ་པོ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཡོད་པའི་སྔ་མར་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་པས་ཙམ་ཁྱད་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་བརྟེན་པའི་གཙོ་བོ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ 22-1-64a ཉེར་བསྡོགས་མ

【現代漢語翻譯】以及無邊識處，進而止息於一無所有的無所有處，再止息于非想非非想處，此乃有頂。四種根本靜慮，如小、中、大三種修習次第，同樣地，生果之靜慮能使眾生投生於色界諸處。如初禪之等持，若修習小者，則生梵眾天；中者，生梵輔天；大者，生大梵天等，應如是了知，直至果報廣大之處。將第四禪與無漏法結合修習，分為小（3）、中（6）、大（9）、極大（12）、最極大（15）五種，由此得生於五凈居天。無色界無其他處所，故僅于生處有差別，然依等持小、中、大之次第，則有生處高下及優劣之別。靜慮與無色定，有染污與清凈二種。何為前者之染污者？即為貪、見、慢、無明四者所染污。或以自地之味著貪為重，或以見解為重，或以我慢為重，或為無明所使，以猶豫不決為重之等持。於此等持中，則生起于自地中行持之煩惱與近煩惱。清凈者，即無彼等過失，乃為善且極清凈之靜慮與無色定。無論由初禪所攝之等持有多少種，諸佛菩薩入定之名號，聲聞與緣覺皆不能知。如由初禪所攝之等持，其餘靜慮與無色定亦應如是了知。依止靜慮之波羅蜜多，則有如是無量之等持。由最極之分所生之靜慮與無色定，若與證悟四諦無關，則為世間道之有漏法。依止初禪至第四禪及前三無色定，此七者于修道中修習四諦，乃為無漏出世間道。有頂以心之流轉不明顯，故不依止於彼之無漏道，故彼唯為有漏。初禪之正行有二：一為尋伺俱存者，二為無尋有伺者，以前者有尋與伺，後者無尋而有伺，故分為二。依止無漏道之主要為六靜慮地，即初禪之近分定。

【English Translation】 And the infinite consciousness realm, further ceasing at the nothingness realm of having nothing at all, and further ceasing at the realm of neither perception nor non-perception, this is the peak of existence (Srid rtse). These four fundamental Dhyanas (bsam gtan), like the three stages of practice: small, medium, and large, similarly, the Dhyana that produces results causes beings to be born in the various realms of the Form Realm (gzugs khams). For example, the Samadhi (snyoms 'jug) of the first Dhyana, if practiced in a small way, results in birth in the Brahma Assembly Heaven (tshangs ris); a medium practice, in the Brahma Retinue Heaven (tshangs pa mdun na 'don); a large practice, in the Great Brahma Heaven (tshangs chen), and so forth. It should be understood in this way, up to the place where the results are great. Practicing the fourth Dhyana in conjunction with the uncontaminated (zag med) Dharma, dividing it into five categories: small (3), medium (6), large (9), very large (12), and extremely large (15), results in birth in the Five Pure Abodes (gnas gtsang lnga). Because there are no other places in the Formless Realm (gzugs med pa), there is no difference except in the place of birth. However, according to the order of small, medium, and large Samadhi, there are differences in the height and inferiority of the place of birth. Dhyana and the Formless Samadhi have two types: contaminated and pure. What is the contaminated one? It is contaminated by the four: attachment (sred pa), view (lta ba), pride (nga rgyal), and ignorance (ma rig pa). Either the attachment to savoring the taste of one's own realm is strong, or the view is strong, or the pride is strong, or, driven by ignorance, the hesitation is strong in the Samadhi. In this Samadhi, the afflictions (nyon mongs) and near afflictions (nye nyon) that are practiced in one's own realm arise. The pure one is without those faults, and is virtuous and extremely pure Dhyana and Formless Samadhi. No matter how many types of Samadhi are included in the first Dhyana, the names of the Samadhis that the Buddhas and Bodhisattvas enter are not known by the Hearers (nyan thos) and Solitary Realizers (rang sangs rgyas). Just as the Samadhi included in the first Dhyana, the remaining Dhyanas and Formless Realms should be understood in the same way. Relying on the Paramita (pha rol tu phyin pa) of Dhyana, there are such immeasurable Samadhis. If those Dhyanas and Formless Realms arising from the most extreme part are not related to the realization of the Four Noble Truths (bden pa bzhi), then they are the contaminated (zag bcas) worldly path. Relying on the first to fourth Dhyanas and the first three Formless Realms, these seven, practicing the Four Noble Truths on the path of cultivation (sgom lam), is the uncontaminated (zag med) transcendental path. Because the flow of mind in the Peak of Existence (srid rtse) is not clear, the uncontaminated path does not rely on it, so it is only contaminated. There are two main practices of the first Dhyana: one with both investigation (rtog) and analysis (dpyod), and the other without investigation but with analysis. The former has both investigation and analysis, while the latter has no investigation but has analysis, so they are divided into two. The main six Dhyana grounds that rely on the uncontaminated path are the preparatory concentration (nyer bsdoms) of the first Dhyana.

ི་ལྕོགས་མེད་དང་། དངོས་གཞི་ཙམ་ཁྱད་གཉིས། བསམ་གཏན་གོང་མ་གསུམ་བཅས་དྲུག་པོ་དེ་ལ་མཐོང་ལམ་སོགས་བརྟེན་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མཆོག་སྟེ་གཟུགས་མེད་ལྟ་བུ་ཧ་ཅང་ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་བས་མི་གསལ་བ་ཡང་མིན་ལ། གསུམ་པ་སོགས་འོག་ས་ལྟར་གཡོ་བ་ཕྲ་མོའི་སྐྱོན་ཀྱང་མེད་པས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་ས་དྲུག་པོའི་སྟེང་དུ་གཟུགས་མེད་སྔ་མ་གསུམ་བསྣན་པས་བསམ་གཏན་ས་དགུར་འདོད་དོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བརྟེན་ན་མཐོང་ལམ་ནི་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྒོམ་ལམ་ནི་ཟག་མེད་ལམ་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་བརྟེན་པས་འདོད་པ་དང་བསམ་གཟུགས་བརྒྱད་དེ་ས་དགུ་པོའི་འདོད་ཆགས་བྲལ་ནུས་སོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་རང་ས་དང་གོང་མའི་ས་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོའི་དངོས་གཞི་ན་ཡོད། དེ་ལྔ་རང་ས་དང་འོག་སའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །མངོན་ཤེས་རྣམས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ 22-1-64b སྟེ་དང་པོར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྒྲུབ་ནས། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུའམ་གཟུགས་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ། ཞི་བའི་རྣམ་ཐར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གནས་པ་དེ་དག་དེ་ལ་འབད་པ་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། ཁམས་གསུམ་ན་སེམས་ཕྲ་ཤོས་སྲིད་རྩེ་ཡིན་པས་དེའི་མཇུག་ཏུ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་མཐའ་དག་འགོག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་སོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་གི་འཇུག་པ་ཞི་བས་མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཇི་ཙམ་ཞིག་ན་ལྡང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་དེས་ཇི་ལྟར་འཕང་བ་ལྟར་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ་མར་འོང་ནས། མཉམ་བཞག་མིན་པ་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཚམས་བཟུང་ཞིང་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པོ་ལ་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་རིམ་པར་དོར་ནས་གཞན་དང་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩལ་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་འདི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ལམ་དེ་ལ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ས་དང་སའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཚུལ་ལས་བཞག་པ་དང་། ཡང་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་པ་གང་གིས་ཉ

【現代漢語翻譯】不退轉和，正行僅僅是兩種區別。通過禪定以上的三種，總共六種，依賴於見道等，所以這樣說。一切之中，第四禪最殊勝，因為像無色界那樣過於寂靜，並非不明顯，而且也沒有像第三禪等下地那樣微細動搖的過患，所以是最殊勝的。又在六地的基礎上加上前面的三種無色界，就認為有九種禪定地。這些都依賴於無漏道。如何依賴呢？見道依賴於六地中的任何一個。修道依賴於無漏的不退轉，因此能夠斷除欲界和色界的八種貪欲，即九地的一切貪欲。剩下的八種則斷除對自地和上地的貪著。前五種神通存在於第四禪的正行中。這五種神通是自地和下地的行境。如果依賴第四禪來修習神通，就會變得殊勝。也就是說，依賴禪定的心，通過各自的行相作意來修習。與無漏道相關的神通比世間的神通更殊勝。滅盡定是超越世間的，首先在人中修習，然後在人中或色界中顯現，不在無色界中顯現，因為以寂靜的解脫的異熟而安住，所以對此不作努力。也就是說，次第地從初禪到有頂入定，因為三界中心最微細的是有頂，所以在其最後進入滅盡一切想和受，除了聖者之外，凡夫無法做到。由於心和心所的止息，為了現法樂住等的目的而入定時，想到多久之後出定，就按照這個想法來入定和出定。次第地進入九次第定，然後從次第逆轉而下，以非等持的欲界心來間斷，從九次第定中次第捨棄一到八，然後進入另一個，這被稱為超越的等持，為了修習等持的技能而修習這個。一般來說，道有小、中、大之分，這是根據捨棄地和地的煩惱的方式來劃分的，又稱為加行道，即憑藉什麼來捨棄。

【English Translation】 The non-regression and the actual practice are only two differences. The six in total, including the three dhyanas above, are said to be so because they rely on the path of seeing, etc. Among all, the fourth dhyana is the most supreme, because it is not unclear as it is too peaceful like the formless realm, and it also does not have the fault of subtle movement like the lower grounds such as the third dhyana, so it is the most excellent. Furthermore, on top of the six grounds, adding the previous three formless realms, it is considered to be nine dhyana grounds. These all rely on the uncontaminated path. How to rely on them? The path of seeing relies on any of the six grounds. The path of meditation relies on the uncontaminated non-regression, therefore it can abandon the desire for the desire realm and the form realm, that is, all the desires of the nine grounds. The remaining eight abandon attachment to their own ground and the higher ground. The first five superknowledges exist in the actual practice of the fourth dhyana. These five superknowledges are the objects of their own ground and the lower ground. If superknowledges are cultivated relying on the fourth dhyana, they will become supreme. That is, relying on the mind of dhyana, they should be cultivated through attending to the individual aspects. The superknowledges related to the uncontaminated path are more supreme than those of the mundane. The cessation attainment is beyond the mundane, First, it is cultivated among humans, and then it manifests among humans or in the form realm, but it does not manifest in the formless realm, because it abides with the fruition of peaceful liberation, so no effort is made for it. That is, one enters into samadhi gradually from the first dhyana to the peak of existence, because the subtlest mind in the three realms is the peak of existence, so at its end one enters into the cessation of all perception and feeling, which ordinary people cannot do except for the noble ones. Because of the cessation of mind and mental factors, when entering into samadhi for the purpose of dwelling in happiness in this life, etc., one enters and arises according to the idea of how long one will arise after entering. One enters the nine successive abidings gradually, and then reverses from the order and comes down, interrupting with a desire realm mind that is not in equanimity, and gradually abandoning from one to eight from the nine successive abidings, and then entering another, this is called the transcendent samadhi, and this is cultivated for the sake of practicing the skill of samadhi. In general, the path is divided into small, medium, and large, which is based on the way of abandoning the afflictions of the ground and the ground, and it is also called the path of application, that is, by what means to abandon.

ོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་རྩོམ་པ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ 22-1-65a གྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཐོག་ཏུ་བར་གཅད་དུ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ནི་ལམ་སྔ་མ་དེ་ལས་གོང་མར་ཉོན་མོངས་གཞན་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གསུམ་ལ་བཞག་པའོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་སྤང་བ་མིན་ཡང་ཆོས་ལ་སེམས་པའམ། ཞུགས་ཤིང་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའམ། དེ་ལ་གནས་པའི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་ཞིང་མི་དགེ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་ཟིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཡིན་པས་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱིས་བགྲོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དང་པོར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོང་བཞི་ནས་རིམ་པར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་ 22-1-65b པའི་ལམ་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་ཡིན་པའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ལམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་དཀའ་བའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་ཤེས་མྱུར་ལ་དཀའ་བ་ནི་དབང་རྣོན་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་ཤེས་བུལ་ལ་སླ་བ་ནི་དབང་རྟུལ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་སླ་བ་ནི་དབང་རྣོན་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའོ། །འདི་བཞི་ལ་གནས་དང་དབང་པོས་ཐ་དད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་སྟེ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྦྱོང་བ་དང་། དྲན་པས་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་དང་། ཐ་མས་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་འདི་བཞི་ལ་བསླབ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་གཡེང་བ་ཞི་གནས་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་གྲུབ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན

【現代漢語翻譯】斷除煩惱之道分為無間道，它是先行於正行（སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཐོག་ཏུ།）的，無間道無間隔地斷除煩惱，解脫道則顯現斷除煩惱的解脫之相。殊勝道是指在之前的道的基礎上，爲了斷除其他煩惱而進行的修行，包括無間道、解脫道三種。或者，即使沒有斷除煩惱，但對法生起正念，或者進入並安住于等持，或者顯現殊勝的功德，或者安住於此的道，稱為殊勝道。那麼，為什麼要修習這些道呢？爲了增長善法，消除惡法而修習。在修道時，因為已經證悟了法性之真諦，所以生起具足正見的清凈道，從而生起八正道。因此，這些無漏道是通過三十七道品來行進的，首先四念住是完全證悟諸法的道。同樣，從四正斷開始，依次是勤精進所生的道，完全修習禪定的道，與現觀相聯的道，與現觀相關的道，現觀之道，以及直至完全清凈的八正道，都應結合起來理解。此外，道的分類有四種：證悟遲緩且困難的道，是指根器遲鈍且未獲得根本禪定者；證悟迅速但困難的道，是指根器敏銳但未獲得根本禪定者；證悟遲緩但容易的道，是指根器遲鈍但已獲得根本禪定者；證悟迅速且容易的道，是指根器敏銳且已獲得根本禪定者。這四種道因根器和禪定的不同而有所區別。還有四法處：無貪、無嗔、正念、正定。前兩者修習增上戒學，正念修習增上心學，最後一個修習增上慧學，因此這四者被稱為圓滿修習三學的道。此外，奢摩他和毗缽舍那被稱為成辦一切功德的道。不散亂的奢摩他，是通過九住心而極度調伏，並具足的奢摩他之心。不顛倒的毗缽舍那，是不顛倒之相。 The path to abandon afflictions is divided into the Path of Immediate Consequence (無間道), which precedes the actual practice (སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཐོག་ཏུ།). The Path of Immediate Consequence abandons afflictions without interruption, and the Path of Liberation manifests the aspect of liberation from abandoning afflictions. The Path of Distinction refers to the practice of abandoning other afflictions based on the previous path, including the three: the Path of Immediate Consequence, the Path of Liberation. Alternatively, even if afflictions are not abandoned, generating mindfulness of the Dharma, or entering and abiding in Samadhi, or manifesting special qualities, or the path of abiding in them, is called the Path of Distinction. So, why meditate on these paths? To increase virtue and eliminate non-virtue. During the practice of the path, because the truth of Dharma has already been realized, the pure path with correct view arises, thus the Eightfold Noble Path arises. Therefore, these uncontaminated paths are traversed by the thirty-seven factors of enlightenment, and first, the Four Mindfulnesses are the path of completely realizing phenomena. Similarly, starting from the Four Right Exertions, sequentially, are the path arising from diligence, the path of completely training Samadhi, the path associated with Abhisamaya (顯現), the path related to Abhisamaya, the path of Abhisamaya, and up to the Eightfold Noble Path that is definitely purified, should be understood by combining them. Furthermore, there are four categories of paths: the path of slow and difficult realization, which refers to those with dull faculties who have not attained the fundamental Samadhi; the path of rapid but difficult realization, which refers to those with sharp faculties who have not attained the fundamental Samadhi; the path of slow but easy realization, which refers to those with dull faculties who have attained the fundamental Samadhi; the path of rapid and easy realization, which refers to those with sharp faculties who have attained the fundamental Samadhi. These four paths are distinguished by the difference in faculties and Samadhi. There are also the Four Foundations of Dharma: non-attachment, non-hatred, right mindfulness, and right Samadhi. The first two cultivate higher discipline, mindfulness cultivates higher mind, and the last cultivates higher wisdom, therefore these four are called the path of completely cultivating the three trainings. Furthermore, Shamatha (止) and Vipassana (觀) are called the path that accomplishes all qualities. Non-distracted Shamatha is the mind of Shamatha that is extremely tamed and possessed through the nine mental abidings. Non-inverted Vipassana is the aspect of non-inversion.

【English Translation】 The path to abandon afflictions is divided into the Path of Immediate Consequence, which precedes the actual practice. The Path of Immediate Consequence abandons afflictions without interruption, and the Path of Liberation manifests the aspect of liberation from abandoning afflictions. The Path of Distinction refers to the practice of abandoning other afflictions based on the previous path, including the three: the Path of Immediate Consequence, the Path of Liberation. Alternatively, even if afflictions are not abandoned, generating mindfulness of the Dharma, or entering and abiding in Samadhi, or manifesting special qualities, or the path of abiding in them, is called the Path of Distinction. So, why meditate on these paths? To increase virtue and eliminate non-virtue. During the practice of the path, because the truth of Dharma has already been realized, the pure path with correct view arises, thus the Eightfold Noble Path arises. Therefore, these uncontaminated paths are traversed by the thirty-seven factors of enlightenment, and first, the Four Mindfulnesses are the path of completely realizing phenomena. Similarly, starting from the Four Right Exertions, sequentially, are the path arising from diligence, the path of completely training Samadhi, the path associated with Abhisamaya, the path related to Abhisamaya, the path of Abhisamaya, and up to the Eightfold Noble Path that is definitely purified, should be understood by combining them. Furthermore, there are four categories of paths: the path of slow and difficult realization, which refers to those with dull faculties who have not attained the fundamental Samadhi; the path of rapid but difficult realization, which refers to those with sharp faculties who have not attained the fundamental Samadhi; the path of slow but easy realization, which refers to those with dull faculties who have attained the fundamental Samadhi; the path of rapid and easy realization, which refers to those with sharp faculties who have attained the fundamental Samadhi. These four paths are distinguished by the difference in faculties and Samadhi. There are also the Four Foundations of Dharma: non-attachment, non-hatred, right mindfulness, and right Samadhi. The first two cultivate higher discipline, mindfulness cultivates higher mind, and the last cultivates higher wisdom, therefore these four are called the path of completely cultivating the three trainings. Furthermore, Shamatha and Vipassana are called the path that accomplishes all qualities. Non-distracted Shamatha is the mind of Shamatha that is extremely tamed and possessed through the nine mental abidings. Non-inverted Vipassana is the aspect of non-inversion.

་མ་དང་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྤྱི་མཚན་གྱི་སྒོ་ 22-1-66a ནས་འབྱེད་པ་དང་། རང་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་བཞིན་མཐོང་བའོ། །དེ་ཡང་ཞི་གནས་ཐོབ་ལ་ལྷག་མཐོང་མ་ཐོབ་པ་སོགས་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིག་ཤོས་ཚོལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཐོབ་པས་གཉིས་ཀ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ཐོབ་ན་ཟུང་དུ་ཞུགས་ཏེ་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་ཀྱང་གོང་དུ་མུ་བཞིའི་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གཞན་སྡུད་པའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་གསུམ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་འདི་དག་ཐོབ་པས་ལམ་གཞན་སྡུད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པ་ན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་རྩ་རྣམས་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་མའི་ལམ་བསྒོམ་ 22-1-66b པས་རང་རང་གི་འོག་མར་གྱུར་པའི་ས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་རྩ་རྣམས་སྒོམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དེས་ཀུན་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི། སྤང་བྱ་རྣམས་རྒྱུན་བཅད་ནས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ལམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་དང་ལམ་གྱི་གནས་གྱུར་ཐོབ་ཅིང་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ཟིན་ཏེ་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་ཟད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་དང་། ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་སོགས་བདེན་བཞིའི་ཚུལ་ཤེས་སྤང་ཐོབ་བརྟེན་སླར་ཡང་བྱར་མེད་དེ་དྲི་མ་རྣམས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་མི་སློབ་པ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤང་བས་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་སོགས་ཟད་པའི་བྲལ་བ་ཐོབ་ནས་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མི་སློབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་སྤང་བ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་པའི་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་མཛ

【現代漢語翻譯】爲了捨棄無明和惡趣，通過總相來區分兩種真理的法，通過自相來詳細區分，以對本體的完全理解和對特性的辨析的智慧，如實地見到真實的意義。這可以分為四種情況：獲得寂止但未獲得勝觀等。依賴於已獲得的來尋求未獲得的，未獲得兩者則努力于兩者，獲得兩者則雙運而成就意義。具有特徵的勝觀是指依賴於寂止的殊勝智慧，但如前所述，在四種情況中，是從智慧的反面來闡述的。攝集其他道的道是指三種自在：使不瞭解的都瞭解的自在，是指在加行道和見道最初的十五個剎那獲得自在。完全瞭解的自在，是指依賴於見道第十六個剎那，對所有學道獲得自在。具有完全瞭解的自在，是指對無學道獲得自在。獲得這些道就獲得了攝集其他道的自在。此外，在修習初禪所攝集的道時，自然而然地修習與欲界相應的善根，因為獲得了對它們的自在。同樣，通過修習上層的道，也獲得了修習各自下層的善根的自在，這可以概括地理解。最終的無學道是指，斷除所應斷除的，現證解脫的獲得。也就是依賴於自道的金剛喻定，緊接著獲得心和道的轉變，並且知道滅盡和不生。知道滅盡是指：我已知痛苦，已斷除集，已現證滅，道已在相續中生起，知道一切所應斷除的都已滅盡。並且，痛苦不可知等，瞭解四諦之理，所應斷除的已斷除，所應獲得的已獲得，所依賴的已生起，不再需要再次去做，知道煩惱不再生起。其中，小乘的無學道，即聲聞和獨覺阿羅漢，通過斷除三界的煩惱及其種子，從而獲得由其所產生的業和異熟的惡趣等的滅盡解脫，現證滅諦。大乘的無學道，即佛的果位，通過斷除二障及其種子和習氣，從而現證斷除一切過患的究竟滅諦。

【English Translation】 In order to abandon ignorance and evil destinies, the Dharma of the two truths is distinguished through general characteristics, thoroughly distinguished through specific characteristics, and the true meaning is seen as it is with the wisdom of fully understanding the essence and discerning the particularities. This can be divided into four situations: having attained Śamatha (calm abiding) but not Vipaśyanā (insight), etc. Relying on what has been attained to seek what has not been attained, striving for both when neither has been attained, and achieving the meaning by uniting both when both have been attained. A Vipaśyanā with characteristics is a special wisdom that relies on Śamatha, but as mentioned above, in the case of the four situations, it is explained from the opposite aspect of wisdom. The path that gathers other paths refers to three powers: the power to make the unknown known, which is to have power over the first fifteen moments of the path of application and the path of seeing. The power of knowing everything is to have power over all the paths of learning based on the sixteenth moment of the path of seeing. The power of having complete knowledge is to have power over the path of no more learning. Gaining these paths is to gain the power to gather other paths. Furthermore, when cultivating the path included in the first Dhyana (meditative absorption), the roots of virtue associated with desire are naturally cultivated, because one has gained mastery over them. Similarly, by cultivating the higher paths, one also gains mastery over cultivating the roots of virtue of the lower levels, which should be understood comprehensively. The ultimate path of no more learning is the manifestation of the attainment of separation by cutting off what is to be abandoned. That is, relying on the Vajra-like Samadhi (concentration) of one's own path, immediately obtaining the transformation of the mind and the path, and knowing cessation and non-arising. Knowing cessation means: 'I have known suffering, I have abandoned the origin, I have realized cessation, the path has arisen in the continuum, and I know that all that is to be abandoned has ceased.' Furthermore, suffering cannot be known, etc., understanding the nature of the four truths, what is to be abandoned has been abandoned, what is to be attained has been attained, what is relied upon has arisen, and there is no need to do it again, knowing that defilements will not arise again. Among them, the path of no more learning of the Lesser Vehicle, the Śrāvakas (hearers) and Pratyekabuddhas (solitary realizers) Arhats (worthy ones), by abandoning the afflictions of the three realms along with their seeds, thereby obtaining the cessation of the evil destinies of karma and Vipāka (result) that arise from them, and realizing the truth of cessation. The path of no more learning of the Great Vehicle, the state of Buddhahood, by abandoning the two obscurations along with their seeds and habitual tendencies, thereby realizing the ultimate truth of cessation, which is the complete abandonment.

ད་པ་སྟེ། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སོ་སོའི་ལམ་གྱི་འབྲས་ 22-1-67a བུ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་སྤང་བྱ་མཐར་ཐུག་འཇོམས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་མོ། །དེ་ལའང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ་རྡོར་ཏིང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདྲེན་ནུས་པའི་དངོས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དངོས་གཞི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་ཉིད་དེ་སྤང་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུར་མི་ཕྱེད་ལ་ཕར་འཇོམས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དངོས་འབྲས་སུ་གྱུར་པ་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །མི་སློབ་པ་དེ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ཏེ། གང་ཞེ་ན་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་གྱི་འཕགས་ལམ་བརྒྱད་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུའོ། །བཅུ་པོ་དེ་དག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། དྲན་ཏིང་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དང་། ལྟ་རྟོག་རྩོལ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་རིག་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་འབྱིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བླང་དོར་དུ་བྱ་བའི་ཆ་ནས་བསྟན་པ་བདེན་པ་བཞི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐབས་ 22-1-67b འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལམ་དང་ལམ་དེ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བརྗོད་ན། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཙམ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུར་སྣང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཕལ་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་ཅིག་ཆར་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་བ། ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་དགེ་ཆོས་རླབས་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་མངའ་སྟེ་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བར་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་

【現代漢語翻譯】因此，獲得具有雙重清凈的如來藏自性身。何為『金剛喻定』？指的是大小乘各自道之究竟果位獲得之障礙，能摧毀一切應斷之究竟，是無礙之對治，即無間道。其中又有加行、正行、後行三種。首先，能立即引生金剛喻定之近取因，稱為加行道。正行則是金剛喻定本身，具有不為一切應斷之障所動搖，且能摧毀彼等之力量。其後，于證得究竟果位之際，生起盡智與無生智之狀態，稱為解脫道。無學道具有十種無學之法，即從無學之正見，到無學之正定之間的八支聖道，以及無學之正解脫與無學之正智，共十種。此十者可歸納為五種無漏蘊：語業、邊際業、命業三種屬於戒蘊；正念與正定二者屬於定蘊；正見、正思、正勤三種屬於慧蘊；正解脫蘊；正解脫智見蘊，即是五蘊。因此，應知道諦即是正道、正理、正行與正出離。以上從應取捨之角度，已宣說了四聖諦。此處若要講述一些關於現觀、道，以及證得道之補特伽羅之法相，則如前所述，聲聞、緣覺、阿羅漢亦有五種無漏蘊，然如來之五種無漏蘊則不可思議。例如，佛陀之色身顯現，並非如凡夫之色身一般，而是從無量無邊之無漏福德之因，於十方剎土對所有應調伏之眾生，如影像般一時顯現。能斷除包括天神在內之世間一切過患，並能成辦聚集廣大善法之事，應知此乃無漏之戒蘊。同樣，佛陀亦無有種種感受，恒常安住於法界而不動搖，此乃定蘊。佛陀亦無有種種想，無需勤作，任運成就而了知一切如所有及盡所有之法，且遠離分別念，此乃慧蘊。二障

【English Translation】 Therefore, the Tathagatagarbha Svabhavakaya (Essence Body) with dual purity is attained. What is 'Vajra-like Samadhi'? It refers to the ultimate antidote that is unimpeded in destroying the ultimate objects to be abandoned, which become obstacles to attaining the ultimate fruit of the paths of both the Greater and Lesser Vehicles, and is the Uninterrupted Path. It also has three aspects: preparation, main practice, and subsequent practice. First, the path of preparation is what is called the path of application, which is the immediate cause that can lead to Vajra-like Samadhi. The main practice is Vajra-like Samadhi itself, which has the power to not be swayed by all the obscurations to be abandoned and to destroy them. After that, the state of arising of Exhaustion Knowledge and Non-arising Knowledge, which becomes the actual result, is called the Path of Liberation. The Non-learner possesses ten Non-learning qualities, which are the eightfold Noble Path from Non-learning Right View to Non-learning Right Samadhi, as well as Non-learning Right Liberation and Non-learning Right Knowledge. These ten are summarized by the five aggregates of non-outflow: speech, livelihood, and life are the aggregate of ethics; mindfulness and samadhi are the aggregate of samadhi; view, thought, and effort are the aggregate of wisdom; the aggregate of liberation; and the aggregate of the wisdom of seeing liberation. Therefore, the Truth of the Path should be known as the Right Path, Right Knowledge, Right Practice, and Right Departure. The Four Noble Truths have been explained from the perspective of what should be adopted and abandoned. Here, if we are to speak of some aspects of the realization, the path, and the qualities of the individual who has attained the path, then, as mentioned above, the Shravakas, Pratyekabuddhas, and Arhats also have the five aggregates of non-outflow, but the five aggregates of non-outflow of the Tathagata are inconceivable. For example, the appearance of the Buddha's Rupakaya (Form Body) is not like the form of ordinary beings, but from the cause of immeasurable non-outflow merit, it appears simultaneously like a reflection to the beings to be tamed in the fields of the ten directions. It abandons all the faults of the world, including the gods, and accomplishes the gathering of great virtues, which should be known as the aggregate of non-outflow ethics. Similarly, the Buddha does not have various feelings, but always abides unshakably in the Dharmadhatu (Realm of Dharma), which is the aggregate of samadhi. The Buddha does not have various perceptions, but effortlessly and spontaneously knows all the Dharmas as they are and as many as they are, and is free from conceptual thoughts, which is the aggregate of wisdom. The two obscurations

བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤང་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་པས་མཐོང་བའམ་གཟིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ 22-1-68a བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཐ་མལ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པ་སྟེ་རིགས་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། མདོར་བསྡུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་ཚུལ་རིག་པར་བྱས་ནས། སྐུ་དེ་ཉིད་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གང་ཟག་ཕལ་པ་རྣམས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཚུལ་ཏུ་བསྟན་ཞིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་སྣང་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པ་གོ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྲིད་ཞི་ཐ་དད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པས་ཆོས་གང་ཡང་མ་གསུང་ཞེས་བསྟན་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་སོ་སོར་མཁྱེན་ནས་དེ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་ནི། གནས་ཚུལ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་མངའ་བའི་མཐུས་གདུལ་བྱའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་སྟོབས་ཐོབ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་གིས་འབད་རྩོལ་མེད་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ 22-1-68b ན། སོ་སོ་རང་རང་གི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་གཟིགས་ནས་དེ་དང་འཚམས་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟོན་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་མི་བསྙེལ་བར་འབད་རྩོལ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པར་སྣང་བ་ཡང་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་རང་མཚན་པ་དང་ཚོར་བ་སོགས་ཐ་མལ་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་དེས་གྲུབ་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་འདོད་ཡོན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་འགག་པར་བྱེད་པ་འཆི་བདག་གི་བདུད་དེ། འདི་དག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་པ

【現代漢語翻譯】通過斷除習氣，內外一切行蘊的生起完全寂滅，從解脫蘊（蘊：梵文 Skandha，指構成人身心活動的五種要素，即色、受、想、行、識）和識蘊（具有八識性質的蘊）的法中解脫的自性智慧，由各自的自證智所見，稱為解脫智見蘊。因此，在佛的境界中，沒有凡夫的五蘊、十八界（梵文：Dhatu，指眼、耳、鼻、舌、身、意六根，色、聲、香、味、觸、法六境，以及眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識六識）、十二處（梵文：Ayatana，指六根和六境）等在自相續中成立，而是超越三界，以五部如來（五方佛）、五智和無漏五蘊的自性成佛。簡而言之，認識到安住于與法界無二的智慧身，即平等性，具有一切相的自性之後，爲了調伏所化眾生，善巧地以世間共通的方式，示現與普通人一樣具有五蘊之身，並且與之相應的名言安立，也必須理解為僅僅是就顯現方式而言，實際上沒有任何矛盾。例如，對於佛來說，因為沒有任何對輪迴和涅槃的分別念和分別，所以示現為沒有宣說任何法，但又因爲了知所化眾生的根器、意樂和想法，而相應地宣說佛法，這二者之間沒有矛盾，可以理解為同一意義。這是由於具有不分別的甚深智慧，獲得了不空耗所化眾生之利益的力量，即使沒有分別唸的努力，也能了知一切所知，並且事業的生起是無勤任運的，因此對於所化眾生來說，就顯現方式而言，觀察到各自的根器、意樂和想法，示現與此相應的任何他們想要的佛法，並且爲了所化眾生的利益而不忘失，示現為進行各種努力，這也是相對於顯現而言，因此是不會欺騙的。如果這樣理解，就不會對大乘的密意感到迷惑。因為沒有具有自相的蘊和感受等凡夫之法，所以是降伏四魔。能使有漏蘊成立之因的煩惱，稱為煩惱魔。由該因而成立的有漏五蘊，是蘊魔。成為斷除煩惱之道的障礙的欲妙，是天子魔。該蘊的滅亡，是死魔。這些魔會阻礙眾生從輪迴中解脫。

【English Translation】 By abandoning habitual tendencies, the arising of all internal and external aggregates of formation is completely pacified. The self-nature wisdom that is liberated from the aggregates of liberation (Skandha: Sanskrit, referring to the five elements that constitute the activities of the human body and mind, namely form, sensation, perception, formation, and consciousness) and the aggregates of consciousness (aggregates with the nature of the eight consciousnesses), is seen by each individual's self-aware wisdom, and is called the aggregate of seeing liberation wisdom. Therefore, in the realm of Buddhahood, there are no ordinary five aggregates, eighteen realms (Dhatu: Sanskrit, referring to the six sense organs of eye, ear, nose, tongue, body, and mind; the six sense objects of form, sound, smell, taste, touch, and dharma; and the six consciousnesses of eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness), twelve entrances (Ayatana: Sanskrit, referring to the six sense organs and six sense objects) established in one's own continuum. Instead, one transcends the three realms and attains Buddhahood with the nature of the Five Buddha Families (Five Dhyani Buddhas), the Five Wisdoms, and the five uncontaminated aggregates. In short, after recognizing the state of abiding in the wisdom body inseparable from the Dharmadhatu, which is equality and possesses the nature of all aspects, in order to tame the beings to be subdued, one skillfully manifests a body with the five aggregates in a manner common to the world, just like ordinary people. The corresponding nominal designations must also be understood as being based solely on the manner of appearance, without any actual contradiction. For example, for the Buddha, because there is no differentiation or conceptualization of samsara and nirvana, it is shown that no Dharma is spoken. However, because the Buddha knows the faculties, inclinations, and thoughts of the beings to be subdued, the Dharma is taught accordingly. There is no contradiction between these two, and they can be understood as having the same meaning. This is because, by possessing non-discriminating profound wisdom, one obtains the power to not waste the benefit of the beings to be subdued. Even without the effort of conceptualization, one can know all knowable things, and the arising of activities is effortless and spontaneous. Therefore, for the beings to be subdued, in terms of the manner of appearance, observing their respective faculties, inclinations, and thoughts, one shows whatever Dharma they desire that is appropriate to them. Furthermore, without forgetting the benefit of the beings to be subdued, one appears to make various efforts. This is also in relation to appearance, and therefore it is infallible. If one understands in this way, one will not be confused about the intent of the Mahayana. Because one does not possess ordinary phenomena such as aggregates with self-characteristics and sensations, one has conquered the four maras. The afflictions that cause the establishment of contaminated aggregates are called the Mara of Afflictions. The contaminated five aggregates established by that cause are the Mara of Aggregates. The objects of desire that obstruct the path of exhausting defilements are the Mara of the Sons of Gods. The cessation of that aggregate is the Mara of Death. These maras hinder beings from liberation from samsara.

འི་ཕྱིར་བདུད་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་གཏན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་བདུད་བཞི་ལས་ཡང་དག་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤང་བ། རྟོགས་བྱ་མཐའ་དག་རྟོགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། སྟོན་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་ལྡན་པའོ། །སྐལ་པ་དྲུག་ནི་འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་དབ༷ང་ཕྱུག༷་ 22-1-69a ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་དཔེའི་གཟུག༷ས་བཟང༷་པོ༷། འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་དཔ༷ལ་འབྱོར༷། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སྙན་པར་གྲག༷ས་པ༷། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ༷་ཤེས༷། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་བརྩོ༷ན་འགྲུ༷ས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་བཟོད་པ་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་གཏོང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷ་རྗེས་དྲན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྐུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བརྙེས་པས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་ཚད་མེད་པས་གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་མངའ་བའོ། །ཆོས་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བྱེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་མེད་པས་དག་པ། ཤེས་སྒྲིབ་མེད་པས་གསལ་བ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དང་། གང་ཞིག་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འགོག་བདེན་ནི་སྤྲོས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པས་བསམ་དུ་མེད་པ། ལས་ཉོན་གཉིས་མེད་པས་ཉེ་བར་ཞི་བ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ལས་རྟོག་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། མདོར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་མེད་ཞི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། ། 22-1-69b དེ་ལྟར་འགོག་ལམ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་གཉིས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་རྣམས་ནི་ལུང་གི་ཆོས་སོ། །ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་གསུམ་དང་། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་གཉིས་དང་། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་མ༷་འདྲེས༷་པ༷་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བས་ཡོང༷ས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པས་ཡོ༷ངས་སུ༷་དག༷་པ༷། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བྲལ་བར་བྱེད་པས་ཡོ༷ངས་སུ༷་བྱང༷་བ༷་སྟེ་ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་འདུན་ནི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ

【現代漢語翻譯】因為（他們）是魔，佛陀徹底戰勝了他們，所以被稱為『戰勝四魔』。同樣，通過斷除包括習氣在內的二障，證悟一切應證悟之法等方式，（佛陀）具有阿羅漢、正等覺佛、如來、善逝、導師、無與倫比者等名號。六種殊勝是：隨心所欲出現的自在圓滿，同樣，具足妙好的相好之身，無量眷屬等的財富，普聞於世的聲譽，如所有智和盡所有智的智慧，成辦有情之事的精進圓滿。依次是禪定、忍辱、佈施、持戒、智慧、精進的果報。這些也被稱為六種殊勝功德。六隨念是：唸佛、念法、念僧、念施、念戒、念天。佛陀是證得自生智慧、不造作之身、任運成就者，因此具有自利圓滿；由於具有無量的智慧、慈悲和能力，因此具有利他圓滿。因此，通過三身來區分，具有無量的功德。法是指使人脫離貪執的道諦，由於其自性沒有煩惱障，所以是清凈的；沒有所知障，所以是明晰的；因此，具有如太陽般摧毀二障黑暗的功德。而脫離貪執的滅諦，由於不是戲論的對境，所以是不可思議的；由於沒有業和煩惱，所以是寂靜的；具有各自以自證智所能證悟，而無分別的三種自性。總而言之，是如實性、無分別、寂靜、不可思議。如此，滅諦和道諦二者是證悟之法。以這二者為所詮釋的聖教，是教法。這些教法，在初、中、后三個階段都是善妙的，具有意義和詞句優美兩種特點，具有不共（མ༷་འདྲེས༷་པ༷་）的特點，通過斷除一切煩惱而完全（ཡོང༷ས་སུ༷་རྫོག༷ས་པ༷་），通過顯示自性清凈的法性而完全（ཡོ༷ངས་སུ༷་དག༷་པ༷་），通過使人脫離暫時的垢染而完全（ཡོ༷ངས་སུ༷་བྱང༷་བ༷་），具有四種梵行的功德。僧是指修持佛法的人們，分為凡夫僧和聖僧兩種。聖僧是指修持佛法后，證悟法性真理的人們。

【English Translation】 Because (they) are demons, and the Buddha completely vanquished them, they are called 'Victorious over the Four Maras'. Similarly, through abandoning the two obscurations, including their predispositions, and realizing all that is to be realized, (the Buddha) possesses names such as Arhat, Perfectly Enlightened Buddha, Tathagata, Sugata, Teacher, and Incomparable One. The six perfections are: the complete mastery of arising at will, similarly, possessing a beautiful form with excellent marks and signs, immeasurable wealth of retinue and so on, fame that is renowned throughout the world, the wisdom of knowing all that exists and how it exists, and the complete diligence in accomplishing the welfare of sentient beings. These are, in order, the results of meditation, patience, generosity, ethics, wisdom, and diligence. These are also called the six excellent qualities. The six recollections are: recollection of the Buddha, recollection of the Dharma, recollection of the Sangha, recollection of generosity, recollection of ethics, and recollection of the deities. The Buddha is one who has attained self-born wisdom, an uncreated body, and spontaneous accomplishment, thus possessing the perfection of self-benefit; because of possessing immeasurable wisdom, compassion, and ability, thus possessing the perfection of benefiting others. Therefore, distinguished by the three bodies, possessing immeasurable qualities. The Dharma refers to the truth of the path that separates one from attachment, because its nature is without afflictive obscurations, it is pure; without cognitive obscurations, it is clear; therefore, it possesses the quality of being like the sun, destroying the darkness of the two obscurations. And the cessation that is free from attachment, because it is not an object of elaboration, it is inconceivable; because there is no karma and afflictions, it is peaceful; possessing the three natures of being knowable individually by self-awareness, and without conceptualization. In short, it is suchness, non-conceptual, peaceful, and inconceivable. Thus, these two, cessation and path, are the Dharma of realization. The scriptures that express these two are the Dharma of transmission. These Dharmas of transmission and realization are virtuous in the beginning, middle, and end, possessing the two qualities of excellent meaning and words, possessing the characteristic of being unmixed (མ་འདྲེས་པ་), being completely (ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་) through abandoning all afflictions, being completely (ཡོངས་སུ་དག་པ་) through showing the Dharma nature of self-nature purity, being completely (ཡོངས་སུ་བྱང་བ་) through making one free from temporary stains, possessing the four qualities of pure conduct. The Sangha refers to those who practice the Dharma, divided into ordinary Sangha and noble Sangha. The noble Sangha refers to those who, having practiced the Dharma, have seen the truth of the Dharma nature.

་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ནི། རང་ལུགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རྟོགས་བྱ་ཐུན་མིན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་ནས། ཆགས་ཐོགས་དམན་སྒྲིབ་གསུམ་ལས་གྲོལ་བའི་རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དྲན་ནས་སྟོན་པ་དང་ལམ་དང་ལམ་གྱི་གྲོགས་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཏོང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་ནི་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། རང་གི་བྱ་བ་ལ་དཔང་པོའི་ཚུལ་དུ་ཡང་དྲན་པར་བྱ་ལ། ལྷ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དགེ་བཅུ་བསམ་གཟུགས་ 22-1-70a རྣམ་ཐར་གསུམ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་སྟེ་འདི་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་དྲན་ཕྱི་མ་གསུམ་འདིས་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ནི། དད་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྟེ་རེ་རེའི་མཐར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདུན་པོ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནམ་ཡང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡོད་ལ་དེ་དག་གི་འབྱོར་བ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྤྱན་ལྔ་ནི་བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་པའི་མིག་དབང་གང་གིས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་མཐོང་བ་ཤའི་སྤྱན། ཚེ་སྔ་མར་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཚེ་འདིར་འབད་མེད་འབྱུང་བ་ལྷའི་མིག་གིས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ལྷའི་སྤྱན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་དེ་ལྡན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་སོགས་རྒྱུད་ཚོད་ཤེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་གཟུངས་ཀྱི་རྒྱན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ནི། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ། དམ་ཆོས་འཛིན་ 22-1-70b པ། ལུས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ། ཞིང་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ། ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ། ཞིང་སྦྱང་བ། བྱང་སེམས་རྣམས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཐུན་པར་གནས་པ། སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའོ། །སྨོན་ལམ་དེ་བཅུ་ལ། སྨོན་ལམ་གྱི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་ཡོད་ཅིང་། དེ་བཅུ་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་བཅུར་སྒྲུབ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱ

【現代漢語翻譯】是的，但其中大乘聖者，以各自的自證智，證悟到自宗大乘所證悟的獨特深廣之境，並具有從執著、障礙、劣見三種遮蔽中解脫出來的覺悟解脫之殊勝功德。如是憶念三寶的功德，以無與倫比的方式追念導師、道以及道的助伴。追念佈施和戒律的功德，以及憶念天神，即欲界和色界的天神，以及聖者的功德，並且也應以見證者的身份憶念自己的行為。還應憶念這些天神的因，即十善和三解脫門，這被稱為以因果的方式憶念天神。如是，通過後面的三種隨念，憶念行善的三種事物。聖者的七財是：信心、佈施、戒律、博聞、慚、愧、智慧，並在每一項之後加上『圓滿』。聖者們具有這七種功德的圓滿，永不耗盡，並且是他們的財富，所以才這樣稱呼。五眼是指：由福德所生的眼根，能見一百由旬乃至大千世界中微細和粗大的事物，是為肉眼。前世修習禪定的果報，今生不費力氣就能獲得的，以天眼能見生死流轉，是為天眼。見證法性的真理，是為慧眼。瞭解經教和證悟之法，以及具足這些功德的聖者們的根器等，是為法眼。照見一切所知事物的智慧，是為佛眼。菩薩的四種莊嚴是：戒律莊嚴、禪定莊嚴、智慧莊嚴和總持莊嚴。菩薩的十大愿是：供養諸佛、受持正法、恒時示現化身、遍入一切剎土、圓滿波羅蜜多、成熟有情、嚴凈佛土、與諸菩薩行境相同、一切行為皆有意義、獲得大菩提。這十大愿有無量無數的愿輪圍繞，這十大愿在無邊無際的十處得以成就，是哪十處呢？有情界、世界、虛空界，以及如來的正法、涅槃、諸佛出現。

【English Translation】 Yes, but among them, the Mahayana Aryas, with their own self-realization wisdom, realize the unique, profound, and vast realm realized by their own Mahayana school, and possess the special qualities of liberation from attachment, obstacles, and the three obscurations of inferior views. Thus, remembering the qualities of the Three Jewels, one recollects the Teacher, the Path, and the companions of the Path in an unparalleled manner. One recollects the qualities of generosity and discipline, as well as remembering the gods, that is, the gods of the desire and form realms, and the qualities of the Aryas, and one should also remember one's own actions as a witness. One should also remember the causes of these gods, that is, the ten virtues and the three doors of liberation, which is called remembering the gods in terms of cause and effect. Thus, through the latter three recollections, one remembers the three objects of performing meritorious deeds. The seven riches of the Aryas are: faith, generosity, discipline, learning, shame, embarrassment, and wisdom, and after each item, add 'perfect'. The Aryas possess the perfection of these seven qualities, which never run out, and are their wealth, so they are called that. The five eyes are: the eye faculty born from merit, which can see subtle and coarse objects from a hundred yojanas to a great thousand worlds, is the flesh eye. The result of meditating on samadhi in a previous life, which arises effortlessly in this life, with the divine eye one can see the cycle of death and birth, is the divine eye. Witnessing the truth of the nature of reality is the wisdom eye. Understanding the teachings and realizations, as well as the faculties of the Aryas who possess these qualities, is the Dharma eye. The wisdom that sees all aspects of knowable things is the Buddha eye. The four ornaments of a Bodhisattva are: the ornament of discipline, the ornament of samadhi, the ornament of wisdom, and the ornament of dharani. The ten great aspirations of a Bodhisattva are: offering to the Buddhas, upholding the Dharma, constantly manifesting embodiments, entering all Buddha-fields, perfecting the paramitas, maturing sentient beings, purifying the Buddha-fields, abiding in harmony with the conduct of the Bodhisattvas, making all actions meaningful, and attaining great Bodhi. These ten aspirations are surrounded by countless wheels of aspirations, and these ten aspirations are accomplished in ten boundless places, which are: the realm of sentient beings, the world, the realm of space, as well as the Dharma of the Tathagatas, Nirvana, and the appearance of the Buddhas.

ུང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་དགུ་པོ་བསྡུས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་པོ་དེ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་མུ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྙེད་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕྲུལ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ནི་བདག་གིས་ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་སེམས་ཅན་དབུལ་བ་རྣམས་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཤ་ཁྲག་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་བདག་དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་གནས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་ 22-1-71a སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་མི་ཕན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་སྒོ་གསུམ་དང་ནོར་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་རོ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཚེ་རབས་ཀུན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། ནམ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡིག་འབྲས་བདག་ལ་སྨིན་ཅིང་བདག་གི་དགེ་འབྲས་དེ་དག་ལ་སྨིན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཆོན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་སྙམ་པ་དང་། ནམ་ཞིག་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྱིན་ནུས་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ཡང་འཁོར་ལོ་གསུམ་ནི། ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་འཁོར་ལོ། སྤོང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་འཁོར་ལོ། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། །ཕྱི་མ་འདིར་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཅན་གྱི་བཟང་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་པ་འདུས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་བཅུ་ནི། མི་རྟག །སྡུག་བསྔལ། བདག་མེད། མི་སྡུག་པ། འཆི་བ། སྣང་བ། ཆགས་བྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་། ཟས་ལ་མི་འཕྲོད་པ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ། མཚན་མ་ཀུན་འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཡང་འདུ་ཤེས་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅུའོ། །གཞན་ 22-1-71b ཡང་མདོ་ལས་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་ལས། བདག་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་མ་གྲོལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འཇིགས་པ་ཀུན་གྱི་གཡང་སར་ལྷུང་བ་དང་། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། འཕགས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་དང་། ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་ཞིང་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱི་བདེ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་པ་སོགས་སྐྱོ་བ་དང་དྲེགས་པ་སེལ་བ་དང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་

【現代漢語翻譯】以及佛的智慧，眾生的心之所向，佛的智慧之行境的界限有多少，將這九者合起來，稱為世間的種姓、法的種姓和智慧的種姓之界限，這十者是遍佈于無邊無際的方位和時間之中，應當了知進入到如是示現願力的神變之中。八種大丈夫的分別念是：我何時能夠消除一切眾生的痛苦？何時能夠將貧困的眾生安置於巨大的財富之中？何時能夠以血肉之軀成辦眾生的利益？何時我即使長久地處於地獄之中，也能利益眾生？愿我生生世世不要具有不能利益眾生的出生、三門、財富和權勢等，以及享用究竟的滋味，和損害眾生；愿一切眾生的罪業之果成熟於我，而我的善業之果成熟於他們，從而獲得安樂；何時我能夠以世間和出世間的巨大財富，如意地圓滿眾生的願望？何時我能夠成佛，從而將一切眾生從痛苦中解脫出來？如是思維。此外，三種法輪是：閱讀、聽聞、思維之法輪；捨棄、禪定之法輪；行為、事業之法輪。後者彙集了此處所宣說的利益有情之善妙事業。聲聞眾所恒常修習的十種作意是：無常、痛苦、無我、不凈、死亡、顯現、離貪之作意，以及於食物不適、對一切世間不悅、遮止一切相之作意，在上述每一種作意之後都應加上『作意』二字，如是即為十種作意。另外，經中還宣說了各種作意，例如：我未從輪迴中解脫，未從煩惱中解脫，墮入一切痛苦和恐懼的懸崖，無法超越業的主宰，未獲得聖道的功德卻將死亡，再次於輪迴中出生且難以獲得閑暇圓滿等等，這些作意能夠消除在家人等的厭煩和傲慢，並使他們進入正道。我乃是佛陀的追隨者

【English Translation】 And how far the wisdom of the Buddha, the focus of sentient beings' minds, and the realm of activity of the Buddha's wisdom extend. Combining these nine, the ten realms called the lineage of the world, the lineage of Dharma, and the lineage of wisdom are pervasive throughout limitless directions and times. It should be understood that one enters into the manifestation of such miraculous power of aspiration. The eight kinds of great being's thoughts are: When will I be able to eliminate the suffering of all sentient beings? When will I be able to place impoverished sentient beings in great wealth? When will I be able to accomplish the benefit of sentient beings with this body of flesh and blood? When, even if I remain in hell for a long time, will I be able to benefit sentient beings? May I never, in all my lifetimes, possess births, the three doors, wealth, and power that cannot benefit sentient beings, nor enjoy the ultimate taste, nor harm sentient beings. May the results of all sentient beings' sins ripen upon me, and may the results of my virtues ripen upon them, so that they may be happy. When will I be able to fulfill the wishes of sentient beings with the great wealth of the world and beyond? When will I be able to become a Buddha and liberate all sentient beings from suffering? Thus one thinks. Furthermore, the three wheels are: the wheel of reading, hearing, and thinking; the wheel of abandoning and meditating; and the wheel of action and activity. The latter gathers together all the virtuous activities for the benefit of beings spoken of here. The ten perceptions that the Shravakas constantly cultivate are: impermanence, suffering, no-self, impurity, death, appearance, and detachment, as well as the perception of unsuitable food, displeasure with all the world, and cessation of all signs. After each of the above perceptions, the word 'perception' should be added, thus making ten perceptions. In addition, various perceptions are taught in the sutras, such as: I have not been liberated from samsara, have not been freed from afflictions, have fallen into the abyss of all suffering and fear, cannot transcend the mastery of karma, will die without having attained the qualities of the noble path, will be born again in samsara, and it is difficult to obtain the happiness of leisure and endowment, etc. These perceptions can eliminate the weariness and arrogance of householders and others, and lead them onto the path. I am a follower of the Buddha.

སུ་ཞུགས་པ། ཁྱིམ་པའི་བྱ་བ་དང་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན། བྱ་བ་ངན་པ་སྤངས་སམ། བཟང་པོ་ལ་ཞུགས་སམ། འབྲས་བུ་གང་ཡང་ཐོབ་བམ་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་གསུང་བ་ནི། དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་ལྡོག་གི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་བྱས་པ་གཟོ་བ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་གུས་པ་སྐྱེ་བ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་མར་ཤེས་ཤིང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྒོམ་པའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། མདོ་ལས་འདུ་ཤེས་འདི་དག་ལ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་ 22-1-72a པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དྲུག་པོ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །འགོག་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞིར་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ། མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དབེན་པའི་ཏིང་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དེས་ལུས་མཉེན་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མོ་ཡང་ཉིན་མོའི་དུས་ལྟར་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་ནི། དངོས་སུ་ཚིག་ངན་པས་སྤྱོས་པ་ལ་སླར་མི་སྤྱོ། བརྡེག་པ་ལ་སླར་མི་བརྡེག །ལྐོག་ནས་གཤེ་བ་ལ་སླར་མི་གཤེ། ཁྲོས་པ་ལ་སླར་མི་ཁྲོ་བ་སྟེ། བཟོད་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིའོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་ན་མི་སྡུག་པ། ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་ན་བྱམས་པ། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན། ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བས་ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆེ་བས་དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་དྲན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་འདི་དག་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ 22-1-72b མི་སྡུག་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ན་མི་གཙང་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཀེང་རུས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། གང་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་གཙང་བར་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། མི་གཙང་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུའོ། །ལུས་ལ་ཡོད་པའི་མི་གཙང་བའི་རྫས་སོ་དྲུ

【現代漢語翻譯】誰進入佛門呢？是背離世俗事務和慾望，尋求道路和果位的功德之人。他們會思考：『我是否已經放棄了惡行？是否已經步入了善行？是否已經獲得了任何果位？』宣說各種這樣的觀念，是爲了讓出家人努力于進退之境地。認識到佛陀的功德後心生歡喜，瞭解大乘道的殊勝後生起恭敬，認識到佛菩薩的功德后渴望獲得，將眾生視為母親並修習慈悲心等等，這些都是進入大乘道的意義。要知道，經部中對這些觀念有各種詳略不同的闡述。此外，還有三種三摩地（Samadhi，禪定）：解脫之門——空性三摩地，是十六諦（satya，真諦）中的空和無我的相狀；同樣，無常和痛苦二者，以及集諦的四種相狀，這六者的相狀是無愿三摩地；滅諦和道諦的八種相狀，是無相三摩地。還有四種三摩地：斷除貪慾的三摩地是修習不凈觀；現法樂住三摩地，是由遠離（喧囂）的三摩地所產生的喜悅，使身體柔軟且充滿；獲得智慧之眼的三摩地，是修習夜晚也如白晝般顯現的觀念；獲得智慧的三摩地，是修習第四禪的三摩地。四種沙門之法是：對於直接的惡語辱罵不回罵，對於毆打不還手，對於背後的誹謗不反駁，對於憤怒不以憤怒迴應，這四種是源於忍辱。修習清凈心之行為的道路：如果貪慾強烈，則修習不凈觀；如果嗔恨強烈，則修習慈悲；如果愚癡強烈，則修習緣起之理；如果我慢強烈，則修習界分別；如果妄念強烈，則修習出入息念，這些是 বিশেষভাবে（khyépar，特別）對治這些煩惱的方法。那麼，如何修習不凈觀呢？有三種修習方式：不凈觀、厭惡觀和骷髏觀。首先，要認識並習慣於所貪戀之身體的本質是不凈的，即三十二種不凈物。身體中存在的三十六種不凈之物。

【English Translation】 Who enters the Dharma? It is those who turn their backs on worldly affairs and desires, and seek the merits of the path and its fruits. They contemplate: 'Have I abandoned evil deeds? Have I entered into good deeds? Have I attained any fruits?' The various concepts spoken of are to encourage those who have renounced the world to strive in the state of entering and withdrawing. Rejoicing after knowing the qualities of the Buddha, generating respect after knowing the distinctions of the Mahayana path, desiring to attain the qualities of the Buddhas and Bodhisattvas after knowing them, regarding sentient beings as mothers and cultivating the mind of compassion, etc., these are the meanings of entering the Mahayana. It should be known that the sutras speak of various detailed and concise aspects of these concepts. Furthermore, there are three Samadhis: The door to liberation—the Samadhi of emptiness—is the aspect of emptiness and selflessness among the sixteen aspects of the four truths. Similarly, the aspects of impermanence and suffering, and the four aspects of the origin of suffering, these six aspects are the Samadhi without aspiration. The eight aspects of cessation and the path are the Samadhi without signs. There are also said to be four Samadhis: The Samadhi for abandoning desire is the cultivation of impurity. The Samadhi of dwelling in happiness in this life is the joy born from the Samadhi of solitude, which makes the body soft and pervades it. The Samadhi of attaining the vision of wisdom is the cultivation of the perception that night appears like day. The Samadhi of attaining wisdom is the cultivation of the Samadhi of the fourth dhyana. The four practices of a renunciate are: not retaliating with harsh words when directly reviled, not retaliating with blows when struck, not retaliating with slander when secretly criticized, and not responding to anger with anger. These four arise from patience. When cultivating the path of purifying mental conduct: if desire is strong, cultivate ugliness; if hatred is strong, cultivate loving-kindness; if delusion is strong, (cultivate) the meaning of dependent origination; if pride is strong, (cultivate) the division of elements; if conceptual thought is strong, (cultivate) mindfulness of breathing in and out. These are specifically antidotes for particularly engaging with these afflictions. How does one cultivate ugliness? There are three ways to cultivate: the impure, the repulsive, and the skeletal form. First, one should recognize and become accustomed to the fact that the nature of the body to which one is attached is impure, that is, the nature of the thirty-six impurities. The thirty-six impure substances that exist in the body.

ག་ནི། སྐྲ་དང་། ཁ་སྤུ་དང་། སོ་དང་། སེན་མོ་དང་། ཕྱི་ས་དང་། གཅིན་དང་། རྡུལ་དང་། ངར་སྣབ་དང་། མཆི་མ་དང་། མཆི་ལམ་༡༠དང་། དྲི་མ་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། ཁྲག་དང་། རུས་པ་དང་། ཚིལ་དང་། རྐང་དང་། རྩ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། གློ་བ་༡༠དང་། སྙིང་དང་། མཆིན་པ་དང་། མཚེར་བ་དང་། མཁལ་མ་དང་། ཕོ་བ་དང་། རྒྱུ་མ་དང་། ལོང་ཀ་དང་། གཉེ་མ་དང་། ལྒང་པ་དང་། ཞག་༡༠དང་། ཆུ་སེར་དང་། རྣག་དང་། བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། ཀླད་པ་དང་། ཀླད་རྒྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་སོ་དྲུག་གོ། །འདི་སྐབས་དྲི་མ་ཞེས་པ་མིག་གི་རྔུ་མ་དང་། རྣ་སྦབ་དང་། སོ་དྲེག་སོགས་སོ། །གཞན་བརྡ་འཕྲོད་སླའོ། །ཡང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་རེག་བྱ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་ཆགས་པ་ཞི་བར་བྱ་ཕྱིར། དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བའི་ཤི་རོ་གཡོ་མེད་ལ་བལྟས་ཏེ་དེ་ཇི་ལྟ་བར་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དགུ་ནི། རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ་དང་། རྣམ་པར་དམར་བ་དང་། རྣམ་པར་སྔོ་བ་དང་། རྣམ་པར་ 22-1-73a གནག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཐོར་བ་དང་། རྣམ་པར་ཚིག་པ་དང་། རྣམ་པར་རུལ་པའི་འདུ་ཤེས་དགུའོ། །ཀེང་རུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་གོང་གི་ཆགས་པ་བཞི་པོ་ཀུན་གྱི་གཉེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པའི་ལུས་རྣམས་ནི་ཀེང་རུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཀེང་རུས་དེ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་པོར་རང་ལུས་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ངམ་དཔྲལ་བའི་དབྱེ་སོགས་ནས་མྱགས་ཏེ་རུས་པ་མཐེ་བ་གང་ཙམ་ལ་སེམས་གཏད་ནས། རིམ་གྱིས་ལུས་རིལ་པོ་ཀེང་རུས་སུ་བསྒོམ་ཞིང་། ཀེང་རུས་དེས་གནས་ཁང་དང་མཐར་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་ཞིང་བསྒོམ་པ་དང་། ཚུར་རང་ལུས་ཀྱི་ཀེང་རུས་ཙམ་གྱི་བར་སྡུད་ཅིང་། ཡང་སྔར་ལྟར་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པའི་ཚེ་རྐང་པའི་རུས་པ་བོར་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་སྡུད་པ་དང་། ཡང་སྤྲོ་ཞིང་ལུས་ཕྱེད་དང་ཐོད་པའི་ཕྱེད་དང་། སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རུས་པ་མཐེ་བ་གང་ཙམ་ལ་བསྡུ་བ་སོགས་སྤྲོ་བསྡུ་བྱེད་པར་བཤད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཀེང་རུས་སུ་དམིགས་ནས་གོམས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཆགས་ཡུལ་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ། མཐའ་དག་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་པས་ཆགས་བྲལ། ཞི་གནས་ཀྱིས་གནོན་པས་ཆགས་བྲལ། གཉེན་པོས་སྤང་བའི་ཆགས་བྲལ་ལྔ་ཡོད་དོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་བཅུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་གནས་ལ་རང་བཞིན་ 22-1-73b གྱིས་ཆགས་བྲལ། འཁྲིག་ཞུགས་གདུང་བ་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་གནོད་པས་ཆགས་བྲལ། འགྲངས་པས་ཟས་ཞིམ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་བརྟན་པས་ཆགས་བྲལ། བཟང་པོ་རྙེད་པས་ངན་པ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ཆག

【現代漢語翻譯】何者是？頭髮、體毛、牙齒、指甲、糞便、小便、灰塵、鼻涕、眼淚、眼屎、污垢、面板、肉、血、骨頭、脂肪、骨髓、筋、腱、肺、心臟、肝臟、脾臟、腎臟、胃、腸、大腸、生臟、膀胱、油、膿、痰、膽汁、腦、腦髓，總共三十六種。此處所說的『污垢』是指眼角的眼屎、耳垢、牙垢等。其他都容易理解。此外，爲了平息對顏色、形狀、觸感和侍奉的貪戀，觀察被遺棄在墓地中一動不動的屍體，思維自己的身體也會變得和它一樣。因此，有九種不凈觀：腫脹、腐爛、變紅、變青、變黑、被吃掉、散落、燒焦、腐爛。骷髏觀是對上述四種貪戀的殊勝對治。從子宮中出生的身體都無法脫離骷髏的本性。修習骷髏觀的方法是，首先將注意力集中在自己身體的腳趾或額頭等部位的一小塊骨頭上，比如拇指大小。然後逐漸將整個身體觀想成骷髏。觀想骷髏遍佈房屋，乃至充滿整個大海。然後收攝觀想，回到自身骷髏的大小。再次重複擴張和收縮的過程，有時只留下腳部的骨頭，其餘部分收攝；有時擴張，有時只留下半個身體和半個頭骨，或者將骨頭收攝到兩眉之間的拇指大小。如此進行擴張和收縮的練習。無論如何，通過專注于骷髏，可以捨棄貪戀。關於脫離貪戀的方式，有以下幾種：對貪戀的對象的一部分脫離貪戀；對所有對象脫離貪戀；通過智慧的證悟脫離貪戀；通過止觀的壓制脫離貪戀；通過對治力斷除貪戀，共有五種。還有十種：對痛苦及其根源自然而然地脫離貪戀；如同斷除性愛的痛苦一般，因損害而脫離貪戀；如同吃飽后不再想吃美味食物一般，因滿足而脫離貪戀；如同得到好的東西后不再想要壞的東西一般，因殊勝而脫離貪戀。

【English Translation】 What are they? Hair, body hair, teeth, nails, feces, urine, dust, nasal mucus, tears, eye mucus, dirt, skin, flesh, blood, bones, fat, marrow, sinew, tendon, lungs, heart, liver, spleen, kidneys, stomach, intestines, large intestine, genitals, bladder, oil, pus, phlegm, bile, brain, and brain marrow, totaling thirty-six. Here, 'dirt' refers to eye mucus in the corners of the eyes, earwax, dental plaque, etc. The rest are easy to understand. Furthermore, in order to pacify attachment to color, shape, touch, and service, observe a motionless corpse abandoned in a charnel ground, and contemplate that all bodies will become like it. Therefore, there are nine perceptions of unattractiveness: swelling, decomposition by worms, becoming red, becoming blue, becoming black, being eaten, scattering, burning, and decaying. The perception of a skeleton is the supreme antidote to all four attachments mentioned above. All bodies born from the womb cannot escape the nature of a skeleton. The method of meditating on a skeleton is to first focus on a small piece of bone in one's own body, such as the big toe or a part of the forehead, about the size of a thumb. Gradually, visualize the entire body as a skeleton. Visualize the skeleton spreading throughout the house and even filling the entire ocean. Then, contract the visualization back to the size of one's own skeleton. Repeat the process of expansion and contraction, sometimes leaving only the bones of the feet and contracting the rest; sometimes expanding, sometimes leaving only half the body and half the skull, or contracting the bones to the size of a thumb between the eyebrows. Thus, the practice of expansion and contraction is explained. In any case, by focusing on the skeleton and becoming accustomed to it, one abandons attachment. Regarding the ways to be free from attachment, there are the following: detachment from attachment to one aspect of the object of attachment; detachment from attachment to all objects; detachment from attachment through the realization of wisdom; detachment from attachment through the suppression of calm abiding; detachment from attachment by abandoning it through antidotes, there are five types. There are also ten types: naturally detaching from suffering and its source; detaching from attachment through harm, like the pain of engaging in sexual activity being abandoned; detaching from attachment through contentment, like not desiring delicious food when full; detaching from attachment through excellence, like not wanting bad things when good things are found.

ས་བྲལ། བྱིས་པ་རྣམས་མྱང་འདས་མི་འདོད་པ་རྨོངས་པས་ཆགས་བྲལ། འདས་དང་མ་འདས་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་གཉེན་པོས་ཆགས་བྲལ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ཁམས་གསུམ་མི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཆགས་བྲལ། ས་ནས་སར་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤང་བ་སྤོང་བས་ཆགས་བྲལ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་ཆགས་བྲལ་གོང་མར་བཅས་པའི་ཆགས་བྲལ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་གོང་ན་མེད་པའི་ཆགས་བྲལ་ལོ། །བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་དང་ཚུལ་འདྲ་བར་ཤེས་ཤིང་བསམས་ལ། འདི་དག་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་བདེ་བ་འདོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། འདི་རྣམས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་བདག་གི་མ་སོགས་སུ་གྱུར་པ་གྲངས་མང་ལ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་མ་དང་། སྤུན་སྲིང་དང་། བུ་བུ་མོ་དང་། གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་། བཤེས་དང་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སེམས་པ་བཅུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་དུ་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ལས་དེ་དག་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། བྱམས་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ 22-1-74a ཡང་གོམས་པར་བྱས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པའི་སེམས་འཁོན་དང་དགྲ་ཟླ་མེད་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་ཐང་གཅིག་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པ་ཡང་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པས་དེ་དང་འཛིན་སྟངས་འགལ་བ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་དགུ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེ་སྡང་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་དགུ་ནི། འདིས་བདག་ལ་སྔར་གནོད་པ་བྱས་སོ། །ད་ལྟ་བྱེད་དོ། །མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་མཛའ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུམ་དང་། བདག་གི་དགྲ་ལ་འདིས་ཕན་བཏགས་སོ། །འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །བྱམས་པའི་ཕན་ཡོན་བྱམས་ཆོས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ནི། ལྷ་དང་མི་རྣམས་བྱམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་དང་། ལུས་བདེ་བ་མང་བ་དང་། དུག་གིས་མི་གནོད་པ་དང་། མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ་དང་། འབད་པ་མེད་པར་དོན་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་རྟེན་འབྲེལ་བསྒོམ་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ 22-1-74b འབྱུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་རྟག་ཆད་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་བཞིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་ན་ཁམས་ཀྱི་རབ་

【現代漢語翻譯】離貪：孩子們因愚昧不願涅槃而離貪；通過道斷除煩惱，以對治力而離貪；獲得見道后，因完全瞭解而不願三界而離貪；從地到地斷除煩惱，通過斷除而離貪；世間者和聲聞緣覺的離貪是具有上位的離貪；佛陀菩薩的離貪是無上的離貪。修慈愛的方法是：瞭解並思考一切眾生都希望快樂而不希望痛苦，與自己一樣。這些眾生因愚昧而捨棄快樂，接受痛苦，真是可憐。這些眾生在過去的生世中多次成為我的母親等。以這種方式，以父母、兄弟姐妹、子女、親戚和親近的親戚、朋友和同伴的方式，用十種心念將眾生觀想為悅意的形象，由此生起希望他們擁有快樂的慈愛。也要反覆串習這樣的慈愛之心，觀想它遍及一切眾生。依靠四禪中的任何一種，以慈愛之心，沒有怨恨和敵對，緣於十方世界的一切處所，安住於此，這就是慈愛的等持。即使沒有成為等持，僅僅在一瞬間修習慈愛之心，也宣說了具有不可估量的利益。如是修習慈愛，就能平息與慈愛執著相違背的，由九種嗔恨之因產生的嗔恨。九種嗔恨之因是：『他過去傷害了我』，『現在傷害我』，『將來會傷害我』，同樣地，將這些施加於我的朋友，共有三種。『他幫助了我的敵人』，『正在幫助』，『將會幫助』。慈愛的利益，慈愛之法的八種功德是：天人和人類都會喜愛你；非人會守護你；內心快樂增多；身體快樂增多；毒藥不能傷害你；武器不能傷害你；不費力氣就能獲得諸事；將轉生到梵天世界。對治愚癡，修習緣起的方法是：如前所述，內外一切諸法都是相互依存而產生的，從而確定了生滅無常的道理，並反覆串習，由此將脫離一切愚癡。如果我慢心很重，那麼應該修習界差別。

【English Translation】 Separation from attachment: Children are separated from attachment because they ignorantly do not desire Nirvana; separating from attachment through the path of abandoning afflictions, with antidotal power; after attaining the path of seeing, separating from attachment by completely understanding and not desiring the three realms; separating from attachment by abandoning afflictions from ground to ground, through abandonment; the separation from attachment of worldly beings and Hearers and Solitary Realizers is separation from attachment with an upper level; the separation from attachment of Buddhas and Bodhisattvas is unsurpassed separation from attachment. The method of cultivating loving-kindness is: Knowing and contemplating that all sentient beings desire happiness and do not desire suffering, just like oneself. These beings abandon happiness and take up suffering due to ignorance, how pitiful. These beings have been my mothers, etc., many times in past lives. In this way, with the attitude of parents, siblings, children, relatives and close relatives, friends and companions, contemplating sentient beings as pleasing forms with ten kinds of thoughts, from this arises loving-kindness that wishes them to have happiness. Also, repeatedly familiarize yourself with such a mind of loving-kindness, contemplating it pervading all sentient beings. Relying on any of the four dhyanas, with a mind of loving-kindness, without hostility or enmity, focusing on all places in the ten directions, abiding in this, is the samadhi of loving-kindness. Even if it does not become samadhi, merely cultivating the mind of loving-kindness for a single moment, it is said to have immeasurable benefits. Thus, by cultivating loving-kindness, one pacifies the anger that arises from the nine causes of resentment, which are contrary to the clinging of loving-kindness. The nine causes of resentment are: 'He harmed me in the past,' 'He harms me now,' 'He will harm me in the future,' and similarly, applying these to my friend, there are three. 'He helped my enemy,' 'He is helping,' 'He will help.' The benefits of loving-kindness, the eight qualities of the Dharma of loving-kindness are: gods and humans will love you; non-humans will protect you; mental happiness will increase; physical happiness will increase; poison will not harm you; weapons will not harm you; you will attain things without effort; you will be reborn in the Brahma world. As an antidote to ignorance, the method of cultivating dependent origination is: As explained above, all phenomena, internal and external, arise dependently, thereby establishing the meaning of impermanence of birth and cessation, and by repeatedly familiarizing oneself with this, one will be separated from all ignorance. If pride is strong, then one should cultivate the differentiation of elements.

དབྱེ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ང་རྒྱལ་ལ་བདུན་ཡོད་དེ། རང་ལས་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ལས་བདག་ཆེ་ལ། མཚུངས་པ་དང་མཉམ་མོ་སྙམ་པ་ང་རྒྱལ་ཙམ་མམ་ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ། མཚུངས་པ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེའམ་འཕགས་ལ་ཆེ་བ་དང་མཉམ་པར་འཛིན་པ་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ། ཆེ་བ་བས་ཀྱང་བདག་འཕགས་སྙམ་པ་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ། ངའོ་སྙམ་དུ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་བདག་གིར་ལྟ་བ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ། གོང་མའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་བོ་སྙམ་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ། ཆེས་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་དམན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བཟང་ངོ་སྙམ་པ་ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ། ཡོན་ཏན་མིན་པའི་སྐྱོན་ཉིད་ཡོན་ཏན་དུ་རློམ་ནས་ང་རྒྱལ་བ་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་དག་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་ངའོ་སྙམ་པའི་གཞི་རང་གི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་སྡུག་དགེ་མི་དགེ་སོགས་སྣ་ཚོགས་དང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་གི་ཆའི་བར་དུ་དབྱེ་བར་བྱ་ཞིང་དེའི་དོན་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་འདི་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་སོ་དྲུག་པོའི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཅིང་དེ་ཡང་རྡུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བཞིན་ 22-1-75a ཅན། ནས་དང་འབྲས་སོགས་བསྲེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྟར་བློས་དབྱེ་ཞིང་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆ་དང་ཆར་ཕྱེ་ནས་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པ་གོམས་པས་རིལ་པོ་དང་གཅིག་པུ་དང་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལྡོག་ལ། དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང་བདག་མེད་པའི་དོན་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆེ་བས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གོམས་པས་སེམས་གནས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་གྲངས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མ་ནོར་བར་བགྲང༷་བ༷་ཙམ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དང་། དབུགས་ལུས་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་རྗེ༷ས་སུ་སེམས་འགྲོ༷་བ་དང་། དབུགས་དེ་སྣ་རྩེ་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་ནོར་བུའི་ཐག་པ་ལྟར་ནར་གྱིས་གནས་པ་ལ་སེམས་འཇོག༷་པ༷་དང་། དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་དཔྱད་ཅིང་ཉེ༷་བ༷ར་རྟོག༷ས་པ༷་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དང་དྲོ་བ་སོགས་དགེ་བ་རྣམས་སྦྱར་ཏེ་དམིགས་པ་བསྒྱུར༷་བ༷་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དང་། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དེ་དག་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡོངས༷་སུ༷་དག༷་པ༷་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་གི་ཚུལ་གྱིས་དབུགས་ལ་སེམས་གཏད་པས་རྣམ་རྟོག་ཞི་

【現代漢語翻譯】應當修習區分（dbye bsgom par bya ste）。其中，我慢有七種：以不如自己的人為對象，認為『我比他大，與他相等或相似』，這僅僅是慢心，或者說是小慢；認為自己比相等的人更大或更優越，或者認為與優越者相等，這是大慢；認為自己比優越者更優越，這是慢過慢；認為『我』，執取五蘊為『我』和『我的』，這是我慢；對於未獲得的更高功德，認為已經獲得，這是增上慢；認為自己比最優秀者稍微差一點，但仍然很好，這是卑慢；將非功德的過失視為功德而產生的我慢，這是邪慢。爲了平息這些，應當將『我』的基礎，即自己的這些蘊，區分為地、水、火、風、空這六界，並將諸蘊分解至極微的程度；將識分解為樂、苦、善、非善等各種狀態，以及最終剎那的程度，並對此進行習慣性練習。也就是說，這個身體由三十六種不凈物組成，並且具有極微的性質，就像混合了青稞和大米等的混合物一樣，通過思維進行區分。這樣將五蘊分解成部分和碎片，並且對它們剎那生滅的性質進行分別觀察和習慣性練習，從而驅散了對整體、單一和常恒的認知，這些認知是愚昧的根源，從而使我慢消失。這樣，所有以我慢為根源的煩惱都將平息，並且能夠證悟空性。由於分別念過重，通過習慣於隨念呼吸的出入，可以成就心的止住。這樣，僅僅是不錯誤地數呼吸的次數（例如數到十），並將心專注於此；或者心隨呼吸在身體內的出入而行；或者將呼吸想像成從鼻尖到腳底的珍珠項鍊般延伸，並將心安住於此；或者觀察呼吸的出入，並思考這呼吸是包含地、水、火、風等八種物質元素以及依附於它們的心的五蘊的性質；或者將呼吸的出入與溫暖等善行結合起來，並轉移目標；或者將呼吸的出入與見道、修道、無學道結合起來進行意念，這被稱為完全止息（yongs su dga' pa）。這樣，通過六種方式將心專注于呼吸，分別念就會平息。 For separation meditation, there are seven types of pride: Regarding someone with lesser qualities than oneself, thinking 'I am greater than this person, equal or similar to them,' this is merely pride, or minor pride. Thinking oneself is greater or superior to someone equal, or considering oneself equal to someone superior, this is great pride. Thinking oneself is more superior than someone superior, this is pride beyond pride. Thinking 'I am,' clinging to the five aggregates as 'I' and 'mine,' this is the pride of 'I am.' Regarding unattained higher qualities, thinking they have been attained, this is excessive pride. Thinking oneself is slightly inferior to the most excellent, but still good, this is humble pride. Mistaking faults for virtues and becoming proud, this is false pride. To pacify these, one should divide the basis of 'I,' these aggregates of oneself, into the six elements of earth, water, fire, wind, and space, and analyze the elements to the ultimate extent of atoms. And divide consciousness into various states such as happiness, suffering, virtue, non-virtue, etc., and to the extent of the final moment, and become accustomed to this. That is, this body has various arrangements of thirty-six impure substances, and it has the nature of ultimate particles, like a mixture of barley and rice, etc., separate it with the mind. Thus, dividing the five aggregates into parts and pieces, and separately examining and becoming accustomed to their nature of arising and ceasing in an instant, dispels the notions of wholeness, oneness, and permanence, which are the nature of ignorance, thus reversing the pride of 'I am.' In this way, all pride rooted in it will be pacified, and the meaning of selflessness will also be seen. Due to excessive conceptualization, by becoming accustomed to mindfulness of breathing in and out, the abiding of the mind will be accomplished. Thus, simply focusing the mind on counting the breaths without error (such as counting to ten); or the mind following the breath as it goes in and out of the body; or imagining the breath as extending like a string of pearls from the tip of the nose to the soles of the feet, and placing the mind there; or examining the breathing in and out, and contemplating that this breath is the nature of the five aggregates, including the eight material elements and the mind dependent on them; or combining the breathing in and out with warmth and other virtues, and shifting the focus; or contemplating the breathing in and out in conjunction with the paths of seeing, meditation, and no more learning, this is called complete pacification. Thus, by focusing the mind on the breath in six ways, conceptualization will be pacified.

【English Translation】 One should practice separation meditation. There are seven types of pride: Regarding someone with lesser qualities than oneself, thinking 'I am greater than this person, equal or similar to them,' this is merely pride, or minor pride. Thinking oneself is greater or superior to someone equal, or considering oneself equal to someone superior, this is great pride. Thinking oneself is more superior than someone superior, this is pride beyond pride. Thinking 'I am,' clinging to the five aggregates as 'I' and 'mine,' this is the pride of 'I am.' Regarding unattained higher qualities, thinking they have been attained, this is excessive pride. Thinking oneself is slightly inferior to the most excellent, but still good, this is humble pride. Mistaking faults for virtues and becoming proud, this is false pride. To pacify these, one should divide the basis of 'I,' these aggregates of oneself, into the six elements of earth, water, fire, wind, and space, and analyze the elements to the ultimate extent of atoms. And divide consciousness into various states such as happiness, suffering, virtue, non-virtue, etc., and to the extent of the final moment, and become accustomed to this. That is, this body has various arrangements of thirty-six impure substances, and it has the nature of ultimate particles, like a mixture of barley and rice, etc., separate it with the mind. Thus, dividing the five aggregates into parts and pieces, and separately examining and becoming accustomed to their nature of arising and ceasing in an instant, dispels the notions of wholeness, oneness, and permanence, which are the nature of ignorance, thus reversing the pride of 'I am.' In this way, all pride rooted in it will be pacified, and the meaning of selflessness will also be seen. Due to excessive conceptualization, by becoming accustomed to mindfulness of breathing in and out, the abiding of the mind will be accomplished. Thus, simply focusing the mind on counting the breaths without error (such as counting to ten); or the mind following the breath as it goes in and out of the body; or imagining the breath as extending like a string of pearls from the tip of the nose to the soles of the feet, and placing the mind there; or examining the breathing in and out, and contemplating that this breath is the nature of the five aggregates, including the eight material elements and the mind dependent on them; or combining the breathing in and out with warmth and other virtues, and shifting the focus; or contemplating the breathing in and out in conjunction with the paths of seeing, meditation, and no more learning, this is called complete pacification. Thus, by focusing the mind on the breath in six ways, conceptualization will be pacified.

བར་བྱེད་དོ། ། 22-1-75b དེ་རྣམས་ནི་ལམ་བདེན་དང་འབྲེལ་བར་སྐབས་ཀྱི་འཕྲོས་དོན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བསྟན་པའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་གཞི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལམ་ཕར་ཕྱིན་དང་བྱང་ཕྱོགས་སོགས་དང་། འབྲས་བུ་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་དེ་དག་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་ཟབ་མོའི་ཆོས་སོ། །དེ་གཉིས་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ནོ། །ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ཡང་། བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡང་མཐར་ཐུག་སོ་སོར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །བདེན་པ་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་ལེགས་པར་བཤད་པའོ། ། 通達乘 ཐེག་པ་ལ་ 22-1-76a མཁས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཏེགས་ནས་རང་འབྲས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་གཙོ་བོར་བརྗོད་མོད། འདིས་འདེགས་པ་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འདིར་འདེགས་པ་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ལ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་དང་ཚངས་པའི་ཐེག་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་དང་། ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ་བྱང་གྲོལ་གྱི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྔར་གསུངས་པའི། ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བཅུ་སྤྱོད་པས་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་དང་བདེ་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཚངས་པའི་ཐེག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཁམས་གོང་མ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་གནས་སྐབས་མངོན་མཐོའི་རྟེན་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་གཏན་དུ་ཐར་པའི་གནས་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གསུངས་པའི། དང་པོ་གཉིས་ཐེག་དམན་དང་ཐ་མ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ནི་འཁོར་བ

【現代漢語翻譯】從而造成障礙。這些是與道諦相關的，在適當的時候所展示的一些法相。此外，爲了確定諸佛所知的自性，宣說了世俗諦和勝義諦兩種。其中，世俗諦是指顯現的法，包括有為法和無為法，如蘊、界、處，以及道、波羅蜜多、菩提分等，以及果，如十力等。簡而言之，從無欺的角度安立的一切所知事物的顯現方式，都是廣大的法。勝義諦是指基、道、果的這些法，沒有以任何自性成立的空性狀態，這是從實相的角度安立的，是甚深的法。證悟這二者在真實意義上是雙運平等的，是所證悟事物中最殊勝的，是究竟的意義。此外，《無盡慧經》中也宣說了世俗諦、勝義諦和自性諦三種。雖然將諦分為前兩種，但最終並沒有各自以自性成立，而是宣說了唯一的諦，即雙運大平等。這就是究竟的勝義諦，是法界。這是關於精通諦的場合的圓滿解說。通達乘精通乘：所謂『乘』，是指以此運載而安置於自果，主要是指道。此運載，有道的乘和此處運載的果的乘兩種名稱。乘的分類有天和人的乘、梵天的乘，即二種高處的乘；以及聲聞、獨覺、菩薩的乘，即三種和五種解脫的乘。其中，天人的乘是基於對因果的信仰，通過行持十善，成就天和人的生處和安樂。梵天的乘是基於禪定，通過修持四無量心，成就生於梵天世界等上界色界的果。這些只是暫時成就增上生的所依，並非永久解脫之處，因此是世間的，只是超越道的所依。在超越世間的乘中，宣說了聲聞、獨覺、菩薩三種乘。前兩種是小乘，最後一種是大乘。其中，聲聞乘的補特伽羅是輪迴的...

【English Translation】 thereby creating obstacles. These are some aspects of the Dharma that are shown in connection with the Truth of the Path. Furthermore, in order to ascertain the nature of what is knowable by the Buddhas, the two truths, conventional and ultimate, are taught. Among these, the conventional truth refers to the phenomena as they appear, encompassing conditioned and unconditioned phenomena, such as the aggregates, elements, and sense bases, as well as the path, perfections, and aspects of enlightenment, and the result, such as the ten powers. In short, all that is established from the perspective of the infallible appearance of knowable objects is the vast Dharma. The ultimate truth refers to the fact that these phenomena of the basis, path, and result are devoid of any inherent nature, existing in emptiness. This is established from the perspective of reality, the profound Dharma. Realizing these two as a union, equal in true meaning, is the most supreme among objects of realization, the ultimate meaning. Furthermore, in the Sutra Taught by Inexhaustible Intelligence, the three truths—conventional truth, ultimate truth, and characteristic truth—are also taught. Although the truth is divided into the first two, ultimately they are not established by characteristics separately, but the single truth, the great union of equality, is taught. This is the ultimate ultimate truth, the realm of Dharma. This is a well-explained occasion for being skilled in truth. Reaching the Vehicle Skilled in Vehicle: The term 'Vehicle' means that which carries and places one in its own result, mainly referring to the path. This carrying is also spoken of as two types: the Vehicle of the Path and the Vehicle of the Result. The divisions of the Vehicle are the Vehicle of gods and humans, and the Vehicle of Brahma, i.e., two Vehicles of higher realms; and the Vehicles of Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas, i.e., three and five Vehicles of liberation. Among these, the Vehicle of gods and humans is based on believing in cause and effect, practicing the ten virtues, and thereby accomplishing the birth and happiness of gods and humans. The Vehicle of Brahma is based on meditative concentration, cultivating the four immeasurables, and thereby accomplishing the result of the higher realms of the form realm, such as being born in the world of Brahma. These only temporarily accomplish the support of higher status and are not a permanent place of liberation, therefore they are worldly and merely a support for the path of transcendence. Among the Vehicles that transcend the world, the three Vehicles of Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas are taught. The first two are Lesser Vehicles, and the last is the Great Vehicle. Among these, the individual of the Hearer's Vehicle is the cycle of...

འི་སྐྱོན་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལས་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་ཕྱུང་ཞིང་གཞན་དོན་ལ་ 22-1-76b མི་སྤྲོ་བ་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞི་བའི་གོ་འཕང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བས་རིགས་དང་མོས་པ་རྒྱ་ཆུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ལམ་ལ་དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་མ་ཆགས་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་ལུས་འདུ་འཛི་དང་སེམས་རྣམ་རྟོག་ལས་བསྲིང་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་ན་མི་སྡུག་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆེ་ན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྦྱོང་གི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ན། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་གི་ངོ་བོ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་དེས་སྟོང་པ། མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་སོགས་འབྱུང་སྟེ་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་བགྲོད་ནས། མཐོང་ལམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བདེན་བཞིའི་དོན་མངོན་སུམ་མཐོང་ལ། སྒོམ་ལམ་ས་དགུའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ནས་ཁམས་གསུམ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བས་འཁོར་བ་ལས་གཏན་དུ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་ལམ་ལྔར་རང་ལམ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ 22-1-77a སོ་བདུན་བསྒོམ་པས་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་འབྲས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དེ་དག་ཏུ་ཤེས་པ་བཅུ་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཤེས་དང་། རྗེས་ཤེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་སོགས་བཞི། ཟད་པ་ཤེས་པ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཤེས་ནི་འདོད་པའི་སྡུག་ཀུན་ཤེས་པ། རྗེས་ཤེས་ཁམས་གོང་མའི་དེ་གཉིས་ཤེས་པ། ཟག་བཅས་སོགས་ཤེས་པ། གང་ཞིག་ཤེས་པ། གཞན་དགུ་པོ་མིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ། ཕ་རོལ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཞན་རྒྱུད་ཤེས་པ། འགོག་པ་སོགས་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་དང་། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བཅུ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མངའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་ཕྱུང་སྟེ་དུར་ཁྲོད་སོགས་སུ་སོང་ནས་ཤི་བའི་རུས་གོང་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་

【現代漢語翻譯】通過聽聞他人的過患和寂滅（Nirvana）的功德，從而厭離輪迴，並且不樂於利益他人，一心專注于獲得自身寂靜的果位，這種根性和意樂是狹小的。通往此果位的道路被稱為他們的『乘』（Yana）。這建立在安住于戒律的基礎上，並與聞思修的智慧相結合。少欲知足，不執著于聖者的種姓，具備身離憒鬧和心離分別兩種特質，從而修持道。最初，如果貪慾強烈，則修不凈觀；如果分別念強烈，則專注于呼吸的出入。首先進行這些凈化行為的觀修，當止（Shamatha）成就后，修持四念住（Four Mindfulnesses）。對於身體等事物，不執著於人我的自性；一切法都空於人我的存在；以無常和痛苦的方式進行意念，從而逐漸生起四正斷等，通過資糧道和加行道，在見道時，現量見到以人無我為主的四聖諦的意義。在修道九地中，逐漸斷除煩惱，斷除三界中所有與輪迴相關的煩惱，從而徹底從輪迴中解脫。簡而言之，通過五道修持自道的三十七道品，暫時獲得預流果等三種果位，最終現證阿羅漢的果位。在這些有學道和無學道中，生起十種智慧：法智（Dharma-jñāna）、類智（Anvaya-jñāna）、世俗智（Saṃvṛti-jñāna）、他心智（Paracitta-jñāna）、苦智等四種、盡智（Kṣaya-jñāna）和無生智（Anutpāda-jñāna）。法智是瞭解欲界的苦諦和集諦，類智是瞭解上二界的苦諦和集諦，以及有漏等。瞭解什麼？除了其他九種智慧之外的所有，都是世俗智。他心智是瞭解他人的心識。瞭解滅諦等四諦。盡智和無生智如前所述。憑藉這些智慧，也會產生其他的功德差別。這十種智慧，佛陀具有殊勝的功德。獨覺（Pratyekabuddha）的乘，是由於往昔串習的力量，在最後一生中，不依賴他人對輪迴和寂滅的過患和功德的教導，自己厭離輪迴，前往墳墓等處，見到死亡的骨骸等。

【English Translation】 By hearing about the faults of samsara and the virtues of Nirvana from others, one becomes disillusioned with samsara and uninterested in benefiting others, focusing solely on attaining the state of peace for oneself. This kind of disposition and aspiration is narrow. The path to this state is called their 'Yana' (vehicle). It is based on abiding in discipline and combined with the wisdom of hearing, contemplating, and meditating. With few desires and contentment, not attached to the lineage of the noble ones, possessing both physical detachment from busyness and mental detachment from conceptualization, one cultivates the path. Initially, if attachment is strong, one meditates on ugliness; if conceptual thought is strong, one focuses on the inhalation and exhalation of breath. First, one directs the contemplation of these purifying practices, and when Shamatha (calm abiding) is accomplished, one cultivates the Four Mindfulnesses. Regarding the body and other objects, one does not cling to the nature of a personal self; all phenomena are empty of the existence of a personal self; one contemplates in terms of impermanence and suffering, thereby generating the Four Right Exertions and so on, progressing through the paths of accumulation and preparation. On the path of seeing, one directly sees the meaning of the Four Noble Truths, with the absence of a personal self as the main focus. On the path of meditation, one gradually abandons the afflictions of the nine grounds, abandoning all afflictions associated with samsara in the three realms, thereby permanently turning away from samsara. In short, by cultivating the thirty-seven factors of enlightenment of one's own path through the five paths, one temporarily attains the fruits of stream-enterer and the other two fruits, and ultimately realizes the state of Arhat. In these paths of learning and no-more-learning, ten kinds of knowledge arise: Dharma-jñāna (knowledge of Dharma), Anvaya-jñāna (consequent knowledge), Saṃvṛti-jñāna (conventional knowledge), Paracitta-jñāna (knowledge of others' minds), the four kinds of knowledge such as knowledge of suffering, Kṣaya-jñāna (knowledge of exhaustion), and Anutpāda-jñāna (knowledge of non-arising). Dharma-jñāna is understanding the suffering and origin of the desire realm; Anvaya-jñāna is understanding the suffering and origin of the upper two realms, as well as the contaminated ones. What is understood? Everything that is not the other nine kinds of knowledge is Saṃvṛti-jñāna. Paracitta-jñāna is understanding the minds of others. Understanding the Four Noble Truths such as cessation. Kṣaya-jñāna and Anutpāda-jñāna are as explained above. By virtue of these kinds of knowledge, other differences in qualities also arise. The Buddha possesses superior qualities in these ten kinds of knowledge. The Yana of the Pratyekabuddha (Solitary Realizer) is due to the power of past habituation, in the last existence, without relying on the teachings of others about the faults and virtues of samsara and Nirvana, one becomes disillusioned with samsara oneself, goes to places like cemeteries, and sees the bones of the dead, etc.

ལ་འདི་ནི་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདིའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ལྡོག་གི་ཚུལ་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་། 22-1-77b གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ལས་གཟུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བདག་མེད་ཕྱེད་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་འཛིན་གྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤང་བར་བྱས་ཏེ། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བས་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པ་རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནི། ཐེག་ཆེན་པའི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བསམ་པ་དང་མོས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་གང་ཟག་གང་ཞིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེས། ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་ནི། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཟབ་པ་དང་། ས་དང་ལམ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐབས་མཁས་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བསྒྲུབས་ནས། སྲིད་ཞི་ལ་སྐྱོན་ཡོན་དུ་མི་རྟོག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ལམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་དམིགས་པ་སོགས་ཆེན་པོ་བདུན་གྱིས་འཕགས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ 22-1-78a ཆེན་པོ་རྗོད་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཚད་མེད་པ་དང་བརྗོད་བྱ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་རང་དང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་གིས་སྟོང་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་ཞུགས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་ལམ་ལ་བསླབ་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་རང་གི་སྒོམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྔ་པོ་ནི། འདིས་འགྲོ་བ་ལམ་གྱི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་འགྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་གཉིས་ནི་འདིར་འགྲོ་བ

【現代漢語翻譯】因此，要理解輪迴的生起和還滅之理，即『老死』的因是『生』等等，從而證悟四聖諦的法性。通過證悟人無我和法無我，以及從色法開始的一切法皆無自性的雙重無我圓滿智慧和禪定，斷除三界的一切繫縛。不喜喧囂，以無聲之身說法，示現種種神變，從而證得獨覺阿羅漢的果位。大乘道：具有大乘種姓力量，具有廣大意樂和信心的補特伽羅，爲了利益一切有情，發起無上圓滿菩提心后，想要進入無量劫的圓滿成熟和清凈之海。其所應修持的道之乘是：通達雙重無我的甚深之見，以及進入無量無邊的行境，如地、道、波羅蜜多等廣大之行。如此修持甚深智慧和廣大方便雙運，不將輪迴和寂滅視為過患和功德，通過了知平等性，必定能從不住涅槃中解脫，因此要進入如此殊勝之道。大乘超越小乘，具有七種殊勝，即：殊勝的所緣境，所詮釋的是無量菩薩藏，以及所詮釋的甚深和廣大的所有意義，都要緣於此並理解；殊勝的成辦，即成辦自他一切有情的二利；殊勝的智慧，即憑藉通達雙重無我的力量，獲得空性和大悲雙運的離戲，各自皆能自證；殊勝的精進，即進入三大阿僧祇劫等的圓滿成熟和清凈；殊勝的方便善巧，即通過修學不住輪迴和寂滅之道，不捨棄有情，並且圓滿自己的修行之法。以上五種，是從道的乘的角度而言的。殊勝的成就，即成就力量等無量佛法；殊勝的佛事業，即在輪迴未空之際，對有情不斷地行持利益和安樂的事業。這兩種是從果的角度而言的。

【English Translation】 Therefore, one must understand the arising and cessation of dependent origination, that is, 'old age and death' are caused by 'birth,' and so on, thereby realizing the Dharma nature of the Four Noble Truths. Through the perfect wisdom and samadhi of realizing the double selflessness—the selflessness of persons and the selflessness of phenomena, and that all phenomena beginning with form are without inherent existence—one abandons all the bonds of the three realms. Disliking bustle, one teaches the Dharma with a silent body, displays various miracles, and thus attains the fruit of a Pratyekabuddha Arhat. The Mahayana path: A person with the power of the Mahayana lineage, with vast intention and faith, after generating the supreme perfect Bodhicitta for the benefit of all sentient beings, desires to enter the ocean of complete maturation and purification over countless eons. The vehicle of the path to be practiced is: the profound view of realizing the complete double selflessness, and the vast conduct of entering immeasurable realms of activity such as the grounds, paths, and paramitas. Thus, by cultivating the union of profound wisdom and vast skillful means, without regarding samsara and nirvana as faults and virtues, through knowing equality, one will surely be liberated from non-abiding nirvana, therefore one must enter such a supreme path. The Mahayana surpasses the Hinayana with seven greatnesses, namely: the greatness of the object, what is expressed is the immeasurable Bodhisattva Pitaka, and all the profound and vast meanings of what is expressed, one must focus on this and understand it; the greatness of accomplishment, that is, accomplishing the two benefits of oneself and all other sentient beings; the greatness of wisdom, that is, by virtue of realizing the complete double selflessness, one attains the non-conceptual union of emptiness and compassion, each of which can be self-realized; the greatness of diligence, that is, entering into the complete maturation and purification of three countless eons, etc.; the greatness of skillful means, that is, by studying the path of non-abiding in samsara and nirvana, one does not abandon sentient beings, and also perfects one's own practice of Dharma. The above five are from the perspective of the vehicle of the path. The greatness of accomplishment, that is, accomplishing immeasurable Buddha qualities such as powers; the greatness of Buddha activity, that is, as long as samsara is not empty, one continuously engages in activities of benefit and happiness for sentient beings. These two are from the perspective of the result.

་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་གཞན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་འཕགས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་པོ་དེ་དག་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཡང་མི་ཟད་པར་སྒྲུབ་ལ། དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚེགས་མེད་པ་དང་། 22-1-78b ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་དབང་འབྱོར་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་ལྷག་གི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། ས་བཅུར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དམིགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཟབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་ལམ་དང་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚངས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སད་པ་འགྲུབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལམ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་ཅིང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བར་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱིས་འཕགས་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་དང་རིས་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤང་བའི་ 22-1-79a སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་མངོན་སུམ་སྒྲིབ་མེད་དུ་གཟིགས་པའི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེ་གསུམ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འཕགས་སོ། །ལམ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་གོ་ཆ་ཚད་མེད་པ་དང་། འཇུག་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །མཐར་འབྲས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པ་ཕྱད་པར་མཛད་པ་དང་། དེ་ཡང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་གསུམ་ནི་སེམས་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱ

【現代漢語翻譯】這是就果乘（'bras bu'i theg pa）而言的。此外，還有其他三種殊勝之處：修持的無上殊勝，即爲了所有眾生的利益，廣大、持續、長久地修持十度波羅蜜多（phar phyin bcu po），並且修持到無餘涅槃（phung po lhag med）也不會窮盡。而且，通過善巧方便（thabs mkhas）而毫不費力，通過三摩地（ting nge 'dzin）而獲得自在，通過無分別智（rnam par mi rtog pa'i ye shes）的攝持而完全清凈，通過三種智慧（shes rab gsum）而反覆作意，通過止觀（zhi lhag）而如實修持，遠離二邊（mtha' gnyis）而修持，在十地（sa bcu）上越來越殊勝地修持。所緣的無上殊勝，即緣于大乘（theg pa chen po）經典中所說的地和波羅蜜多等廣大的一切行相，以及甚深的真如法界（de bzhin nyid kyi dbyings），以及將二者雙運（zung 'jug）而修持的道，從而在道和地上越來越殊勝地緣于所緣。證得的無上殊勝，即從種姓的順緣具足而使大乘的種姓覺醒開始，次第證得五道（lam lnga）的功德，最終獲得圓滿正等覺（sangs rgyas kyi byang chub mchog），並且證得菩提（byang chub）后，利益眾生的事業永不間斷。如果想詳細瞭解，可以從《辨中邊論》（dbus mtha' rnam 'byed）中瞭解。此外，還有三種差別殊勝：所為的差別殊勝，即爲了獲得成為眾生界和種姓中最殊勝的大心（sems chen po），也就是無緣大悲（dmigs pa med pa'i thugs rje chen po）的自性，佛陀的無分別智（rnam par mi rtog pa'i ye shes），以及斷除二障（sgrib gnyis）及其習氣（bag chags）的大斷（spong ba chen po），以及如實如量地無礙現見一切諸法的大證（rtogs pa chen po），爲了獲得這三者而修持大乘道，因此從所為的角度來說是殊勝的。修道（lam sgrub pa）的差別殊勝，即通過無量所緣、無量資糧、無量趣入和無量積聚，雙運修持甚深和廣大的道。最終果位的決定生起差別殊勝，即以大智慧（shes rab chen po）證悟輪迴（srid）和涅槃（zhi）的平等性（mnyam nyid），以大悲心（snying rje chen po）無盡地利益眾生，而且毫不費力地任運成就，這三者是大心的殊勝之處。超越常斷二邊，以及三乘（theg pa gsum）的...

【English Translation】 This is in terms of the Fruition Vehicle ('bras bu'i theg pa). Furthermore, there are other three superiorities: the unsurpassed superiority of practice, which is to extensively, continuously, and for a long time practice the ten perfections (phar phyin bcu po) for the benefit of all sentient beings, and even practicing until the exhaustion of the skandhas without remainder (phung po lhag med) will not be exhausted. Moreover, through skillful means (thabs mkhas) without effort, through samadhi (ting nge 'dzin) gaining mastery, through being held by non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes) being completely purified, through repeatedly attending to the mind with the three wisdoms (shes rab gsum), through śamatha and vipaśyanā (zhi lhag) practicing without perversion, practicing while being separated from the two extremes (mtha' gnyis), and practicing increasingly superiorly on the ten bhūmis (sa bcu). The unsurpassed superiority of the object, which is to focus on all the extensive aspects of the ground and perfections, etc., as taught in the Mahāyāna (theg pa chen po) scriptures, and the profound suchness (de bzhin nyid) realm, and the path of practicing the union (zung 'jug) of the two, thereby focusing on the object through the superiority of increasingly distinguishing the path and the ground. The unsurpassed superiority of accomplishment, which is from the accomplishment of awakening the Mahāyāna lineage by the favorable conditions of the lineage, gradually accomplishing the qualities of the five paths (lam lnga), and finally attaining the supreme enlightenment of Buddhahood (sangs rgyas kyi byang chub mchog), and the activity of continuously showing enlightenment (byang chub) until it never ceases. If you want to know in detail, you should understand it from the Madhyāntavibhāga (dbus mtha' rnam 'byed). Furthermore, there are three distinctions of superiority: the distinction of purpose, which is to obtain the great mind (sems chen po) that has become the supreme of the great class and lineage of sentient beings, that is, the nature of unconditioned great compassion (dmigs pa med pa'i thugs rje chen po), the non-conceptual wisdom (rnam par mi rtog pa'i ye shes) of the Buddha, and the great abandonment (spong ba chen po) of abandoning the two obscurations (sgrib gnyis) together with their predispositions (bag chags), and the great realization (rtogs pa chen po) of directly seeing all phenomena as they are and in their entirety without obstruction, and because the path of the Mahāyāna is practiced for the purpose of obtaining these three, it is superior in terms of purpose. The distinction of practicing the path (lam sgrub pa), which is to practice the profound and vast path in union through immeasurable objects, immeasurable armor, immeasurable entry, and immeasurable accumulations. The distinction of the definite arising of the final result, which is that the great wisdom (shes rab chen po) realizes the equality (mnyam nyid) of saṃsāra (srid) and nirvāṇa (zhi), the great compassion (snying rje chen po) endlessly benefits sentient beings, and that these are effortlessly and spontaneously accomplished, these three are the distinctions of the great mind. Transcending the extremes of permanence and annihilation, and the three vehicles (theg pa gsum)...

ི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་ལ། ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་རྒྱུན་མཐའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གནད་མན་ངག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་ 22-1-79b རྒྱ་མཚོ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་དཔག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་ན་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུའི་ཚུལ་དུ་འདུ་བས་སྐབས་འདིར་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་འདུན་པ་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཇེ་བཟང་དུ་འཕེལ་ཏེ་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྨོན་ཅིང་མི་གཏོང་བའི་བསམ་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་བསམ་པ་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་འཇུག་པ་ལྷོད་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོ་ལྟ་བུར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་འཕེལ་ཏེ་གཞན་དོན་ཁུར་ཁྱེར་དང་ལམ་ལ་ལྷག་པར་སློབ་པ་ནི་ལྷག་བསམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གིས་བྱ་བར་བུད་ཤིང་ལ་མེ་ལྟར་ངང་གིས་འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འདི་བཞི་ནི་ཚོགས་ལམ་གསུམ་དང་སྦྱོར་ལམ་སྟེ་མོས་སྤྱོད་གྱི་ས་ལའོ། །ཚུལ་དེ་དང་ལྡན་པས་འཇུག་བྱ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཀུན་བསྡུ་ན། ཕར་ཕྱིན་དྲུག །ཚད་མེད་བཞི། མངོན་ཤེས་ལྔ། བསྡུ་དངོས་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། རྟོན་པ་ 22-1-80a བཞི། ཚོགས་གཉིས། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། ཞི་ལྷག་གཉིས། གཟུངས་སྤོབས་གཉིས། སྡོམ་བཞི། གཅིག་པུས་བགྲོད་པའི་ལམ། ཐབས་མཁས་ཏེ་དོན་དྲུག་པོ་འདི་ཙམ་དུ་འདུ་ལ་གོང་གི་འདུན་བསམ་སྦྱོར་བ་ལྷག་བསམ་བཞི་དང་བཅས་པས་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་པོ་འདི་ནི་རེ་རེ་ལའང་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྡོམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀ

【現代漢語翻譯】獲得所有斷證的種類，是斷除一切過患的大殊勝之處。現量了知一切所知，是證悟的大殊勝。如是，現前顯現三大事業的自性，在無學果位的佛地，依靠如金剛般常恒的等持，必定能夠從中解脫。詳細內容可以從《現觀莊嚴論》中瞭解，這裡只是以大乘的要訣進行概括。大乘道具有深廣的自性，如同虛空和大海一樣，難以衡量其數量。然而，如果將其實修歸納起來，可以歸納為八十無盡之法，因此，在此將要講述這些內容。也就是說，在大乘道的開端，會生起爲了利益一切眾生而想要成佛的發心，這成為生起大乘道一切功德的基礎，因此稱為如地般的發心。這種發心會越來越好，想要成辦慈悲的對境——眾生的利益，想要獲得具有三大事業自性的佛果，並且希求和不捨棄修持這些果之因的大乘道，這種不變的想法稱為如金般的發心。以這種力量，毫不鬆懈地修持六度，稱為行，這就像上弦月一樣，越來越圓滿。這種圓滿，就是承擔起利益他人的重任，更加努力地學習菩薩道，這稱為增上意樂，就像火遇到柴一樣，自然而然地投入，並且使不順之品衰減，這稱為如火般的發心。這四種發心是資糧道、加行道，屬於勝解行地。如果以這種方式來總攝所要進入的大乘道，那就是六度、四無量心、五神通、四攝、四無礙解、四依、二資糧、三十七道品、止觀雙運、總持和辯才二者、四種律儀、唯一道，以及方便善巧等六種意義，這些都可以歸納為以上所說的內容。加上前面的欲樂、勝解、行和增上意樂四者，這八十種無盡之法，每一種都具有無盡的意樂、加行、果和功德，是總攝一切大乘道的綱要。其中，六度是指佈施乃至般若。

【English Translation】 Obtaining all kinds of cessation and realization is the great distinction of complete abandonment. Directly knowing all aspects of knowable things is the great distinction of realization. Thus, the manifestation of the nature of the three great purposes, in the Buddha-ground of the state of no more learning, one necessarily arises from it by relying on the samadhi like a vajra of constant continuity of the path. The details can be understood from the 'Ornament of Clear Realization', and here it is summarized by the essential instructions of the Great Vehicle. The Great Vehicle path has a profound and vast nature, like the sky and the ocean, and it is difficult to estimate the end of its categories. However, if its practice is summarized, it can be gathered into the eighty inexhaustible aspects, so here we will explain them. That is, at the beginning of the Great Vehicle path, the mind of wanting to attain Buddhahood for the sake of all sentient beings arises, and this becomes the basis for generating all the qualities of the Great Vehicle path, so it is called aspiration like the earth. This aspiration becomes better and better, wanting to accomplish the benefit of sentient beings, the object of compassion, wanting to attain Buddhahood, which is the nature of the three great purposes, and aspiring to and not abandoning the practice of the Great Vehicle path, which is the cause of that, this unchanging thought is called aspiration like gold. With this power, the engagement of practicing the perfections without loosening is called application, which increases from above like the waxing moon. This increase is to take on the burden of benefiting others and to learn the path especially, which is called higher intention, like fire to firewood, naturally entering and diminishing the unfavorable aspects, this is aspiration like fire. These four are the path of accumulation, the path of preparation, and the ground of joyful application. If one gathers all the Great Vehicle paths to be entered in this way, there are the six perfections, the four immeasurables, the five clairvoyances, the four ways of gathering disciples, the four kinds of perfect knowledge, the four reliances, the two accumulations, the thirty-seven factors of enlightenment, the two aspects of tranquility and insight, the two aspects of dharani and eloquence, the four vows, the path of solitary progression, and the six meanings of skillful means, which can be gathered into these. Together with the previous four, aspiration, resolution, application, and higher intention, these eighty inexhaustible aspects, each having inexhaustible aspects of aspiration, application, result, and qualities, are the summary of all the Great Vehicle paths. Among them, the six perfections are generosity to wisdom.

ྱི་བར་དྲུག་གོ། །རང་གི་བདོག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པར་དེ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན༷་པ༷་སྟེ། དེ་ལ་ཟང་ཟིང་དང་། ཆོས་དང་། སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། དང་པོ་ལ་ཡོ་བྱད་སོགས་སྦྱིན་པ་ལ་གཏོང་བ་དང་། བུ་དང་བུ་མོ་སོགས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཆེན་པོ། རང་གི་ལུས་སྲོག་གཏོང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་ཞེས་སོགས་ནང་གི་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཡོད་དོ། །བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་འཇུག་ལྡོག་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་ཏེ། དེ་ལ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་སོ། །ཅིས་ཀྱང་མི་འཁྲུགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་དཀའ་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི་བཟོ༷ད་པ༷་སྟེ། དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་དུ་བཟོད་པ། ཆོས་ཕྱིར་དཀའ་སྤྱད་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་གྱི་བཟོད་པ། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མི་སྐྲགས་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་སོགས་ 22-1-80b སུ་དབྱེའོ། །དགེ་བའི་གནས་ལ་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་བརྩོན༷་འ༷གྲུས་ཏེ། དེ་ལ་བསམ་པ་མ་ཞུམ་པ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སམ་གུས་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས། སྦྱོར་བ་མི་འགོང་པ་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཡོད་དོ། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་བས༷མ་ག༷ཏན་ཏེ། འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། དཔའ་འགྲོ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་དང་། མཉམ་བཞག་ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ། རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་དང་། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་དང་། དོན་དམ་ཤེས་པ་ཟབ་པའི་ཤེས་རབ། ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་སོགས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ 22-1-81a སྦྱིན་པོ་སྦྱིན་ཡུལ་སྦྱིན་བྱ་སྟེ་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པས་ཟིན་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕར་ཕྱིན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་འདིར་འདུའོ། །དེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་རེ

【現代漢語翻譯】共有六種度（ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག，六度）。不執著于自己擁有的事物而將其佈施給他人，是佈施（སྦྱིན༷་པ༷，dana，佈施）。佈施分為三種：財佈施、法佈施和無畏佈施。第一種佈施包括給予衣物等物品，給予兒女等是大的佈施，給予自己的身體和生命是極大的佈施，等等，其中有很多分類。對於應取應舍之處，如理取捨而不逾越，是持戒（ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་，śīla，戒律）。持戒分為三種：斷惡行戒、攝善法戒、饒益有情戒，等等。以任何方式都不動搖的心態接受難以忍受之事，是忍辱（བཟོ༷ད་པ༷，kṣānti，忍耐）。忍辱分為三種：對於損害不以為意之忍辱，為佛法而精進等接受痛苦之忍辱，對於深奧之義不畏懼之忍辱，等等。對於善法之事，以歡喜之心精進努力，是精進（བརྩོན༷་འ༷གྲུས་，vīrya，精進）。精進分為三種：不灰心之盔甲精進或恭敬之精進，不間斷努力之恒常精進，對於利益眾生和圓滿佛法不知足之精進，等等，其中有很多分類。心專注于所緣境，是禪定（བས༷མ་ག༷ཏན་，dhyāna，禪定）。禪定包括：世間的有色界之等持，孩童之近行定，依靠有色界之無漏等持是義分別禪定，以及勇士行、金剛喻定、幻化喻定等等，諸佛菩薩的無量等持之門，被稱為如來歡喜禪定。徹底辨別諸法是智慧，智慧分為三種：聞思修之智慧，俱生無漏出世間之智慧，后得清凈世間之智慧，利益眾生之智慧。此外，還有世間智慧和出世間智慧兩種，以及證悟空性之甚深智慧，通達世俗之廣大智慧等等分類。佈施等以佈施者、佈施物、佈施對像三輪執著而行持是世間法，若以不執著三輪而攝持則是出世間的度，大乘的所有道都包含在這六度之中。而且每一度

【English Translation】 There are six Pāramitās (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག). Not being attached to one's own possessions and giving them to others is generosity (སྦྱིན༷་པ༷, dana, giving). Generosity is divided into three types: material generosity, Dharma generosity, and fearlessness generosity. The first type includes giving items such as clothing, giving children is a great generosity, and giving one's own body and life is an extreme generosity, and so on, with many classifications within. To properly adopt what should be adopted and abandon what should be abandoned without transgression is discipline (ཚུལ༷་ཁྲིམ༷ས་, śīla, discipline). Discipline is divided into three types: abstaining from misconduct, accumulating virtuous Dharmas, and benefiting sentient beings, and so on. Enduring difficult things with an unwavering mind is patience (བཟོ༷ད་པ༷, kṣānti, patience). Patience is divided into three types: not minding harm, enduring suffering for the sake of the Dharma, and not being afraid of profound meanings, and so on. Diligently engaging in virtuous activities with joy is diligence (བརྩོན༷་འ༷གྲུས་, vīrya, diligence). Diligence is divided into three types: armor-like diligence of not being discouraged or respectful diligence, constant diligence of continuous effort, and diligence of not being satisfied with benefiting sentient beings and perfecting the Buddhadharma, and so on, with many classifications. Focusing the mind on the object of meditation is concentration (བས༷མ་ག༷ཏན་, dhyāna, concentration). Concentration includes: worldly concentration of the form realm, the preliminary concentration of children, the uncontaminated concentration based on the form realm is the concentration of discriminating meaning, and the samadhi of heroes, vajra-like samadhi, illusion-like samadhi, etc., the immeasurable gates of samadhi of Buddhas and Bodhisattvas, are called the Tathagata's joyful concentration. Thoroughly distinguishing dharmas is wisdom, and wisdom is divided into three types: wisdom of hearing, thinking, and meditating, innate uncontaminated transcendental wisdom, subsequent pure worldly wisdom, and wisdom of benefiting sentient beings. In addition, there are two types of worldly wisdom and transcendental wisdom, as well as the profound wisdom of realizing emptiness, the vast wisdom of understanding conventional truths, and so on. Giving, etc. Practicing with the three wheels of giver, gift, and recipient is worldly, and if it is upheld without attachment to the three wheels, it becomes a transcendental perfection. All the paths of the Mahayana are included in these six perfections. Moreover, each perfection

་རེ་བཞིན་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣ་སོགས་སྤང་བ། གྲོགས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ། ཐབས་དེས་ཡུལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པ་ནི་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་ཕར་ཕྱིན་དེ་དག་ནི། སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་རིམ་པ་ལྟར། ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་གཏེར་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་། གཏིང་ནམ་ཡང་མི་འཁྲུགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཕར་འཇོམས་ཤིང་ཚུར་མི་ཚུགས་པ་རྡོ་རྗེ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་རི་རབ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་སེལ་བ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས། ཐབས་སྟོབས་སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་བཞིར་ཕྱེ་བས་ཕར་ཕྱིན་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་ནི་འོག་ཏུ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྟོབས་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་སྟོབས་སུ་ 22-1-81b གྱུར་པའོ། །སྨོན་ལམ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་འདུན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་པར་རྟོགས་ནས་རྗོད་བྱེད་གསུང་རབ་ཀྱི་དྲང་ངེས་སོགས་འབྱེད་པ་ལ་ཡང་བཤད་ཅིང་། བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལས་འདས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གནས་འགྱུར་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། རྣམ་ཤེས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ལས། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་དང་ཆགས་སྡང་མེད་པའམ། ཡང་ན་སྔ་མ་གསུམ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་སྡང་དང་བྲལ་ཏེ་གཏན་བདེ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་ཡང་གསུངས་སོ། །བྱམས་སོགས་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ། ཆོས་ལ་དམིགས་པ། དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །བྱམས་སོགས་འདི་དག་ཡུལ་ 22-1-82a སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ས

【現代漢語翻譯】如其所愿地捨棄各自的相違品，如慳吝等；與不思議的智慧相合；通過這種方便，圓滿一切有情眾生的願望；通過這些使有情成熟，這四者轉為大乘道。這些的詳細分類應從其他地方瞭解。與發心相應的這些波羅蜜多，從佈施到智慧依次是：如用不盡的受用寶藏；同樣也是增上生和決定勝功德的珍寶之源；如深不可測的海洋；能摧毀他者且不被摧毀的金剛；如不可動搖的須彌山；如消除煩惱疾病的藥王。此外，從殊勝智慧的境界中，分為方便、力量、愿、智慧四種，從而轉變為十波羅蜜多。方便如以下方便善巧的章節中所述。力量是指波羅蜜多成為各自的相違品無法摧毀的力量。愿是指通過十大愿等意樂的愿門，使意義完全成就。智慧是指如實無誤地了知如所有性和盡所有性，並且也用於區分能詮經典的了義和不了義等。所詮是指在法界中，能取所取二者不二的意義。簡而言之，就是將分別的智慧轉變為不可思議的智慧，超越了心所攝持的範圍。如《無盡慧經》中所說：『識是無常的，智慧是常的。』應如是理解。四無量心中，慈心是希望有情具有安樂的形態；悲心是希望有情脫離痛苦的形態；喜心是希望有情不離安樂的形態；舍心是對一切有情沒有親疏和貪嗔，或者說，前三者是希望有情獲得暫時的安樂，而舍心是希望有情脫離貪嗔，獲得究竟安樂解脫的利益之心。在慈心等的場合中，有緣有情的，緣法的，無緣的三種分類，應知一切大乘道都以無緣而著稱。慈心等緣于無量有情，因此利益也是無量的，以及禪定的... 如其所願地捨棄各自的相違品，如慳吝等；與不思議的智慧相合；通過這種方便，圓滿一切有情眾生的願望；通過這些使有情成熟，這四者轉為大乘道。這些的詳細分類應從其他地方瞭解。與發心相應的這些波羅蜜多，從佈施到智慧依次是：如用不盡的受用寶藏；同樣也是增上生和決定勝功德的珍寶之源；如深不可測的海洋；能摧毀他者且不被摧毀的金剛；如不可動搖的須彌山；如消除煩惱疾病的藥王。此外，從殊勝智慧的境界中，分為方便、力量、願、智慧四種，從而轉變為十波羅蜜多。方便如以下方便善巧的章節中所述。力量是指波羅蜜多成為各自的相違品無法摧毀的力量。願是指通過十大願等意樂的願門，使意義完全成就。智慧是指如實無誤地了知如所有性和盡所有性，並且也用於區分能詮經典的了義和不了義等。所詮是指在法界中，能取所取二者不二的意義。簡而言之，就是將分別的智慧轉變為不可思議的智慧，超越了心所攝持的範圍。如《無盡慧經》中所說：『識是無常的，智慧是常的。』應如是理解。四無量心中，慈心是希望有情具有安樂的形態；悲心是希望有情脫離痛苦的形態；喜心是希望有情不離安樂的形態；捨心是對一切有情沒有親疏和貪嗔，或者說，前三者是希望有情獲得暫時的安樂，而捨心是希望有情脫離貪嗔，獲得究竟安樂解脫的利益之心。在慈心等的場閤中，有緣有情的，緣法的，無緣的三種分類，應知一切大乘道都以無緣而著稱。慈心等緣於無量有情，因此利益也是無量的，以及禪定的...

【English Translation】 As desired, abandon their respective opposing factors, such as stinginess; be united with inconceivable wisdom; through this method, completely fulfill the wishes of all sentient beings; through these four, sentient beings are matured, and this transforms into the Mahayana path. The detailed classifications of these should be learned from elsewhere. These perfections that are in accordance with the generation of Bodhicitta, from generosity to wisdom in order, are: like an inexhaustible treasure of enjoyment; similarly, they are the source of precious qualities of higher realms and definite goodness; like an ocean that never becomes disturbed; a vajra that can destroy others and cannot be destroyed; like an unshakable Mount Meru; like the king of medicine that cures the diseases of afflictions. Furthermore, from the state of special wisdom, they are divided into four: skillful means, power, aspiration, and wisdom, thus transforming into the ten perfections. Skillful means is as explained in the section on skillful means below. Power is when the perfections become a power that cannot be overcome by their respective opposing factors. Aspiration is to completely accomplish the meaning through the door of aspiration of the ten great aspirations, etc. Wisdom is to understand without error the meaning of suchness and the extent of suchness, and it is also explained as distinguishing between the definitive and provisional meanings of the expressive scriptures. The expressed is to realize the meaning of non-duality of subject and object in the realm of Dharma. In short, it is to transform the discriminating wisdom into inconceivable wisdom, transcending the scope of what is encompassed by the mind. As it is said in the Sutra of Inexhaustible Intelligence: 'Consciousness is impermanent, wisdom is permanent.' It should be understood as such. Among the four immeasurables, loving-kindness is the aspect of wishing sentient beings to have happiness; compassion is the aspect of wishing them to be free from suffering; joy is the aspect of wishing them not to be separated from happiness; equanimity is the absence of closeness and distance, attachment and aversion towards all sentient beings, or rather, the first three are wishing sentient beings to have temporary happiness, while equanimity is the mind of benefiting sentient beings by wishing them to be free from attachment and aversion and to attain ultimate happiness and liberation. In the context of loving-kindness, etc., there are three categories: focusing on sentient beings, focusing on Dharma, and without focus. It should be understood that all the paths of the Great Vehicle are distinguished by being without focus. Loving-kindness, etc., focus on immeasurable sentient beings, therefore the benefits are also immeasurable, as well as the concentration of...

ེམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདི་བཞི་བསྒོམ་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་འབྲས་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཚངས་པ་ཆེན་པོའང་འདི་བཞི་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ན་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིས་རིམ་པ་ལྟར་གནོད་སེམས། རྣམ་འཚེ། མི་དགའ་བ། ཆགས་སྡང་གཉིས་པོའི་གཉེན་པོ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པའི་སེམས་འཁོན་དང་དགྲ་ཟླ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བཤེས་གཉེན་ནམ་མཛའ་བ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ལས་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་པའི་སས་བསྡུས་པའི་མིག་གི་དབང་པོ་དང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི་གོང་བཞིན་གོང་སས་བསྡུས་པའི་རྣ་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གི་སྒྲ་དང་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། ། 22-1-82b ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་སེམས་ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཤེས་པའོ། །སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གཞན་རྣམས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་གང་དུ་སྐྱེས་ནས་བདེ་སྡུག་སོགས་ཅི་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་དུ་མར་བསྒྱུར་བ་དང་། འོད་འབྱིན་པ་དང་། མེ་འབར་ཞིང་ཆུ་འབྲུབ་པ་སོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་པའོ། །འདི་ལྔ་བསམ་གཏན་བཞི་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བསྒྲུབ་ཅིང་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་ཤེས་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། འདི་དག་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་བསྣན་ན་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལས་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་སོགས་བྱིན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཚིག་

【現代漢語翻譯】通過依賴於心，修習這四種（慈、悲、喜、舍），能獲得梵天世界的安樂果報，並且大梵天也常住于這四種之中，因此稱為梵住四無量心。這四種依次是對治嗔恚、惱害、不悅、貪嗔二者的對治法。像這樣慈愛的心，沒有怨恨和敵對等，這四種通過依賴於禪定的三摩地，在十方世界中廣大而普遍地修習。菩薩的這四種（慈、悲、喜、舍）被無分別的智慧所攝持，並且以成熟眾生等而顯得殊勝。具備這四種的菩提心，如同善知識或偉大的朋友一樣，能夠利益眾生。五種神通中的天眼通，是依靠修習禪定的力量，從禪定之地的清凈眼根生起，從而能夠看到遠近所有細微和粗大的事物，並且知道眾生的死亡和轉生之處。天耳通，如前所述，是依靠上界所攝持的耳根，從而能夠聽到遠近所有的聲音和語言。他心通，是依靠禪定，從而能夠知道他人心中所想。宿命通，是依靠禪定的心，從而能夠知道自己和他人過去世所生之處，以及所經歷的苦樂等一切。神足通，是依靠禪定的心，能夠將多化為一，將一化為多，放出光明，燃燒火焰，涌出水流等，示現各種各樣的行為。這五種神通雖然可以通過依賴於四禪中的任何一種來成就，但是菩薩依靠極其清凈的第四禪，從各自的行相作意中成就，並且以無分別的智慧所攝持，因此比世間人和聲聞、緣覺更殊勝。通過這些神通，能夠獲得無礙地利益眾生的力量，因此這些神通對於具有菩提心的人來說，就像如意寶珠一樣。在這五種神通之上加上漏盡通，就變成六種神通了。四攝法中的佈施，是通過給予眾生財物等，爲了佛法而攝受他們。愛語，是對眾生說悅耳動聽的言語

【English Translation】 By relying on the mind, cultivating these four (loving-kindness, compassion, joy, equanimity) leads to attaining the blissful results of the Brahma realm, and the Great Brahma also constantly abides in these four, hence they are called the Four Abodes of Brahma. These four sequentially counteract malice, harm, displeasure, and both attachment and aversion. Such a loving mind, without resentment and hostility, etc., these four, through reliance on the samadhi of meditation, are cultivated extensively and universally throughout the ten directions of the world. These four (loving-kindness, compassion, joy, equanimity) of a Bodhisattva are embraced by non-discriminating wisdom and are distinguished by maturing sentient beings, etc. The mind of enlightenment endowed with these four, like a virtuous friend or a great friend, is able to benefit sentient beings. Among the five supernormal knowledges, the divine eye is born from the power of cultivating meditation, arising from the pure eye faculty of the meditative realm, thereby being able to see all subtle and coarse forms near and far, and knowing the death and rebirth of sentient beings. The divine ear, as mentioned before, relies on the ear faculty embraced by the upper realm, thereby being able to hear all sounds and languages near and far. Telepathy is relying on meditation, thereby being able to know what others are thinking in their minds. Retrocognition is relying on the mind of meditation, thereby being able to know where oneself and others were born in previous lives, and all the happiness and suffering experienced, etc. Miraculous power is relying on the mind of meditation, being able to transform many into one, transform one into many, emit light, ignite flames, gush forth water, etc., demonstrating various kinds of actions. Although these five supernormal knowledges can be accomplished by relying on any of the four meditations, Bodhisattvas rely on the extremely pure fourth meditation, accomplishing them from the individual aspects of mindfulness, and being embraced by non-discriminating wisdom, therefore being more superior than worldly beings, Hearers, and Solitary Realizers. Through these supernormal knowledges, one is able to obtain the power to benefit sentient beings without obstruction, therefore these supernormal knowledges are like wish-fulfilling jewels for those with the mind of enlightenment. Adding the exhaustion of outflows to these five supernormal knowledges makes it six supernormal knowledges. Among the four objects of gathering, generosity is gathering sentient beings by giving them material things, etc., for the sake of the Dharma. Kind speech is speaking pleasant and agreeable words to sentient beings.

ཡིད་དུ་འཐད་པ་སྨྲ་ 22-1-83a བས་ཡིད་དྲངས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་གྱི་དོན་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མི་ལྡོག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་རང་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དེ་དང་དོན་མཐུན་པར་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་ཚུལ་འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུད་ཅིང་སྨིན་པར་བྱེད་པས་འདི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་མས་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་སོ་སོ་མ་ནོར་བར་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་བཤད་བྱའི་དོན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། ཆོས་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་ཡང་ལྷ་ཀླུ་མི་སོགས་ཀྱི་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཆད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། གདུལ་བྱ་དང་འཚམས་པར་རྒྱས་བསྡུས་དང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཆད་ནུས་པའི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་འཆད་བྱེད་དོ། །འདི་བཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཆོས་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་ཡིད་འཕྲོག་པ་དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་ལྟ་བུའོ། །རྟོན་པ་བཞི་སྟེ། ཚིག་ 22-1-83b ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པ་གཙོ་བོར་མི་བྱ་བར་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྷུར་མི་ལེན་པར་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཡིད་རྟོན་པའོ། །དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་སོགས་གདུལ་བྱའི་ངོར་གསུངས་པའི་དྲང་དོན་ལ་གཙོ་བོར་མི་བྱ་བར། ངེས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་འཇུག་ཅིང་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཆོས་འཆད་པ་པོ་གང་ཟག་གི་བཟང་ངན་ཙམ་ལ་མི་རྟོན་པར་དེས་བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པའོ། །རྟོན་པ་བཞི་འདི་ལ་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་དུ་ཡོད་དེ་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་སེམས་གང་ཞིག་འདི་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེས་རྡོ་ལས་གསེར་བཙག་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདི་དང་ལྡན་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཚོགས་གཉིས་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕར་ཕྱིན་ལྔའམ་དྲུག་གིས་བསྡ

【現代漢語翻譯】以悅耳之語引導，宣說波羅蜜多的正法。利益行為是指爲了眾生的利益，不厭其煩地致力於成辦那些利益。意義相符是指自己也與對方在意義上相符，進入波羅蜜多，以這些方式來攝受和成熟眾生，與此相應的發心如同太陽一般，如同太陽使莊稼成熟一樣。四種無礙解（藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི།）：意義無礙解是指對於經論所詮釋的、包含輪迴與涅槃的一切法，能夠毫不混淆地正確理解，明白『這個是這個，那個是那個』。法無礙解是指對於作為能詮釋的三乘妙法，能夠如實地通達。這兩種是所詮釋的意義。詞無礙解是指，與法和義相關聯的，能夠以天、龍、人等各種語言無礙地進行闡述。辯才無礙解是指，能夠根據所化眾生的根器，隨其所愿地或詳或略、或深或廣地進行宣講，具有無盡且無礙的辯才。這兩種是能詮釋的。與這四種無礙解相應的發心，如同以正法吸引所化眾生的心意，如同乾闥婆的歌聲一般。四依（藏文：རྟོན་པ་བཞི་སྟེ།）：不依于語而依于義是指，不要只注重言辭，而要著重於對所詮釋的意義進行思考。不依于識而依于智是指，不要執著于有能取所取的識的境界，而要信賴於無能取所取的智的境界。不依于不了義而依于了義是指，不要主要依賴為調伏所化眾生而宣說的不了義，而要信奉和致力於了義。不依於人而依於法是指，不要依賴於說法者個人的好壞，而要依賴於他所宣說的法的真諦。這四依有多種解釋，詳細內容應從經中瞭解。任何具有這四依的菩薩，都能像從石頭中提取黃金一樣，通達大乘甚深的證悟之境，從而能夠自在地運用大乘佛法，因此，具備這些條件的發心被稱為如國王般的發心。二資糧中，福德資糧是通過五度或六度來積累的。

【English Translation】 Guiding with pleasing words, teaching the Dharma of Pāramitā (波羅蜜多, Perfection). 'Beneficial conduct' means tirelessly engaging in accomplishing those benefits for the sake of sentient beings. 'Meaning conformity' means that oneself also conforms to the other in meaning, entering into Pāramitā, and in these ways, gathering and maturing sentient beings. The Bodhicitta (菩提心, mind of enlightenment) corresponding to this is like the sun, just as the sun ripens crops. The Fourfold Perfect Knowledge (藏文：སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི།): 'Meaning-specific perfect knowledge' means being able to correctly understand without confusion the meanings of all Dharmas (法, teachings) encompassed by Saṃsāra (輪迴, cyclic existence) and Nirvāṇa (涅槃, liberation) as explained in the scriptures, knowing 'this is this, and that is that'. 'Dharma-specific perfect knowledge' means realizing as they are all the sacred Dharmas of the three vehicles that are the means of expression. These two are the meanings to be explained. 'Definitive-term-specific perfect knowledge' means that, related to Dharma and meaning, one can explain without hindrance in various languages of gods, Nāgas (龍, serpent beings), humans, etc. 'Confidence-specific perfect knowledge' means being able to preach according to the needs of the disciples, whether in detail or in brief, profoundly or extensively, having inexhaustible and unhindered confidence. These two are the means of explanation. The Bodhicitta corresponding to these four is like the song of a Gandharva (乾闥婆, celestial musician), captivating the minds of disciples by teaching the Dharma. The Four Reliances (藏文：རྟོན་པ་བཞི་སྟེ།): 'Not relying on the word but relying on the meaning' means not focusing solely on the expression but contemplating the meaning to be explained. 'Not relying on consciousness but relying on wisdom' means not adhering to the domain of consciousness with subject and object but trusting in the domain of wisdom without subject and object. 'Not relying on provisional meaning but relying on definitive meaning' means not primarily relying on the provisional meaning spoken for the sake of taming disciples but believing in and committing to the definitive meaning. 'Not relying on the person but relying on the Dharma' means not relying on the good or bad qualities of the Dharma teacher but relying on the truth of the Dharma he teaches. These four reliances can be explained in various ways; the details should be understood from the Sūtras (經, discourses). Any Bodhisattva (菩薩, enlightenment being) who possesses these four can, like extracting gold from stone, comprehend the profound states of realization of the Mahāyāna (大乘, Great Vehicle), and thus be able to freely wield the Mahāyāna Dharma. Therefore, the Bodhicitta that possesses these qualities is called a king-like Bodhicitta. Among the two accumulations, the accumulation of merit is gathered through the five or six Pāramitās.

ུས་པའི་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་དག་ཟིན་བྱེད་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའོ། །ཚོགས་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བང་མཛོད་ལྟ་ 22-1-84a བུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ནི། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ལུས་དང་། སྲེད་པའི་གཞི་ཚོར་བ། བདག་ཏུ་དམིགས་པའི་གཞི་སེམས། ཀུན་བྱང་སོགས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཆོས་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞིར་བཤད་དེ། དེ་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་དམིགས་པས་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་ཉེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་དྲན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ། །གྲོགས་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུའང་གྲོགས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྒོམ་ན་ནང་གི་ལུས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ། ཕྱིའི་ལུས་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། གཞན་རྒྱུད་གྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། མདོར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐབས་འདིའི་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་དམིགས་ཡུལ་ལོ། །ལུས་ལ་ལུས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་ལྟ་ན་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞིའི་ 22-1-84b ཚུལ་དུ་ལྟ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་པར་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ལྟ་ཞིང་དེ་ལས་མ་ཡེངས་པར་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ནས་བདེན་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་བཞིའི་དམིགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་དགེ་བ་དང་། གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་གཉིས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལའོ། །ངོ་བོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གྲོགས་ནི་གོང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི། འདུན་པ་བསྐྱེད་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའོ། །འབྲས་བུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ཞིང་གཉེན་པ

【現代漢語翻譯】所有由佈施所產生的功德善行。智慧之聚是指不執著於三輪（施者、受者、施物）的智慧禪修。這二種資糧是通往大乘道和一切果位功德的因，因此與此相應的發心被稱為寶藏。與菩提分法相應的三十七道品中，四念住是：身念住、受念住、心念住和法念住。它們的所緣是身體等。爲了不迷惑于作為痛苦之因的主要因素的身體，作為貪愛之基礎的感受，作為我執之基礎的心，以及作為執著于清凈等的法，所以宣說了四念住。如理作意于這些，就能進入四聖諦。這四念住的自性是正念和與之相應的智慧。助伴是與它們相應的（其他）心和心所。在接下來的（道品）中，也應如此理解助伴。如何修習呢？內在的身體是被內在的色處所攝持的自身相續，外在的身體是被外在的色處所攝持的，內外二者的身體是與內在色處相關的外在色處，即根的對境，以及他者相續的內在色處。總之，屬於色蘊的一切都是此處身念住的所緣。如何以身體來隨觀身體呢？聲聞乘行者以苦諦的四種行相來觀察，而菩薩則在名言上觀為如幻，在勝義上觀為遠離一切戲論的無生。並且不離此而串習。同樣，也應瞭解如何緣受、心和法。修習的果實是斷除顛倒，證悟真諦。四正斷是：未生之惡不使生，已生之惡令斷除，未生之善令生起，已生之善令不退失。這四者的所緣是相違的惡法和作為對治的善法，即已生和未生。自性是精進。助伴如前。如何修習呢？通過生起希求、發起精進等方式，越來越增上。果實是斷除相違品，增長對治品。

【English Translation】 All the merits and virtuous deeds arising from generosity. The accumulation of wisdom refers to meditating on the wisdom that does not fixate on the three spheres (giver, receiver, and gift). These two accumulations are the cause of the Mahayana path and all the qualities of the result, so the mind of enlightenment that possesses these is called a treasure. Among the thirty-seven factors conducive to enlightenment, the four mindfulnesses are: mindfulness of the body, mindfulness of feelings, mindfulness of the mind, and mindfulness of phenomena. Their objects are the body, etc. The four mindfulnesses are taught in order to prevent confusion regarding the body as the main cause of suffering, feelings as the basis of craving, the mind as the basis of self-grasping, and phenomena as the basis of clinging to purity, etc. By properly focusing on these, one enters the Four Noble Truths. The nature of these four mindfulnesses is mindfulness and the wisdom that accompanies it. The companions are the mind and mental factors that accompany them. In the following (factors), the companions should be understood in the same way. How to meditate? The inner body is the continuum of oneself gathered by the inner form sense base, the outer body is gathered by the outer form sense base, and the body of both inner and outer is the outer form sense base related to the inner sense base, that is, the objects of the senses, and the inner sense bases of others' continuums. In short, everything that belongs to the form aggregate is the object of mindfulness of the body in this context. How does one contemplate the body with the body? The Hearers contemplate in the manner of the four aspects of the truth of suffering, while the Bodhisattvas contemplate as illusory in conventional terms, and as free from all elaboration, devoid of extremes, in ultimate terms. And they become accustomed to not straying from this. Similarly, one should also understand how to focus on feelings, mind, and phenomena. The fruit of meditation is to abandon perverted views and realize the truth. The four right abandonments are: to prevent unwholesome qualities that have not yet arisen from arising, to abandon unwholesome qualities that have already arisen, to generate wholesome qualities that have not yet arisen, and to prevent wholesome qualities that have already arisen from diminishing. The objects of these four are the opposing unwholesome qualities and the wholesome qualities that are the antidotes, both arisen and unarisen. The nature is diligence. The companions are as before. How to meditate? By generating aspiration, initiating diligence, etc., one increases more and more. The fruit is to abandon opposing qualities and increase antidotal qualities.

ོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ནི། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་པ་དང་། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །འདི་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཏིང་འཛིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་འདུན་པའི་གུས་སྦྱོར་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ལ་རེག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དེའི་རྒྱུན་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ 22-1-85a སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །སེམས་པ་ནི་སྔར་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དངོས་སོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་སྟེ་སྔར་གཞན་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་གདམས་ངག་བསྟན་པ་བཞིན་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཐོབ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་སྤང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་བཞི་པོ་དེས་བསྒྲུབས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བརྟེན་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་ལ། འབྲས་བུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ། དེ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །ངོ་བོ་ནི་དད་པ་སོགས་ལྔ་པོ་རང་རང་ངོ་། །གྲོགས་ནི་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སོ། །སྒོམ་ཚུལ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དེ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་བརྗེད་པར་གནས་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་བདེན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་དྲོ་བ་སོགས་བསྒྲུབ་པའོ། །སྟོབས་ལྔ་ 22-1-85b ནི་དད་པའི་སྟོབས་སོགས་གོང་གི་སྐབས་དང་འདྲ་ལ། ཁྱད་པར་ནི་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པར་གྱུར་པའོ། །དམིགས་པ་སོགས་གོང་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བདུན་ནི། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག །དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། བརྩོན་འགྲུས། དགའ་བ། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །འདི་དག་གི་དམིགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ནི་བདུན་པོ་དེ་དག །གྲོགས་ནི་གོང་བཤད་བཞིན་ནོ། །འདི་བདུན་ལས་དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སྔར་ཡང་ཡང་གོམས་པའི་དྲན་པ་དེ་ལས་བདེན་དོན་མང

【現代漢語翻譯】能使之增長。四神足為：欲神足，如是精進、心、觀神足。此等之所緣為成辦三摩地之事業，體性為三摩地。其中，欲三摩地乃于所緣境繫念之慾樂，依此能觸及一心。精進乃彼之相續修習，依此能獲得一心。心乃依于先前之串習，使心專注於一境之實事。觀乃成就三摩地之智慧分，如先前他人所示成辦三摩地之口訣般，依于善加辨別諸法而獲得一心；於三摩地之時，亦能以與之相應之智慧，捨棄三摩地之過失，如理成辦功德。由彼四因所成辦之心一境性即為三摩地。彼等依於八斷行，由下而上漸次串習，果報乃以三摩地之威力，能成辦所欲顯現之諸法義。五根為：信根，如是精進、念、定、慧根。此等之所緣為四聖諦，體性為信等五者各自之自體。助伴乃與彼等相應之心與心所。修習之方式乃以于諸諦生信，于彼生喜之精進，不忘失而安住，心一境性，善加辨別之方式，次第而行。果報乃速證諸諦之暖相等之成辦。五力為：信力等如前之段落所說，差別在於不能被各自之相違品所摧伏。所緣等與前相同。七菩提分：正念菩提分，如是擇法、精進、喜、輕安、定、舍菩提分。此等之所緣為聖諦之真實性。體性為彼七者，助伴如前所說。此七者中，念為處之支分，由先前屢屢串習之念，能現見諦義。

【English Translation】 Which causes them to increase. The four legs of magical power are: the leg of magical power of aspiration, similarly, diligence, mind, and observation. The object of these is the activity of accomplishing samadhi (定, Samādhi, Samādhi, concentration), and its essence is samadhi. Among them, the samadhi of aspiration is the respectful application of focusing the mind on the object, and relying on this, one can touch single-pointedness of mind. Diligence is the continuous practice of it, and relying on this, one obtains single-pointedness of mind. Mind is the actual state of becoming single-pointed in mind on the object, based on previous familiarity. Observation is the wisdom aspect of accomplishing samadhi, like the instructions previously shown by others on how to accomplish samadhi, one obtains single-pointedness of mind by relying on thoroughly distinguishing the dharmas; and even during the time of samadhi, one can abandon the faults of samadhi with the wisdom that corresponds to it, and properly accomplish the qualities. The single-pointedness of mind accomplished by these four causes is samadhi. These are practiced gradually from lower to higher based on the eight abandonments, and the result is that by the power of samadhi, the meanings of the dharmas that one desires to manifest will be obtained. The five faculties are: the faculty of faith, similarly, diligence, mindfulness, samadhi, and the faculty of wisdom. The object of these is the four noble truths, and the essence is each of the five, faith, etc., in their own right. The companions are the mind and mental factors that correspond to them. The way to cultivate is by having faith in the truths, diligence that rejoices in them, abiding without forgetting, single-pointedness of mind, and the way of thoroughly distinguishing, in order. The result is the accomplishment of warmth, etc., which quickly realizes the truths. The five powers are: the power of faith, etc., as mentioned in the previous section, the difference being that they cannot be overcome by their respective opposing factors. The object, etc., are the same as before. The seven branches of enlightenment are: the branch of enlightenment of correct mindfulness, similarly, discrimination of dharmas, diligence, joy, pliancy, samadhi, and equanimity. The object of these is the very truth of the noble truths. The essence is those seven, and the companions are as mentioned before. Among these seven, mindfulness is the limb of the base, and from the mindfulness that has been repeatedly practiced before, one can directly see the meaning of the truths.

ོན་སུམ་མཐོང་བ་སྐྱེ་ཞིང་དེས་སྔར་མ་ཤེས་ཤིང་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི། རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཅོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། རང་གིས་རྟོགས་བྱའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྟ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་གང་འདོད་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བདེན་དོན་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བའི་དགའ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་ཁྱབ་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ 22-1-86a པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་སྦྱང་སོགས་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཤིན་སྦྱང་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བའི་བདེ་བས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེས་རེག་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གཞིའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བསམ་པའི་དོན་ཀུན་འབྱོར་བ་འབྱུང་པས་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ནོར་ཇི་འདོད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཆགས་སྡང་སོགས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས། དུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཕགས་པའི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པས་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེས་དཔུང་གི་ཚོགས་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ནི། རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་འབྱོར་པ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་པོ་དེ་སྒོམ་པ་ནི། རེ་རེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དབེན་པ། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆགས་བྲལ། འགོག་པ་ལ་གནས་པ། སྤོང་ལམ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་བསྒོམ་པ་ཞེས་དོན་དུ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་སྤང་ 22-1-86b སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཕགས་པའི་ལམ། དེ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། ཡང་དག་པའི་ངག །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །འདི་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་བརྒྱད་དེ་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ།

【現代漢語翻譯】智慧能生起殊勝的見解，並使人戰勝過去未曾知曉和征服的事物，如同輪寶（cakra-ratna）一般。妙觀察智是自性的支分，即證悟真諦的智慧的本質，能摧毀一切相狀，如同象寶（hasti-ratna）一般，能斷除一切不順之境。精進是決定的支分，能使自己對於所應證悟的現觀生起決定或策勵，如同馬寶（asva-ratna）一般，能隨心所欲地到達任何地方。喜悅是利益的支分，由於證悟真諦之法的顯現而增長的喜悅，能使身心充滿，如同摩尼寶珠（mani-ratna）的光芒遍佈一般。輕安等三種是無煩惱的支分。其中，輕安是無煩惱的處所，通過身心極度調柔的安樂，使身心堪能，成為無煩惱的心之所依，譬如王妃寶（stri-ratna）給予的觸樂一般。禪定是無煩惱的基礎支分，能使煩惱不生，是心專注一境的狀態。由此能成就一切所思之義，如同主藏臣寶（grhapati-ratna）能隨意取出財物一般。舍是無煩惱的體性，是遠離貪嗔等情緒的自性。由此，能隨心所欲地安住于聖者的境界，如同大臣寶（parinayaka-ratna）能使軍隊集合、駐紮和撤退一般。因此，對於像轉輪王（cakravartin）一樣的菩薩來說，擁有像七寶一樣的菩提七支的財富。修習這七菩提分，即是修習每一支都遠離痛苦，對集（samudaya）離貪，安住于滅（nirodha），完全轉變修道，通過安住于證悟四諦的法性，從而不斷地向上修習。斷除見道和修道所應斷除的煩惱。八正道是：正見是聖道，同樣地，正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定也是聖道。這些的所緣是如實地認識四諦。體性有八種，其中正見是完全決斷法性的真理的支分，即是了知。

【English Translation】 Wisdom generates excellent vision and enables one to conquer what was previously unknown and unconquered, like a precious wheel (cakra-ratna). Perfect discernment is a branch of self-nature, the essence of wisdom that sees the truth, destroying all characteristics, like a precious elephant (hasti-ratna), cutting off all unfavorable conditions. Diligence is a branch of determination, causing a determination or effort towards the direct perception to be realized by oneself, like a supreme horse (asva-ratna), enabling one to go wherever one desires. Joy is a branch of benefit, the joy that increases with the appearance of the Dharma of seeing the truth, filling the body and mind, like the light of a precious jewel (mani-ratna) spreading everywhere. Tranquility and the three others are branches of non-affliction. Tranquility is the place of non-affliction, making the body and mind workable through the bliss of extreme pliancy, becoming the abode of a non-afflicted mind, like the pleasure given by a precious queen (stri-ratna). Samadhi is a branch of the foundation of non-affliction, preventing afflictions from arising, being a state of one-pointedness of mind. From this, all desired meanings are obtained, like obtaining whatever wealth one desires from a precious householder (grhapati-ratna). Equanimity is the nature of non-affliction, the self-nature of being free from attachment, aversion, etc. From this, one abides in the state of the noble ones as one desires, like a precious minister (parinayaka-ratna) causing the assembly of troops to go, stay, and retreat. Therefore, for a Bodhisattva like a Chakravartin, there is the wealth of the seven limbs of enlightenment like the seven precious possessions. Cultivating these seven limbs of enlightenment means cultivating each limb as being devoid of suffering, free from attachment to the origin, abiding in cessation, completely transforming the path, and continuously cultivating upwards by abiding in the realization of the Dharma nature of the Four Noble Truths. Abandoning what is to be abandoned by the paths of seeing and cultivation. The Noble Eightfold Path is: Right View is the Noble Path, similarly, Right Thought, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness, and Right Samadhi are also the Noble Path. The object of these is the correct understanding of the Four Noble Truths as they are. There are eight entities, of which Right View is the branch of completely deciding the truth of Dharma nature as it is, that is, knowing.

།དེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྟོག་པ་དེས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ངག་དང་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ངག་རྣམ་དག་གིས་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་འཕགས་པ་དེ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་མཐའ་ནི་སྲོག་གཅོད་སོགས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཐོབ་པས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལོག་འཚོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བས་འཚོ་བ་ཡང་དག་པ་དེས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག །དྲན་པ་ནི་ཉེ་ཉོན་གྱི་ 22-1-87a སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག །ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་དག་བསྡུས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུ་སྟེ། ལྟ་རྟོག་གཉིས་ཤེས་རབ། ངག་ལས་མཐའ་འཚོ་བ་གསུམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དྲན་ཏིང་རྩོལ་གསུམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གྲོགས་ནི་གོང་བཤད་བཞིན་དང་། སྒོམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་གོང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཕྱོགས་འདི་དག་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་ཚུལ་བདེན་བཞིའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་པ་དམན་པ་དག་གིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་གཙོ་བོར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་སོགས་ལ་དམིགས་པས་འཕགས་ཤིང་། ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་ནི་ཐེག་དམན་པས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སོགས་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་ཡང་བྱེད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། དོན་དམ་པར་རྟག་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་མི་བསྔལ་བདག་བདག་མེད་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ 22-1-87b ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པས་ཐེག་དམན་ལས་རྟོགས་རིགས་ཆེས་འཕགས་ཤིང་དེའི་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་མཚོན་ན་འཛིན་པ་པོ་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད། གཟུང་བྱ་ལ་འཇུག་ལྡོག་དང་། ཀུན་བྱང་གི་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་ཏེ། མཐོང་སྒོམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ཡུམ་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ར

【現代漢語翻譯】同樣，思擇是使人理解的支分，即發起一切如自己所理解的那樣向他人展示的言語的思擇，從而使人理解。言語、事業邊際和生活三種是使他人信任的支分，以清凈的言語向他人宣說佛法，使他人信任其具有殊勝的清凈見解；事業邊際是指獲得斷除殺生等一切不善業，從而使他人信任其是事業邊際完全清凈的人；斷除一切邪命，以正確的活命方式，使他人信任其生活清凈。剩下的三種是清凈障礙的支分，精進是清凈煩惱障的支分，正念是清凈近煩惱的支分，禪定等是獲得禪定自在等殊勝功德的障礙，是清凈這些障礙的支分。如果將這些歸納起來，可以歸納為三學的自性：見和思擇屬於智慧，言語、事業邊際和生活三種屬於戒律，正念、禪定和精進三種屬於禪定。友伴如前所述，修習與菩提支分的情況相同。果是完全斷除等的作用，如前所述。這些菩提分與五道結合的方式，如四諦中所述，大小乘菩提分修習方式的差別在於：小乘行者在修習正念住時，主要以自身的身體等為對境。菩薩則以內外二者的身體等為對境，因此更為殊勝。作意的方式是，小乘行者只以無常、痛苦、無我等方式進行思擇和作意。菩薩們在後得位，僅僅在名言上如此瞭解，並且以如幻的方式顯現而不執著的方式行事。在勝義諦上，遠離常無常、苦樂、我無我、空不空等的二取戲論，以不分別的智慧安住於法性，因此比小乘的證悟更為殊勝，並且因此能夠捨棄被能取所取所攝的一切分別念。例如，對於能取者，可以分為實有和假有；對於所取者，可以分為入和返；以及俱生和遍計的區分，幷包括這些差別的分類。如《現觀莊嚴論》中所說，見道和修道所斷除的分別念。

【English Translation】 Similarly, contemplation is a limb of understanding, that is, the contemplation that initiates all speech that shows others as one understands oneself, thereby enabling understanding. Speech, the limit of action, and livelihood are three limbs that make others believe, teaching the Dharma to others with pure speech, making them believe in the superior pure view; the limit of action is the attainment of abandoning all non-virtuous deeds such as killing, thereby making others believe that one is a person whose limit of action is completely pure; abandoning all wrong livelihoods, with a correct way of life, makes others believe that one's livelihood is pure. The remaining three are limbs for purifying obscurations, effort is a limb for purifying the obscuration of afflictions, mindfulness is a limb for purifying the obscuration of near afflictions, and concentration, etc., are obstacles to attaining special qualities such as mastery of concentration, and are limbs for purifying these obscurations. If these are summarized, they can be summarized into the nature of the three trainings: view and contemplation belong to wisdom, speech, the limit of action, and livelihood belong to ethics, and mindfulness, concentration, and effort belong to concentration. Companions are as mentioned above, and practice is the same as in the case of the limbs of enlightenment. The fruit is the function of completely cutting off, etc., as mentioned above. The way these aspects of enlightenment are combined with the five paths is as explained in the context of the four truths, and the difference in the way the aspects of enlightenment are practiced in the Great and Small Vehicles is that: when those of the Small Vehicle practice mindfulness, they mainly focus on their own body, etc., as the object. Bodhisattvas focus on both the inner and outer body, etc., and are therefore superior. The way of directing the mind is that those of the Small Vehicle only contemplate and direct the mind in the form of impermanence, suffering, selflessness, etc. Bodhisattvas also know this way in the aftermath, merely nominally, and engage in a way that manifests like an illusion without attachment. In the ultimate sense, they are free from the two extremes of permanence and impermanence, suffering and non-suffering, self and selflessness, emptiness and non-emptiness, and abide equally in the nature of reality with non-conceptual wisdom, and therefore the realization is far superior to that of the Small Vehicle, and by virtue of that, they abandon all conceptualizations included by grasping and the grasped. For example, for the grasper, there are substantially existent and nominally existent; for the grasped, there are entering and returning; and the distinction between co-emergent and imputed, including the divisions of these differences. As stated in the Ornament for Clear Realization, the conceptualizations to be abandoned by the path of seeing and the path of cultivation.

ྫས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་འཕགས་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ལ། བཏགས་པས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་འཇུག་ལྡོག་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། མཉམ་བཞག་ཏུ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་འཛིན་པ་དང་འཇུག་ལྡོག་གི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་ལྡོག་ལ། དག་པའི་སར་ནི་མཉམ་རྗེས་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །འཇུག་ལྡོག་གི་རྟོག་པ་མེད་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བར་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་གནད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །འཐོབ་པ་ནི་ཉན་རང་གིས་ལུས་སོགས་ཟག་བཅས་དམན་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ལུས་སོགས་དང་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པས་འབྲས་བུ་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དྲན་པ་ 22-1-88a ཉེར་བཞག་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ལམ་གོང་མ་གོང་མ་དག་ལ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པར་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱང་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་པོ་འདི་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པས་འདི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀྱི་ཞི་གནས་ནི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཉེས་པ་ལྔ་ནི་ལེ་ལོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་བརྗེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སྒྲིབ། ནང་དུ་བྱིང་བ་དང་། ཕྱིར་འཕྲོ་བས་རྒོད་པ་གཉིས་ཀྱིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་སྒྲིབ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་ན་དེའི་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་པོས་ཞི་ན་ཡང་ཧ་ཅང་འདུ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲིབ་བོ། །དེ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི། རྩོལ་བའི་གནས་འདུན་པ་དང་། འདུན་པ་དེའི་རྒྱུ་དད་པ་དང་། འདུན་པ་དེ་ལ་གནས་པ་རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཤིན༷་སྦྱང༷ས་སྟེ་དེ་ལྟར་ད༷ད་འ༷དུན་རྩོལ༷་བ༷་ཤི༷ན་སྦྱང༷་བཞིས་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པས་གདམས་ངག་བརྗེད་པ་སྤོང་། ཤེས༷་བཞི༷ན་གྱིས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་རྟོགས་ནས། སེམ༷ས་ 22-1-88b པ༷ས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་། བཏང༷་སྙོམ༷ས་ཀྱིས་བྱིང་རྒོད་ཞི་ཚེ་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པ་སྤངས་

【現代漢語翻譯】對於證悟的聖者菩薩（Byang-phags），在後得位（rjes-thob）中也沒有實執（rdzas-su 'dzin-pa），只有通過概念施設（btags-pas）而產生的執著所引發的分別念（rtog-pa）。但在入定（mnyam-bzhag）中，連概念施設的執著和分別念也都會止息。在清凈的境界中，無論入定還是后得，都不會有分別念，因為無分別的智慧（ye-shes）已經完全成熟，所以沒有分別念。如果獲得了沒有能取所取的無分別智慧，那麼所有圓滿、成熟、凈化的意義都不會浪費，而是毫不費力地自然成就，必須精通這個要點。所謂的獲得，是指聲聞（nyan）和緣覺（rang）想要從身體等不清凈的事物中解脫，從而獲得解脫（thar-pa），他們就是這樣獲得果位的。而菩薩（Byang-chub-sems-dpa'）則不是爲了與身體等分離或不分離，而是通過修習與法性（chos-nyid）平等性（mnyam-pa-nyid）相符的禪定，從而獲得不住于輪迴（srid）和涅槃（zhi）的寂滅（myang-'das）果位，因此更為殊勝。如是，通過三種殊勝的門徑，正念（dran-pa）安住（nyer-bzhag）的修習更為殊勝，因此從意義上理解，更高的道（lam）也以同樣的方式更為殊勝。因為從證悟之道（lam mngon-par-rtogs-pa）由低到高的發展階段，是通過後續的菩提分法（byang-phyogs）來展示的。這三十七道品（byang-phyogs-so-bdun-po）就像一條大道（lam-po-che），所有聖者都要進入，因此與此相應的發心（sems-bskyed）被稱為如大道一般。止（zhi）和觀（lhag）二者中的止，是從捨棄五種過患，依止八種作意（'du-byed）的因緣中產生的。五種過患是：懈怠（le-lo）和忘記修習禪定的口訣（gdams-ngag brjed-pa），這兩種過患會障礙禪定的準備階段（sbyor-ba）；向內昏沉（bying-ba）和向外掉舉（phyir 'phro-ba），這兩種過患會障礙禪定的正行（dngos-gzhi）；如果出現昏沉和掉舉，不採取對治（gnyen-po），或者即使對治已經平息，仍然過度用功，這兩種過患會障礙禪定的特殊發展。爲了捨棄這五種過患，需要八種作意：勤奮的基礎是希求（'dun-pa），希求的因是信心（dad-pa），安住于希求的是精進（rtsol-ba），精進的果是輕安（shin-sbyangs）。因此，信（d༷ad）、欲（'༷dun）、勤（rtsol༷）、輕安（b༷a shi༷n-sbyang༷）這四者可以捨棄懈怠。不忘失所緣境（dmigs-pa），以正念（dran-pas）捨棄忘記口訣。以正知（shes༷-bzhi༷n）覺察到昏沉和掉舉的出現，然後以心（sem༷s）對治這二者，因此這二者可以捨棄不採取對治的過患。以舍（btang༷-snyom༷s）捨棄昏沉和掉舉平息時仍然採取對治的過患。

【English Translation】 For the realized noble Bodhisattvas (Byang-phags), there is no inherent grasping (rdzas-su 'dzin-pa) even in the post-meditation state (rjes-thob); there are only conceptual elaborations (btags-pas) and the arising of thoughts (rtog-pa) based on these elaborations. However, in meditative equipoise (mnyam-bzhag), even the grasping based on conceptual elaborations and the arising of thoughts cease. In the pure realms, there is no conceptualization in either meditative equipoise or post-meditation, because the non-conceptual wisdom (ye-shes) is fully matured, and therefore there is no conceptualization. If one attains the non-conceptual wisdom free from grasping, then all the meanings of completion, maturation, and purification will not be wasted, but will be effortlessly and spontaneously accomplished. One must be skilled in this key point. What is meant by 'attaining' is that Hearers (nyan) and Solitary Realizers (rang) desire to attain liberation (thar-pa) by separating from the impure aggregates such as the body, and they attain the result in this way. Bodhisattvas (Byang-chub-sems-dpa') do not aim for either separation or non-separation from the aggregates, but through meditating in accordance with the equality of reality (chos-nyid mnyam-pa-nyid), they attain a cessation (myang-'das) that does not abide in either existence (srid) or peace (zhi), and are therefore superior. Thus, through the three superior doors, mindfulness (dran-pa) and abiding (nyer-bzhag) are superior practices, and therefore it is understood in meaning that the higher paths (lam) are also superior in the same way. Because the stages of the path of manifest realization (lam mngon-par-rtogs-pa) developing from lower to higher are shown through the later factors of enlightenment (byang-phyogs). These thirty-seven factors of enlightenment (byang-phyogs-so-bdun-po) are like a great path (lam-po-che) that all noble beings must enter, and therefore the generation of bodhicitta (sems-bskyed) corresponding to this is called like a great path. The shamatha (zhi) of shamatha and vipashyana (lhag) arises from the causes of abandoning the five faults and relying on the eight applications ( 'du-byed). The five faults are: laziness (le-lo) and forgetting the instructions for practicing samadhi (gdams-ngag brjed-pa), which obscure the preparation for samadhi (sbyor-ba); sinking inward (bying-ba) and scattering outward (phyir 'phro-ba), which obscure the actual practice of samadhi (dngos-gzhi); if sinking and scattering arise, not applying the antidote (gnyen-po), or even if the antidote has subsided, still applying too much effort, which obscures the special development of samadhi. To abandon these five faults, eight applications are needed: The basis of effort is aspiration ('dun-pa), the cause of aspiration is faith (dad-pa), abiding in aspiration is diligence (rtsol-ba), and the result of diligence is pliancy (shin-sbyangs). Therefore, faith (d༷ad), aspiration ('༷dun), diligence (rtsol༷), and pliancy (b༷a shi༷n-sbyang༷) abandon laziness. Not forgetting the object of focus (dmigs-pa), mindfulness (dran-pas) abandons forgetting the instructions. Knowing (shes༷-bzhi༷n) realizes the arising of sinking and scattering, and then the mind (sem༷s) applies the antidote to these two, and therefore these two abandon the fault of not applying the antidote. Equanimity (btang༷-snyom༷s) abandons applying the antidote when sinking and scattering have subsided.

ནས་རྣལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ཞི་གནས་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་སྟེ། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་འཇོ༷ག་པ༷། དེའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་རྒྱུན༷་དུ་འཇོ༷ག་པ༷། བརྗེད་ནས་ཡེངས་ན་སླར་ཡང་དམིགས་པ་ལ་བླན༷་ཏེ༷་འཇོ༷ག་པ༷། དེ་ལྟར་བཞག་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ནང་དུ་སྡུད་པ་ཇེ་ཆེར་བྱས་པ་ཉེ༷་བ༷ར་འཇོ༷ག་པ༷། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བསམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་དགའ་བས་དུལ༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷། དེ་ནས་རྣམ་གཡེང་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་དགའ་བ་ཞི༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷། དེ་ནས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཉེ་ཉོན་བརྣབ་སེམས་རྨུགས་གཉིད་ཡིད་མི་བདེ་སོགས་ལྡང་བ་རྣམ༷་པར་ཞི༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷། དེ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་པ་ཐོབ་པ་རྩེ༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷། དེ་ནས་འབད་རྩོལ་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མི་དགོས་པར་དམིགས་པ་ལ་ངང་གིས་གནས་པ་ཐོབ་པ་ནི་མཉ༷མ་པར༷་འཇོག༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའོ། །དེ་དག་སྟོབས་དྲུག་གིས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། གདམས་ངག་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇོག་པ་འགྲུབ། བསམ་པས་རྒྱུན་འཇོག་དྲན་པས་བླན་འཇོག་ཉེར་འཇོག་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ་གཡེང་ན་བསྡུ་ཞིང་དེ་གོམས་པས་མི་གཡེང་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུལ་ 22-1-89a བ་དང་ཞི་བ་དང་རྣམ་ཞི་གསུམ་འགྲུབ་སྟེ། དེས་ཤེས་བཞིན་དུ་དགའ་ཞིང་རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཕྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་རྣམ་ཞི་རྩེ་གཅིག་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དང་ཉེ་ཉོན་བྱུང་བ་ཕྲ་མོ་ཡང་སྤངས་ཏེ་དང་དུ་མི་ལེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་ཆད་མི་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སྐྱེ་བ་སེམས་གནས་ཐ་མ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་སེམས་གནས་ཐབས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ན་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད། དེ་ནས་ལྔའི་བར་དུ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་བར་བཅད་ནས་རྒྱུན་རིང་པོར་སྐྱོང་མི་ནུས་པས་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད། བརྒྱད་པ་ལ་རྩོལ་བ་མ་བཏང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་བར་ཆད་མི་ནུས་པས་ཐུན་གྱི་རྒྱུན་རིང་པོར་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ལ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད། དགུ་པར་འབད་མེད་དུ་རྒྱུན་འཇུག་པས་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་གནས་དགུ་པ་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་ངང་དུ་གོམས་པ་ལས་ལུས་སེམས་རང་དབང་དུ་བཀོལ་ཐུབ་ཅིང་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤིན་སྦྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཤིན་སྦྱང་དེ་ཡང་དང་པོར་རགས་པ་དང་། རིམ་པས་དེའི་ཤུགས་ཟད་ནས། གྲིབ་མ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྲབ་པའི་ཤིན་སྦྱང་མི་གཡ

【現代漢語翻譯】從而進入平靜的狀態。那麼，如何修習止呢？有九種安住心的方法：首先，將心專注于所緣境，這是安༷住༷；持續保持這種狀態，這是持續༷安༷住༷；如果忘記而散亂，再次將心收回並安༷住༷；這樣安住后，逐漸增強心對所緣境的內攝能力，這是近༷安༷住༷；然後，思念禪定的功德，因對禪定的歡喜而調༷伏༷；接著，觀察散亂的過患，從而平༷息༷對散亂的不悅；之後，使貪婪、昏睡、不悅等導致散亂的近煩惱完全平༷息༷；然後，在有勤作的情況下獲得安住，這是專注༷一༷境༷；最後，無需努力勤作，自然而然地安住于所緣境，這是等༷安༷住༷。這些是通過六力來實現的：聽聞教誨的力量使安住得以實現；通過思維，持續安住；通過正念，收回並安住，這兩種方法使近住得以實現，即散亂時收攝，習慣后就不會散亂。正知之力使調伏、息滅和寂靜這三種狀態得以實現，即通過正知，認識到因喜好和分別念以及近煩惱的影響而分心的過患，從而不再放任自流。精進力使寂靜和專注一境這兩種狀態得以實現，即捨棄微細的分別念和近煩惱，不予接納。由於掉舉和昏沉無法造成障礙，禪定持續生起，最後的心住是通過完全熟悉的力量獲得的。這些可以歸納為四種作意狀態：在最初的兩種心住方法中，需要努力進入；在接下來的五種方法中，由於掉舉和昏沉的阻礙，無法長時間保持，因此會出現間斷；在第八種方法中，如果不放棄努力，掉舉和昏沉就無法造成障礙，因此可以長時間地持續禪修，不會中斷；在第九種方法中，無需努力即可持續安住，因此稱為無勤作意。獲得第九種心住被稱為『專注一境』，在這種狀態下，通過習慣，可以自由地控制身心，並且會生起伴隨快樂的輕安。這種輕安最初是粗大的，然後逐漸減弱，變得像影子一樣非常微薄，不會動搖。

【English Translation】 Thus, one enters a state of tranquility. How is zhi-nay (calm abiding) cultivated? There are nine ways of settling the mind: First, fixing the mind on the object of focus is placing (Tibetan: འཇོ༷ག་པ༷); continuously maintaining this state is continuous placing (Tibetan: རྒྱུན༷་དུ་འཇོ༷ག་པ༷); if one forgets and becomes distracted, one brings the mind back to the object and places (Tibetan: བླན༷་ཏེ༷་འཇོ༷ག་པ༷); by placing it in this way, one gradually increases the mind's ability to gather inward on the object, which is near placing (Tibetan: ཉེ༷་བ༷ར་འཇོ༷ག་པ༷); then, contemplating the qualities of ting-nge-dzin (samadhi), one tames (Tibetan: དུལ༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷) the mind with joy in ting-nge-dzin; next, viewing distraction as a fault, one pacifies (Tibetan: ཞི༷་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷) the displeasure with ting-nge-dzin; after that, one completely pacifies (Tibetan: རྣམ༷་པར་ཞི༷་བར༷་བྱེ༷ད་པ༷) the near afflictions that cause distraction, such as greed, drowsiness, and unease; then, one attains abiding with effort, which is one-pointedness (Tibetan: རྩེ༷་གཅི༷ག་ཏུ༷་བྱེ༷ད་པ༷); finally, without needing to make effort, one naturally attains abiding on the object, which is equal placing (Tibetan: མཉ༷མ་པར༷་འཇོག༷་པར༷་བྱེ༷ད་པའོ།). These are accomplished through six powers: the power of hearing instructions accomplishes placing; through thinking, continuous placing; through mindfulness, bringing back and placing, these two accomplish near placing, that is, gathering when distracted, and through habituation, non-distraction arises. The power of she-zhin (awareness) accomplishes taming, pacifying, and completely pacifying, that is, through she-zhin, one recognizes the faults of being distracted by liking and conceptual thoughts and the influence of near afflictions, and thus does not allow oneself to be carried away. The power of diligence accomplishes complete pacifying and one-pointedness, that is, abandoning even subtle conceptual thoughts and near afflictions, and not accepting them. The last mind-abiding, where ting-nge-dzin (samadhi) continuously arises without being hindered by excitement and dullness, is attained through the power of complete familiarity. These are summarized by the four states of mental engagement: in the case of the first two methods of mind-abiding, there is the mental engagement of entering with effort; in the next five, because one cannot maintain it for a long time due to the interruption of excitement and dullness, there is the mental engagement of intermittent entry; in the eighth, if effort is not abandoned, excitement and dullness cannot hinder it, so one can maintain a long session without interruption, which is the mental engagement of uninterrupted entry; in the ninth, one continuously enters without effort, which is called the mental engagement of entering without effort. Obtaining the ninth mind-abiding is called 'one-pointedness of desire,' and through habituation in this state, one can freely control body and mind, and shin-jyang (pliancy) arises, accompanied by a sense of well-being. This shin-jyang is initially coarse, and then gradually its force diminishes, becoming very subtle like a shadow, and does not waver.

ོ་བ་ཏིང་ 22-1-89b ངེ་འཛིན་གྱི་དངོས་གཞི་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཞི་རགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པའི་རྣམ་ཅན་གྱི་འདས་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཡེང་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེང་བ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་སྐྱེས་པས་ཏིང་འཛིན་ལས་ལྡང་བར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོ་བ་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་གཡེང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བ་དང་བྱིང་རྒོད་ནི་ནང་གི་གཡེང་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་མཚན་མའི་གཡེང་བ་སྟེ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཡིད་ཤེས་རྩེ་གཅིག་དུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་ངར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལས་འཕགས་པར་འཛིན་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་འདྲེས་པ་ཆུང་ངུའི་སེམས་ཀྱི་གཡེང་བ་སྟེ་དྲུག་པོ་དེ་སྤང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཞི་གནས་མི་གཡེང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་ལ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་མ་ནོར་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞི་ལྷག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་ 22-1-90a སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འདོད་པའི་དོན་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་སྤོབས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ནི། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུངས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་སྒོའི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ། ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་བརྗོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདེན་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ལས་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཚིག་གི་གཟུངས་དང་དོན་གྱི་གཟུངས་གཉིས་ཏེ། མདོ་སྡེ་སོགས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཟུར་ཙམ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པ་དང་། བསྟན་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པའོ། །གཟུངས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུའམ་བྱེད་ལས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་འབྱུང་སྟེ། གཟུངས་ཐོབ་པ་དེས་སྔགས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ན་སྔགས་དེས་ཇི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་དེ་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང་། ཐོས་པ་གོམས་པ

【現代漢語翻譯】哦哇定 22-1-89b 與正念的真實狀態相符，這被稱為寂止（止）。然後，通過寂止和觀的各種方式，成就初禪的正念等世間禪定之色。依靠寂止和禪定的正念，成就真實狀態的超越之道。寂止的違品是散亂。自性散亂是指向外的五識，以及與之相應的有分別的意識，這些產生會使人從禪定中起身。意識向外境散亂是外散亂。體驗禪定的滋味和掉舉、昏沉是內散亂。對禪定有信心而執著于相是相的散亂。因此，要捨棄這些，成就意識專注一處的禪定。此外，通過我執而認為自己比別人優越是惡劣處境的散亂。與小乘見解混合是微小心識的散亂。因此，要捨棄這六種散亂，成就大乘的不散亂寂止。勝觀（觀）是依靠寂止，以辨別諸法之智慧，通過辨別如所有性（事物本來的樣子）和盡所有性（事物的所有方面）的意義，包括總相和自相、體性和差別，從而無誤地見到實相。具備寂止和勝觀的心生起就像騎乘工具，依靠它能夠到達想要去的地方。持和辯才二者中，首先是不忘失的持，即通過憶念和智慧的平等具備，不忘失詞句和意義而執持。獲得持的原因是獲得忍位，這被稱為入門之持。通過阿（藏文，ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，無）、等字母來表達世俗諦的意義，並緣于勝義諦中不可言說的真俗二諦平等性，從而獲得對無生之義的忍位，並由此獲得不忘失的持。持的體性分為詞句之持和意義之持兩種。即對於聽聞的所有經部等聖言的詞句，哪怕是細微的語音也不會忘記；對於所詮釋的意義，也不會有任何遺漏而永遠不忘失。獲得持的果或作用是產生咒語之持。如果獲得持的人加持咒語，那麼該咒語就能如其所加持的那樣，成就所期望的事業。這些持是福德的成熟，以及聽聞和串習的結果。 22-1-90a

【English Translation】 Owa Ting 22-1-89b That which accords with the actual state of mindfulness is called quiescence (shamatha). Then, through various ways of quiescence and observation, the actual mindfulness of the first dhyana and other worldly meditative forms are accomplished. Relying on the mindfulness of quiescence and meditative forms, the path of transcendence in the state of truth is accomplished. The opposite of quiescence is distraction. Self-nature distraction refers to the outward-looking five consciousnesses, and the conceptual consciousness that corresponds to them, which arise and cause one to rise from samadhi. The consciousness scattering to external objects is external distraction. Experiencing the taste of samadhi and agitation and dullness are internal distractions. Having faith in samadhi and clinging to signs is sign distraction. Therefore, one must abandon these and accomplish the samadhi of the mind abiding in one place. Furthermore, through self-grasping, thinking oneself superior to others is the distraction of a bad situation. Mixing with Hinayana views is the distraction of a small mind. Therefore, one must abandon these six distractions and accomplish the non-distracting quiescence of Mahayana. Vipassana (observation) relies on quiescence, and through the wisdom of distinguishing dharmas, by distinguishing the meanings of suchness (the way things are) and all-suchness (all aspects of things), including general characteristics and specific characteristics, nature and differences, one sees reality without error. The arising of a mind endowed with quiescence and vipassana is like a vehicle, relying on which one can reach the place of whatever one desires. Among retention and eloquence, the first is the retention of non-forgetfulness, which is the holding without forgetting words and meanings through the equal possession of mindfulness and wisdom. The cause of obtaining retention is obtaining forbearance, which is called the retention of the gateway. Through the letters A（藏文，ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，無）, etc., the meaning of conventional truth is expressed, and by focusing on the equality of the two truths that are inexpressible in ultimate truth, one obtains forbearance of the meaning of non-arising, and from this, one obtains the retention of non-forgetfulness. The nature of retention is divided into two types: retention of words and retention of meanings. That is, for all the words of the sutras and other scriptures that are heard, not even the slightest sound is ever forgotten; and for the meaning that is explained, there is no loss and it is never forgotten. The result or function of obtaining retention is the arising of mantra retention. If the person who has obtained retention blesses the mantra, then that mantra can accomplish the desired action as it was blessed. These retentions are the maturation of merit, and the result of hearing and familiarizing oneself. 22-1-90a

་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ་རིམ་བཞིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཡང་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུངས་ནི་ཆུང་བ། མ་དག་ས་བདུན་པའི་འབྲིང་པོ། དག་ས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུངས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། གཟུངས་ 22-1-90b ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཆེས་མང་དུ་ཡོད་དེ། གཟུངས་དབང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་བརྒྱད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པར་དག་པའི་གཟུངས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་བརྗོད་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ཡི་གེ་ཨ་གཅིག་གིས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དོན་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་བསྟན་ཀྱང་ཨ་ཡི་སྒྲ་ཡང་མི་འདོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ། གཟུངས་འདི་ལ་གནས་པས་སྒོ་གསུམ་དང་ཕྱིན་དྲུག་སོགས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་སོ། །མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གཅིག་བརྗོད་པས་ཆོས་བསྟན་པ་བསྐལ་པའི་མཐར་ཡང་ཟད་མི་ཤེས་པའོ། །འཁྱིལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་གཟུངས་ནི། མཐའ་རྟག་ཆད་དང་། འཁྱིལ་བ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤེས་པས་མཐའ་སྤོང་བ། དེ་བཞིན་ལེན་འདོར་མཐའ། མི་ལེན་མི་འདོར་བ་འཁྱིལ་པ་སོགས་མཐའ་དང་འཁྱིལ་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལ་དབུས་སུའང་མི་དམིགས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་མི་ཟད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུངས་ནི། ཇི་ལྟར་ས་ལ་བསྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་དེའི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟར། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་ཨ་ར་པ་ཙ་ན་སོགས་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱས་ཐེབས་པའི་སྒོའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་དེའི་སྒོ་གསུམ་རྒྱ་དང་མཚུངས་པར་སངས་རྒྱས་ 22-1-91a ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཆད་ལྷག་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །པདྨ་བཀོད་པའི་གཟུངས་ནི། གཟུངས་དེ་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་དེ་ཉིད་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་པདྨ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་དེ་ལ་འདུག་བཞིན་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་མི་སྨྲ་ཡང་། པདྨའི་ཆར་བབ་པ་དང་། དེའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་འོད་ཟེར་ལས་པདྨ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་དུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆགས་པ་མེད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ནི། བྱང་སེམས་དེས་ཆོས་སྒོ་བསྟན་པ་གཅིག་ནས་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་བར་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་རྣམས་བསྟན་པ་གཅིག་གིས་སྟོན་ལ། དེ་ཡང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་ལྡན་པར་སྟོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྟོན་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའམ། རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་གཟུངས

【現代漢語翻譯】此外，由三摩地（梵文：Samādhi，心定、正定）所生的陀羅尼（梵文：Dhāraṇī，總持），次第分為小、中、大三種。此外，凡夫（梵文：Pṛthagjana）相續中的陀羅尼為小，七地（指菩薩修行過程中的七個階段）不凈之地的為中，凈地者的相續中的陀羅尼為大。陀羅尼的名目極多，如《陀羅尼自在王經》中所說的八種等。這八種是什麼呢？聲音清凈陀羅尼，因徹悟一切法不生不滅、不可言說，故以一個『阿』（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無）字，于多劫中不斷以各種方式闡釋佛法真諦，然『阿』字之音亦不捨棄，且說法亦永不間斷。安住於此陀羅尼，則身語意三門及六度（梵文：Pāramitā，又譯為波羅蜜多，指佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧）等功德皆得圓滿清凈，不可思議。無盡寶藏陀羅尼，如宣說『色（梵文：Rūpa，物質現象）無常』一義，即便於劫末亦無有窮盡。無邊旋轉陀羅尼，因了知『邊』為常斷二邊，『旋轉』為緣起（梵文：Pratītyasamutpāda，又譯作「緣起性空」），故舍棄常斷二邊；如是取捨二邊，不取不捨為旋轉等，隨逐邊與旋轉，遠離一切邊且不執著于中，獲得此陀羅尼，則說法無盡。海印陀羅尼，猶如依于大地之萬物，皆為大海所印持、所包容。同理，十方諸佛所說之法，亦如阿（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無）、ra（藏文：ར，梵文天城體：र，梵文羅馬擬音：ra，漢語字面意思：離塵）、pa（藏文：པ，梵文天城體：प，梵文羅馬擬音：pa，漢語字面意思：顯現）、ca（藏文：ཙ，梵文天城體：च，梵文羅馬擬音：ca，漢語字面意思：無行）、na（藏文：ན，梵文天城體：न，梵文羅馬擬音：na，漢語字面意思：名號）等字所印持。獲得此陀羅尼之菩薩，其身語意三門猶如大海，能無有遺漏地為眾生宣說諸佛所說之法。蓮花莊嚴陀羅尼，獲得此陀羅尼之菩薩，于眷屬之中，安住于自然生出之各種蓮花之上，雖不言語，然蓮花降雨，且從其毛孔中放射出光明，從中生出各種蓮花，從而於十方剎土中廣弘深妙之法。無著平等入定陀羅尼，菩薩宣說佛法，從一法門乃至如恒河沙數之法門，皆無有執著，以一法門能詮釋如所有佛剎土之微塵數之法門，且所詮釋之法皆具足義理與決定之詞，然菩薩對此無有執著，且說法亦永不間斷。各別正知不顛倒陀羅尼

【English Translation】 Furthermore, the three Dhāraṇīs (Sanskrit: Dhāraṇī, retention) arising from Samādhi (Sanskrit: Samādhi, concentration, right concentration) are called small, medium, and large respectively. In addition, the Dhāraṇī in the continuum of ordinary beings (Sanskrit: Pṛthagjana) is small, that of the seven impure grounds (referring to the seven stages of a Bodhisattva's practice) is medium, and the Dhāraṇī in the continuum of those on pure grounds is large. There are many categories of Dhāraṇīs, such as the eight mentioned in the 'Dhāraṇī Free King Sutra'. What are these eight? The Dhāraṇī of Pure Sound, because it thoroughly understands that all Dharmas are unborn and inexpressible, uses a single syllable 'A' (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: without) to continuously explain the true meaning of the Dharma in various ways for many kalpas (aeons), without abandoning the sound of 'A', and the teaching of the Dharma never ceases. By abiding in this Dhāraṇī, the merits of the three doors (body, speech, and mind) and the six Pāramitās (Sanskrit: Pāramitā, also translated as 'perfections', referring to generosity, ethics, patience, diligence, concentration, and wisdom) are completely purified and inconceivable. The Dhāraṇī of Inexhaustible Treasure, such as expressing the single meaning of 'form (Sanskrit: Rūpa, material phenomena) is impermanent', will never be exhausted even at the end of a kalpa. The Dhāraṇī of Boundless Rotation, because it understands 'edge' as permanence and annihilation, and 'rotation' as dependent origination (Sanskrit: Pratītyasamutpāda, also translated as 'emptiness of inherent existence'), it abandons the two extremes of permanence and annihilation; similarly, taking and abandoning, not taking and not abandoning is rotation, etc. By following the edge and rotation, it is free from all edges and does not cling to the center, obtaining this Dhāraṇī, the teaching of the Dharma is inexhaustible. The Dhāraṇī of the Ocean Seal, just as all things that rely on the earth are sealed and encompassed by the great ocean. Similarly, all the Dharmas taught by the Buddhas of the ten directions are sealed by syllables such as A (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: without), ra (Tibetan: ར, Sanskrit Devanagari: र, Sanskrit Romanization: ra, Chinese literal meaning: dustless), pa (Tibetan: པ, Sanskrit Devanagari: प, Sanskrit Romanization: pa, Chinese literal meaning: manifestation), ca (Tibetan: ཙ, Sanskrit Devanagari: च, Sanskrit Romanization: ca, Chinese literal meaning: without action), na (Tibetan: ན, Sanskrit Devanagari: न, Sanskrit Romanization: na, Chinese literal meaning: name). The Bodhisattva who obtains this Dhāraṇī, whose three doors of body, speech, and mind are like the ocean, can teach all the Dharmas taught by the Buddhas to sentient beings without omission. The Dhāraṇī of Lotus Adornment, the Bodhisattva who obtains this Dhāraṇī, within the retinue, abides on various naturally arising lotuses, and although does not speak, rain of lotuses falls, and from the pores of its skin radiate light, from which various lotuses arise, thereby widely propagating the profound and vast Dharma in the fields of the ten directions. The Dhāraṇī of Non-Attachment and Equal Absorption, the Bodhisattva teaches the Dharma, from one Dharma gate to as many Dharma gates as there are dust particles in the Ganges River, without any attachment, and with one Dharma gate can explain as many Dharma gates as there are dust particles in all Buddha-fields, and the Dharmas explained are complete with meaning and definitive terms, but the Bodhisattva has no attachment to this, and the teaching of the Dharma never ceases. The Dhāraṇī of Distinct Right Knowledge and Non-Confusion

་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པ་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པས་རིག་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་དྲིས་ན་བྱང་སེམས་དེས་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཟུངས་ནི། བྱང་སེམས་དེ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྟན་ཆེན་པོ་ལ་འདུག་པའི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསེར་མདོག་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་ཕྱག་གཡས་པ་བཞག་ 22-1-91b པའི་མོད་ལ་བྱང་སེམས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་དང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་སྟོན་ལ། ཞག་གཅིག་ནས་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་ཇི་ཙམ་འདོད་པར་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་མི་ཟད། ལུས་སེམས་མི་ངལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་གཟུངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་གནས་མ་ལུས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་ལས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་པ་གཞལ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྱང་བར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་སྤོབས་པ། ནག་ནོག་དང་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་མེད་པ་གསལ་བའི་སྤོབས་པ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྤོབས་པ། ཕྲ་ཞིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པ་རྣོ་བའི་སྤོབས་པ། མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཟབ་པའི་སྤོབས་པ། ཅི་ཙམ་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་མི་ཤེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སྤོབས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་རྣམས་གྲངས་སྣ་ཚོགས་སུ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་དང་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སྤོབས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་ 22-1-92a གསུམ་ལས། དྲན་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེད་ལས་གཙོ་ཆེ་བའི་སྤོབས་པ་གཉིས་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ཆོས་འཛིན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་དང་། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཟུངས་སྤོབས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུངས་ཀྱིས་མི་ཟད་པ་དང་། སྤོབས་པས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། འདུ་བྱེད་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །དམ་པའི་ཆོས་

【現代漢語翻譯】此外，四種各別正知正念的開示是無窮無盡的。無論有多少來自四方的眾生，如果他們各自詢問這四種正念，那位菩薩都能用他們各自的語言，同時讓所有人都理解所有的意義。佛陀加持的陀羅尼是：當那位菩薩坐在法座中央的巨大法座上時，佛陀金色身，以妙相莊嚴，將右手放在菩薩的頭頂。剎那間，那位菩薩將擁有以佛陀的莊嚴所裝飾的身、語、意和憶念。他將根據聽眾的想法來宣講佛法。無論他想講法多久，從一天到一百萬年，由於佛陀的加持，佛法的宣講都不會窮盡，身心也不會疲憊。他將根據眾生的想法來宣講佛法。如是等等，許多陀羅尼的種類可以從經中得知。無畏的辯才，是由於智慧的力量，能夠完全且正確地理解所有詞語和意義，對於深廣的領域，擁有無礙的辯才。對於此，僅僅衡量所知之事物，就能迅速理解的快速辯才；沒有污垢和錯誤的清晰辯才；能夠理解無盡多樣事物的廣闊辯才；能夠輕易理解細微且難以衡量之事的敏銳辯才；進入寂靜無為之境的深刻辯才；無論說多少都無法窮盡的持續辯才等等，經中以各種方式闡述了辯才。此外，不忘失的憶念、分辨佛法的智慧、以及理解聖法之義，這三者是辯才的根源。從這三個根源中，憶念是主要的，由此獲得陀羅尼；智慧的作用是主要的，由此產生辯才。由此能夠受持佛法，不中斷三寶的傳承，並獲得對無生之義的忍耐。陀羅尼和辯才以及相應的發心，就像是水庫一般。通過陀羅尼的無窮無盡和辯才的施予，通過宣講佛法來利益眾生。四法印是：一切行無常，一切有漏行皆苦，諸法皆空無我，涅槃寂靜。神聖的佛法。

【English Translation】 Furthermore, the teachings on the four individual correct knowledges are inexhaustible. No matter how many sentient beings there are from the four directions, if they each ask about these four knowledges, that Bodhisattva can, in their respective languages, simultaneously make all understand all the meanings. The dharani blessed by the Buddha is: When that Bodhisattva is sitting on a great Dharma seat in the center of the assembly, the golden body of the Buddha, adorned with auspicious marks, places his right hand on the crown of the Bodhisattva's head. In that instant, that Bodhisattva will possess body, speech, mind, and memory adorned with the Buddha's adornments. He will teach the Dharma according to the thoughts of the audience. No matter how long he wishes to teach, from a day to a hundred thousand years, because of the Buddha's blessing, the teaching of the Dharma will not be exhausted, and his body and mind will not tire. He will teach the Dharma in accordance with the thoughts of sentient beings. Thus, many kinds of dharanis can be known from the sutras. Fearless eloquence is due to the power of wisdom, which can completely and correctly understand all words and meanings, and possesses unobstructed eloquence in profound and vast areas. For this, there is the swift eloquence of quickly understanding by merely measuring what is to be known; the clear eloquence without the stain of darkness or error; the vast eloquence of understanding endless diverse meanings; the sharp eloquence of easily understanding subtle and difficult-to-measure meanings; the profound eloquence of entering the supreme peace of non-elaboration; the continuous eloquence that cannot be exhausted no matter how much is spoken, and so on. The sutras describe eloquence in various ways. Furthermore, unfailing memory, the wisdom to discern the Dharma, and the understanding of the meaning of the sacred Dharma, these three are the causes of eloquence. From these three causes, memory is the main one, from which dharani is obtained; the function of wisdom is the main one, from which eloquence arises. From this, one can uphold the Dharma, not cut off the lineage of the Three Jewels, and obtain tolerance for the meaning of non-arising. The mind of dharani and eloquence, along with their corresponding generation, is like a reservoir of water. Through the inexhaustibility of dharani and the giving of eloquence, one benefits sentient beings by teaching the Dharma. The four seals of Dharma are: all conditioned phenomena are impermanent, all contaminated conditioned phenomena are suffering, all phenomena are empty and without self, and nirvana is peace. The sacred Dharma.

ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐམས་ཅད་འདི་བཞི་ལ་འདུས་པས་འདི་བཞི་བརྗོད་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བརྗོད་པར་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཀུན་དགའི་སྒྲ་སྙན་པོ་དང་འདྲ་བར་གདུལ་བྱ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པུའི་ལམ་ནི་གང་ནས་ཞུགས་ཀྱང་འདིར་མཐར་ཐུག་པའི་འཇུག་ངོགས་ཏེ། ཐར་ལམ་ཐུན་མོང་དུ་བདག་མེད་ལྟ་བུ་དང་། ཐེག་ཆེན་ལམ་ལྟར་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དམ། མཐར་ཐུག་ཞི་བའི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་འཇུག་པ་རྡོར་ཏིང་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ལ་འཇུག་པ་པོ་ལ་སྦྱར་ན་གཅིག་པུས་བགྲོད་པ་ཞེས་བདག་གཅིག་པུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ 22-1-92b སོགས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་ཁོ་ནས་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །འདི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཆུ་བོའི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པ་ལྟར་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་གཞོལ་བའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་དང་བྱ་དཀའ་བ་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཏང་བ་ལ་ཡང་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་སྦྱིན་པའི་བསམ་པས་ཟིན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གུས་ཤིང་སྤྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། རྗེས་ལ་ཡི་རང་ཞིང་བསྔོ་བས་རྒྱས་གདབ་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཚད་མེད་པར་འཕེལ་བས་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་སོགས་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་ཚེགས་མེད་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་མངོན་ཤེས་མྱུར་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མིན་ཐབས་དང་ཐབས་མིན་སོགས་ཤེས་ནས་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་ལ་འདུལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས། ལ་ལ་ཚར་གཅོད་པ། ལ་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ། ལ་ལ་ 22-1-93a ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པས་འདུལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ། རྩེད་མོ་བྱས་པ་སོགས་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཆེད་དུ། བདུད་བཞི་དང་ཉན་རང་གི་ས་ལས་འདའ་བ་དང་། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་རྟོགས་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་མཐའ་ཤེས་ཀྱང་དུས་མིན་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་། འཇུག་ཡུལ་གང་ལ་ཡང་དུས་དང་དུས་མིན་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་

【現代漢語翻譯】由於所有主要內容都包含在這四個方面，因此如果闡述這四個方面，就相當於闡述了八萬四千法蘊，正如經文所說。與這四個方面相應的發心，就像悅耳的琵琶聲一樣，能使被調伏者感到滿足。唯一行道之路，無論從何處進入，最終都會到達終極的入口。就像解脫道中普遍存在的無我觀，或者大乘道中的平等性，最終會進入寂靜的法身，如同金剛杵。如果將此應用於入道者，『獨自前行』意味著獨自一人使所有眾產生熟，等等，所有無盡的圓滿、成熟和凈化，都不依賴於他人，而是完全由自己完成。與此相應的發心，就像大河奔流入海一樣，最終趨向于偉大的菩提。善巧方便是指主要依靠殊勝智慧的力量，以極小的努力就能成就偉大的事業和難以完成的事情，具有不可思議的特性。例如，即使是微小的佈施，如果以利益一切眾生的發心為基礎，並以恭敬和喜悅等行為來圓滿他人的心意，並以無分別智作為助伴，並在之後以隨喜和迴向來加以鞏固，就能以這種方式無限增長，從而圓滿波羅蜜多。又如，通過向十方諸佛頂禮和懺悔罪業等七支供，毫不費力地圓滿巨大的資糧。即使是需要極長時間才能證悟的境界，也能通過善巧方便輕易證悟，從而迅速獲得神通。瞭解何時應做、何時不應做，以及何種方法適用、何種方法不適用，從而根據被調伏眾生的不同情況，運用各種調伏方法。有時加以懲罰，有時加以攝受，有時通過利用煩惱來調伏，同樣地，通過說法、遊戲等各種方法使眾產生熟。爲了不中斷三寶的傳承，超越四魔和聲聞、緣覺的境界。通過證悟三解脫門，不住于任何法的邊際。即使瞭解真實，也不會在不適當的時候顯現。對於任何進入的境地，都能瞭解何時應進入、何時不應進入。並且，如願力一般。

【English Translation】 Since all the main points of the subject matter are contained within these four, expounding on these four is equivalent to expounding on the eighty-four thousand collections of teachings, as stated in the sutras. The mind of enlightenment corresponding to these four is like the pleasant sound of a lute, satisfying those to be tamed. The solitary path, no matter where one enters from, ultimately reaches the final entrance. Like the selflessness view common in the path of liberation, or the equality in the Mahayana path, it ultimately enters the peaceful Dharmakaya, like a vajra. Applying this to the one who enters the path, 'going alone' means that one alone will mature all beings, etc. All endless perfections, maturations, and purifications do not depend on others but are done entirely by oneself. The mind of enlightenment corresponding to this is like a great river flowing into the ocean, ultimately heading towards great Bodhi. Skillful means refers to the power of wisdom, which is mainly characterized by the ability to accomplish great tasks and difficult things with minimal effort, possessing wondrous qualities. For example, even a small act of generosity, if based on the intention to benefit all sentient beings, and accompanied by actions such as respect and joy to fulfill the minds of others, and supported by non-discriminating wisdom, and then sealed with rejoicing and dedication, can grow infinitely in this way, thereby perfecting the paramitas. Also, through the seven-branch practice of prostrating to the Buddhas of the ten directions and confessing sins, one can effortlessly perfect vast accumulations of merit. Even realizations that take a very long time can be easily realized through skillful means, thereby quickly attaining clairvoyance. Knowing when to act and when not to act, and which methods are appropriate and which are not, one can use various methods to tame sentient beings according to their different circumstances. Sometimes punishing, sometimes embracing, sometimes taming by using afflictions, and similarly, maturing beings through various methods such as teaching the Dharma, playing games, etc. In order not to cut off the lineage of the Three Jewels, one transcends the realms of the four maras and the Shravakas and Pratyekabuddhas. By realizing the three doors of liberation, one does not abide in any extreme of phenomena. Even knowing the ultimate truth, one does not reveal it at an inappropriate time. For any place one enters, one knows when to enter and when not to enter. And, according to the strength of one's aspirations.

འབྱིན་པ་དང་། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པའི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་རྣམས་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བ་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཐབས་མཁས་འདི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། སྤྲིན་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་ཀྱང་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་གནས་ནས་ངན་སོང་དག་གི་བར་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བཀོད་པ་སོ་སོར་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་པོའི་དང་པོ་བཞི་ནི་མོས་སྤྱོད་དུའོ། །ཕྱིན་དྲུག་ནི་གཙོ་ཆེར་ས་དྲུག་པོ་ན་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །ས་བདུན་པར་ཐབས་མཁས་ལྔ་སྟེ། སེམས་ཅན་མི་འདོར་བ་ཚད་མེད་བཞི། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་ 22-1-93b བསྒྱུར་བ་མངོན་ཤེས་ལྔ། སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་བསྡུ་དངོས་བཞི། གྲོལ་བྱེད་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། ཆུད་མི་ཟ་བ་རྟོན་པ་བཞིའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུད་མི་ཟ་ན་སྔ་མ་གསུམ་གྱིས་ལུང་གི་ཆོས་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བར་དབང་བསྒྱུར་བར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་བདུན་ནི་ལྷག་བསམ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ས་བརྒྱད་པར་སྟོབས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་བར་རྟོན་པ་ཚོགས་གཉིས། ངེས་པར་འབྱིན་པ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཞི་ལྷག་དང་གསུམ་མོ། །ས་དགུ་པར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱའི་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པར་ཡང་དག་རིག་པ་བཞིས་ཆོས་འཆད་པ་ལ། བཤད་པའི་རྒྱུ་གཟུངས་སྤོབས། བཤད་པའི་ངོ་བོ་སྡོམ་བཞིའོ། །དག་པ་ས་གསུམ་ན་ངར་འཛིན་མེད་པས་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་གཅིག་ལམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པས་གཅིག་པུས་བགྲོད་པ་ཞེས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །ས་བཅུ་པར་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལ་མངའ་བརྙེས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཐོབ་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སོགས་སྟོན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དག་པའི་ས་གསུམ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱར་བའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཀུན་གྱི་ཉམས་ 22-1-94a ལེན་གྱི་ཆ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དེ་དག་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ན། མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུ་བའི་དོན་གསུངས་པ། རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། །སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་དང་། །ཞི

【現代漢語翻譯】給予，不執著于任何事物，了知方便的無量境界，調伏煩惱並將其轉化為菩提之支，顯現萬物清凈之法性等等，有不可思議之處。與此方便相應的發心如同大云，能使善妙的莊稼成熟。雖然云沒有分別念，卻能像自在天的權勢從有寂之處到惡趣之間，示現各種不同的景像一樣。如是，八十品中的前四品是信行位。六度主要是六地中依次修習。第七地有五種方便：不捨棄眾生，四無量心；自在地支配廣大欲樂之果，五神通；成熟眾生的四攝；解脫的正見四法；不浪費的四依。如何不浪費呢？以前三者依于經教之法，以依于智慧，能自在地不浪費證悟之法。如是，第七地是增上意樂清凈的階段。第八地接近於安住于力的波羅蜜多，二資糧；決定給予，三十七道品；以及二者的所依止，止觀及其三摩地。第九地自在地運用大愿，以四種正見在世間界中與所化眾生的根器相應地宣說佛法。說法的因是總持和無礙辯才，說法的體性是四種禁戒。在清凈的三地中，因為沒有我執，所以沒有執著于相續的差別，因此進入到唯一道、平等性中，所以也可以說是獨自前行。第十地獲得了六神通的自在，獲得了智慧的波羅蜜多，因此善於在十方世界示現十二行等事業。如是，清凈的三地與異熟的階段相結合。斷除一切障礙，在佛地圓滿一切道，達到究竟的成熟。這些主要是就主要方面而言，要知道在一切道中也有共同修習的部分。如是，簡略地講述了修習菩薩道的方法。慈氏怙主彌勒菩薩宣說了攝持大乘的意義：『種姓和佛法生起信心，同樣地發起菩提心，佈施等行為的修持，進入無過失的境界，以及使眾生完全成熟，寂』

【English Translation】 Giving, not being attached to anything, knowing the immeasurable realm of skillful means, subduing afflictions and transforming them into limbs of enlightenment, manifesting all things as the nature of purity, and so on, there are inconceivable aspects. The mind of enlightenment corresponding to this skillful means is like a great cloud, which can ripen the virtuous crops. Although the cloud has no conceptualization, it can, like the power of the king of gods, show various arrangements from the realm of existence to the evil realms. Thus, the first four of the eighty chapters are the stage of faith practice. The six perfections are mainly practiced sequentially in the six grounds. The seventh ground has five skillful means: not abandoning sentient beings, the four immeasurables; freely controlling the vast fruit of desire, the five supernormal powers; the four ways of gathering that ripen sentient beings; the four correct understandings that liberate; and the four reliances that are not wasted. How are they not wasted? The first three rely on the Dharma of scripture, and relying on wisdom, one can freely not waste the Dharma of realization. Thus, the seventh ground is the stage of pure higher intention. The eighth ground is close to relying on the perfection of power, the two accumulations; definitely giving, the thirty-seven factors of enlightenment; and the basis of both, calm abiding and insight, and their three samadhis. The ninth ground freely uses great aspirations, and in accordance with the capacity of the beings to be tamed in the world realms, expounds the Dharma with the four correct understandings. The cause of the explanation is dharani and eloquence, and the nature of the explanation is the four vows. In the three pure grounds, because there is no self-grasping, there is no grasping at the difference of streams of consciousness, therefore entering into the one path, equality, so it can also be said to be proceeding alone. The tenth ground has attained mastery over the six supernormal powers and has attained the perfection of wisdom, therefore being skilled in the means of showing the twelve deeds and so on in the worlds of the ten directions. Thus, the three pure grounds are combined with the stage of ripening. Abandoning all obscurations, in the Buddha ground, all paths are completely perfected, reaching the ultimate maturity. These are mainly in terms of the main aspects, and it should be known that in all paths there is also a part of common practice. Thus, the method of practicing the Bodhisattva path is briefly explained. Lord Maitreya spoke of the meaning of gathering the Great Vehicle: 'Faith arises in lineage and Dharma, similarly generating the mind of enlightenment, the practice of giving and so on, entering the faultless state, and completely maturing sentient beings, peace.'

ང་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། །མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིའི་དང་པོ་བཞི་ནི་གཙོ་བོར་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ས་དང་པོའི་སྐབས་སོ། །དེའི་རྗེས་ཀྱི་གསུམ་ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་ཀུན་ཏུའོ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པ་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིག༷ས་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་གདོད་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རིག་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་ལ། དེའི་རང་ 22-1-94b བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ཁམས་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ནི་ས་འོག་གི་གཏེར་ལ་སོགས་པའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་དྲི་མ་བཞི་པོས་བསྒྲིབས་ནས་རིགས་མ་སད་པ་རྣམས་ལ་རིགས་ཡོད་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་མི་སྣང་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཕལ་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དྲི་མ་བསྲབ་ན་རིགས་དེའི་བྱེད་ལས་འཁོར་བ་སྤོང་འདོད་དང་མྱང་འདས་སྒྲུབ་འདོད་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་དྲི་མ་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དྲི་མ་དེ་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས༷་ལ༷་མོས་པ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བཞིའོ། །དེ་བཞི་དང་ལྡན་ན་རིགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ཐོབ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོ༷ས་ལ༷་མོས་པ་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མོ༷ས་པ༷་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ཕྱི་ཡི་ཡོངས་འཛིན་ཐེག་ཆེན་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ 22-1-95a དང་ལྡན་པ། མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པ་ལ་ཉེ་བའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པར་གྱུར་པ། མཐར་འཛིན་དང་དམིགས་པ་ཅན་འབྲས་

【現代漢語翻譯】正如所說：『我為調伏者，不住涅槃者，無上菩提者，以及導師。』這裡的前四者主要包含在勝解行地中。進入無垢之境，是初地的境界。其後的三者，是修道之境。最後兩者，包含在佛地中，是果位。也就是說，具有大乘種性者，才能進入大乘。什麼是『種性』呢？自性安住的種性，即如來藏。其體性是本初的法界，與法身和智慧無別，是覺性空性雙運、自生智慧、無為法。自性清凈，隨順一切法的真如，如虛空般不可變異。在此之中，眾生的蘊、界、處生滅，而它本身沒有生滅。證悟其自性，三寶便由此而生。無漏的界，在一切眾生心中無差別地存在，是心性的規律，如同地下的寶藏一般。然而，由於四種種性垢染的遮蔽，對於未覺醒種性者來說，即使有種性，其作用也不明顯。雖然自性清凈，卻也被暫時的垢染所遮蔽，因此凡夫難以思議。如果種性的垢染減弱，那麼種性的作用就會顯現，生起捨棄輪迴和成就涅槃的願望。四種種性垢染是：對大乘佛法生嗔恨心、我執、畏懼輪迴的痛苦、不顧及眾生的利益。清凈這些垢染的原因是：對大乘佛法生起信心、殊勝的智慧和禪定、慈悲心。如果具備這四種因素，那麼憑藉種性覺醒的力量，就能獲得圓滿接受大乘善法的增上種性，並且對大乘佛法的信心也會更加增長。依靠這種信心，皈依大乘的皈依處三寶，並且依止外在的、如法宣說大乘的善知識，從而修持具有一切殊勝方便的般若波羅蜜多，這是遠離一切邊見的平等性，是接近證得佛陀果位的殊勝方便，是斷除執著和能取所取的果。

【English Translation】 As it is said: 'I am the tamer, the one who does not abide in nirvana, the supreme enlightenment, and the guide.' Here, the first four are mainly included in the stage of adhimukti-carya (stage of aspirational conduct). Entering the stainless state is the stage of the first bhumi (ground). The subsequent three are always in the context of the path of meditation. The last two are included in the Buddha-bhumi (Buddha ground), which is the result. That is, those who possess the lineage of the Mahayana (Great Vehicle) are the ones who enter the Mahayana. What is 'lineage'? The naturally abiding lineage is the Tathagatagarbha (Buddha-nature). Its essence is the Dharmadhatu (sphere of reality), which is primordially inseparable from the Dharmakaya (body of truth) and jñana (wisdom), the union of awareness and emptiness, the self-arisen wisdom, the unconditioned. It is the Suchness (tathata) that is naturally pure and follows all dharmas (phenomena), immutable like the sky. Within it, the skandhas (aggregates), dhatus (elements), and ayatanas (sources) of sentient beings arise and cease, but it has no arising or ceasing. From realizing its nature, the Three Jewels arise. This uncontaminated realm exists undifferentiated in all sentient beings as the nature of mind, shown through examples such as treasures underground. However, those whose lineage is obscured by the four stains of lineage, and whose lineage has not awakened, even though they have the lineage, its function is not apparent. Although it is naturally pure, it is also obscured by temporary stains, so it is inconceivable to ordinary people. If the stains of the lineage are thinned, then the function of that lineage will arise, causing the desire to abandon samsara (cyclic existence) and accomplish nirvana. The four stains of lineage are: anger towards the teachings of the Mahayana, clinging to self, fear of the suffering of samsara, and lack of concern for the benefit of sentient beings. The causes for purifying these stains are: faith in the teachings of the Mahayana, higher wisdom and samadhi (meditative concentration), and loving-kindness. If one possesses these four, then through the power of the awakened lineage, one obtains the lineage of increase, which is the correct acceptance of the virtues of the Mahayana, and faith in the teachings of the Mahayana will especially arise. Relying on that faith, one takes refuge in the Three Jewels, the refuge of the Mahayana, and relies on a virtuous friend who properly teaches the Mahayana, and then practices the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom), which possesses all supreme methods, the equality that is free from all extremes, the supreme method close to attaining Buddhahood, the result of abandoning clinging and objectification.

ཡུམ་ལ་རིང་ཞིང་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གདམས་ངག་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ནོད་པར་བྱས་ནས་དེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང་མ་བྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམ༷ས་བསྐྱེ༷ད་པས། སྦྱོར་བ་ཕུན་ཚོགས་ཕ༷ར་ཕྱིན༷་དྲུག༷་པོ་ཉིད་མོས་བསྔོ་ཡི་རངས་སོགས་ཐབས་མཁས་དང་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཕར་ཕྱིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ༷་པ༷ར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བགྲོད་ནས་སྦྱོར་ལམ་བཞིར་འཁོར་བ་ལས་དབུགས་དབྱུང་ཞིང་མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་མངོན་དུ་རྒྱུ་ནུབ་པས་མཚམས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་མཐོང་བ་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ། རི་སོགས་མི་སྣང་བའི་དཔེས་བསྟན་པ་ལྟར་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་རྣམས་རྫོགས་པའི་མཐུས། སྤང་བྱའི་སྐྱོན༷་མེ༷ད་པ༷་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་དང་པོ་མཐོང་ལམ་འཕགས་པའི་ས་ལ༷་འཇུ༷ག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་ཚད་མེད་དང་བསྡུ་དངོས་མངོན་ཤེས་ལྔ་སོགས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ 22-1-95b བར་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སེ༷མས་ཅ༷ན་སྨིན༷་པར་བྱེ༷ད་པ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞི༷ང་སྦྱང༷་བ༷་དང་། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཟུང་དུ་ཞུགས་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི༷་གན༷ས་པའི་མྱ༷་ང༷ན་ལ༷ས་འད༷ས་པ༷་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མདོར་ན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མ་དག་པའི་ས་བདུན་དུ་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་དེ་གསུམ་ཆུང་ངུ་དང་དག་ས་གསུམ་དུ་སྐུ་གསུམ་དངོས་སུ་ཐོབ་བྱེད་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཞིང་དག་པ་ཐབས་མཁས་སྦྱོར་བ་གསུམ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་ཞིང་དག་པ་མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་། ནང་བལྟས་ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མཉམ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐབས་མཁས་ཚད་མེད་པས་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་རོལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་སོགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཐོབ་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སོགས་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ

【現代漢語翻譯】從上師處獲得關於甚深且廣大的雙運道訣竅，此訣竅圓滿無誤，能對治與大乘道相違背的因素，並依此如理作意，不離內在的上師（指自心）。如此行持，以殊勝的發心發起無上菩提心，並通過巧妙方便，如以信愿和迴向等，以及不分別的智慧波羅蜜多，雙運結合的方式來修持六波羅蜜多。如是，以不執著于所緣境，且能不與能緣心識相混合的方式修持般若波羅蜜多，從而行持資糧道，並從四加行道中解脫出來。由於名相的分別念逐漸止息，便會見到寂靜的森林，並靠近大海。正如以不見山等為例所展示的那樣，憑藉圓滿這些修持的力量，便能斷除一切應斷之過患，並進入超世間道之初——見道，證得聖位。如是進入見道后，通過無量和四攝，以及五神通等各種善巧方便，來成熟眾生，並通過圓滿二資糧的力量來清凈佛土。通過融入一切甚深和廣大的雙運道，以具足一切殊勝特性的空性之力，證悟不住涅槃，證悟輪迴與寂滅的平等性，從而圓滿佛法。簡而言之，應修學殊勝的成熟、解脫和清凈之法。在七種不凈地中，以成熟眾生為主，因此這三種（成熟、解脫和清凈）是微小的。在三種清凈地中，能真實獲得三身，證悟輪迴與寂滅的平等性，清凈佛土，並能生起三種殊勝的善巧方便。當向外看的五種識轉變時，清凈的佛土便會顯現。當向內看的煩惱意轉變時，不住輪迴和寂滅的平等性便會顯現。憑藉這種力量，通過無量的善巧方便，以各種化身來成熟眾生，並且不會斷絕三寶的傳承等，也能獲得殊勝的成就。之後，獲得無上菩提之果，證得最勝法身。獲得法身之後，只要虛空存在，便會以色身在十方世界示現十二種成佛之行等，利益眾生的事業永不間斷。

【English Translation】 From the Lama, obtain the complete and unerring instructions on the dual union of profound and vast paths, which counteract the factors that are contrary to the Mahayana path, and contemplate them accordingly, without separating from the inner Guru (referring to one's own mind). Having done so, generate the supreme Bodhicitta with an excellent intention, and practice the six Paramitas through skillful means, such as faith, aspiration, and dedication, and through the union of non-conceptual wisdom Paramita. Thus, by practicing the Prajnaparamita in a way that does not cling to the object of observation and does not mix with the observing consciousness, one traverses the Path of Accumulation and is liberated from the four Paths of Preparation. As the conceptual thoughts of characteristics gradually cease, one sees a tranquil forest and is close to the ocean. As demonstrated by the example of not seeing mountains, etc., through the power of perfecting these practices, one eliminates all faults to be abandoned and enters the first of the transcendent paths—the Path of Seeing, attaining the state of an Arya. Having entered thus, one matures sentient beings through various skillful means such as the immeasurable qualities, the Four Means of Gathering, and the five types of clairvoyance, and purifies the Buddha-fields through the power of perfecting the two accumulations. By entering into the dual union of all profound and vast paths, one realizes non-abiding Nirvana through the power of emptiness that possesses all supreme aspects, realizing the equality of Samsara and Nirvana, thereby perfecting the Buddha's teachings. In short, one should train in the special practices of maturation, liberation, and purification. In the seven impure grounds, the primary focus is on maturing sentient beings, so these three (maturation, liberation, and purification) are minor. In the three pure grounds, one actually attains the three Kayas, realizes the equality of Samsara and Nirvana, purifies the Buddha-fields, and generates three special skillful means. When the five outwardly directed consciousnesses are transformed, the pure Buddha-fields become manifest. When the inwardly directed afflicted mind is transformed, the equality of non-abiding in Samsara and Nirvana becomes manifest. Through this power, one matures sentient beings through countless skillful means and various emanations, and one also attains supreme achievements such as not cutting off the lineage of the Three Jewels. Thereafter, one attains the fruit of unsurpassed Bodhi, realizing the supreme Dharmakaya. Having attained the Dharmakaya, as long as space exists, one continuously performs the deeds of showing the twelve acts of enlightenment, etc., in all the ten directions of the world with the Rupakaya, for the benefit of sentient beings.

ར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ནི་ལམ་ 22-1-96a ལྔ་དང་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཚུལ་གྱིས་བགྲོད་དེ། དེ་ཡང་ལམ་ལྔ་པོ་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱིས་བགྲོད་པ་གོང་བཤད་ལྟར་ལ། ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པས་མཐོང་ལམ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་པ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་སྤང་སྐོར་དགུ་སྤང་བས་རིམ་པ་ལྟར་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ། ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ། དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ། བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ། དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རྣམས་ཐོབ་སྟེ་ས་འདི་དག་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཚུལ་གོང་དང་འདྲ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་བདག་མེད་མཐོང་བས་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་ 22-1-96b མཐོང་བ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་གཟུང་འཛིན་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པ་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་གསུངས་སོ། །འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ལ། ཆོས་བདག་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ཇི་ལྟ་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ནུས་སྙམ་ན། ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་དངོས་པོའི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་རྨོངས་པས་སེམས་བསླད་པ་དེ་ཉིད་སྤང་ན་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རབ་རིབ་དག་ན་གཟུགས་ཇི་སྙེད་པ་གསལ་པོར་ཤེས་པ་དང་། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བ་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྐོག་གྱུར་རྣམས་ཀྱང་ཤེ

【現代漢語翻譯】進入（大乘道）。大乘道的行進方式是通過五道和十一地。其中，五道是通過三十七道品來行進的，如前所述。其殊勝之處也如前所述。當證得見道，也就是初地極喜地時，就能如實地照見完全圓滿的二無我之法界，並具有法分別智等七覺支。此時，就能遠離五種怖畏，獲得十二百種功德等。在此之後，通過修道，斷除九次修斷，依次獲得二地離垢地、三地發光地、四地焰慧地、五地極難勝地、六地現前地、七地遠行地、八地不動地、九地善慧地、十地法雲地。安住于這些地的菩薩們，具有大乘八支聖道。處於這十地時，以證悟二無我的智慧，次第斷除二障。斷除煩惱的方式與之前相同，因為一切煩惱的根本是對人我的執著，所以通過證悟無我來對治它。所謂的所知障，是指對如所有（藏文：ཇི་ལྟ་བ་，梵文天城體：yathābhūta，梵文羅馬擬音：yathābhūta，漢語字面意思：如實）和盡所有（藏文：ཇི་སྙེད་པ་，梵文天城體：yāvat，梵文羅馬擬音：yāvat，漢語字面意思：所有）的意義產生障礙的障礙。它的起因是什麼呢？是因為沒有證悟到一切法皆安住於二無的法界自性中，而執著于各種能取和所取。因此，彌勒菩薩說，於三輪中分別念是所知障。分別三輪的根本是對法我的執著，所以總而言之，從法我執著產生的一切障礙都是所知障，通過證悟法無我空性來斷除它。有人會想，雖然證悟如所有可以斷除對如所有的所知障，但如何斷除對盡所有的所知障呢？如所有和盡所有在事物本質上並沒有差別，如果能斷除與事物自性不符的迷惑心，那麼就能毫不費力地證悟一切盡所有的意義。例如，當眼翳消除時，就能清楚地瞭解一切色法；當從等至的障礙中解脫出來時，就能通過禪定的心來了解隱蔽的事物。

【English Translation】 Entering (the Mahayana path). The way to traverse the Mahayana path is through the five paths and eleven bhumis. Among them, the five paths are traversed by the thirty-seven factors of enlightenment, as mentioned above. The special qualities are also as mentioned above. When one attains the path of seeing, which is the first bhumi, the Joyful Ground, one can see the Dharmadhatu of the two selflessnesses in its entirety, and possess the wisdom of discriminating Dharma, etc., endowed with the seven branches of enlightenment. At this time, one is free from the five fears and attains twelve hundred qualities, etc. After that, through the path of meditation, by abandoning the nine stages of abandonment through meditation, one successively attains the second bhumi, the Immaculate Ground; the third bhumi, the Luminous Ground; the fourth bhumi, the Radiant Ground; the fifth bhumi, the Difficult to Train Ground; the sixth bhumi, the Manifest Ground; the seventh bhumi, the Far-Reaching Ground; the eighth bhumi, the Immovable Ground; the ninth bhumi, the Good Intelligence Ground; and the tenth bhumi, the Cloud of Dharma Ground. Those who abide in these bhumis possess the eightfold noble path of the Mahayana. When one is on these ten bhumis, one gradually abandons the two obscurations with the wisdom of realizing the two selflessnesses. The way to abandon afflictions is the same as before, because the root of all afflictions is the clinging to the self of a person, so by seeing selflessness, one reverses it. The so-called obscuration of knowledge is the obscuration that hinders seeing the meaning of 'as it is' (yathābhūta) and 'as many as there are' (yāvat) without error. What is its cause? It is because one does not realize that all dharmas abide in the nature of the two-in-one Dharmadhatu, and clings to various grasping and grasped objects. Therefore, Lord Maitreya said that conceptualization in the three spheres is the obscuration of knowledge. The root of conceptualizing the three spheres is the clinging to the self of dharmas, so in short, all obscurations arising from the clinging to the self of dharmas are obscurations of knowledge, and one abandons them by seeing the emptiness of the selflessness of dharmas. One might think, although realizing 'as it is' can abandon the obscuration of knowledge of 'as it is', how can one abandon the obscuration of knowledge of 'as many as there are'? 'As it is' and 'as many as there are' are not different in the essence of things, and if one can abandon the deluded mind that clings to things in a way that is inconsistent with their nature, then the wisdom that realizes things without distortion will effortlessly realize all the meanings of 'as many as there are'. For example, when the cataract of the eyes is cleared, one clearly knows all forms; when one is liberated from the obscuration of meditative absorption, one can understand hidden things through the mind of meditation.

ས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་མ་རྟོགས་པའི་རྨོངས་པ་བསལ་བས་དེའི་རྗེས་ཐོབ་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབད་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་ 22-1-97a མཚོན་ནས་ཀུན་རྨོངས་བཅུ་ས་བཅུས་སྤང་པར་དབུས་མཐའ་ལས་གསུངས་པས་མཚོན་ནས་ས་རྣམས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། ས་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་ན་རང་རང་གི་སྐབས་དང་འཚམས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་གོང་མ་གོང་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སྦྱོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐར་སྒྲིབ་གཉིས་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གཟིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སྤང་བྱ་གང་དང་གང་སྤོང་བ་དང་། ཕར་ཕྱིར་གང་དང་གང་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་དང་ཇི་ཐོབ་པ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་བ་དང་། གནས་གྱུར་པ་གང་དང་གང་ཐོབ་པ་དང་། ས་དེ་དག་གི་ངེས་ཚིག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པ་གཞན་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ས་དང་སར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕགས་པའི་དབང་གིས་མ་དག་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསླད་པའི་དུས་ 22-1-97b ན་སྣང་བའི་སྣང་བ་རྣམས་གནས་གྱུར་པ་རིམ་པས་ཐོབ་པའི་གནས་གྱུར་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་གསུངས་པ་མདོར་བསྡུས་ན་ཐུན་མོང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་པས་ཞིང་དང་ལུས་དག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ་དེའི་ཚེ་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡང་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་དགོས་པས་དེ་གནས་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་འབྱོར་པས་མཛེས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་སྣང་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་བོ། །རྟེན་དབང་པོ་ལྔ་གནས་གྱུར་པས་དབང་པོ་རེ་རེའང་ཡུལ་ཀུན་ལ་འཇུག་ནུས་པ་དང་དབང་པོའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲིག་པའི་ཚོར་བ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བར་གནས་ཤིང་བུད་མེད་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བའི་འབྱོར་པ་ཐོབ་པ་དང་། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་ན་ནམ་མཁའ་ལས་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དང་། ནམ་མཁ

【現代漢語翻譯】如是。如是，獲得初地（梵文：prathamā-bhūmi，藏文：ས་དང་པོ།）的智慧，消除對法界（梵文：dharmadhātu，藏文：ཆོས་དབྱིངས་）普遍存在的未覺悟的愚昧，因此，在其後得位（梵文：prṣṭhalabdha，藏文：རྗེས་ཐོབ་）時，對於法界所知的一切，毫不費力地隨之覺悟，從而獲得不愚昧的殊勝智慧。《中邊分別論》（梵文：Madhyāntavibhāga-kārikā，藏文：དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད།）中說，以十地（梵文：daśa-bhūmi，藏文：ས་བཅུ།）斷除十種普遍的愚昧，以此表明，在各個地上，憑藉斷除所知障（梵文：jñeyāvaraṇa，藏文：ཤེས་སྒྲིབ།）的力量，對於如所有（梵文：yathāvadbhāva，藏文：ཇི་ལྟ་བ།）和盡所有（梵文：yāvatadbhāva，藏文：ཇི་སྙེད།）之義，不會有愚昧，從而越來越殊勝。因此，在各自的地上，斷除各自份額的二障（梵文：dvayāvaraṇa，藏文：སྒྲིབ་གཉིས།）之後，在該地各自的階段，爲了與各自的階段相適應地進行成辦、圓熟、凈化之義，以及爲了能夠進入更高地的行境，而努力于各地的完全凈化。最終，當二障及其種子習氣完全清凈時，在佛地（梵文：buddha-bhūmi，藏文：སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས།）上，將現量照見一切所知之相，爲了獲得無障礙的究竟智慧。關於這些地，在各個階段斷除哪些應斷之法，獲得哪些清凈之法，獲得以百千十二種功德為代表的哪些功德，如何凈化無漏五蘊（梵文：anāsrava pañca-skandha，藏文：ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ།），獲得哪些轉依（梵文：āśraya-parāvṛtti，藏文：གནས་གྱུར།），以及這些地的詞義等詳細分類，應從其他地方瞭解。此外，在各個地上，由於隨順法性平等性（梵文：dharmatā-samatā，藏文：ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད།）的無分別智（梵文：nirvikalpa-jñāna，藏文：རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས།）越來越殊勝，在未清凈的能取所取（梵文：grāhaka-grāhya，藏文：གཟུང་འཛིན།）所染污之時，顯現的諸法獲得轉依，逐漸獲得許多轉依的名稱，簡而言之，獲得共同的器世間（梵文：bhājana-loka，藏文：སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན།）和身體的轉依，顯現為清凈的剎土（梵文：kṣetra，藏文：ཞིང་།）和身體，此時，以其為對境的五門識（梵文：pañca-dvāravijñāna，藏文：སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ།）也必須獲得轉依，因此，當其獲得轉依時，將顯現為以如意之財富所莊嚴的清凈佛土（梵文：buddha-kṣetra，藏文：སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་།），並且獲得一切處顯現的神通（梵文：abhijñā，藏文：མངོན་པར་ཤེས།）不可思議。憑藉五根（梵文：pañcendriya，藏文：དབང་པོ་ལྔ།）的轉依，每個根都能進入一切境，並且獲得根的百千十二種功德的殊勝財富。當交合的感受轉依時，將安住于無漏的安樂中，並且獲得見到婦女不生煩惱的財富。當虛空的想（梵文：ākāśa-saṃjñā，藏文：ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས།）轉依時，將從虛空中生起一切所思之義，並且虛空……

【English Translation】 Thus it is. Thus, by obtaining the wisdom of the first bhūmi (prathamā-bhūmi), the ignorance of not realizing the universality of the dharmadhātu is eliminated. Therefore, in its subsequent attainment (prṣṭhalabdha), one effortlessly realizes that everything knowable in the dharmadhātu follows, and thus obtains a special wisdom free from ignorance. The Madhyāntavibhāga-kārikā states that the ten universal ignorances are abandoned by the ten bhūmis, indicating that in each bhūmi, by the power of abandoning the jñeyāvaraṇa, one becomes increasingly superior without ignorance of the meaning of yathāvadbhāva and yāvatadbhāva. Therefore, after abandoning the two āvaraṇas of one's own share in each bhūmi, in that stage of that bhūmi, one engages in the meaning of accomplishing, maturing, and purifying in accordance with one's own stage, and strives for the complete purification of the bhūmis in order to be able to engage in the sphere of activity of the higher bhūmis. Finally, when the two āvaraṇas, together with their seeds and habitual tendencies, are completely purified, in the buddha-bhūmi, all aspects of knowable things will be directly seen, in order to obtain the ultimate wisdom free from āvaraṇas. Regarding these bhūmis, one should learn from other sources which are to be abandoned in each stage, which pure things are obtained, which qualities are obtained, represented by the twelve hundred qualities, how the anāsrava pañca-skandhas are purified, which āśraya-parāvṛtti is obtained, and the detailed classifications of the etymology of these bhūmis, etc. Furthermore, in each bhūmi, due to the increasing superiority of the nirvikalpa-jñāna that follows the dharmatā-samatā, the appearances that appear when defiled by the impure grāhaka-grāhya obtain āśraya-parāvṛtti, and gradually many names of āśraya-parāvṛtti are obtained. In short, by obtaining the āśraya-parāvṛtti of the common bhājana-loka and the body, they appear as pure kṣetra and body. At that time, the pañca-dvāravijñāna with that as its object must also obtain āśraya-parāvṛtti. Therefore, when it obtains āśraya-parāvṛtti, it will appear as a pure buddha-kṣetra adorned with the wealth of whatever is desired, and one will obtain the inconceivable power of all-pervading abhijñā. By the āśraya-parāvṛtti of the five indriyas, each indriya is able to enter all realms, and one will obtain the excellent wealth of the twelve hundred qualities of the indriyas. When the feeling of intercourse is transformed, one will abide in anāsrava bliss and obtain the wealth of not generating afflictions when seeing women. When the ākāśa-saṃjñā is transformed, all the meanings of thought will arise from the ākāśa, and the ākāśa...

འ་དང་རི་བྲག་སོགས་ལའང་ཐོགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་འགྲུབ་བོ། །ཐ་མལ་པའི་ངག་དང་མདོ་སྡེ་སོགས་སུ་སྣང་བའི་སྒྲ་ཡི་སྣང་བ་སྒྲ་ཡི་སྣང་བ་གནས་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་མི་ཟད་པ་འདོམ་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དང་། རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་གནས་གྱུར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གནས་གྱུར་ན་ 22-1-98a དབང་ལྔའི་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་ན། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་མ་དག་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སྣང་སྲིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཐ་མི་དད་པར་རང་རང་གི་སྣང་བ་གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་དེ་སྙེད་ཀྱི་གནས་གྱུར་གྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་འབྱོར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ས་ཀླས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཀྱང་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱོར་པའི་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འབྱོར་པ་ནི་ཚད་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ས་བཅུའི་རྒྱུན་གྱི་མཐའ་མར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སློབ་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་སྔོན་སློབ་ལམ་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀུན་ཐ་སྙད་ 22-1-98b དུ་མ་འདྲེས་མ་ནོར་བར་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཚུལ་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྐབས་འདིར། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་པར་རྫོགས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རོ་གཅིག་པའི་དོན་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཅོམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་ས་བཅུ་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཐོབ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒ

【現代漢語翻譯】並且能夠毫無阻礙地穿梭于山石等地，還能在空中顯現各種各樣的形象。當普通人的言語和顯現在經文等處的音聲之顯現，轉變為音聲之顯現的本性時，便能獲得自在，可以無盡地吟詠佛法的妙音。當有分別唸的意念轉變為本性時，便能恒時獲得對一切事物毫無阻礙的、各別自證的智慧，以及對一切事業皆無礙的殊勝自在。當煩惱的意念轉變為本性時，便能享用與五根無漏之財富相應的受用，並獲得對無垢無分別智慧的殊勝自在。當作為基礎的阿賴耶識轉變為本性時，便能獲得對不住涅槃（Nirvana，梵文，Nirvāṇa，寂滅）的殊勝自在，即獲得清凈無垢的佛陀果位。總而言之，在不清凈的狀態下，一切顯現，即由顯現和有情世間所包含的諸法，與法界（Dharmadhatu，梵文，Dharmadhātu，一切法的本性界）無二無別。當各自的顯現轉變為本性時，便會獲得與此相應的、清凈且廣大的轉變之顯現，擁有不可思議的財富。因此，在佛陀的果位上，存在著無漏的財富，以及不可思議的、無邊無際的法界。例如，聲聞（Śrāvaka，梵文，Śrāvaka，聽聞佛法者）的功德財富能夠壓倒整個世間，而緣覺（Pratyekabuddha，梵文，Pratyekabuddha，獨覺）的財富又能壓倒聲聞，但即使如此，也無法企及菩薩（Bodhisattva，梵文，Bodhisattva，覺有情）財富的絲毫。所有的菩薩也無法企及如來（Tathāgata，梵文，Tathāgata，如實而來者）財富的絲毫。因此，佛陀的圓滿轉變之財富是無法衡量的。在十地（Bhumi，梵文，Bhūmi，菩薩修行的十個階段）的最後階段，依靠金剛喻定（Vajropama-samadhi，梵文，Vajropama-samādhi，如金剛般堅固的禪定）現證無學道（Aśaikṣamārga，梵文，Aśaikṣamārga，無需再學的道）。這是因為，在之前的有學道（Śaikṣamārga，梵文，Śaikṣamārga，需要學習的道）中，已經如實知曉了以基、道、果所包含的一切法，並且證悟到勝義諦（Paramārtha-satya，梵文，Paramārtha-satya，最高真理）中萬法皆無自性（Nihsvabhava，梵文，Niḥsvabhāva，無自性），從而習慣了二諦（Satya-dvaya，梵文，Satya-dvaya，真俗二諦）雙運、具足一切殊勝相的空性（Śūnyatā，梵文，Śūnyatā，空）。在此最終階段，雖然一切所知法（Abhidharma，梵文，Abhidharma，論藏）都同時顯現且清晰無雜，但由於它們在無相（Animitta，梵文，Animitta，無相）的同一體性中，于能取和所取無有分別的平等性中融為一體，因此，以那一剎那的智慧摧毀了二障（Āvaraṇa-dvaya，梵文，Āvaraṇa-dvaya，煩惱障和所知障）及其習氣，從而在解脫道上獲得了圓滿清凈的究竟果位，即證得無學道和第十一地普光地（Prabhākarī，梵文，Prabhākarī，極喜地），成就一切種智（Sarvākārajñatā，梵文，Sarvākārajñatā，對一切事物和現象的全面認知）的佛陀果位。

【English Translation】 And also to go without obstruction to places like mountains and rocks, and to be able to show various forms in the sky. When the appearance of sound, which appears in the speech of ordinary people and in the Sutras, etc., is transformed into the nature of the appearance of sound, then one gains the power to endlessly intone the melodious sounds of the Dharma. When the mind with conceptual thought is transformed into its nature, then one constantly gains the excellent freedom to have unobstructed, individually self-aware wisdom and unobstructed power over all actions. When the mind of afflictions is transformed into its nature, one enjoys the wealth of the five senses that is in accordance with the unpolluted, and one gains the excellent freedom to have immaculate non-conceptual wisdom. When the all-ground consciousness, the basis of everything, is transformed into its nature, then one gains the excellent freedom to have power over the state of immaculate Buddhahood, the non-abiding Nirvana. In short, in the impure state, all phenomena that are included in appearance and existence are inseparable from the Dharmadhatu. When the appearance of each transforms into its nature, then one has inconceivable wealth of the completely pure and vast appearance of that many transformations. Therefore, in the state of Buddhahood, there is inconceivable unpolluted wealth, the expanse of the Dharmadhatu. For example, the wealth of qualities of the Shravakas overwhelms all the worlds, and the wealth of the Shravakas is overwhelmed by the Pratyekabuddhas, but even that cannot bear even a fraction of the wealth of the Bodhisattvas. All the Bodhisattvas cannot bear even a fraction of the wealth of the Tathagatas. Therefore, the wealth of the completely transformed state of the Buddhas is said to be immeasurable. At the end of the continuum of the ten Bhumis, one manifests the path of no more learning by relying on the Vajra-like Samadhi. That is because, in the previous path of learning, one has known all the phenomena included in the basis, path, and result without mixing or confusing the many terms, and having realized that they are without inherent existence in the ultimate sense, one has become accustomed to the union of the two truths, the emptiness endowed with all supreme aspects, in which all phenomena are gathered into the Dharmadhatu. At this final stage, although all knowable phenomena are completely clear and unmixed at once, they are transformed into equality without difference between object and subject in the same taste of no characteristics, so with that momentary wisdom, one destroys the seeds of the two obscurations together with their imprints, and attains the ultimate result of complete purification on the path of liberation, the path of no more learning and the eleventh Bhumi, the All-Illuminating, and attains the Buddhahood of all-knowing.

ྱས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེ་ནི་སྐུ་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བའི་ཆ་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། སྟོང་པའི་ཆ་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་དབྱིངས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བབ། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་དངོས་མེད་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ 22-1-99a ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞིའི་དུས་སུ་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱིས་རྟོགས་བྱའི་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་། བསྟན་ཀྱང་རུང་མ་བསྟན་ཀྱང་རུང་། རྟོགས་ཀྱང་རུང་མ་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པ་མེད་པར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་དོ། །འདི་ཡོད་པ་དང་རྟོགས་ཤིང་ལམ་དུ་བྱས་པ་ལས་མཐར་འབྲས་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིགས་དང་། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཞི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབྱུང་གནས། མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་འགྲུབ་པའི་རྟེན། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཉག་གཅིག་གོ། །གནས་ལུགས་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་སྣང་གི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་རིམ་པར་སྦྱངས་ནས། མཐར་ཐུག་དབྱིངས་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འཇིགས་མེད་རྟག་པ་ 22-1-99b ཐེག་པ་མཆོག་གི་ལམ་བསྟན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ན། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྲལ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གི་མཐར་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ། མཉམ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐར་ཐུག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་མཁྱེན་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་གཟུགས་སྐུར་སྣང་བ་ངེས་པ་ལྔ

【現代漢語翻譯】從而得以顯現。佛果的佛陀之位，可歸納為四身和五智。首先，自性身（Skt. Svabhavikakaya，法身）：從初始就自性清凈，是法性的體現。這是怎樣的呢？是諸法（Skt. Dharma）的實相，顯現與空性雙融，具備一切殊勝特性的空性，是法界（Skt. Dharmadhatu）不變的本質。從顯現的角度來看，是無有分別的佛身和智慧的自性；從空性的角度來看，是與任何事物都不相分離的法界，是本自具足、自然而成的法性，是不經任何造作的無為法。這是一種不落入有和無兩邊的無為法。這是基礎階段，大乘道所要證悟的勝義諦，是勝義諦（Skt. Paramarthasatya），是所謂的法界。如來（Skt. Tathagata）出現也好，不出現也好；開示也好，不開示也好；證悟也好，不證悟也好。諸法的法性（Skt. Dharmata）始終如一，沒有先後之別。這是諸法的法性，因此，眾生之心的法性也離不開它。因為認識到它、證悟它並將其作為修行之道，最終才能獲得果位，所以被稱為自性安住的種姓（Skt. Gotra），以及如來藏（Skt. Tathagatagarbha）。由於法界與自性沒有差別，所以也稱為自生智（Skt. Svayambhu-jnana）。這是諸法實相、自性的基礎，是三寶的來源，是成就究竟一乘的所依，是法性平等性（Skt. Dharmata-samata）的唯一體現。雖然實相法性本自清凈，但由於眾生被自顯的障蔽所遮蓋而無法顯現。因此，善巧方便的如來通過各種法門，逐步調伏所化眾生的心智，最終使他們認識並顯現法界的自性，證得無懼、恒常的殊勝大乘道。依靠此道，當一切暫時的垢染消除時，便能證得具有二種清凈的離系果——自性身，成為無漏之法的基礎，達到清凈、安樂、恒常、真我的究竟圓滿，證得金剛般的佛身、智慧之身、以及與平等性虛空般的佛身，這就是究竟的佛陀之身。具有一切相的智慧之身，就其智慧方面而言是智慧法身，對於清凈的所化眾生顯現為色身，這就是五種決定的含義。

【English Translation】 thereby realizing it. The state of Buddhahood, the fruit, is encompassed by the four kayas and five wisdoms. First, the Svabhavikakaya (Essence Body): Primordially, it is naturally pure, the embodiment of the Dharmata (the nature of reality). What is it like? It is the reality of all dharmas, the union of appearance and emptiness, the emptiness endowed with all supreme aspects, the immutable essence of the Dharmadhatu (the realm of dharma). From the aspect of appearance, it is the nature of the unceasing kayas and wisdoms; from the aspect of emptiness, it is inseparable from the realm where nothing is established, the naturally accomplished nature of reality, the unconditioned that is unmade by anyone. It is the great unconditioned that does not abide in either extreme of existence or non-existence. This is the ultimate truth to be realized by the Mahayana path during the ground stage, the Paramarthasatya (ultimate truth), and what is called the Dharmadhatu. Whether the Tathagatas (Buddhas) appear or do not appear, whether they teach or do not teach, whether beings realize it or do not realize it, the Dharmata (nature of phenomena) of dharmas remains the same without any difference of before or after. This is the Dharmata of all dharmas, and therefore, the Dharmata of the minds of sentient beings is none other than this. Because one attains the ultimate result from having this, realizing it, and making it the path, it is called the naturally abiding Gotra (lineage) and the Tathagatagarbha (Buddha-nature). Since the Dharmadhatu and essence are not different, it is also called Svayambhu-jnana (self-arisen wisdom). This is the basis of the reality of all dharmas, the source of the Three Jewels, the support for accomplishing the ultimate Ekayana (one vehicle), and the sole embodiment of Dharmata-samata (the equality of Dharmata). Although the reality of Dharmata is naturally pure, sentient beings are obscured by the obscurations of their own perceptions and cannot realize it. Therefore, the Tathagatas, skilled in means, gradually train the minds of those to be tamed through various Dharma doors, ultimately enabling them to know and realize the nature of that realm, the fearless, eternal, supreme Mahayana path. Relying on this path, when all adventitious stains are removed, one realizes the Nirvanic fruit of twofold purity—the Svabhavikakaya, which becomes the basis of all uncontaminated dharmas, the ultimate perfection of purity, bliss, permanence, and self, the Vajra-like body, the wisdom body, and the sky-like body of equality. This realization is the ultimate state of Buddhahood. The wisdom body with all aspects, in terms of its knowing aspect, is the Jnana Dharmakaya (wisdom Dharmakaya), and for pure beings to be tamed, it appears as the Rupakaya (form body), which is the meaning of the five certainties.

་དང་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་གཟུགས་སྐུར་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་བཞིར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལྔས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གང་ཞེ་ན་ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གདགས་གཞི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་ང་དང་ང་ཡིར་མེད་པ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། དུས་རྟག་ཏུ་གནས་པ། མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་པར་གསལ་ཀྱང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ། 22-1-100a ཡེ་ཤེས་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གདགས་པ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གདགས་པའི་གཞི་མཐར་ཐུགས་པའོ། །ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ནི་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་མོས་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་གཏེར་དང་འདྲ་བ། འཁོར་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པར་བྱེད་པའོ། །སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སོགས་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་སྡེ་ཚན་དང་པོ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ་འདིར་བྱང་ཕྱོགས་དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དམ་པར་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་དངོས་པོ་རང་རྒྱུད་པ་མིན་པར་གོ་ 22-1-100b དགོས་ལ། གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་དོན་ཀྱང་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ་འདིར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལ་བལྟ་བའི་རྣ

【現代漢語翻譯】此外，還宣說了四身，即：具足功德的報身（Sambhogakāya），以及為未調伏的眾生顯現色身的化身（Nirmāṇakāya）。要知道，佛陀唯是智慧之身，因此佛陀的一切境界都可歸納為五種智慧。那麼，是哪五種智慧呢？根本識（Ālayavijñāna）轉為法界體性智（Dharmadhātujñāna），此智慧與法界無二無別，遍及一切所知，並且隨順一切所知，猶如虛空一般，是自性身（Svābhāvikakāya）與法身（Dharmakāya）的究竟所依。根本識的染污部分轉為大圓鏡智（Ādarśajñāna），此智慧恒常不為法性所動搖，沒有我與我所的執著，不間斷地照見一切境，恒常存在。如同鏡子顯現影像一般，對一切所知都清晰明瞭，卻沒有任何主客二元的分別念。此智慧是后三種智慧以及佛陀智慧的來源，是報身佛的究竟所依。末那識（kliṣṭamanas）轉為平等性智（Samatājñāna），此智慧安住于不落入輪迴與寂滅的平等性中，以無緣大慈（nirālambakaruṇā）和大悲（mahākaruṇā）按照眾生的意願示現佛身。意識（manovijñāna）轉為妙觀察智（Pratyavekṣaṇajñāna），此智慧對一切所知恒常無有執著與障礙，如同禪定（Dhyāna）與總持（Dhāraṇī）的寶藏。在一切眷屬的壇城（maṇḍala）中，示現一切殊勝的佛法，降下斷除疑惑的法雨。五根識（pañcavijñāna）轉為成所作智（Kṛtyānuṣṭhānajñāna），此智慧在一切世間界中，以無量無數的身、語、意等化現，成辦一切眾生的利益。其中，法身被認為是具有二十一種無漏功德法蘊的自性。那麼，是哪二十一種呢？三十七道品（bodhipākṣikadharma）是第一類，這些的含義之前已經解釋過了。這裡需要理解的是，這些菩提分（bodhi-aṅga）最終圓滿，是轉為果位佛陀的清凈智慧，而不是自相續的心與心所。對於其他一切也應如是理解。第二，四無量心（catu-apramāṇa）的含義之前也已解釋過，這裡指的是圓滿后被智慧所攝持的不可思議境界。第三，八解脫（aṣṭa-vimokṣa）是：有色觀色解脫（rūpī rūpāṇi paśyati），無色觀色解脫（arūpī rūpāṇi paśyati）。

【English Translation】 Furthermore, the four bodies are taught: the Sambhogakāya (enjoyment body) which possesses merits, and the Nirmāṇakāya (emanation body) which appears as a form body to those to be tamed who are impure. Know that the Buddha is solely a body of wisdom, therefore all states of Buddhahood are to be understood as condensed into the five wisdoms. What are these? The Ālayavijñāna (ground consciousness) transformed into the Dharmadhātujñāna (wisdom of the sphere of reality), this wisdom is non-dual with the Dharmadhātu, pervades all knowable objects, and follows after all knowable objects, like the sky. It is the ultimate basis for the Svābhāvikakāya (nature body) and the Dharmakāya (dharma body). The defiled aspect of the Ālayavijñāna transformed into the Ādarśajñāna (mirror-like wisdom), this wisdom is constantly unmoving from the nature of reality, without the 'I' and 'mine', without interruption of objects, and constantly abiding. Like the reflection appearing in a mirror, it clearly knows all knowable objects without confusion, yet without any dualistic conceptualization of subject and object. This wisdom is the source of the latter three wisdoms and the wisdom of the Buddhas, and the ultimate basis for the Sambhogakāya. The Kliṣṭamanas (afflicted mind) transformed into the Samatājñāna (wisdom of equality), this wisdom abides in the equality that does not fall into Saṃsāra or Nirvāṇa, and with the immeasurable loving-kindness (nirālambakaruṇā) and great compassion (mahākaruṇā), it shows the body of the Buddha according to the wishes of sentient beings. The Manovijñāna (mental consciousness) transformed into the Pratyavekṣaṇajñāna (discriminating wisdom), this wisdom is constantly without attachment or obstruction to all knowable objects, like a treasure of Dhyāna (meditative concentration) and Dhāraṇī (retention). In the maṇḍala (circle) of all retinues, it shows all the great wealth of the Dharma, and rains down the great rain of Dharma that cuts through doubt. The Pañcavijñāna (five sense consciousnesses) transformed into the Kṛtyānuṣṭhānajñāna (wisdom of accomplishing activities), this wisdom accomplishes the benefit of all sentient beings in all realms of the world with countless various emanations of body, speech, and mind. Among these, the Dharmakāya is considered to be the nature of twenty-one aggregates of unpolluted Dharma. What are these twenty-one? The thirty-seven bodhipākṣikadharma (factors of enlightenment) are the first category, the meanings of these have been explained before. Here, it is necessary to understand that these bodhi-aṅga (limbs of enlightenment) are ultimately perfected, transformed into the pure wisdom of the resultant Buddha, and are not the self-nature of mind and mental factors. It should be understood that all others are the same. Second, the meaning of the catu-apramāṇa (four immeasurables) has also been explained before, here it refers to the inconceivable state of being perfected and held by wisdom. Third, the aṣṭa-vimokṣa (eight liberations) are: the liberation of 'one who has form contemplates forms' (rūpī rūpāṇi paśyati), and the liberation of 'one who is formless contemplates forms' (arūpī rūpāṇi paśyati).

མ་ཐར་གཉིས་ནི། ནང་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་བའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་གཟུགས་མི་སྡུག་པས་སྐྱོ་བ་ལས་ཐར་པའི་སྡུག་པར་མོས་ཤིང་དེ་འདྲ་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་མི་སྡུག་ཐམས་ཅད་ལྟོས་ནས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པས། གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སོགས་བཞི་ནི་གཟུགས་མེད་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་རང་ས་འོག་མ་དག་གི་ཆགས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི། སྲིད་རྩེའི་སེམས་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་བདུན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ལ། འགོག་སྙོམས་ནི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་སྟེ་ཆགས་པ་ལས་ཐར་བའི་དོན་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་ 22-1-101a ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་པ་སྟེ་འོག་མ་ཟིལ་གནོན་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་དགུ་སྟེ། འདི་དག་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མཐར་ཐུག་པའོ། །ལྔ་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཟིལ་གནོན་དང་། ཆེན་པོ་ཟིལ་གནོན་གཉིས། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་དེ་གཉིས་ཏེ་དབྱིབས་ཟིལ་གནོན་བཞིའོ། །ནང་གི་འདུ་ཤེས་གཉིས་གོང་བཞིན་དང་གཟུགས་ཆུང་ངུ་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས། ཆེན་པོ་སྣོད་གྱི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །ཁ་དོག་གི་ཟིལ་གནོན་བཞི་ནི་སྔོ་སེར་དཀར་དམར་ཟིལ་གནོན་བཞིའོ། །འདི་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་པས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ལྟར་སྣང་བས་གཞན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་རང་ཡིད་མི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དབྱིབས་བཞི་ལ་མི་སྡུག་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཁ་དོག་བཞི་སྡུག་པའོ། །དྲུག་པ་ཟད་པར་བཅུ་ནི་ཟད་པར་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ་དང་། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་རྣམ་ཤེས་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟད་པར་བསྒྲུབས་པས། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། 22-1-101b ཟད་པར་ཞེས་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སར་དམིགས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སར་སྣང་བ་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ

【現代漢語翻譯】八解脫中的前兩種是：通過觀想內在的自身有形或無形，從而以外在的形色為不凈。（不凈觀）令人厭惡之相，從對不凈之厭離中解脫，專注于不凈並將其轉化為解脫之道的修行。（不凈觀）因此，知曉一切凈與不凈皆是相對的、由心安立的，從而解脫對形色的貪執，此乃解脫之道。四無色定等四種解脫，是四無色定的等持，能從色界和下層欲界的貪執中解脫出來。（四無色定）滅盡定之解脫，是超越有頂天之心的等持，能止息感受和念想，從而從三界的貪執中解脫出來。（滅盡定）這八種解脫中的前七種，世間凡夫也能修習，而滅盡定則是聲聞阿羅漢所修習。所有這些都依賴於禪定來修習，是爲了從貪執中解脫出來。這些修習達到究竟，轉化為果位的無分別智慧，是佛地的境界，對於降伏下層境界等一切，也應如是理解。第四，九次第定是指四禪定、四無色定和滅盡定這九種。修習這些是爲了從等持的障礙中解脫，最終在佛地達到圓滿。第五，八勝處是指：內觀自身為有色，對外在微小之色作勝解，以及對外在廣大之色作勝解；內觀自身為無色，也同樣有微小和廣大之勝解，這四種是形色勝處。內在的兩種觀想如前，外在的微小之色是眾生的色身，廣大之色是器世間。四種顏色勝處是指青、黃、白、紅四種勝處。這些都依賴於禪定來修習，無論觀想何種形狀和顏色，都能如實顯現，從而勝伏外境，不為所奪。四種形色中也有不凈之相，而四種顏色則是悅意之相。第六，十遍處是指地、水、火、風、虛空五種，以及青、黃、白、紅、識五種，共十種。也是依賴於禪定來修習，從而使一切顯現都成為所緣之境。遍處的意思是周遍一切，即一切都顯現為所緣之境。因此，如果緣地，則一切都顯現為地等，應如是理解。 རྣམ

【English Translation】 The first two of the eight liberations are: by contemplating the inner self as having form or being formless, thereby viewing external forms as impure. (Impurity Contemplation) The aspect of being disgusted with ugliness, liberating from the aversion to impurity, focusing on impurity and transforming it into a path of liberation. (Impurity Contemplation) Therefore, knowing that all purity and impurity are relative and established by the mind, thereby liberating from attachment to form, this is the path of liberation. The four formless absorptions and other four liberations are the samadhi of the four formless absorptions, which can liberate from attachment to the form realm and the lower desire realm. (Four Formless Absorptions) The liberation of cessation is the samadhi that transcends the mind of the peak of existence, which can stop feelings and thoughts, thereby liberating from attachment to the three realms. (Cessation) The first seven of these eight liberations can also be practiced by ordinary worldlings, while cessation is practiced by Shravaka Arhats. All of these rely on meditation to practice, in order to liberate from attachment. The ultimate completion of these practices, transformed into the non-conceptual wisdom of the fruition, is the state of Buddhahood, and it should be understood in the same way for all subjugations of lower realms, etc. Fourth, the nine successive abidings refer to the nine: the four dhyanas, the four formless absorptions, and the cessation. Practicing these is to liberate from the obscurations of samadhi, ultimately reaching perfection in the state of Buddhahood. Fifth, the eight victories refer to: internally contemplating oneself as having form, with the victory over external small forms, and the victory over external large forms; internally contemplating oneself as being formless, there are also small and large victories, these four are the form victories. The two internal contemplations are as before, the external small form is the form of sentient beings, and the large form is the container world. The four color victories refer to the four victories of blue, yellow, white, and red. These all rely on meditation to practice, so whatever shape and color is visualized, it can appear as it is, thereby overcoming external objects and not being taken away. Among the four shapes, there are also impure aspects, while the four colors are pleasing aspects. Sixth, the ten all-encompassing spheres refer to the five: earth, water, fire, wind, and space, and the five: blue, yellow, white, red, and consciousness, totaling ten. They also rely on meditation to practice, so that all appearances become the object of focus. The meaning of all-encompassing is to pervade everything, that is, everything appears as the object of focus. Therefore, if one focuses on earth, then everything appears as earth, etc., it should be understood in this way. rnam

་ཐར་དང་ཟད་པར་དང་ཟིལ་གནོན་འདི་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་སྦྱོང་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞིང་འདི་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ལ་སྤྲུལ་པ་འབྱོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་མཚོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་སློབ་མི་སློབ་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་ཆོས་སུ་བཞག་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་བཞག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ནི། སྐབས་འདིར་ཕ་རོལ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་རང་ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་གྲོང་སོགས་སུ་བྱོན་པ་ན་ཐོག་མར་དེར་སོང་ན་བདག་ལ་དམིགས་ནས་གཞན་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སྐྱེ་བར་མཐོང་ན་དེར་མི་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་བརྟག་པར་ཞུགས་པས་ཕ་རོལ་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྲུང་མ་ནུས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་དེའི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ 22-1-102a ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མཛད་པས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །བརྒྱད་པ་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་དང་། གཞན་གྱིས་དྲིས་པའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ནས། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པས་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ། དཔེར་ན་མོའུ་གལ་གྱི་བུས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་རབས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉན་ཐོས་དེ་དག་གིས་དོན་ཅི་རིགས་ཤེས་ཀྱང་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པའི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་གཟིགས་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་ན་ཤེས་ཀྱི་མ་བཞག་ན་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་ལ་གནས་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་དང་གང་འདོད་པའི་དྲི་བ་མཐའ་དག་གི་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་མངོན་ཤེས་ལྔ་དང་ཟག་ཟད་དང་དྲུག་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བཅུ་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་པ་བཞི་ནི། ལུས་དང་དམིགས་པ་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དག་པ་སྟེ། ལུས་གང་འདོད་དུ་བསྒྱུར་བ་ 22-1-102b ལ་མངའ་དབང་བརྙེས་པ་དང་པ

【現代漢語翻譯】解脫、滅盡和勝伏，這些是爲了修習三摩地（梵文：Samādhi，心定）的功力而禪修的，這些都是依靠禪定而產生的，是三摩地和智慧的本體，以及與它們相應的法。其他的也應如此理解。這些被稱為幻化成就之道。以這些為例，在佛的境界中，世間、聲聞（梵文：Śrāvakayāna，聞法而悟道者）有學與無學、以及菩薩（梵文：Bodhisattva，覺有情）們共同擁有的法，雖然以相似的方式安立，但在佛的境界中，它們已轉變為不共的自性。第七，無煩惱：此處指的是，通過觀察他人的心相續，從而保護自己不生起煩惱。例如，聲聞阿羅漢（梵文：Arhat，斷盡煩惱者）們前往村莊等地時，首先會觀察，如果去那裡，是否會因自己而使他人生起煩惱。如果觀察到會生起煩惱，他們就不會前往。這僅僅是保護他人不生煩惱。而且，有時未經觀察就進入，也會發生無法保護他人煩惱的情況。而佛陀則會前往那些會生起煩惱的眾生面前，以善巧方便斷除他們的煩惱，因此，無煩惱是極為殊勝的。第八，隨愿而知：聲聞們對於可測量的隱蔽事物，以及他人提出的問題，會這樣祈願：『愿我能知曉這些！』然後進入禪定，從而知曉那些事物。例如，目犍連（梵文：Maudgalyāyana，佛陀十大弟子之一，以神通著稱）講述釋迦（梵文：Śākya，釋迦族）的王族歷史等等。雖然聲聞們能知曉各種事物，但對於極其久遠時期的事物卻無法知曉。而佛陀的隨愿而知，是不費力氣自然成就的，對一切所知無礙照見，不會像入定才能知曉，不入定就無法知曉那樣，而是恒常安住于等持之中。因此，對於眾生所希望的任何問題，佛陀都能解答，這比聲聞們殊勝得多。第九，六神通：即是前面所說的五神通和漏盡通。第十，四無礙解：之前已經講過。第十一，四種一切清凈：即是身清凈、所緣清凈、心清凈和智慧清凈。首先是，獲得能隨意轉變身體的自在。

【English Translation】 Liberation, cessation, and subjugation are meditated upon for the purpose of cultivating the power of Samadhi (concentration). These arise from contemplation and are the essence of Samadhi and wisdom, along with their associated factors. Other things should also be understood in the same way. These are called the path of transformation accomplishment. By these examples, in the realm of the Buddha, the dharmas that are shared in common with worldly beings, Shravakas (listeners), learners and non-learners, and Bodhisattvas (enlightenment beings), although established in a similar manner, in the realm of the Buddha, they have transformed into a unique nature. Seventh, absence of afflictions: This refers to protecting oneself from arising afflictions by observing the mindstreams of others. For example, when Shravaka Arhats (worthy ones) go to villages, they first observe whether going there will cause afflictions to arise in others because of them. If they see that afflictions will arise, they do not go there. This is merely protecting others from arising afflictions. Moreover, sometimes they enter without observing, and it happens that they cannot protect others' afflictions. However, the Buddha goes to the presence of those sentient beings who are about to generate afflictions and skillfully cuts off their stream of afflictions. Therefore, the absence of afflictions is particularly excellent. Eighth, knowing by aspiration: Shravakas, regarding measurable hidden things and questions asked by others, pray, 'May I know these!' Then they enter into contemplation and thereby know those things. For example, Maudgalyayana (one of the Buddha's ten great disciples, known for his supernatural powers) recounting the history of the Shakya (Shakya clan) dynasty, and so on. Although Shravakas know various things, they do not know things of extremely long past times. The Buddha's knowing by aspiration is effortlessly and spontaneously accomplished, seeing all knowable things without obstruction, not like knowing only when in Samadhi and not knowing when not in Samadhi, but constantly abiding in equanimity. Therefore, the Buddha answers all the questions that sentient beings desire, which is far superior to the ways of the Shravakas. Ninth, the six superknowledges: These are the five superknowledges and the exhaustion of defilements, as explained above. Tenth, the fourfold perfect knowledge: This has already been explained. Eleventh, the fourfold complete purity: These are purity of body, purity of object, purity of mind, and purity of wisdom. The first is having mastery over transforming the body as desired.

ོ། ཡུལ་གང་འདོད་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་མངའ་དབང་བརྙེས་པ་གཉིས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་དག་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་གསུམ་པ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཆགས་ཐོགས་མི་མངའ་བ་བཞི་པའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་དབང་བཅུ་ནི། ཚེ༷་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་སྐུ་ཚེ་གཏོང་བའམ། བཞུགས་པར་འདོད་ན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པའི་མཐར་ཡང་བཞུགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་ལ་དབང་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུའོ། །སེམ༷ས་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དབང་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ། ཡོ༷་བྱད༷་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་འབྱུང་བ་སྦྱིན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ལ༷ས་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་གང་དང་ཅི་བཞེད་པ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ༷་བ༷་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་ནི་གནས་གང་དང་གང་དུ་ཅི་དང་ཇི་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཅི་བཞེད་པ་བཞིན་སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་གཙོ་བོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །མོ༷ས་པ༷་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་ནི་གདུལ་བྱའི་གང་མོས་པ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་ལམ་དུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པའི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུའོ། །སྨོན༷་ལ༷མ་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་ནི་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་བརྩོན་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྫུ༷་འཕྲུ༷ལ་ལ༷་དབ༷ང་བ༷་རྫུ་འཕྲུལ་གང་དང་ཇི་བཞེད་པ་བཞིན་སྟོན་པ་ 22-1-103a ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དབང་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡེ༷་ཤེས༷་ལ༷་དབ༷ང་བ༷། དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་མངའ་དབང་བརྙེས་པ་དང་། ཆོ༷ས་ལ༷་དབ༷ང་བ༷། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱའི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འཆད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དབང་ཐོབ་པ་སྟེ་འདི་གཉིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །སྡེ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ་སྟོབས་བཅུ་ནི། དགེ་བ་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་གནས་ཡིན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་གནས་མིན་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཁོང་ན་གང་གནས་ཡིན་པ་དང་། མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་པ་ནི། གན༷ས་དང༷་གན༷ས་མ༷་ཡི༷ན་པ༷་མཁྱེན༷་པ༷འི་སྟོབ༷ས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་མི་དགེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ༷ས་ཀྱི༷་རྣམ༷་སྨིན༷་མཁྱེན༷་པའི༷་སྟོབ༷ས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་རིགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཁམ༷ས་ཇི་སྙེད་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་མཁྱེ༷ན་པ༷་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོ༷ས་པ༷་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་མཁྱེ༷ན་པ༷་དང་།

【現代漢語翻譯】第二，于所欲境自在轉變；第三，於一切三摩地得自在；第四，於一切所知無有滯礙。第十二，十自在：于壽命自在，若欲舍壽，或欲久住，乃至無量劫亦能安住，隨其所愿，于壽命得自在。此乃佈施為主之果報。於心自在，于等持等隨所欲樂而得自在，乃禪定之果報。于資具自在，如天、人及菩薩之殊勝財富，隨其所愿而生，乃圓滿佈施之果報。于業自在，于所應作之事，隨其所愿皆能成辦而得自在。于生自在，于任何處所，隨其所愿示現種種生類，得自在。此二者主要為持戒之果報。于欲樂自在，隨所化機之慾樂而作饒益，于道位中，能隨順所化機之意樂，乃安忍之果報。于愿自在，如其所發之愿，皆能如實成就，乃精進之果報。于神變自在，隨其所欲示現種種神變，無有障礙而得自在，乃禪定之果報。于智慧自在，於三世所攝之一切所知，無有滯礙，獲得大智慧之自在。於法自在，於十二部經所攝之一切聖教，能隨所化機之意樂而宣說，無有障礙而得自在，此二者乃智慧之果報。第十三，十力：以善生樂，非苦生等為例，對於十方三世所攝之一切所知，何者為處，何者非處，所有一切，皆能於一剎那間無礙了知，是為處非處智力。如是，對於善、不善、有漏、無漏所攝之一切業，及其異熟果報為何，皆能了知，是為業異熟智力。如是，對於所化機之種種根性，以及十八界等種種界，皆能了知。對於一切有情之種種意樂，皆能了知。

【English Translation】 Second, the mastery of transforming freely into any desired realm; third, the mastery of all samadhis; fourth, the absence of obstruction to all objects of knowledge. Twelfth, the ten powers: Mastery over life, if one wishes to relinquish life, or wishes to abide long, even for immeasurable kalpas, one can abide as one wishes, thus obtaining mastery over life. This is the result of generosity being the primary cause. Mastery over mind, obtaining mastery over samadhi and so forth as one desires, is the result of meditation. Mastery over resources, the special wealth of gods, humans, and Bodhisattvas arising as one wishes, is the result of perfect generosity. Mastery over actions, obtaining mastery over accomplishing whatever one wishes to do, and mastery over birth, being able to show various births in any place and in any form as one wishes; these two are primarily the result of moral discipline. Mastery over aspiration, obtaining mastery over benefiting beings according to their inclinations, and in the path of learning, acting in accordance with the thoughts of those to be trained, is the result of patience. Mastery over vows, the perfect accomplishment of vows as they were made, is the result of diligence. Mastery over miraculous powers, obtaining mastery over showing any miraculous power as one wishes, without obstruction, is the result of meditation. Mastery over wisdom, obtaining the mastery of great wisdom without obstruction to all objects of knowledge encompassed by the three times, and mastery over Dharma, obtaining the mastery of expounding all the teachings of the scriptures encompassed by the twelve branches as one wishes for those to be trained, without obstruction; these two are the result of wisdom. Thirteenth, the ten strengths: That happiness arises from virtue and suffering does not arise, for example, representing all that is knowable encompassed by the ten directions and three times, whatever is the case and whatever is not the case, all that exists is known in an instant without obstruction, this is the power of knowing what is and what is not. Likewise, knowing all actions encompassed by virtue, non-virtue, with outflows, and without outflows, and what their ripening is like, is the power of knowing the ripening of actions. Likewise, knowing the various faculties of those to be trained, and the various realms such as the eighteen realms, and knowing the various inclinations of all beings.

དབ༷ང་པོ༷་རྣོ་རྟུལ་རྣམ་པ་སྣ༷་ཚོག༷ས་མཁྱེན༷་པ༷་དང་། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་བསྡུས་པ་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ 22-1-103b ཅད་མཁྱེན་པར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་དང་། རང་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་གནས་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་དང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་མཁྱེན་པའོ། །སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་སོགས་དྲུག་གིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གོ་ཆ་ལྟ་བུ་འབིགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ་མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱིས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་རྩིག་པ་ལྟ་བུ་བཤིག་པ་དང་། ཟག་ཟད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤིང་ལྟ་བུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་གནས་གནས་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལ་རྨོངས་ནས་ཐབས་ལ་བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་། ལས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱབས་ལ་བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ལས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་སྐྱབས་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་བསམ་གཏན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟག་བཅས་ལ་དག་པར་ལྟ་ཞིང་བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་ཏེ། 22-1-104a བསམ་གཟུགས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མ་བདུན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་ཏེ། ཁམས་མཁྱེན་པས་རིགས། མོས་པས་དད་པ། དབང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ལས་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་ནས། སྔོན་གནས་འཆི་འཕོ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་རྟེན་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ཟག་ཟད་མཁྱེན་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱ་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡེ་ཚན་བཅུ་བཞི་པ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི། ར༷ང་དོ༷ན་རྟོག༷ས་པ༷་ཕུན༷་ཚོག༷ས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེ༷ས་པ༷་ལ༷་མི༷་འཇི༷གས་པ༷་ནི། བདག་གིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དང་། ར༷ང་དོན༷་སྤང༷་བ༷་ཕུན༷་ཚོག༷ས་ཞལ༷་གྱིས༷་བཞེས༷་པ༷་ལ༷་མི༷་འཇིག༷ས་པ༷་ནི། བདག་གིས་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྤང་བྱ་མ་ལུས་སྤངས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་གཉིས་ནི་རང་གི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་བདེན་པར་གསུངས་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་པ

【現代漢語翻譯】了知諸根利鈍種種差別，了知有漏無漏所攝之高下諸趣，了知通往解脫與一切的道路，了知有漏無漏所攝之禪定種種境界，了知自他種種宿住，以天眼了知眾生死歿及未來生，了知諸漏已盡之道與果。此十力如金剛般不可摧毀，以了知處非處等六者，如甲冑般穿透所知障；以禪定與宿住、死生智三者，如摧毀墻壁般破除等持之障；以了知漏盡力，如斬斷樹木般斷除習氣之障。又，以了知處非處力，知曉因與非因，使眾生不迷於善趣與惡趣之因，從而調伏于歧途上迷惑的魔；以了知業力，調伏于救護上迷惑的魔，使眾生知曉因業力而感受苦樂，知曉自在天等不能救護。以了知雜染與清凈之禪定力，調伏于將有漏視為清凈而迷惑的魔，使人知曉僅獲得禪定之色身不能從輪迴中解脫。其餘七力調伏于以大乘獲得決定生起上迷惑的魔，以了知界性，了知根性；以了知意樂，了知信心；以了知諸根，了知智慧之差別，從而了知法器的差別。以宿住死生智力，了知道的所依；以普行道力，了知道的體性；以了知漏盡力，了知決定生起之果，從而為所化眾生宣說。第十四組，四無畏：自義通達圓滿而立誓之無畏，即立誓『我已現量了知一切所知之相』；自義斷證圓滿而立誓之無畏，即立誓『我已斷除二障及其習氣，無餘盡斷』，此二者是如實宣說自身之利益；為他義而宣說決定生起之道路

【English Translation】 Knowing the various differences in the sharpness and dullness of faculties; knowing the higher and lower realms encompassed by contaminated and uncontaminated states; knowing the various paths that lead to liberation and all things; knowing the various arrangements of meditative states encompassed by contaminated and uncontaminated states; knowing the various past lives of oneself and others; with the divine eye, knowing the death and rebirth of beings and their future lives; knowing the path and fruit of the exhaustion of all defilements. These ten powers are as indestructible as a vajra. Knowing what is possible and impossible, etc., the six pierce through the obscuration of knowledge like armor; the three, knowing meditative absorption, past lives, and death and rebirth, destroy the obscuration of meditative absorption like a wall; the power of knowing the exhaustion of defilements cuts through the obscuration of habitual tendencies like a tree. Furthermore, by knowing what is possible and impossible, knowing causes and non-causes, one subdues the demon who deceives beings by confusing them about the causes of happiness and suffering, leading them astray. By knowing karma, one subdues the demon who deceives about refuge, making beings understand that they experience happiness and suffering due to the power of karma, and that lords such as Ishvara cannot provide refuge. By knowing the meditative states of affliction and purification, one subdues the demon who deceives by viewing contaminated states as pure, making one understand that merely attaining a meditative form does not liberate one from samsara. The remaining seven subdue the demon who deceives about the definite emergence through the Great Vehicle. By knowing the elements, one knows the lineages; by knowing inclinations, one knows faith; by knowing the faculties, one knows the differences in wisdom, thereby knowing the differences in vessels. By the power of knowing past lives and death and rebirth, one knows the basis of the path; by knowing the path that goes everywhere, one knows the nature of the path; by knowing the exhaustion of defilements, one knows the fruit of definite emergence, thereby teaching it to those who are to be tamed. The fourteenth group, the four fearlessnesses: The fearlessness of vowing having perfected the realization of one's own benefit, which is vowing, 'I have directly known all aspects of knowable things'; the fearlessness of vowing having perfected the abandonment of one's own benefit, which is vowing, 'I have abandoned all that is to be abandoned, including the two obscurations and their habitual tendencies, without remainder.' These two are truthfully speaking about one's own benefit. For the benefit of others, teaching the path of definite emergence

་ལ་མི་འཇིགས་པ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་པ་སོགས་ལམ་འདི་དག་གིས་ཐར་པའི་གནས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་ལམ་གྱི་གེགས་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ནི། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་ 22-1-104b གེགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་གཞན་དོན་དུ་བདེན་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་བ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ལྷའམ་བདུད་དང་ཚངས་པ་དང་བྲམ་ཟེ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེ་བ་སུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བ་མེད་པས་འཁོར་གྱི་ནང་ན་སེང་གེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་སེང་གེའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡེ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ། གསུང་ལ་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ། ཐུགས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཐུགས་མི་མངའ་བ། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བ། མ་བརྟག་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་གདུང་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་འདུན༷་པ༷་ཉམ༷ས་པ༷་མི༷་མང༷འ་བ༷། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དོན་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན༷་འགྲུ༷ས། ཆོས་ཀུན་ཇི་བཞིན་གཟིགས་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲ༷ན་པ༷། ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས༷་ར༷བ། སྒྲིབ་གཉིས་ལས་རྣམ༷་པ༷ར་གྲོལ༷་བ༷། ཆོས་ཀུན་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་མངའ་བ་ནི་རྣ༷མ་པ༷ར་གྲོལ༷་བ༷འི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་གཟིག༷ས་པ༷་སྟེ༷། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་སྦྱར་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་གོ། །སྐུའི༷་ལ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ཡེ༷་ཤེ༷ས་སྔོ༷ན་དུ༷་ 22-1-105a འགྲོ༷་ཞིང༷་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའམ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ལས་ལ་སྦྱར་ཏེ་དེ་གསུམ་ནི་མཛད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་ཡོད་པའོ། །འད༷ས་པ༷འི་དུས༷་ལ༷་མ་ཆག༷ས་མ༷་ཐོག༷ས་པ༷འི་ཡེ༷་ཤེ༷ས་ཀྱི༷་གཟིག༷ས་པ༷་འཇུག༷་པ༷། དེ་བཞིན་ད་ལྟ་དང་མ་འོང་པ་ལ་སྦྱར་བ་གསུམ་ནི་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པའི་ནམ་མཁའ་རང་གི་ཁམས་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས། སྐུ་ཚད་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པ། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མངོན་པ། རྩི་སྨན་ལྟར་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཞི་བར་བྱེད་པ། ན་བཟའ་སྐུ་ལ་སོར་གཅིག་གིས་མ་རེག་པ་སོགས་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་དོ། །ཤེར་ཕྱིན་རྒྱན་ན་མདོའི་གོ་རིམ

【現代漢語翻譯】于無畏處，即是宣說以證悟無我等道，必定能趨入解脫之境；于為利他而示現道之障礙處，即是宣說貪慾等煩惱乃是道之障礙。此二者乃為利他而真實宣說。如是宣說之四種無畏，無論天神、魔、梵天、婆羅門等世間尊崇者，皆無法駁斥其真實性，故於眷屬之中，如獅子般無所畏懼、毫無怯懦，發出如獅子吼之聲。第十五品，十八不共法：身無失誤，語無雜亂，意無失念，無不定心，無種種想，無不審思之舍，此六者為行持所攝。欲（梵文：chanda），為荷擔如來家業且利益有情之慾不退失。精進（梵文：vyāyāma），如是，于利他之事精進不懈。念（梵文：smṛti），如實照見諸法而不忘失。慧（梵文：prajñā），善能辨別諸法。解脫（梵文：vimokṣa），從二障中完全解脫。智（梵文：jñāna），于諸法自在，從一切障中解脫，各別自證之解脫智見。于彼一切之末尾，皆應加上『不退失』而知之。此六者為證悟所攝。身之業一切皆以智慧為先導，且隨逐智慧而行，如是，語和意之業亦應如是配合。此三者為事業所攝。身語意之事業，於一切時處皆具意義。過去時無滯礙之智慧觀照，如是，現在和未來亦應配合。此三者為時間所攝，即於一切時處皆能知曉。此十八法，唯有佛陀具有，縱使十地菩薩亦不具備，故稱為唯佛不共之法，猶如四大種與不共之虛空自性一般。此外，唯有佛陀方具之殊勝功德，如身量無邊且超勝一切，頂髻不可見，如藥草般見之即能平息有情之過患，袈裟不觸身一指之寬等，尚有諸多不共之功德。《現觀莊嚴論》中，經之次第

【English Translation】 In the fearlessness, it is taught that by realizing selflessness and other paths, one will definitely attain liberation; in showing the obstacles to the path for the benefit of others, it is taught that afflictions such as attachment are obstacles to the path. These two are truthfully spoken for the benefit of others. Regarding these four fearlessnesses, no one in the world, whether gods, demons, Brahma, or Brahmins, can argue against their truth, so in the assembly, like a lion, without fear or hesitation, he utters such a lion's roar. The fifteenth category, the eighteen unshared qualities: the body has no mistakes, the speech has no babbling, the mind has no loss of mindfulness, there is no unfixed mind, there are no diverse thoughts, there is no unexamined equanimity, these six are included in conduct. The desire (chanda, 梵文天城體：छन्द, IAST: chanda, meaning 'desire'), the aspiration to uphold the lineage of the Buddhas and benefit sentient beings, does not diminish. The effort (vyāyāma, 梵文天城體：व्यायाम, IAST: vyāyāma, meaning 'effort'), likewise, is diligent in benefiting others. The mindfulness (smṛti, 梵文天城體：स्मृति, IAST: smṛti, meaning 'mindfulness'), does not forget seeing all dharmas as they are. The wisdom (prajñā, 梵文天城體：प्रज्ञा, IAST: prajñā, meaning 'wisdom'), skillfully distinguishes all dharmas. The liberation (vimokṣa, 梵文天城體：विमोक्ष, IAST: vimokṣa, meaning 'liberation'), is completely liberated from the two obscurations. The knowledge (jñāna, 梵文天城體：ज्ञान, IAST: jñāna, meaning 'knowledge'), has mastery over all dharmas, is liberated from all obscurations, and has the wisdom of individual self-awareness of liberation. At the end of all of these, it should be added 'does not diminish' and understood. These six are included in realization. All actions of the body are preceded by wisdom and follow wisdom, likewise, the actions of speech and mind should be coordinated. These three are included in activity. The activities of body, speech, and mind are meaningful in all ways. The unobstructed wisdom vision of the past time, likewise, the present and future should be coordinated. These three are included in time, that is, knowing everything at all times. These eighteen are unique to the Buddha, and even the bodhisattvas of the ten bhumis do not possess them, so they are called the unshared qualities of the Buddha alone, like the four elements and the unshared space of its own nature. Furthermore, the special qualities unique to the Buddha, such as the immeasurable body that surpasses all, the invisible crown of the head, like medicine that immediately pacifies the faults of sentient beings upon seeing it, the robe not touching the body by even a finger's width, and so on, there are many other unshared qualities. In the Ornament of Clear Realization, the order of the sutras

་གྱི་དབང་གིས་མ་འདྲེས་པ་འདི་སྡེ་ཚན་ཉི་ཤུ་པར་བཞག་པར་མཛད་དོ། །སྡེ་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ་བསྲུང་བ་མེད་པ་ཞེས། སྐུ་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་སོགས་གསུམ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བཅབ་པར་བྱ་རྒྱུའི་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མངའ་བས་གཞན་ལ་འཛེམ་པའམ་བསྲུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། ། 22-1-105b སྡེ་ཚན་བཅུ་བདུན་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་གསུམ་ནི། གུས་པས་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། དེ་བཞིན་དུ་མ་གུས་ཤིང་མི་ཉན་པ་ལ་སྡང་བ་མེད་པར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། ཉན་མི་ཉན་གཉིས་ཀ་ལ་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀ་མེད་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའོ། །བཅོ་བརྒྱད་པ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ནི། གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་པ་ལ་དུས་ལས་འདའ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུ་སྟེ་མདོར་ན་དུས་སུ་འགྱང་ནས་ཕྱི་བསྙིལ་མི་མངའ་བའོ། །བཅུ་དགུ་པ་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ནི། སྒོ་གསུམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་ཕྲ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་པ་ཙམ་ཡང་གཏན་ནས་མི་མངའ་བའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་གད་མོ་རྟ་གད་དུ་རྒོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དོ། །ཉི་ཤུ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་གིས་མཚོན་ནས་རྟག་ཏུ་གཟིགས་ཤིང་སྐྱོབ་པར་མཛད་པའོ། །སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁོ་ནའི་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཅིག་ཆར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ལྡོག་ཆ་ 22-1-106a ནས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །སྡེ་མཚན་ཉེར་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། སྔོན་དང་ད་ལྟ་ཕྱི་མའི་མཐའ་མཁྱེན་པའི་རིག་པ་གསུམ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུམ་དང་། སྐུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ། གསུང་ཀུན་བརྗོད་པ། ཐུགས་རྗེས་བསྟན་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། གནས་ངེས་པ་འོག་མིན་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་བཞུགས་པ། སྐུ་ངེས་པ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཆོས་ངེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འ

【現代漢語翻譯】由於業力所致的混雜不屬於此列，故將其置於第二十類中。第十六類『無守護』是指，佛陀的身、語、意沒有絲毫需要遮掩的過失，因此無需對他人有所顧忌或防備。第十七類『三念住』是指：以恭敬心聽聞佛法時，心中沒有貪戀，安住于正念；同樣，對於不恭敬且不聽聞佛法者，心中沒有嗔恨，安住于正念；對於聽聞與不聽聞二者，心中既無貪戀也無嗔恨，安住于正念。第十八類『無忘失』是指：在利益所化眾生時，沒有絲毫延誤，如同海浪一般連綿不斷，總之，不會拖延時間而有所遺忘。第十九類『已斷習氣』是指：不僅沒有身、語、意三門的惡習以及煩惱障和所知障的細微種子，甚至連這些習氣的殘留也不存在。聲聞乘行者雖然沒有煩惱的種子，但卻有習氣，例如像駿馬般嘶鳴等。第二十類『大悲』是指：以利益無量眾生的大悲心，日夜六時不斷地觀照並救護他們。第二十一類『一切種智』是指：唯有佛陀才具有的智慧，能同時現量了知一切所知，並且與真如無二無別，是自生智慧的本性。從另一方面來說，也稱為佛陀的體性、真如的體性、自生的體性。這二十一類功德涵蓋了佛陀的一切智慧功德。此外，還有其他分類，如：知曉過去、現在、未來三世的三明，身、語、意不可思議的三密，以及身之神變、語之善說、意之悲憫的三種教化神變等，這些都應從其他經典中瞭解。報身（Sambhogakāya，梵文： साम्भोगिककाय，sāṁbhogikakāya，享受身）是佛陀最究竟的色身，顯現給從初地到十地的清凈菩薩，是能夠圓滿享受大乘佛法的身。

【English Translation】 The non-mixture due to karma is not included here, so it is placed in the twentieth category. The sixteenth category, 'no guarding,' means that the Buddha's body, speech, and mind have no faults that need to be concealed, so there is no need to be wary or defensive of others. The seventeenth category, 'three close mindfulnesses,' refers to: when listening to the Dharma with reverence, there is no attachment in the mind, and one abides in mindfulness; similarly, for those who are disrespectful and do not listen to the Dharma, there is no hatred in the mind, and one abides in mindfulness; for both listening and not listening, there is neither attachment nor hatred in the mind, and one abides in mindfulness. The eighteenth category, 'no forgetfulness,' means that in benefiting sentient beings, there is no delay, like continuous ocean waves, in short, there is no procrastination or forgetfulness. The nineteenth category, 'completely destroyed habitual tendencies,' means that not only are there no subtle seeds of negative habits of body, speech, and mind, as well as afflictive and cognitive obscurations, but even the residual traces of these habits do not exist. Although the Hearers (Śrāvakas) do not have the seeds of afflictions, they do have habitual tendencies, such as neighing like a horse. The twentieth category, 'great compassion,' refers to: with great compassion to benefit limitless sentient beings, constantly watching over and protecting them six times day and night. The twenty-first category, 'omniscience,' refers to: the wisdom that only the Buddha possesses, which can simultaneously and directly know all knowable things, and is non-dual with Suchness (Tathatā), being the nature of self-born wisdom. From another perspective, it is also called the nature of the Buddha, the nature of Suchness, and the nature of self-born. These twenty-one categories encompass all the wisdom qualities of the Buddha. In addition, there are other classifications, such as: the three knowledges that know the past, present, and future, the three secrets of body, speech, and mind that are inconceivable, and the three kinds of teaching miracles of body's magical display, speech's skillful expression, and mind's compassionate guidance. These should be understood from other scriptures. The Enjoyment Body (Sambhogakāya) is the ultimate form body of the Buddha, appearing to pure Bodhisattvas from the first to the tenth Bhumis, and is the body that can fully enjoy the Great Vehicle Dharma.

བའ་ཞིག་སྟོན་པ། འཁོར་ངེས་པ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཤ་སྟག་པ། དུས་ངེས་པ་འཁོར་བའི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་བཟང་སོ་གཉིས་ནི། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་གི་རྣམ་པ་རྒྱ་ 22-1-106b ལས་རྒྱ་ཡི་འབུར་དོད་པ་ལྟ་བུས་མཚན་པ་དང་། ༡ ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་རུས་སྦལ་གྱི་ལྟོ་བ་ལྟར་མཉམ་ཞིང་ལེགས་པར་གནས་པ་དང་། ༢ ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པ་ལྟར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། ༣ ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། ༤ སྐུ་ཡི་གནས་བདུན་མཐོ་བ་སྟེ། ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་རྒྱབ་བཞི་ཕྲག་པ་གཉིས་ལྟག་པ་དང་བདུན་པོ་ཤོང་བུ་མེད་པར་རྒྱས་ཤིང་གང་སྟེ་མཐོ་བ་དང་། ༥ ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། ༦ ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་བཞི་ཆ་ཕྱིར་འཕགས་ཤིང་ཡངས་པ་དང་། ༧ ཕལ་པ་ལས་ཁྲུ་བདུན་ཙམ་དུ་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མཁྲེགས་ལ་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་མངའ་བ་དང་། ༨ ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་ལྷ་ང་བཅས་པའི་འབུར་མི་མངོན་པ་དང་། ༩ སྐུའི་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྐྱེས་པ་དང་། ༡༠ བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ན་ཡ་དང་འདྲ་བར་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་ཤིང་མཛེས་པ་དང་། ༡༡ སྐུ་མ་བཏུད་ཀྱང་ཕྱག་བརྐྱང་པ་པུས་མོའི་ལྷ་ངར་སླེབ་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་དང་། ༡༢ གླང་པོ་ཆེའམ་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟར་འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྟེ་གསང་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང་། ༡༣ པགས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུར་དྭངས་གསལ་སྣུམ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ༡༤ པགས་པ་སྲབ་ཅིང་འཇམ་པ་དང་། ༡༥སྐུའི་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་ཕྲ་ཞིང་འཇམ་ལ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེས་ཏེ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་དང་། ༡༦ ཞལ་གྱི་སྨིན་མཚམས་ན་མཉེན་འཇམ་དཀར་བའི་མཛོད་སྤུ་རང་བཞིན་དུ་ཁྲུ་གང་ངམ་གསུམ་ཙམ་པ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་ 22-1-107a ཞིང་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ཚད་ཙམ་དངུལ་གྱི་འབུར་ལྟ་བུས་བརྒྱན་པ་དང་། ༡༧ རོ་སྟོད་སེང་གེ་ལྟར་འཕེལ་ཀ་ཆེ་བ་དང་། ༡༨ དཔུང་པ་གཉིས་ཀྱི་མགོ་གསེར་གྱི་བུམ་པ་ལྟར་ཟླུམ་པ་དང་། ༡༩ཐལ་གོང་གཉིས་གཤོང་བུ་མེད་པར་རྒྱས་ཤིང་གང་བ་དང་། ༢༠ ལྗགས་ལ་རོ་གང་བླང་བ་རོ་ཞིམ་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང་། ༢༡ སྐུ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞིང་གབ་པ་སྟེ་གྱེན་འཕྲེད་ཆ་སྙོམས་པར་མཛེས་པ་དང་། ༢༢ ཟླུམ་ཞིང་གནག་ལ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའི་གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མངོན་པ་དང་། ༢༣ རང་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁེབས་པ་ཙམ་གྱི་ལྗགས་རིང་ལ་མཛེས་པ་དང་། ༢༤ གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི། ༢༥ ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ། མཉན་པར་འོས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ། ཟབ་ཅིང་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པ། བཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣ་བར་སྙན་པ། མ་འཁ

【現代漢語翻譯】一位導師出現，所有隨從都是證悟十地（Bhumi，佛教修行階位）的菩薩，時間持續到輪迴結束。色身（Rūpakāya，佛的化身）的功德是三十二相和八十隨形好。三十二相是：雙足底有千輻輪相，猶如印度墨般凸起。1. 雙足底平整，如龜腹般。2. 手指和腳趾間有蹼相連，如鵝王。3. 手足柔軟，呈現年輕的膚色。4. 身上的七處隆起：雙手背、雙腳背、雙肩和後頸都豐滿隆起。5. 手指和腳趾修長。6. 腳後跟寬大。7. 身軀高大挺拔，超過常人七肘，如金剛般堅硬，擁有那羅延天（Nārāyaṇa，印度教保護神）的力量。8. 腳踝不顯，如海螺般。9. 全身毛髮向上生長。10. 小腿如羚羊般圓潤豐滿美麗。11. 不彎腰也能伸手觸及膝蓋，手臂修長美麗。12. 陰藏隱沒，如象王或馬王。13. 面板如黃金般清澈光亮，令人愉悅。14. 面板細膩柔滑。15. 全身毛髮纖細柔順，每根獨立生長，向右旋。16. 雙眉之間有柔軟潔白的白毫，自然生長約一肘或三指長，向右旋，如銀色凸起，大小如訶梨勒果。17. 上身如獅子般雄偉。18. 雙臂圓潤如金瓶。19. 雙肩豐滿隆起。20. 舌頭能嚐遍所有味道，且味道都變得無比美味。21. 身軀如尼拘律樹般勻稱美麗。22. 頭頂有肉髻，圓潤黝黑，向右旋，難以看見。23. 舌頭修長美麗，自然能覆蓋整個面部。24. 聲音如梵天之音。25. 能夠理解和分辨，值得傾聽，和諧悅耳，深刻動聽，清晰明瞭，令人愉悅。

【English Translation】 A teacher appears, with all attendants being Bodhisattvas who have attained the ten Bhumis (stages of enlightenment), and the duration lasts until the end of Samsara (cyclic existence). The qualities of the Rūpakāya (form body of a Buddha) are the thirty-two major marks and eighty minor marks. The thirty-two major marks are: the soles of the feet have wheels with a thousand spokes, raised like Indian ink. 1. The soles of the feet are flat, like the belly of a tortoise. 2. The fingers and toes are connected by webs, like a swan king. 3. The hands and feet are soft, with a youthful complexion. 4. The seven places on the body are elevated: the backs of the hands, the backs of the feet, the two shoulders, and the back of the neck are full and raised without depressions. 5. The fingers and toes are long. 6. The heels are wide. 7. The body is tall and upright, seven cubits taller than ordinary people, as hard as a vajra (diamond), and possesses the strength of Narayana (a Hindu deity). 8. The ankles are not visible, like a conch shell. 9. All the hairs on the body grow upwards. 10. The calves are round, full, and beautiful, like those of a deer. 11. Without bending over, one can reach the knees with outstretched arms, the arms are long and beautiful. 12. The genitals are hidden, like those of an elephant king or a horse king. 13. The skin is clear, bright, and pleasing, like the color of gold. 14. The skin is thin and smooth. 15. All the hairs on the body are fine and soft, each growing individually and curling to the right. 16. Between the eyebrows is a soft, white hair (urna), naturally growing about one cubit or three fingers long, curling to the right, adorned with a silver bump the size of a myrobalan fruit. 17. The upper body is large, like a lion. 18. The heads of the two arms are round, like golden vases. 19. The two collarbones are full and without depressions. 20. The tongue has the quality of transforming any taste into the most delicious. 21. The body is well-proportioned and beautiful, like a nyagrodha tree (banyan tree). 22. The crown of the head is round, dark, and curls to the right, making it difficult to see. 23. The tongue is long and beautiful, naturally covering the entire face. 24. The voice is like the sound of Brahma. 25. Able to understand and discern, worthy of listening to, harmonious and pleasant, profound and moving, clear and delightful.

ྲུགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའམ། དེ་ལས་ཕྱེས་ཏེ་དྲུག་ཅུར་བགྲང་བའམ། ཡང་ན་གསུང་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་འོག་ནས་འཆད་འགྱུར་ལྟར་རོ། །འགྲམ་པ་གཉིས་སྡུག་ཅིང་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་སམ་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་འདྲ་པ་དང་། ༢༦ མཆེ་བ་བཞི་སོགས་ཚེམས་ཐམས་ཅད་མདོག་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་། ༢༧ ཚེམས་ཐམས་ཅད་མཐོ་དམན་རིང་ཐུང་གི་ཚད་མཉམ་པ་དང་། ༢༨ ཚེམས་ལ་བར་མཚམས་མ་བྱེ་བས་ཐགས་བཟང་བ་དང་། ༢༩ 22-1-107b ཡས་དང་མན་ན་ཉི་ཤུ་རེ་སྟེ་ཚེམས་ཀྱི་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། ༣༠ སྤྱན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མཐོན་མཐིང་དང་འདྲ་བར་མཛེས་པ་༣༡ ཞེས་གཙོ་བོར་སྨྲོས་པ་སྟེ། ནང་གསེས་སུ་དབུས་ཀྱི་སྤྱན་འབྲས་ཟླུམ་པོ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པའི་དབུས་ན་རྣོ་མིག་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་དང་བཅས་པ། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་གཡས་གཡོན་གྱི་སྤྱན་ཚིལ་དཀར་བ། དེའི་གྲྭ་ཟུར་གཉིས་དམར་བའི་བག་དང་ལྡན་པ། སྤྱན་དབུས་ཀྱི་ཁ་སོ་སྔོ་བ། གཏིང་དུ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟར་སེར་བ་ལྔ་ཡོད་དོ། །སྤྱན་གྱི་རྫི༷་མ༷་༼འཇིག་རྟེན་པས་སྨིན་མ་ལ་རྫི་མ་ཟེར་ཡང་འདིར་དེ་མིན་ནོ། །མཆན།༽ བ་མཆོག་སྟེ་བ་ཡི་ཁྱུ༷་མཆོག༷་དང༷་འདྲ༷་བ༷་ནི། སྤྱན་གྱི་ཡ་ལྕིབས་མ་ལྕིབས་ཀྱི་སྤུ་རྣམས་ལེགས་པར་གཞོལ་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་ཁྱུ་མཆོག་དང་བེའུའི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཚན་སོ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་། དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འདི་དག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་བླ་མར་བ་སྤུའི་གཉིས་དང་། པགས་པའི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྩིས། རྟིང་པ་ཡངས་པ་དང་། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཁོངས་གཅིག་ཏུ་བྱས། དེའི་ཚབ་ཏུ་མགྲིན་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དུང་དང་འདྲ་བ་རི་མོ་གསུམ་པ་དང་། སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པ་དང་། དབུ་སྐྲ་རིན་པོ་ཆེ་མཐོན་མཐིང་དང་འདྲ་བ་གསུམ་གསུངས། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བའི་དོད་དུ་སྲེད་མེད་བུ་ཡི་སྟོབས་མངའ་བ་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་མདོ་སོ་སོའི་དགོངས་ 22-1-108a པར་མངོན། མགྲིན་པ་དྲི་མེད་དུང་ལྟ་བུ་ནི་གསུང་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་འབྱུང་བའི་གནས་ཆོས་ཀྱི་དུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་མཚན་བཟང་གི་སྐབས་སུ་བགྲངས་ལ་ཚངས་དབྱངས་ཉིད་བགྲངས་པ་མང་ངོ་། །དཔེ་བྱད་ནི་མཚན་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་ཆ་ཤས་ཟེའུ་འབྲུ་ཡིན་པ་ལྟར་མཚན་གྱི་མེ་ཏོག་ལ་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུས་མཛེས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་བཅུ་ནི། སེ༷ན་མོ༷་ཟངས༷་ཀྱི༷་མདོག༷་ལྟར༷་དམ༷ར་བ༷། སེ༷ན་མོ༷འི་མདོ༷ག་སྣུམ༷་པ༷། གཤོང་བུ་དང་ལེབ་མོ་མིན་པར་དབུས༷་མཐོ༷་བ༷་གསུམ་དང་། སོ༷ར་མོ༷་རྣམ༷ས་ཟླུམ༷་པ༷། རྒྱས༷་པ༷། བྱིན༷་གྱིས༷་

【現代漢語翻譯】或者具備光潤、明晰的五種特徵，或者將這些特徵細分為六十種，又或者如後文將要闡述的那樣，具備六十種語調的特徵。雙頰豐滿圓潤，如同鏡面或獅子的面頰。26. 四顆犬齒等所有牙齒都非常潔白。27. 所有牙齒的高度、長度都相等。28. 牙齒之間沒有縫隙，排列緊密。29. 上下各有二十顆牙齒，總共四十顆牙齒完整無缺。30. 眼睛像青金石一樣美麗。31. 以上是主要描述。細分來說，中央的眼珠圓潤，像黑色的蜜蜂一樣，中央有非常黑亮的瞳孔。其後是左右兩側白色的眼白。眼角的兩個角落略帶紅色。眼珠中央的表面呈藍色，深處則像黃金一樣呈黃色，共有五種顏色。睫毛（世俗之人稱眉毛為睫毛，但此處並非指眉毛。——譯者注）如同牛王一般，指的是上下眼瞼的睫毛排列整齊，不雜亂，如同牛王和小牛的睫毛一樣。僅僅看到這三十二種相好，就能知道這是大丈夫，並能生起歡喜心，因此這些相好是大丈夫的象徵，所以稱為『相』。《寶性論》中，將兩根毛髮和兩層面板合併爲一，將寬大的腳跟和不顯眼的腳踝合併爲一。作為替代，增加了頸部如無瑕之海螺般，有三道紋路，全身清凈，具有光環，以及頭髮如青金石般的三種特徵。爲了體現身軀高大挺拔，提到了具有無貪子之力量等特徵，這些都符合各經的意旨。頸部如無瑕之海螺，是產生清凈梵音之處，被稱為『法螺』。在描述相好時，通常會提到這一點，而梵音本身也被多次提及。小相是圓滿諸相的組成部分，如同花朵的組成部分是花蕊一樣，用小相的花蕊來莊嚴諸相之花。八十種隨形好是：指甲如紅銅般紅潤，指甲的顏色光澤油亮，既不凹陷也不扁平，而是中央隆起，手指圓潤、豐滿、佈滿。

【English Translation】 Or possessing the five characteristics of being lustrous and clear, or dividing these characteristics into sixty, or as will be explained later, possessing the sixty characteristics of vocal tone. The cheeks are full and round, like a mirror surface or a lion's cheek. 26. The four canine teeth and all the teeth are extremely white. 27. All the teeth are of equal height and length. 28. The teeth are tightly arranged without gaps. 29. There are twenty teeth on the top and twenty on the bottom, totaling forty complete teeth. 30. The eyes are as beautiful as lapis lazuli. 31. The above is the main description. In detail, the central eyeball is round, like a black bee, with a very black and bright pupil in the center. Behind it are the white sclera on the left and right sides. The two corners of the eyes are slightly reddish. The surface of the central eyeball is blue, and the depths are yellow like gold, with five colors in total. The eyelashes (worldly people call eyebrows eyelashes, but this does not refer to eyebrows here. - Translator's note) are like the king of cows, referring to the eyelashes of the upper and lower eyelids being neatly arranged and not mixed, like the eyelashes of the king of cows and calves. Just seeing these thirty-two major marks, one can know that this is a great person and generate joy. Therefore, these marks are symbols of a great person, so they are called 'marks'. In the Ratnagotravibhāga, two hairs and two layers of skin are combined into one, and the wide heel and inconspicuous ankle are combined into one. As a substitute, the neck is added, like a flawless conch, with three lines, the whole body is pure, with an aura, and the three characteristics of hair like lapis lazuli. In order to reflect the tall and upright body, the power of having a son without craving is mentioned, which is in accordance with the intentions of each sutra. The neck is like a flawless conch, the place where pure Brahma sound arises, called the 'Dharma conch'. This is usually mentioned when describing the major marks, and the Brahma sound itself is mentioned many times. The minor marks are the components that complete the major marks, just as the components of a flower are the stamens, using the stamens of the minor marks to adorn the flowers of the major marks. The eighty minor marks are: the nails are red like red copper, the color of the nails is glossy and oily, neither concave nor flat, but raised in the center, the fingers are round, full, and covered.

ཕྲ༷་བ༷་གསུམ༷་དང་། རྩ༷་མི༷་མངོ༷ན་པ༷། རྩ༷་མདུ༷ད་མེ༷ད་པ༷་གཉིས་དང་། ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ༷་མི༷་མངོ༷ན་པ༷། ཞབས་རིང་ཐུང་མེད་པར་མཉམ་པ། གོམ་པ་ཆེ་ཆུང་སྙོམས་པར་འདོར་བ་གསུམ་དང་། མི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སེང༷་གེ༷འི་སྟབ༷ས་སུ༷་གཤེག༷ས་པ༷་དང་། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གླང༷་ཆེ༷ན་གྱི༷་སྟབ༷ས་སུ༷་གཤེག༷ས་པ་དང་། མཁའ་ལ་བྱ་ང༷ང་པ༷འི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་དང་། གང་འདོད་པའི་གནས་སུ་འཁོར་གྱི་སྣ་དྲང་བ་ཁྱུ༷་མཆོ༷ག་གི༷་སྟབ༷ས་སུ༷་གཤེ༷གས་པ༷་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཡ༷ས་ཕྱོག༷ས་སུ༷་གཤེ༷གས་པ༷་དང་། མཛེ༷ས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷་དང་། མ་ཡོ་བར་དྲ༷ང་པོར༷་གཤེ༷གས་པ༷་སྟེ་གཤེགས་སྟངས་བདུན་དང་། དབུ་ 22-1-108b གདུགས་ལྟར་ཟླུམ་ལ་རྒྱས་པ། སྐྲ་མཚམས་ལེགས་པར་འབྱེས་པ། དཔྲལ་བ་རྒྱས་ཤིང་དབྱེས་ཆེ་བ་གསུམ་དང་། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ། ཡིད་དུ་སྡུག་པ། འཇམ་པ། མ་འཛིང་བ་སྟེ་མ་འཕྱིང་བ། མི་གཤོར་བ་མི་རྩུབ་པ། དྲི་ཞིམ་པ་དྲུག་དང་། སྤྱན༷་ཨུ༷ཏྤ༷ལ་གྱི༷་འདབ་མ་འདྲ༷་བ་ནི་དཀྱུས་རིང་ཞིང་ཡངས་པ། དཀར་ན༷ག་འབྱེ༷ས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བ་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ། སྤྱན་ལ་རི་མོ་ར་རི་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པས་སྤྱན༷་གཉི༷ས་དག༷་པ༷། སྤྱན་གྱི་ཡུལ་གཟིགས་པ་ལ་རབ་རིབ་སོགས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ༷་པར༷་དག༷་པ༷། སྤྱན་གྱི་རྫི༷་མ༷་ཡིད་དུ་འོང་བས་སྡུག༷་པ༷་སྟེ་སྤྱན་གྱི་ལྔའོ། །སྤྱན་གྱི་སྟེང་གི་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ། སྤུ་འཇམ་པ། མདོག་སྣུམ་པ། སྤུ་རིང་ཐུང་མཉམ་པ་བཞི་དང་། སྙན༷་གཉིས་རི༷ང་ཐུང༷་ཆེ་ཆུང་སོགས་མཉམ༷་པ༷། སྙན་གྱི་དབང་པོ་ཉམ༷ས་པ༷་རྣམ་པར་སྤང༷་བ༷་གཉིས་དང་། ཤངས་གཟེངས་མཐོ་བ་དང་། སྣབས་སོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་དང་། ཞ༷ལ་ཧ༷་ཅ༷ང་མི༷་རི༷ང་བར༷་ཆེ་ཆུང་འཚམས་པ་དང་། མཆུ༷་ཤིང་ཐོག་བི༷མ་པ༷་ལྟར༷་དམར་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་དང་བ་གཉིས་དང་། ལྗགས་པདྨ་ལྟར་མཉེན་པ། སྲབ་པ། དམར་བ་གསུམ་དང་། མཆེ་བ་བཞི་ཟླུམ་པ། རྩེ་རྣོ་བ། མདོག་དཀར་བ། རིང་ཐུང་མཉམ་པ། བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ལྔ་དང་། 22-1-109a གསུ༷ང་འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་བརྗི༷ད་ཆེ༷་བ༷། གསུང་ལ་རད་རོད་ཀྱི་འཛེར་བག་མེད་པས་མཉན༷་ཞིང༷་འཇ༷མ་པ༷་གཉིས་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ། ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་གཉིས་དང་། ཕྱག༷་གི༷་རི༷་མོ༷་རྣམས་གསལ་ཞིང་མདང༷ས་ཡོད་པ། གཏིང་ཟབ་པར་དོད་པ་མ་ཆད་པར་རིང་དུ་དོད་པ་གསུམ་དང་། སྐུ༷་མཉེན་ཞིང་འགྱིང་ལེགས་པས་འཁྲིལ༷་བག༷་ཆག༷ས་པ༷། རིང་ཐུང་སྦོམ་ཕྲ་སོགས་མ་འཆོལ་བས་རིམ༷་པ༷ར་མཚམ༷ས་པ༷། མཚན་རྣམས་ཀྱི་ཆ༷་ཤ༷ས་མཐའ་དག་གསལ་ཞིང་རྫོག༷ས་པ༷། སྐུ་ཁྱོན་ཆེ་བས་ཁོ༷་ལག༷་ཡང༷ས་ཤིང༷་བཟ༷ང་བ། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོ༷ན་ཤ༷་ཅ༷ན་དུ་གྱུར་པ། སྐུ་ལ

【現代漢語翻譯】一、足跟豐滿；二、足面無筋脈顯露；三、足面無結節；四、足踝不外露；五、足之長短相等；六、行走時步伐大小一致；七、如獅子王般威嚴地行走；八、如龍王般雄偉地行走；九、如大鵬鳥般自在地行走于天空；十、隨心所欲地引導眷屬；十一、依循正法之道向右而行；十二、以優雅悅目的姿態行走；十三、筆直而行，不偏不倚——此為十三種行儀。一、頭如傘蓋般圓滿；二、髮際線分明；三、前額寬廣飽滿；四、頭髮如蜂般烏黑；五、頭髮柔順；六、頭髮光亮；七、頭髮不纏結；八、頭髮不粗糙；九、頭髮散發香氣——此為九種頭髮的特徵。一、眼睛如青蓮花瓣般細長而寬闊，黑白分明，令人賞心悅目；二、眼睛如蓮花瓣般美麗；三、眼睛無翳障等瑕疵，清澈明亮；四、視力極佳，無任何模糊；五、眼睫毛美麗動人——此為五種眼睛的特徵。一、眉毛修長；二、眉毛柔軟；三、眉毛顏色潤澤；四、眉毛長短一致；五、雙耳大小相等；六、聽力無損；七、鼻樑高挺；八、鼻孔潔凈無垢；九、嘴唇大小適中；十、嘴唇紅潤如頻婆果，光彩照人；十一、舌頭柔軟如蓮花；十二、舌頭輕薄；十三、舌頭紅潤；十四、牙齒圓潤；十五、牙齒尖銳；十六、牙齒潔白；十七、牙齒長短一致；十八、牙齒排列緊密；十九、聲音如龍吟般洪亮；二十、聲音清晰悅耳；二十一、手臂修長；二十二、手臂柔軟如木棉；二十三、手紋清晰明亮；二十四、手紋深刻且長；二十五、身軀柔軟挺拔，令人喜愛；二十六、身形勻稱協調；二十七、所有相好特徵皆清晰圓滿；二十八、身軀寬廣莊嚴；二十九、身軀年輕充滿活力；三十、身軀...

【English Translation】 1. Full heels; 2. No visible veins on the instep; 3. No knots on the instep; 4. Invisible ankles; 5. Equal length of feet; 6. Consistent stride size; 7. Walking with the majestic gait of a lion; 8. Walking with the imposing gait of a dragon; 9. Walking with the free gait of a Garuda in the sky; 10. Leading the retinue to any desired place; 11. Walking clockwise in accordance with Dharma; 12. Walking gracefully and pleasingly; 13. Walking straight without deviation – these are the thirteen gaits. 1. Head round and full like an umbrella; 2. Well-defined hairline; 3. Broad and spacious forehead; 4. Hair as black as a bee; 5. Soft hair; 6. Smooth hair; 7. Unentangled hair; 8. Non-coarse hair; 9. Fragrant hair – these are the nine characteristics of hair. 1. Eyes like the petals of a blue lotus, long and wide, with clear distinction between black and white, pleasing to the eye; 2. Eyes beautiful like lotus petals; 3. Eyes without defects such as cataracts, clear and bright; 4. Excellent vision without any blurriness; 5. Beautiful eyelashes – these are the five characteristics of eyes. 1. Long eyebrows; 2. Soft eyebrows; 3. Lustrous eyebrows; 4. Even length of eyebrows; 5. Equal size of ears; 6. Unimpaired hearing; 7. High nose bridge; 8. Clean nostrils; 9. Well-proportioned lips; 10. Red lips like the bimba fruit, radiant; 11. Tongue as soft as a lotus; 12. Thin tongue; 13. Red tongue; 14. Round teeth; 15. Sharp teeth; 16. White teeth; 17. Even length of teeth; 18. Closely aligned teeth; 19. Voice as majestic as a dragon's roar; 20. Clear and pleasant voice; 21. Long arms; 22. Arms as soft as cotton; 23. Clear and bright hand lines; 24. Deep and long hand lines; 25. Soft and upright body, pleasing to the eye; 26. Harmonious and well-proportioned body; 27. All marks and characteristics clear and complete; 28. Broad and dignified body; 29. Young and vibrant body; 30. Body...

་རྩུབ་པའི་བག་མེད་པས་འཇ༷མ་པ༷། སྐུ་རིད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པས་ཞུམ༷་པ༷་མེ༷ད་པ༷། སྐུ༷་ཤ་རྒྱས༷་པ༷། སྐུ་མི་ལྷོད་པར་ཤིན༷་ཏུ༷་གྲིམ༷་པ༷། སོར་མོ་དང་ཡན་ལག་རྣམས་སྦོམ་ཕྲ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ཕྱེད་པས་ཤིན༷་ཏུ༷་རྣམ༷་པར༷་འབྱེ༷ས་པ༷་བཅུ་ནི་སྐུ་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་བག་མེད་པ། སྐུ་མི་མཛེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ། མིག་རྣག་སོ་དྲེགས་སོགས་དྲི་མས་གཙང་བ། ཁྲུས་སོགས་མ་བྱས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པས་བྱི་དོར་བྱས་པ་འདྲ་བ་དང་བཞི་ནི་སྐུ་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ད༷ཀུ་ཟླུམ༷་པ༷་ཞེས་པ་དཔྱིའི་སྟ་ཟུར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྐེད་པ་ཟླུམ་པ། སྐེད་སྐབས་འཚམས་པས་སྐབ༷ས་ཕྱིན༷་ 22-1-109b པ༷། སྐེད་པ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བས་མ༷་རྙོང༷་པ༷། སྐུའི་ཕྱ༷ལ་ཏེ་ལྟོ་བ་མཐོ་དམན་མེད་པས་ཕྱང་ངེ་བ་བཞི་སྐུ་སྨད་ཀྱིའོ། །ལྟེ་བ་གཏིང་ཟབ་པ། ལྟེ་བའི་རི་མོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གཉིས་དང་། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བ། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལྟ་ན་སྡུག་པ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་སོགས་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རི་མོས་མཚན་པ་གཅིག་དུ་བརྩིས་པས་གསུམ་པོ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རི་མོ་ནི། དཔལ་བེའུ་དང་། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བ་དང་། གྲུ་བཞི་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། པདྨ་དང་། དུང་དང་། རྟ་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རི་མོ་བརྒྱད་ཅུར་གསུང་བ་བཞིན་ནོ། །མཚན་དཔེའི་སྐབས་སུ་ཚིག་འདྲ་བ་རྣམས་མཚན་གྱི་སྐབས་སུ་ངོ་བོ་དང་། དཔེ་བྱད་དུ་དེའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་རྫོགས་པའི་ཆ་ནས་གོ་བར་བྱའོ། །གཙུག་ཏོར་བལྟར་མི་མངོན་པ་སོགས་ཁྱད་པར་འགའ་མ་གཏོགས། མཚན་དཔེའི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་ཆ་འདྲ་ཙམ་འཁོར་སྒྱུར་སོགས་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་ནི་དག་ཅིང་གསལ་ལ་རྫོགས་པས་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ་གཞན་པས་ཆ་ཙམ་ཡང་འགྲན་དུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཚད་མེད་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་ཚད་དཔེས་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་ 22-1-110a ཁམས་ན་ཡོད་པའི་སོ་སྐྱེ་ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་བཅུར་བསྒྲེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བ་སྤུའི་དངོས་པོ་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དེ་འདྲ་བར་བ་སྤུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་དཔེ་བྱད་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཚུལ་གྱིས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས། མཛོད་སྤུ་དང་གཙུག་ཏོར་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་པོའི་རེ་རེ་འགྲུབ་བོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་བ

【現代漢語翻譯】由於沒有粗暴的放逸，所以是寂靜的。由於沒有身體消瘦等過失，所以沒有沮喪。身體豐滿。身體不鬆弛，非常緊緻。手指和肢體粗細等比例勻稱，非常分明，這十種是身體總體的功德。身體沒有痣和黑斑。身體完全清凈，沒有不美觀的過失。眼睛沒有眼垢，牙齒沒有牙垢等污垢。即使不洗澡等，也自然清凈，如同清洗過一樣，這四種是身體沒有過失的功德。 '腰部渾圓'是指以春天的腰帶為代表的腰部渾圓。腰部粗細適中。腰部不太長。身體平坦，即腹部沒有高低不平，這四種是下半身的功德。肚臍深陷。肚臍的紋路向右旋轉，這兩個以及身語意三門的行為清凈。一切行為舉止都賞心悅目，這兩個以及所有隨好僅是見到就能吸引眾生的心，還有手掌和腳底等處有吉祥的紋飾，算作一個，這三個是總體的功德。其中的吉祥紋飾有：吉祥結，卍，四方形，金剛杵，蓮花，海螺，馬，寶幡等等，如經中所說的八十種吉祥紋飾。在解釋相和好的時候，相同的詞語，在解釋相的時候理解為本體，在解釋好的時候，從其細微的差別圓滿的角度去理解。除了頂髻無見等少數差別外，轉輪王等也有或多或少的相好功德，但是佛的相好清凈、明亮、圓滿，所以非常殊勝，其他任何人都無法與之相比。佛的一根毫毛的功德也無量，經中用比喻略微顯示了功德之大：將世間所有凡夫、聲聞、緣覺的所有福德加起來乘以十，才能成就佛的一根毫毛。同樣，生起所有毫毛的福德百倍于成就一個隨好。按照這個方式，成就所有八十隨好的福德百倍於此，才能成就除了白毫和頂髻之外的三十二相中的每一相。成就所有三十二相的福德千倍於此，才能成就白毫。

【English Translation】 Because there is no rough carelessness, it is peaceful. Because there are no faults such as physical emaciation, there is no frustration. The body is plump. The body is not relaxed, but very tight. The fingers and limbs are well-proportioned in terms of thickness and thinness, and are very distinct. These ten are the general merits of the body. The body has no moles or dark spots. The body is completely pure, without any unsightly faults. The eyes have no eye mucus, and the teeth have no tartar or other dirt. Even without bathing, it is naturally pure, as if it has been washed. These four are the merits of the body being without faults. 'The waist is round' refers to the round waist represented by the spring belt. The waist is moderately thick. The waist is not too long. The body is flat, that is, the abdomen has no unevenness. These four are the merits of the lower body. The navel is deep. The lines of the navel rotate to the right. These two, as well as the purity of the actions of the three doors of body, speech, and mind. All behaviors are pleasing to the eye. These two, as well as all the minor marks, are enough to attract the minds of sentient beings just by seeing them. There are also auspicious patterns on the palms and soles of the feet, which are counted as one. These three are the general merits. The auspicious patterns include: the auspicious knot, the swastika, the square, the vajra, the lotus, the conch, the horse, the banner, etc., as the eighty auspicious patterns mentioned in the scriptures. When explaining the characteristics and minor marks, the same words, when explaining the characteristics, are understood as the essence, and when explaining the minor marks, they are understood from the perspective of the subtle differences being complete. Apart from a few differences such as the invisible crown protuberance, the Chakravartin kings also have more or less of the characteristics and minor marks, but the Buddha's characteristics and minor marks are pure, bright, and complete, so they are very supreme, and no one else can compare with them. The merits of a single hair of the Buddha are also immeasurable. The scriptures use a metaphor to slightly show the greatness of the merits: The sum of all the merits of all ordinary beings, Arhats, and Pratyekabuddhas in the world, multiplied by ten, can achieve one hair of the Buddha. Similarly, the merit of generating all the hairs is a hundred times greater than achieving one minor mark. In this way, the merit of achieving all eighty minor marks is a hundred times greater than this, in order to achieve each of the thirty-two characteristics except for the white hair and the crown protuberance. The merit of achieving all thirty-two characteristics is a thousand times greater than this, in order to achieve the white hair.

ོ། །མཛོད་སྤུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་བོ། །གཙུག་ཏོར་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱས་མགྲིན་པ་ཆོས་ཀྱི་དུང་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། །གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ནི། སེམས་ཅན་གྱིས་ཐོས་ན་དགེ་རྩ་བསྐྱེད་པས་མ༷ཉེན་པ༷། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་རེག་པར་བྱེད་པས་འཇ༷མ་པ༷་གཉིས་ནི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བླང་དོར་གྱི་དོན་སྟོན་པས་ཡི༷ད་དུ༷་འོང༷་བ༷་ནི་བརྗོད་བྱའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་བཟང་བས་ཡི༷ད་དུ༷་འཐ༷ད་པ༷་སྟེ་འདི་བཞི་དབྱངས་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡོན་ཏན་དུའང་རུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ཀུན་སློང་དགེ་བས་དག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཉལ་སྤངས་པས་ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དྲི༷་མ༷་མེ༷ད་པ༷་གཉིས་ཀུན་སློང་གི་སྒོ་ནས་ 22-1-110b དབྱེ་བ་སྟེ་ངག་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་གོ་རུང་ངོ་། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསལ་བས་གས༷ལ་བ༷་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །ལྟ་ངན་སེལ་བས་སྙན༷་ལ་འཇེབ༷ས་པ། ངེས་འབྱུང་གི་ཐབས་སྟོན་པས་མཉན༷་པ༷ར་འོ༷ས་པ༷། ཕ་རོལ་ཀྱི་དཔྱས་བྱ་མིན་ཞིང་ལོག་པར་སྨྲ་བ་སེལ་བས་མི༷་ཚུག༷ས་པ། ཉན་པ་པོའི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་སྙན༷་པ༷། ཆགས་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོན་པས་འདུལ༷་བ༷་ལྔ་ནི་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྟེ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལའང་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་རུང་བ་ཅི་རིག་ཡོད་པ་གོང་འོག་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ངལ་དུབ་ལ་མི་སྦྱོར་བས་མི༷་རྩུབ༷་པ༷། ལྟུང་བ་ལས་ལྡང་བའི་ཐབས་སྟོན་པས་སྤྱད་མི་དཀའ་བ་མི༷་བརླང༷་བ༷་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་པས་རབ༷་ཏུ༷་དུལ༷་བ༷། གེགས་རྣམས་གཡེངས་སེལ་བས་རྣ༷་བ༷ར་སྙན༷་པ༷། ཤིན་སྦྱང་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་གདུལ་བྱའི་ལུ༷ས་དང་སེ༷མས་ཚི༷མ་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷་གཉིས་སོ་སོར་བརྩིས་པ་དེ་བཞི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་སེལ་བས་སྙིང༷་དག༷འ་བ༷། ལོག་རྟོག་དང་མ་ངེས་པ་སེལ་བས་བདེ༷་བ༷་སྐྱེད༷་པ༷་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དོ། །འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པས་གདུ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷། ཐོས་པས་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པས་ཀུ༷ན་ཤེས༷་པ༷། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པས་རྣ༷མ་པར༷་རིག༷་པ༷ར་བྱ༷་བ༷་གསུམ་ནི་སིམ་པར་ 22-1-111a བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དཔེ་མཁྱུང་མེད་པར་སྟོན་པས་རྣ༷མ་པ༷ར་གས༷ལ་བ༷་ནི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རང་གིས་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་སྤེལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དགའ་བས་དག༷འ་བ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷། མ་ཐོབ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དགའ་བས་མངོ༷ན་པ༷ར་དག༷འ་བ༷། ཟབ་པ་སྟོན་པས་ཀུ༷ན་ཤེས༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ། རྒྱ་ཆེ་བ་སྟོན་པས་རྣམ༷་པ

【現代漢語翻譯】以積累百萬倍的功德來成就頂髻。（頂髻：佛頂的肉髻，是佛三十二相之一）據說，以積累千億倍的功德來成就如法螺般的聲音。（法螺：比喻佛法之音，能警醒世人）六十種妙音的功德：眾生聽聞能生善根，故為「柔軟」；于現法中能得安樂，故為「和雅」。此二者為果的功德。能開示取捨之義，故為「悅意」，此為所詮釋的功德。由於能詮釋的文字優美，故為「適悅」，以上四者也可作為音聲自身體性的功德。由於從出世間道中獲得，且發心良善，故為「清凈」；由於斷除了煩惱的習氣，故發心無有煩惱，故為「無垢」。此二者是從發心的角度來區分，也可理解為語言自身體性無有缺失。由於詞句清晰，故為「明晰」，此是從結合的角度來說明。能遣除邪見，故為「悅耳」；能開示出離之方便，故為「應聽」；不為外道所屈服，且能遣除邪說，故為「不屈」；能令聽者心生歡喜，故為「動聽」；能開示貪嗔等煩惱之對治，故為「調伏」。此五者為能力之功德。音聲的功德也應依此理而知。不用於疲勞之事，故為「不粗」；能開示從墮落中解脫之方便，故為「不疲」。此二者與戒律相應。能安置於三乘，故為「極調」；能遣除障礙和散亂，故為「悅耳」；以輕安和勝觀來調伏所化眾生的身心，故為「令身心適悅」。以上四者與禪定相應。能遣除猶豫，故為「悅意」；能遣除邪分別和不確定，故為「生樂」。此二者與智慧相應，以上為與三學相應的八種功德。能令人無有後悔，故為「無悔」；聽聞能令智慧圓滿，故為「普知」；能作為思所成慧圓滿之所依，故為「能辨」。此三者為令人平靜的功德。能無有隱瞞地開示，故為「明瞭」，此為不吝惜佛法的功德。隨喜自己獲得的功德增長，故為「令喜」；歡喜未獲得的功德生起，故為「極喜」；開示甚深之義，故為「普知」；開示廣大之義，故為「廣博」。

【English Translation】 The accumulation of a million-fold merit perfects the Ushnisha (Ushnisha: the protuberance on the crown of the Buddha's head, one of the thirty-two marks of a Buddha). It is said that the accumulation of a hundred billion-fold merit perfects the Dharma conch-like voice (Dharma conch: a metaphor for the sound of the Dharma, which can awaken people). The sixty qualities of melodious sound: When sentient beings hear it, they generate roots of virtue, hence 'gentle'; in this very life, they experience happiness, hence 'harmonious'. These two are the qualities of the result. It reveals the meaning of what to adopt and abandon, hence 'pleasing', which is the quality of what is being expressed. Because the expressing words are excellent, it is 'agreeable'; these four can also be considered qualities of the essence of the sound itself. Because it is obtained from the path beyond the world, and the motivation is virtuous, it is 'pure'; because it has abandoned the imprints of afflictions, the motivation is without afflictions, hence 'stainless'. These two are distinguished from the perspective of motivation and can also be understood as the language itself being without flaws. Because the words and letters are clear, it is 'clear', which is from the perspective of combination. It dispels wrong views, hence 'pleasing to the ear'; it reveals the means of liberation, hence 'worthy of being heard'; it is not subdued by outsiders and dispels wrong speech, hence 'unyielding'; it generates joy in the listener's mind, hence 'pleasant'; it reveals the antidote to attachment and other afflictions, hence 'subduing'. These five are the qualities of ability. The qualities of sound should also be understood accordingly. It is not used for tiring activities, hence 'not rough'; it reveals the means of rising from downfalls, hence 'not tiring'. These two are related to ethics. It establishes in the three vehicles, hence 'extremely subdued'; it dispels obstacles and distractions, hence 'pleasing to the ear'; with pliancy and insight, it makes the bodies and minds of those to be tamed 'comfortable'. These four are related to Samadhi (meditative concentration). It dispels doubt, hence 'joyful'; it dispels wrong thoughts and uncertainty, hence 'generating happiness'. These two are related to wisdom, and these are the eight qualities related to the three trainings. It makes one without regret, hence 'without regret'; hearing it makes wisdom complete, hence 'all-knowing'; it serves as the basis for the perfection of wisdom from contemplation, hence 'able to discern'. These three are the qualities of pacifying. It reveals without concealment, hence 'clear', which is the quality of not being stingy with the Dharma. Rejoicing in the increase of one's own attained qualities, hence 'causing joy'; rejoicing in the arising of unattained qualities, hence 'extremely joyful'; revealing profound meaning, hence 'all-knowing'; revealing vast meaning, hence 'vast'.

༷ར་རིག༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པས་རིག༷ས་པ༷་དང་། གདུལ་བྱའི་སྣོད་དང་འཚམས་པར་བསྟན་པས་དེའི་རྒྱུད་དང་འབྲེ༷ལ་པ༷་དང་། དོན་ཐ་དད་མེད་པ་ཡང་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ༷་མ༷་ཟློས་པ་སྟེ་དེ་གསུམ་ནི་ཤེས་པས་སྦྱར་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རྒོལ་བ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་སེང༷་གེ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་། འཁོར་ལ་ཁྱབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་གླང༷་པོ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་། གདངས་ཟབ་པ་འབྲུག༷་གི༷་སྒྲ༷༷་དབྱང༷ས་དང་། གཟུང་བར་འོས་ཤིང་འདའ་བྱ་མིན་པ་ཀླུ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱང༷ས་ད༷ང་། སྙན་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པ་དྲི༷་ཟ༷འི་དབྱང༷ས་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་ལ་གོ་བྱེད་དང་སུན་འབྱིན་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཀ༷་ལ༷་པི༷ང་ཀ༷འི་དབྱང༷ས་དང་། ཐག་རིང་པོར་གྲགས་པ་ཚ༷ངས་པ༷འི་དབྱང༷ས་དང་། གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲ་ཤིས་པའི་ལྟས་སུ་གྱུར་པས་བཀྲིས་པ་ཤ༷ང་ཤ༷ང་ཏེའུ༷འི་དབྱང༷ས་དང་། ཚིག་བཙུན་པ་ལྷ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱ༷ངས་དང་། བདུད་གསོལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ 22-1-111b ལྟ་བུ་སྟེ། ཆེ་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་བཅུའོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པས་བསྟོད་ཀྱང་མ༷་ཁེང༷ས་པ༷། སྨད་ཀྱང་མི༷་དམ༷འ་བ༷། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའམ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་སྒྲ༷་ཀུན༷་གྱི༷་རྗེ༷ས་སུ༷་ཞུགས༷་པ༷། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་སྒྲ་ཀུན་ཟུར༷་མ༷་ཆག༷ས་པ༷། དུས་དང་སྐབས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་མ༷་ཚ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷། རྙེད་བཀུར་སོགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བས་མི༷་ཞུམ༷་པ༷། འཁོར་དུ་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་མི༷་ཞན༷་པ༷། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སྐྱོ་དུབ་མེ༷ད་པ༷ས་ར༷བ་ཏུ༷་དགའ༷་བ༷། རིག་པའི་གནས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མཁས་པས་དོན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱ༷བ་པ༷། དགེ་རྩ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཛིན་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ཐུགས་ཀྱིས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པས་ཐ་བ༷་མེ༷ད་པ༷། རྟག་པར་གསུང་བའམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསུངས་པས་རྒྱུན༷་ཆག༷ས་པ༷། བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབེལ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པས་འབེ༷ལ་བ༷་སྟེ་དེ་ལ་བརྗིད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྒྲ་གཅིག་ལ་ཡང་ལྷའི་སྐད་སོགས་དང་སྒྲའི་རྣམ་རིག་དུ་མ་གནས་པས་སྒྲ༷་ཀུན༷་རྫོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷། སོ་སོའི་གང་གང་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་ཀུན་སྣང་བས་དབ༷ང་པོ༷་ཚིམ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷། དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནོད་པས་མི་བསྐྱོད་པས་མ༷་སྨ༷ད་པ༷། དུས་མིན་མི་འདོམས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པར་སྦྱོར་བས་གཞན་དོན་འབྱུང་པ་ལས་མི༷་འགྱུ༷ར་བ། ཧ་ཅང་མྱུར་ 22-1-112a བས་སྒྲ་ཟུར་མི་ཕྱིན་པ་སོགས་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུང་བས་མ༷་རྟབ༷ས་པ༷། ཐག་ཉེ་རིང་ལ་ཁྱད་མེད་པར་མཚུངས་པར་

【現代漢語翻譯】四種使語言清晰的因素是：爲了引導眾生而具備的功德。以符合邏輯的方式表達，即為'理性'（རིག༷ས་པ༷་）；以適合被教化者的根器的方式展示，即為'與其相連'（དེའི་རྒྱུད་དང་འབྲེ༷ལ་པ༷་）；意義不重複，沒有重複的過失，即為'不重複'（མ༷་ཟློས་པ་），這三者是通過智慧結合的功德。使辯論者恐懼，如'獅子的聲音'（སེང༷་གེ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་）；遍佈聽眾，廣大如'大象的聲音'（གླང༷་པོ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་）；聲音深沉如'龍的雷鳴'（འབྲུག༷་གི༷་སྒྲ༷༷་དབྱང༷ས་དང་）；值得接受且不可超越，如'龍王的聲音'（ཀླུ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱང༷ས་ད༷ང་）；悅耳動聽，如'乾闥婆的聲音'（དྲི༷་ཟ༷འི་དབྱང༷ས་དང་）；持續不斷，表達清晰，駁斥有力，沒有阻礙，如'迦陵頻伽的聲音'（ཀ༷་ལ༷་པི༷ང་ཀ༷འི་དབྱང༷ས་དང་）；遠近皆聞，如'梵天的聲音'（ཚ༷ངས་པ༷འི་དབྱང༷ས་དང་）；對一切成就都是吉祥的徵兆，如'吉祥鳥的聲音'（བཀྲིས་པ་ཤ༷ང་ཤ༷ང་ཏེའུ༷འི་དབྱང༷ས་དང་）；言辭莊重，如'天神的聲音'（ལྷ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱ༷ངས་དང་）；戰勝魔眾，如'天鼓的聲音'，這是十種偉大的比喻。沒有煩惱，即使讚美也不會自滿（མ༷་ཁེང༷ས་པ༷），即使貶低也不會低落（མི༷་དམ༷འ་བ༷），不改變所說的話，或者符合語法規則，即'遵循一切聲音'（སྒྲ༷་ཀུན༷་གྱི༷་རྗེ༷ས་སུ༷་ཞུགས༷་པ༷），記憶不衰退，因此'一切聲音不衰減'（སྒྲ་ཀུན་ཟུར༷་མ༷་ཆག༷ས་པ༷），爲了應時應機的教化，周遍且存在於一切事物中，因此'沒有未完成之事'（དོན་དུ་གཉེར་བྱ་མ༷་ཚ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷），遠離名利等貪慾，因此'不沮喪'（མི༷་ཞུམ༷་པ༷），在集會中沒有膽怯的恐懼，因此'不膽怯'（མི༷་ཞན༷་པ༷），說法時沒有疲倦，因此'非常喜悅'（ར༷བ་ཏུ༷་དགའ༷་བ༷），精通一切知識領域，因此'周遍一切意義'（དོན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱ༷བ་པ༷），即使是那些沒有善根的人也能引導，並且以慈悲之心理解眾生的意義，因此'沒有差別'（ཐ་བ༷་མེ༷ད་པ༷），總是宣說，或者持續不斷地宣說，因此'持續不斷'（རྒྱུན༷་ཆག༷ས་པ༷），所表達的意義豐富多樣且易於理解，因此'豐富'（འབེ༷ལ་བ༷་），也可稱為'威嚴'。即使一個聲音中也存在天神的聲音等多種聲音形式，因此'使一切聲音圓滿'（སྒྲ༷་ཀུན༷་རྫོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷），能夠顯現每個人想要了解的意義，因此'使諸根滿足'（དབ༷ང་པོ༷་ཚིམ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷），能夠如實地實現承諾，因此'不輕視'（མ༷་སྨ༷ད་པ༷），不在不適當的時候教導，而在適當的時候引導，因此'不改變利他之心'（གཞན་དོན་འབྱུང་པ་ལས་མི༷་འགྱུ༷ར་བ），不會因為太快而導致發音不清晰等情況，不會匆忙地說，因此'不倉促'（མ༷་རྟབ༷ས་པ༷），無論遠近都一樣。

【English Translation】 The four factors that make language clear are the qualities of guiding sentient beings. Expressing in a logical way is 'reason' (རིག༷ས་པ༷་); showing in a way that suits the capacity of those to be taught is 'related to their lineage' (དེའི་རྒྱུད་དང་འབྲེ༷ལ་པ༷་); the meaning is not repeated, there is no fault of repetition, that is 'no repetition' (མ༷་ཟློས་པ་), these three are the merits combined with wisdom. Making the debater afraid, like the 'lion's voice' (སེང༷་གེ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་); pervading the audience, vast like the 'elephant's voice' (གླང༷་པོ༷འི་དབྱང༷ས་ད༷ང་); the sound is deep like the 'dragon's thunder' (འབྲུག༷་གི༷་སྒྲ༷༷་དབྱང༷ས་དང་); worthy of acceptance and cannot be surpassed, like the 'dragon king's voice' (ཀླུ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱང༷ས་ད༷ང་); pleasing to the ear, like the 'Gandharva's voice' (དྲི༷་ཟ༷འི་དབྱང༷ས་དང་); continuous, expressing clearly, refuting powerfully, without hindrance, like the 'Kalaviṅka's voice' (ཀ༷་ལ༷་པི༷ང་ཀ༷འི་དབྱང༷ས་དང་); heard far and wide, like the 'Brahma's voice' (ཚ༷ངས་པ༷འི་དབྱང༷ས་དང་); for all accomplishments, it is an auspicious omen, like the 'auspicious bird's voice' (བཀྲིས་པ་ཤ༷ང་ཤ༷ང་ཏེའུ༷འི་དབྱང༷ས་དང་); the words are solemn, like the 'god's voice' (ལྷ༷་དབ༷ང་གི༷་དབྱ༷ངས་དང་); victorious over the demons, like the 'sound of the heavenly drum', these are ten great metaphors. Without afflictions, even if praised, it is not complacent (མ༷་ཁེང༷ས་པ༷), even if belittled, it does not fall (མི༷་དམ༷འ་བ༷), does not change what is said, or conforms to grammatical rules, that is 'following all sounds' (སྒྲ༷་ཀུན༷་གྱི༷་རྗེ༷ས་སུ༷་ཞུགས༷་པ༷), memory does not decline, therefore 'all sounds do not diminish' (སྒྲ་ཀུན་ཟུར༷་མ༷་ཆག༷ས་པ༷), for the sake of teaching at the right time and in the right way, it pervades and exists in all things, therefore 'there is nothing unfinished' (དོན་དུ་གཉེར་བྱ་མ༷་ཚ༷ང་བ༷་མེ༷ད་པ༷), away from greed for fame and gain, therefore 'not discouraged' (མི༷་ཞུམ༷་པ༷), in the assembly, there is no fear of timidity, therefore 'not timid' (མི༷་ཞན༷་པ༷), there is no fatigue in teaching, therefore 'very joyful' (ར༷བ་ཏུ༷་དགའ༷་བ༷), proficient in all fields of knowledge, therefore 'pervading all meanings' (དོན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱ༷བ་པ༷), even those who have no roots of virtue can be guided, and with a compassionate heart, the meaning of sentient beings is understood, therefore 'no difference' (ཐ་བ༷་མེ༷ད་པ༷), always speaks, or speaks continuously, therefore 'continuous' (རྒྱུན༷་ཆག༷ས་པ༷), the meaning expressed is rich and varied and easy to understand, therefore 'rich' (འབེ༷ལ་བ༷་), it can also be called 'majesty'. Even in one sound, there are many forms of sound, such as the voice of the gods, therefore 'making all sounds complete' (སྒྲ༷་ཀུན༷་རྫོག༷ས་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷), able to manifest all the meanings that each person wants to know, therefore 'satisfying the senses' (དབ༷ང་པོ༷་ཚིམ༷་པ༷ར་བྱེ༷ད་པ༷), able to fulfill promises as they are, therefore 'not despising' (མ༷་སྨ༷ད་པ༷), does not teach at inappropriate times, but guides at appropriate times, therefore 'does not change the altruistic mind' (གཞན་དོན་འབྱུང་པ་ལས་མི༷་འགྱུ༷ར་བ), will not speak hastily, so 'not hasty' (མ༷་རྟབ༷ས་པ༷), whether near or far, it is the same.

ཐོས་པས་འཁོ༷ར་ཀུན༷་ཏུ༷་གྲག༷ས་པ༷། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དཔེར་བྱས་ཏེ་དོན་རྫོགས་པར་སྟོན་ནུས་པས་རྣམ༷་པ༷་ཀུན༷་གྱི༷་མཆོ༷ག་དང༷་ལྡན༷་པ༷་སྟེ། བཅུ་དགུ་པོ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་སྟེང་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་བདུད་དང་བཞི་འཇོམས་པ་བསྣན་ཏེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་ཡང་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་དུས་མཉམ་དུ་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་བུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའམ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ། དྲི་ཟ་རབ་དགའ་འདུལ་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་པི་ཝཾ་ལེན་པར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་གང་ཟག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་བཟོ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ་སྤྲུལ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དཔེར་ན་བཟོ་བྱས་པའི་གཟུགས་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ངོར་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་བཟོ་སྤྲུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུར་གཏོགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་བརྒྱ་བྱིན་དང་རི་དྭགས་རུ་རུ་སོགས་སྐྱེ་གནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་དུ་ 22-1-112b བཞེད་ལ། གཞན་ཡང་རིང་བསྲེལ་དང་པདྨ་དང་ནོར་བུ་དང་ཟས་གོས་ཤིང་རྟ་སོགས་སེམས་ཅན་ཕན་བདེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དེའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་རྟག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ཕྲིན་ལས་འཇུག་སྙམ་ན། སྐུ་སྣང་བ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་། གསུང་གྲགས་པ་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་དང་། ཐུགས་མཁྱེན་བརྩེས་ཁྱབ་པ་སྤྲིན་དང་། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ཚངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བ་ཉི་མ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནོར་བུ་དང་། གསུང་གི་སྣང་བ་སྒྲ་བརྙན་དང་། སྐུའི་གསང་བ་ནམ་མཁའ་དང་། གཞན་དོན་མཛད་པ་ས་གཞིའི་དཔེ་དགུས་བསྟན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་དང་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྲིན་ལས་དེས་སེམས་ཅན་ལ་གནས་སྐབས་བདེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཕན་པ་མཐའ་དག་མཛད་དེ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཚད་མེད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། འགྲོ་བ་རྣམས་ལམ་གྱི་རྟེན་མངོན་མཐོ་ལ་འགོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང་། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུ་མི་གནས་པའི་མྱང་

【現代漢語翻譯】聞名遐邇，周遍十方，以萬物為喻，能圓滿闡釋真諦，具備一切殊勝品質。這十九種功德利益眾生。此外，加上斷除貪、嗔、癡三毒以及降伏四魔，則共有六十四種功德。化身佛（Nirmanakaya）：存在於輪迴中，同時為各方有情眾生帶來各種利益和安樂。若細分之，如示現十二行儀的導師釋迦牟尼佛，即為大菩提或殊勝之化身。又如為調伏樂神Rabdga而化現為樂神的琵琶等，因應所化眾生的不同，化現為各種形象，此為工巧化身，乃因隨順所化之意樂而示現，譬如工匠所造之像，于所化前顯現，故如是說。有人認為佛像等聖物也屬於工巧化身，然實則屬於種種化身。為調伏有情，示現帝釋天、鹿王Ruru等各種生處，此為生處化身。以上為三種化身之分類。此外，還有將舍利、蓮花、珍寶、食物、衣物、車輛等轉化為利益眾生的各種形象，稱為種種化身。佛陀的事業，遍及如虛空般無垠的十方，且恒常相續，永無止息，是任運成就、無分別之自性。既是無分別，如何利益有情？如身影般顯現，如天鼓般聲聞，如慈雲般普覆，如梵天般化現，如日光般智慧，如珍寶般心之秘密，如回聲般語之顯現，如虛空般身之秘密，如大地般成辦他利。以九喻開示，如《寶性論》等經論所說。此事業能令有情獲得暫時之安樂與究竟之利益。廣而言之，利益無量，若略而言之，即是將有情安置於增上生道之所依，安置於三菩提道，以及令一切道臻於究竟之果位——不住涅槃。 The qualities of being renowned everywhere, using all things as examples to fully explain the meaning, and possessing all the supreme qualities are nineteen in number, benefiting those to be tamed. Furthermore, adding the destruction of the three poisons of attachment, hatred, and delusion, and the subjugation of the four maras, there are sixty-four qualities. The Nirmanakaya (emanation body) of the Buddha performs various benefits and happiness simultaneously for beings in all directions as long as samsara exists. If divided, it includes the supreme emanation body, such as the teacher Shakyamuni Buddha showing the twelve deeds, and the skillful emanation body, such as emanations into the form of a lute for the Gandharva Rabdga to tame him. Due to the power of taming, it manifests in various forms according to the beings to be tamed, like a crafted image appearing to those to be tamed. Some believe that statues and other representations of the Buddha also belong to the skillful emanation, but they belong to the various emanations. Showing birth in various realms such as Indra and the deer Ruru to tame sentient beings is the emanation of birth. These are considered the three types of emanation bodies. Furthermore, the transformation of relics, lotuses, jewels, food, clothing, vehicles, etc., into various forms that benefit sentient beings is also called the various emanation bodies. The activity of that Buddha pervades all directions, equal to the extent of space, and is constant without ceasing at all times. It is of the nature of being spontaneously accomplished without conceptualization. How does it benefit sentient beings without conceptualization? The body appears like an image, the speech resounds like a divine drum, the mind's knowledge and compassion pervade like clouds, the emanation manifests like Brahma, the wisdom radiates like the sun, the secret of the mind is like a jewel, the appearance of speech is like an echo, the secret of the body is like space, and the performance of benefiting others is like the earth. These nine examples are shown, as explained in the Gyen Gyi Do and the Uttaratantra Shastra. That activity brings temporary happiness and ultimate benefit to sentient beings. In detail, it is immeasurable, but in brief, it establishes beings on the support of the path of higher realms, establishes them on the path of the three enlightenments, and perfects all paths to the ultimate fruition of non-abiding nirvana.

【English Translation】 Being famous and known everywhere, using all things as examples, being able to fully explain the meaning, and possessing all the supreme qualities are nineteen in number, benefiting those to be tamed. Furthermore, adding the destruction of the three poisons of attachment, hatred, and delusion, and the subjugation of the four maras, there are sixty-four qualities. The Nirmanakaya (emanation body) of the Buddha performs various benefits and happiness simultaneously for beings in all directions as long as samsara exists. If divided, it includes the supreme emanation body, such as the teacher Shakyamuni Buddha showing the twelve deeds, and the skillful emanation body, such as emanations into the form of a lute for the Gandharva Rabdga to tame him. Due to the power of taming, it manifests in various forms according to the beings to be tamed, like a crafted image appearing to those to be tamed. Some believe that statues and other representations of the Buddha also belong to the skillful emanation, but they belong to the various emanations. Showing birth in various realms such as Indra and the deer Ruru to tame sentient beings is the emanation of birth. These are considered the three types of emanation bodies. Furthermore, the transformation of relics, lotuses, jewels, food, clothing, vehicles, etc., into various forms that benefit sentient beings is also called the various emanation bodies. The activity of that Buddha pervades all directions, equal to the extent of space, and is constant without ceasing at all times. It is of the nature of being spontaneously accomplished without conceptualization. How does it benefit sentient beings without conceptualization? The body appears like an image, the speech resounds like a divine drum, the mind's knowledge and compassion pervade like clouds, the emanation manifests like Brahma, the wisdom radiates like the sun, the secret of the mind is like a jewel, the appearance of speech is like an echo, the secret of the body is like space, and the performance of benefiting others is like the earth. These nine examples are shown, as explained in the Gyen Gyi Do and the Uttaratantra Shastra. That activity brings temporary happiness and ultimate benefit to sentient beings. In detail, it is immeasurable, but in brief, it establishes beings on the support of the path of higher realms, establishes them on the path of the three enlightenments, and perfects all paths to the ultimate fruition of non-abiding nirvana.

འདས་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། 22-1-113a དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚད་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་སངས་རྒྱས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་ཁྱབ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་སྐུའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པའི་མུར་ཐུག་པར་གསུངས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ། སོ་སོར་ཕྱེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྟོབས་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་བའི་སྟོབས་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ནས་དཔེ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བསྟན་པ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ལ་མཁས་པའི་སྐབས་སོ།། །། 通達有為及無為法 འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལས། འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་ཞིག །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་གནས་འགག་པ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ་མཚན་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེ་འགག་མེད་པའོ། །འདུས་བྱས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་དྲུག་དང་། རྐྱེན་བཞི་དང་། འབྲས་ 22-1-113b བུ་ལྔར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས། རྒྱུ་དྲུག་ནི། བྱེད་པའི་རྒྱུ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུའོ། །བྱེད་རྒྱུ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་འབྲས་བུ་རང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ། །བྱེད་རྒྱུ་ལ་ནུས་བཅས་ནུས་མེད་གཉིས་ལས་དང་པོ་མྱུ་གུ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་མྱུ་གུ་ལ་འདུས་མ་བྱས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ལ་དམྱལ་བ་པའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱུར་འཇོག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་ལ། དེ་དག་གིས་བརྒྱུད་ནས་ཕན་པའང་འགའ་ཞིག་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། བྱེད་རྒྱུ་ནུས་བཅས་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་དགོས་ཤིང་འདི་ནི་རྒྱུ་ཀུན་གྱི་སྤྱིའོ། །བྱེད་རྒྱུ་འདིའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་ཡི་ཚུལ་ལ་མི་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་བསྟན་པ་ལ། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ། མ

【現代漢語翻譯】已逝者將被安置。如是，佛陀的功德是無量且不可思議的。簡而言之，佛陀是智慧之身，常在、遍在、非造作。以其能顯現一切形象的方式，即使是佛陀身體上一個毛孔的功德，如來宣說經歷劫數也無法窮盡。若分別而言，如來身語意三密的不可思議之處有三種；同樣，佛陀的福德力、神變力、禪定力、智慧力、解脫力、大悲力、功德圓滿力、事業力等，其不可思議之處，如經部中以譬喻和意義的多種方式所開示的那樣去理解。以上是通達乘的章節。通達有為及無為法所謂『有為』和『無為』，有為是指從因和緣所生的法，具有生、住、滅三種自性，其相是五蘊所攝的一切法。無為則與此相反，不是從因所生，沒有生滅。這些有為法在生起時，分為六因、四緣和五果。六因是：能作因、俱有因、同類因、相應因、遍行因、異熟因。能作因是說一切有部認為，果之外的一切法都是能作因，如此，因和非因都包含在內。能作因有具力和無力兩種，前者如種子對苗芽的幫助，後者如無色眾生投生時，地獄眾生的蘊，將其作為因，僅僅是因為不阻礙其生起，或者說通過間接的方式有所幫助。但也有人認為，只能執持具力的能作因，這是所有因的共性。爲了在此能作因的場合不迷惑于因的性質，這裡開示一些因的類別。生起之因分為近取因和俱有緣兩種。前者如種子生苗芽，前一剎那的識生后一剎那的識。後者如

【English Translation】 The deceased will be settled. Thus, the qualities of the Buddha are immeasurable and inconceivable. In short, the Buddha is the embodiment of wisdom, ever-present, all-pervading, and unconditioned. In the way that it manifests all forms, even the qualities of a single pore on the Buddha's body, the Thus-Gone One has said that even after eons, they cannot be exhausted. Separately, the three secrets of the Thus-Gone One's body, speech, and mind are inconceivable; similarly, the power of the Buddha's merit, the power of miraculous abilities, the power of meditation, the power of wisdom, the power of liberation, the power of great compassion, the power of the abundance of qualities, and the power of actions are all inconceivable. As taught in the sutras with various examples and meanings, one should understand them accordingly. This is the chapter on mastering the vehicles. Understanding conditioned and unconditioned dharmas Regarding 'conditioned' and 'unconditioned,' 'conditioned' refers to any dharma that arises from causes and conditions, possessing the three characteristics of arising, abiding, and ceasing. Its basis is all dharmas encompassed by the five aggregates. 'Unconditioned' is the opposite, not arising from causes and without arising or ceasing. These conditioned dharmas, in their arising, are divided into six causes, four conditions, and five results. The six causes are: efficient cause, co-existent cause, similar cause, corresponding cause, pervasive cause, and ripening cause. The efficient cause is considered by the Sarvastivadins to be all dharmas other than the result itself. Thus, both causes and non-causes are included within this. Efficient causes are of two types: potent and impotent. The former is like a seed helping a sprout, while the latter is like the aggregates of hell-beings for the birth of formless beings, considered a cause merely because they do not hinder the arising, or perhaps help indirectly. However, some argue that only potent efficient causes should be considered, and this is common to all causes. In order to avoid confusion about the nature of causes in the context of this efficient cause, some categories of causes are explained here. The cause of arising is divided into two types: the immediate cause and the co-existent condition. The former is like a sprout arising from a seed, or a later moment of consciousness arising from an earlier moment. The latter is like

ྱུ་གུ་ལས་ཆུ་སོགས་དང་། ཤེས་པ་ལ་དམིགས་རྐྱེན་དང་དབང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་མྱུ་གུ་ལ་ས་བོན་ལྟ་བུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་ལ་མར་མེ་ལྟ་བུ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་སུའང་གསུངས་ཤིང་། 22-1-114a ཡང་བྱེད་རྒྱུ་བཅུར་ཡང་བཤད་དེ། སྐྱེ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་མིག་དབང་ལས་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ། གནས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཟས་བཞིས་ལུས་གནས་པ་ལྟ་བུ། རྟེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་བཅུད་རྣམས་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ། བསྟན་པར་བྱ་བ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་མུན་ཁང་གི་གཟུགས་ལ་མར་མེ་ལྟ་བུ། འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་བཙོ་བསྲེག་བྱེད་པའི་མེ་ལྟ་བུ། འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་རྩ་བརྔ་བ་ལ་ཟོར་བ་ལྟ་བུ། གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་བཟོ་ཤེས་པ་མགར་བས་གསེར་གྱི་དངོས་པོ་ལས་གདུ་བུ་སོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ། ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་དུ་བ་ལས་མེར་ངེས་པ་ལྟ་བུ། གོ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུ། འཐོབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ལམ་ལས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལྟ་བུར་བཤད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྟེ་མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། སེམས་དང་། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སེམས་དང་རྗེས་འཇུག་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དང་རྗེས་འཇུག་དེ་དག་དུས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ 22-1-114b གཅིག་སྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ་འདི་ནི་སྤྱིར་རྒྱུ་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་མྱུ་གུ་ལ་ས་བོན་དང་ཆུ་སོགས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་རིང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུང་ངུ་། ཕ་རོལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུ་རོལ་འཇོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པ་མིན་ཞིང་རྒྱུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་དུས་མཉམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཅིག་མེད་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལས་རྒྱུར་བཞག་པའོ། །སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རིགས་འདྲ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་སྟེ། དགེ་སེམས་ལས་དགེ་བ་སྐྱེ་བ་སོགས་དང་། ནས་ལས་ནས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུའི་སྔར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་གཙ

【現代漢語翻譯】例如，對於幼芽來說，水等是增上緣，對於意識來說，所緣緣和根等是增上緣。此外，還宣說了兩種增上緣：對於幼芽來說，種子是生起之因；對於黑暗房間里的瓶子來說，燈是顯明之因。此外，還宣說了十種作用因：生起的作用因，如眼根生起眼識；安住的作用因，如四食使身體安住；依止的作用因，如精華依止於大地；顯示的作用因，如黑暗房間里的物體依靠燈；變化的作用因，如烹煮的火；分離的作用因，如用斧頭砍斷樹根；轉變的作用因，如工匠將黃金製成手鐲等；確信的作用因，如從煙霧中確定有火；理解的作用因，如從理由中理解所要證明的事物；獲得的作用因，如從道路中獲得涅槃（梵文：Nirvana，寂滅）俱生因是指互相成為對方的果，如同箭筒一樣相互依存。這是指同一組合的四大，以及心和隨心法，還有體相和有法等。什麼是隨心法呢？是指心所法和無漏禪定的戒律等，這些心和隨心法的體相也是如此。為什麼呢？因為心和隨心法沒有先後，是相同的，產生相同的結果，並且在善等性質上是相同的，所以稱為隨心法。俱生因通常有兩種因果關係：一種是生起和被生起的關係，另一種是沒有它就不會產生的安立關係。前者如幼芽和種子、水等的關係；後者如依靠長來安立短，依靠彼岸來安立此岸等。這裡類似於安立因果，雖然不是直接互相產生，而是從同一個因產生的，但僅僅因為一個不存在，另一個也不會產生，所以才安立為因。等起因是指在因和果的種類相同方面安立的，如從善心生起善等，從青稞生起青稞等。也就是說，在果之前產生的因中，哪個最重要呢？

【English Translation】 For example, for a sprout, water etc. are the dominant conditions, and for consciousness, the object-condition and the senses are examples. Furthermore, two kinds of dominant conditions are taught: for a sprout, the seed is the cause of arising; for a vase in a dark room, the lamp is the cause of illumination. Furthermore, ten kinds of acting causes are explained: the acting cause of arising, such as eye consciousness arising from the eye sense; the acting cause of abiding, such as the body abiding by means of the four foods; the acting cause of relying, such as essences relying on the earth; the acting cause of being shown, the illuminating acting cause, like a lamp for a form in a dark room; the acting cause of changing, like fire that cooks; the acting cause of separating, like an axe for cutting roots; the acting cause of transforming, like a skilled craftsman making bracelets etc. from gold; the acting cause of believing, like being certain of fire from smoke; the acting cause of understanding, like comprehending what is to be proven from reasoning; the acting cause of attaining, like attaining Nirvana (梵文：Nirvana，寂滅) from the path. The co-emergent cause is that which mutually becomes the fruit of each other, relying on each other like a quiver. This refers to the four elements of the same aggregate, as well as the mind and mental events, and characteristics and bases. What are mental events? They are mental factors and the discipline of undefiled concentration, etc., and the characteristics of these minds and mental events are also the same. Why? Because the mind and mental events are the same without any temporal precedence, produce the same result, and are the same in terms of virtuous qualities, etc., therefore they are called mental events. This co-emergent cause generally has two kinds of cause-and-effect relationships: one is the cause-and-effect relationship of what is produced and what produces, and the other is the cause-and-effect relationship of establishment in the way that if one does not exist, the other will not arise. The former is like the relationship between a sprout and a seed, water, etc.; the latter is like establishing short based on long, establishing this shore based on the other shore, and so on. In this case, it is like the cause and effect of establishment, because although they do not directly produce each other, but are simultaneous, arising from the same cause, they are established as causes only because if one does not exist, the other will not arise. The cause of equal potential is established in terms of the similarity of the cause and effect, such as virtue arising from virtuous mind, barley arising from barley, and so on. That is, among the causes that precede the effect, which is the most important?

ོ་ཆེར་རང་གི་རིགས་དང་སར་གཏོགས་པ་ལ་བཞག་པའོ། །མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ལྔས་མཚུངས་ཏེ། སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀ་རྟེན་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པར་མཚུངས། ཡུལ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་མཚུངས། དུས་སྔ་ཕྱི་ 22-1-115a མེད་པར་གཅིག་པར་མཚུངས། རྣམ་པ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་གཅིག་པར་མཚུངས། ངོ་བོ་རྫས་རེ་རེ་བར་མཚུངས་པའོ། །འདི་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཕན་ཚུན་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་ཚུལ་ནི་གོང་བཞིན་ནོ། །ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ཀུན་འགྲོ་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་ལོགས་སུ་བཤད་པ་ཙམ་མོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་སྐལ་མཉམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་འགྲོའོ། །དེ་ཡང་རང་སའི་ཉོན་མོངས་ཅན་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་དང་ཡིད་མི་འོང་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་ལོགས་སུ་བཤད་པ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཁོ་ནའོ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དྲུག་གོ། །འབྲས་བུ་ལྔ་ཡི་དང་པོ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། ཟག་བཅས་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་གི་མྱོང་བ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུའི་ཆ་རྣམས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ་རང་རྒྱུ་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའམ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་འབྲས་བུར་གྱུར་ཚད་ལ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྐལ་ 22-1-115b མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་རང་གི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བུམ་པ་བྱས་པ་ན་བྱེད་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལ་དཔེར་བྱས་ནས་འདྲ་བ་ལས་མིང་བཏགས་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་སོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བློ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་བྲལ་བའི་ཆས་འགོག་པ་སྟེ། འདི་རང་གི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུར་བཞག་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་མེད་ཀྱང་འདིའི་གེགས་སྤང་བྱ་སྤང་བ་ལས་འདི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་འགོག་མ་གཏོགས་འདུས་མ་བྱས་གཞན་ལ་རྒྱུ་མི་བཞག་ཟེར་ཡང་། ས་བོན་བསྲེག་པ་ལྟ་བུ་ཕ

【現代漢語翻譯】總而言之，將各自的類別和處所歸於其所屬之處。相應的因是指唯有心和心所的作用，是共同生起之因的差別。也就是通過五種相同來達到相同：心和心所兩者都依賴於相同的所依、自主、俱有緣；緣于相同的對境；時間上沒有先後，是相同的；行相上，對青色等的執持方式是相同的；本體上，每個事物都是相同的。這爲了瞭解心和心所相互以相應的狀態產生，而分類安立的方式如前所述。『遍行因』是指遍行是煩惱，只是分別闡述了煩惱性的諸法之生起因。如從煩惱性產生煩惱性，也屬於等起因的差別。也就是指產生自地煩惱性之生起因，是果之前的那些。異熟因是指從產生輪迴之果，悅意和不悅意的角度來分別闡述，也就是指有漏的善和不善。如是即是六因。五果中的第一個，異熟果是指：成為產生有漏輪迴的安樂和痛苦感受之所依的果之部分，即其自性是無覆無記，從其自因，善或不善中所產生的，被有情相續所攝，或屬於與之相關的法。增上果是指成為作者之果的程度。等流果是等起因和遍行因二者的果，因為此果與其因相同，所以如此稱呼。士夫作用果是俱生因和相應因二者的果，譬如士夫造瓶，作者和所作二者各自存在，以此為比喻而命名。這些都是有為法。離系果是指以智慧，通過個別觀察的力量，從所斷中分離的斷滅。雖然此自性是無為法，但被安立為果的原因是：雖然其自性不是由因而生，但此之障礙，所斷之斷除，由此而生，若無則不生，故是從因而生。雖然有人說，除了擇滅之外，其他的無為法不立為因，但如焚燒種子一般。

【English Translation】 In short, each category and place is assigned to its respective domain. The corresponding cause refers to the function of mind and mental factors alone, and it is a distinction of the co-emerging cause. That is, it is the same through five similarities: both mind and mental factors rely on the same basis, autonomy, and co-emerging condition; they focus on the same object; there is no temporal precedence or subsequence, they are the same; in terms of appearance, the manner of grasping blue, etc., is the same; in terms of entity, each thing is the same. This is to understand that mind and mental factors arise mutually in a corresponding manner, and the method of classification and establishment is as described above. 'All-pervasive cause' refers to all-pervasive being afflictions, and it merely separately elucidates the arising cause of afflicted dharmas. For example, the arising of afflicted from afflicted also belongs to the distinction of equal cause. That is, it refers to the arising cause of the afflictions of one's own realm, which are those that precede the fruit. The maturation cause refers to the separate elucidation from the perspective of producing the fruits of samsara, the pleasant and unpleasant, that is, the contaminated virtue and non-virtue. Thus, these are the six causes. The first of the five results, the maturation result, refers to the part of the result that serves as the basis for generating the experience of happiness and suffering in contaminated samsara, that is, its nature is undeclared and neutral, arising from its own cause, declared as either virtuous or non-virtuous, included in the continuum of sentient beings, or belonging to dharmas related to it. The dominant result refers to the extent to which it becomes the result of the agent. The result of similar cause is the result of both equal cause and all-pervasive cause, because this result is similar to its cause, it is so called. The result of personal action is the result of both co-emergent cause and corresponding cause, just as when a person makes a pot, the maker and the made both exist separately, named by analogy. All of these are conditioned phenomena. The result of separation refers to the cessation of what is to be abandoned by the power of discriminating wisdom, separated from what is to be abandoned. Although this nature is unconditioned, it is established as a result because, although its nature is not produced by a cause, this obstacle, the abandonment of what is to be abandoned, arises from this, and if it does not exist, it does not arise, therefore it arises from a cause. Although some say that other unconditioned phenomena besides cessation through analysis are not established as causes, it is like burning seeds.

ྱིན་ཆད་མྱུ་གུ་མེད་པའི་བརྟགས་མིན་འགོག་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་འདྲ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་ཁོ་ནའི་བདག་འབྲས་སུ་བརྗོད་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུར་བརྗོད་པའང་ཡོད་ལ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཆ་འགའ་ཞིག་དང་བསྟུན་ཏེ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུར་བརྗོད་པའང་ཡོད། འབྲས་བུ་དེ་རང་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཐུན་འབྲས་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་ 22-1-116a རྐྱེན་དང་རྣམ་པར་བཞག་འཇོག་གི་རྒྱུའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་སུ་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལྔས་བསྐྱེད་ལ། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་ལྔས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཕྱིར། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་བཟོ་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་གོང་གི་རྣམ་སྨིན་ཀུན་འགྲོ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ལས་སྐྱེའོ། །ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རང་གི་སྔོན་དུ་རིགས་འདྲའི་སྐལ་མཉམ་ཡང་མེད་པས་རྒྱུ་གསུམ་ལས་སྐྱེའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་གཞན་ལྔ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་དེ་ལྷག་མ་རྣམས་གོ་སླའོ། །རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ཞེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལྔ་པོ་བསྡོམས་ནས་དེར་བཞག་པའོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་གང་ཞིག་རང་གི་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་སེམས་ 22-1-116b སེམས་བྱུང་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྷག་མེད་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་སེམས་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །བྱེད་རྒྱུ་ལ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཞི་ལས་དམིགས་རྐྱེན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གཉིས་ནི་བློའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་དང་གཞན་གཉིས་ནི་འདུས་བྱས་ཀུན་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་རྐྱེན་བཞིས་བསྐྱེད་དོ། །དེར་དམིགས་བསལ་དམིགས་རྐྱེན་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གསུམ་གྱིས་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་བཀག་པ་ཙམ་ལས་དམིགས་རྐྱེན་མེད་

【現代漢語翻譯】似乎可以這樣認為：『無因之因』僅僅是用於防止對『無苗之因』進行考察的術語，它僅僅是原因而已。也就是說，現在所有和合事物都可以說是僅僅由和合事物自身所產生的果。由於某種原因的力量，產生了某種結果，這被稱為『由人所作之果』。有時，爲了與結果相似的某些方面相一致，也稱其為『同類之果』。要知道，在某些情況下，結果可以被稱為其近取因的『同類之果』，也可以被稱為伴隨俱有因和安置因的『由人所作之果』。所有煩惱都由除異熟因之外的其他五種原因產生。而由異熟所生的，則由除俱有因之外的五種原因產生，因為它不是煩惱，所以不是由俱有因所生。這兩者之外，剩餘的無覆無記的工巧業等心，以及初剎那的無漏之外的其他善法，都由上述異熟和俱有二因之外的四種原因所生。初剎那的無漏，由於其前沒有同類的等起，所以由三種原因所生。以上所有都是就心和心所而言的。對於非心和心所的和合事物，如色法和不相應行，除了等起因之外，其他五種原因應根據情況進行組合。例如，身語的惡業是煩惱法，所以由俱有因所生，其餘的就很容易理解了。緣有四種，『因緣』是指除了能作因之外的其他五種原因的總和。『等無間緣』是指任何一個先前的、能夠產生其後續心和心所的心和心所。也就是說，除了阿羅漢入無餘涅槃時的最後剎那的心之外，所有心和心所都是等無間緣。『所緣緣』是指所有法，因為依靠對它們的緣念而產生了知識。能作因也被稱為『增上緣』。因此，在這四種緣中，所緣緣和等無間緣僅僅是智慧的原因，而其他兩種是產生所有和合事物的原因。因此，心和心所由四種緣所生。特別地，除了所緣緣之外，其他三種緣可以產生無心定的兩種狀態。因為在那裡僅僅是阻止了心，而沒有所緣緣。

【English Translation】 It seems reasonable to consider that 'the cause of no cause' is merely a term used to prevent the examination of 'the cause of no sprout,' and it is merely a cause. That is to say, all compounded things at present can be said to be the result produced solely by compounded things themselves. Due to the power of a certain cause, a certain result is produced, which is called 'the result made by a person.' Sometimes, in order to be consistent with certain aspects similar to the result, it is also called 'the result of the same kind.' It should be known that in some cases, the result can be called the 'result of the same kind' of its immediate cause, and it can also be called the 'result made by a person' of the accompanying co-existent cause and the placement cause. All afflictions are produced by the other five causes except for the cause of Vipāka (異熟). And what is born from Vipāka is produced by the five causes other than the cause of Sarvatraga (俱有因), because it is not an affliction, so it is not born from the cause of Sarvatraga. Apart from these two, the remaining obscured and unspecified skillful activities and other minds, and other good dharmas other than the first moment of Anāsrava (無漏), are all born from the four causes other than the above-mentioned two causes of Vipāka and Sarvatraga. The first moment of Anāsrava, because there is no similar Samabhāga (等起) before it, is born from three causes. All of the above is in terms of mind and mental factors. For compounded things that are not mind and mental factors, such as Rūpa (色法) and non-associated formations, the other five causes should be combined as appropriate, except for the cause of Samprayuktaka (等起因). For example, the evil deeds of body and speech are afflicted dharmas, so they are produced by the cause of Sarvatraga, and the rest is easy to understand. There are four conditions: 'Hetu-pratyaya (因緣)' refers to the sum of the other five causes except for the Kāraṇa-hetu (能作因). 'Samanantara-pratyaya (等無間緣)' refers to any previous mind and mental factors that can produce its subsequent mind and mental factors. That is to say, all minds and mental factors except for the last moment of the Arhat entering Nirupadhisesa-nirvana (無餘涅槃) are Samanantara-pratyaya. 'Alambana-pratyaya (所緣緣)' refers to all dharmas, because knowledge arises relying on their contemplation. The Kāraṇa-hetu is also called 'Adhipati-pratyaya (增上緣).' Therefore, among these four conditions, Alambana-pratyaya and Samanantara-pratyaya are only the cause of wisdom, and the other two are the cause of producing all compounded things. Therefore, mind and mental factors are born from four conditions. In particular, except for Alambana-pratyaya, the other three conditions can produce the two states of non-mental Samāpatti (無心定). Because there, only the mind is blocked, and there is no Alambana-pratyaya.

དོ། །གཞན་གཟུགས་ཅན་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྒྱུ་བདག་གཉིས་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དེ་དག་གི་སྐྱེད་ཚུལ་ལ་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མར་འགྱུར་བ་རང་གི་བློས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུའི་ཚུལ་བསྟན་པས་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུས་ལས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུས་རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བ་མེད་པར་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་གནས་པ་མིན་པར་རྒྱུ་ལས་གློ་བུར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་གེགས་བྱས་པས་སྤོང་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ལྷན་ 22-1-117a ཅིག་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ལ་རིལ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོར་འཛིན་པ་བཤིག་སྟེ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱིས་རྒྱུས་སེམས་ལ་རིལ་པོ་དང་རྟག་གཅིག་བྱེད་པོར་འཛིན་པ་བཤིག་སྟེ་ཆོས་དུ་མ་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ལ། བྱེད་རྒྱུས་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་མ་འདུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་སྤྱིར་ཆོས་རྣམས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དྲུག་པོ་དེས་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཤིང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ཚུལ་གོ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་འདི་སྔོན་གྱི་ལས་ལས་མ་བྱུང་བ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཅིང་། དེ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་མ་འཆོལ་བར་དཀར་ནག་གི་ལས་སོ་སོར་སྨིན་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྟན། གཅེར་བུ་པ་སོགས་སྔོན་ལས་ཁོ་ན་རྒྱུར་འདོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་ལས་ཁོ་ན་མིན་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ད་ལྟའི་རྒྱུ་དག་གིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ནོ། །དམིགས་བསལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མིན་ཡང་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཚད་བདག་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཐར་པ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཐོབ་ཏུ་ 22-1-117b རུང་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དགོས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་ཡང་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཤིང་། སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་དེ་ལས་གཉིས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བས་རྐྱེན་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ནང་གི་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་རྣམས་སྐྱེ་ཚུལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་འགོག་པ་གཉིས་དང་ནམ་མཁའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་བཞིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར

【現代漢語翻譯】此外，有色和無色的行蘊（指有形和無形的心理活動），都源於因和主宰二者。因此，對於這些因的生起方式，要用自己的智慧去了解其中的多種差別。這樣，通過闡述因、緣、果的道理，普遍地認識到一切法都是依緣而生；特別地，要知道異熟果是由業產生的；要知道等流果不會混淆因果，而是與因相符；要知道遍行因所生的煩惱並非原本就存在於心性之中，而是由因突然產生的，因此可以通過阻止因來斷除煩惱；要知道俱有因能夠破除對於因的整體性和作者的執著，從而認識到因本身就具有多種性質；要知道相應因能夠破除對於心的整體性、常一性和作者的執著，從而認識到是由多種法聚合而產生的；而能作因則涵蓋了所有未包含在特殊因中的其他因，並且普遍地認識到諸法是由近取因和俱有緣共同產生的。因此，這六種因涵蓋了一切因，並且能夠理解果的生起方式。在果的方面，爲了防止有人認為這個世界不是由先前的業產生的，所以闡述了異熟果。並且，爲了使人認識到因果不混淆，善惡之業各自成熟，以及果與因相符，所以闡述了等流果。爲了駁斥裸體外道等認為只有先前的業才是因的觀點，闡述了雖然不僅僅是先前的業，但就像人進行活動一樣，現在的因也能產生果，所以闡述了士用果。雖然不是那些特殊因的果，但凡是因的果，都包含在增上果中，這些就涵蓋並闡述了一切有為法的果。雖然解脫是無為法，但爲了讓人知道可以通過道的力量獲得，所以闡述了離系果。這樣，根據需要將因分為六種，也可以歸納為兩種。從生起心的方式來看，又可以從中分出兩種，因此，通過這四種緣，就能夠輕鬆地理解內在的意識和外在的事物是如何產生的。無為法如前所述，包括兩種滅盡、虛空和真如四種。

【English Translation】 Furthermore, both form-possessing and formless aggregates (referring to tangible and intangible mental activities) arise from both cause and lord. Therefore, one should understand with one's own wisdom the various distinctions in how these causes arise. Thus, by explaining the principles of cause, condition, and effect, one generally realizes that all phenomena arise dependently; in particular, one should know that the result of maturation (Vipāka-phala) arises from karma; one should know that the result of similar cause (Nisyanda-phala) does not confuse cause and effect, but is in accordance with the cause; one should know that afflictions arising from the pervasive cause (Sarvatraga-hetu) are not originally present in the nature of the mind, but arise suddenly from the cause, and therefore one can abandon afflictions by obstructing the cause; one should know that the co-existent cause (Sahabhū-hetu) can destroy the attachment to the wholeness and agent of the cause, thereby recognizing that the cause itself has multiple qualities; one should know that the associated cause (Samprayuktaka-hetu) can destroy the attachment to the wholeness, permanence, and agent of the mind, thereby recognizing that it is produced by the aggregation of multiple dharmas; and the efficient cause (Kāraṇa-hetu) encompasses all other causes not included in the special causes, and generally recognizes that phenomena arise from the proximate cause and the co-existent condition together. Therefore, these six causes encompass all causes and can understand how the result arises. In terms of results, in order to prevent someone from thinking that this world is not produced by previous karma, the result of maturation is explained. Furthermore, in order to make people realize that cause and effect are not confused, that good and evil deeds mature separately, and that the result is in accordance with the cause, the result of similar cause is explained. In order to refute the Naked Ascetics and others who believe that only previous karma is the cause, it is explained that although it is not only previous karma, but just as a person performs activities, the present cause can also produce the result, so the result of human effort (Puruṣakāra-phala) is explained. Although it is not the result of those special causes, all results of causes are included in the dominant result (Adhipati-phala), which encompasses and explains all the results of conditioned phenomena. Although liberation is an unconditioned phenomenon, in order to let people know that it can be obtained through the power of the path, the result of separation (Visamyoga-phala) is explained. Thus, dividing the causes into six according to needs can also be summarized into two. From the perspective of how the mind arises, two can be further divided from it. Therefore, through these four conditions, one can easily understand how the inner consciousness and the outer things arise. Unconditioned phenomena, as mentioned above, include the two cessations, space, and suchness.

་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་དུ་མར་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གློ་བུར་བྲལ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་དང་། དྲི་བཅས་དྲི་མེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་དང་། ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཉིས་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་དང་། རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད། འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་རིམ་པ་ལྟར་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། དང་དུ་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་སོགས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པ་བསྟན་ཏེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་བཞིར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ 22-1-118a གསུངས་ཏེ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཕྱི༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟོང་པ་ན༷ང་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད། ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀ་སྟོང་པ་ཕྱི༷་ནང༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཕྱོགས་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆེ༷ན་པོ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ལ་ཆེན་པོར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཐོ༷ག་མ༷་དང༷་ཐ༷་མ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྐྲག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཡོད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁམས་གསུམ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་འ༷དུས་བྱ༷ས་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་འ༷དུས་མ༷་བྱ༷ས་སྟོང༷་པ༷་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་ལ་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །གང་ལ་རྟག་ཆད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ 22-1-118b སྟོང་པ་མཐ༷འ་ལ༷ས་འད༷ས་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་

【現代漢語翻譯】此外，雖然真如（Tathata）的自性沒有差別，但相對於作為空性基礎的有法，它被分為多種：自性清凈的真如，突發離垢的真如，有垢無垢的真如，以及從人無我和法無我的角度分為兩種，從基礎、道路、結果的角度分為三種真如等等。從空性的角度，即原因不存在，自性是空性，結果是無愿，這三者構成了三種解脫門。按照這些順序，捨棄對自性和特徵等相狀的執著，以及所有關於我見、邊見、有無等的見解，以及接受和執持等等所有願望。在三種解脫之上，顯示了自性光明的無為法，因此也被稱為四種解脫門。此外，還講述了十六空性：外六處各自的自性為空，即外空（bahirdhā śūnyatā）。同樣，內六處為空，即內空（ādhyātma śūnyatā）。內外六處皆空，即內外空（bahirdhādhyātma śūnyatā）。這三者表明，由內外所包含的一切法皆無自性。偉大指的是十方，因為它遍及一切處，非常廣大。這些方位的自性為空，稱為大空（mahā śūnyatā），這是爲了消除對方位執為偉大的概念。無始無終指的是顯現各種世間的輪迴，它自身的本性是空性的，即無始無終空（anavarāgra śūnyatā），這是爲了捨棄對輪迴的執著和恐懼。由生、住、滅三者所包含的有為法，即三界，其自性為空，稱為有為空（saṃskṛta śūnyatā）。無生無滅的虛空等一切無為法，其自性為空，稱為無為空（asaṃskṛta śūnyatā），這表明一切法無不包含在有為和無為之中，而這些法都沒有自性。諸法的法性無自性即是空性，而空性本身也是空性的，即空性空（śūnyatā śūnyatā）。沒有常斷等邊，即是超越邊際。它自身的本性也是空性的，即超越空（atyanta śūnyatā）。有為無為諸法的自性，是無人...

【English Translation】 Furthermore, although the very nature of Suchness (Tathata) has no distinctions, it is described as having many divisions in relation to the basis of emptiness, which is the object of emptiness. These include the Suchness of naturally pure nature, the Suchness of suddenly separated impurities, the Suchness of with and without impurities, and also two divisions based on the selflessness of persons and the selflessness of phenomena, as well as three divisions of Suchness based on the ground, path, and result, and so on. From the perspective of emptiness, the three doors of liberation are established: without cause, the essence of emptiness, and without aspiration for results. In accordance with these sequences, all attachments to characteristics such as essence and distinctions, as well as all views such as the view of self, extreme views, existence and non-existence, and all aspirations such as acceptance and clinging, are abandoned. Above the three liberations, the spontaneously luminous, unconditioned nature is shown, and thus it is also taught as the four doors of liberation. Furthermore, sixteen emptinesses are taught: The six outer sense sources are empty of their own nature, which is outer emptiness (bahirdhā śūnyatā). Similarly, the six inner sense sources are empty, which is inner emptiness (ādhyātma śūnyatā). Both the outer and inner sense sources are empty, which is outer-inner emptiness (bahirdhādhyātma śūnyatā). These three demonstrate that all phenomena encompassed by outer and inner are without inherent existence. Greatness refers to the ten directions, as it pervades everywhere and is vast. These directions are empty of their own nature, which is called great emptiness (mahā śūnyatā), to reverse the notion of clinging to directions as great. Without beginning or end refers to the cycle of existence appearing in various realms, and its own nature is empty, which is beginningless-endless emptiness (anavarāgra śūnyatā), to abandon attachment to and fear of cyclic existence. The three realms, encompassed by conditioned phenomena with arising, abiding, and ceasing, are empty of their own nature, which is conditioned emptiness (saṃskṛta śūnyatā). All unconditioned phenomena, such as space, without arising or ceasing, are empty of their own nature, which is unconditioned emptiness (asaṃskṛta śūnyatā), demonstrating that all phenomena are encompassed by conditioned and unconditioned, and these phenomena have no inherent existence. The nature of phenomena without inherent existence is emptiness, and that emptiness itself is also empty, which is emptiness of emptiness (śūnyatā śūnyatā). That which has no extremes such as permanence or annihilation is beyond extremes. Its own nature is also empty, which is ultimate emptiness (atyanta śūnyatā). The nature of conditioned and unconditioned phenomena is not...

བྱས་པས་རང་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་ར༷ང་བཞི༷ན་སྟོ༷ང་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷། །དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མི༷་དམི༷གས་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་མཆོག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཐོབ་བྱའི་མཆོག་མྱང་འདས་གཉི༷ས་ཡིན་ལ། དེ་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དོ༷ན་ད༷མ་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །ཆོས་གང་ལ་འབོར་བའམ་འདོར་བ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་དོར༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ། །འདི་བདུན་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ་རིམ་པ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་དང་མཐའ་བྲལ་དང་། རང་བཞིན་དང་། མི་དམིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་དུའང་གྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་ནས་དེ་དང་དེར་ཞེན་པའི་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟང་མ་ལུས་པ་ལོག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ 22-1-119a ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཆོ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ་མདོར་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཚད་ལ་མི་སྟོང་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་གོང་གི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གདགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཏགས་དོན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡི་ཚ་བ་དང་ཆུའི་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་མཚན་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ཆོས་སུ་ཞེན་པར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་འདི་དག་གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ནས་སླར་ཡང་དེ་དག་བཞིར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་དངོས་མེད་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དམ་རང་གི་རང་བཞིན་ནམ་བབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཆ

【現代漢語翻譯】所作之事即名為自性，而此自性以自性空，即是自性空性。於三時不可得名為不可得，而此不可得以自性空，即是不可得空性。勝義諦乃是所證之最上真如，以及所獲之最上涅槃二者，而此二者以各自之自性空，即是勝義諦空性。于任何法無有捨棄或拋棄，即名為無捨棄，而此無捨棄以自性空，即是無捨棄空性。由緣起之事物，無有常恒與積聚之體性，此即名為無事物之體性，而此體性以自性空，即是無事物體性空性。此七者是爲了遮止對對治品之執著，次第為：空性、離邊、自性、不可得、勝義諦、無捨棄、以及無事物體性，了知於此等法中，實無任何可成立之物，從而遣除對此等法之執著，爲了證悟離戲之境界而宣說。從色蘊乃至一切種智之間，所有有為法與無為法 22-1-119a 皆以自性空，即是諸法空性。總而言之，此乃是顯示一切所知皆無不空，總攝並顯示了以上所有之義。所有安立為有為法與無為法之法，其一切假立之義，皆是色等各自之自相，如火之熱性與水之濕性等。依憑彼等自相，而執著此為此，然而彼等之體性本空，即是自相空性。此等法並非由其他對治品使之成空，而是顯現之當下即是自性空性，爲了了知如是之理而宣說。如是宣說了十六空性后，復又將彼等歸攝為四種而宣說：由五蘊所攝之有為法，以自性空，是為事物空性；無為法是為無事物，彼等以自性空，是為無事物空性；一切法以法性或自性或本然之方式安住于空性之中，是為自性或體性空性；體性空性乃是一切法之法性，是為

【English Translation】 That which is done is called 'own nature' (བྱས་པས་རང་གི་རང་བཞིན་, svabhāva) , and that which is empty of its own essence is 'own nature emptiness' (ར༷ང་བཞི༷ན་སྟོ༷ང་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷, svabhāva-śūnyatā). That which is unobservable in the three times is called 'unobservable' (དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་, anupalabdhi), and that which is empty of its own essence is 'unobservable emptiness' (མི༷་དམི༷གས་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷, anupalabdhi-śūnyatā). The ultimate (དོན་དམ་པ་, paramārtha) is the supreme suchness (བཞིན་ཉིད་, tathatā) to be realized and the supreme nirvāṇa (མྱང་འདས་, nirvāṇa) to be attained, and these two are empty of their own essence, which is 'ultimate emptiness' (དོ༷ན་ད༷མ་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷, paramārtha-śūnyatā). That which has no abandonment or rejection in any dharma is called 'non-abandonment' (དོར་བ་མེད་པ་, anutsarga), and that which is empty of its own essence is 'non-abandonment emptiness' (དོར༷་བ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷, anutsarga-śūnyatā). The phenomena that arise from conditions (རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་, pratyaya-jāta) lack the nature of permanence and aggregation, which is called 'nature of non-entity' (དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་, abhāva-svabhāva), and that which is empty of its own essence is 'nature of non-entity emptiness' (དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དོ༷, abhāva-svabhāva-śūnyatā). These seven are taught to prevent attachment to antidotes, in order: emptiness, freedom from extremes, own nature, unobservability, ultimate, non-abandonment, and the nature of non-entity. Knowing that there is nothing to be established in these, all fixations on these objects of attachment are reversed, and thus they are taught to realize the freedom from elaboration. All conditioned and unconditioned dharmas from form (གཟུགས་, rūpa) to omniscience (རྣམ་མཁྱེན་, sarvākārajñatā) 22-1-119a are empty of their own essence, which is 'emptiness of all dharmas' (ཆོ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ་, sarva-dharma-śūnyatā). In short, it is taught that there is nothing among all knowable things that is not empty, thus summarizing and showing the meaning of all the above. All that is designated as conditioned and unconditioned dharmas, all the meanings of those designations, such as that which can be formed (གཟུགས་སུ་རུང་བ་, rūpasya yuktatva), are their own characteristics, like the heat of fire and the moisture of water. Relying on those own characteristics, one becomes attached to dharmas, thinking 'this is this', but their essence is without essence, which is 'own characteristic emptiness' (རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་, svalakṣaṇa-śūnyatā). These dharmas are not made empty by another antidote, but rather, the very appearance is empty of its own nature, existing in such a way, and this is taught for the sake of knowing this. Having taught the sixteen emptinesses in this way, they are again condensed into four and taught: Conditioned dharmas, gathered by the five aggregates (ཕུང་པོ་ལྔ་, pañca skandha), are empty of their own essence, which is 'entity emptiness' (དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།, vastu-śūnyatā). The unconditioned are non-entities, and they are empty of their own essence, which is 'non-entity emptiness' (དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད།, abhāva-śūnyatā). All dharmas abide in emptiness as the nature of dharma, or their own nature, or by their own accord, which is 'own nature or essence emptiness' (རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད།, svabhāva-śūnyatā). Essence emptiness is the nature of all dharmas, which is

་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དབུས་མཐའ་ 22-1-119b རྣམ་འབྱེད་ལས། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ནང༷་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། སྤྱད་བྱ་ཕྱི་ཡི༷་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕྱི༷་ནང༷་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ནམ། ལུས་སམ་གཞི་རྣམས་དང་། གནས་ཀྱི་གཞི་སྣོད་རྣམས་ཆེན༷་པོ༷་སྟེ། དེ་བཞི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི། རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ནས་གསུངས། གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བའི་བློ་ལ་ཡུལ་གྱི་མིང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བཏགས་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང༷་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་སྟོང༷་ཉི༷ད། ཇི་ལྟར་མཐོང་ན་དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་དེ་རང་ངོས་སྟོང་པ་དོ༷ན་དམ༷་པ་སྟོང༷་ཉི༷ད། བློ་དེས་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པ་ལ་བརྒྱད་དེ། འདུ༷ས་བྱ༷ས་འདུས༷་མ༷་བྱ༷ས་ཀྱི༷་དགེ་རྩ་དག་པ་ཐོབ་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་མཐ༷འ་ལ༷ས་འད༷ས་པ༷། ཐོ༷ག་མཐ༷འ་མེ༷ད་པ༷་འཁོར་བ། དོར༷་མེ༷ད་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཡང་དགེ་རྩ་མི་ཟད་པ། རང༷་བཞི༷ན་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་ནི་སྐབས་འདིར་ར༷ང་མཚ༷ན། ཆོ༷ས་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ནི་སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་འཁོར་བ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང་། ལམ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་དགེ་རྩ་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཞིང་། དེ་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་ཀྱི་ 22-1-120a ངོ་བོ་མེད་པ་དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད། བདག་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ནི། དངོ༷ས་པོ༷་མེ༷ད་པ༷འི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང༷་པ༷་ཉི༷ད་དེ། སྔ་མ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བ་དང་། ཕྱི་མ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སེལ་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་གསུངས་སོ། །སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང་བཞི་པོ་བསྡོམས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུའོ། །སྟོང་ཉིད་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བློ་འཇུག་པའི་རིམ་པའམ། རྟོགས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྣམ་གྲངས་དང་། རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་མམ་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ཆོས་ཀུན་ལ་བདེན་གྲུབ་ཙམ་ཁེགས་པའི་མེད་དགག་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་བཅད་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྲོས་བྲལ་མཐའ་དག་མ་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནི་དོན་དམ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། དངོས་མིན་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་པ་རྟོགས་དགོས་པས་མཐུན་པའི་དོན་དམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར

【現代漢語翻譯】因此，（佛陀）宣說了『其他事物的空性』。在《辨中邊論》中說：『享受者是內在的六處，所享受的是外在的六處，內外二者的所依，即身體或基礎，以及處所的基礎，即容器，這些都是巨大的。這四者在自性上是空性的，這是從所證悟的對境方面來說的。以證悟空性的智慧，將對境之名安立為空性，這本身在自性上是空性的，空性即是空性。』如果如實地證悟，那就是勝義諦的空性。以智慧證悟勝義諦的空性，是爲了八種目的：爲了獲得有為和無為的清凈善根，證悟二者為空性；爲了獲得不住于有寂涅槃，超越邊際；爲了獲得無始無終的輪迴；爲了獲得不捨棄蘊，無餘地不滅盡善根；爲了獲得自性，即安住于自性的種姓；爲了獲得佛陀的妙相，即此處的自相；爲了獲得一切法，即此處佛陀的一切功德，如十力等。了知這一切在自性上是空性，從而不畏懼輪迴，並且爲了獲得道和涅槃的一切清凈善根而修習。』此外，在十四空性的基礎上，加上人我和法我的自性不存在，即無實有空性。二我自性不存在的空性，即無實有的自性空性。前者是從遮遣的角度來顯示，從而消除對二我的執著；後者是從空性成立為遣除一切戲論的角度來顯示，從而消除對空性的誹謗。』因此，宣說了十六空性的差別。將十六空性與四種空性相加，共有二十種空性的差別。如果從眾生證悟空性的次第或證悟方式的角度來看，可以分為有相和無相的勝義諦或空性兩種。第一種是遮破一切法上的實有，屬於無遮破，即只破除了部分戲論，沒有證悟離一切戲論的對境。這只是勝義諦和空性的假名安立，並非真實，但必須依靠它才能證悟勝義諦的自性空性，因此稱為相似勝義諦。這是有分別唸的智慧的對境。

【English Translation】 Therefore, (Buddha) proclaimed 'the emptiness of other things'. In the Madhyāntavibhāga it says: 'The enjoyer is the inner six sense bases, the enjoyed is the outer six sense bases, the support of both inner and outer, that is, the body or foundation, and the foundation of the place, that is, the container, these are all great. These four are empty in nature, which is spoken of from the aspect of the object to be realized. With the wisdom that realizes emptiness, the name of the object is established as emptiness, which itself is empty in nature, emptiness is emptiness.' If one realizes it as it is, that is the ultimate truth of emptiness. The wisdom that realizes the ultimate truth of emptiness is for eight purposes: in order to obtain the pure roots of virtue of conditioned and unconditioned, realizing the two as empty; in order to obtain the Nirvana that does not abide in samsara and nirvana, transcending the limits; in order to obtain the beginningless and endless cycle of existence; in order to obtain the non-abandonment of the aggregates, the non-residual exhaustion of the roots of virtue; in order to obtain the nature, that is, the lineage that abides in its own nature; in order to obtain the marks and signs of the Buddha, that is, the self-characteristics here; in order to obtain all the dharmas, that is, all the qualities of the Buddha, such as the ten powers. Knowing that all of these are empty in nature, thereby not fearing samsara, and cultivating in order to obtain all the pure roots of virtue of the path and nirvana.' In addition, on the basis of the fourteen emptinesses, adding the selflessness of persons and phenomena, the nature of non-existence, that is, the emptiness of non-entity. The emptiness of the non-existence of the two selves, that is, the emptiness of the nature of non-entity. The former is shown from the perspective of negation, thereby eliminating the attachment to the two selves; the latter is shown from the perspective of establishing emptiness as the elimination of all elaborations, thereby eliminating the slander of emptiness.' Therefore, the differences of the sixteen emptinesses are proclaimed. Adding the sixteen emptinesses to the four emptinesses, there are twenty differences of emptiness. If viewed from the perspective of the order or manner in which beings realize emptiness, it can be divided into two types: with characteristics and without characteristics, the ultimate truth or emptiness. The first is the negation of inherent existence on all phenomena, belonging to non-affirming negation, that is, only partially eliminating elaborations, not realizing the object free from all elaborations. This is merely a nominal establishment of ultimate truth and emptiness, not real, but it is necessary to rely on it to realize the self-nature emptiness of ultimate truth, therefore it is called similar ultimate truth. This is the object of wisdom with conceptual thought.

་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་འདི་རྣམས་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི། བརྟེན་ནས་ 22-1-120b སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཡང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་རང་རང་གིས་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པ། ཐོགས་རེག་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའ་དང་། སྤང་བྱ་ཟད་པ་ལ་བརྟགས་འགོག་དང་། གང་ན་གང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟག་མིན་འགོག་པ་དང་། བདེན་གྲུབ་བསལ་བའི་ཆ་ནས་བདེན་མེད་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ལས་མ་འདས་པས་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། འདི་འདྲའི་འདུས་མ་བྱས་འདི་དག་ནི་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། རྣམ་རྟོག་ཁོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། བློས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་བློས་གཞིག་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པ་གང་ཡང་མེད་པས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པ་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་བསླུ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཡེ་ནས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི། གང་གིས་ 22-1-121a སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་དངོས་དངོས་མེད་དུ་གདགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་སོ་སོ་རང་ས་ན་མ་འདྲེས་པར་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཏེ། སྣང་དང་སྟོང་པའམ་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཞིག །གཟུང་འཛིན་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་རིག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་སུ་གདགས་པར་མཛད་དོ། །འདི་ནི་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ནས་གནས་ཤིང་དུས་གསུམ་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པ། བློས་བཏགས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། དེའི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཐེག་པ

{ "translations": [ "這些有為法的知識，僅僅是通過依賴而生和依賴而命名的兩種方式而存在。所有由因緣所生的有為法，都是通過依賴而生的方式而存在。雖然無為法不是由因所生，但它們僅僅是通過依賴而命名的方式而存在。因為它們各自的遮遣對境被斷除，所以才成立了它們各自的名稱。例如，無有阻礙和觸碰的被稱為虛空；應斷除的煩惱滅盡被稱為擇滅；在任何地方都不產生任何事物被稱為非擇滅；以及從破除真實成立的角度安立為無真實。因此，即使是無為法也未超出依賴命名的緣起，所以如經中所說：『不存在非緣起的法。』這些無為法是無實無為法，因此只是分別念所認識的對境，只是由心識假立的，而不是不可思議的法性。因此，如果用心識分析這些法，則沒有任何事物不空，因此在勝義諦中是無所緣的。所以如經中所說：『不存在非空性的法。』", "如是，無論是有實法還是無實法，一切法皆無不空的自性，但名言的顯現是無欺騙的，因為它們本來就是在空性的同時顯現的，所以證悟顯空無別、意義相同，如經中所說：『空性與緣起，于中觀道中，意義為一。』無論如何安立為有實或無實，在真實義中，都應遠離執著于各自不混雜、各自分離的實有存在方式的分別念，並且應安住于遠離一切戲論的法性中，即顯現與空性或空性與緣起無有差別的自性。無有能取所取、無有分別的智慧，由各自的自證智所證悟，這是非名言的勝義諦。對此，有法界、勝義諦、真實之邊、如來藏等等各種不同的名稱。這並非只是由心識假立的，而是諸法自性的本然安住方式，本來就存在，並且不為三時所改變，超離了心識假立和分別唸的對境。在此狀態中，一切法皆平等，除了法界之外，沒有任何其他的法，這種具足一切殊勝相的空性，是甚深且", "殊勝的，是諸佛之母，是諸佛之源，是諸佛之宅，是諸佛之養育者，是諸佛之生處，是諸佛之城，是諸佛之田，是諸佛之依處，是諸佛之根本，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈，是諸佛之命根，是諸佛之命源，是諸佛之命脈

་ཆེན་པོའི་རྟོགས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་པ་འདི་ནི་དངོས་མེད་ 22-1-121b འདུས་མ་བྱས་དང་མི་འདྲ་ཞིང་དངོས་དངོས་མེད་གང་གི་མཐའ་ལའང་མི་གནས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལྟོས་ནས་བཏགས་པས་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་འདས་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཡང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགག་པ། །ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཤིང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་ཉིད་དེ་དང་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ངོར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ན། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ན་སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གཏིང་སླེབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དོན་མེད་ཅིང་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་ 22-1-122a འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་དོན་ཡོད་ལ། མཐར་ཐུག་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་མོའི་མཐར་ཐུགས་པའི་དོན་འདི་ལ་བཟོད་པ་ནམ་ཐོབ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུངས་རབ་མཐའ་དག་གི་བསྟན་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྨག་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་མ་སྦྱང་ཞིང་ཚོགས་བསགས་པ་དམན་པ་བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་གནས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟབ་མོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མེད་ལྟ་བུ་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་བྱིས་པའི་བློ་ལ་འགལ་བ་ལྟར་སྣང

【現代漢語翻譯】在所有偉大的證悟種類中，這是無與倫比的終極真諦。這種俱生（藏文：ཟུང་འཇུག་，梵文：yuganaddha，梵文羅馬擬音：yuganaddha，漢語字面意思：雙運）的無為法不同於一般的無為法，它是一種不落入有或無任何一邊的偉大的無為法。它不僅不是由因緣所生，而且超越了依賴施設而安立的所緣境的範疇。因此，它是真正的無為法。有鑑於此，聖者龍樹菩薩曾說：『有和無都是有為法，涅槃是無為法。』以及『所說之事物止息，心之行境亦止息。無生與無滅，法性與涅槃相同。』等等。法王持種者妙吉祥稱也曾說：『五蘊經分析為空性，如水上之木無有堅實。與具足一切勝妙之空性，二者亦不相同。』這就是其含義。如此證悟之後，二諦不再有差別，因為一切法都證悟為法界一味（藏文：ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད།），如同獨一明點（藏文：ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་）處於金剛虛空之中。因此，如經文所說：『此中無有任何應去除之物，亦無任何應安立之物。于真實中觀真實，見真實而得解脫。』正如大乘經典中所說，一切離戲平等性（藏文：སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད།）的含義都將徹底明瞭。如果有人認為區分二諦毫無意義，一切都將歸於一味，那麼區分二諦是有意義的，因為它是進入唯一真諦，即終極真諦，也就是法界平等性的方法。如來親口宣說，並且偉大的車乘論師們也在他們的論著中證實，終極真諦是萬法本自寂靜、不生不滅且已證涅槃的平等性。因此，一旦對這甚深終極之義生起忍可（藏文：བཟོད་པ་），就能對如來所有教言的甚深廣大的意趣生起毫無疑惑的定解。然而，對於那些沒有修習大乘，積累資糧不足，並且認為二諦相違的人來說，這可能會成為恐懼之境。但是，那些具備通達八種甚深的智慧之眼的人，將會對這個境界深信不疑。所謂的八種甚深是指，對於孩童的智慧來說，生與無生這樣的二諦似乎是矛盾的。

【English Translation】 Among all the great kinds of realization, this is the unsurpassed ultimate truth. This coemergent (Tibetan: ཟུང་འཇུག་, Sanskrit: yuganaddha, Romanized Sanskrit: yuganaddha, Literal meaning: union) unconditioned is different from ordinary unconditioned phenomena, and it is a great unconditioned that does not abide on the extreme of either existence or non-existence. It is not only not produced by causes, but it also transcends the designation of objects established by dependence. Therefore, it is the true unconditioned. In light of this, the venerable Nāgārjuna said: 'Existence and non-existence are conditioned. Nirvāṇa is unconditioned.' And, 'What is spoken ceases, and the sphere of the mind also ceases. The unborn and the unceasing, the nature of reality is the same as nirvāṇa.' etc. The Dharma King, the Holder of Lineage, Mañjuśrīkīrti also said: 'The aggregates, when analyzed, are emptiness, like a tree in water, without essence. It is not the same as that emptiness which possesses all perfections.' This is the meaning. Having realized this, there is no distinction between the two truths, because all phenomena are realized as the equality of the Dharmadhātu (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད།), like a single bindu (Tibetan: ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་) in the center of the vajra sky. Therefore, as the scripture says: 'Here, there is nothing to be removed, and nothing to be placed. Look at reality in reality, and seeing reality, be liberated.' As it is said in the Great Vehicle, the meaning of all freedom from elaboration and equality (Tibetan: སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་པ་ཉིད།) will be thoroughly understood. If one thinks that distinguishing the two truths is meaningless and that everything will become one taste, then distinguishing the two truths is meaningful because it is the method for entering the sole truth, the ultimate truth, which is the equality of the Dharmadhātu. The Victorious One himself declared, and the great chariot masters have also proven in their treatises, that the ultimate truth is the equality in which all phenomena are primordially peaceful, unproduced, and have attained nirvāṇa. Therefore, when one obtains acceptance (Tibetan: བཟོད་པ་) of this profound ultimate meaning, one will generate a definite understanding, free from the darkness of doubt, of all the profound and vast intentions of the Buddha's teachings. However, for those who have not trained in the Great Vehicle, who have accumulated little merit, and whose minds grasp the two truths as contradictory, this may become a place of fear. But those who possess the eye of wisdom that realizes the eight profoundnesses will have great faith in this state. The eight profoundnesses are: for the minds of children, the two truths, such as arising and non-arising, appear to be contradictory.

་ཡང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བརྟག་ན་དབེན་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་སྐྱེ་བ༷་ལ༷་ཟ༷བ་པ༷། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ 22-1-122b འགག་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་འགག་པ་ཡོད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་འག༷ག་པ༷་ལ་ཟབ་པ། སློབ་ལམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་དུས་མིན་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ལ། བློ་ཆུང་བ་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་མངོན་དུ་བྱེད་མི་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཡོད་ན་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱ་བ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དཀའ་ལ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འབའ་ཞིག་དུས་མིན་པར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་དེ༷་བཞིན༷་ཉི༷ད་རྟོགས་པ་ལ༷་ཟབ༷་པ༷། དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་སྦྱིན་སོགས་ཚད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་། ཕལ་བའི་བློ་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་ན་སྦྱིན་སོགས་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་འཐད་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འགལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་དོན་མི་ཤེས་ཀྱང་། ཟབ་མོའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་བསླུ་མེད་དུ་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་བུ་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་ནས་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཤེས༷་བྱ༷་ལ༷་ཟབ༷་པ༷། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པས་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། 22-1-123a ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བློ་དམན་པ་དག་གིས། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་བའི་དམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། མཐོང་བ་དམ་པ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འགལ་བར་འཛིན་ལ། ཟབ་མོའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་མཐོང་བའམ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་དེའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། དམིགས་པས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཤེ༷ས་པ༷་ལ༷་ཟབ༷་པ༷། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་སྤྱོད་དུ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་མཆོག་སྟེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་པར་གསུངས་པ་ལའང་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་མེད་ད

【現代漢語翻譯】又，對於那些證悟甚深法性的人來說，如果從勝義諦的角度觀察生，雖然勝義中無生，但在世俗諦中，依緣起不虛的力量，生是存在的，這不僅沒有矛盾，而且生本身就具有甚深之處。同樣，雖然勝義中無滅，但在世俗諦中，滅是存在的，無有矛盾且能證悟其同一性，滅亦具有甚深之處。在修學道上，雖然以智慧了知如是性，但以方便善巧故，不會不合時宜地顯現。對此，智慧淺薄的人會想：如果應該了知並串習如是性，那有什麼不能顯現的呢？如果不能顯現，那麼了知和串習就沒有意義了，對此難以理解。而具足智慧的人，以了知並串習如是性的力量，僅僅是不合時宜地顯現，而是以完全清凈究竟的體性來顯現，了知這二者無有矛盾且同一，證悟如是性具有甚深之處。雖然了知勝義諦離戲論而無法行持佈施等，但在世俗諦中卻無量地行持佈施等。對於普通人來說，如果無法行持，那麼行持佈施等也不合理；如果行持，那麼就不是沒有行持。他們以矛盾的方式不理解其中的含義。然而，具足甚深智慧的人，了知勝義諦中無法行持，但在世俗諦中，行持及其果報的成就真實不虛。如果勝義諦中存在，那麼了知這種不合理的道理后，證悟這二者是同一的，所知具有甚深之處。勝義諦中，沒有任何法可以作為所緣，因此沒有任何可見之物。而證悟到什麼都看不到，這本身就是殊勝的見。智慧淺薄的人會認為：什麼都看不到，有什麼殊勝的見呢？如果存在殊勝的見，那麼就應該是看到什麼，而不是什麼都看不到。他們執著于這種矛盾。而具足甚深智慧的人，如果存在屬於有實或無實之法的見或所緣，那麼這本身就是執著于相，成為一種見解，不可能存在不分別的智慧。因為沒有任何可以通過所緣來見到的東西，各自以自己的智慧去體驗這種意義，對諸法實相不可思議的境界沒有任何懷疑，並且親身經歷過，理解了這種道理，知見具有甚深之處。同樣，勝義諦中沒有任何法可以行持，而行持就是殊勝的行持，因為這是在行持實相的意義。對於這一點，也可以用上面所說的道理來理解，二者並無矛盾。

【English Translation】 Furthermore, for those who perceive the profound Dharma nature, if one examines birth from the perspective of ultimate truth, although there is no birth in ultimate truth, in conventional truth, birth exists due to the infallible power of dependent origination. Not only is there no contradiction, but birth itself is profound. Similarly, although there is no cessation in ultimate truth, cessation exists in conventional truth. Understanding this without contradiction and realizing their oneness, cessation is also profound. On the path of learning, although one knows suchness with wisdom, one does not manifest it prematurely due to skillful means. Regarding this, those of small intellect may think: If one should know and familiarize oneself with suchness, what is there that cannot be manifested? If it cannot be manifested, then knowing and familiarizing oneself is meaningless, which is difficult to comprehend. However, those endowed with wisdom, through the power of knowing and familiarizing themselves with suchness, do not merely manifest it prematurely, but manifest it with the nature of complete purity and ultimate reality. Understanding that these two are without contradiction and are one, realizing suchness is profound. Although one knows that giving and so forth cannot be accomplished in ultimate truth, which is free from elaboration, one performs limitless giving and so forth in conventional truth. To ordinary minds, if it cannot be accomplished, then performing giving and so forth is also unreasonable; if one performs it, then it is not non-performance. They do not understand the meaning of this due to a sense of contradiction. However, those endowed with profound wisdom know that it cannot be accomplished in ultimate truth, but in conventional truth, the performance and the attainment of its results are infallibly present. Knowing that such a thing is unreasonable in ultimate truth, they realize that these two are one, and the knowable is profound. In ultimate truth, there is nothing to be seen because there is no object of focus. And it is said that seeing nothing is the supreme seeing. Those of lesser intellect think: What supreme seeing is there in seeing nothing? If there is supreme seeing, then it is seeing something, not seeing nothing. They hold onto this contradiction. Those endowed with profound wisdom understand that if there is seeing or an object of focus that belongs to the category of real or unreal phenomena, then that itself is grasping at its characteristics and becoming a view, and non-conceptual wisdom is impossible. Because there is nothing to be seen through an object of focus, experiencing the meaning of each individual's own awareness without doubt, and that this alone is the inconceivable state of all phenomena, understanding this way of experiencing it, knowledge is profound. Similarly, it is said that in ultimate truth, there is nothing to be practiced, but practice is the supreme practice, because it is practicing the meaning of reality. Regarding this, one can also understand it in the way described above, and there is no contradiction.

ོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྤྱོ༷ད་པ༷་ལ༷་ཟ༷བ་པ༷། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ལམ་སྒྲུབ་པ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་གཉི༷ས་མེ༷ད་ལ༷་ཟབ༷་པ༷། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་དེའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཐོབ་མེད་ཉིད་ཐོབ་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ལའང་། 22-1-123b བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་འདུར་བཟུང་ནས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པར་རྣམ་བཞག་གཞན་དང་གཞན་དུ་འཆད་པར་སེམས་ཀྱང་། ཟབ་མོའི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཞིག་ཡོད་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཉི་ཚེ་བས་བསྡུས་པའི་འབྲས་བུ་ཉི་ཚེ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལུགས་ནི་བསྒྲུབ་ཐོབ་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་། དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དག་བྱེད་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་མེད་དང་ཐོབ་མེད་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཐོབ་པ་བསླུ་མེད་ཡིན་པའི་ཚུལ་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐ༷བས་མཁ༷ས་ལ༷་ཟབ༷་པ༷་སྟེ། མདོར་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་འགལ་མེད་ཟུང་འཇུག་དོན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་འདི་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ས་བརྒྱད་པ་པའི་རྟོགས་རིགས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། ཟབ་མོའི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལའང་ཆ་འདྲ་བ་འབྱུང་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་བསྐྱེད་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པ་འདི་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་མཐའ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྐབས་སོ། ། 正理立所證之要四法印義 དེ་ལྟར་མཁས་པར་བྱ་བའི་ 22-1-124a གནས་བཅུའི་དོན་ལེགས་པར་བཤད་ནས། དེ་དག་གི་རྟོགས་བྱའི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་དོན་རིགས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། མདོ་ལས། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། 諸行無常 དང་པོ་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་པ། ཆོས་གང་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་ནམ་འདུས་བྱས་སུ་གཏོགས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རྒྱུ་ལས་མ་བྱ

【現代漢語翻譯】於一境通達行持之深奧。于真實義中，雖無能成所成二者，然于名言中修持道，亦如前述之方式，于無違一義中通達之深奧。於二取無有之深奧。於世俗中圓滿二資糧，于勝義中顯示無有可得之果位佛陀，以及顯示無得即為最勝之獲得。孩童們執著于矛盾，無法如字面般理解，心中想著要以其他方式解釋。然而，具足甚深智慧者若認為于勝義中存在可得之對境，則不可思議智慧之身佛陀本身，豈非為以狹隘之法所攝持之狹隘果位？雖知法性不可思議之實相為無有可成可得，然欲使如是法性現前，則需圓滿清凈忽然之垢染之二資糧。然亦因勝義中無有可成可得之要點，故於名言中成與得乃為不虛之理，于無違一義中通達，乃為使果位現前之方便善巧之深奧。總而言之，通達空性、緣起、無違、雙運為一義之八重深奧，乃是已現前第八地之證悟種類中所說。與深奧之義相符之獲得忍位者，亦有相似之處。欲入大乘宗義之具慧者，亦應生起與之相符之智慧。如是若能於二諦雙運之法界如實生起定解，則將獲得通達一切大乘宗義之智慧光明。此為有為與無為之界限。正理立所證之要四法印義如是善說智者應爲了知的十處之義后，以理抉擇彼等所證之精要四法之義。如經云：『諸行皆無常，有漏皆是苦，涅槃即寂靜，諸法皆空且無我。』諸行無常首先，『行』指的是，凡是因緣所生之法，或屬於有為法的一切，皆因剎那生滅而無常。凡非由因所生……

【English Translation】 Profound in realizing the practice of one realm. In the ultimate meaning, although there is no achiever or achieved, in conventional terms, practicing the path is also in accordance with the method described above, profound in realizing the non-contradictory one meaning. Profound in the absence of duality. In the relative truth, completing the two accumulations, and in the ultimate truth, showing that there is no attainment of the result, Buddhahood, and also showing that non-attainment is the supreme attainment. Children cling to contradictions and cannot understand literally, thinking of explaining in other ways. However, if those with profound wisdom think that there is an attainable object in the ultimate truth, then is not the Buddha himself, with the body of inconceivable wisdom, a narrow result encompassed by a narrow Dharma? Although knowing that the nature of reality, which is inconceivable, is without achievement or attainment, in order to manifest such a nature, it is necessary to complete the two accumulations that purify sudden defilements. However, also because of the key point that there is no achievement or attainment in the ultimate truth, therefore, in conventional terms, achievement and attainment are infallible, and understanding in the non-contradictory one meaning is the profound skillful means of manifesting the result. In short, the eightfold profundity of understanding emptiness, dependent arising, non-contradiction, and union as one meaning is said to be the type of realization of the eighth bhumi that has already manifested. Those who have attained forbearance that is in accordance with the profound meaning also have similar aspects. Those with intelligence who wish to enter the doctrine of the Great Vehicle should also generate intelligence that is in accordance with it. If one can generate definite knowledge of such a union of the two truths, the Dharmadhatu, then one will obtain the light of wisdom that understands all the doctrines of the Great Vehicle. This is the boundary between conditioned and unconditioned. The Essential Four Seals of the Correct Reasoning Establishing What is to be Proven Thus, after well explaining the meaning of the ten places that should be known by the wise, the essence of what is to be realized, the meaning of the four seals of Dharma, is established by reasoning. As the sutra says: 'All conditioned phenomena are impermanent, all contaminated phenomena are suffering, nirvana is peace, all phenomena are empty and without self.' All conditioned phenomena are impermanent First, 'conditioned' refers to any Dharma that is produced by causes and conditions, or anything that belongs to conditioned phenomena, all of which should be known to be impermanent because they arise and cease in an instant. Whatever is not produced from causes...

ུང་བ་ནི་མ་སྐྱེས་ལ། གང་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་མ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་ཅིང་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པར་འགག་ཅིང་། རིམ་པས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མ་ལོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུན་བར་མ་ཆད་པར་འཇུག་པ་དེ་ལ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་བྱུང་ནས་མ་ཞིག་བར་དུ་རྟག་པའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་ལ་འབབ་ཆུ་དང་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། བེམ་པོར་གྱུར་པ་ཕྱི་སྣོད་དང་ནང་གི་ལུས་དང་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གློག་དང་ཆུ་བུར་སྤྲིན་སོགས་ནས་ལྷུན་པོའི་བར་ 22-1-124b གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་གནས་པའི་ཡུན་རིང་ཐུང་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་། སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་དུ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འདི་དག་མཐར་འཇིག་པ་དང་། རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བར་མཐོང་བས་ཤེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་གཞན་མ་འགྱུར་ན། མཐར་འཇིག་པ་དང་། བར་དུ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རིགས་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། དཔེར་ན། འཇིམ་པ་དང་། སྐྱེས་བུའི་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་དང་། འཁོར་ལོ་དང་དབྱུག་གུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེ་ལ། སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐོ་བ་སོགས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་མ་འཕྲད་བར་དུ་བུམ་པ་དེ་ཉིད་རྟག་པར་གནས་སོ་སྙམ་ན། བུམ་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་མི་འགག་པར་གནས་ན་གནས་སྐབས་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། བུམ་པ་ལ་ནི་སོ་རྙིང་དང་། རི་མོ་དང་མདོག་དབྱིབས། ནང་དུ་ཆུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ། སྐྱེས་བུས་ལག་ 22-1-125a ཏུ་བཟུང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། བུམ་པ་རང་གི་རྡུལ་རྫས་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དང་། མེ་ཆུ་མགར་བ་སོགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བུམ་པ་དེ་ཡུལ་དེ་ལས་མ་བསྐྱོད་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་རྐྱེན་གཞན་དང་མ་ཕྲད་པའི་དུས་ན། དེ་ལ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ཡང་། དུས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་མེད་པ་མི་སྲིད་པས་བུམ་པ་བྱུང་ནས་ཞིག་པའི

【現代漢語翻譯】未生即是無生，已生之事物，在未具備諸般因緣之前本不存在，一旦因緣和合，便立即產生第一個剎那。然而，此剎那亦不停留于自身成立之時，于第二個剎那便已消逝。如此，在因緣未散之前，相似的相續便不間斷地延續下去。愚童們誤以為事物從產生到消亡之間是恒常不變的，但這不過是錯覺。事實上，正如流水和燈焰一般，一切有形之物，包括外在的器皿、內在的身體以及由意識和心所組成的一切，皆是剎那生滅。因此，無論是閃電、水泡、雲朵，乃至須彌山， 22-1-124b 無論其存在的時間長短看似如何，都應了知其本質皆是剎那生滅。為何如此呢？因為我們見到事物終將毀滅，且其存在的不同階段亦不相同。若第一個剎那的狀態未曾改變，則不應有最終的毀滅，也不應有中間不同階段的差異。若事物始終保持最初產生時的狀態，那是不可能的，因為這與我們親眼所見的事實相悖。假設有人認為，例如，陶土、工匠的勞作、輪盤和木棒等因素共同產生了陶瓶。陶瓶一旦產生，只要未遇到錘子等破壞因素，便會恒常存在。那麼，陶瓶從因緣和合而產生的第一個剎那起，其本性便是剎那生滅，不會停留在自身成立的第二個剎那。若它不消逝而保持不變，那麼後續階段的任何差異便都不可能存在。然而，陶瓶卻有新舊之分，圖案、顏色和形狀各異，內部可盛水或不盛水，可被工匠 22-1-125a 拿在手中，也可不被拿在手中，能夠執行或不能執行各種功能，因此，它在不同的時間和地點呈現出各種不同的狀態。因此，我們應知曉，陶瓶是由其自身微粒的積聚，以及火、水、陶匠等輔助因素共同作用下，在不同事物狀態之間轉變的剎那相續。當陶瓶未從原處移動，未改變形態，且未與其他因素相遇時，即使我們未直接觀察到它與先前有何不同，但前後剎那之間不可能沒有差異，因此陶瓶從產生到毀滅的過

【English Translation】 Unborn is non-arising, and those things that have arisen did not exist before the collection of those causes and conditions. Immediately upon the completion of the collection of causes, the first moment of arising is accomplished. However, that moment does not remain for a second moment from the time of its own establishment, but ceases. Thus, as long as the collection of causes has not ceased, a similar continuum continues uninterruptedly. Children mistakenly think that things are permanent from the time they arise until they perish, but this is merely an illusion. In reality, like flowing water and the flame of a lamp, all tangible things, including the external vessel, the internal body, and all that is encompassed by consciousness and mental factors, arise and cease in an instant. 22-1-124b Therefore, whether it is lightning, a bubble, a cloud, or even Mount Meru, no matter how long their duration of existence may seem, it should be understood that their nature is the same: momentary. Why is this so? Because we see that these things ultimately perish, and their states of existence are not the same. If the state of the first moment did not change, then there would be no ultimate destruction, and there would be no different distinctions in between. If it were possible for it to remain constantly in the same state as the first moment of its arising, that would be the case, but this is not so, as is evident. If, for example, one thinks that a pot arises from causes such as clay, the actions of a person's hands, a wheel, and a stick, and that once it has arisen, it remains permanent as long as it does not encounter destructive causes such as a hammer, then one should know that the pot, from the first moment it arises from causes, is of a nature to cease, not to remain for a second moment from the time of its own establishment. If it did not cease but remained, then no distinction of later states would be possible. However, the pot has differences such as old and new, patterns, colors, and shapes, whether it contains water or not, whether it is held in a person's 22-1-125a hand or not, and whether it performs actions or not. Therefore, it has various states of existence that differ in time and place. Therefore, it should be understood that the pot is a continuum of momentary events that transforms into different states of existence through the accumulation of its own particles and the cooperative causes of fire, water, a potter, and so on. When the pot has not moved from that place, has not changed its form, and has not encountered other conditions, even if we do not directly see any difference from before, it is impossible for there to be no difference between earlier and later moments. Therefore, the pot's process from arising to destruction

་བར་ལ་སྐད་ཅིག་ཅི་ཙམ་ཚོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་འགག་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་རྟག་པར་གནས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐོབ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་དེས་བུམ་པ་མི་རྟག་པར་བྱེད་ཀྱི་དེ་དང་མ་འཕྲད་པར་དུ་རྟག་གོ་སྙམ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཚད་རང་གི་ངང་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་པས་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མི་དགོས་སོ། །ཐོ་བས་བུམ་པའི་རྒྱུན་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་བུམ་པ་རྟག་པ་ཐོ་བས་གཟོད་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ན་བཤིག་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཀྱང་བུམ་པ་རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མའི་ཉེར་ལེན་དང་། ཐོ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ལས་གྱོ་མོའི་གནས་སྐབས་བྱུང་བ། དཔེར་ན་འཇིམ་ 22-1-125b པའི་རྒྱུ་དང་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བུམ་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་པའི་ཐོ་བས་བུམ་པ་བཤིག་ཅེས་འཇིག་རྒྱུར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཙམ་མོ། །རགས་པ་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོ་བས་བུམ་པ་བཤིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་མ་ཤེས་པར་བུམ་པ་རེ་ཞིག་རྟག་ཀྱང་འཇིག་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནས་མི་རྟག་པར་བྱས་སོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་འདྲ་བ་ཚོགས་པ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་རིགས་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་རིམ་པར་བཀོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་གསར་དུ་བྱུང་ཞིང་རྒྱུའི་འཕེན་པ་ཡོད་ཀྱི་རིང་ལ་རིགས་འདྲ་བར་མ་ཆད་དུ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་ལོག་པའི་ཚེ་མཐར་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་ཀྱང་འགག་པའི་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཅན་དུ་སྣང་ལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར། རང་ཉིད་ངང་གིས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ལུང་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རླུང་དང་ཆུ་དང་ས་དང་། 22-1-126a རི་རབ་དང་རྡོ་རྗེའི་རྡོ་བ་ལ་སོགས་སྲ་བརྟན་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲིན་བཞིན་གསར་དུ་ཆགས་ལ། རེ་ཞིག་གནས་པ་དང་། མཐར་མེ་སོགས་ཀྱིས་བཤིག་སྟེ་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྟོང་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལྟར་གནས་བཞིན་པའི་དུས་ན་ཡང་། ཕྱི་རོལ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་གཟུགས་སོགས་དོན་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི། རྐྱེན་ག

【現代漢語翻譯】要知道，在每一剎那間，有多少事物在生滅。如果孩子們認為瓶子是恒常存在的，那是因為他們認為瓶子需要一個破壞的原因，比如獲得了破壞的條件，這樣瓶子才會變得無常；如果沒遇到這些條件，瓶子就是恒常的。但事實並非如此，只要從產生它的原因中產生，它就會自然而然地在每一剎那間自行消逝，所以它的消逝不需要其他原因。錘子使瓶子的連續性無法維持，並不是說錘子才開始破壞瓶子的恒常性，如果它是恒常的，就無法被破壞。然而，瓶子本身就具有剎那生滅的性質。瓶子的最後一個剎那的近取因，加上錘子的俱生緣，導致了碎片的狀態。例如，就像泥土的原因和手的動作的條件產生了瓶子的第一個剎那一樣。雖然瓶子的相似形態會不間斷地出現，但錘子會中斷這種連續性，所以我們才說錘子破壞了瓶子，這只是一個破壞原因的名稱而已。依賴於粗大的連續性的無常現象，說錘子破壞了瓶子，這個說法並沒有什麼不妥。但是，如果不瞭解微細的法性無常，認為瓶子暫時是恒常的，只是因為其他破壞原因的作用才變得無常，那就是錯誤的。因此，從聚集的不同因緣中，事物的所有相似和不相似的狀態，都是具有緣起性質的剎那相續的次第排列。因此，事物從原因中新產生，並在原因的影響下，保持相似的連續性。當原因消失時，最終相似的連續性也會停止，呈現出生、住、滅三種狀態。而且，這並不依賴於其他原因，而是自身自然地不會存在於第二個剎那，這就是無常的特徵，這是聖者們所見到的，並且如經中所說，這是通過事物力量的道理所證實的。這樣觀察，外在的器世界，如風、水、土、須彌山和金剛石等看似堅固的事物，也是由於眾生的業力，像云一樣在虛空中新形成，暫時存在，最終被火等破壞，變為空性。即使在存在的時候，外在的四大元素和色等五境，也是因緣和合的產物，剎那生滅，不斷變化，所以一切都是無常的。

【English Translation】 Know that in each instant, so many things gather and disintegrate, and understand them as subject to arising and ceasing. If children think that a vase remains permanent, it is because they think that the vase needs a cause of destruction, such as obtaining the conditions for destruction, so that the vase becomes impermanent; if it does not encounter these conditions, it is thought to be permanent. But this is not the case, as long as it arises from the cause that produces it, it will naturally disintegrate by itself in each instant, so its disintegration does not need other causes. The hammer prevents the continuity of the vase from being maintained, but it is not that the hammer only begins to destroy the permanence of the vase, if it were permanent, it could not be destroyed. However, the vase itself has the nature of momentary arising and ceasing. The proximate cause of the last moment of the vase, plus the co-occurring condition of the hammer, leads to the state of fragments. For example, just as the cause of the clay and the condition of the hand's action produce the first moment of the vase. Although similar forms of the vase will appear continuously, the hammer will interrupt this continuity, so we say that the hammer destroys the vase, which is only a name for a cause of destruction. Relying on the impermanent phenomenon of coarse continuity, there is nothing wrong with saying that the hammer destroys the vase. However, if one does not understand the subtle Dharma-nature of impermanence, and thinks that the vase is temporarily permanent, but only becomes impermanent due to the influence of other destructive causes, that is a mistake. Therefore, from the gathering of different causes and conditions, all the similar and dissimilar states of things are the sequential arrangement of momentary continuums with the nature of dependent origination. Therefore, things newly arise from causes, and under the influence of causes, maintain a similar continuity. When the cause disappears, the similar continuity will eventually stop, presenting the three states of arising, dwelling, and ceasing. Moreover, this does not depend on other causes, but naturally does not exist in the second instant, which is the characteristic of impermanence, which is seen by the noble ones, and as stated in the scriptures, this is proven by the reasoning of the power of things. Observing in this way, the external container world, such as wind, water, earth, Mount Sumeru, and diamond stones, which appear to be solid things, are also newly formed in the sky like clouds due to the karma of sentient beings, exist temporarily, and are eventually destroyed by fire and other elements, becoming empty in the sky. Even when they are existing in this way, the external four elements and the five objects of form, etc., are the product of the combination of causes and conditions, arising and ceasing in an instant, constantly changing, so everything is impermanent.

ྱི་དབང་གིས་འཕེལ་འགྲིབ་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་། སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་བརྐོ་བ་སྲེག་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། མེ་སོགས་འབྱུང་བ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་དང་། དུས་ཀྱི་རྙིད་པས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ནང་གི་སེམས་འགྱུར་བའི་ཕྱི་རོལ་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་ན། སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཀྱང་། མདོག་དབྱིབས་རེག་བྱ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པས། འདྲ་བ་གཞན་རྒྱུན་ཆགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ་རྟག་པར་རློམ་པར་ཟད་དོ། །ནང་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ལུས་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི། གསར་དུ་ལས་ཉོན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་སྐྱེ་ལ། རིས་མཐུན་པར་གནས་པའི་མཐར་ཚེ་འཕོས་ཏེ་འགག་པ་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟ་གནས་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། དང་པོ་མངལ་ན་གནས་པ་ 22-1-126b དང་། བཙས་པ་དང་། བྱིས་པ་ནས། རྒས་ཤིང་འཁོགས་ཏེ་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ། ན་ཚོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རིམ་པས་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་རིམ་པས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བར་ཚོར་བས་ཟིན་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འབྲེལ་བར་སྐྱེ་ཞིང་། སྔོན་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་དང་མཐུན་པར། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་དང་། མཆོག་དམན་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཐ་དད་དུ་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ནི། རིས་འདྲ་བར་རྒྱུན་འབྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལྟ་བུའམ། མི་འདྲ་བ་འདོད་པའི་སེམས་གཡེང་བ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཡང་། གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་འགྱུར་བ། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་སོགས་རྐྱེན་བཞི་པོ་སྣ་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན། ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རིས་ཐ་དད་པར་སྐྱེ་བའི་དུས་དང་། གང་དུ་སྐྱེས་ནས་སོ་སོའི་ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཀྱི་བར་ལ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྲེང་བ་སྐྱེ་འགག་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། ། 22-1-127a དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། བསྐལ་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་བར་གྱི་སྐྱེ་འགག་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་བར་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཙམ་གྱི་མི་རྟག་པར་ཤེས་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་

【現代漢語翻譯】觀察到，由於業力的力量，一切都在不斷變化；由於先前行為的影響，環境的外觀會發生改變；同樣地，人們進行挖掘、焚燒等活動；火等其他元素會造成損害；時間的流逝會導致衰老；內在心識的改變也會導致外在事物的改變，例如通過獲得禪定（Samadhi）的體驗。雖然這證明了事物是剎那無常的，但由於顏色、形狀、觸感等特徵相似，人們會將相似的連續剎那誤認為是一個整體，並執著于常恒的觀念。內在眾生各自的身體和感官的各種形態，都是由新的業力和煩惱所產生和創造的。在與自身相似的群體中存在，最終壽命耗盡而消亡。即使在目前存在的時刻，也經歷著從最初的子宮狀態，到出生、童年，再到衰老、體弱直至死亡的各個階段。年齡的階段依次變化，快樂和痛苦等不同的狀態也依次出現。因此，與心識的連續性相關聯，並被感受所把握的一切，都在每個剎那之間以前後因果的方式相聯繫而生滅。與先前行為的傾向相一致，清凈和不清凈的心識會以一致的方式相隨而改變。爲了觀察到增長和衰退、優越和低劣、快樂和痛苦，以及不同環境和行為的不同狀態，我們應該認識到每個剎那都是不同的。所有被意識所包含的三界（欲界，色界，無色界）的心識和心所，無論是相似的連續產生，如禪定的心識，還是不相似的，如散亂的各種欲界心識，各種不同的狀態都在迅速地生起和變化。緊隨其後的是因緣、所緣緣等四種不同的緣起而變化。我們應該認識到，在三界所包含的各種不同類別眾生出生之時，以及從出生到各自壽命終結之間，最終的剎那的連續體是以有序的生滅方式出現的。因此，所有和合事物都是在因緣聚合的力量下，以種子生芽等方式逐漸變化的。因此，即使是存在於劫（Kalpa）的事物，其從年、月、日、時到剎那的生滅，也像天平的升降一樣，無間斷地進行。如果認識到這僅僅是剎那無常，那麼對於和合事物...

【English Translation】 It is observed that everything is constantly changing due to the power of karma; the appearance of the environment changes due to the influence of previous actions; similarly, people perform activities such as digging and burning; harm is caused by other elements such as fire; the passage of time leads to aging; changes in the inner mind also lead to changes in external things, such as through the experience of attaining Samadhi. Although this proves that things are momentary and impermanent, due to the similarity of characteristics such as color, shape, and touch, people mistake similar continuous moments as one whole and cling to the notion of permanence. The various forms of the bodies and senses of individual sentient beings are produced and created by new karma and afflictions. They exist in groups similar to themselves, eventually expiring and ceasing to exist. Even in the present moment of existence, they experience various stages from the initial state in the womb, to birth, childhood, aging, weakness, and finally death. The stages of age change sequentially, and different states such as happiness and suffering arise sequentially. Therefore, everything associated with the continuity of mind and grasped by feeling is born and ceases in relation to each other in a cause-and-effect manner in each moment. In accordance with the tendencies of previous actions, pure and impure states of mind change in a consistent manner. In order to observe growth and decline, superiority and inferiority, happiness and suffering, and the different states of different environments and activities, we should recognize that each moment is different. All the minds and mental factors of the three realms (Desire Realm, Form Realm, Formless Realm) included by consciousness, whether they are similar continuous productions, such as the mind of meditation, or dissimilar, such as the various distracted minds of the Desire Realm, various different states arise and change rapidly. Immediately following are changes due to the four different conditions such as cause, object, etc. We should recognize that at the time of birth of various different categories of beings included in the three realms, and from birth to the end of their respective lifespans, the continuum of final moments occurs in an orderly manner of arising and ceasing. Therefore, all compounded things gradually change under the power of the aggregation of causes and conditions, in the manner of a seed sprouting. Therefore, even things that exist for a Kalpa (eon), their arising and ceasing from year, month, day, hour to moment, proceed uninterruptedly like the rise and fall of a balance scale. If we recognize that this is merely momentary impermanence, then for compounded things...

སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། ཐར་པ་ལ་མོས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ན། མདོ་ལས་རྗེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་མཆོག་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་མཆོག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། 諸漏皆苦 གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་པའམ། འདུས་བྱས་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་ལའང་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཡོད་པའི་ཟག་མེད་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་དང་འབྲས་བུས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མིན་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་སིམ་པ་བྱེད་པར་མ་ཡིན་པའོ། །ཟག་བཅས་དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོའམ། དེ་དང་འབྲེལ་ཞིང་འདྲེས་ལ། དེ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཐོ་རིས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ། 22-1-127b འདོད་པ་བཙལ་ཀྱང་མ་རྙེད་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཕྲ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཙམ་ནས། དུད་འགྲོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་མི་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གཉིས་ལས། འདི་ནི་ངོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མིང་གཉིས་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། གང་སྐྱེ་བ་ན་སྡུག་བསྔལ། གནས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ། འགྱུར་བ་ན་བདེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་སོ་སོའི་རྣམ་གྲངས་ནི། དམྱལ་བར་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དོ། །མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་སུ་སྡུག་པ་བྲལ་བ་སོགས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་དེ་ནི་ནམ་ཞིག་འབྲལ་བར་འགྱུར་པའི་དོན་ལ་དགོངས་ཀྱི། འདིར་ནི་བྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མཐོ་རིས་སོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་ཡང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་མི་ཐུབ་པར་མཐར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནར་ངེས་ཏེ་མཐའ་བཞིས་བསྡུས་པ་ལས་མ་འདས་པའོ། །འགྱུར་བའི་ཚེ་ན་སྔར་གྱི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཡིད་གདུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་པ་ནི། བུ་ཤི་བའི་མྱ་ངན་ལྟ་བུ་སྟེ། བུ་མ་བྱུང་ན་དེ་ཤི་བའི་མྱ་ངན་ཡང་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ན་བདེ། གནས་པ་ན་བདེ་ཡང་འགག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཞེས་ 22-1-128a གསུངས་སོ། །དེས་ན་བ

【現代漢語翻譯】由於它具備了在一切行為中不執著、渴望解脫、作為領悟空性的基礎等殊勝的必要條件，所以，正如經部所說，在一切足跡中，大象的足跡最為殊勝一樣，在一切觀念中，無常的觀念最為殊勝。一切煩惱皆是痛苦第二，屬於有為或有為法的範疇，其中也分為有漏和無漏兩種。無漏法由於不包含痛苦的因、本體和結果，所以不是痛苦。然而，一切有漏法本身就是痛苦。為什麼說痛苦呢？因為身心無法從中獲得安寧。這些有漏法要麼是痛苦的本體，要麼與痛苦相關聯和混合，要麼是產生痛苦的根源。例如，地獄的痛苦，以及天界中的生老病死、與所愛分離、遭遇不悅、即使追求慾望也無法滿足所帶來的各種大小痛苦，從產生的那一刻起，乃至畜生都能感受到不悅和痛苦，這就是苦苦。爲了將它與另外兩種痛苦區分開來，並認識到這是本體上的痛苦，所以將『痛苦』這個詞以主體和屬性相結合的方式來表達。正如經部所說：『什麼是苦苦？』『即生時是痛苦，住時是痛苦，變異時是快樂。』各種痛苦的類別，例如地獄中的寒熱等，是無法計量的。如果有人問：『《阿毗達磨集論》中不是將與所愛分離等歸為行苦嗎？』答案是：『是的，但那是考慮到終將分離的情況。』而這裡是從正在經歷分離等痛苦的角度來描述的。行苦是指無論在天界等哪個世間，任何有漏的存在、身體、享受，無論呈現出何種安樂的形態，都無法保持不變，最終必然會發生變化，無法超越四種邊際（生、老、病、死）。變化時，之前的快樂會變成痛苦的根源，就像失去孩子的悲傷一樣，如果沒有孩子，就不會有失去孩子的悲傷。正如經部所說：『行苦是生時快樂，住時快樂，但壞滅時是痛苦。』因此，

【English Translation】 Because it possesses supreme necessities such as non-attachment to all activities, longing for liberation, and serving as a basis for understanding emptiness, it is said in the sutras that just as the footprint of an elephant is supreme among all footprints, so too is the perception of impermanence supreme among all perceptions. All defilements are suffering. Secondly, within the category of conditioned or compounded phenomena, there are both defiled (with outflows) and undefiled (without outflows). The undefiled are not suffering because they are not comprised of the cause, essence, or result of suffering. However, all that is defiled is inherently suffering. Why is it called suffering? Because the body and mind do not find peace in it. These defiled phenomena are either the essence of suffering, or related to and mixed with it, or they are the source of its arising. For example, the suffering of hell, and even in the heavenly realms, birth, aging, sickness, death, separation from loved ones, encountering the unpleasant, and the various degrees of suffering that arise from not finding what one desires—from the moment they arise, even animals know them to be unpleasant and suffering. This is the suffering of suffering. To distinguish it from the other two types of suffering and to recognize it as suffering in its essence, the term 'suffering' is used in a way that combines the subject and its attribute. As it is said in the sutras: 'What is the suffering of suffering?' 'It is that which is suffering at birth, suffering while abiding, and pleasurable when changing.' The various categories of suffering, such as heat and cold in hell, are immeasurable. If one asks, 'Doesn't the Abhidharmasamuccaya categorize separation from loved ones as the suffering of change?' The answer is, 'Yes, but that refers to the prospect of eventual separation.' Here, it is described from the perspective of experiencing the suffering of separation, etc. The suffering of change refers to the fact that in any realm of existence, such as the heavens, any defiled existence, body, enjoyment, or appearance of happiness is not permanent and is inevitably subject to change, never transcending the four limits (birth, aging, sickness, and death). When change occurs, the previous happiness becomes a cause of mental anguish, like the grief of losing a child; if there were no child, there would be no grief of losing the child. As it is said in the sutras: 'The suffering of change is that which is pleasurable at birth, pleasurable while abiding, but suffering when ceasing.' Therefore,

དེ་བ་ཆེ་ཕྲ་གང་མྱོང་ཡང་སྔ་མ་རིམ་པས་འགག་ནས་ཕྱི་མ་རིམ་པས་སྐྱེ་ལ་མཐར་རྒྱུན་འགག་པས་མ་བསྡུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་སྟོན་དུས་ཀྱི་སྤྲིན་དཀར་མཛེས་པ་དང་འདྲ་ལ། འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ངན་སོང་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མང་པོ་འགྲུབ་པ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་གེགས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་འདྲེས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་མནོག་ཆུང་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཕན་ཆད། གནས་སྐབས་བདེ་ཡང་རུང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རུང་། བཏང་སྙོམས་སུ་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དུག་ཅན་གྱི་ཟས་དང་། འབྲས་ཀྱི་ནད་གཟོད་སྨིན་འགྱུར་དང་། གསོད་སར་གོམ་པ་འདོར་བའི་གྲངས་བཞིན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇེ་ཉེར་སོང་བ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གནས་པ་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འགག་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་མངོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་བཅས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཆ་མཐའ་དག་ལ་འདིས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ 22-1-128b ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ལ་བསམ་ན། འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ཡང་། །བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། འཁོར་བ་མཐའ་དག་མེའི་འོབས་དང་སྲིན་མོའི་གླིང་ལྟ་བུར་ཡིད་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ལ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་། དེར་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་དང་འདུས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་འདོད་པ་ཁོ་ནར་འཕྱན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཐར་འབྱུང་ངེས་པའི་འཆི་བ་སོགས་ལ་བསམ་དཔྱད་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དག་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བཅིང་བའི་ཕྱིར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོའམ། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཐར་པ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། 涅槃寂靜 གསུམ་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་ནས། དེའི་རྒྱུ་ཀ

【現代漢語翻譯】無論體驗到多麼微小的快樂，先前的快樂都會逐漸消失，而隨後的快樂則會逐漸產生，最終因為連續性中斷而沒有什麼是永恒的。這表明快樂是不可靠的，就像秋天美麗的白雲一樣。由於對感官快樂的執著，會導致惡道等難以忍受的痛苦，並且會阻礙進入解脫之道。因此，與罪惡的污點混合在一起的有漏快樂，其價值很小，而缺點卻很大。行苦是指，只要是有漏的取蘊，無論是暫時的快樂、痛苦還是中性感受，它的每一個瞬間都成為後續蘊的取因，因此成為未來一切痛苦的根源。就像有毒的食物、逐漸成熟的癤子，以及走向屠宰場的步伐一樣，死亡的痛苦越來越近。考慮到這一點，世尊說：『行苦在生、住、滅時並不明顯是痛苦，但它卻是痛苦的根源。』因此，有漏之行的連續性的每一個部分都無不包含著行苦。思及於此，正如所說：『輪迴之中，針尖之地，亦無絲毫安樂。』因此，聖者們以智慧之眼將整個輪迴視為火坑和羅剎洲。然而，凡夫卻不認為行苦是痛苦本身，他們只是沉溺於出生、聚集和享樂等慾望之中，對於這些最終必然導致的死亡等痛苦，他們沒有思考和分析，因此，他們也沒有如實地認識到變苦的本性。由於被這三種痛苦的本性所束縛，一切有漏的蘊都從痛苦的本質、與痛苦的關聯以及成為痛苦之源的角度，成爲了證悟苦諦的對象。因此，從這種意義上說，一切有漏之法都被稱為痛苦。如果能這樣理解，就會生起對輪迴本性的厭離之心，並進入正確的解脫之道。涅槃寂靜第三，如前所述，認識到有漏的蘊是痛苦的，並認識到其原因是...

【English Translation】 No matter how small the happiness experienced, the previous happiness gradually disappears, while the subsequent happiness gradually arises, and ultimately, because the continuity is interrupted, nothing is permanent. This shows that happiness is unreliable, like the beautiful white clouds of autumn. Due to attachment to sensual pleasures, it leads to unbearable suffering such as the evil realms, and it hinders entry into the path of liberation. Therefore, the contaminated happiness mixed with the stains of sin is of little value and great fault. The suffering of conditioning refers to that as long as it is a contaminated aggregate of grasping, whether it is temporary happiness, suffering, or neutral feeling, every moment of it becomes the cause of grasping for the subsequent aggregate, thus becoming the source of all future suffering. Just like poisonous food, a gradually maturing boil, and steps towards the slaughterhouse, the pain of death is getting closer and closer. Considering this, the Bhagavan said: 'The suffering of conditioning is not obviously suffering in birth, dwelling, and cessation, but it is the source of suffering.' Therefore, every part of the continuity of contaminated conditioning is encompassed by this. Thinking about this, as it is said: 'In samsara, even on the tip of a needle, there is never any happiness.' Therefore, the noble ones see the entire samsara as a pit of fire and a land of rakshasas with their eyes of wisdom. However, ordinary people do not recognize the suffering of conditioning as suffering itself, and they only indulge in desires such as birth, gathering, and enjoyment, and they do not think and analyze the suffering of death, etc., which will inevitably occur at the end of these, so they do not truly recognize the nature of the suffering of change. Because they are bound by the nature of these three sufferings, all contaminated aggregates become objects of realizing the truth of suffering from the perspective of the essence of suffering, the association with suffering, and the source of suffering. Therefore, in this sense, all contaminated phenomena are called suffering. If one understands in this way, a sense of renunciation of the nature of samsara will arise, and one will enter the correct path of liberation. Nirvana is peace. Third, as mentioned earlier, recognizing that the contaminated aggregates are suffering, and recognizing that its cause is...

ུན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་གཉེན་པོས་སྤང་བ་ལས། 22-1-129a ཟག་བཅས་རྒྱུ་འབྲས་གཏན་དུ་ལོག་པའི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པས་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཅན་འདི་དག །རྟག་པ་དང་གཞན་དུ་མི་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རེས་འགའ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་ནུས་ལ། རྒྱུ་དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་ཅིང་། ལས་ཉོན་ལས་བྱུང་བ་ལ་རིགས་པས་འཐད་པ་མཐོང་བས་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་བརྩེ་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་ཁྱད་པར་ཅན། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན། གང་ཞིག་ལས་རྣམས་གསོག་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་ཤེས་ཤིང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ངའམ་བདག་ཅེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟག་པའི་ཚེ། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་གདགས་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡི་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཤིང་བདག་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པས་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ངེས་པ་རྙེད་ནས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ 22-1-129b དེ་ཉིད་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྩད་ནས་སྤངས་པ་ལས། ཟག་བཅས་རྒྱུ་འབྲས་གཏན་དུ་ཁེགས་པའི་འགོག་པ་ཡོད་པར་རིགས་པ་རྣམ་དག་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་དེ་ལ་ཡང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་རེ་ཞིག་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་ཉན་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐེག་དམན་མྱང་འདས་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་བྱ་བླ་ན་མེད་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པའང་རིགས་པའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་སྤངས་རྟོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་དམན་པ་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་བསྲེག་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར་འཁོར་བ་གཏན་དུ་ལོག་པས་ཐར་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལམ་འབྱུང་བ་བཞིན། ལམ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་འབྱུང་ངམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ལ་བདག་ལྟ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འབྲལ་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་སེམས་རྐྱེན་གྱིས་རེ་ཤིག་གོལ་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཟློག་བྱེད་གཉེན་པོ་བདག་མེད་སོགས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བའི་རྐྱེན་རྙེད་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡ

【現代漢語翻譯】從以正確對治力斷除諸蘊生起，斷絕有漏因果，寂滅涅槃是寂靜，因為是永離輪迴一切痛苦之自性清凈的果位。如是亦以理成立，輪迴之蘊乃是痛苦之境，並非恒常不變，而是以各種方式時而生起，故能推知此等具有因，然以理妨害自在天等所造，見從業惑所生以理相符，故具足垂憫為利有情而示方便之慈悲，以及如實照見所知自性之智慧的殊勝導師，若以量士夫如來所教之正見而觀察，則知一切積集諸業之煩惱皆以我見為根本，于執我之境，即所謂『我』或『有我』，若觀察之，則如繩上誤認為蛇一般，依於五蘊之相續與積聚而假立，錯認有我而生驕慢，如是定能了知。從斷除壞聚見，彼以證悟無我之智慧連根拔除，則以清凈正理成立斷絕有漏因果之滅諦存在。于彼解脫，亦有未圓滿而暫且寂滅，安住於一邊之聲聞、獨覺之果，小乘涅槃；以及圓滿通達二無我之智慧究竟，不住生死之大乘涅槃，乃以大乘道所證之無上果位佛地二者，亦能以理路而見。其中，以斷證未圓滿而低劣之聲聞、獨覺之涅槃，亦因斷除煩惱障，如焚燒種子不再生般，永斷輪迴故是真實解脫。若謂如眾生相續生起道，于串習道至究竟之相續，亦會生起過失耶？非也，如是心性中，我見等過失並非不可分離，然如繩上誤認為蛇一般，心乃因緣而暫且迷亂，一旦獲得能遮止彼之對治，即見無我等義之因緣時，則能斷除。

【English Translation】 From abandoning the arising of all aggregates through the correct antidote, Nirvana, the cessation of defiled cause and effect, is peace, because it is the supreme state of being inherently free from all forms of suffering in samsara. This is also established by reason, as these aggregates of samsara, which are states of suffering, are not permanent or unchanging, but arise occasionally in various forms. Therefore, it can be inferred that these have a cause. However, the notion that they are created by Ishvara (自在天) and others is refuted by reason, while the idea that they arise from karma and afflictions is seen as reasonable. Thus, a special teacher who possesses compassion that shows beneficial methods to those to be tamed, and wisdom that sees the nature of knowable things without distortion, a reliable person, following the teachings of the Tathagata (如來), if examined with wisdom, knows that all the afflictions that accumulate actions are rooted in the view of self. When examining the object of self-grasping, that which is called 'I' or 'self,' it is like a snake on a rope, falsely imputed based on the continuum and collection of the five aggregates, mistakenly believing in the existence of a self and becoming arrogant. Thus, one can ascertain that it is merely an imputation. From abandoning the view of the perishable collection, That very view is eradicated from its roots by the wisdom that realizes selflessness, and thus, it is established by pure reason that there exists a cessation that completely prevents defiled cause and effect. In that liberation, there are two types: the incomplete, temporarily peaceful, one-sided state of the Hearers (聲聞) and Solitary Realizers (獨覺), the Nirvana of the Lesser Vehicle; and the complete, ultimate knowledge of realizing the two selflessnesses, the Nirvana of the Great Vehicle that does not abide in samsara or peace, the unsurpassed result to be attained by the Great Vehicle path, the state of Buddhahood. Both can be seen through the path of reason. Among them, the Nirvana of the Hearers and Solitary Realizers, which is inferior due to incomplete abandonment and realization, is also a true liberation because it has abandoned the obscuration of afflictions, and like a burned seed that does not sprout again, it has permanently reversed samsara. If one wonders whether faults might arise in the continuum of those who have perfected the path, just as the path arises in the continuum of beings, it is not so. In this way, the faults of self-view and so on are not inherently inseparable from the nature of the mind, but like a snake on a rope, the mind is temporarily confused by conditions. Once one finds the antidote that can prevent this, that is, the condition of seeing the meaning of selflessness and so on, then it can be eliminated.

ང་། སྣང་བས་མུན་པ་བསལ་བ་ལྟར་བདག་ལྟ་སོགས་སྐྱོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ན། གཉེན་པོ་གོམས་པས་ 22-1-130a མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ན་སྨྲོས་ཅི་དགོས་ཏེ། བློ་གཉེན་པོའི་ངང་ཅན་ལས། བཟློག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྲིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་བདག་མེད་སོགས་གཉེན་པོ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཉེས་པའམ། འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་འབད་རྩོལ་གྱིས་དེ་ལས་བློ་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ལ། འཚེ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རིགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་ན་འདོར་སྲིད་པ་ལ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་གནོད་པ་མཐོང་ནས་འདོར་མི་སྲིད་པ་དང་། འབད་པས་མི་བཟློག་ལ། རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་ཀྱང་བརྗེད་ངས་སོགས་ཀྱི་བློ་དང་གཉེན་པོ་བྲལ་ནས་ཉམས་པའང་མི་སྲིད་དེ། གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ན། བློ་ཉིད་ངང་གིས་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་རྣམས་ཀྱིས་འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས་ཏེ། བློས་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་ཕྱོགས་མི་གཏོང་བར་འཛིན་པ་ནི། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་མེད་ཤེས་པའི་བློ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱིས་སྐབས་མི་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་ཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ལ། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་རང་ 22-1-130b བཞིན་རྣམ་དག་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྤང་རྟོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། གཙང་བདེ་རྟག་པ་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བར་བཅོམ་པས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ནི་གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐུའམ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུའོ། །སྡུག་ཀུན་གྱི་ཉེས་པ་རགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཀྱི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤང་བར་མ་ནུས་པ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤང་བས། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་བདེ་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདེ་ཆེན་གྱི་སྐུའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲི

【現代漢語翻譯】如果光明驅散黑暗一樣，我執等過患無法侵染，那麼通過串習對治，在達到究竟之時更不用說了。因為心懷對治之力，就不可能存在任何能使之倒退的理由。這是因為無我等對治法，不會帶來輪迴痛苦的因果過患，也沒有任何損害，所以不會費力地使心從對治中退轉。即使沒有損害，如果理性上有妨害，也可能會捨棄。但因為這是以正理成立的真實義，所以永遠不會因為見到妨害而捨棄，也不會費力地使之退轉。即使理性上沒有妨害，也不會因為遺忘等原因，心與對治分離而退失。因為在串習達到究竟之時，心自然而然地成為對治的自性，或者說成為對治的本性。即使費力地使不順品的增益執著產生，也無法使之退轉。因為心不放棄對治的正方而執持，就像知道花繩上沒有蛇的心，不會再給蛇執留機會一樣。正如《釋量論》中所說：『無害與真實義，于自性已達，雖勤亦不轉，心執持彼方。』不僅如此，心的自性是光明，完全斷除了所有暫時的垢染，成為自性清凈的偉大本體，達到斷證圓滿的究竟轉化之境，即是佛陀的法身。雖然功德無量，但簡而言之，就是清凈、安樂、常恒的彼岸。如何理解呢？法界的本體自性清凈，如實地以證悟二無我的大智慧，將暫時的二障及其習氣徹底斷除，不再復生，具備二種清凈，這就是清凈的彼岸，是解脫身或極度清凈之身。更不用說粗大的痛苦過患，就連聲聞、緣覺都無法斷除的意之自性蘊，以及其因無明習氣，也完全斷除，遠離一切變化的痛苦，這就是安樂的彼岸，是大樂之身。不執著于輪迴和涅槃的差別，證悟其平等性，不住于有實和無實的邊，這是不生不滅的偉大本體，是常恒的彼岸，是金剛般的身體。而且，這也是脫離了有寂二邊的。

【English Translation】 If, like light dispelling darkness, faults such as self-grasping cannot take hold, then what need is there to mention the ultimate state achieved through familiarizing oneself with the antidote? Because the mind possesses the nature of the antidote, there is no reason for it to regress. This is because antidotes such as selflessness do not entail the faults of the cause and effect of suffering in samsara, nor do they cause harm. Therefore, one would not exert effort to turn the mind away from them. Even if they were harmless, one might abandon them if they were contradicted by reason. However, since this is the true meaning established by valid cognition, one would never abandon it upon seeing harm, nor would one exert effort to turn away from it. Even if there were no harm from reason, one would not degenerate due to forgetfulness or separation from the antidote. For when familiarity reaches its culmination, the mind itself spontaneously becomes the very essence of the antidote, or its inherent nature. Even if one were to exert effort to impose opposing imputations, one could not turn it away. Just as the mind that knows there is no snake on a speckled rope does not allow the grasping of a snake to arise, so too, the mind that holds onto the antidote of valid cognition does not relinquish it. As stated in the Pramāṇavārttika (Commentary on Valid Cognition): 'Harmless and the true meaning, having reached their essence, though one strives, they do not turn away, for the mind holds to that side.' Moreover, the very nature of the mind is luminosity. Having abandoned all adventitious stains, it becomes the great essence of naturally pure nature. The ultimate state of transformation, where abandonment and realization are fully perfected, is the Dharmakāya (chos kyi sku) of the Buddha. Although its qualities are immeasurable, in brief, it is the transcendence of purity, bliss, and permanence. How so? The essence of the Dharmadhātu (chos kyi dbyings), being naturally pure, is such that the great wisdom realizing the two selflessnesses completely eradicates the adventitious two obscurations along with their predispositions, never to arise again. Possessing the two purities, this is the transcendence of purity, the Nirmāṇakāya (sprul sku) or the utterly pure body. Not to mention the gross faults of suffering, even the Śrāvakas (nyan thos) and Pratyekabuddhas (rang sangs rgyas) cannot abandon the aggregates of the mind's nature and the predispositions of ignorance that cause them. Having completely abandoned these, being free from all changing pains, this is the transcendence of bliss, the Sambhogakāya (longs sku) of great bliss. Without holding to the difference between samsara and nirvana, realizing their equality, not abiding in the extremes of existence and non-existence, this is the great unconditioned, imperishable essence, the transcendence of permanence, the Vajrakāya (rdo rje lta bu'i sku). Moreover, this is also free from the two extremes of existence and quiescence.

ད་པ་སྔ་མ་རྒྱུན་ཆད་ནས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིང་ནས་མྱགས་པའི་རྒ་བ་དང་། ཁམས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ན་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་བཞིའི་ཉེས་པ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་གནས་པས་ན་རིམ་པ་ལྟར། རྟག་བརྟན་ཞི་བ་འཕོ་མེད་ 22-1-131a གཡུང་དྲུང་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །བདག་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དངོས་མེད་ཉི་ཚེ་བའི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་གནས་གྱུར་ཐོབ་པ་ནི་བདག་དམ་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ། སྟོབས་བཅུ་དང་དབང་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་གཞལ་དུ་མེད་པ་མཉམ་པ་མེད་པ་མཐའ་དག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟེན་དམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། འགོག་པ་ཞི་བ་བསིལ་བ་གྱ་ནོམས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བླ་ན་མེད་པ། མཆོག་དང་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མྱང་འདས་ལ་དམིགས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ། 諸法無我 བཞི་པ་འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོ༷ས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམ༷ས་ཅ༷ད་ལ། གང་ཟག་གི་བད༷ག་མེ༷ད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས༷་སྟོང་པས་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་པོར་བཏགས་པ་བདག་གམ་གང་ཟག་དང་བྱེད་པོ་སོགས་སུ་རློམ་པ་དེ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ 22-1-131b ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཏུ་རློམ་པར་ཟད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟག་ན་གང་ཟག་གི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་ལ། ཐ་དད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་དེ་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། ཕུང་པོའི་བྱེ་བྲག་གཟུགས་བདག་ཡིན་ན། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གྲངས་བཞིན་དུ་བདག་དུ་མར་ཐལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དུ་མའི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་དུ་མའི་ཕྱིར་བདག་ཀྱང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པས་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བ་དང་། མདོར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་གི་ཆ་ཅན་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་ལྔ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཡན་གར་བ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས། དེ་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་འདས་པའི་བདག་ཡོད་ན། ལས་བྱེད་པ་དང་། བདེ་

【現代漢語翻譯】由於先前之生的斷滅和新生的產生，以及諸行的衰老和腐朽，以及諸蘊變異的疾病，以及不可思議的死亡和遷逝這四種過患絲毫不住留，因此次第地，恒常、穩固、寂靜、不遷變，成為永恒的自性。通過區分『我』存在於事物中和僅僅『無我』，超越了有實無實的邊際，平息了這些戲論，證得諸法之法性，即遍佈輪迴與涅槃的智慧，這就是證得了勝義之彼岸，如虛空般的大我，獲得了等性智之身，對一切法自在，成為十力和十自在等無漏法海的無量、無等、究竟之處，是任運成就二利的殊勝所依。如是，解脫涅槃被視為是止息、寂靜、清涼、豐饒、決定出離、無上、至高和究竟，因此對解脫之果生起歡喜，特別是緣于大乘涅槃，發起無上菩提之心。第四，如是，一切屬於有為和無為之法，由於人無我和法無我的空性，諸法以無自性而成立。如何成立呢？如同將作業者和感受苦樂者假立為『我』或『補特伽羅』，並執著為作者等，這僅僅是依於五蘊而執著為『我』。若以智慧觀察，則不可得人我的自性，因為與五蘊既非一體，亦非異體。如果『我』與五蘊為一體，那麼如同五蘊各不相同，『我』也將成為多個；如果五蘊的差別——色蘊是『我』，那麼『我』將如微塵般眾多；同樣，受、想、行、識之蘊也是多個，因此『我』也將成為多個。五蘊由因緣而生，剎那無常，因此『我』也將成為無常。總之，微塵和時間的終極剎那的集合並非『我』。如果存在獨立於五蘊之外的『我』，則應可以觀察到，但事實上並沒有觀察到，因此被否定。如果存在超越有為之五蘊的『我』，那麼作業和...

【English Translation】 Because the faults of the previous life ceasing and the new birth arising, and the aging and decay of conditioned things, and the sickness of the elements transforming, and the unfathomable death and transmigration do not remain even for a moment, therefore, in order, it becomes the nature of eternal, stable, peaceful, and immutable Yungdrung (Tibetan: གཡུང་དྲུང་, eternal). By distinguishing between 'I' existing in things and merely 'no-self,' it transcends the extremes of existence and non-existence, pacifies these elaborations, and attains the Dharmata (nature of phenomena) of all Dharmas, which is the wisdom that pervades Samsara and Nirvana, which is the attainment of the other shore of the supreme self, the great self like space, obtains the body of equality wisdom, has dominion over all Dharmas, and becomes the immeasurable, unequaled, and ultimate abode of the unpolluted Dharma ocean such as the ten powers and ten freedoms, and becomes the supreme support for the spontaneous accomplishment of the two benefits. Thus, liberation Nirvana is seen as cessation, peace, coolness, abundance, definite emergence, unsurpassed, supreme, and ultimate, therefore, rejoice in the fruit of liberation, and especially focus on the Mahayana Nirvana and generate the supreme mind of unsurpassed Bodhicitta. Fourth, thus, all that belongs to conditioned and unconditioned Dharmas, because of the emptiness of the self of person and the self of Dharma, the Dharmas are established as without inherent existence. How so? Just as the one who acts and the one who experiences pleasure and pain are labeled as 'I' or 'Pudgala,' and are clung to as the agent, etc., this is merely clinging to 'I' based on these five aggregates. If examined with wisdom, the self-nature of the self of person cannot be found, because it is neither one with the aggregates nor different from them. If the 'I' were one with the aggregates, then just as the aggregates are different, the 'I' would also be multiple; if the distinction of the aggregates—the form aggregate—is the 'I,' then the 'I' would be as numerous as the number of atoms; similarly, the aggregates of feeling, perception, formation, and consciousness are also multiple, therefore the 'I' would also be multiple. The five aggregates arise from causes and are momentarily impermanent, therefore the 'I' would also be impermanent. In short, the aggregates that are not collections of atoms and the ultimate moment of time are not the 'I'. If there were an 'I' separate from the five aggregates, it should be observable, but since it is not observed, it is negated. If there were an 'I' that transcends the conditioned aggregates, then acting and...

སྡུག་མྱོང་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མི་རུང་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གནས་མ་བུའི་སྡེ་པ་དག་གིས་བདག་ནི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་དང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། ཚད་མས་དཔྱད་ན་ཕྱོགས་གཉིས་པོ་གང་རུང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ 22-1-132a དངོས་པོར་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་འདིར་ལོག་ལ། དེ་གཉིས་གང་རུང་མིན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་ཚུལ་ཕུང་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་བདག་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལ་བདག་མི་གནས། བདག་ལ་གཟུགས་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་སོགས་ལ་སྦྱར་བས་ཉི་ཤུ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་བརྟེན་ནས། ཀུན་བཏགས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་འཇིག་ལྟ་བཅོམ་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ཡང་རྩ་བ་འཇིག་ལྟ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་དང་ད་ལྟ་ཕྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཚངས་པའི་དྲྭ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་བདག་རྟག་པ་དང་། གཅིག་པུ་དང་། དབང་སྒྱུར་བ་དང་། ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། བུམ་པའི་ཆ་བྱད་འཁོར་ལོ་དང་དབྱིག་གུ་སོགས་མཐོང་བས་རྫ་མཁན་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ལྟར། བདག་གི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་མལ་ཆ་དང་ཟས་གོས་སོགས་མཐོང་བས་བདག་ཡོད་པར་དཔོག་པ་དང་། བདག་མེད་ན་ལམ་ལ་འབད་པ་སོགས་དོན་མེད་དེ་སུ་ཡི་ཆེད་དུ་མི་འགྱུར་བས་བདག་མེད་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་སོགས། བདག་ཡོད་ 22-1-132b སྨྲ་བ་ཕྱི་རོལ་པས་གང་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་བདག་མེད་པ་ལ་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་རྟག་ན་ལས་བྱེད་པ་དང་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དང་། བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་དག་མ་དག་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་སྲིད་པ་དང་། གཅིག་པུ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་མི་སྲིད་པ་དང་། ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་དང་། ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་ལྡན་པ་ལ་གཉེན་དང་བྲལ་བ་དང་བདག་གཞན་དགེ་སྡིག་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉི་ཚེ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་དོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཚད་མས་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ལ་དེའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཞེས་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། མོ་གཤམ་བུའི་གོས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །མལ་ཆ་སོགས་བདག་གི་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདག་མེད་ཀྱང་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་ལ་ཕན་པ་བྱེད

【現代漢語翻譯】不應具有遭受痛苦等特徵，而是像虛空一樣，不和合，遠離利益和損害。住子部的宗義認為，『我』存在，其體性無法被描述為與蘊聚相同或相異，常或無常等，這也是不合理的。因為如果以量式進行分析，這兩種情況都無法成立，那麼它就不可能是實有。因為如果它是實有，則必然屬於這兩種情況之一，但在這裡這個前提被推翻了。因為不存在既不屬於這兩種情況，又是實有的第三種方式。因此，色不是『我』，『我』與色互不相屬，『我』不住於色中，色不住于『我』中。同樣，將其應用於感受等，這二十種觀點就是『壞聚見山』的二十個頂峰。它們的基礎是俱生我執，由分別念產生。因此，當智慧金剛摧毀壞聚見時，所有這些觀點都會同時瓦解。此外，基於壞聚見這個根本，產生了執著於前際、現在和后際的六十二種見解，如《梵網經》中所說。還有，對『我』的各種執著，如常、一、自在和遍在等等。就像看到瓶子的輪、泥團等部分，就知道有製陶者一樣；看到能實現『我』的利益的床具、食物、衣服等，就推斷有『我』存在。如果無我，那麼努力修行等就沒有意義，因為不會是爲了任何人。因此，駁斥無我的觀點等等。所有主張有『我』的外道所說的一切都是毫無意義的，因為對於沒有特殊性的『我』來說，不可能有它的特殊屬性和能成立的理由。如果『我』是常，那麼就不可能有作為者和受用者的不同狀態，也不可能有快樂、痛苦、高低、清凈和不清凈等狀態。如果『我』是唯一的，那麼就不可能有各種各樣的特徵等差別。如果『我』是具有支配一切的自在者，那麼就不可能出現無常和不悅意的事情。如果『我』是遍在的，那麼一切同時存在，就不可能有親疏、自他、善惡等行為的差別。由於『我』的體性從未被量式所證知，因此，所謂看到能實現『我』的利益的事物，這個作為能成立的理由的『事物』並不成立，就像說『寡婦的兒子』的衣服一樣。如果有人問：床具等不是『我』的受用物嗎？答：即使無我，也能利益蘊聚和相續。不應具有遭受痛苦等特徵，而是像虛空一樣，不和合，遠離利益和損害。住子部的宗義認為，『我』存在，其體性無法被描述為與蘊聚相同或相異，常或無常等，這也是不合理的。因為如果以量式進行分析，這兩種情況都無法成立，那麼它就不可能是實有。因為如果它是實有，則必然屬於這兩種情況之一，但在這裡這個前提被推翻了。因為不存在既不屬於這兩種情況，又是實有的第三種方式。因此，色不是『我』，『我』與色互不相屬，『我』不住於色中，色不住于『我』中。同樣，將其應用於感受等，這二十種觀點就是『壞聚見山』的二十個頂峰。它們的基礎是俱生我執，由分別念產生。因此，當智慧金剛摧毀壞聚見時，所有這些觀點都會同時瓦解。此外，基於壞聚見這個根本，產生了執著於前際、現在和后際的六十二種見解，如《梵網經》中所說。還有，對『我』的各種執著，如常、一、自在和遍在等等。就像看到瓶子的輪、泥團等部分，就知道有製陶者一樣；看到能實現『我』的利益的床具、食物、衣服等，就推斷有『我』存在。如果無我，那麼努力修行等就沒有意義，因為不會是爲了任何人。因此，駁斥無我的觀點等等。所有主張有『我』的外道所說的一切都是毫無意義的，因為對於沒有特殊性的『我』來說，不可能有它的特殊屬性和能成立的理由。如果『我』是常，那麼就不可能有作為者和受用者的不同狀態，也不可能有快樂、痛苦、高低、清凈和不清凈等狀態。如果『我』是唯一的，那麼就不可能有各種各樣的特徵等差別。如果『我』是具有支配一切的自在者，那麼就不可能出現無常和不悅意的事情。如果『我』是遍在的，那麼一切同時存在，就不可能有親疏、自他、善惡等行為的差別。由於『我』的體性從未被量式所證知，因此，所謂看到能實現『我』的利益的事物，這個作為能成立的理由的『事物』並不成立，就像說『寡婦的兒子』的衣服一樣。如果有人問：床具等不是『我』的受用物嗎？答：即使無我，也能利益蘊聚和相續。

【English Translation】 It should not have the characteristics of experiencing suffering, but like the sky, it is uncompounded, free from benefit and harm. The Sthavira Nikāya (住子部, School of the Elders) believes that 'I' exists, and its nature cannot be described as the same or different from the skandhas (蘊聚, aggregates), permanent or impermanent, etc., which is also unreasonable. Because if analyzed by valid means, neither of these two cases can be established, then it cannot be real. Because if it is real, it must belong to one of these two cases, but here this premise is overturned. Because there is no third way that is neither of these two cases nor real. Therefore, form (色, rupa) is not 'I', 'I' and form are not mutually related, 'I' does not reside in form, and form does not reside in 'I'. Similarly, applying it to feelings, etc., these twenty views are the twenty peaks of the 'mountain of destructible aggregates view' (壞聚見山). Their basis is innate ego-grasping, produced by conceptual thought. Therefore, when the wisdom vajra (智慧金剛) destroys the destructible aggregates view, all these views will collapse simultaneously. In addition, based on the root of the destructible aggregates view, sixty-two views clinging to the past, present, and future are produced, as stated in the Brahma Net Sutra (《梵網經》). Also, various attachments to 'I', such as permanent, one, independent, and pervasive, etc. Just as seeing the wheel, clay, and other parts of a pot, one knows there is a potter; seeing beds, food, clothes, etc. that can realize the benefit of 'I', one infers that 'I' exists. If there is no 'I', then striving for the path, etc., is meaningless, because it would not be for anyone. Therefore, refuting the view of no-self, etc. All that is said by the non-Buddhist (外道, tirthika) who claim that 'I' exists is meaningless, because for the 'I' without particularity, it is impossible to have its special attributes and valid reasons. If 'I' is permanent, then there can be no different states of being an actor and an enjoyer, nor can there be states of happiness, suffering, high and low, pure and impure, etc. If 'I' is unique, then there can be no various distinctions such as characteristics. If 'I' is an independent being who dominates everything, then impermanence and unpleasant things cannot occur. If 'I' is pervasive, then everything exists simultaneously, and there can be no distinctions of intimacy and distance, self and other, good and evil, etc. Since the nature of 'I' has never been cognized by valid means, therefore, the so-called seeing things that can realize the benefit of 'I', the 'thing' that serves as a valid reason is not established, just like saying 'the clothes of a widow's son'. If someone asks: Aren't beds, etc., the objects of enjoyment of 'I'? Answer: Even without 'I', it can benefit the aggregates and the continuum. It should not have the characteristics of experiencing suffering, but like the sky, it is uncompounded, free from benefit and harm. The Sthavira Nikāya (住子部, School of the Elders) believes that 'I' exists, and its nature cannot be described as the same or different from the skandhas (蘊聚, aggregates), permanent or impermanent, etc., which is also unreasonable. Because if analyzed by valid means, neither of these two cases can be established, then it cannot be real. Because if it is real, it must belong to one of these two cases, but here this premise is overturned. Because there is no third way that is neither of these two cases nor real. Therefore, form (色, rupa) is not 'I', 'I' and form are not mutually related, 'I' does not reside in form, and form does not reside in 'I'. Similarly, applying it to feelings, etc., these twenty views are the twenty peaks of the 'mountain of destructible aggregates view' (壞聚見山). Their basis is innate ego-grasping, produced by conceptual thought. Therefore, when the wisdom vajra (智慧金剛) destroys the destructible aggregates view, all these views will collapse simultaneously. In addition, based on the root of the destructible aggregates view, sixty-two views clinging to the past, present, and future are produced, as stated in the Brahma Net Sutra (《梵網經》). Also, various attachments to 'I', such as permanent, one, independent, and pervasive, etc. Just as seeing the wheel, clay, and other parts of a pot, one knows there is a potter; seeing beds, food, clothes, etc. that can realize the benefit of 'I', one infers that 'I' exists. If there is no 'I', then striving for the path, etc., is meaningless, because it would not be for anyone. Therefore, refuting the view of no-self, etc. All that is said by the non-Buddhist (外道, tirthika) who claim that 'I' exists is meaningless, because for the 'I' without particularity, it is impossible to have its special attributes and valid reasons. If 'I' is permanent, then there can be no different states of being an actor and an enjoyer, nor can there be states of happiness, suffering, high and low, pure and impure, etc. If 'I' is unique, then there can be no various distinctions such as characteristics. If 'I' is an independent being who dominates everything, then impermanence and unpleasant things cannot occur. If 'I' is pervasive, then everything exists simultaneously, and there can be no distinctions of intimacy and distance, self and other, good and evil, etc. Since the nature of 'I' has never been cognized by valid means, therefore, the so-called seeing things that can realize the benefit of 'I', the 'thing' that serves as a valid reason is not established, just like saying 'the clothes of a widow's son'. If someone asks: Aren't beds, etc., the objects of enjoyment of 'I'? Answer: Even without 'I', it can benefit the aggregates and the continuum.

་པའི་ཕྱིར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་ན་ཐར་པའི་ལམ་མི་སྲིད་དེ། བདག་ཡོད་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མི་སྲིད་ལ། བདག་ཆགས་མ་སྤངས་ན་བདག་གི་བར་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ལེན་པ་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་མི་སྲིད་དོ། །བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཐར་པ་ཡོད་དེ་ 22-1-133a གོང་ལས་བཟློག་པ་འདོར་ལེན་གང་ཡང་མི་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མྱང་འདས་འགྲུབ་བོ། །ཕན་པ་སྒྲུབ་ཅིང་གནོད་པ་སྤོང་བ་ནི་བདག་ཡོད་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་པོ་དང་སྤྱོད་པོ་སོགས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་ཞེས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། འཕང་ལོ་སོགས་ཡན་ལག་དང་ཤིང་རྟ་གཉིས་གཅིག་པ་མིན་ཞིང་། རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མེད་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའང་མིན། ཡན་ལག་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གནས་པ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟ་ལ་ཡན་ལག་འཕང་ལོ་སོགས་གནས་པའང་མིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པའི་དབྱིབས་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དཔྱད་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་ 22-1-133b ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་རིགས་པས་ཁེགས་ཀྱང་། དེའི་གདགས་གཞི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན་འདི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་ལས་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་དང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་གཟེག་མ། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག །ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ། ཐམས་ཅད་ལ་དཔྱོད་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོའི་གཏན་ཚིགས་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ས

【現代漢語翻譯】是爲了獲取（三有）。如果存在『我』，就沒有解脫之道。在聲稱有『我』的宗派中，沒有斷除對『我』執著的道路。如果不斷除對『我』的執著，就會因為執著于『我』而不斷在三界中輪迴，永遠無法從中解脫。如果宣稱無『我』，就能獲得解脫，與上述相反，通過既不取也不捨的方式，就能脫離對三界的執著，從而證得涅槃。行善避惡並非爲了『我』，而是依賴於無『我』的蘊聚相續，從而安立作者和受者等。例如，『車』這個名稱是依賴於各個部件的集合而安立的。輪子等部件與車並非一體，也不存在於各個部件之外，因此部件與整體既不相互包含，也不是部件存在於整體中，或者整體車存在於部件輪子等中。部件的集合與集合的形狀，都不是獨立於各個部件之外的實體。因此，如果以七相分析，就找不到作為整體的車本身。然而，僅僅依賴於各個部件的集合而安立了『車』的存在。同樣，『我』也是依賴於蘊而安立的，如果以七相分析，就無法成立。如經中所說：『所謂我者，乃魔之念，汝為邪見所惑。此等諸蘊皆是空，其中無有眾生想。如是依于眾部件，假名為車安立也。如是依于諸蘊聚，世俗名曰有情也。』如果認為，即使人我被理智所破斥，但作為其安立基礎的色等法，由於是現量所見，因此諸法的自性是成立的。那麼，色等顯現的不虛假，僅僅是依賴於緣起的力量而顯現而已。如果以智慧分析這些顯現，就找不到任何可以成立的自性，如同影像、夢境、幻術等。這是如何呢？以分析因的金剛屑，分析果的有無生滅，分析自性的離一異，分析一切的緣起性空的四大理證來確定。例如，從因緣聚合中產生果

【English Translation】 is to take (samsara). If there is a 'self', there is no path to liberation. In the systems that claim a 'self', there is no path to abandon attachment to the 'self'. If attachment to the 'self' is not abandoned, one will continuously take rebirth in the three realms due to attachment to the 'self', and there is no way to escape from samsara. If one claims no 'self', there is liberation, contrary to the above, through not taking or abandoning, one can be free from attachment to the three realms, thereby attaining nirvana. Performing good and avoiding harm is not for the sake of the 'self', but relies on the continuous aggregation of the skandhas without a 'self', thereby establishing the agent and the experiencer, etc. For example, the name 'chariot' is established by relying on the collection of its parts. The parts such as wheels are not the same as the chariot, nor do they exist outside of the parts, therefore the parts and the whole neither contain each other, nor do the parts exist in the whole, or the whole chariot exists in the parts such as wheels. The collection of parts and the shape of the collection are not entities independent of the parts. Therefore, if analyzed by the sevenfold analysis, the chariot itself as a whole cannot be found. However, the existence of the 'chariot' is established merely by relying on the collection of its parts. Similarly, the 'self' is also established by relying on the skandhas, and if analyzed by the sevenfold analysis, it cannot be established. As it is said in the sutra: 'The so-called self is the mind of Mara, you are deluded by wrong views. These aggregates are all empty, there is no thought of sentient beings in them. Just as relying on the collection of parts, it is nominally called a chariot. Similarly, relying on the aggregates, it is conventionally called a sentient being.' If one thinks that even if the self of a person is refuted by reason, the dharmas such as form, which are the basis of its imputation, are established because they are directly perceived. Then, the non-deceptive appearance of form, etc., is merely an appearance due to the power of dependent origination. If these appearances are analyzed with wisdom, no nature can be found to be established, just like reflections, dreams, illusions, etc. How is this so? It is determined by the four great reasonings: the vajra sliver analyzing the cause, the existence or non-existence of arising and ceasing analyzing the result, the absence of one or many analyzing the nature, and the great dependent origination analyzing everything. For example, a result arises from the aggregation of causes and conditions.

ྣང་བ་ལ་ནི་བསྙོན་དུ་མེད་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་དབང་གིས་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་། འོན་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་གཞི་ཕྲ་རབ་གཉིས་སམ། གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བྱས་ནས་སྟོང་གཞི་དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་གམ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་བ་ལྟ་བུའི་མ་ཡིན་དགག་ 22-1-134a གི་སྟོང་ཉིད་ནི་རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་དག་གིས་འདོད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཕུང་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པས། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བཀག་པའི་སྟོང་པར་འདོད་ཀྱང་། དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་གཉིས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ནི། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཞེད་པ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཆར་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང་། ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་ཚུལ་སོགས་ནང་གསེས་ཀྱི་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་དབུ་མ་སྤྱིའི་གནད་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཡོད་ན་བདག་གམ། གཞན་ནམ། གཉིས་ཀའམ། གཉིས་མིན་པ་རྒྱུ་མེད་དེ་མཐའ་བཞི་གང་རུང་གི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་དགོས་པ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་ལས་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཟིན་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ། བུ་བཙས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་བཙས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སླར་ཡང་སྐྱེ་ན། ས་བོན་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་ཡང་ཐུག་མེད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་སོགས་ 22-1-134b ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་རིམ་པས་འགྱུར་བ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་རྣམས་ན་རེ། འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལྟར་ས་བོན་སོགས་རང་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་། ས་བོན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྤངས་ནས་མྱུ་གུའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་གོ་འཕོས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། ས་མྱུག་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ལ་ད་ལྟར་ཡོད་མེད་དང་མདོག་དབྱིབས་སོགས་ཐ་དད་དམིགས་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན་མེ་ཆུ་དང་དགེ་སྡིག་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཧ་ཅང་ཐལ་བས་གནོད་དོ། །ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུད་གཅིག་པས་མེ་ཆུ་སོགས་དང་མི་འདྲའོ་སྙམ་ན། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་འདྲ་བ་བར་མ་ཆད་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་མ་ཟད་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རྒྱུ་ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་མངོན་སུ

【現代漢語翻譯】由於顯現是無可否認的，因此在所有佛教徒的傳統中，雖然承認依賴緣起而顯現，然而，實有論者們將緣起的根本，如微塵二者，或如他起的識，執為實有，並將此空性之基視為人我，或者如遍計所執之法空性般的非遮空性。而宣說無自性的中觀行者們則認為，諸如蘊等一切法，在自性未成立的情況下顯現，因此，以勝義諦的智慧來觀察，沒有任何可以成立的事物被遮止的空性。然而，這樣的空性和緣起的顯現二者，以事物本性的方式無有相違，且同時顯現，此乃顯空雙運，是偉大的中觀學派龍樹菩薩的觀點，是佛陀的究竟密意。對於如此之義，有次第和同時趣入的方式，以及安立名言的方式等，存在著內在不同的觀點。但在此，將要闡述中觀的總要。也就是說，僅僅在名言上，果從因生，但在勝義諦中觀察，則生不存在。如果生以理效能被觀察成立，那麼就必須以自生、他生、二生或無因生這四種邊中的任何一種方式產生，但這並不合理。為什麼呢？自生是不合理的，因為自性已經成立的事物再次產生是無意義的，就像孩子已經出生了，就不能再次出生一樣。如果再次產生，那麼像種子一樣的東西也會無止境地產生，並且幼苗和樹幹等不同階段的轉變也會消失。如果數論者認為，就像從一種泥土的自性中產生花瓶等各種變化一樣，種子等一種自性也捨棄了種子的變化，轉變為幼苗的變化。如果種子、幼苗等階段，在現在存在與否以及顏色形狀等方面存在不同，卻認為它們是相同的，那麼火和水、善與惡等一切都會變成相同的，這將導致非常嚴重的後果。如果認為種子、幼苗等是同一相續，所以與火和水等不同，那麼相續僅僅是對於相似的剎那法不間斷的假立，在究竟上並不成立。不僅是論典，世間人也認為因滅之後，果才顯現。 Although appearance is undeniable, in the tradition of all Buddhists, while acknowledging appearance as arising from dependent origination, proponents of inherent existence consider the basis of dependent origination, such as the two subtle particles or the other-powered consciousness, to be truly existent. They regard this basis of emptiness as the self of a person or a non-affirming negation emptiness, like the emptiness of phenomena imputed by conceptuality. However, Madhyamikas who assert the absence of inherent existence believe that all phenomena, such as the aggregates, appear without their own inherent existence being established. Therefore, when examined with the wisdom of ultimate truth, there is no establishment of anything that can withstand analysis, and this is considered emptiness. Nevertheless, such emptiness and the appearance of dependent origination are not contradictory in the nature of things, and they arise as one. This is the view of the great Madhyamika, Nagarjuna (龍樹菩薩), the union of appearance and emptiness, which is the ultimate intention of the Buddha. Regarding such meaning, there are different views on how to engage in it gradually or simultaneously, and how to accept conventional terms. However, here, I will explain the general points of Madhyamika. That is, merely in name, the effect arises from the cause, but when examined in ultimate truth, there is no arising. If arising could be established by reason, then it would have to arise in one of the four extremes: from itself, from another, from both, or from neither (without a cause), but this is not reasonable. How so? It is unreasonable for something to arise from itself, because it is meaningless for something already established in its own nature to arise again, just as a child who has already been born cannot be born again. If it were to arise again, then something like a seed would arise endlessly, and the different stages of seedlings and trunks would disappear. If the Samkhyas (數論者) who believe in self-causation were to say, 'Just as various transformations such as vases arise from one nature of clay, so too does one nature of seeds transform from the transformation of seeds to the transformation of sprouts,' if the stages of seeds and sprouts are considered the same despite the differences in existence, non-existence, color, and shape, then everything, including fire and water, virtue and vice, would become the same, which would be a very extreme consequence. If one thinks that seeds and sprouts are of the same continuum and therefore different from fire and water, the term 'continuum' is merely a designation for similar momentary dharmas without interruption, and it is not established in reality. Not only in treatises but also in the world, people believe that the effect manifests after the cause has ceased.

【English Translation】 Since appearance is undeniable, in the tradition of all Buddhists, while acknowledging appearance as arising from dependent origination, proponents of inherent existence consider the basis of dependent origination, such as the two subtle particles or the other-powered consciousness, to be truly existent. They regard this basis of emptiness as the self of a person or a non-affirming negation emptiness, like the emptiness of phenomena imputed by conceptuality. However, Madhyamikas who assert the absence of inherent existence believe that all phenomena, such as the aggregates, appear without their own inherent existence being established. Therefore, when examined with the wisdom of ultimate truth, there is no establishment of anything that can withstand analysis, and this is considered emptiness. Nevertheless, such emptiness and the appearance of dependent origination are not contradictory in the nature of things, and they arise as one. This is the view of the great Madhyamika, Nagarjuna, the union of appearance and emptiness, which is the ultimate intention of the Buddha. Regarding such meaning, there are different views on how to engage in it gradually or simultaneously, and how to accept conventional terms. However, here, I will explain the general points of Madhyamika. That is, merely in name, the effect arises from the cause, but when examined in ultimate truth, there is no arising. If arising could be established by reason, then it would have to arise in one of the four extremes: from itself, from another, from both, or from neither (without a cause), but this is not reasonable. How so? It is unreasonable for something to arise from itself, because it is meaningless for something already established in its own nature to arise again, just as a child who has already been born cannot be born again. If it were to arise again, then something like a seed would arise endlessly, and the different stages of seedlings and trunks would disappear. If the Samkhyas who believe in self-causation were to say, 'Just as various transformations such as vases arise from one nature of clay, so too does one nature of seeds transform from the transformation of seeds to the transformation of sprouts,' if the stages of seeds and sprouts are considered the same despite the differences in existence, non-existence, color, and shape, then everything, including fire and water, virtue and vice, would become the same, which would be a very extreme consequence. If one thinks that seeds and sprouts are of the same continuum and therefore different from fire and water, the term 'continuum' is merely a designation for similar momentary dharmas without interruption, and it is not established in reality. Not only in treatises but also in the world, people believe that the effect manifests after the cause has ceased.

མ་མཐོང་བ་ཡོད་པས་རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་ཅེས་ཁས་མི་ལེན་པས་ན་བདག་སྐྱེ་འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་སྐྱེ་མི་རིགས་མོད་ཀྱི། མ་ལས་བུ་བཙས་པ་དང་། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ལ་གཞན་དུ་བཏགས་པ་ཡོད་མོད། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་གཞན་སྐྱེ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན། འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་ཏེ་གཉིས་ཀ་ནུས་མཉམ་དུ་ཡོད་ 22-1-135a པར་འགྱུར་ལ། ཡོད་བཞིན་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་མི་དགོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་ཟིན་གཉིས་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་ན་མར་མེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འབྱུང་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ། གཞན་ཡིན་པར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིན་ཚད་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མ་ངེས་ཏེ། ཕན་འདོགས་བྱེད་དང་འདོགས་བྱར་འབྲེལ་ཞིང་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་སྐྱོན་དེ་མེད་ཅེ་ན། ནས་དང་མེ་ཏོག་རྡོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ། ནས་རང་གི་ས་མྱུག་གཉིས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པར་དོན་འདྲ་བས། སྐྱེད་བྱེད་དང་རྒྱུད་གཅིག་པར་ཡང་མི་རུང་བར་ཐལ་ན་ཡང་། སྐྱེད་བྱེད་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་རྣམ་བཞག་རུང་བ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟེན་འབྱུང་གི་ངང་ཚུལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པར་གྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ས་མྱུག་གཉིས་གཅིག་གི་དུས་ན་གཅིག་མེད་པས་ཕན་གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་འཐད་དེ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་མེད་ཀྱང་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འགག་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཕྲད་པ་མི་འགྲུབ་པས། སྲང་མདའི་དཔེས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་དང་དུས་གཅིག་པའི་འབྱུང་བཞི་ལྟ་བུའང་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་སྐྱེ་ 22-1-135b ཡིན་ན་སྐྱོན་གོང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་བརྟག་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ཅུང་ཟད་མི་དམིགས་ཀྱང་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་སྣང་ཞིང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཙམ་དང་། དེ་བཞིན་གནས་པ་དང་འགག་པར་གདགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ་བདེན་པ་དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ས་མྱུག་ལྟ་བུ་བདག་དང་གཞན་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེ་བ་གཞན་གསུམ་བཀག་ཀྱང་། གཞན་སྐྱེ་ཁས་མ་བླངས་ན་འཇིག

【現代漢語翻譯】因為沒有見到，就不承認因果是同一的，所以說我生（ātma-utpāda，梵文：ātma-utpāda，梵文羅馬擬音：ātma-utpāda，漢語字面意思：我之生起）在勝義諦和世俗諦中都不存在。如果認為我生不合理，但就像從母親生下孩子，從種子生出芽一樣，萬物都是從他物產生，那麼，雖然因果可以被安立為『他』，但這不是通過理證成立的他生。如果因果在自性上是『他』，那麼結果就不需要依賴於原因，因為兩者都具有同等的能力。既然已經存在，就不需要從他物產生，就像已經出生的人不需要互相依賴一樣。如果從他物產生他物，那麼就會出現從燈產生黑暗等一切事物都能從一切事物中產生的謬論，因為在『他』這一點上沒有差別。如果說，凡是他物不一定是因果，因為存在幫助者和被幫助者的關係，並且後者從前者產生，所以沒有這個過失，那麼，就像青稞和花朵等不屬於果的因和傳承一樣，青稞自身的土地和幼苗在『他』這一點上也是相同的，因此也會出現不能成為產生者和同一傳承的過失。然而，這種產生者和同一傳承的安立之所以可行，是因為它不是在自性上成立的『他』，而是依賴於緣起的自性，是無法通過分析來成立的關鍵。此外，土地和幼苗在同一時間不能同時存在，那麼如何能成為幫助者和被幫助者呢？這僅僅是假立而已。如果說，雖然兩者不同時存在，但就像天平的兩端一樣，一個生起一個滅去，所以沒有過失，那麼，正在滅去和正在生起的兩者無法相遇，所以用天平的比喻是沒有意義的。心和心所，以及同時存在的四大種，也只是被安立為因果而已，如果自性上是他生，那麼就會有如上的過失。因此，就像從種子生出幼苗一樣，緣起的顯現是無法分析的，如果分析，就無法找到所謂的『生』，但不分析則令人愉悅，種子似乎能生出幼苗，也只是這樣說而已。同樣，安立『住』和『滅』，但在意義上，則是遠離生、滅、住三者的。勝義諦和世俗諦的顯現就像幻術、夢境、乾闥婆城等一樣，沒有矛盾。因此，如果通過理證分析，由於一切法都沒有自性的關鍵，像土地和幼苗這樣的事物，無論在自性上是『自』還是『他』，都無法成立。有些人說，即使遮止了其他三種生，如果不承認他生，世界就會毀滅。 Because one does not accept that cause and effect are the same since they are not seen, therefore, this self-birth (ātma-utpāda) does not exist in either of the two truths. If one thinks that self-birth is not reasonable, but just as a child is born from a mother and a sprout arises from a seed, all things arise from others, then although cause and effect can be designated as 'other,' it is not an other-birth established by reasoning. If cause and effect are established as 'other' in their own nature, then the result does not need to rely on the cause, because both have equal power. Since it already exists, it does not need to arise from another, just as two people who have already been born do not need to rely on each other. If one thing arises from another, then it would follow that darkness arises from a lamp, and everything arises from everything else, because there is no difference in being 'other.' If being 'other' is not necessarily cause and effect, because there is a relationship of helper and helped, and the latter arises from the former, then there is no fault, then just as barley and flowers, stones, etc., are not part of the cause and lineage of the result, the land and sprout of barley itself are the same in being 'other,' so it would also follow that they cannot be the producer and the same lineage. However, this designation of producer and the same lineage is possible because it is not established as 'other' in its own nature, but relies on the nature of dependent arising, which is the key that cannot withstand analysis. Furthermore, since the land and sprout cannot exist at the same time, how can they be the helper and the helped? It is merely a designation. If one says that although the two do not exist at the same time, there is no fault because they arise and cease like the high and low ends of a balance, then since it is impossible for what is ceasing and what is arising to meet, the example of the balance is meaningless. Mind and mental factors, and the four elements that exist at the same time, are also merely designated as cause and effect. If it is other-birth in its own nature, then there will be the above faults. Therefore, like a sprout arising from a seed, the appearance of dependent arising cannot be analyzed. If analyzed, one cannot find the so-called 'birth,' but if not analyzed, it is merely pleasing, and it appears that a sprout arises from a seed, and that is just how it is said. Similarly, 'abiding' and 'ceasing' are designated, but in meaning, they are separated from the three: birth, cessation, and abiding. The appearance of the two truths without contradiction is like illusion, dreams, cities of gandharvas, and so on. Thus, if analyzed by reasoning, due to the key that all phenomena lack inherent existence, things like land and sprouts cannot be established as either 'self' or 'other' in their own nature. Some say that even if the other three births are refuted, if one does not accept other-birth, the world will be destroyed.

【English Translation】 Because one does not accept that cause and effect are the same since they are not seen, therefore, this self-birth (ātma-utpāda, Devanagari: आत्म-उत्पाद, Romanization: ātma-utpāda, Literal meaning: self-origination) does not exist in either of the two truths. If one thinks that self-birth is not reasonable, but just as a child is born from a mother and a sprout arises from a seed, all things arise from others, then although cause and effect can be designated as 'other,' it is not an other-birth established by reasoning. If cause and effect are established as 'other' in their own nature, then the result does not need to rely on the cause, because both have equal power. Since it already exists, it does not need to arise from another, just as two people who have already been born do not need to rely on each other. If one thing arises from another, then it would follow that darkness arises from a lamp, and everything arises from everything else, because there is no difference in being 'other.' If being 'other' is not necessarily cause and effect, because there is a relationship of helper and helped, and the latter arises from the former, then there is no fault, then just as barley and flowers, stones, etc., are not part of the cause and lineage of the result, the land and sprout of barley itself are the same in being 'other,' so it would also follow that they cannot be the producer and the same lineage. However, this designation of producer and the same lineage is possible because it is not established as 'other' in its own nature, but relies on the nature of dependent arising, which is the key that cannot withstand analysis. Furthermore, since the land and sprout cannot exist at the same time, how can they be the helper and the helped? It is merely a designation. If one says that although the two do not exist at the same time, there is no fault because they arise and cease like the high and low ends of a balance, then since it is impossible for what is ceasing and what is arising to meet, the example of the balance is meaningless. Mind and mental factors, and the four elements that exist at the same time, are also merely designated as cause and effect. If it is other-birth in its own nature, then there will be the above faults. Therefore, like a sprout arising from a seed, the appearance of dependent arising cannot be analyzed. If analyzed, one cannot find the so-called 'birth,' but if not analyzed, it is merely pleasing, and it appears that a sprout arises from a seed, and that is just how it is said. Similarly, 'abiding' and 'ceasing' are designated, but in meaning, they are separated from the three: birth, cessation, and abiding. The appearance of the two truths without contradiction is like illusion, dreams, cities of gandharvas, and so on. Thus, if analyzed by reasoning, due to the key that all phenomena lack inherent existence, things like land and sprouts cannot be established as either 'self' or 'other' in their own nature. Some say that even if the other three births are refuted, if one does not accept other-birth, the world will be destroyed.

་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དཔྱད་ན་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་དམིགས་ན་ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བ་དང་། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་དབུ་མ་པས་བཞེད་ལ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། སྟོང་པ་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་འགལ་ 22-1-136a བར་བཟུང་ནས་རྩོད་ཅིང་། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་བཀག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཏན་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཚད་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་མ་བཀག་སྟེ་དགག་གཞི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ན་དགག་བྱ་ཡན་གར་བ་ཀུན་བརྟགས་པའམ། བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་མིང་ཅན་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། དགག་གཞི་སྣང་བ་གཉིས། རི་བོང་རྭ་མེད་དང་གནག་གི་རྭ་ཡོད་ལྟར་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་ཏུ་འདོད་པ་སྟེ་མཐར་དཔྱད་ན་དངོས་སྨྲ་ལས་མི་འདའ་ཞེས་སྔོན་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །བདག་གཞན་གཉིས་ཅར་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཉིས་ཆར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་འབབ་ཅིང་བདེན་པ་ཉིས་ཅར་དུ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི་གོང་དུ་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་བཀག་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་སྣང་ཙམ་མ་འགག་ལ་སྤྲོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱས་པར་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུ་མས་དུ་མ། གཅིག་གིས་དུ་མ། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པའི་མུ་བཞི་པོ་གང་དུ་ཡང་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དབང་ 22-1-136b ཡིད་བྱེད་སྣང་བ་སོགས་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་མིག་ཤེས་གཅིག་སྐྱེད་དོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་གཅིག་སྐྱེད་པས་ན། ཐ་མི་དད་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་མེད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་པ་མི་སྐྱེད་པས། ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་པའམ་དུ་མ་དང་གཅིག་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དུ་མ་དང་གཅིག་གིས་མ་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་བསྡུས་སོ་ཅོག་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་གང་དུའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་ཡང་དུ་མ་སྐྱེད་དེ། ཡིད་བྱེད་དེ་མ་ཐག་པས་མིག་ཤེས་ཉིད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེད་ལ། དབང་པོ

【現代漢語翻譯】問：如果認為這與世俗諦的安立相違背，是否如此？答：不相違背。如果在勝義諦中進行觀察，則在世俗諦中所謂的『生』（藏文：སྐྱེ་བ་）根本無法成立。如果成立，則世俗諦的真實性將無法通過理智的觀察，並且勝義諦的生也無法遮破，還會導致聖者入定的境界成為事物毀滅的原因，從而變成對事物的誹謗。然而，這是不可能的。因此，中觀宗認為，在勝義諦中，任何法都無法成立，而在世俗諦中，僅僅是名言安立，這兩者是相同的。但是，有部宗等實事論者認為，空性（藏文：སྟོང་པ་）和緣起的顯現（藏文：རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་）是相違背的，並對此進行爭論。他們認為，勝義諦的觀察所遮破的是在世俗諦中也完全不存在的；而世俗諦中存在的一切都不會被勝義諦的觀察所遮破。因此，他們臆造出一種獨立於遮破對像——世俗諦諸法之外的『所破』，並稱之為『實有』或『真有』等。他們認為，空性是對這些『所破』進行遮破后的狀態。他們還認為，遮破的對象——顯現，與空性如同兔角和牛角一樣，是相輔相成的。這種將空性視為『非是遮破』的觀點，最終經過分析，仍然沒有超出實事論的範疇。正如前代的智者們已經很好地論證過的那樣。如果認為事物是從自和他兩者產生的，那麼就會犯『兩邊俱有過失』的錯誤，而且也不能同時承認兩種真實性。如果認為事物不是從自和他兩者產生的，而是無因產生的，那麼正如前面在宗義的章節中所破斥的那樣。因此，通過以上四邊生滅的理智進行觀察，任何法都不會產生。因此，安住和壞滅等其他差別也無法成立。僅僅是顯現而不執著，並安住在寂滅之中，這才是應該瞭解的。詳細內容可以參考《入中論》。此外，如果分析多個因產生一個果，或者多個因產生多個果，或者一個因產生多個果，或者一個因產生一個果這四種情況，任何一種都無法成立。例如，如果認為根、境、識、作意等多個因產生一個眼識果，那麼，即使因是不同的，果卻是不變的，這將導致不變的果是無因的。同樣，由於沒有差別，也不會產生不同的果。因此，不變和變，或者多和一，都將變成無因的。由於不存在沒有被多和一所包含的事物，因此，所有事物要麼永遠存在，要麼根本不存在。如果認為多個因也產生多個果，例如，前一剎那的作意產生眼識的自性，那麼，根

【English Translation】 Question: If it is considered contradictory to the establishment of conventional reality, is it so? Answer: It is not contradictory. If one examines in ultimate reality, then in conventional reality, the so-called 'arising' (Tibetan: སྐྱེ་བ་) cannot be established at all. If it were established, then the truth of conventional reality would not withstand rational scrutiny, and the arising in ultimate reality could not be refuted, and it would also lead to the state of meditative equipoise of the noble ones becoming the cause of the destruction of things, thus becoming a nature that slanders things. However, this is impossible. Therefore, the Madhyamikas hold that in ultimate reality, no dharma is established at all, and in conventional reality, it is merely nominal designation, and these two are the same. However, the realists, such as the Vaibhashikas, argue that emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་) and the appearance of dependent arising (Tibetan: རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་) are contradictory, and they dispute this. They believe that what is refuted by ultimate analysis is also completely non-existent in conventional reality; and everything that exists in conventional reality is not refuted by ultimate analysis. Therefore, they fabricate an independent 'object to be refuted' on top of the objects of refutation—conventional dharmas—and call it 'inherently existent' or 'truly existent,' etc. They believe that emptiness is the state after these 'objects to be refuted' have been refuted. They also believe that the object of refutation—appearance—and emptiness are like rabbit horns and cow horns, mutually inclusive. This view of considering emptiness as 'non-affirming negation' ultimately does not go beyond the realm of realism when analyzed. As the previous logicians have already well established. If one believes that things arise from both self and other, then the fault of 'stating both sides' will occur, and one cannot simultaneously acknowledge both truths. If one believes that things do not arise from both self and other, but arise without a cause, then it is as refuted above in the section on philosophical tenets. Therefore, through the reasoning of the four extremes of arising and ceasing, no dharma arises. Therefore, other distinctions such as abiding and ceasing also cannot be established. Merely the appearance without attachment, and abiding in peace, this is what should be understood. Details can be found in the Madhyamakavatara. Furthermore, if one analyzes the four possibilities of multiple causes producing one effect, or multiple causes producing multiple effects, or one cause producing multiple effects, or one cause producing one effect, none of them can be established. For example, if one believes that multiple causes such as object, sense faculty, attention, appearance, etc., produce one eye consciousness effect, then, even though the causes are different, the effect is the same, which would lead to the unchanging effect being causeless. Similarly, because there is no difference, different effects will not arise. Therefore, unchanging and changing, or many and one, will become causeless. Since there is nothing that is not included by many and one, all things will either always exist or not exist at all. If one believes that multiple causes also produce multiple effects, for example, the immediately preceding attention produces the nature of knowing of eye consciousness itself, then the sense faculty

ས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཅན་དང་། ཡུལ་གྱིས་རང་རང་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་སོ་སོས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ནི་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ན་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་སྐྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་མིག་ཤེས་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་དེ་རྣམས་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པར་བཏགས་པ་དོན་མེད་དེ་གཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ་དེར་སྐྱོན་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་ལྡོག་པས་ཐ་དད་དུ་བཏགས་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་ཆོས་ལ་བྱ་བ་བྱས་ནས། རྫས་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པས་རྣམ་ཤེས་ནི་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུའི་ 22-1-137a ངོ་བོ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་རྣམས་དུ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་གཅིག་གིས། རང་གི་རིགས་འདྲ་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་སོགས་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ནས་བྱེད་དམ། གཞན་དང་བཅས་ནས་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཅིག་མི་བྱེད་པས་གཅིག་དང་དུ་མ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བ་སྔར་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེས་ཀྱང་། སྣང་དབང་ཡིད་བྱེད་ལ་ལྟོས་ནས་མིག་ཤེས་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུས་ན། གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱེད་དོ་ཟེར་ན། བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སོ་སོས་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་རང་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་དོ་ཟེར་ན། མིག་དབང་ལྟ་བུས་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྐྱེད་པ་ཙམ་ལས་མིག་ཤེས་སོགས་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་འོན་ལོང་དུ་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས་གསུང་པའི་རིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་ན། འབྲས་བུ་ལ་ཆོས་དུ་མ་མེད་པར་རིགས་ན་ཡང་དུ་མ་མེད་པའི་ཆོས་གཅིག་བདེན་མི་སྲིད་དོ། །དུ་མས་དུ་མ་བསྐྱེད་ན་རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པས་རྒྱུ་དུ་ 22-1-137b མ་ཚོགས་པ་དོན་མེད་དོ། །གཅིག་གིས་དུ་མ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཆ་མེད་པ་མི་སྲིད་ལ། རྒྱུ་གཅིག་གིས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་གཅིག་བདེན་མེད་ལ། དེ་

【現代漢語翻譯】如果認為『地界具有持性，能使萬物各自具有其特性』，那麼由於這些由不同因產生的差別與識沒有差別，所以識會變成多種。如果承認這一點，那麼那些因就不會產生作為果的眼識，因為它們產生的是各自的差別，這樣具有差別的眼識就沒有因了。如果說那些差別與一個識沒有差別，那麼說多個因產生多個果就沒有意義了，因為這樣就變成產生一個果，而這其中的過失前面已經說過了。如果說雖然本體是一個，但通過反體可以安立為不同，所以沒有過失，那麼因對安立的法起作用后，就不會產生實有的識，這樣識就變成無因了。如果果的本體是一個，而差別是多個，那麼法和有法也會變成不同。如果認為像藍蓮花一樣，一個因既能產生與其同類的果，又能產生其他的眼識等多種果，那麼是由一個因單獨產生呢？還是與其他因一起產生？如果是前者，那麼差別就會變成無因，並且一個因也不能產生一個果，這樣一來，一個和多個都變成無因的過失就和前面一樣了。如果說像藍色事物一樣，它也依賴於顯現、根、作意等來產生眼識，也就是說，它也由其他因產生，那麼所產生的果就不會只是一個，因為由不同的因產生的差別是多種多樣的。如果說一個因產生一個果，那麼像眼根一樣，它只能產生與其同類的果，而不能產生眼識等，這樣一來，眾生就會變成又瞎又聾，等等，會產生很大的損害。這是從《中觀真實二諦論》中所說的理路。此外，如果多個因產生一個果，那麼如果認為果不應該有多個法，那麼也不可能存在沒有多個法的單一真實法。如果多個因產生多個果，那麼多個因不可能產生一個果，這樣多個因聚集在一起就沒有意義了。一個因不可能產生多個果，因為一個無分的部分是不可能的，而且一個因不可能不依賴於其他因就產生果。一個因不可能產生一個果，因為這與因緣聚合產生各種果的方式相違背。因此，在任何因果事物中，都不存在單一的真實。

【English Translation】 If one thinks, 'The earth element has the characteristic of holding, and it causes all things to possess their own distinct characteristics,' then because these differences produced by separate causes are not different from consciousness, consciousness will become multiple. If this is accepted, then those causes do not produce eye consciousness as a result, because they produce individual differences. Thus, eye consciousness with differences will become without a cause. If it is said that those differences are not different from one consciousness, then it is meaningless to say that multiple causes produce multiple results, because it would become producing one result, and the faults therein have already been discussed above. If it is said that although the essence is one, there is no fault because it is designated as different by way of negation, then the causes, having acted upon the designated phenomena, do not produce substantially existent consciousness, so consciousness becomes without a cause. If the essence of the result is one, and the differences are many, then the subject and its qualities will also become different. If one thinks that, like a blue lotus, one cause produces multiple results, such as producing its own similar kind and producing other eye consciousnesses, then does it produce it by that one cause alone? Or does it produce it together with other causes? If it is the former, then the differences will become without a cause, and since one cause does not produce one result, the fault of one and many becoming without a cause is the same as before. If it is said that, like a blue object, it also relies on appearance, sense faculty, and attention to produce eye consciousness, that is, it is also produced by other causes, then the result to be produced will not be just one, because the differences produced by the distinct causes are manifold. If it is said that one cause produces one result, then like the eye faculty, it only produces its own similar kind, and does not perform the action of producing eye consciousness, etc., so beings will become blind and deaf, etc., which will cause great harm. This is the reasoning spoken of in the Madhyamaka Two Truths. Furthermore, if multiple causes produce one result, then if it is reasoned that the result should not have multiple qualities, then it is also impossible for there to be one true quality without multiple qualities. If multiple causes produce multiple results, then it is impossible for multiple causes to perform the action of producing one result, so it is meaningless for multiple causes to gather together. It is also impossible for one cause to produce multiple results, because a single partless cause is impossible, and because one cause does not produce a result without relying on other causes. One cause does not produce one result, because it contradicts the way in which a collection of causes and conditions produces various results. Therefore, in any phenomenon of cause and effect, there is no single truth.

མེད་པས་དེས་བརྩམས་པའི་དུ་མའང་མེད་མོད། ཆོས་དུ་མ་ལའང་རིགས་མཐུན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལས་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་དང་། གཅིག་ལའང་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་བཏགས་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ཙམ་ལས་དཔྱད་ན་མུ་བཞི་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་དངོས་པོ་རྣམས་བརྟག་མི་བཟོད་པ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ལྔ་ཡི་གྲངས་སུ་བཞེད་པ་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་མོད་འདི་རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་གཏན་ཚིགས་བཞིར་བྱས་ན་ཡང་འཐད་པ་མཐོང་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་དཔྱད་པའི་རིགས་པའི་སྒོ་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ། དཔེར་ན་དུས་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་ན་འབྲས་བུ་དེ་འདས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ལ། མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་ཞིང་། ད་ལྟ་བ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་གཉིས་ཡིན་གཉིས་མིན་གང་སྐྱེད། 22-1-138a གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེའོ་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་གཟོད་རྒྱུས་བསྐྱེད་མི་དགོས་པ་ནས་སྨིན་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་ཀྱང་སྐྱེད་དགོས་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་ནི་སྐྱེད་མི་ནུས་ཏེ་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུས་གསར་དུ་ཡོད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤང་སྟེ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་དོན་ལ་སྔར་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྣང་བ་ལ། སྔར་མ་སྣང་བ་དང་ད་ལྟ་སྣང་བ་གཉིས་བློས་སྦྲེལ་ནས། སྔར་མེད་སྐྱེའོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིས་མེད་པ་ཡང་སྔ་ཕྱི་བསྡོམས་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡོད་པ་མེད་པར་གོ་འཕོས་པ་དང་། མེད་པ་ཡོད་པར་གོ་འཕོས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་དང་། བདག་ཡོད་དང་བདག་མེད་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྣང་ཙམ་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་པས། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཆོས་གང་ཡང་གོ་འཕོ་བ་དང་། འགྲོ་འོང་དང་། སྐྱེ་འགག་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་དུའང་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མི་སྐྱེ་ན། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཚུལ་མི་སྲིད་པས། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཇི་ 22-1-138b ལྟར་ཁས་ལེན་སྙམ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་སླུ་མེད་ཙམ། ཡོད་མེད་དུ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་ནོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ་ཕན་ཚུན་འག

【現代漢語翻譯】因為沒有（自性），所以由它所產生的眾多事物也不存在。對於眾多的法，也因為有種類相同等原因而假立為一，對於一個法，也因為有差別的區分而假立為多。只是安立因果的名稱，如果加以分析，則四句（有、無、亦有亦無、非有非無）任何一句都不能成立，所以應當了知諸法如夢幻泡影般不可堪忍觀察。對於此，有將因果二者都進行分析的四句生滅遮破，作為五種理證之一的觀點。那樣說也沒有矛盾，但如果將此歸納為分析因的範疇，而作為四種理證，我也覺得合理。對於因果體性等三者進行分析，還有其他不同的理路。例如，如果用三時來區分，那麼果已經過去，已經滅盡，所以不會產生；未來還沒有產生，所以不會產生；現在已經成立，所以沒有產生等等。或者，所產生的果，是有、是無、是二者、還是非二者？如果認為是有產生的，那是不合理的。因為有，其自體已經成立，所以不需要再由因來產生，就像已經成熟的事物一樣。如果已經存在還需要產生，那就會變成無窮無盡。如果認為是沒有產生的，那是不可能的，就像兔子的角一樣。如果認為先前沒有的，由因新產生，那麼，因為有和無二者互相排斥，是相違的。就事物的實相而言，先前沒有的，後來變成有的，這種情況是不存在的。只是依靠因，果顯現出來，將先前沒有顯現和現在顯現二者在意識中聯繫起來，才假立為先前沒有的產生。同樣，先前有的，後來沒有，也是將先前和後來結合起來假立的。諸法只是依靠緣起而顯現，並沒有從有轉變為無，或者從無轉變為有。生和滅、住和不住、有我和無我等等也是如此，一切都是顯現而已，自性是空性的。所以在真實的意義上，任何法都沒有轉變，也沒有來去，沒有生滅，沒有增減等等差別。如果這樣，果無論是有還是無都不會產生，那麼除了這二者之外，果還有什麼產生的方式呢？果的產生只是緣起的無欺顯現，如果用有無來分析，則不能成立，就像幻術等一樣。有和無二者兼具是不可能的，因為二者互相矛盾。

【English Translation】 Because there is no (inherent existence), the many things produced by it also do not exist. For the many dharmas, they are nominally designated as one due to reasons such as having the same type, and for one dharma, they are nominally designated as many due to distinctions of differences. Merely establishing the terms of cause and effect, if analyzed, none of the four possibilities (existence, non-existence, both, neither) can be established. Therefore, one should know that all phenomena are unbearable to investigate, like dreams. Regarding this, there are those who consider the fourfold negation of arising and ceasing, which analyzes both cause and effect, as one of the five lines of reasoning. Although there is no contradiction in explaining it that way, I find it reasonable to include this within the category of analyzing the cause and make it four lines of reasoning. There are other different ways of reasoning to analyze the three aspects of cause and effect. For example, if divided by the three times, the result does not arise because the past has ceased; the future does not arise because it has not yet arisen; and the present does not arise because it is already established. Or, what produces the result, is it existent, non-existent, both, or neither? If one thinks that an existent thing arises, that is unreasonable. Because an existent thing has already established its own nature, it does not need to be produced by a cause, just like something that is already ripe. If something existent still needs to be produced, it would become endless. A non-existent thing cannot be produced, like the horns of a rabbit. If one thinks that what was previously non-existent is newly made existent by a cause, then because existence and non-existence are mutually exclusive and contradictory, there is nothing in the reality of things that can be called 'what was previously non-existent later becomes existent.' It is only by relying on the cause that the result appears, and by mentally connecting what was previously not apparent and what is now apparent, that we nominally designate it as 'the previously non-existent arises.' Similarly, what was previously existent later becoming non-existent is also nominally designated by combining the previous and the later. Phenomena are merely appearances dependent on interdependence, and there is no transformation from existence to non-existence, or from non-existence to existence. Arising and ceasing, abiding and not abiding, self and no-self, etc., are all the same. Since everything is merely appearance, empty of inherent nature, in the true sense, no dharma undergoes transformation, nor is there any distinction of coming and going, arising and ceasing, increasing and decreasing, etc. If the result does not arise whether it is existent or non-existent, then since there is no other way for the result to arise besides these two, how do you assert that the result arises? The arising of the result is merely the unfailing appearance of interdependence, which cannot be established when analyzed in terms of existence and non-existence, and is asserted to be like illusion, etc. It is impossible for something to be both existent and non-existent, because they are mutually contradictory.

ལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པའང་མི་སྲིད་དེ་དངོས་འགལ་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདི་སྐབས་གཉིས་མིན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ། མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྐབས་སུ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། ཞེས་པ་དང་། ཡོད་པ་མིན་མེད་པ་མིན་ཞེས་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་བར་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་ན། དངོས་འགལ་བར་ན་ཕུང་གསུམ་མི་སྲིད་པས་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་གོ་བ་དང་། གང་ཡང་མིན་པ་ལ་དོན་འདི་ཡིན་ཞེས་གོ་རྒྱུ་མེད་པས་ཅི་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པ་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་ལས། རང་ལུགས་འདི་ཞེས་ངེས་པ་མི་རྙེད་དོ་སྙམ་དུ་བྱིས་པ་ལས་དང་པོ་པ་བློ་ཆུང་རྣམས་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་གཞི་ལ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཐའ་བཞི་ཅིག་ཆར་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་མི་སྲིད་པས། ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་གང་རུང་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་དེ་ལ་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའོ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ནི་མཐའ་བཞི་གང་གི་ཡང་དམིགས་པ་དང་ 22-1-139a ཁས་ལེན་མེད་མོད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་མུན་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་དང་ཚིག་གིས་མཚོན་པར་དཀའ་བ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱང་ཐག་ཆད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་གཟུང་འཛིན་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་ནི། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། ཐོག་མར་གཅིག་བདེན་དུ་ཡོད་མེད་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་དབུས་ཀྱི་ཆར་ཕྱེ་བས། བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དུ་མ་ལ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། གཅིག་བདེན་མི་འགྲུབ་ལ། དེའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་། ལུས་དང་ཡན་ལག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཆ་ཤས་སུ་གསིལ་ཏེ། མདོར་ན་གཟུགས་ཅན་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བཤིགས་ནས། ཕྲ་རབ་དེ་ལ་ཕྱོགས་རྡུལ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཚེ་ངོས་སོ་སོ་ཡོད་ན་ཆ་བཅས་ཐུག་མེད་དང་། མེད་ན་ཕྲ་རྡུལ་ཙམ་ཚོགས་ཀྱང་ཇེ་ཆེར་མི་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་ལ་གཅིག་བདེན་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་པོ་དེ་ཡང་ 22-1-139b སེམས་སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྐྱེན་བཞི་ཚོགས་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་བདེན་མི་འགྲུབ་ལ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་འགག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་

【現代漢語翻譯】並且，有和沒有兩者都不是也不可能，因為如果存在矛盾，三者不可能存在。如果像現在這樣兩者都不是不可能，那麼在超越四邊的離戲（Nisprapancha）狀態中，也不是兩者都不是。就像不加區分地承認『不是有，不是沒有』一樣，如果存在矛盾，三者不可能存在，因此通過兩個否定來理解真實，並且因為無法理解『什麼都不是』意味著什麼，所以什麼都不承認，這就像一種惡劣的詭辯觀點，無法確定自己的立場。那些初學者和心智狹隘的人可能會這樣想，但事實並非如此。只要存在有對境的所緣，就不可能同時執著於四邊都錯謬，因此必須加以區分，承認其中之一，並以執著的方式去緣它，而這不過是分別唸的自性。對於一切所緣都寂滅的離戲狀態來說，對四邊中的任何一邊都沒有所緣和承認。然而，它不像沒有證悟真如（Tathata）的黑暗，也不像無心（意識）的狀態。難以用比喻和言辭來表達的，是那無法言說、無法思考、無法表達的離戲狀態，唯有各自的智慧才能徹底辨別，斷絕疑惑的懸念，那不分別的智慧，雖然沒有能取和所取，卻像白晝一樣，自性光明。對本體的分析，即一與多之辨：對於有為法和無為法的本體，首先要考察是否存在真實的『一』。對於有為法的五蘊，有色法可以通過上下、四方、中間等方式進行劃分。比如瓶子，它只是在許多可標示的法的基礎上假立的『一』，因此無法成立真實的『一』。它的各個部分也是如此。身體和肢體也可以這樣分解成各個部分。總之，一切由微塵組成的有色法，都可以分解到極微的程度。如果極微被各個方向的微塵所包圍，那麼如果每個面都有，就會變成有分且無窮無盡；如果沒有，即使聚集再多的極微，也不會變得更大。正如之前所說的那樣，一切有色法都不存在真實的『一』。而對於八識或六識，由於它們與各種心和心所，以及各種所緣的顯現和四緣聚合而生起和滅去，因此也無法成立真實的『一』。由因產生的生滅法，極其微細。

【English Translation】 Furthermore, it is impossible for it to be neither existent nor nonexistent, because if there is a contradiction, the three cannot exist. If it is impossible to be neither, as it is in this case, then in the state of Nisprapancha (transcendence of conceptual elaborations), it is not that it is not both either. Just as one acknowledges without distinction 'not existent, not nonexistent,' if there is a contradiction, the three cannot exist, so understanding the real through two negations, and because there is no understanding of what 'nothing' means, not acknowledging anything is like a bad sophistical view, unable to ascertain one's own position. Those who are beginners and of small intellect might think that way, but it is not so. As long as one abides in a basis with an object, it is impossible to have a simultaneous grasping of all four extremes being wrong, so one must distinguish and acknowledge one of them, and that is the object of grasping, which is nothing more than the nature of conceptual thought. For the Nisprapancha where all objects are pacified, there is no object or acknowledgment of any of the four extremes. However, it is not like the darkness of not realizing Suchness (Tathata), nor like a state of mindlessness. Difficult to illustrate with examples and words, the inexpressible, unthinkable, unutterable Nisprapancha is thoroughly distinguished by each individual's own wisdom, severing the hanging rope of doubt, that non-conceptual wisdom, although without grasper and grasped, is naturally luminous like the daytime. Analysis of the essence, the distinction between one and many: Regarding the essence of conditioned and unconditioned dharmas, one must first examine whether there is a true 'one'. For the five aggregates of conditioned phenomena, form can be divided by up, down, the four directions, and the middle. For example, a vase is merely a designation of 'one' based on many designatable dharmas, so a true 'one' cannot be established. Its parts are also the same. The body and limbs can also be divided into parts in this way. In short, all form composed of particles can be broken down to the level of the smallest particle. If the smallest particle is surrounded by particles from all directions, then if each face exists, it becomes part-having and infinite; if it does not exist, even if many smallest particles gather, it will not become larger. As mentioned before, there is no true 'one' in all form phenomena. And for the eight consciousnesses or the six consciousnesses, because they arise and cease variously from the collection of various minds and mental factors, and various appearances of objects, and the aggregation of the four conditions, a true 'one' cannot be established. Conditioned phenomena arising and ceasing from causes are extremely subtle.

བའི་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་པས། བེམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་བདེན་མེད་པ་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་བེམ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་དགག་བྱ་བསལ་བའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པས། མདོར་ན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་བདེན་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་པས་གཅིག་ལས་བརྩམས་པའི་དུ་མའང་མི་འགྲུབ་ཅིང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བདེན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདེན་པར་གྲུབ་ཚུལ་གཞན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། རྒྱས་པར་དབུ་མ་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་དཔྱོད་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོའི་གཏན་ཚིགས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ། སྣང་བའི་དུས་ན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སྣང་བ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བཅོས་མ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཆད་དང་འགྲོ་འོང་སྐྱེ་འགག་ 22-1-140a དང་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་གཞལ་ན་རྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་སླུ་མེད་ཙམ་ལས། མཐའ་བཞི་དང་མུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མི་རུང་བས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ལ། བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་དང་སྟོང་ཉིད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་སྣང་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆེས་འཐད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དང་། བདེན་བཞི་དང་མཆོག་གསུམ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་མོའི་ཁོངས་སུ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་སོགས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་གཞན་ཇི་སྙེད་པ་འདུ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པ་ནི་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་སོགས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་སྣང་ཞིང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་ 22-1-140b གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཟུང་དུ་

【現代漢語翻譯】通過分析，即使是最小的瞬間也無法成立，因此，由色和識所包含的一切法都沒有單一的真實性。非相應行法只是在色識的狀態上假立的名詞，沒有自性。無為法只是在排除所破之分上假立的名詞，沒有以自己的體性成立。總之，一切有為法和無為法都沒有單一的真實性，因為如果一個不存在，那麼由一個開始的多個也不會存在。除了在單一和多重中存在真實性之外，沒有其他成立真實性的方式。因此，人與法都被證實為沒有自己的體性，正如《中觀莊嚴論》中所說的那樣。總的來說，對一切事物進行分析的偉大緣起推理是：一切法都不是由自己的體性產生的，而是從因和緣的集合中產生，沒有因就不會產生。即使在顯現的時候，也是在自己的體性沒有成立的情況下顯現，就像因緣的造作，如影像一般。遠離常斷、來去、生滅以及一異的戲論，顯現而無自性。因此，如果以符合事物本性的勝義諦分析的理智來衡量，除了從依賴中產生的無欺騙之外，如果四邊和四句等生、有、無、常、無常等任何一方面成立為真實，那麼名言的安立將是不可能的，這將是對一切名言的否定。如同真實不存在的幻象，緣起的顯現和空性成為一體，在中觀宗看來，僅僅是顯現的名言都是非常合理的，因此世俗的名言，以及四聖諦和三寶等超世間的宗義名言都得到了很好的成立。在緣起大王的範疇內，包含了金剛屑等許多其他勝義諦分析的理智，因為緣起的顯現僅僅是不經分析的愉悅。如果進行分析和研究，那麼因果、自性這三者都不會成立。關於緣起之義的詳細分析，如《中觀根本慧論》等中所說。因此，在世俗諦中，顯現為因果、自性這三者，並如此進行名言安立。但在勝義諦中，因果、自性這三者沒有自性，是三解脫門自性的空性。因此，二諦無別雙運。

【English Translation】 By analyzing that even the smallest moment cannot be established, all phenomena included by matter and consciousness do not have a single truth. Non-associated compositional factors are merely nominal designations on the state of matter and consciousness, without inherent existence. Unconditioned phenomena are merely nominal designations on the aspect of eliminating what is to be negated, without being established by their own nature. In short, all conditioned and unconditioned phenomena do not have a single truth, because if one does not exist, then the many that start from one will not exist either. Since there is no other way to establish truth except in the truth of one and many, it follows that persons and phenomena are proven to be without their own inherent nature, as explained in detail in the Ornament of Madhyamaka. In general, the great reasoning of dependent origination, which analyzes all phenomena, is: all phenomena do not arise from their own inherent nature, but arise from the collection of causes and conditions, and do not arise without a cause. Even at the time of appearance, they appear without their own inherent nature being established, like the fabrication of causes and conditions, like an illusion. They are free from the elaborations of permanence and annihilation, coming and going, arising and ceasing, and one and many, appearing but without inherent existence. Therefore, if measured by the wisdom that analyzes ultimate truth in accordance with the nature of reality, apart from the unfailing arising from dependence, if anything such as the four extremes and four alternatives, existence, non-existence, permanence, and impermanence, were established as true, the establishment of conventions would be impossible, and it would be a denial of all conventions. Like an illusion where truth does not exist, the appearance of dependent origination and emptiness become one, and in the Madhyamaka system, all nominal designations of mere appearance are very reasonable, so worldly conventions, as well as the conventions of transcendent tenets such as the Four Noble Truths and the Three Jewels, are well established. Within the scope of the king of reasoning, the great dependent origination, many other reasonings that analyze ultimate truth, such as the Vajra Splinter, are included, because the appearance of dependent origination is merely delightful without analysis. If analyzed and investigated, none of the three—cause, effect, and essence—will be established. The detailed analysis of the meaning of dependent origination is as explained in the Root Wisdom of the Middle Way and so on. Therefore, in conventional truth, the three—cause, effect, and essence—appear, and nominal designations are made accordingly. But in ultimate truth, the three—cause, effect, and essence—have no inherent nature, and are emptiness, the nature of the three doors of liberation. Therefore, the two truths are indivisible and united.

ཞུགས་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་རྟོགས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་བྱའི་མཆོག་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཡུམ་ཉིད་དོ། །སྣང་སྟོང་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་མཚུངས་པར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་དང་ལྡན་པ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་མ་རྨོངས་པར་རྟོགས་ཤིང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་བཀའ་བརྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་སོ། ། 說四無礙解 དེ་ལྟར་གནས་བཅུ་དང་སྡོམ་བཞིའི་དོན་རྟོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་མོའི་བློ་ལྡན་དེས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་བཤད་པ་ལ། 說義無礙解 དང་པོ་དོན་ 22-1-141a སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་སོགས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མཁས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ནི་གོང་དུ་རྒྱ་ཆེ་བ་མཁས་བྱའི་གནས་བཅུ་དང་། ཟབ་པ་སྡོམ་བཞིའི་དོན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པའོ། ། 說法無礙解 གཉིས་པ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་དག་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམ་དག་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལུང་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་རྒྱས་པར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་སླ་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རྐྱང་པ་ཙམ་སྨྲོས་པ་མདོ༷་ཡི༷་སྡེ༷་དང་། བར་མཐའ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱང༷ས་ཀྱིས༷་བསྙད༷་པ༷་དང་། ཉན་ཐོས་འདས་མ་འོངས་ལུང༷་བསྟན༷་པ༷་དང་། རྐང་པ་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་གྱི་ཚིགས༷་སུ༷་བཅ༷ད་དེ་གསུང༷་བ་དང་། གང་ལ་ཡི་རངས་ནས་ཆེ༷ད་དུ༷་བརྗོ༷ད་པ་དང་། གང་ཟག་གང་ལ་བསླབ་པ་གང་བཅས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་གླེང༷་གཞི༷་དང་ལྡན་པ་དང་། དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་རྟོག༷ས་པ༷་བརྗོ༷ད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་དེ༷་ལྟ༷་བུ༷ར་བྱུང༷་བ༷་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྐྱེས༷་རབ༷ས་བརྗོད་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི

【現代漢語翻譯】涉入一切殊勝行相的空性，是經由中觀之道所證悟的法界（chos kyi dbyings），是所證悟的至高境界，亦是三世諸佛及其眷屬之母。顯現與空性、真諦（bden pa）無別，等同虛空之界，此理超越了分別唸的範疇，雖離思言，卻能以不分別之智慧，于各自證自證之境中安住。證悟之後，一切諸法如幻如夢，如影像、如化身等，了知其顯現而無自性，以辨別二諦（bden gnyis）之智慧，對基、道、果（gzhi lam 'bras bu）的一切建立皆能無惑地了悟並開示。如是，通達空性之義，乃是生起大乘道與果位功德之源。這是關於抉擇大乘教典四法印的章節。宣說四無礙解如是，通達十處（gnas bcu）與四攝（sdom bzhi）之義，具廣大與甚深智慧者，能以善說聖法之門，弘揚佛陀教法。而此又源於具足四種各別正知，故宣說之。宣說義無礙解第一，義各別正知（don so so yang dag par rig pa）是對輪迴與涅槃諸法的體性與差別等如實通達，即如前述，通達廣大之十處與甚深之四攝之義，對一切所知之義皆能無惑。宣說法無礙解第二，法各別正知（chos so so yang dag par rig pa）是對所應知之義，以清凈言語，精通聖教之詞句與義理。即是說，成為正確依據的佛語，其分類廣則有十二分教，為易於受持等目的，僅列舉義之名相，即：契經（mdo yi sde），應頌（dbyangs kyis bsnyad pa），授記（nyan thos 'das ma 'ongs lung bstan pa），諷頌（tshigs su bcad de gsung ba），自說（ched du brjod pa），因緣（gling gzhi dang ldan pa），譬喻（dpe dang bcas te rtogs pa brjod pa），本事（de lta bur byung ba），本生（byang chub sems dpa' rnams kyi sngon gyi skyes rabs brjod pa），方廣，希有法。

【English Translation】 The emptiness endowed with all supreme aspects of engagement is realized through the Middle Way, known as the Dharmadhatu (chos kyi dbyings), which is the supreme object of realization, the mother of all Buddhas of the three times and their retinues. The inseparability of appearance and emptiness, truth (bden pa), the equality, like the expanse of the sky, that meaning transcends the realm of conceptualization, and although it is beyond thought and expression, it is placed equally in the state of individual self-awareness through non-conceptual wisdom. Subsequently, in the post-meditation state, all phenomena appear like illusions, dreams, reflections, and emanations, and one possesses the certainty of their lack of inherent existence. With the wisdom that distinguishes the two truths (bden gnyis), one realizes and teaches all the arrangements of the ground, path, and result (gzhi lam 'bras bu) without confusion. Thus, from understanding the meaning of emptiness, all the qualities of the Great Vehicle's path and result arise. This is the chapter on establishing the four seals of the Great Vehicle's scriptures. Explanation of the Four Unimpeded Understandings Thus, one who understands the meaning of the ten places (gnas bcu) and the four means of gathering disciples (sdom bzhi), possessing vast and profound intelligence, propagates the Buddha's teachings through the gate of well-spoken holy Dharma. This arises from possessing the four individual correct knowledges, therefore, it is explained. Explanation of the Unimpeded Understanding of Meaning First, the individual correct knowledge of meaning (don so so yang dag par rig pa) is being skilled in the nature and distinctions of the phenomena of samsara and nirvana, etc., in accordance with the way it is. That is, having understood the meaning of the vast ten places and the profound four means of gathering disciples as explained above, one is without confusion regarding all objects of knowledge. Explanation of the Unimpeded Understanding of Dharma Second, the individual correct knowledge of Dharma (chos so so yang dag par rig pa) is being skilled in the words and meanings of the pure speech, the holy Dharma scriptures, which express the objects of knowledge. That is, the Buddha's words, which have become a correct source, have twelve branches in their classification. For the purpose of easy retention, etc., only the single categories of meaning are mentioned: Sutra (mdo yi sde), Geya (dbyangs kyis bsnyad pa), Vyakarana (nyan thos 'das ma 'ongs lung bstan pa), Gatha (tshigs su bcad de gsung ba), Udana (ched du brjod pa), Nidana (gling gzhi dang ldan pa), Avadana (dpe dang bcas te rtogs pa brjod pa), Itivrttaka (de lta bur byung ba), Jataka (byang chub sems dpa' rnams kyi sngon gyi skyes rabs brjod pa), Vaipulya, Adbhutadharma.

་དོན་ཤིན༷་ཏུ༷་རྒྱས༷་པར་སྟོན་པ༷། འདི་ལ་རྣམ་པར་འཐག་པ་དང་ 22-1-141b མཚུངས་བྲལ་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད༷་དུ་བྱུང༷་བ་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན༷་ལ༷་དབབ༷་པ༷་དང་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ལྔ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད། དེ་རྗེས་གླེང་གཞི་སོགས་བཞི་ནི་འདུལ་བ། དེ་རྗེས་རྒྱས་རྨད་བྱུང་གཉིས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད། གཏན་དབབ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མངོན་པའོ་ཞེས་ཀུན་བཏུས་སུ་གསུངས། དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་གཉིས་སུའང་འདུའོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི་འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་སྤྱོད་པ་ངན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ལྟ་བ་དྲི་མ་ཅན་སྤོང་བ་དང་། བསླབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གསུམ་གཙོ་ཆེར་སྟོན་པའམ། ཡང་ན་མདོ་སྡེས་བསླབ་པ་གསུམ་ཀ །འདུལ་བས་ཚུལ་ཏིང་གཉིས། མངོན་པས་ཤེས་རབ་སྟོན་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ཡང་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས། མདོ་སྡེས་ཆོས་དང་དོན་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་དང་། འདུལ་བས་དེ་གཉིས་སྒྲུབ་པ་དང་། མངོན་པས་དེ་གཉིས་འབེལ་གཏམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའོ། །གང་དུ་གསུང་བའི་ཡུལ་དང་གང་ཟག་སོགས་ཀྱི་གླེང་གཞི་དང་བཅས་ཏེ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་དུ་ལྡན་པ་དགོངས་པ་ཟབ་མོས་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །གླེང་གཞི་དང་ 22-1-142a ལྡན་པར་བཅས་པ་མཛད་ནས། ལྟུང་དང་ལྟུང་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་ལྟུང་བ་དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི་འདུལ་བའོ། །སྡེ་སྣོད་གང་དུ་བདེན་པ་བྱང་ཕྱོགས་རྣམ་ཐར་སོགས་ངེས་པར་བསྟན་པས་མྱང་འདས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། ཕུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་དབྱེ་སྣ་ཚོགས་ཕྱེ་ནས་ཡང་ཡང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་དོན་རྣམས་རིགས་པའི་ངེས་པས་མངོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། བརྩད་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་མངོན་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པས་རིམ་པ་ལྟར་ལམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དང་དོན་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཚོལ་ཞེ་ན། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མིང༷་དང་། བརྗོད་བྱ་ཕུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་དོན༷་དང་། མིང་དོན་འབྲེལ་ནས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ངོ༷་བོར༷་འདོག༷ས་པ༷་དང་། བུམ་པའི་ལྟོ་བ་ལྟ་བུ་ཁྱ༷ད་པར༷་དུ་འདོག༷ས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་ཐ་སྙད་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་བཞི་དོན་ལ་

【現代漢語翻譯】 དོན་ཤིན༷་ཏུ༷་རྒྱས༷་པར་སྟོན་པ༷། (dön shintu gyepar tönpa) 意為極度廣大的意義。這也被稱為『無與倫比的辨析』。它展示了聲聞（nyentö，指小乘佛教的修行者）和菩薩（jangsem，指大乘佛教的修行者）的奇妙之處，並以毫不顛倒的方式確定了所知諸法的體性，共有十二種。其中，前五個是聲聞的律藏（desnö，佛教經典的總稱）；接下來的四個，如『緒論』等，是戒律（dülwa，佛教的戒律）；再接下來的『廣大』和『奇妙』是菩薩的律藏；『確定』是大乘和小乘共有的論藏（ngönpa，佛教哲學和心理學的論述）。這是在《總集論》（kuntü）中所說的。如果將所有這些歸納起來，就是三藏（desnö sum，佛教經典的三大分類，即經、律、論）；如果再歸納，也可以歸為大乘和小乘的二藏。三藏是律藏、經藏（dodé，佛陀的教誨）和論藏。它們分別主要闡述了捨棄惡行、疑惑和有染污的見解，以及戒律（tsultrim，道德規範）、禪定（tingdzin，精神集中）和智慧（sherab，對事物本質的理解）這三種學修。或者說，經藏涵蓋了三種學修，律藏涵蓋了戒律和禪定，論藏則闡述了智慧。這也是一種說法。此外，從作用的角度來看，經藏消除對法（chö，佛法）和義（dön，意義）的疑惑，律藏實踐法和義，論藏則通過辯論的方式確定法和義。經藏的意義在於，它包含了講述地點、人物等內容的緒論，並以深刻的意圖闡述了包含真俗二諦（dennyi，佛教哲學的核心概念，指勝義諦和世俗諦）體性的法和義。律藏的意義在於，它包含了緒論，並闡述了墮罪（tung，違反戒律的行為）和非墮罪的區別，以及從墮罪中恢復的方法。論藏的意義在於，它明確地闡述了真諦、菩提分法（jangchok namtar，通往覺悟的修行方法）、解脫等，從而趨向于涅槃（nyangdé，從輪迴中解脫的狀態）；它還對蘊（pung，構成個體的要素）、界（kham，感官和意識的來源）等諸法一一進行各種分類並反覆確定；它還通過理性的確定來證悟經藏的意義，並通過辯論來壓倒對方。因此，通過聽聞（tö，學習佛法）、思維（sam，深入思考佛法）和禪修（gom，通過冥想來體驗佛法）這三種方式來專注于這些佛法，可以依次在道路上留下習氣、理解意義和獲得解脫，並能獲得對各種法的正確認識。那麼，如何尋找聖法的所緣境呢？通過四種方式入手，即：作為名（ming，名稱）的自性的名詞、詞語和字母；作為所詮釋的蘊、界等的義（dön，意義）；將名和義聯繫起來，如『瓶子』這樣的本體（ngowo，事物的本質）；以及如瓶子的腹部這樣的殊勝差別（khyepar，事物的特殊性質）來普遍地尋求。雖然這四者可以闡明術語，但實際上它們並非……

【English Translation】 དོན་ཤིན༷་ཏུ༷་རྒྱས༷་པར་སྟོན་པ༷། (dön shintu gyepar tönpa) means showing the meaning as extremely vast. This is also called 'incomparable analysis'. It demonstrates the wonders of the Shravakas (nyentö, referring to practitioners of Hinayana Buddhism) and Bodhisattvas (jangsem, referring to practitioners of Mahayana Buddhism), and establishes the nature of knowable dharmas without inversion, totaling twelve. Among them, the first five are the Vinaya Pitaka (desnö, the general term for Buddhist scriptures) of the Shravakas; the next four, such as 'Introduction', are the Discipline (dülwa, Buddhist precepts); the subsequent 'Extensive' and 'Wonderful' are the Vinaya Pitaka of the Bodhisattvas; 'Establishment' is the Abhidhamma (ngönpa, Buddhist philosophical and psychological treatises) common to both Mahayana and Hinayana. This is what is said in the Compendium (kuntü). If all these are summarized, they are the Three Pitakas (desnö sum, the three major categories of Buddhist scriptures, namely Sutra, Vinaya, and Abhidhamma); if further summarized, they can also be categorized into the two Pitakas of Mahayana and Hinayana. The Three Pitakas are the Vinaya Pitaka, the Sutra Pitaka (dodé, the teachings of the Buddha), and the Abhidhamma Pitaka. They respectively mainly explain abandoning evil conduct, doubt, and defiled views, as well as the three trainings of ethics (tsultrim, moral discipline), concentration (tingdzin, mental focus), and wisdom (sherab, understanding of the nature of reality). Alternatively, the Sutra Pitaka covers the three trainings, the Vinaya Pitaka covers ethics and concentration, and the Abhidhamma Pitaka explains wisdom. This is also a saying. Furthermore, from the perspective of function, the Sutra Pitaka eliminates doubts about Dharma (chö, Buddhist teachings) and meaning (dön, significance), the Vinaya Pitaka practices Dharma and meaning, and the Abhidhamma Pitaka establishes Dharma and meaning through debate. The meaning of the Sutra Pitaka is that it contains introductions that tell the place, people, etc., and expounds with profound intention the Dharma and meaning that contain the nature of the two truths (dennyi, the core concept of Buddhist philosophy, referring to ultimate truth and conventional truth). The meaning of the Vinaya Pitaka is that it contains introductions and explains the difference between offenses (tung, actions that violate precepts) and non-offenses, as well as the methods to recover from offenses. The meaning of the Abhidhamma Pitaka is that it clearly explains the truth, the factors of enlightenment (jangchok namtar, practices leading to enlightenment), liberation, etc., thereby moving towards Nirvana (nyangdé, the state of liberation from samsara); it also categorizes and repeatedly establishes each of the dharmas such as aggregates (pung, the elements that constitute an individual), sources (kham, the sources of senses and consciousness); it also realizes the meaning of the Sutra Pitaka through rational certainty, and overcomes the opponent through debate. Therefore, by focusing on these Buddhist teachings through the three ways of hearing (tö, learning the Dharma), thinking (sam, deeply contemplating the Dharma), and meditating (gom, experiencing the Dharma through meditation), one can successively leave imprints on the path, understand the meaning, and attain liberation, and be able to obtain correct knowledge of various dharmas. So, how does one seek the object of the holy Dharma? One enters through four ways, namely: nouns, words, and letters that are the nature of name (ming, name); the meaning (dön, significance) of what is explained, such as aggregates, sources, etc.; connecting name and meaning, such as the entity (ngowo, the essence of things) like 'a pot'; and universally seeking the special differences (khyepar, the special qualities of things) such as the belly of a pot. Although these four can clarify the terms, in reality they are not...

མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན་མིང་མི་དམིགས་པ་སོགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་གདམས་ངག་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བསྟན་ན་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལྟ་བུ་གསུང་རབ་དེའི་མིང་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་སེམས་འཛིན་ 22-1-142b པ་རྩ་བའི་སེམས་དང་། གཞུང་དེར་རྗོད་བྱེད་ལེའུ་དང་ཤོ་ལོ་ཀ་སོགས་གྲངས་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་རབ་དབྱེ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། ཚིག་དེ་དག་གིས་བསྟན་དོན་རྣམས་ལ་རིགས་པ་བཞིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དེ་ཀུན་རྩ་བའི་མིང་གི་དོན་ཙམ་ལ་འདུས་པར་བསྡོམས་ནས་བསམ་པ་དང་། གསུང་རབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་དེ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་སྨོན་པ་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཅིང་དོན་དེ་དག་ལ་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཙལ་བའམ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་ཙམ་པོ་བའི་བར་གྱི་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར་ཏེ་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སོན་པ་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་དཔྱོད་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མིང་སྡོམ་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ཞི་གནས་དང་། དེའི་དོན་འབྱེད་པ་ལྷག་མཐོང་། མིང་དོན་གཉིས་ཀ་བསྡོམས་ནས་འཛིན་པ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ལམ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་གནས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ 22-1-143a པས་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་ལ་མཆོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ལམ་དུ་ཞི་ལྷག་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་བྱང་སེམས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་གོམས་པ་ལས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་ཐོབ་ནས། དེ་ལས་མཐོང་ལམ་ནས་མི་སློབ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །མདོར་བསྡུས་ན་དངོས་པོའི་མཐའ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས། མོས་པ་ཡིད་བྱེད་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་དེ་དེའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པས་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། 說詞無礙解 གསུམ་པ་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་ནི། ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་དོན་ལ་བརྡ་སྤྲད་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་བྱེ་བྲག་འཛམ་གླི

【現代漢語翻譯】如果瞭解了未成立之理，就能完全明白不見名等四種情況。如果講述以竅訣修持這些的方法，就像《般若光明莊嚴經》（Yeshe Nangwa Gyen Gyi Do）那樣的經典，對該經典的名稱的聲音總相執持於心，這是根本心。對該經中作為能詮的章節和偈頌等數量的詞句差別進行觀察。以四理對這些詞句所詮釋的意義進行辨析。像這樣辨析之後，以毫無疑惑地確定的方式執持。將能詮所詮全部歸納于根本名稱的意義之中進行思考。祈願像這樣的經典要義能在自相續中獲得。通過六種心的方式進入，並以能認知這些意義的總相的分別心，反覆不斷地尋求或辨析。以這樣的方式生起初禪的近分定和正行之間的寂止。之後，如果更加進步，達到殊勝的正行，就以無分別的觀察進行個別審查。之後，直到獲得二禪的正行心為止，都應以遠離分別念和觀察，沒有能取所取的作意進行觀察。也就是說，對法的名稱總相執持於心是寂止，辨析其意義是勝觀，總合名稱和意義而執持是止觀雙運，這就是三種道的方式。依靠獲得禪定的正行住，修成神通，供養無量佛，聽聞佛法等，從而使道得到極大的增長。像這樣，在資糧道獲得殊勝止觀的菩薩，由於了知並習慣於一切法都只是自己的分別念，由於不見能取和所取，從而獲得四加行道，從那之後，就從見道轉變為無學道。簡而言之，緣於事物的一切如所有和盡所有之義，通過使與作意和分別念相關的影像，以及那如實之性，與無分別念相關的影像，即以那各自的相貌在心中顯現的方式進入，從而完全成就所需，獲得轉依。第三、通達一切名句差別義無礙解，即如天、龍、夜叉、人等各類有情，對於以各自語言表達事物的方式如實通達。其中，瞻部洲

【English Translation】 If one understands the principle of non-establishment, one can fully understand the four aspects of non-apprehension of names, etc. If one explains how to practice these through instructions, like the sutra 'Ornament of Light of Wisdom' (Yeshe Nangwa Gyen Gyi Do), one should hold in mind the general sound of the name of that scripture, which is the root mind. One should examine the distinctions of the words in that scripture, such as the chapters and verses that express it. One should analyze the meanings expressed by those words with the four reasonings. After analyzing in this way, one should hold it with a certainty free from doubt. One should contemplate by gathering all the expressed and expressing into just the meaning of the root name. One should aspire to obtain such a meaning of the scripture in one's own mindstream. Entering through the six minds, one should repeatedly seek or examine with a conceptual mind that cognizes the general appearance of those meanings, constantly. In this way, one should generate calm abiding between the preliminary stage and the actual stage of the first dhyana. Then, as it progresses and reaches the special actual stage, one should examine each separately with non-conceptual analysis. Then, until one obtains the actual mind of the second dhyana, one should examine with a mind that is free from both conceptuality and analysis, and without grasping at subject and object. That is, holding the general name of the Dharma in mind is calm abiding, distinguishing its meaning is insight, and holding both name and meaning together is the union of calm abiding and insight, which is the way of the three paths. Relying on obtaining the actual abiding of dhyana, one accomplishes clairvoyance, makes offerings to immeasurable Buddhas, listens to the Dharma, etc., thereby greatly increasing the path. In this way, a Bodhisattva who has obtained special calm abiding and insight on the path of accumulation, knowing and being accustomed to all phenomena as merely one's own conceptualization, and because of not seeing the grasped and the grasper, obtains the four paths of application, and from there, transforms from the path of seeing to the path of no more learning. In short, by focusing on the meaning of all aspects of things as they are and as many as they are, through entering by way of the appearance in the mind of images related to aspiration, attention, and conceptualization, and the very nature of that, images related to non-conceptualization, that is, with the appearance of those respective aspects in the mind, one will completely accomplish what is needed and obtain the transformation of the basis. Third, the analytical knowledge of accurately understanding each definitive word is the knowledge of how each sentient being, such as gods, nagas, yakshas, and humans, communicates meaning through their respective languages. Its specific aspect is the Jambudvipa

ང་འདི་ལ་མཚོན་ན། འཕགས་བོད་རྒྱ་ནག་ཤམ་བྷ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྐད་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་རྩ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་མང་ཉུང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། འཕགས་ཡུལ་གྱི་སྐད་ལེགས་སྦྱར་དུ། ཨ་སོགས་དབྱངས་བཅུ་དྲུག །ཀ་ནས་ཀྵའི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་སོ་བཞི་བསྡོམས་པས་ཨ་ཀྵ་ལྔ་བཅུ་པོ་དེ་ནི་མིང་ཚིག་མཐའ་དག་རྩོམ་གཞིའམ་ཕྱི་མོའི་ཡི་གེར་ 22-1-143b འདོད་དོ། །བོད་འདིར་ནི་ཀ་ནས་ཨའི་བར་ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ། དབྱངས་ཨཱ་ལི་མཚོན་པ་གི་གུ་སོགས་བཞི་ནི་རྩ་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་ལ། ཀཱ་ལིའི་ནང་ནས་རྗེས་འཇུག་བཅུ་དེ་ལས་སྔོན་འཇུག་ལྔ་དང་། ས་དང་ར་སོགས་ཀྱི་མགོ་ཅན། ཡ་སྟ་ར་སྟ་སོགས་ཞབས་འདོགས་རྣམས་དང་དབྱངས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་བཞི་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་མིང་ཚིག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་ཡིག་འབྲུ་ལ་སིལ་བུ་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་ཀ་བ་སོགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་མིང་འབྱུང་ལ། མིང་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་ཀ་བ་རིང་པོ་ལྟ་བུ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པའི་ཚིག་འབྱུང་ངོ་། །ཚིག་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་ལེའུ་དང་རབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་སྣ་ཚོགས་ཅན་འགྲུབ་པའོ། །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངག་འདི་དག་ལ་ལེགས་སྦྱར་ལྟར་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་གསུམ་གྱིས་ཁོག་ཕུབ་ནས་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལ་བྱིངས་དང་མིང་གི་རང་བཞིན་གཉིས་བྱིངས་ཀྱི་མཐར་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་ལ་ཀྲྀ་ཏྲ་རྐྱེན་དང་ཀུན་བཤད་ཀྱི་རྐྱེན་གཉིས། མིང་གི་མཐར་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་དེ་ཕན་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་འཕྲད་པ་ལས། ས་ར་རྣམ་བཅད་དང་། ཤ་ཥ། ན་ཎ་སོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡི་གེ་དབྱེ་བསྣན་གྱི་སྒོ་ནས་སྔ་མ་ལས་གཟུགས་གཞན་དུ་ 22-1-144a བྱས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་གྲགས་པའོ། །བོད་སྐད་ལ་བྱིངས་སོགས་དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མིང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཕྲད་ཀྱི་རྐྱེན་སྦྱར་བ་དང་། དེ་ཡང་འདས་འོངས་སོགས་སྟོན་བྱེད་སྔོན་འཇུག་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་གཟུགས་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡོད་དེ། བཅོམ་པ་དང་གཞོམ་པ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲད་ཅེས་པ་དེ་དག་རྐྱང་པས་དོན་མི་སྟོན་ཀྱང་། མིང་དང་སྦྱར་ན་ཚིག་གི་གསལ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་དབྱེ་དང་ལྷག་བཅས་སྡུད་སྒྲ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་རུང་ངོ་། །རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལ་གཅིག་ཚིག་གཉིས་ཚིག་མང་ཚིག་གིས་དབྱེ་བས་རྣམ་དབྱེ་ཉེར་གཅིག་བོད་པའི་སྒྲ་ལ་གསུམ་སྟེ་ཉེར་བཞིར་བཤད་ཀྱང་། བོད་སྐད་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ནི། མིང་ཕན་ཚུན་འཕྲད་པའི་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་ལས་ཟུར་

【現代漢語翻譯】就我而言，由於聖地（'འཕགས་ཡུལ'，聖地，Aryabhumi）、吐蕃（'བོད'，吐蕃，Tibet）、中國（'རྒྱ་ནག'，中國，China）、香巴拉（'ཤམ་བྷ་ལ'，香巴拉，Shambhala）等地的語言不同，基本字母的多少等形式也各不相同。在聖地的梵語中，包括अ等十六個元音，以及क到क्ष的三十四個輔音，總共五十個字母अक्ष，被認為是所有名相詞語的根本或基礎字母。在吐蕃，從ཀ到ཨ的三十個輔音字母，以及代表元音的ི་等四個元音符號是基本的字母。在輔音字母中，有十個後加字，以及五個前加字，還有以ས་和ར་等開頭的字，以及ཡ་སྟ་ར་སྟ་等下加字，以及四個元音符號，根據需要組合起來，就產生了所有的名相詞語。一般來說，由多個音節組成的名詞，如ཀ་བ་等，僅表示事物的本質。由多個名詞組成的詞語，如ཀ་བ་རིང་པོ་，則表示事物的本質和特徵。由多個詞語組成的句子，可以完整地表達主題的詳細或簡略，從而構成各種長度的章節和段落。在表達方式上，按照梵語的說法，通過自性、緣和變三種方式來構建聲音的特徵。其中，自性分為詞根和名詞的自性兩種。詞根後加的緣分為कृत्र緣和泛說緣兩種。名詞後加的緣有格和 उससे आगे等多種。緣和有緣字母相遇時，會發生सर的分割，以及श ष、न ण等的變化，以及通過字母的增減，將先前的形式改變為其他形式的各種變化，這些都在語法學中廣為人知。藏語中雖然沒有詞根等術語，但是，名詞的自性會加上後綴的緣。而且，由於表示過去未來等的前加字等的影響，聲音和形式會發生變化，例如བཅོམ་པ་、གཞོམ་པ་、འཇོམས་པ་等。所謂的後綴，雖然單獨不能表達意義，但是與名詞結合后，可以作為詞語的修飾成分，可以理解為格、連線詞、語氣詞等所有成分。印度的語言通過單數、雙數、複數的區分，有二十一個格，藏語的語音有三個，所以有二十四個格的說法。但是，藏語的第一格只是表達事物的本質，是通過名詞之間的相互作用而獲得的，而不是單獨的詞綴。

【English Translation】 As for me, due to the different languages of Aryabhumi (the Holy Land), Tibet, China, Shambhala, etc., the basic letters have different forms in terms of quantity, etc. In the Sanskrit language of Aryabhumi, the sixteen vowels such as अ, and the thirty-four consonants from क to क्ष, totaling fifty letters अक्ष, are considered the basis or foundation letters for composing all names and words. In Tibet, the thirty consonant letters from ཀ to ཨ, and the four vowel symbols such as ི་ representing vowels, are the basic letters. Among the consonant letters, there are ten post-suffixes, and five pre-suffixes, as well as letters beginning with ས་ and ར་, and subjoined letters such as ཡ་སྟ་ར་སྟ་, and the four vowel symbols, which are combined as needed to produce all names and words. Generally, a noun composed of multiple syllables, such as ཀ་བ་, only expresses the essence of a thing. A word composed of multiple nouns, such as ཀ་བ་རིང་པོ་, expresses both the essence and characteristics of a thing. A sentence composed of multiple words can completely express the subject matter in detail or briefly, thus forming chapters and paragraphs of various lengths. In terms of expression, according to Sanskrit, the characteristics of sound are constructed through three modes: nature, condition, and transformation. Among them, nature is divided into the nature of roots and nouns. The conditions added after roots are divided into कृत्र conditions and general statement conditions. The conditions added after nouns include case endings and उससे आगे, etc. When a condition and a conditioned letter meet, changes such as the separation of सर, and changes such as श ष, न ण, etc., occur, as well as various transformations that change the previous form into another form through the addition and subtraction of letters, which are well-known in grammar. Although Tibetan does not have terms such as roots, the nature of nouns is combined with suffix conditions. Moreover, due to the influence of pre-suffixes that indicate past and future, etc., the sound and form change, such as བཅོམ་པ་, གཞོམ་པ་, འཇོམས་པ་, etc. These so-called suffixes, although they cannot express meaning alone, can become modifiers of words when combined with nouns, and can be understood as all components such as cases, conjunctions, and particles. Indian languages have twenty-one cases distinguished by singular, dual, and plural, while Tibetan phonetics have three, so there is a saying that there are twenty-four cases. However, the first case in Tibetan only expresses the essence of a thing, which is obtained through the interaction between nouns, rather than a separate suffix.

དུ་མེད། ཤིང་ལ་བསྣུན་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ། ཤིང་གིས་ཕུག་ལྟ་བུ་གསུམ་པ་བྱེད་པ། ཤིང་ལ་ཆུ་འདྲེན་ལྟ་བུ་བཞི་པ་ཆེད་དོན། ཤིང་ལས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས། ཤིང་གི་ཡལ་ག་ལྟ་བུ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ། ཤིང་ལ་བྱ་གནས་ལྟ་བུ་བདུན་པ་རྟེན་གནས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེའོ། །གཞན་ཡང་སྟེ་སོགས་ལྷག་བཅས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། འམ་སོགས་འབྱེད་སྡུད་དང་། ཀྱང་སོགས་ཚིག་རྒྱན་དང་སྡུད་པ། གོ་སོགས་སླར་བསྡུའི་ཕྲད་རྣམས་དང་། དགར་བ་ 22-1-144b དང་བརྣན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ནི། རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་སྐབས་གདམས་ངག་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་དོན་ཅན་དང་གི་སྒྲ། སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་གང་དང་སུ། འདྲི་བའི་དོན་ཅན་གྱི་ཅི། མཚུངས་པར་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་དང་བཞིན་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དུ་མ། བདག་པོའི་སྒྲ་པ། དགག་པའི་དོན་ཅན་མེད་དང་མ་དང་མི་དང་མིན། རྣམ་གྲངས་གཞན་སྟོན་པ་དེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཡིན། གཞན་གཅོད་པ་ཁོ་ན། ངེས་བཟུང་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཏེ་ཚིག་གི་ཕྲད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཕྲད་དེ་དག་རྗེས་འཇུག་བཅུ་པོའི་རྗེས་སུ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཇུག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་བརྗོད་དོན་དང་མཐུན་པར་བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་གཞུང་དང་། དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་སྦྱར་བར་བྱས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔོན་འཇུག་གི་ནུས་པས་བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་སྟོན་ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཀུན་བཤད་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ལ་འདིའི་སྐབས་སུ་ཡང་འཇུག་ཀྱང་མཁོ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྔར་གསུངས་ཟིན་ཏོ། །ད་ལྟ་གསུང་བཞིན་པའོ། །མ་འོངས་པ་ན་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བུའི་ཚིག་གྲོགས་མང་པོ་སྦྱར་མི་དགོས་པར། གསུངས་སོ། །གསུང་ངོ་། །གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ལྟ་བུས་བདེ་བླག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བྱ་བ་དང་སྐུལ་ཚིག་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ 22-1-145a འདིར་ཡང་འཇུག་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཐོབ་ཅིང་། མིང་གི་སྐབས་སུ་གཅན་གཟན་གཟིག་དང་། སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ལྟ་བུ་ལ་ས་མཐའ་ཡོད་མེད་དུ་བྱས་པ་ནི། བརྗོད་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་མི་ནོར་བའི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འདི་འདྲ་བ་རྣམས་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ལག་ལྡན་དང་། རྟ་ལ་མགྱོགས་འགྲོ་ཞེས་སྔོན་མིང་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་ཡོད་པ་དང་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་ཡོད་ན་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཇི་ལྟར་གདགས་ཞེས་མི་རྩོད་པར་སྔོན་གྱི་བརྡ་བྱེད་དག་གི་ལུགས་བཞིན་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་དེ་ལས་འདས་ཏེ་མི་སྨྲ་བ་ལྟར། སྒྲའི་ང་རོ་ཚུལ་བཞིན་མཐོན་པའི་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ར་མགོ་དང་ས་མགོ་སོགས་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། ཡིག་གཟུགས་བྲིས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། དག་ཡིག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་

【現代漢語翻譯】 དུ་མེད། (du med) 沒有。如同木頭的工具，第二個是動作。如同木頭被鑿開，第三個是作為。如同木頭被引水，第四個是目的。如同木頭生出果實，第五個是來源。如同樹木的枝幹，第六個是關聯。如同鳥兒棲息于樹木，第七個是處所的區分。此外，སྟེ་ (ste) 等是剩餘的語氣詞；འམ་ (『am) 等是區分和總結；ཀྱང་ (kyang) 等是語氣的修飾和總結；གོ་ (go) 等是再次總結的助詞。以及具有區分和強調意義的ནི (ni)。具有原因、情況、教誨、區分和總結意義的གི (gi) 的語氣詞。普遍適用的གང་ (gang) 和སུ (su)。具有提問意義的ཅི (ci)。表示相似的ཇི་ལྟར་ (ji ltar) 和བཞིན་ (bzhin) 等語氣詞很多。表示所有者的སྒྲ་པ (sgra pa)。表示否定的མེད་ (med)、མ་ (ma)、མི་ (mi) 和མིན (min)。表示其他種類的དེ་སྒྲ་ (de sgra) 等等。此外，表示肯定的ཡོད་ (yod) 和ཡིན (yin)。表示唯一的ཁོ་ན (kho na)。表示確定的ཉིད་ (nyid) 等等，這些都表明存在各種各樣的詞語助詞。要知道這些助詞根據後加字十個字母的不同而分別使用，有些適用於所有字母，有些則根據表達的意義，按照梵文語法和註釋中所說的，進行恰當的組合，這就是精通表達的詞語。此外，字首的能力在於顯示主語、賓語和時間三者的方式，這與漢語句子的結構相似，但在這種情況下，後加字也被認為是必要的部分。例如，'之前已經說過了'，'現在正在說'，'未來將會說'，不需要新增很多類似的詞語，用'說了'、'正在說'、'將會說'這樣簡單的方式就可以表達。在動詞和祈使句等情況下，後加字也隱含其中。在名詞的情況下，如'猛獸豹子'（གཅན་གཟན་གཟིག་）和'用眼睛看'（སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་）等，有無後綴'ས་'（sa）的區別是爲了避免表達上的混淆，這是有意義的。這些就像給大象命名為'有手的'（ལག་ལྡན）和給馬命名為'快步走'（མགྱོགས་འགྲོ）一樣，如果其他動物也有手或走得快，難道就要爭論為什麼只給這些動物起這樣的名字嗎？就像以前的命名者一樣，智者也不會超越這些，就像對於發音洪亮的聲音，有無ར་མགོ་（ra mgo）和ས་མགོ་（sa mgo）似乎沒有區別，但書寫時卻有很大的區別，精通正字法的人一看就能明白其中的含義。

【English Translation】 དུ་མེད། (du med) There isn't. Like a tool made of wood, the second is the action. Like wood being chiseled, the third is the doing. Like water being channeled to wood, the fourth is the purpose. Like fruit coming from wood, the fifth is the source. Like the branches of a tree, the sixth is the connection. Like birds nesting in trees, the seventh is the distinction of location. Furthermore, སྟེ་ (ste) and others are words of remaining tone; འམ་ (『am) and others are for distinguishing and summarizing; ཀྱང་ (kyang) and others are for embellishing and summarizing the tone; གོ་ (go) and others are particles for re-summarizing. And ནི (ni) which has the meaning of distinguishing and emphasizing. The particle གི (gi) which has the meaning of reason, situation, instruction, distinguishing and summarizing. གང་ (gang) and སུ (su) which apply universally. ཅི (ci) which has the meaning of questioning. Many tone words such as ཇི་ལྟར་ (ji ltar) and བཞིན་ (bzhin) which indicate similarity. སྒྲ་པ (sgra pa) which indicates the owner. མེད་ (med), མ་ (ma), མི་ (mi) and མིན (min) which indicate negation. དེ་སྒྲ་ (de sgra) and so on which indicate other kinds. In addition, ཡོད་ (yod) and ཡིན (yin) which indicate affirmation. ཁོ་ན (kho na) which indicates the only one. ཉིད་ (nyid) and so on which indicate certainty, all of these indicate that there are various kinds of word particles. It should be known that these particles are used differently according to the ten post-suffixes, some apply to all letters, and some are appropriately combined according to the meaning expressed, as stated in Sanskrit grammar and commentaries, this is being proficient in expressing words. Furthermore, the ability of prefixes lies in showing the subject, object, and three times, which is similar to the structure of Chinese sentences, but in this case, post-suffixes are also considered a necessary part. For example, 'it has been said before', 'it is being said now', 'it will be said in the future', there is no need to add many similar words, it can be expressed in a simple way such as 'said', 'is saying', 'will say'. In the case of verbs and imperatives, etc., post-suffixes are also implied. In the case of nouns, such as 'fierce beast leopard' (གཅན་གཟན་གཟིག་) and 'seeing with eyes' (སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་), the difference between having or not having the suffix 'ས་' (sa) is to avoid confusion in expression, which is meaningful. These are like naming an elephant 'having hands' (ལག་ལྡན) and naming a horse 'fast walking' (མགྱོགས་འགྲོ), if other animals also have hands or walk fast, should we argue why only these animals are given such names? Just like the previous namers, wise people will not go beyond these, just like there seems to be no difference between having or not having ར་མགོ་ (ra mgo) and ས་མགོ་ (sa mgo) for loud sounds, but there is a big difference in writing, those who are proficient in orthography can understand the meaning at a glance.

ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ད་དྲག་གི་འཇུག་པ་རྣམས་ལས་ས་མཐའ་འཇུག་པ་རྣམས་དགོས་པ་ཆེ་བས་ས་མཐའ་མ་བསྡུས་པ་སོགས་འཇམ་དཔའི་དབྱངས་དངོས་ཐུ་མིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་སྔོན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་གྱི་ལུགས་བཞིན་བྱས་ན། ཉེས་པ་གང་ཡང་མ་མཐོང་ལ། བརྗོད་པ་མཛེས་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་མཁས་པའི་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། དོན་གསལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུང་རབ་རིན་པོ་ 22-1-145b ཆེའི་བཙས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མཐོང་ཞིང་། གཞན་དུ་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་པོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་འཇུག་པར་བྱའོ། །རྣམ་དབྱེ་སོགས་ཕྲད་རྣམས་གནས་སྐབས་གང་དུ་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པར་དོན་གྱི་གོ་བར་བྱས་ནས་ཚིག་ཟོར་ཡང་བར་བྱས་པ་ནི་ཚིག་སྡུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་ཡང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཞི་མཐུན་པར་བསྡུས་པ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ལས་འཛིན་གྱི་བསྡུ་བ། བགྲང་གཞི་དང་བགྲང་བྱའི་བར་གྱི་ཚིག་བསྡུས་པ་ལམ་ལྔ་ལྟ་བུ་བ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བ་ཞེས་མིང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་མཚོན་པའོ། །ཚིག་སྔ་མར་མི་ཟད་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཞག་པ་གང་རུང་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་ལ། མི་ཟད་པའམ་གྲངས་མེད་པའི་བསྡུ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་མི་ཟད་པའི་སྡེར་བཤད་པ། པྲ་ཏི་སོགས་ཉེ་བསྒྱུར་རྣམས་དང་། སརྦ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་གྲོགས་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་སོར་རྟོག །ཀུན་ལ་ཕན་པ་ལ་ཀུན་ཕན་སོགས་སུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྗོད་བྱ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ། ཟླ་བ་དང་འདྲ་བའི་བྱད་བཞིན་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་གདོང་ཅན་དང་། མེ་མཚམས་ལ་ཤར་ལྷོར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ། འབྲུ་མང་པོའི་ཚིག་སྡུད་ཅེས་དཔེའང་དེས་བྱས་པའོ། །རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གང་རུང་བསྡུས་པ་དེ་ཡི་ 22-1-146a སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་སྟེ་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་བསྡུས་པའི་དཔེ་རིམ་པ་ལྟར་གྲོང་འགྲོ་རྐང་འཐུང་འབྱུང་གཏོར་ཆུ་སྐྱེས་རྒྱལ་སྲས་འབྲས་གནས་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་དབྱེ་སོགས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་འཇུག་པ་བསྡུས་ནས་མཐར་རྣམ་དབྱེ་གཅིག་སྦྱར་བ། སངས་རྒྱས་དམ་ཆོས་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལྟ་བུ་ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་མཚོན་ནས་ཚིག་ཕྲད་མིན་ཡང་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ལ་དེ་དག་གི་དོན་འཆད་པ་ན་ཚིག་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ་གོ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་ཡང་མང་ཚིག་དང་ཉུང་ཚིག་སྦྱར་ཚུལ། བཙུན་མོ་རྣམས་གྲོང་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་མཆིག་གུའི་ལུས། བུམ་པའི་མི་རྟག་པ། མི་རྟག་པའི་བུམ་པ། ནམ་མཁའི

【現代漢語翻譯】因此，在所有ད་དྲག་（da drag，後加字ད་）的用法中，以ས་མཐའ་（sa mtha'，結尾字ས་）結尾的用法更為重要，因此，不省略ས་མཐའ་等，按照追隨འཇམ་དཔའི་དབྱངས་དངོས་ཐུ་མི་（'jam pa'i dbyangs dngos thu mi，文殊真身ཐུ་མི་）的古代語法學家的傳統來做，不會有任何錯誤。而且，通過使表達優美、符合語法學家的規範、意義清晰等方式，它將被視為神聖經典的裝飾品，具有這樣的優點。否則，將會導致與此相反的錯誤。因此，應該按照古代智者語法學家的傳統來使用。當沒有明確提到རྣམ་དབྱེ་（rnam dbye，格）等助詞時，通過理解其含義來簡化句子，這被稱為ཚིག་སྡུད་（tshig sdud，複合詞）。例如，既是ཨུཏྤལ་（utpal，青蓮花）又是སྔོན་པོ་（sngon po，藍色）的事物，將具有相同基礎的特徵和特性結合起來，表達為ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་（utpal sngon po，藍色青蓮花），這是一種持有的複合。將計數對像和被計數對像之間的詞語組合起來，例如ལམ་ལྔ་（lam lnga，五道），這是一種具有兩個བ་（ba，屬格）的複合，這個名稱本身就代表了一個例子。將前一個詞放在不可窮盡的類別中的任何複合詞，被稱為不可窮盡或無數的複合詞。例如，在不可窮盡的類別中描述的པྲ་ཏི་（pra ti）等近似詞，以及具有སརྦ་（sarba）等詞語助手的例子，例如，將སོ་སོར་རྟོག་པ་（so sor rtog pa，個別思考）表達為སོར་རྟོག（sor rtog），將ཀུན་ལ་ཕན་པ་（kun la phan pa，利益一切）表達為ཀུན་ཕན་（kun phan）等。通過與該事物相關的其他事物來表達該事物本身，例如，將與月亮相似的面容表達為ཟླ་བའི་གདོང་ཅན་（zla ba'i gdong can，月亮臉），將火的邊界表達為ཤར་ལྷོར་（shar lhor，東南）。འབྲུ་མང་པོའི་ཚིག་སྡུད་（'bru mang po'i tshig sdud，多字複合詞）也用這個例子來表示。省略第二格到第七格中的任何一個，這被稱為該格的སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་（skyes bu'i bsdud ba，屬格複合），即省略第二格到第七格的例子依次為གྲོང་འགྲོ་（grong 'gro，行於村落者）、རྐང་འཐུང་（rkang 'thung，以足飲者）、འབྱུང་གཏོར་（'byung gtor，施於生者）、ཆུ་སྐྱེས་（chu skyes，生於水中者）、རྒྱལ་སྲས་（rgyal sras，佛子）、འབྲས་གནས་（'bras gnas，住于果位者）等。省略多個相似的རྣམ་དབྱེ་（rnam dbye，格）等，最後新增一個རྣམ་དབྱེ་（rnam dbye，格），例如，向སངས་རྒྱས་（sangs rgyas，佛）、དམ་ཆོས་（dam chos，正法）、དགེ་འདུན་（dge 'dun，僧）頂禮，這被稱為ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་（zlas dbye'i bsdud ba，並列複合）。通過它來表示，即使不是助詞，也要理解省略中間的詞語，並在解釋這些詞語的含義時，將這些詞語組合起來理解。此外，還要了解組合多詞和少詞的方式，例如，བཙུན་མོ་རྣམས་གྲོང་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་（btsun mo rnam grong gcig ces pa lta bu，如眾比丘尼在一個村莊），以及སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་མཆིག་གུའི་ལུས（sgra gcan gyi mgo mchig gu'i lus，羅睺的頭，鸚鵡的身體）、བུམ་པའི་མི་རྟག་པ（bum pa'i mi rtag pa，瓶子的無常）、མི་རྟག་པའི་བུམ་པ（mi rtag pa'i bum pa，無常的瓶子）、ནམ་མཁའི（nam mkha'i，天空的）

【English Translation】 Therefore, among all the usages of ད་དྲག་ (da drag, the suffix ད་), the usages ending with ས་མཐའ་ (sa mtha', the ending letter ས་) are more important. Therefore, not omitting ས་མཐའ་, etc., following the tradition of the ancient grammarians who followed འཇམ་དཔའི་དབྱངས་དངོས་ཐུ་མི་ ('jam pa'i dbyangs dngos thu mi, Manjushri himself Thumi), there will be no errors. Moreover, by making the expression beautiful, conforming to the norms of grammarians, and clarifying the meaning, it will be regarded as an ornament of the sacred scriptures, possessing such merits. Otherwise, it will lead to the opposite errors. Therefore, it should be used according to the tradition of the ancient wise grammarians. When རྣམ་དབྱེ་ (rnam dbye, cases) and other particles are not explicitly mentioned, simplifying the sentence by understanding their meaning is called ཚིག་སྡུད་ (tshig sdud, compound word). For example, something that is both ཨུཏྤལ་ (utpal, blue lotus) and སྔོན་པོ་ (sngon po, blue), combining the characteristics and properties that have the same basis, is expressed as ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ (utpal sngon po, blue lotus), which is a holding compound. Combining the words between the counting object and the counted object, such as ལམ་ལྔ་ (lam lnga, five paths), is a compound with two བ་ (ba, genitive), and the name itself represents an example. Placing the previous word in any of the inexhaustible categories, the compound is called an inexhaustible or countless compound. For example, པྲ་ཏི་ (pra ti) and other approximate words described in the inexhaustible category, and examples with word assistants such as སརྦ་ (sarba), for example, expressing སོ་སོར་རྟོག་པ་ (so sor rtog pa, individual thinking) as སོར་རྟོག (sor rtog), and expressing ཀུན་ལ་ཕན་པ་ (kun la phan pa, benefiting all) as ཀུན་ཕན་ (kun phan), etc. Expressing the thing itself through other things related to it, for example, expressing a face similar to the moon as ཟླ་བའི་གདོང་ཅན་ (zla ba'i gdong can, moon face), and expressing the boundary of fire as ཤར་ལྷོར་ (shar lhor, southeast). འབྲུ་མང་པོའི་ཚིག་སྡུད་ ('bru mang po'i tshig sdud, multi-word compound) is also represented by this example. Omitting any of the second to seventh cases, this is called the སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་ (skyes bu'i bsdud ba, genitive compound) of that case, that is, examples of omitting the second to seventh cases are, in order, གྲོང་འགྲོ་ (grong 'gro, one who goes to the village), རྐང་འཐུང་ (rkang 'thung, one who drinks with feet), འབྱུང་གཏོར་ ('byung gtor, offering to beings), ཆུ་སྐྱེས་ (chu skyes, born in water), རྒྱལ་སྲས་ (rgyal sras, son of the king), འབྲས་གནས་ ('bras gnas, abiding in the fruit), etc. Omitting multiple similar རྣམ་དབྱེ་ (rnam dbye, cases), etc., and finally adding one རྣམ་དབྱེ་ (rnam dbye, case), for example, paying homage to སངས་རྒྱས་ (sangs rgyas, Buddha), དམ་ཆོས་ (dam chos, Dharma), དགེ་འདུན་ (dge 'dun, Sangha), this is called ཟླས་དབྱེའི་བསྡུ་བ་ (zlas dbye'i bsdud ba, coordinate compound). Through it, it is indicated that even if it is not a particle, one must understand the omitted intermediate words, and when explaining the meaning of these words, one must combine these words to understand. In addition, one must also understand the ways of combining many words and few words, such as བཙུན་མོ་རྣམས་གྲོང་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ (btsun mo rnam grong gcig ces pa lta bu, like the nuns in one village), and སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་མཆིག་གུའི་ལུས (sgra gcan gyi mgo mchig gu'i lus, Rahu's head, parrot's body), བུམ་པའི་མི་རྟག་པ (bum pa'i mi rtag pa, the impermanence of the vase), མི་རྟག་པའི་བུམ་པ (mi rtag pa'i bum pa, the impermanent vase), ནམ་མཁའི (nam mkha'i, of the sky)

་རང་བཞིན་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཁ་གདངས་བཞིན་དུ་ཉལ་བ་ལ་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་དོན་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་བརྡ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྦྱར་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་སོ་སོར་གོ་ཚུལ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། ཤིང་འོན་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་དེས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་སྐབས་སུ་གང་ཡོད་པའི་ཤིང་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མིང་འདི་དག་གིས་གཞན་ལ་བརྡ་འཕྲོད་པའི་ 22-1-146b ཚུལ་ནི། མིང་དོན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་། སྐྱེས་བུས་བརྡ་ཁྱད་བྱས་པ་བཞིན་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་བློས་འཛིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་དེའི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པར་འདྲིས་པ་དང་། མིང་གི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམ་མ་ནོར་བར་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བརྗོད་པ་ལས་ལུང་སྟོན་ནུས་ཀྱི་བཟློག་ན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་མཚོན་པའི་མིང་དེ་ཡང་ས་དང་རྡོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཕལ་ཆེར་དོན་བཤད་དུ་མེད་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་བརྡར་འདོད་རྒྱལ་དུ་བཏགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བཤད་དུའང་ཡོད་པ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ཡོད་ལ། ཡང་དང་པོར་གང་གི་མིང་དུ་ཐོགས་པ་མེ་དང་ཉི་མ་སེང་གེ་ལྟ་བུ་རང་རང་ལ་དངོས་མིང་དང་། དངོས་པོ་གཞན་ལ་གཞན་པ་དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་བཏགས་པ་བཏགས་མིང་དུ་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ལ། བཏགས་པ་ལ་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་བློ་རྣོ་བ་ལ་བྲམ་ཟེ་མེ་ཞེས་དང་། སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཉི་མ་ཞེས་དང་། རྩལ་ལྡན་ལ་སེང་གེ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ལས་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པ། རྐང་ནད་བསྐྱེད་པའི་ལྡེང་ཀ་ལ་རྐང་ནད་ཅེས་དང་། རྒྱུ་མིང་འབྲས་ལ་བཏགས་པ་ཤེས་པའམ་ཡུལ་ཅན་ནམ་ཡང་ན་ལོ་ཐོག་ལ་ཕན་པའི་ཆར་བབ་པ་ལ་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་འབྲུ་བབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཡ་གྱལ་གྱིས་མིང་ཚོགས་པ་ལ་ 22-1-147a བཏགས་པ། རྔ་སྒྲའམ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྲ་དང་མྱུ་གུའི་ཚོགས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཡོད་བཞིན་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་ནས་བཏགས་པའོ། །ཡ་གྱལ་ལ་ཚོགས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་རས་ཡུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚིག་པ་ལ་རས་ཡུག་ཚིག་ཅེས་དང་། ཁང་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་ལ་ཁང་པ་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་དང་ཕ་མ་ཉེ་དུ་ལས་དྲས་ཏེ་མིང་བཏགས་པ་སོགས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ལས་བཏགས་པ་ལྟའོ། །དཀར་མཚན་མེད་པའི་ཁྱི་ལ་དུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་འདྲ་བ་ལས་བཟློག་པ་དང་། གཟའ་མིག་དམར་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་འབྲེལ་བ་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་ནི་བསྟིང་ཚིག་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བཟློག

【現代漢語翻譯】例如，像'自性即是虛空'等等。又如，張著嘴睡覺就說成'張著嘴睡覺'等等。像這樣，不依賴於各自意義的成立，而是由於人的表達意願，將各種符號組合在一起，在各自情況下理解方式不同，這並沒有矛盾。就像'一棵樹'這個聲音，不會混淆于在不同地點、時間、形態的所有的樹，而是選取當下存在的樹一樣，應當理解為具有表達意願的理由。這些名稱使他人理解的方式是：名稱與事物本身並沒有本質上的聯繫，但就像人所作的特別約定一樣，在心中認為名稱與事物是相關的。而且，當熟悉了某個事物是用某個名稱來表達的，並且名稱的字母也按照正確的順序排列並正確發音時，才能進行指示，否則就不能。這表明，像'土地'和'石頭'這樣的名稱，雖然大多無法解釋其意義，但只是隨意地指定它們作為某個事物的符號。而像'佛'（Sangs rgyas，覺悟者）和'聖者'（'phags pa）等名稱，既可以解釋其意義，也是後起的名稱，這兩種名稱是有區別的。還有，最初作為某個事物的名稱，如火、太陽、獅子等，對於自身來說是實名，而對於其他事物，則是根據該事物來命名的假名，可以分為兩種。假名又分為以相似為理由而命名的，如稱聰明人為'婆羅門火'，稱能照亮事物的人為'士夫太陽'，稱有才能的人為'獅子'等等。還有以關聯為理由而命名的，如將結果的名稱加在原因上，稱引起腿病的蔓藤為'腿病'，將原因的名稱加在結果上，爲了表達對知識或有境，或者對農作物有益的降雨的意願，而稱之為'穀物降落'等等。還有，用部分來命名整體，如鼓聲或大麥的幼苗，雖然整體還有其他的因素，但只是從原因的差別部分來命名。用整體的名稱來命名部分，如將布匹的一部分燒著了就說'布匹燒著了'，看到房屋的一部分就說'看到房屋了'等等，通過這些例子來理解。像從神、父母、親戚那裡取一部分來命名等等，也類似於從關聯來命名。將沒有白色特徵的狗稱為'海螺'，這是與相似之處相反的情況。將星期二稱為'吉祥日'，這是與關聯相反的情況，這些都屬於顛倒的說法。 For example, like 'Self-nature is emptiness itself.' And like, sleeping with one's mouth open is referred to as 'sleeping with one's mouth open.' Like this, without depending on the establishment of individual meanings, but due to the speaker's intention, various symbols are combined, and there is no contradiction in having different understandings in each situation. Just as the sound 'a tree' does not confuse all trees in different places, times, and forms, but selects the tree that is present at the moment, it should be understood as having a reason for the intention to express. The way these names enable others to understand is that although there is no essential connection between the name and the thing itself, just as a person makes a special agreement, the mind perceives the name and the thing as related. Moreover, when one is familiar with the fact that a certain thing is expressed by a certain name, and the letters of the name are also arranged correctly and pronounced correctly, then one can indicate it; otherwise, one cannot. This shows that names like 'earth' and 'stone,' although most of them cannot be explained in meaning, are simply arbitrarily designated as symbols for certain things. And names like 'Buddha' (Sangs rgyas, Awakened One) and 'Noble One' ('phags pa), which can be explained in meaning and are also later names, have a distinction between the two types of names. Also, the names that are first given to something, such as fire, sun, and lion, are real names for themselves, and for other things, they are named according to that other thing, becoming false names, which can be divided into two types. False names are further divided into those named based on similarity, such as calling an intelligent person 'Brahmin Fire,' calling someone who illuminates things 'Man Sun,' and calling a talented person 'Lion.' There are also those named based on association, such as applying the name of the result to the cause, calling a vine that causes leg disease 'Leg Disease,' and applying the name of the cause to the result, expressing the intention for rain that is beneficial to knowledge or the field of experience, or to crops, and calling it 'Grain Fall.' Furthermore, naming the whole by a part, such as the sound of a drum or a barley sprout, even though there are other factors in the whole, it is named from the differentiated part of the cause. Naming a part with the name of the whole, such as saying 'the cloth is burned' when one side of a cloth is burned, and saying 'the house is seen' when one side of a house is seen, and so on, should be understood through these examples. Naming by taking a part from gods, parents, relatives, etc., is also similar to naming from association. Calling a dog without white markings 'Conch,' which is the opposite of similarity. Calling Tuesday 'Auspicious Day,' which is the opposite of association, are all very inverted statements.

【English Translation】 For example, like 'Self-nature is emptiness itself.' And like, sleeping with one's mouth open is referred to as 'sleeping with one's mouth open.' Like this, without depending on the establishment of individual meanings, but due to the speaker's intention, various symbols are combined, and there is no contradiction in having different understandings in each situation. Just as the sound 'a tree' does not confuse all trees in different places, times, and forms, but selects the tree that is present at the moment, it should be understood as having a reason for the intention to express. The way these names enable others to understand is that although there is no essential connection between the name and the thing itself, just as a person makes a special agreement, the mind perceives the name and the thing as related. Moreover, when one is familiar with the fact that a certain thing is expressed by a certain name, and the letters of the name are also arranged correctly and pronounced correctly, then one can indicate it; otherwise, one cannot. This shows that names like 'earth' and 'stone,' although most of them cannot be explained in meaning, are simply arbitrarily designated as symbols for certain things. And names like 'Buddha' (Sangs rgyas, Awakened One) and 'Noble One' ('phags pa), which can be explained in meaning and are also later names, have a distinction between the two types of names. Also, the names that are first given to something, such as fire, sun, and lion, are real names for themselves, and for other things, they are named according to that other thing, becoming false names, which can be divided into two types. False names are further divided into those named based on similarity, such as calling an intelligent person 'Brahmin Fire,' calling someone who illuminates things 'Man Sun,' and calling a talented person 'Lion.' There are also those named based on association, such as applying the name of the result to the cause, calling a vine that causes leg disease 'Leg Disease,' and applying the name of the cause to the result, expressing the intention for rain that is beneficial to knowledge or the field of experience, or to crops, and calling it 'Grain Fall.' Furthermore, naming the whole by a part, such as the sound of a drum or a barley sprout, even though there are other factors in the whole, it is named from the differentiated part of the cause. Naming a part with the name of the whole, such as saying 'the cloth is burned' when one side of a cloth is burned, and saying 'the house is seen' when one side of a house is seen, and so on, should be understood through these examples. Naming by taking a part from gods, parents, relatives, etc., is also similar to naming from association. Calling a dog without white markings 'Conch,' which is the opposite of similarity. Calling Tuesday 'Auspicious Day,' which is the opposite of association, are all very inverted statements.

་པའི་མིང་སྦྱར་བ་འདི་དག་ཀྱང་། དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མེད་མོད། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ཅིག་ཤོས་ལ་འཕྱ་བའི་ཚུལ་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་འདྲ་འབྲེལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བཏགས་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་བཏུང་བ་ལ་སྐོམ་ཞེས་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་མིང་རྣམས་ལ་སྒྲ་བཤད་འཇུག་གི་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་སྐམ་སྐྱེས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལ་འཇུག་ཀྱང་བཤད་དུ་མེད། མཚོ་ནང་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་ཡོད། མཚོ་ནང་གི་ལྡུམ་བུ་དང་སྲོག་ཆགས་སོགས་ལ་ 22-1-147b བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་མི་འཇུག་པས་དེའི་མིང་ཞེས་མི་བྱ། སྐམ་སའི་རྡོ་དང་སྡོང་དུམ་སོགས་ལ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྦྱར་ལ། ཁྱི་ནག་པོ་ལ་དུང་ཞེས་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བཏགས་པ་མིང་དུ་ཐོགས་ནས་འཇུག་ན་ཡང་བཤད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་འདི་ལྟ་བུ་ལ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒྲ་ཞེས་བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དགའ་ན་ཧ་ཧ་ཞེས་སམ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་དང་། སྨྲེ་ན་ཀྱེ་ཧུད་ཀྱེ་ཧུད་ཅེས་སམ། ནའོ་ནའོ་ཞེས་དང་། ངོ་མཚར་ན་ཨ་ལ་ལ་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་གཉིས་བརྗོད་པ་དོན་དང་མི་འགལ་བར་བརྣན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཞེས་འདོད་ལ། ཁྲལ་ཁྲོལ་དར་དིར། ཅལ་ཅོལ་སོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་མི་ནུས་པ། འདྲེས་པའམ་མི་གསལ་བ་ལ་ཟློས་སྒྲ་ཅན་འཇུག་པ་སོགས་བརྗོད་ཚུལ་ལ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་གང་ལ་མིང་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་སྔར་གྲགས་པའམ་དོན་དང་མཐུན་པར་གསར་དུ་བཏགས་པ་ལས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ། ཅི་རིགས་པ་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མིང་དང་ཚིག་གིས་དོན་བསྟན་པའི་ངག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སམ་རང་བཞིན་ནི་ཚིགས་བཅད་དང་། ལྷུག་པ་དང་། དེ་གཉིས་སྤེལ་མ་གསུམ་གང་རུང་དུ་གནས་ལ། ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཛེས་པ་ནི་ 22-1-148a ཚིག་གི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱཱ་ཀ་ར་ཎའི་ལུགས་བཞིན་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཚིགས་བཅད་རྣམས་སྡེབ་སྦྱོར་དང་ལྡན་པ་དང་། ངག་གང་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཡི་གེ་འཇམ་རྩུབ་སོགས་རན་པ་དང་། ནག་ནོག་མེད་པར་དོན་གསལ་བ་དང་། བརྗོད་ཚུལ་ཀྱང་རང་བཞིན་ནམ། དཔེ་དང་གཟུགས་ཅན་དང་སྦྱར་བ་དང་ཕུལ་བྱུང་དང་རབ་བརྟག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒེག་པ་སོགས་ཉམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཁྱད་འཕགས་ཡིད་ཡུལ་དུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ངག་ཡིད་འཕྲོག་པ་ནི་སྙན་ངག་གི་ཉམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་བྱའི་དོན་དེ་ཉིད་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གང་བྱེད་ཀྱང་། དགོས་མེད་སྤང་ཞིང་དགོས་པ་སློང་ངེས

【現代漢語翻譯】這些附加的名稱，雖然在意義上沒有關聯，但它們是以一種嘲諷的方式，加在與想要表達的相反的名稱上，這僅僅是一種從相似性引申出來的命名方式。此外，正如用『解渴』來命名解渴的飲料一樣。對於這樣命名的名稱，有四種解釋適用的情況：『海生』（藏文，མཚོ་སྐྱེས་）這個名稱，即使可以用來指陸生的花朵，但無法解釋其含義。對於生長在海中的花朵，既可以解釋其含義，也可以適用這個名稱。對於海中的植物和動物等，可以解釋其含義，但不適用這個名稱，因此不能稱之為『那個的名稱』。對於陸地上的石頭和樹樁等，既不能解釋其含義，也不能適用這個名稱，因此不使用這個名稱。如果想要用『月亮』（藏文，དུང་）來稱呼黑狗，雖然這個名稱已經被採用並適用，但如果解釋它，就會變得顛倒。對於這種情況，語法學家們稱之為『追隨錯誤證明的語音』。同樣，高興時說『哈哈』，或者『好啊好啊』，悲傷時說『哎喲哎喲』，或者『哎乃哎乃』，驚奇時說『啊啦啦啊啦啦』等等，重複的語音並不與意義相悖，這些強調的語音被稱為『跟隨的語音』。像『混亂』（藏文，ཁྲལ་ཁྲོལ་）、『搖晃』（藏文，དར་དིར།）、『嘈雜』（藏文，ཅལ་ཅོལ་）等，不能確定其方向，混合或不清晰時使用重複的語音等，表達方式有很多種。因此，無論在世間，對於任何事物，是使用先前已知的名稱，還是根據意義新命名的名稱，只要能代表該事物，就會有各種各樣的名稱。應該從各種詞典中瞭解這些名稱。用名稱和詞語來表達意義的語言本身，其形式或本質存在於詩歌、散文或詩歌與散文的混合形式中。而用吸引人的特殊品質來裝飾它，被稱為『詞藻』。按照聲明的規則，精心組合，詩歌符合韻律，任何語言都適合使用柔和或粗糙的字母，清晰地表達意義，沒有錯誤，表達方式可以是自然的，也可以是比喻的、形象的、卓越的或推測的等等，通過這些方式產生的優雅等情感變化，能夠創造出卓越的、令人愉悅的語言，這就是具有詩歌韻味的語言。以這種完美的語言，無論是進行講解、辯論還是寫作，都應該避免不必要的，並提出必要的。

【English Translation】 These attached names, although having no connection in meaning, are attached in a mocking manner to the opposite of the name one wants to express, which is merely a naming method derived from similarity. Moreover, just as a thirst-quenching drink is named 'thirst'. For such named names, there are four situations to which explanations apply: the name 'ocean-born' (Tibetan: མཚོ་སྐྱེས་) can be used to refer to land-born flowers, but its meaning cannot be explained. For flowers born in the ocean, both its meaning can be explained and the name can be applied. For plants and animals in the ocean, its meaning can be explained, but the name is not applicable, so it cannot be called 'the name of that'. For stones and stumps on land, neither its meaning can be explained nor the name can be applied, so the name is not used. If one wants to call a black dog 'moon' (Tibetan: དུང་), although the name has been adopted and applied, if one explains it, it will become inverted. For this kind of situation, grammarians call it 'the sound that follows the wrong proof'. Similarly, when happy, one says 'haha', or 'good good', when sad, one says 'alas alas', or 'ainai ainai', when surprised, one says 'alala alala', etc. The repeated sounds do not contradict the meaning, and these emphasized sounds are called 'following sounds'. Like 'chaos' (Tibetan: ཁྲལ་ཁྲོལ་), 'shaking' (Tibetan: དར་དིར།), 'noisy' (Tibetan: ཅལ་ཅོལ་), etc., one cannot determine their direction, and when mixed or unclear, repeated sounds are used, etc. There are many kinds of expressions. Therefore, in the world, for anything, whether using a previously known name or newly naming it according to its meaning, as long as it can represent that thing, there will be various names. One should learn these names from various dictionaries. The language itself that expresses meaning with names and words, its form or essence exists in poetry, prose, or a mixture of poetry and prose. And decorating it with attractive special qualities is called 'figures of speech'. According to the rules of grammar, carefully combined, poetry conforms to rhythm, any language is suitable for using soft or rough letters, clearly expressing meaning without errors, and the expression can be natural, metaphorical, figurative, excellent, or speculative, etc. The changes in emotions such as elegance produced through these methods, which can create excellent and pleasing language, this is the language with poetic flavor. With such perfect language, whether explaining, debating, or writing, one should avoid the unnecessary and raise the necessary.

་སུ་བརྗོད་པ། རྒྱས་ཀྱང་ཟློས་སྐྱོན་མེད་ལ་བསྡུས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པས་རྒྱས་བསྡུས་ཇི་ལྟར་འཚམས་པར་འཆད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ། རིགས་པ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ། ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་པས་བརྗོད་པ་དག་ཅིང་། བརྗོད་ཚུལ་མཁས་པས་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ངག་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་དང་བསྡུས་དོན། ཚིག་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་དོགས་སྤོང་ལ་མཁས་ཤིང་། སྒྲ་གཅིག་ཀྱང་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གོ་རུང་བའི་སྒྲའི་ཤན་རྣམས་ལེགས་པར་ 22-1-148b ཕྱེས་ཏེ་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། ། 說辨才無礙解 བཞི་པ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་ཆོས་དོན་ངེས་ཚིགས་གསུམ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་པར་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པས་སྐལ་ལྡན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ལོག་སྨྲ་ཚར་གཅོད་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཚིག་དང་དོན་རེ་རེ་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོར་བཤད་ཀྱང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་གསུང་རབ་ཀྱི་བསྟན་དོན་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་བློ་གྲོས་དྲི་མ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཐབས་རིགས་པ་ཡང་དག་བཤད་པ་ལ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་བཞིར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་ 22-1-149a འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་ཞིང་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ན་ས་བོན་དང་ཆུ་དང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡི་ཚོགས་པ་ཚང་བས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ༷་བ༷་བྱེ༷ད་པ༷་ལྟ༷་བུ༷། མདོར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་ལྟོས༷་པ༷འི་རི༷གས་པ༷འོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་གྱུར

【現代漢語翻譯】所謂無礙辯才，是指無論詳盡闡述還是簡略概括，都不會出現重複的錯誤或遺漏的情況，因此能夠恰如其分地進行講解，沒有任何障礙。通過純粹的理智進行決斷，因此能夠非常明確地理解。措辭準確，因此表達清晰；表達方式巧妙，因此能夠輕鬆理解其含義。通過純凈的語言，精通該論典的必要性、概要、詞義和銜接，以及消除疑惑。並且，能夠清晰地辨別一個詞具有多種含義的情況，以及語句的停頓和歧義，從而依靠表達方式準確無誤地確定所要表達的含義，這就是對每個詞語的正確理解。說辨才無礙解第四，對各自的無畏有正確的認識。與前面所說的掌握佛法、意義和詞義三個方面的順序相同，因為獲得了無畏的勇氣來講解、辯論和寫作經典，所以能夠引導有緣者，並且具有制服邪說的力量。也就是說，菩薩們即使對每一個詞和意義，用無數劫的時間來講解，也能獲得用不完的勇氣。這裡講的是獲得不依賴他人的清凈智慧的無畏勇氣的最佳方法。如果總結諸佛所宣講的佛法，那麼沒有不包含在世俗諦和勝義諦這兩種真理之中的。因此，應該通過兩種衡量方式來辨別這兩種真理，從而如理如實地產生定解。也就是說，應該像經中所說的，瞭解作用理、觀待理、法爾理、成立理這四種道理。像這樣，輪迴和涅槃的一切法，都是以相互依存的方式產生和顯現的。不依賴因緣，就像虛空中的蓮花一樣，不可能作為事物而存在。因此，種子、水和溫度等各種因素的集合，能夠產生幼苗，這就是作用理。總之，任何因產生任何果的作用，都稱為作用理。而所有作為結果的幼苗等，都必然依賴於各自的因，這就是觀待理。像這樣，任何因能夠產生任何果的作用

【English Translation】 The so-called unimpeded eloquence refers to the ability to explain without repetition or omission, whether in detail or in brief, so that the explanation is appropriate and without any obstacles. It is determined through pure reason, so it can be understood very clearly. The wording is accurate, so the expression is clear; the expression is skillful, so it can be easily understood. Through pure language, one is proficient in the necessity, summary, meaning, and connection of the scripture, as well as eliminating doubts. Furthermore, one can clearly distinguish the cases where a word has multiple meanings, as well as the pauses and ambiguities of sentences, so that one can accurately determine the meaning to be expressed by relying on the expression, which is the correct understanding of each word. Explanation of Unimpeded Eloquence Fourth, having a correct understanding of each of the fearlessnesses. Similar to the order of mastering the three aspects of Dharma, meaning, and etymology mentioned above, because one has obtained the fearlessness to explain, debate, and write scriptures, one can guide those with karmic connections and has the power to subdue heresies. That is to say, Bodhisattvas, even if they explain each word and meaning for countless eons, can obtain inexhaustible courage. Here, we are talking about the best way to obtain the supreme courage of pure wisdom that does not depend on others. If we summarize all the Dharma taught by the Buddhas, then there is nothing that is not included in the two truths of conventional truth and ultimate truth. Therefore, these two truths should be discerned through two kinds of measurement, so as to generate definite understanding in accordance with reality. That is to say, one should understand the four kinds of reasoning as mentioned in the sutras: the reasoning of action, the reasoning of dependence, the reasoning of nature, and the reasoning of proof. Like this, all phenomena of samsara and nirvana arise and appear in a way that is interdependent. Not depending on causes and conditions, like a lotus in the sky, it is impossible to exist as a thing. Therefore, the collection of various factors such as seeds, water, and temperature can produce seedlings, which is the reasoning of action. In short, any action of any cause producing any effect is called the reasoning of action. And all the seedlings, etc., that have become the result, must depend on their respective causes, which is the reasoning of dependence. Like this, any action of any cause being able to produce any effect

་པ་དང་འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་རུང་བས་གནས་ཡིན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འབྲས་དང་། མི་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའམ། འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་དགེ་བས་བདེ་བ། ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དགག་སྒྲུབ་དང་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཟོ་ཡི་གནས་སོགས་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ 22-1-149b ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེས་ན་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ཙམ་མཁས་པ་དེ་ཙམ་དུ་རིག་བྱེད་དང་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བཟང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་རྣམས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས། ས་སྲ་བ་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་དང་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་སོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཅིག་ལ་ཡང་། མི་རྟག་པ་ཡིན་པ། བེམས་པོ་ཡིན་པ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་བཞག་དུ་མ་དང་། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་སོགས་སེལ་བའམ་དགག་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་རྣམ་བཞག་དུ་མའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་མཚན་རྫས་ཡོད་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ། གཞན་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་བྱས་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་དེ་ལས། རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག །འགལ་འབྲེལ་དང་མཚན་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་རྣམ་བཞག་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་མཐའ་དག་ལ་མི་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་བཞག་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ 22-1-150a ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་ན་རྒྱུ་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་སྐྱེད་པ་མི་དམིགས་ལ། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་གིས་དཔྱད་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ཅིང་། གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན། སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པས། རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པ། འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བྱ་བྱེད་ལྟོས་པ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུ་སྟེ་མེ་ཚ་བ་དང་མེས་སྲེག་པར་

【現代漢語翻譯】原因和結果相互依存，因此，作為因果關係是合理的。例如，善行帶來樂果，惡行帶來苦果，或者從果實的種子中生長出果實的幼苗等等。與此相反，不產生結果的情況，例如善行帶來痛苦，惡行帶來快樂，或者從青稞的種子中生長出稻米的幼苗，這些都是不合理的。通過這兩種推理方式，可以瞭解一切事物的合理與不合理之處，從而進行取捨和進退。因此，所有的工巧明處等知識，以及世間和出世間的一切宗義，都是以這兩種方式進行辨析的根本。因此，對於合理與不合理瞭解得越透徹，對於知識和宗義的理解就越純正和完善。法性的推理是：在名言上，諸法都安住于各自的自性之中，例如地堅硬，水濕潤，虛空無礙等等。即使對於一個法，例如瓶子，也有許多成立的方面，例如它是無常的、物質的等等；也有許多遮遣或否定的方面，例如它不是識、不是常等等。總而言之，對於顯現的對境，例如實有的自相，瓶子，通過排除其他，以分別念結合假立的作、無常等不同的反體。因此，可以歸納為實事和假立兩種方式，由此產生自相和共相、一般和特殊、相違和相關、體和有體等等，依賴於各種名言義同的安立，從而不會對一切事物感到迷惑。因此，所安立的因果、自性三者，是名言觀察時的三種推理方式。但在勝義上，如果用金剛屑的理證來觀察，則無法確定哪個因產生哪個果；如果用有無生滅來觀察，則果並非依賴於因而產生；如果用一異離等推理來觀察，則堅硬等自性也無法成立。因此，無因，無果，自性空性，安住於三解脫門（藏文：རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ།，梵文天城體：त्रिविमोक्षद्वार，梵文羅馬擬音：tri-vimokṣa-dvāra，漢語字面意思：三解脫門）的自性之中，這就是勝義的法性。能作和所作的相互依存也包含在名言的事物法性之中，例如火的熱性和火的燃燒作用。

【English Translation】 The dependence of causes and effects makes the relationship between them reasonable. For example, virtuous actions lead to happiness, non-virtuous actions lead to suffering, or a sprout grows from a seed. Conversely, it is unreasonable for virtuous actions to lead to suffering, non-virtuous actions to lead to happiness, or for a rice sprout to grow from a barley seed. By understanding what is reasonable and unreasonable in all phenomena through these two types of reasoning, one can engage in acceptance and rejection, approach and withdrawal. Therefore, all fields of knowledge, including crafts, as well as all philosophical tenets, both worldly and transcendent, are rooted in the analysis of these two principles. The more skilled one is in understanding what is reasonable and unreasonable, the purer and more excellent one's understanding of knowledge and philosophical tenets becomes. The reasoning of the nature of phenomena is that, conventionally, phenomena abide in their own nature, such as the earth being solid, water being liquid, and space being unobstructed. Even for a single phenomenon, such as a vase, there are many ways to establish it, such as it being impermanent, material, etc. There are also many ways to negate or exclude it, such as it not being consciousness, not being permanent, etc. In short, for an object of direct perception, such as a substantially existent self-characteristic vase, the mind, along with conceptualization, combines various distinct exclusions, such as 'made' and 'impermanent,' which are imputed by excluding others. Therefore, it can be categorized into two modes: substantial and imputed. From this arise various conventions of synonymous terms, such as self-characteristic and generic characteristic, general and specific, contradictory and related, entity and attribute. By relying on these, one becomes free from confusion about all meanings. Thus, the three aspects of cause, effect, and nature, as established, are the three types of reasoning in the context of conventional analysis. However, in the ultimate sense, if analyzed with the vajra sliver reasoning, it is impossible to identify which cause produces which effect. If analyzed with existence, non-existence, arising, and ceasing, effects do not arise dependent on causes. If analyzed with reasoning such as one or many, separate or not, no nature such as solidity can be established. Therefore, there is no cause, no desire for an effect, and the nature is emptiness, abiding in the nature of the three doors of liberation (Tibetan: རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ།, Sanskrit Devanagari: त्रिविमोक्षद्वार, Sanskrit Romanization: tri-vimokṣa-dvāra, Chinese literal meaning: three doors of liberation), which is the ultimate nature of phenomena. The interdependence of action and agent is also included in the nature of conventional entities, such as the heat of fire and the burning action of fire.

བྱེད་པ་དང་། མེ་བུད་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་ཐུག་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཚོལ་དུ་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ལ་སུས་ཀྱང་གཞན་དུ་བསྙོན་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུས་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་པའི་དོན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་ཆོས་ཉིད་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སམ་ཆོས་ཉིད་དེ་མདོར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རིགས་པ་སྔ་མ་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པ་ 22-1-150b ནི་འོས་ཤིང་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའམ་དེ་དང་མཐུན་པར་གཞལ་བ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་མ་ནོར་བར་རྗེས་སུ་གཞལ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཞིག་ཡང་དག་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐད་པ་དེ་གང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དང་། ཇི་ལྟར་གནས་པ་དོན་དམ་པའི་དོན་གཉིས་པོ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེ་དཔོག་ནུས་ཀྱི་རྟགས་མངོན་པར་སྣང་བ་ལས་མི་སླུ་བ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ནི་མིག་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །ཐ་སྙད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། དུ་བ་ལས་མེ་དང་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་པར་དཔོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི། གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན་བཞི་སྟེ། བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་ 22-1-151a པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྟེ། མ་འཁྲུལ་པའི་མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དབང་པོ་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སོགས་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །དབང་པོ་འཁྲུལ་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའི་ཡིད་རྟོག་མེད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྐྱེན་ཞི

【現代漢語翻譯】就像火需要木柴一樣，這是一種自然規律。因此，所有推理的終極都歸結為自然規律的推理，無法再尋找其他理由。正如火的熱性是事物的自然屬性，無人能夠否認一樣。總而言之，前三種推理方式可以概括為：名言中，諸法（事物）的因果、體性這三者如何存在，即是名言的實況或自然規律；因果、體性這三者無自性，則是勝義諦的實況或自然規律。簡而言之，前三種推理是爲了確定二諦的意義而宣說的。諸法的自性如此存在，是理所當然的，因此被稱為『推理』，或者與此相符地衡量，也稱為『推理』。因此，如實無誤地衡量所量（衡量對像）——二諦的意義，是依靠事物本身的力量來成立的，因此被稱為『令人信服的成立推理』。因為任何成立的論證都具備正確的令人信服的理由。那麼，通過什麼方式來成立呢？通過顯現的世俗諦之義，以及存在的勝義諦之義，這二者顯現的現量（直接認知）和對隱蔽之義能夠推測的、顯現不欺騙的徵兆，這兩種比量（間接認知）的方式。其中，世俗諦的自性顯現，比如未被錯覺干擾的眼識直接看到藍蓮花。勝義諦的自性直接證悟，比如聖者們的等持智慧。推測世俗諦之義，比如從煙推測火，從有為法推測無常。推測勝義諦，比如通過離一異等理由推測空性。那麼，現量有多少種呢？有四種：以自主因——根（感官）和有色境為所依而產生的、離分別念、無錯覺的意識，是根現量，比如無錯覺的眼識等五根識。被根的錯覺所迷惑，將一個月亮看成兩個月亮等現象，是相似現量，並非真正的現量。以自主因——意根為所依而產生的、離分別念、無錯覺的意識，是意現量。追隨根的錯覺的無分別念，以及夢境中的顯現等，不是真正的現量。以自主因——寂

【English Translation】 Just as fire depends on firewood, this is a natural law. Therefore, all ends of reasoning ultimately come down to the reasoning of natural law, and no other reason can be sought. Just as the heat of fire is the natural property of things, no one can deny it. In summary, the meaning of the first three types of reasoning can be summarized as follows: In conventional terms, how the three aspects of cause and effect and essence of phenomena (things) exist is the actual situation or natural law of conventional terms; the absence of inherent existence in the three aspects of cause and effect and essence is the actual situation or natural law of ultimate truth. In short, the first three types of reasoning are spoken to determine the meaning of the two truths. The nature of phenomena exists in this way, which is reasonable, so it is called 'reasoning,' or measuring in accordance with it is also called 'reasoning.' Therefore, accurately and without error measuring the object to be measured—the meaning of the two truths—is established by the power of things themselves, so it is called 'convincing establishment reasoning.' Because any established argument has a correct and convincing reason. So, through what means is it established? Through the manifested meaning of conventional truth and the existing meaning of ultimate truth, the direct perception (manifest cognition) of these two and the non-deceptive signs that can infer the hidden meaning, these two means of inference (indirect cognition). Among them, the nature of conventional truth manifests, such as the eye consciousness that is not disturbed by illusion directly seeing a blue lotus. The nature of ultimate truth is directly realized, such as the samadhi wisdom of the noble ones. Inferring the meaning of conventional truth, such as inferring fire from smoke, and inferring impermanence from conditioned phenomena. Inferring ultimate truth, such as inferring emptiness through reasons such as being separate from one and many. So, how many types of direct perception are there? There are four types: The non-conceptual, non-illusory consciousness that arises relying on the autonomous cause—the root (sense organ) and the colored object—is the root direct perception, such as the non-illusory eye consciousness and other five root consciousnesses. The phenomenon of seeing one moon as two moons, etc., misled by the illusion of the root, is a similar direct perception, not a true direct perception. The non-conceptual, non-illusory consciousness that arises relying on the autonomous cause—the mental faculty—is the mental direct perception itself. Non-conceptual thoughts that follow the illusion of the root, and appearances in dreams, etc., are not true direct perceptions. With the autonomous cause—peace

་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མའོ། །མི་སྡུག་པ་གོམས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གསལ་སྣང་ལྟ་བུ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མར་མི་བཞེད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྒྲིབ་པ་དང་ཆོད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྣང་བཅས་དང་། བདག་མེད་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྣང་མེད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཞེས་བཞེད་དོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོས་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པར་རང་རིག་པ་ནི། རང་རིག་མངོན་སུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པའམ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེས་རང་ཉིད་རང་གསལ་དུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལ་མ་འཁྲུལ་ཞིང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའང་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པ་རང་མཚན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་འདི་དག་མེད་ན། རྟགས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པས་དམིགས་པའི་ 22-1-151b རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་དེ་འགག་པ་སོགས་སྣང་ཚོད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འདི་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མེད་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དོན་མི་མཐོང་ཞིང་། ཡིད་མངོན་མེད་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་རིག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་མེད་ན་ཕལ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་གསུམ་དུ་རྣམ་བཞག་མཛད་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་རང་རང་གི་ཡུལ་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞིང་། མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་རང་རིག་པ་ལ་ཐུག་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་མི་དགོས་པ་ནི། རང་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་རང་གསལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པ་ཡིན་པས་རང་རིག་འདི་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་གཏུག་ས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མཐར་མངོན་སུམ་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་མཐའ་རང་རིག་གིས་ངེས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཡི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཐུག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་བཙལ་མི་དགོས་པ་བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ 22-1-152a དཔག་ལ་བློ་གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་རྣམ་པ་སྤྱི་ཙམ་ཡིད་བློར་སྣང་བ་ལ་དེ་དང་དེའི་མིང་དང་བསྲེས་ཏེ་འཛིན་པ་དཔེར

【現代漢語翻譯】通過修習瑜伽而產生的無分別、無錯亂的智慧，是瑜伽現量（瑜伽行者直接體驗到的真實）。例如，習慣於不凈觀后，所見的白骨景象並非無錯亂，因此不被認為是量（有效的認知）。瑜伽現量又分為兩種：一種是帶相瑜伽現量，例如了知遮蔽和斷除世俗事物的意義；另一種是無相瑜伽現量，例如證悟空性。一切心和心所，以自身明clear的體性，無分別、無錯亂地自知，即是自證現量（對自己意識的直接體驗）。無論產生的是錯亂還是無錯亂的意識，它都能以自明的方式體驗自身，這種體驗是無錯亂且無分別的。這四種現量的對境是：對境、時間、相狀各不相同，各自顯現自相，因此沒有聲義混淆的分別念。總的來說，如果沒有這些世間現量，那麼作為由無錯亂的意識所緣境的根本的各種因（指比量推理的依據），也就不可能存在。因不存在，那麼從因生果以及因滅等現象的假立也就不可能存在，因此，這些現象的自性空性也無法被認識。正如經文所說：『不依世俗諦，不能證得勝義諦。』具體來說，如果沒有根現量，就無法見到色等對境；如果沒有意現量，內外一切對境的共同認知，也就是意識就不可能產生；如果沒有瑜伽現量，就不可能產生證悟超越凡夫對境的智慧。因此，將現量分為這三種。所有這些現量都能各自現量體驗自己的對境，而一切體驗的最終歸宿都是自證。對於現量體驗的意義，不需要其他的證明，因為不顛倒的自心體驗本身就是自明的，由此可以斷除疑惑。因此，自證是所有量（有效認知）的最終歸宿。而且，比量推理最終也以現量為根本，而現量的最終確定則依賴於自證，即依賴於無錯亂的意識體驗，無需尋找其他證明，就像體驗快樂等感受一樣。第二，以何種意識進行比量推理呢？是以有分別的意識，而不是其他的意識。什麼是分別念呢？就是對任何對境的總體相狀在意識中顯現，並將該相狀與相應的名稱混合在一起執取，例如...

【English Translation】 The non-conceptual, non-erroneous wisdom born from relying on the yoga of higher insight is yogic direct perception (the direct experience of reality by a yogi). For example, the clear appearance of a skeleton after becoming accustomed to ugliness is not non-erroneous, so it is not considered valid cognition (pramana). Yogic direct perception is considered to be of two types: one is with-appearance yogic direct perception, such as knowing the meaning of obscuring and severing conventional objects; the other is without-appearance yogic direct perception, such as seeing selflessness. All minds and mental factors, with their own clear nature, are non-conceptual and non-erroneously self-aware, which is self-cognizant direct perception (direct experience of one's own consciousness). Whatever erroneous or non-erroneous consciousness arises, it experiences itself clearly, and this experience is non-erroneous and free from conceptualization. The objects of these four types of direct perception are such that the object, time, and aspect are not mixed, and their own characteristics appear, so there is no conceptualization of mixing sound and meaning. In general, if these worldly direct perceptions did not exist, then the signs (reasons) would also not exist, since they are rooted in being perceived by non-erroneous consciousness. If those (signs) did not exist, then the establishment of appearances such as arising from causes and their cessation would not exist, and therefore the emptiness of the nature of those appearances would also not be known. As it is said: 'Without relying on the conventional, one cannot realize the ultimate.' Specifically, if sense direct perception did not exist, the objects of form and so on would not be seen; if mental direct perception did not exist, there would be no consciousness that commonly knows all internal and external objects; if yogic direct perception did not exist, there would be no consciousness that realizes the meaning beyond ordinary objects. Therefore, they are classified into these three. All of them experience their own objects directly through knowledge, and the end of all experience is self-awareness. There is no need for other proof for the meaning of direct experience, because the non-erroneous mind itself is experienced as self-clear, and doubt is thereby resolved. Therefore, this self-awareness is the ultimate end of all valid cognitions. Moreover, inference is ultimately rooted in direct perception, and the ultimate certainty of direct perception depends on self-awareness, that is, it relies on the experience of non-erroneous mind, and there is no need to seek other proof, just like experiencing happiness and so on. Second, with what kind of consciousness does one infer? It is with conceptual consciousness, not with other consciousness. What is conceptualization? It is the appearance of the general aspect of whatever object in the mind, and grasping it by mixing it with the corresponding name, for example...

་ན་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཞེས་བྱའོ། །བརྡ་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས་དང་རྟ་སོགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་ལ་ཟས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་མིང་དང་འདྲེས་པ་མེད་ཀྱང་། འདྲེས་སུ་རུང་བའི་དོན་སྤྱིའི་རྟོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ཡང་། ཆུ་ཤག་ཤག་འབབ་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན། སྐོམ་པས་གདུང་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆུའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་ནས་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དང་། རྒྱང་རིང་པོའི་ཆུ་ཡི་རྗེས་སུ་སྙོག་ཞེས་པ་ལྟ་བུས་དེ་ཡི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་རྟོག་བཅས་འདིས་ཡུལ་དུས་རྣམ་པ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཙམ་བཟུང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བསླབ་པའི་གནས་གང་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ནི་རང་ 22-1-152b དུས་ཀྱི་རང་ཡུལ་དེའི་ཆ་ཤས་རྣམས་དང་སྐད་ཅིག་མའི་རང་མཚན་སིལ་བུ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ནི་མིང་དང་འདྲེས་སུ་མི་རུང་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་སྦྱར་བ་མེད་དོ། །རྟོག་པ་འདིས་ནི་ད་ལྟ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱར་ནས་འཛིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟོག་པའམ་བརྡ་རྟེན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་བྱེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདས་པ་ལ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟེན་རྟགས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་། རྟགས་དེ་ལས་རྟགས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་གཞལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན། བཙས་མ་ཐག་པའི་བུ་ཆུང་མེ་སོགས་ལ་འཇིགས་མི་ཤེས་པ་ལྟར། བླང་དོར་འཇུག་ལྡོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་འདི་ལ་ཡང་ཐག་པ་ལ་ཐག་པར་རྟོག་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སྨིག་རྒྱུར་རྟོག་པ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་དང་། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་རྟོག་པ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། མ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་བཅས་ཀྱི་བློ་དེས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་ 22-1-153a ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཞན་གང་ཞིག་གོ་ནུས་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རྟགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་དང་པ

【現代漢語翻譯】將『柱子』、『瓶子』等進行分別的思辨或以意識進行表達，稱為『有分別意識』。即使是不懂表達的幼兒以及馬等牲畜，其意識中也會浮現食物等事物的總體概念，雖然這與名稱沒有混合，但可以通過這種可以混合的總體概念的思辨來對事物進行取捨。例如，即使沒有親眼見到水，但聽到水流動的聲音時，因口渴而痛苦的牲畜也會在意識中浮現水的形象，併發出渴望的聲音，就像『追逐遠方的水跡』一樣，從而瞭解水的存在。這種有分別意識以混雜時間、地點、形態的方式把握事物的總體，並通過對它進行各種肯定和否定的命名，從而建立起所有的名言概念。否則，就無法指示任何推理和學習的對象。因為對於現量而言，僅僅是各自時間中的各自對象的部分以及剎那生滅的自相各自獨立存在，這些與名稱無法混合，因此無法將名言概念附加於其上。這種思辨不僅能將名稱和類別等附加於現在所見之物，從而形成世俗的思辨或依賴於符號的思辨，還能以回憶的方式思辨過去，以期望的方式思辨未來，以推理的依據來把握作為推理基礎的徵象，並通過這些徵象來推測未顯現的隱蔽事物。因此，如果沒有有分別的推理，就像剛出生的嬰兒不懂得害怕火等事物一樣，將無法進行任何取捨。這種有分別的意識，既有像將繩子辨認為繩子，將海市蜃樓辨認為海市蜃樓一樣不錯誤的認知，也有像將繩子誤認為蛇，將海市蜃樓誤認為水一樣錯誤的認知。依靠不錯誤的思辨，可以毫不混淆地區分過去、現在、未來三時的一切所知事物。那麼，這種有分別的意識如何推測隱蔽的事物呢？能夠依靠某個事物來理解另一個事物，這被稱為『徵象』。而這個徵象本身在所要證明的事物（宗）的範疇內成立，這是第一個條件（宗法）。

【English Translation】 The conceptualization or mental expression that distinguishes 'pillar,' 'vase,' etc., is called 'conceptual consciousness.' Even young children who do not understand expression, and animals such as horses, have a general idea of things like food in their minds. Although this is not mixed with names, they can engage in acceptance and rejection of things through the conceptualization of general ideas that can be mixed. For example, even if they have not seen water directly, when they hear the sound of water flowing, animals suffering from thirst will have an image of water in their minds and make sounds of desire, just like 'following the traces of water in the distance,' thus understanding its existence. This conceptual consciousness grasps the generalities of things by mixing time, place, and form, and establishes all nominal concepts by making various affirmations and negations about it. Otherwise, it would not be possible to indicate any object of inference or learning. Because for direct perception, only the parts of its own object in its own time and the momentary self-characteristics exist independently without mixing with each other, and these cannot be mixed with names, so no nominal concepts can be attached to them. This speculation not only attaches names and categories to what is seen now, thus forming conventional speculation or speculation based on symbols, but also speculates about the past in the form of memory, speculates about the future in the form of anticipation, grasps the signs that are the basis of inference, and infers hidden things that have not manifested through these signs. Therefore, without conceptual inference, just as a newborn baby does not know how to fear fire, etc., there will be no acceptance or rejection. This conceptual consciousness has both correct cognitions, such as recognizing a rope as a rope and a mirage as a mirage, and incorrect cognitions, such as mistaking a rope for a snake and a mirage for water. Relying on non-erroneous speculation, one can unerringly distinguish all knowable things of the three times (past, present and future). How does this conceptual consciousness infer hidden things? That which can be understood by relying on something else is called a 'sign.' And the fact that the sign itself is established within the category of the thing to be proven (the subject) is the first condition (pakṣadharmatā).

ོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་གཞི་གང་ལ་རྟགས་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཁྱབ་པ་དཔྱད་པ་དོན་མེད་པས་དང་པོར་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྟགས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པར་བྱའོ། །རྟགས་གྲུབ་ནས་རྟགས་དེ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ལ་འབྲེལ་པ་དཔྱད་པར་བྱས་པས། རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ངེས་པས་ན། རྟགས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་མི་རྟག་པ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དེ་ལོག་པའམ་མེད་པར་གྱུར་ན། རྟགས་དེ་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ་ཡོད་མི་སྲིད་པ། མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་བྱས་པ་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ནི་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་དཔེས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་ནུས་ 22-1-153b ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ལ། མ་ཚང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མར་ཡོད་དོ། །རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུས་རྒྱུ་དཔོག་པ་འབྲས་རྟགས་དང་། བདག་གཅིག་འབྲེལ་ལས་རྟགས་དེས་ཆོས་གཞན་བསྒྲུབ་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དང་གཉིས་ནི་སྒྲུབ་རྟགས་ཡིན་ལ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའམ་འགལ་ཟླ་དམིགས་པས་གཞན་ཁེགས་པ་གཉིས་ཀ་དོན་དུ་དགག་བྱའི་ངོ་བོ་བཀག་པ་ཡིན་པས་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། འབྲས་རྟགས་ལ་སྦྱོར་བ་འགོད་ཚུལ་གྱིས་ལྔ་སྟེ། དུ་ལྡན་གྱི་ལ་ལ་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ། དེ་བཞིན་དུ་བར་སྣང་གི་དུ་བ་སྔོ་ལོང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུ་མེ་སྔ་མ་སྔོན་སོང་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྒྱུ་སྔོན་སོང་བསྒྲུབ་པ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ། རྒྱུ་སྤྱིར་སྒྲུབ་པ། སྔོར་སྣང་དབང་ཤེས་ཆོས་ཅན། རང་གི་དམིགས་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ 22-1-154a ཞེས་པ་རྒྱུ་ཁྱད་པར་བ་སྒྲུབ་པ། ཁ་ནང་གི་བུར་གོང་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཡོད་དེ། རོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་དཔག་གི་འབྲས་རྟགས་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་བུར་རོ་ད་ལྟ་བ་ལས་སྔ་མ་དང་ད་ལྟའ

【現代漢語翻譯】所謂『論證』，就是如果論題的根據不成立，那麼考察其普遍性就沒有意義，所以首先要考察論題，比如瓶子。要考察作為論據的事物是否存在。如果論據成立，就要考察論據和要證明的法（dharma）之間的關係。如果論據之後必然跟著要證明的事物，這就是第二個方面，稱為『隨同』。例如，如果事物是『所作』（བྱས་པ་，created），那麼它就是『無常』（མི་རྟག་པ་，impermanent），這是通過量（ཚད་མ་，pramana）確定的。因此，『所作』之後必然跟著『無常』。另外，如果要證明的法消失或不存在，那麼論據也會消失，即不可能存在。如果不是『無常』，那麼『所作』也不會發生，這就是第三個方面，稱為『相反』。后兩個方面是通過量來確定隨同和相反的普遍性。在用例子說明時，會說在所有相似的情況下都存在，而在所有不相似的情況下都不存在。這樣，具備三個方面的論據，就是能夠成立要證明之事的正確論據；不具備三個方面的論據，就是似是而非的推理，其中又可以分為論據不成立等多種內部類別。那麼，正確的論據有哪些分類呢？有『果』（འབྲས་，effect）、『自性』（རང་བཞིན་，nature）、『不可得』（མ་དམིགས་པ་，non-apprehension）三種論據。依靠因果關係，通過結果來推斷原因，這是『果』論據。通過同一本體的關係，用論據來證明其他法，這是『自性』論據，以上兩種是成立論據。不能顯現或與矛盾對立的事物顯現，從而排除其他事物，這兩種情況實際上都是對要否定的事物本質的否定，所以稱為『不可得』論據。這些論據的內部類別是：『果』論據有五種組合方式。例如，『有煙的地方有火』，就像『有煙的地方』是『有火』的論據一樣，這是直接證明原因的『果』論據的組合。同樣，『天空中的青煙，其原因是之前的火』，這是證明先前原因。『聚合的物質，其原因是具有原因』，這是證明一般原因。『先前顯現的意識，其原因是具有目標條件』，這是證明特殊原因。『口中的糖塊，具有形狀，因為具有味道』，這是通過法來推斷原因的『果』論據，實際上是通過現在的糖味來推斷先前和現在的形狀。 What is called 'proof' is that if the basis of the argument is not established, then it is meaningless to examine its universality. Therefore, first examine the basis, such as a vase. Examine whether the thing used as evidence exists. If the evidence is established, examine the relationship between the evidence and the dharma to be proven. If the thing to be proven inevitably follows the evidence, this is the second aspect, called 'following'. For example, if something is 'created' (བྱས་པ་, created), then it is 'impermanent' (མི་རྟག་པ་, impermanent), which is determined by pramana (ཚད་མ་, pramana). Therefore, 'impermanence' inevitably follows 'created'. In addition, if the dharma to be proven disappears or does not exist, then the evidence will also disappear, that is, it cannot exist. If it is not 'impermanent', then 'created' will not occur, which is the third aspect, called 'opposite'. The latter two aspects are to determine the universality of following and opposition through pramana. When explaining with examples, it is said that it exists in all similar situations and does not exist in all dissimilar situations. In this way, evidence that has three aspects is the correct evidence that can establish what is to be proven; evidence that does not have three aspects is a seemingly correct reasoning, which can be divided into many internal categories such as the evidence not being established. So, what are the classifications of correct evidence? There are three types of evidence: 'effect' (འབྲས་, effect), 'nature' (རང་བཞིན་, nature), and 'non-apprehension' (མ་དམིགས་པ་, non-apprehension). Relying on the relationship between cause and effect, inferring the cause from the result is the 'effect' evidence. Using evidence to prove other dharmas through the relationship of the same entity is the 'nature' evidence. The above two are establishing evidence. The appearance of something that cannot appear or is opposed to contradiction, thereby excluding other things, both of which are actually negating the essence of what is to be negated, so it is called 'non-apprehension' evidence. The internal categories of these evidences are: 'Effect' evidence has five combination methods. For example, 'where there is smoke, there is fire', just as 'where there is smoke' is the evidence of 'there is fire', this is the combination of 'effect' evidence that directly proves the cause. Similarly, 'the blue smoke in the sky, the reason is the previous fire', this is to prove the previous cause. 'The aggregated matter, the reason is that it has a cause', this is to prove the general cause. 'The previously manifested consciousness, the reason is that it has target conditions', this is to prove the special cause. 'The sugar cube in the mouth has a shape because it has a taste', this is the 'effect' evidence of inferring the cause through the dharma, and in fact it is inferring the previous and present shape from the current taste of sugar.

【English Translation】 What is called 'proof' is that if the basis of the argument is not established, then it is meaningless to examine its universality. Therefore, first examine the basis, such as a vase. Examine whether the thing used as evidence exists. If the evidence is established, examine the relationship between the evidence and the dharma to be proven. If the thing to be proven inevitably follows the evidence, this is the second aspect, called 'following'. For example, if something is 'created' (བྱས་པ་, created), then it is 'impermanent' (མི་རྟག་པ་, impermanent), which is determined by pramana (ཚད་མ་, pramana). Therefore, 'impermanence' inevitably follows 'created'. In addition, if the dharma to be proven disappears or does not exist, then the evidence will also disappear, that is, it cannot exist. If it is not 'impermanent', then 'created' will not occur, which is the third aspect, called 'opposite'. The latter two aspects are to determine the universality of following and opposition through pramana. When explaining with examples, it is said that it exists in all similar situations and does not exist in all dissimilar situations. In this way, evidence that has three aspects is the correct evidence that can establish what is to be proven; evidence that does not have three aspects is a seemingly correct reasoning, which can be divided into many internal categories such as the evidence not being established. So, what are the classifications of correct evidence? There are three types of evidence: 'effect' (འབྲས་, effect), 'nature' (རང་བཞིན་, nature), and 'non-apprehension' (མ་དམིགས་པ་, non-apprehension). Relying on the relationship between cause and effect, inferring the cause from the result is the 'effect' evidence. Using evidence to prove other dharmas through the relationship of the same entity is the 'nature' evidence. The above two are establishing evidence. The appearance of something that cannot appear or is opposed to contradiction, thereby excluding other things, both of which are actually negating the essence of what is to be negated, so it is called 'non-apprehension' evidence. The internal categories of these evidences are: 'Effect' evidence has five combination methods. For example, 'where there is smoke, there is fire', just as 'where there is smoke' is the evidence of 'there is fire', this is the combination of 'effect' evidence that directly proves the cause. Similarly, 'the blue smoke in the sky, the reason is the previous fire', this is to prove the previous cause. 'The aggregated matter, the reason is that it has a cause', this is to prove the general cause. 'The previously manifested consciousness, the reason is that it has target conditions', this is to prove the special cause. 'The sugar cube in the mouth has a shape because it has a taste', this is the 'effect' evidence of inferring the cause through the dharma, and in fact it is inferring the previous and present shape from the current taste of sugar.

ི་རོ་གཟུགས་གཉིས་ཚོགས་པ་གཅིག་པར་རྒྱུ་སྔ་མས་བསྐྱེད་པ་དཔོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུས་རྒྱུ་སྒྲུབ་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པའི་སྤུ་རིས་ཕྱེས་པ་འདིས་ཆུ་མི་གཡོ་བ་ལས་རྟེན་བརྟེན་པ་སོགས་འབྲས་བུས་རྒྱུ་དཔོག་པའི་རིགས་མཐུན་ཐམས་ཅད་འབྲས་རྟགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལ་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་རམ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ཁྱད་པར་ལྟོས་པ་བ་དང་། རྩོད་གཞི་དང་བསྒྲུབ་ཆོས་འདྲ་ལ། རྟགས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ། ཁྱད་པར་དག་པ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟགས་དེ་ཉིད་བརྗོད་ཚུལ་གྱིས་སྔ་མ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུར་བསྟན་པས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱི་མ་རང་དབང་བའི་ཚུལ་དུ་ངོ་བོ་ཙམ་སྨྲོས་པས་མི་ལྟོས་པར་དག་པ་ཞེས་རྣམ་བཞག་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །མ་དམིགས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ལ་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་དང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་གཉིས། དང་པོ་མདུན་གྱི་གཞི་འདིར་ཆོས་ཅན། ཤ་ཟ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་ 22-1-154b གང་ཟག་གིས་ཤ་ཟ་ཡོད་མེད་གང་རུང་དུ་མི་ངེས་ཏེ། དེ་དེ་ལ་མི་སྣང་བས་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྐབས་འདིར་མ་དམིགས་པས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྣང་མི་རུང་དང་། སྣང་རུང་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ། ཡུལ་དུས་ངོ་བོས་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡོད་ཀྱང་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་དེ་དམིགས་མི་ནུས་ཏེ། ཤ་ཟ་དང་བར་སྲིད་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་འདིར་ཡོད་ཀྱང་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པས་ནི་ཡོད་ངེས་མེད་ངེས་སུ་དཔྱད་ཤེས་དོན་མཐུན་འཇུག་པ་མེད་པར་སྟོན་ལ་དེ་ལས་གཞན་སྣང་རུང་ཡིན་ན་མི་དམིགས་པས་ཁེགས་ཞེས་ཁྱད་ཕྱེ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་རྟགས་སྦྱོར་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡོད་ངེས་སམ་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་ཙམ་མོ། །འདིའི་རྟགས་སྦྱོར་འགོད་ཚུལ་ལ་བསྐལ་དོན་དུ་སོང་བའི་རྒྱུད་ལ་ཤ་ཟ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ནི་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་དོན་དང་མི་འབྱོར་རོ། །མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་འདིས་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་གི་ཚོད་མི་ཟིན་པ་སོགས་མདོར་ན་དཔོག་མ་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་མི་བྱ་བར་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྣང་རུང་མ་དམིགས་པ་ལ། དམིགས་རུང་མ་དམིགས་པ་དང་། འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ། 22-1-155a ཁྱིམ་འདི་ན་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་དེ། སྣང་རུང་ཚད་མས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པ་ལས་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ནི། མཚན་མོའི་རྒྱ་མཚོར་ཆོས་ཅན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་བྲག་རྫོང་ཕ་གི་ན་ཆོ

【現代漢語翻譯】因為結果是由先前的因產生的，所以可以推斷出原因。正如通過對結果推斷原因的多種方式的詳細闡述，我們可以理解，從靜止的水面上推斷出支撐物等所有通過結果推斷原因的相似情況，都可以歸入結果之相的範疇。自性相，例如：聲音，有法，是無常的，因為它是被造作的或者產生的。與衆不同之處在於它依賴於其他事物，並且爭論的主題和要證明的法相同，因為相存在於事物中。這被稱為清凈者的自性相的結合，因為相本身通過表達方式被展示為先前事物的果，因此依賴於其他事物。後者僅以本質的形式陳述，以自由的方式，因此被稱為不依賴的清凈。這僅僅是術語上的區分，實際上並沒有本質的區別。非顯現相的結合有兩種：不可見非顯現和可見非顯現。第一種情況，例如：在眼前的這個地方，有法，不能確定食肉者是否已經死亡，因為對於他來說，這是不可見的非顯現。這指的是，在這種情況下，通過非顯現來證明不存在，存在不可見和可見兩種情況中的第一種。時間和地點上，過去的事物即使存在，也無法被已經死亡的人所感知，例如食肉者和中陰身，即使存在於這個地方，也是不可見的，因此是非顯現。這表明，通過不可見非顯現，可以確定存在或不存在，並且沒有共同之處。與其他情況不同，如果它是可見的，那麼非顯現就排除了它。這是一種區分。這種相的結合僅僅是爲了阻止確定存在或不存在的術語。這種相的結合方式，例如，在過去的人的相續中沒有發現食肉者的量，這與不可見非顯現的含義不符。這種不可見非顯現實際上表明，不要對無法推斷的事物進行誹謗，例如人無法理解另一個人等。可見非顯現分為兩種：可感知非顯現和矛盾對立顯現。第一種情況，例如：這個房間里，有法，沒有瓶子，因為它不能被可見的量所感知。關聯對立非顯現，例如，原因非顯現：在夜晚的海洋中，有法，沒有煙，因為沒有火。遍及非顯現，在那個巖石城堡里，有法

【English Translation】 Because the result is produced by the previous cause, it can be inferred that the cause. Just as through the detailed elaboration of the various ways of inferring the cause from the result, we can understand that all similar situations of inferring the cause from the result, such as inferring the support from the still water surface, can be included in the category of result sign. Nature sign, for example: sound, subject, is impermanent, because it is created or produced. The difference lies in that it depends on other things, and the subject of the argument and the dharma to be proved are the same, because the sign exists in things. This is called the combination of the nature sign of the pure one, because the sign itself is shown as the fruit of the previous thing through the expression, so it depends on other things. The latter is stated only in the form of essence, in a free way, so it is called non-dependent purity. This is only a distinction in terms, and there is no essential difference in reality. The combination of non-manifestation signs has two types: invisible non-manifestation and visible non-manifestation. The first case, for example: in this place in front of you, subject, it cannot be determined whether the meat eater has died, because for him, this is the invisible non-manifestation. This refers to the fact that in this case, proving non-existence through non-manifestation, there are two types of existence: invisible and visible, the first of which. In terms of time and place, past things, even if they exist, cannot be perceived by people who have died, such as meat eaters and intermediate beings, even if they exist in this place, they are invisible, so they are non-manifestation. This shows that through invisible non-manifestation, it can be determined whether there is existence or non-existence, and there is no common ground. Unlike other situations, if it is visible, then non-manifestation excludes it. This is a distinction. This combination of signs is only to prevent the terms of determining existence or non-existence. The way of combining this sign, for example, there is no measure to find meat eaters in the continuum of people who have died, which is inconsistent with the meaning of invisible non-manifestation. This invisible non-manifestation actually shows that do not slander things that cannot be inferred, such as people cannot understand other people, etc. Visible non-manifestation is divided into two types: perceptible non-manifestation and contradictory opposition manifestation. The first case, for example: in this room, subject, there is no bottle, because it cannot be perceived by visible measure. Associated opposition non-manifestation, for example, cause non-manifestation: in the ocean at night, subject, there is no smoke, because there is no fire. Pervasive non-manifestation, in that rock castle, subject

ས་ཅན། ཤ་བ་མེད་དེ། ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། དངོས་འབྲས་མ་དམིགས་པ། དུ་བས་དབེན་པའི་རྩིག་སྐོར་དུ་ཆོས་ཅན། དུ་བའི་དངོས་འབྲས་མེད་དེ། དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་རུང་གི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་ལ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཕྱོགས་ཕ་གིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་རྩོད་གཞི་དང་། མེས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས། གྲང་རེག་མེད་པ་དང་། གྲང་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་མེད་པ་དང་། གྲང་འབྲས་སྤུ་ལོང་བྱེད་མེད་པ་དང་། ཁ་བའི་རེག་པ་མེད་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་ཆོས་སུ་བྱས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དམིགས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་རོ། །ཡང་རྩོད་གཞི་གོང་ལྟར་ལ། རྟགས་དུ་བ་དྲག་ཏུ་ཕྱུར་བས་ཁྱབ་པར་ནོན་པ་བཀོད་ནས་ 22-1-155b གྲང་རེག་སོགས་གོང་གི་བཞི་འགོག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་རྩོད་གཞི་འདྲ་ལ། རྟགས་ཙནྡན་གྱི་མེས་ཁྱབ་པར་ནོན་པ་བཀོད་ནས་གྲང་རེག་སོགས་བཞི་འགོག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་འགལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །ཡང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་མེའི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནོན་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས། སྔ་མ་ལྟར་བཞི་པོ་འགོག་པ་བསྣན་ཏེ་འགལ་དམིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞེད་པ་ལ། མཁས་པ་གཞན་གྱིས། མེའི་དངོས་རྒྱུ་མེ་མིན་ལ་དངོས་འབྲས་བསྐྱེད་མ་རག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་རྟགས་སུ་ངེས་མི་ནུས་ཞེས་ནན་ཏན་དུ་བཀག་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། སྤྱིར་མེའི་དངོས་རྒྱུ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་ཡོད་པར། གྲང་རེག་གི་དངོས་རྒྱུ་མེད་པས་གཞན་གསུམ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པས་ན་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དོན་གྱི་འགལ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྔ་མ་ལྟར་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཞེད་པ་འཇུག་པ་བདེ་བས། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བཟུང་བར་བྱའོ། །ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ལས་དངོས་འགལ་ལ་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱར་གྱུར་པ་མེད་དེ་དོན་གཅིག་ཏུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའམ་རྩོལ་བྱུང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། བརྒྱུད་འགལ་གྱི་ཁྱབ་བྱ་བཀོད་པ་ལས། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་འགལ་ཟླ་འགོག་པ་འདི་ལ་ཚད་མས་གནོད་འགལ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། འགལ་ཟླ་རྣམ་བཅད་ཀྱི་ཆ་ནས་མ་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་རུང་མོད། 22-1-156a རྟག་པ་རྣམ་བཅད་ལ་ཁེགས་པས་མི་རྟག་པ་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བསམ་ན་མི་དམིགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འདུ་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བློ་འགལ་སོགས་ཀྱང་འདིས་མཚོན་ནས་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུ་ལ། དངོས་སུ་རྟགས་སྦྱར་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་མ་མཛད་དེ་དངོས

【現代漢語翻譯】例如，『有處所，因為沒有鹿；如同沒有樹木』。未觀察到直接結果的例子：『在沒有煙的墻角處，沒有煙的直接結果，因為沒有煙』。觀察到可觀察的矛盾現象，分為依賴於俱不容和互相排斥的矛盾觀察兩種推理。第一種有十二種情況：在彼方（爭議的處所），因為被火所遍及（作為理由），沒有冷觸感，沒有冷觸感的直接原因（無障礙的能力），沒有冷的結果（起雞皮疙瘩），沒有雪的觸感，這些分別作為要證明的法，是依次觀察到自性、原因、結果和遍及的矛盾自性的推理。同樣，爭議的處所如前，理由是煙霧瀰漫，強烈翻滾，以此來否定上述四種冷觸感等，是觀察到自性的矛盾結果等。同樣，爭議的處所相同，理由是被檀香之火遍及，以此來否定四種冷觸感等，是觀察到自性的矛盾遍及等四種情況。此外，一些藏族學者認為，以火的直接原因（無障礙的能力）遍及作為理由，加上否定前述的四種情況，共有十六種矛盾觀察的推理。然而，其他學者強烈反對說：『火的直接原因不是火，而是未能產生直接結果的剎那，因此不能確定為理由。』雖然如此，一般來說，因為存在具有強大能力的火的直接原因，所以沒有冷觸感的直接原因，因此其他三種也不存在。因此，這樣的推理僅僅是沒有實際的矛盾，但按照前述的十二種推理方式更為方便，所以在此處採用這種方式。在互相排斥的矛盾中，沒有作為矛盾觀察的理由和要證明的法，因為它們會變成同一事物。例如，『聲音是無常的，因為它是有為法或努力產生的』。在陳述間接矛盾的遍及時，否定遍及的矛盾，這也被稱為『量妨害矛盾』。雖然從否定矛盾的角度來看，可以使用『未觀察到』的術語，但考慮到否定常法而成立無常法的角度，未觀察到的事物可以歸類為自性推理。此外，通過此例可以類推其他如理智矛盾等，並將它們歸入此類。但實際上，它們並沒有被列為推理的類別，因為它們是實際存在的。種子字和咒語：（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：無）

【English Translation】 For example, 'There is a place, because there are no deer; like there are no trees.' An example of not observing a direct result: 'In the corner of a wall devoid of smoke, there is no direct result of smoke, because there is no smoke.' Observing observable contradictions is divided into two types of reasoning: relying on mutually exclusive and relying on reciprocal rejection. The first has twelve cases: In that place (the disputed location), because it is pervaded by fire (as a reason), there is no cold touch, no direct cause of cold touch (unobstructed ability), no result of cold (goosebumps), no touch of snow, these are respectively taken as the dharma to be proven, and are inferences that successively observe the contradictory nature of self-nature, cause, result, and pervasion. Similarly, the disputed location is as before, and the reason is that the smoke is pervasive and intensely billowing, thereby negating the aforementioned four types of cold touch, etc., which is observing the contradictory results of self-nature, etc. Similarly, the disputed location is the same, and the reason is that it is pervaded by sandalwood fire, thereby negating the four types of cold touch, etc., which is observing the contradictory pervasion of self-nature, etc. In addition, some Tibetan scholars believe that taking the direct cause of fire (unobstructed ability) as the reason, plus negating the aforementioned four cases, there are sixteen inferences of contradictory observation. However, other scholars strongly object, saying: 'The direct cause of fire is not fire, but the moment that fails to produce a direct result, so it cannot be determined as a reason.' Even so, in general, because there is a direct cause of fire with powerful abilities, there is no direct cause of cold touch, so the other three do not exist either. Therefore, such reasoning merely lacks actual contradiction, but it is more convenient to follow the aforementioned twelve types of reasoning, so this method is adopted here. In reciprocal rejection contradictions, there is no reason or dharma to be proven as a contradictory observation, because they would become the same thing. For example, 'Sound is impermanent, because it is conditioned or produced by effort.' When stating the pervasion of indirect contradictions, negating the contradiction of pervasion is also called 'contradiction by valid cognition'. Although the term 'unobserved' can be used from the perspective of negating contradictions, considering the perspective of establishing impermanence by negating permanence, unobserved things can be classified as self-nature inferences. In addition, other contradictions such as intellectual contradictions can be analogized through this example and included in this category. But in reality, they are not listed as categories of reasoning because they are actual existences. Seed syllables and mantras: (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: without)

་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་ལྟར་ཕལ་པས་ངེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་འདུ་བ་སོགས། རྟགས་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འདི་གསུམ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་བདེན་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་དོན་གང་ཡིན་པ་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཡང་རིགས་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་གང་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཚེ། རྩོད་པའི་གཞི་ཕྱོགས་ནི། ཚད་མས་གྲུབ་བསལ་མེད་ལ་དཔག་གཞིར་བཟུང་བ་སྟེ། མེ་ཚ་བ་ལྟ་བུ་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་ངོར་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་། མེ་གྲང་བ་ཡིན་པ་ 22-1-156b ལྟ་བུ་ཚད་མས་བསལ་ཟིན་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འཇུག་གི། སྒྲ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་དཔག་གཞིར་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ན་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་རང་རྒྱུད་པ་སྦྱོར་དགོས་ཏེ་རྟགས་ཁྱབ་ཚད་མས་གྲུབ་དགོས་ཀྱི། ཁས་བླང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །སུན་འབྱིན་ལ་ནི་རང་རྒྱུད་དང་ཐལ་བའི་ངག་གཉིས་ཀའང་ཡོད་དེ། སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་སུན་འབྱིན་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ་རང་རྒྱུད་དུ་འགོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དེ་ལ། སྒྲ་ཆོས་ཅན། མ་བྱས་པར་ཐལ། རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་ཁས་བླང་གིས་གྲུབ་པ་བཀོད་ནས་མི་འདོད་པར་ཐལ་བ་འཕེན་པའང་རུང་བས་ན་རྟགས་ཁྱབ་ཚད་མའམ་ཁས་བླང་གིས་གྲུབ་ཚུལ་ལས་ཐལ་བ་འཕེན་པའི་རྣམ་དབྱེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་གཞན་དང་རྩོད་པར་བྱ་བ་ལ། རང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དག་གིས་བསྟན་བྱའི་ཚིག་དོན་དང་འདྲི་ཞིང་ལན་གདབ་པ་དང་དབྱེ་བསྡུ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་པ་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་བརྟན་པས་ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་ཅིང་བརྡ་འཕྲོད་ལ། ཚིག་ངན་སོགས་དགོས་མེད་དོར་ཞིང་དགོས་པ་སློང་བར་བརྗོད་པ་སྨྲ་ 22-1-157a བའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། སྨྲ་བའི་ཞལ་ལྕེ་པའམ་དཔང་པོ་དོན་དང་དོན་མིན་ཤེས་ཤིང་རྒྱལ་འཕམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཚུལ་བཞིན་འབྱེད་ནུས་པ་རྒྱལ་པོ་དང་བླ་མའམ་ཁྲོམ་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ། སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་ཡང་དག་སྟེ་ཚད་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་དཔེ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཟུར་ཕྱིན་པར་བརྗོད

【現代漢語翻譯】因為就像具有無礙作用的原因一樣，普通人難以確定。原因集合的數量完整的理由也包括自性等。其他具有三種特徵的論證也應歸入這三者之中。例如，一異離的理由是不成立的遍及，等等。因此，通過正確的理由如實地理解事物的本質是自利比量。依靠它，以符合邏輯的方式向他人證明事物的本質，並駁斥與事物不符的言論，這被稱為他利比量。在駁斥對方的觀點時，爭論的基礎是：對於已經被量成立且沒有被排除的，作為推論的基礎。例如，火的熱性，對於辯論雙方來說，已經被量成立。而像火是冷的，這種已經被量排除的，不能作為論證的基礎。像聲音是常還是無常，由於認知不同，可以作為推論的基礎，從而可以提出論證。而且，在論證時，必須使用具備三相的自續論證，因為必須通過量成立的因和遍。僅僅通過承諾是無法成立的。對於駁斥，既有自續論證，也有歸謬論證。例如，爲了駁斥認為聲音是常的外道，可以提出『聲音是無常的，因為它是所作』這樣的自續論證。對於那個辯論者，可以說『聲音是法，應是未作的，因為是常的』，這樣通過承諾成立的因，然後推出不希望的結論也是可以的。因此，從量或承諾成立的因和遍，推出不希望的結論的方式有很多種。如果想要通過明確的言辭與他人辯論，就要精通自他宗派所闡述的詞義，能夠提問和回答，瞭解分類和總結等情況，並且具備雄辯的口才和堅定的自信，措辭嚴謹，表達清晰，避免使用粗俗的言語，只說必要的話，以修飾言辭的方式，在精通言辭的法官或證人能夠分辨是非，能夠如實判斷勝負的地方，比如國王、上師或集會等場合，辯論的基礎是現量、比量和正量，即具備三種量，並且完整地結合具有例子的論證，措辭嚴謹地表達出來。

【English Translation】 Because it is difficult for ordinary people to ascertain, just like the cause having unobstructed power. The reason for the completeness of the number of causal aggregates also includes self-nature, etc. Other inferences with three characteristics should also be included in these three. For example, the reason for being separate from one or many is the non-observation of the pervasive truth, and so on. Therefore, understanding the essence of things as they are through correct reasoning is self-benefit inference. Based on that, proving the essence of things to others in a logical way, and refuting statements that are inconsistent with the essence, is called other-benefit inference. When refuting the opponent's view, the basis of the argument is: what has been established by valid cognition and has not been eliminated is taken as the basis for inference. For example, the heat of fire has already been established by valid cognition for both debaters. However, something like fire being cold, which has already been eliminated by valid cognition, cannot be used as the basis for argument. Like the perception of sound as permanent or impermanent, due to different cognitions, it can be taken as the basis for inference, so that arguments can be put forward. Moreover, when arguing, it is necessary to use a self-contained argument that possesses the three aspects, because the reason and pervasion must be established by valid cognition. It cannot be established merely through commitment. For refutation, there are both self-contained and consequential arguments. For example, in order to refute the non-Buddhist who believes that sound is permanent, one can propose a self-contained argument such as 'sound is impermanent because it is produced.' To that debater, one can say 'sound is a phenomenon, it should be unmade, because it is permanent,' thus establishing the reason through commitment, and then drawing an undesirable conclusion is also acceptable. Therefore, there are various ways to draw undesirable conclusions from the way the reason and pervasion are established by valid cognition or commitment. If one wants to debate with others through clear words, one must be proficient in the meaning of the words explained by one's own and others' doctrines, be able to ask and answer questions, understand the situation of classification and summarization, and possess eloquent speech and firm confidence. The wording should be rigorous, the expression clear, avoid using vulgar language, only say what is necessary, and in a way that adorns the words. In a place where a judge or witness who is proficient in words can distinguish right from wrong, and can accurately judge victory and defeat, such as the presence of a king, a lama, or an assembly, the basis of the debate is valid perception, inference, and scripture, that is, possessing the three valid cognitions, and completely combining the argument with examples, expressing it rigorously.

་པས། དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སྨྲ་བ་དེའི་རྨེད་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་ནས་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་གནས་བཅུ་གཉིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པས་གཞན་དང་བརྩད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་སྨྲ་བ་དང་། དོན་ཇི་བཞིན་འབྱེད་ནུས་པའི་ཚོགས་པ་མཁས་པ་རྣམས་དཀོན་ལ། ཕྱོགས་ངན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པས་ཡིད་འཁྲུག་ཅིང་ཁྱད་གསོད་གཡོ་སྒྱུ་ཚིག་ངན་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྤང་བ་དང་། འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་སེམས་སྲུང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྲུང་བ་དང་། རྒྱལ་ཕམ་གྱི་སེམས་དེ་དག་མེད་པས་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། རྒྱལ་ཕམ་བྱུང་ན་ཀུན་ཉོན་མེད་པ་དང་། ཀུན་ཉོན་བྱུང་ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པས་ 22-1-157b དགེ་ཆོས་བསྒོམ་པ་དང་། དགེ་ཆོས་མི་སྒོམ་པས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དཀོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཆགས་སྡང་གི་ཉེས་པ་ཙམ་ལས་དོན་ཇི་བཞིན་འབྱེད་པ་ཉུང་ལ། སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པའི་འབེལ་གཏམ་དང་རྩོད་པ་བྱས་ན་ཆོས་མིན་འགོག་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བཞི་ལས་ཕྱི་མ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་འདི་ལ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་རྗེས་གཉིས་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་བྱེད་དང་། སྟོང་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་གཉིས་སམ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་དང་གསུམ་དུ་ཡང་དབྱེ་རུང་ལ། སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཡིན་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། མེད་མ་ཡིན་དུ་དགག་པ་སྟེ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིའམ། གནས་སྐབས་སུ་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་དང་། མཐར་ཐུག་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་སམ་རིགས་པ་བཞིས་ཚུལ་བཞིན་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་རྟོན་པ་ 22-1-158a རྣམ་པ་བཞི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཟག་ནི་ཅི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདག་གྲོལ་དུ་མི་བྱེད་ཀྱི། དེས་གང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ལེགས་པར་དོན་དང་ལྡན་ན་གཟུང་རུང་གི་མི་ལྡན་ན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ། །ཆོས་དེ་ལ་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ནི་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་བསྟན་པ་ལྟར། དོན་གོ་བྱེད་གྱི་སླད་དུ་སྦྱར་བ་ཙམ་སྟེ། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚིག་ལས་སྐབས་ཀྱི་དོན

【現代漢語翻譯】因此，如果能以承諾之語來引導，就能廣為人知。然而，如來所說的，見到十二處實相的菩薩，應精進于善法，不與他人爭論。這是因為，通達甚深正法之義，並以求知之心宣說，且能如實辨析的智者團體稀有難得。應斷除偏執惡見的過失，以及心意迷亂、輕蔑欺詐、惡語傷人等過失。不爭論，守護他人心意，守護禪定，不存輸贏之心，這些都很難做到。如果產生輸贏之心，就會生起煩惱；如果生起煩惱，就無法安住于安樂。因此，修習善法，不修習善法，心皆能平等安住，即使安住，也難以解脫。如上所說，大多數爭論都只是由貪嗔等煩惱引起，很少有人能如實辨析。如果能斷除這些過失，以清凈的理智，如理如實地探討佛經的意義，就能阻止非正法，弘揚正法。以上所說的四種理證中，最後一種『成立所許』的理證，從所依的角度可以分為現證和比量兩種；從所證的角度可以分為顯現名言的觀察和空性勝義的觀察兩種，或者分為二諦無別最終的量。從成立方式的角度可以分為以『是』和『有』來成立，以及以『非』和『無』來遮遣，即遮遣和成立的四支分；或者暫時分為遮遣和成立兩種，最終達到超越遮遣和成立的戲論，各自以自證智來證悟。因此，依靠兩種真理的實相，通過兩種量或四種理證如理如實地觀察，當生起遠離未解、邪解、懷疑等垢染的正確定解時，四種依處自然而然地產生。無論是什麼樣的人，都不能僅憑自身獲得解脫，而應看其所說的法是否具有意義，若有意義則應 গ্রহণ，若無意義則應捨棄。因此，不應依賴 ব্যক্তি，而應依賴法。對於法而言，作為能詮的語言，就像手指指向月亮一樣，只是爲了理解意義而使用，從表達意圖的詞語中理解當下的意義。

【English Translation】 Therefore, if one can guide with words of commitment, one will become well-known. However, the meaning of what the Bhagavan said, that Bodhisattvas who see the twelve abodes of reality should strive for virtue and not argue with others, is that it is rare to find a group of wise people who understand the profound meaning of the sacred Dharma, speak with a desire to know, and can truly discern. One should abandon the faults of being attached to negative views, as well as the faults of mental confusion, contemptuous deception, and abusive language. It is difficult to be without contention, to protect the minds of others, to protect samadhi, and to be without thoughts of winning or losing. If thoughts of winning or losing arise, afflictions will arise; if afflictions arise, one will not abide in contact with happiness. Therefore, practicing virtue, not practicing virtue, the mind can be equally placed, and even if placed equally, it is difficult to be liberated. As mentioned above, most arguments are caused only by afflictions such as attachment and aversion, and few people can truly discern. If one can abandon these faults and properly and truly explore the meaning of the Buddha's teachings with pure reason, one can prevent non-Dharma and promote the Dharma. Among the four types of reasoning mentioned above, this last type of reasoning, 'establishing what is accepted,' can be divided into two types from the perspective of the basis: direct perception and inference; from the perspective of what is to be proven, it can be divided into two types: observation of apparent conventional truth and observation of emptiness ultimate truth, or it can be divided into three types: the ultimate measure of the inseparability of the two truths. From the perspective of the method of establishment, it can be divided into establishing with 'is' and 'exists,' and negating with 'is not' and 'does not exist,' which are the four branches of negation and establishment; or temporarily divided into two types: negation and establishment, and ultimately reaching the transcendence of negation and establishment, the freedom from elaboration, which is perfected by each individual's self-awareness. Therefore, relying on the reality of the two truths, through two measures or four types of reasoning, properly and truly observing, when correct definitive knowledge arises, free from the defilements of non-understanding, misunderstanding, and doubt, the four reliances naturally arise. No matter what kind of person it is, one cannot attain liberation by oneself, but should see whether the Dharma spoken by that person has meaning, and if it has meaning, it should be accepted; if it has no meaning, it should be abandoned. Therefore, one should not rely on the person, but should rely on the Dharma. For the Dharma, the words that express it are like a finger pointing at the moon, merely used to understand the meaning; understanding the meaning of the moment from the words that express the intention.

་གོ་ན། ཚིག་གི་དགོས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། སླར་ཡང་ཚིག་ཙམ་ལ་འཆེལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་ལྷུར་བླང་ན་མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་ཞིང་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་བུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ། །གསུང་རབ་ཀྱིས་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་ཡང་དགོས་པའི་དབང་གིས་བསྟན་པ་གནས་སྐབས་དྲང་བའི་དོན་དང་། དྲང་བ་ཙམ་གྱི་དོན་ཅན་མིན་པ་ངེས་པའི་དོན་གཉིས་སུ་ཡོད་པས། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གོང་འོག་གི་རིམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་དོན་རིགས་པས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཟུང་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་དགོས་པའི་དབང་གིས་དགོངས་གཞི་གཞན་ལ་དགོངས་པ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་དེའི་ཚེ་ 22-1-158b སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་དང་གཟུགས་མེད་ཚོར་བ་མེད་ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་དགོངས་པའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་གང་གི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ཚེ་འདི་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་དུས་ནམ་ཞིག་སྐྱེ་ངེས་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་དམན་པར་བརྗོད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་ནི་རང་རང་གི་དོན་ཅན་ནོ། །ཡང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཞེས་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་བྱ་མིན་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཁྱོགས་པོར་བསྒྱུར་པའི་ཚུལ་ཅན་བཞི་ནི། གཞུག་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཉན་ཐོས་པ་བསྟན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་སམ། དོན་དམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉེན་པོ་ལྡེམ་ 22-1-159a པོར་དགོངས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་གང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་བྱ་བསལ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོག་དམན་དུ་བཟུང་ནས་བརྙས་པ་སྤང་ཕྱིར་གོང་དུ་བཤད་པ་ང་སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ལ་རྙེད་སླའོ་སྙམ་དུ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་སེམས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའོ། །བདག་གིས་ལམ་ལ་སློབ་མི་ནུས་

【現代漢語翻譯】因此，詞語的必要性僅在於此。不要再次執著于詞語本身，如果過分追求詞藻，就會無止境地發展，並且會使輕易理解意義變得遲緩。因此，要依靠意義，不要依賴詞語。《聖經》所要表達的意義，也因其必要性而分為暫時正確的意義（權宜之計）和並非僅僅是正確的意義（究竟之義）兩種。因此，要了解所化眾生的根器、意樂和想法，並很好地確定爲了調伏所化眾生而宣說的佛法的次第，並掌握其要義。例如，由於必要性而有其他的意圖，如爲了平等性而說『我那時成爲了毗婆尸佛』，以及爲了其他意義而說『一切法無自性』、『無色受想行識』等等，這些不僅僅是名言，而是究竟的意義。爲了其他時間而說，僅僅憶念佛的名號就能往生彼佛剎土，這並不是說今生結束后立即往生，而是指在某個時候必定往生。爲了眾生的想法而說，對於那些認為僅僅佈施就足夠的人，貶低佈施而讚揚戒律等等。然而，實際上戒律比佈施更為殊勝。必要性在於各自的意義。此外，所謂隱晦的意圖，大多不是按照字面意思理解，而是以其他方式曲解的四種方式：爲了引導而隱晦地說，爲了逐漸引導聲聞乘的人，說人無我，蘊等法存在，這僅僅是就世俗諦而言。爲了定義而隱晦地說，根據三相或究竟諦而說無自性、本來涅槃等等。爲了對治而隱晦地說，爲了消除所化眾生相續中的應斷之法而說，例如，爲了消除將佛視為有高下而輕蔑的想法，如前所述，說『我成爲了毗婆尸佛』，以及爲了對治輕蔑佛法，認為容易獲得的想法，說如果像恒河沙數般的佛進行承侍供養，才能生起對大乘佛法的信心，這是指證悟而言。我不能學習道。

【English Translation】 Therefore, the necessity of words lies only in this. Do not cling to the words themselves again. If you excessively pursue rhetoric, it will develop endlessly and make it slow to easily understand the meaning. Therefore, rely on the meaning, not on the words. The meaning to be expressed by the scriptures is also divided into two types due to its necessity: temporarily correct meanings (expedient means) and meanings that are not merely correct (ultimate meaning). Therefore, understand the faculties, inclinations, and thoughts of the beings to be tamed, and well determine the order of the Dharma doors spoken to tame the beings to be tamed, and grasp their essence. For example, due to necessity, there are other intentions, such as saying 'I became the Vipashyi Buddha at that time' for the sake of equality, and saying 'all dharmas are without self-nature', 'no form, feeling, perception, volition, or consciousness' for other meanings, etc. These are not merely nominal, but ultimate meanings. To say for another time, merely remembering the name of the Buddha can be reborn in that Buddha-land, which does not mean being reborn immediately after the end of this life, but means that one will surely be reborn at some time. To say for the thoughts of beings, for those who think that mere generosity is enough, belittling generosity and praising discipline, and so on. However, in reality, discipline is more superior to generosity. Necessity lies in their respective meanings. In addition, the so-called obscure intentions are mostly not understood according to the literal meaning, but are distorted in other ways. The four ways are: to obscurely say for guidance, in order to gradually guide those of the Hearer Vehicle, saying that there is no self of persons, and that aggregates and other dharmas exist, this is only in terms of conventional truth. To obscurely say for definition, saying that there is no self-nature, originally Nirvana, etc., according to the three characteristics or ultimate truth. To obscurely say for the antidote, to say in order to eliminate the objects to be abandoned in the continuum of the beings to be tamed, for example, in order to eliminate the idea of regarding the Buddha as having high and low and despising him, as mentioned above, saying 'I became the Vipashyi Buddha', and in order to counteract the idea of despising the Dharma, thinking that it is easy to obtain, saying that if one serves and honors Buddhas as numerous as the sands of the Ganges River, one can generate faith in the Mahayana Dharma, which refers to realization. I cannot learn the path.

སྙམ་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་དེར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གོང་ལྟར་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་དེ་སྨད་ནས་དགེ་རྩ་གཞན་བསྟོད་པ་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་གོང་ལྟར་ཏེ་དེ་བཞི་དགོངས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ལ་དགོངས་པ་མིན་ཡང་གང་ཟག་དེའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་སམ་དགོངས་ནས། རིགས་གཟུགས་འབྱོར་པ་སོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ཞིང་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་རང་ལ་དམན་པར་འདུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྔགས་པ་དང་། ཡུལ་དམ་པ་ལ་གནོད་པ་སོགས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས་ 22-1-159b འགྱོད་ནས་སེམས་ཧ་ཅང་གདུང་བ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་བདེ་བར་འབྲེལ་ཞེས་གསུངས་པ། བཤགས་པའམ་ཉེས་པ་ཟད་ནས་ནམ་ཞིག་བདེ་བ་བྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། བྱང་སེམས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་ལས་ལྡོག་འདོད་ཅན་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་གནས་སྐབས་ཐེག་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་བསྟན་པས་བར་ཆད་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཚིག་བློ་ལ་འཛིན་པའམ་དེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གཟུངས་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། གཉེན་པོ་བརྒྱད་སྟོན་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་དེ་ཙམ་ཞིག་བཟུང་ན། སེམས་ཅན་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་མཆོག་དེས་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་ཁམས་རྫོགས་པར་བརྟས་པ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་ཐོབ་པ་གཉིས་མཐོང་ཆོས་ལ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། མ་མཐོང་བ་ཕྱི་མར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འཕྲད་པ་སྟེ་ལམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་དང་། ལམ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ལས་ཐེག་ 22-1-160a པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་། ཐེག་པ་དེ་ལ་མོས་པ་གང་ཞིག་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བ་དང་། དག་པའི་སར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བཟུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་འདི་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་གཞན་དུ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པ་དང་དེའི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཕྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི།

【現代漢語翻譯】對於那些懶惰的人，如果他們祈願往生極樂世界（Sukhavati），就會往生那裡。這就像上述所說，是對其他時間的考量。對於那些認為只需要少許善根就足夠的人，這是在貶低他們，並讚揚其他善根，這是考慮到個人的想法。以上四種都是通過考量而表達的。即使不是爲了他人，而是僅僅考慮到或考量到個人的想法，例如，對於那些因種姓、外貌、財富等而傲慢的人，通過讚美其他凈土和他人，讓他們意識到自己的不足。爲了對治對有漏之境的貪執，特別讚美超越世間的財富。對於那些因損害神聖之境等而造下罪業，感到後悔並極度痛苦的人，如果他們損害了佛菩薩，就會與安樂相連。這是考慮到懺悔或罪業消除后，何時才能獲得安樂。對於那些不確定的菩薩，那些想要從大乘退轉的人，說只有一乘，這並不是說暫時無法獲得三乘各自的果位，而是考慮到最終的果位。因此，通過宣說最勝乘的佛法，就能消除所有障礙的過患。例如，在第二頌的陀羅尼中說，通過努力將詞句記在心中或思考其含義。如果僅僅記住顯示八種對治的這兩句偈頌，那麼具有卓越智慧的眾生將獲得十種功德。哪十種呢？種姓的界限完全增長，以及死亡時獲得極大的喜悅，這兩種是今生能獲得的功德。還有八種是來世才能獲得的功德：隨心所欲地獲得圓滿的身體，生生世世都能回憶起前世的圓滿心念，與圓滿的導師——諸佛相遇，這是道的三個所依。道是指從諸佛那裡聽聞最勝乘的佛法，以及對該乘產生信心，從而生起能夠徹底理解意義的智慧，獲得清凈之地的無量三摩地之門，獲得無量陀羅尼之門，最終迅速獲得大菩提。因此，僅僅記住兩句神聖佛法的偈頌，其功德也如此廣大，更何況是其他呢？因此，應該培養精通一切佛法並善於分辨其含義的智慧。變通性的翻譯考量是：

【English Translation】 For those who are lazy, if they pray to be reborn in Sukhavati (the Pure Land of Bliss), they will be reborn there. This is like the above, considering other times. For those who think that only a little merit is enough, this is to belittle them and praise other merits, which is considering the individual's thoughts. The above four are all expressed through consideration. Even if it is not for others, but only considering or contemplating the individual's thoughts, for example, for those who are arrogant because of their caste, appearance, wealth, etc., by praising other pure lands and others, make them realize their shortcomings. To counteract attachment to conditioned realms, especially praise the wealth that transcends the world. For those who have committed sins such as harming sacred places, feel remorse, and are in extreme pain, if they harm Buddhas and Bodhisattvas, they will be connected to happiness. This is considering when they can be happy after repentance or the elimination of sins. For those uncertain Bodhisattvas, those who want to turn away from the Mahayana, saying that there is only one vehicle, this does not mean that the fruits of the three vehicles cannot be obtained temporarily, but is considering the ultimate fruit. Therefore, by proclaiming the Dharma of the supreme vehicle, all the faults of obstacles will be eliminated. For example, in the second verse of the Dharani, it says to diligently memorize the words or contemplate their meaning. If one only remembers these two verses that show the eight antidotes, then beings with excellent intelligence will obtain ten virtues. What are the ten? The lineage realm is fully developed, and obtaining the supreme joy at the time of death, these two are the virtues that occur in this life. And the eight that occur in the next life are: obtaining a perfect body that is born as desired, a perfect mind that can remember past lives in every lifetime, meeting perfect teachers—the Buddhas, these are the three supports of the path. The path refers to hearing the Dharma of the supreme vehicle from those Buddhas, and generating faith in that vehicle, thereby giving rise to the wisdom that can thoroughly understand the meaning, obtaining the immeasurable Samadhi gates of the pure land, obtaining the immeasurable Dharani gates, and ultimately quickly obtaining the Great Bodhi. Therefore, the merit of merely remembering two verses of the sacred Dharma is so vast, let alone others? Therefore, one should cultivate the wisdom to be proficient in all the Dharma and to be good at distinguishing its meaning. The flexible translation consideration is:

མུ་སྟེགས་སོགས་ཁ་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་རྟོགས་པར་སླའོ་ཞེས་དམན་པར་འཛིན་པ་སོགས་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་བརྡ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དཔེར་ན། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེགས་གནས་ན། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཅི་ལ་དགོངས་པའི་དོན་བཤད་ན། སར་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་དང་རྣམ་གཡེང་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་གཡེང་མེད་པ་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་ཤེས་ནས་འབད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བགྱི་བར་དཀའ་བའི་ཉོན་མོངས་ཅན་དེས་ 22-1-160b ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པ་དང་། གཙང་བདེ་རྟག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལེགས་པར་གནས་ན་རྒྱུ་དེས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང་ཞེས་པ་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་སྤོང་བ་ལ་དགོངས་པ་སོགས་དེ་འདྲ་བའི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་དགོངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདིས་མཚོན་ནས་གསུང་རབ་གང་གི་བསྟན་དོན་ལ་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་དྲང་དོན་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་རྣམས་ངེས་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་ཡང་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དགོས་པའི་དབང་ཁོ་ནས་གསུངས་པ། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ང་རྒྱབ་ནའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་བཅུ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་པ་རྩད་ནས་མི་མངའ་མོད་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཚུལ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཅན་དུ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་གོང་འོག་གི་བསྟན་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་ན་དྲང་ 22-1-161a དོན་ལ་མི་རྟོན་ངེས་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ། །ངེས་པའི་དོན་དེ་ལའང་དོན་གྱི་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། རང་མཚན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་མ་འདས་ལ། དགག་སྒྲུབ་བསལ་བཞག་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་མངོན་པར་གསལ་བའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དམ་པ་ཐོབ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་ཡིན

【現代漢語翻譯】爲了駁斥某些外道等認為佛陀的教言容易理解而輕視，佛陀將教法轉換成其他表達方式，以隱晦的方式進行闡述，使得人們理解的與實際教義有所不同。例如：『無有實義中，視其為實義。煩惱中，極生煩惱。于顛倒中，安住良好，即可獲得殊勝菩提。』這段話的真實含義是什麼呢？這裡的『薩（藏文: སར།）』既可以指精華，也可以指散亂。因此，指的是在心的修持上，要努力將無散亂視為精華，並精進修行。在戒律的修持上，要忍受難以忍受的煩惱。在智慧的修持上，要安住于與常樂我凈的顛倒知見相反的智慧中，這樣才能獲得殊勝的菩提。這是一種隱晦的表達方式。同樣，『父與母，應殺之』指的是捨棄貪慾和無明。所有這些都屬於隱晦的表達方式，被稱為隱晦意。通過以上對隱晦意和非隱晦意的闡釋，我們可以瞭解到，對於任何需要解釋的佛經教義，有三種會妨礙理解的情況。因此，需要理解直接了義（不需要進一步解釋）和間接了義（需要解釋），以及通過究竟的、辨析的理智可以確立的意義。此外，僅僅爲了調伏所化眾生而說的話，比如佛陀說『我打了』等等，類似於業的十支，這些都不能按字面意思理解。因為佛陀沒有任何業和痛苦的過失，僅僅是爲了調伏所化眾生而示現，其中蘊含著不可思議的秘密，正如經中所說。此外，還需要了解上下乘教義的區別，從而進入究竟的意義。正因為如此，不應依賴不了義，而應依賴了義。在了義中，又分為兩種：一種是把握意義的總體，這是分別唸的對境；另一種是不可言說的自證，這是無分別智慧的對境。如果還執著于有無、是非等邊見，那就還沒有超出意識的範疇。當沒有任何取捨，自性如是，能取所取之戲論寂滅時，就會獲得清凈的智慧顯現，從而達到佛法的究竟。

【English Translation】 To refute the view of some non-Buddhists who consider the Buddha's teachings easy to understand and thus underestimate them, the Buddha transformed the teachings into other modes of expression, teaching with hidden meanings so that people would understand differently from the actual teachings. For example: 'In the absence of essence, see it as essence. In afflictions, generate extreme afflictions. In perversion, abide well, and you will attain supreme Bodhi.' What is the true meaning of this? 'Sar (藏文: སར།)' here can refer to both essence and distraction. Therefore, it refers to diligently regarding non-distraction as the essence in the practice of mind and striving to practice. In the practice of discipline, one must endure unbearable afflictions. In the practice of wisdom, one must abide well in the wisdom that is contrary to the perverse views of permanence, bliss, self, and purity, so that one can attain supreme Bodhi. This is a hidden mode of expression. Similarly, 'Father and mother should be killed' refers to abandoning craving and ignorance. All of these belong to hidden modes of expression and are called hidden meanings. Through the above explanation of hidden and non-hidden meanings, we can understand that for any Buddhist teachings that need explanation, there are three situations that hinder understanding. Therefore, it is necessary to understand the direct meaning (which does not require further explanation) and the indirect meaning (which requires explanation), as well as the meaning that can be established through ultimate, analytical intelligence. In addition, words spoken solely for the purpose of taming sentient beings, such as the Buddha saying 'I hit,' etc., are similar to the ten branches of karma, and these should not be understood literally. Because the Buddha has no faults of karma and suffering, he only manifests for the purpose of taming sentient beings, which contains inconceivable secrets, as stated in the scriptures. Furthermore, it is necessary to understand the differences between the teachings of the higher and lower vehicles, so as to enter the ultimate meaning. For this reason, one should not rely on the provisional meaning but should rely on the definitive meaning. In the definitive meaning, there are two types: one is grasping the general meaning, which is the object of conceptual thought; the other is the inexpressible self-awareness, which is the object of non-conceptual wisdom. If one still clings to extreme views such as existence and non-existence, right and wrong, then one has not yet gone beyond the scope of consciousness. When there is no acceptance or rejection, and the nature of reality is such that the play of grasping and being grasped is pacified, then the pure manifestation of wisdom will be attained, and one will reach the ultimate depth of the Dharma.

་པས། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་ན་འོ་མ་ལས་མར་དང་། མར་ལས་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་ལེན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། བརྗེད་པ་མེད་པས་དྲན་པའི་གཏེར་དང་། བློས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་གཏེར་དང་། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྟོགས་པའི་གཏེར་དང་། ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པས་གཟུངས་ 22-1-161b ཀྱི་གཏེར་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་སྤོབས་པའི་གཏེར་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བས་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཏེར་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་སྒྲུབ་པའི་གཏེར་ཏེ་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་གཏེར་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཛིན་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བླང་དོར་སྣང་བར་བྱེད་ལ་མཐར་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཤེས་རབ་རལ་གྲི་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་སྐབས་སོ། །དེ་ལྟར་མཁས་བྱའི་གནས་བཅུ་དང་། སྡོམ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཤད་པ་འདིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་དྲི་མ་མེད་པ་སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་འཇུག་ངོགས་དམ་པ་ཡིན་པས་གུས་ཤིང་ནན་ཏན་གྱི་བརྩོན་པས་བཟུང་བར་བྱས་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ 22-1-162a ལ་མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་ན། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པས་མཁས་ཤིང་། ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་བཙུན་པ་དང་། བསྟན་འགྲོར་ཕན་པ་བཟང་པོའི་ཕྲིན་ལས་དང་ལྡན་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་སྒོ་མ་ནོར་བ་ནི་གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་གྱི་གནད་མཐའ་དག་ཚིག་ཉུང་ངུས་བདེ་བླག་ཏུ་གསལ་པོར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང

【現代漢語翻譯】因此，應當依靠智慧，不要依賴意識。（梵文：vijñāna，藏文：རྣམ་ཤེས།，漢語：完全辨識，英語：consciousness）。如前所述，如果具備四依，就像從牛奶中提取奶油，從奶油中提取精煉奶油一樣。同樣，如果徹底理解了如來教言的究竟意趣，就能自在地掌控與虛空般廣闊的自生智慧之顯現，從而開啟八大自信之寶藏。那是什麼呢？如《大遊戲經》所說：『不忘失故，為憶念之寶藏；以分別故，為智慧之寶藏；通達一切經部之義相故，為證悟之寶藏；能持一切所聞故，為持誦之寶藏；善說故，能令一切有情滿足，為自信之寶藏；完全守護聖法故，為正法之寶藏；不斷絕三寶之種姓故，為菩提心之寶藏；于不生之法獲得堪忍故，為修行之寶藏。』如是，將獲得此八大寶藏。如經中所說，獲得具足八寶藏之自信，完全通達的士夫，將護持佛法，為眾生指示取捨之理，最終成就無上正等覺。詳細內容可從《辨別意義慧劍》中瞭解。這就是四種正知正見的章節。如是，通過對此十種應知處、四種律儀、四種正知正見的詳細闡述，此論典的整體結構便已圓滿。此論典是對諸佛所有教言的無垢詮釋，是具善緣者進入正道的殊勝門徑。因此，若以恭敬和精進之心受持，則能獲得暫時和究竟的無盡功德。為何此論典名為『入智者之行』呢？因為通過聞思修所產生的真實法之顯現而成為智者；依教奉行，具足三學之功德而成為賢者；利益教法和眾生，具足良善的事業。簡而言之，智者的行為是具足聞思修三者的功德之輪。因此，此論典是最初進入這種行為的不謬之門，故得此名。此論典以簡短的語言清晰地闡釋了包括經論及其註釋在內的深廣意義之要點。

【English Translation】 Therefore, one should rely on wisdom and not depend on consciousness. (Sanskrit: vijñāna, Tibetan: རྣམ་ཤེས།, Chinese: 完全辨識, English: consciousness). As mentioned before, if one possesses the four reliances, it is like extracting butter from milk and extracting refined butter from butter. Similarly, if one thoroughly understands the ultimate meaning of the Tathagata's teachings, one can freely control the manifestation of self-arisen wisdom as vast as space, thereby opening the eight great treasures of confidence. What are they? As stated in the 'Extensive Play Sutra': 'Because of non-forgetfulness, it is the treasure of mindfulness; because of discernment, it is the treasure of wisdom; because of understanding the meaning of all sutras, it is the treasure of realization; because of holding all that is heard, it is the treasure of retention; because of good speech, it satisfies all sentient beings, it is the treasure of confidence; because of completely protecting the sacred Dharma, it is the treasure of Dharma; because of not cutting off the lineage of the Three Jewels, it is the treasure of Bodhicitta; because of obtaining forbearance in the unarisen Dharma, it is the treasure of practice.' Thus, one will obtain these eight great treasures. As stated in the sutra, the person who obtains the confidence of possessing the eight treasures and fully understands will uphold the Dharma, indicate to sentient beings what to accept and reject, and ultimately achieve unsurpassed perfect enlightenment. Detailed information can be found in the 'Discriminating Meaning Wisdom Sword'. This is the chapter on the fourfold perfect knowledge. Thus, through the detailed explanation of these ten objects of knowledge, four vows, and fourfold perfect knowledge, the entire structure of this treatise is complete. This treatise is the immaculate interpretation of all the Buddha's teachings, and it is the excellent gateway for those with good fortune to enter the right path. Therefore, if one holds it with reverence and diligent effort, one will obtain inexhaustible merits, both temporary and ultimate. Why is this treatise called 'The Gateway to Entering the Conduct of the Wise'? Because one becomes wise through the manifestation of true Dharma arising from hearing, thinking, and meditating; one becomes virtuous by practicing according to the Dharma and possessing the merits of the three trainings; one possesses good deeds that benefit the teachings and sentient beings. In short, the conduct of the wise is to possess the wheel of the three qualities of hearing, thinking, and meditating. Therefore, this treatise is the unerring gateway to initially entering such conduct, hence the name. This treatise clearly explains the key points of the profound and vast meaning, including the sutras and their commentaries, in concise language.

་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་སྦྱར་བ་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་མཛོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ། འདི་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་ན། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་བདེའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་ཚད་མེད་པའི་དཔལ་ལ་དབང་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་ཡི་མཛོད། །ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ན་འབད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་ 22-1-162b སྣང་བ་ལ། །མུ་མཐའ་མེད་པར་རོལ་ཅིང་དགའ་བར་འགྱུར། །རྙེད་བཀུར་གྲགས་འདོད་སོགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པར། །བསྟན་ལ་དད་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །དམ་ཆོས་བཟུང་ཕྱིར་ལྷ་མཆོག་མཉེས་པའི་ཕྱིར། །ལེགས་པར་སྦྱར་འདིས་བསྟན་འགྲོར་ཕན་གྱུར་ཅིག །འདི་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ཞུགས་ནས་གཟུང་སྤོབས་བློ་གྲོས་མཆོག་ཐོབ་ཅིང་། །འདི་ཡི་དགེ་བས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །མཁྱེན་རབ་བདག་པོའི་གོ་འཕང་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག །བདག་ཀྱང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱི་བར། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི། །བློ་གྲོས་མཆོག་ལྡན་རྒྱལ་བས་རྗེས་སུ་བཟུང་། །ཐེག་ཆེན་དམ་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་གྱུར་ཅིག །བདག་དང་ཆོས་འདིར་འབྲེལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས། །སྐྱེ་ཀུན་ལུས་སེམས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཐོབ། །བདུད་དང་བར་ཆད་ཀུན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཏེ། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཤོག ། །།ཅེས་པའི་གཞུང་འདི་ཉིད་སྔ་མོ་ནས་བྲི་འདུན་ཡོད་པས་རྩོམ་གཞིའི་ས་ཁོངས་ཙམ་བགྱིས་ནས། ལོ་སྐོར་གཅིག་ལྷག་བཅས་གྱི་བར་དུ་འགྱངས་ལ། ཕྱིས་སུ་ནད་སོགས་གཞན་དབང་གིས་ལུས་པར་དོགས་པ་ཡིད་ལ་བཅགས་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། རང་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཤེས་རབ་འོད་གསལ་གྱིས་བསམ་པ་བཟང་པོས་ནན་ཏན་བསྐུལ་བ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས། ནད་ཀྱིས་མནར་བ་བཟོད་པར་དཀའ་ཡང་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ་སྒ་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་ 22-1-163a ཆོས་གླིང་དུ་ལྕགས་གླང་ནག་པ་ཟླ་བར་མཁས་བྱའི་གནས་བཅུ་ཚང་བར་གྲུབ་ཅིང་། སླར་ཡང་རུ་དམ་དུ་སླེབས་ནས་མཁྱེན་རབ་དང་ལྡན་པ་དགུ་རོང་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སྤར་དུ་སྒྲུབ་བཞེད་ཀྱིས་སྔ་མའི་འཕྲོས་རྩོམ་པར་བསྐུལ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས། བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་རུ་དམ་རྫོགས་ཆེན་པ་ཨོ་རྒྱན་བསམ་གཏན་ཆོས་གླིང་གི་བླ་བྲང་རྩེར། ཕྲིན་ལས་དོན་ཡོད་ཞགས་པས་བསྟན་འགྲོའི་དགེ་མཚན་རླབས་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་རྫོགས་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་ལྔ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བཞུགས་གནས་ཀྱི་ཁང་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་བསྟི་གནས་སུ། མཁས་གྲུབ་རྒྱལ་པོ་བླ་མ་མཆོག་གིས་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་དང་འབྲེལ་བར་མིང་དུ་གནང་བ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒ

【現代漢語翻譯】以卓越的智慧領悟並編纂，它成爲了涵蓋一切知識的寶藏，是大乘法義的顯現之庫。如果能透徹理解它，就能在講說、辯論和寫作三個方面暢通無阻，從而弘揚佛陀的教法。依靠它，就能成就一切眾生廣大利益的偉大事業，獲得無量功德的榮耀。四種正見的寶藏，若能依此修行，即使付出微小的努力，也能在深邃而廣闊的法界中，無邊無際地嬉戲和喜悅。不為名利等世俗慾望所染污，爲了信仰佛法，爲了利益他人，爲了守護正法，爲了取悅諸天神，以清凈之心編纂此論，愿它利益佛法和眾生！愿此論的持有者心中，文殊菩薩降臨，獲得無礙的記憶力、雄辯的口才和卓越的智慧！愿以此功德，所有眾生都能成就智慧之主的果位！愿我直至證得無上菩提，生生世世都擁有深邃而廣闊的智慧，蒙受諸佛的護佑，能夠掌握一切大乘正法！愿我與此論結緣的所有眾生，生生世世都獲得金剛般的堅固身心，戰勝一切魔障和違緣，成就二利圓滿，吉祥如意！此論，我早有撰寫之愿，僅完成了寫作的初步框架，拖延了一年多的時間。後來，聽到有人說擔心因疾病等原因而無法完成，我心中感到不安。於是，我的同伴，智慧光明，以善良的意願懇切勸請我。我心懷慈悲，雖然身受疾病折磨難以忍受，但還是鼓起勇氣，在噶托扎西曲林，于鐵牛年的黑月完成了十個智者應具備的條件。之後，回到如丹，具足智慧的九龍化身又勸請我繼續完成之前的未竟之業。種種因緣之下，我在講修並重的如丹佐欽巴烏金桑丹曲林寺的拉章頂端，第五世佐欽仁波切的住所——吉祥日光室，這裡是事業金剛套索匯聚弘法利生無量功德之處，由精通佛法的國王上師，結合四種意義的理由，賜名為麥彭蔣揚南杰。

【English Translation】 Having realized and compiled with outstanding wisdom, it has become a treasure trove of all knowledge, a repository of the manifestation of the Mahayana Dharma. If one can thoroughly understand it, one will be unhindered in the three aspects of lecturing, debating, and writing, thereby illuminating the Buddha's teachings. Relying on it, one can accomplish the great cause of vast benefit and happiness for all beings, and gain access to the glory of immeasurable virtues. The treasure of the four correct views, if one practices accordingly, even with minimal effort, one can play and rejoice limitlessly in the profound and vast realm of Dharma. Without being defiled by worldly desires such as fame and gain, for the sake of faith in the Dharma, for the benefit of others, for the sake of protecting the true Dharma, and for the sake of pleasing the deities, this treatise is compiled with a pure heart. May it benefit the Dharma and all beings! May Manjushri descend into the hearts of those who hold this treatise, granting them unimpeded memory, eloquent speech, and outstanding wisdom! May all beings attain the state of the Lord of Wisdom through this merit! May I, until attaining unsurpassed Bodhi, possess profound and vast wisdom in all my lifetimes, be protected by all Buddhas, and be able to master all Mahayana true Dharma! May all beings who are connected with this treatise obtain Vajra-like firm body and mind in all their lifetimes, overcome all demons and obstacles, accomplish the spontaneous perfection of the two benefits, and be auspicious and prosperous! This treatise, I had long had the desire to write, only completing the initial framework of the writing, delaying for more than a year. Later, hearing someone say that they were worried that it could not be completed due to illness and other reasons, I felt uneasy in my heart. Therefore, my companion, Wisdom Light, earnestly urged me with good intentions. With compassion in my heart, although suffering from illness and difficult to endure, I still mustered the courage to complete the ten conditions that a wise person should possess in Gato Tashi Chöling in the Black Month of the Iron Ox year. Afterwards, returning to Rudam, the incarnation of Jiulong, who is full of wisdom, urged me to continue to complete the unfinished business before. Under various circumstances, at the top of the Lhakhang of Rudam Dzogchenpa Orgyen Samten Chöling Monastery, which emphasizes both teaching and practice, the residence of the Fifth Dzogchen Rinpoche, the Auspicious Sunlight Room, where the Vajra Lasso of activities gathers immeasurable merits for the benefit of the Dharma and sentient beings, the King Lama who is proficient in the Dharma, combined with the four reasons of meaning, gave the name Mipham Jamyang Namgyal.

ྱལ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གྲགས་པས། རབ་དཀར་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱད་ཀྱི་སྨེ་བས་མཛེས་པ་དགེ་བྱེད་ཆུ་སྟག་གསར་ཚེས་རྒྱུ་སྐར་བདག་པོ་ཉི་མའི་ལྷ་ལྡན་གྱིས་ཉ་བའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་དགའ་བ་གསུམ་པ། རྒྱལ་དང་ཕུར་བུའི་འགྲུབ་སྦྱོར་བཟང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དུ་མ་གསར་དུ་ངོམས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པ་འདིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། ༈ ཤྲཱི་སྭ་སྟི་ཛ་ཡནྟུ། གང་ཞིག་ཕུན་ཚོགས་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་གཞི། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལས་བཞིན། །ཐུབ་བསྟན་དྲི་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་དགོངས་པ་ཚོལ་བ་ནི། ༡ །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བའི་སྙིང་པོའི་ཕུལ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བསྐལ་བརྒྱར་བཙལ་སྒྲུབ་ཀྱང་། །དོན་འགངས་ཆེ་བ་གཞན་ན་རྙེད་མིན་པ། །ཐུབ་པའི་རྗེས་སུ་སློབ་རྣམས་ཅིས་མི་ཤེས། ༢ །དེས་ན་ 22-1-163b ཐུབ་བསྟན་མདོ་སྔགས་ཡན་ལག་བཅས། །ལུང་གི་དགོངས་དོན་རིགས་པས་གསལ་པོ་རུ། །ཕྱེ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་བློ་ཡི་མིག །འཇམ་དཔལ་རྣོན་པོས་ལན་བརྒྱར་བྱིན་པ་བཞིན། ༣ །རང་གཞན་སྨྲ་དབང་སུས་ཀྱང་གང་བློའི་རྩལ། །མི༷་ཕ༷མ་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་དགྱེ༷ས་པ༷འི་སེངྒེའི་དབྱངས། །ལུང་རིགས་གད་མོ་སྟོང་གི་འགྱུར་ཁུགས་སུ། །མཁ༷ས་པ༷ར་བྱ་བའི༷་གན༷ས་བཅུ༷འི་ཚིག་དོན་བརྗིད། ༤ །གཞན་ཡང་ཆོ༷ས་ཀྱི༷་སྡོམ་བཞི༷འི་ངེས་པ་དང་། །སོ༷་སོ༷་ཡ༷ང་དག་རི༷ག་བཞི༷་རིགས་ལམ་ནས། །རྟོགས་བྱའི་སྙིང་པོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ། །དེ་དག་མཁ༷ས་པ༷་འཇུ༷ག་པའི་སྒོ་ཆེན་ཉིད། ༥ །དེ་ལྟར་དབྱར་གྱི་རྔ་ཆེན་ལྡིར་བ་ལས། །སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས་པ་མཛོད་ཆེན་སྡོམ་བྱང་བཅས། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་སློབ་རྒྱུད་མིང་འཛིན་ཞིང་། །མདོ་སྨད་ཨ་བསྲེའི་ཡུལ་གྱི་སར་གནས་པ། ༦ །རྒྱ་རང་གཏེར་སྲས་སྤུན་གཉིས་ལྷག་བསམ་གྱིས། །ཆོས་སྦྱིན་མཛད་མེད་སྤར་གྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ། །དད་པས་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་ནས་བསྒྲུབས། །དགེ་བའི་འཇམ་མགོན་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ཡི། ༧ །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ 22-1-164a ཀྱི་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་བསྐང་། །ཚེ་འདིའི་དྲིན་སྐྱོངས་མ་རྒན་བདེ་ལོ་སོགས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཞིང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱིས། །རྒྱལ་བསྟན་མི་ཉམས་ཡུན་དུ་སྲུང་གྱུར་ཅིག ༨ །བསྟན་བཅོས་ཉི་མ་འབྱུང་བའི་རྣམ་དཔྱོད་མཁའ། །ཕ་མཐའ་ཡས་པ་མཁས་གྲུབ་བླ་མ་མཆོག །བདུད་རིས་ཕྱི་ནང་འཚེ་བས་མི༷་ཕ༷མ་པར། ཆོས་སྙན་སྒྲོག་བཞིན་བསྐལ་བརྒྱར་གཞེས་གྱུར་ཅིག ༩ །ཟབ་རྒྱས་གནད་ལ་བློ་གྲོས་མིག་སྦྱིན་པའི། །བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་སྒྲོན་མེ་ཡང་། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིས། །རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་ཁྱབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག ༡༠ །ཅེས་པའི་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་འདིའང་ར

【現代漢語翻譯】被稱為'རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་'（gyal gya mtsho，勝利之海）的地方，以吉祥八寶的吉祥標誌裝飾，在行善之水虎新年之際，星宿吉祥之日，太陽神賜予漁夫白方的第三喜悅。伴隨著吉星和木星的美好結合，以及諸多吉祥的地域和時節的全新展現，以此功德，愿勝者（佛陀）的珍貴教法在一切時處興盛廣大！吉祥！ ༈ ཤྲཱི་སྭ་སྟི་ཛ་ཡནྟུ། (梵文，śrī svasti jayantu，吉祥，福祉，勝利) 無論何者，皆為圓滿一切功德之源，猶如珍寶之海。唯有佛陀清凈之教法，因此，尋求其深意，乃是智者行事之精髓。若舍此而於百千劫中尋覓，亦不得其他更具意義者。追隨佛陀之人，豈能不知此理？因此，佛陀之教法，包含經、律、論三藏，以及密續等支分，以理智清晰闡明其經文之深意。如文殊菩薩之智慧利劍，百次加持，賜予無畏之智慧之眼。無論自他，任何能言善辯者，皆可運用其智慧才華。 མི༷་ཕ༷མ་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་དགྱེ༷ས་པ༷འི་སེངྒེའི་དབྱངས། （藏文，mi pham 'jam dpal dgyes pa'i sengge'i dbyangs，梵文天城體，amitam jampal gyes pa'i sengge'i dbyangs，梵文羅馬擬音，mi pam jampal gyepe senggei yang，無敵的文殊喜悅之獅吼）以經論之理，發出如獅子般的吼聲，其中蘊含著千種論證的轉折，以及成為智者所需的十個領域的精妙詞句。此外，四法印的定解，以及四種各自正確的正理，皆從理路中，被確定為需要領悟的精髓。這些是智者進入佛法之門。如是，猶如夏季雷鳴般的聲音，傳播著美妙的樂音，包含著偉大的寶藏和目錄。持有文殊怙主（འཇམ་མགོན་，'jam mgon，文殊菩薩）傳承之名，居住在多麥阿賽（མདོ་སྨད་ཨ་བསྲེའི་ཡུལ་，mdo smad a bsre'i yul）之地。嘉讓（རྒྱ་རང་，rgya rang）和德薩（གཏེར་སྲས་，gter sras）兄弟二人，以純潔的意樂，無私地進行著佛法佈施的偉大事業。他們以虔誠之心，雙手合十于頭頂，祈願吉祥文殊怙主，具德上師。愿他們身、語、意三者的誓言得以圓滿，愿今生的恩人，如瑪堅德洛（མ་རྒན་བདེ་ལོ་，ma rgan bde lo）等，皆能往生凈土。愿他們通過講經、辯論、著述，守護佛陀教法永不衰敗。愿如日般顯現教法的智慧天空，無邊無際，愿諸位智者成就的上師，不被內外邪魔所擾，如法宣講佛法，于百千劫中安住。愿以深刻廣大的要義，賜予智慧之眼的論著，如意寶珠般的明燈，通過聽聞、思維、修習的力量，被受持，愿其吉祥遍佈大地！此為印經迴向發願文。

【English Translation】 In the place known as 'རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་' (gyal gya mtsho, Ocean of Victory), adorned with the auspicious marks of the Eight Auspicious Symbols, on the occasion of the virtuous Water Tiger New Year, on the auspicious day of the stars, the sun god bestows the third joy of the white side to the fishermen. Accompanied by the good combination of Jupiter and Venus, and the new display of many auspicious regions and times, may this accomplishment cause the precious teachings of the Victorious One (Buddha) to flourish and spread in all times and places! May there be auspiciousness! ༈ ཤྲཱི་སྭ་སྟི་ཛ་ཡནྟུ། (Sanskrit, śrī svasti jayantu, Auspiciousness, well-being, victory) Whatever it may be, it is the source of all perfect virtues, like a great ocean of precious jewels. Only the pure teachings of the Buddha, therefore, seeking its profound meaning is the essence of the actions of the wise. If one were to abandon this and seek for hundreds of thousands of kalpas, one would not find anything else of greater significance. How can those who follow the Buddha not know this? Therefore, the teachings of the Buddha, including the Tripitaka (Sutras, Vinaya, Abhidhamma) and the tantras, with their branches, clearly explain the meaning of the scriptures with reason. Like the wisdom sword of Manjushri, may it be blessed a hundred times, bestowing the eye of fearless wisdom. Whether self or other, anyone who is eloquent can use their wisdom talents. མི༷་ཕ༷མ་འཇ༷མ་དཔ༷ལ་དགྱེ༷ས་པ༷འི་སེངྒེའི་དབྱངས། (Tibetan, mi pham 'jam dpal dgyes pa'i sengge'i dbyangs, Sanskrit Devanagari, amitam jampal gyes pa'i sengge'i dbyangs, Sanskrit Roman transliteration, mi pam jampal gyepe senggei yang, Invincible Lion's Roar that Pleases Manjushri) With the reasoning of scriptures and treatises, may the lion's roar be sounded, containing a thousand turns of arguments, and the exquisite words of the ten fields needed to become a wise person. Furthermore, the definitive understanding of the Four Seals, and the four kinds of individually correct valid cognitions, are determined from the path of reasoning as the essence to be realized. These are the great doors for the wise to enter the Dharma. Thus, like the sound of thunder in summer, spreading beautiful music, containing great treasures and catalogs. Holding the name of the lineage of Jamyang Gonpo ('འཇམ་མགོན་', 'jam mgon, Manjushri Protector), residing in the land of Do-mey A-ser (མདོ་སྨད་ཨ་བསྲེའི་ཡུལ་, mdo smad a bsre'i yul). The brothers Gyarang (རྒྱ་རང་, rgya rang) and Tertsas (གཏེར་སྲས་, gter sras), with pure intention, are selflessly carrying out the great work of Dharma giving. With devout hearts, they join their palms at their foreheads, praying for the auspicious Jamyang Gonpo, the glorious Lama. May the vows of their body, speech, and mind be fulfilled, and may the benefactors of this life, such as Ma-gen De-lo (མ་རྒན་བདེ་ལོ་, ma rgan bde lo), be reborn in the pure land. May they protect the Buddha's teachings from decline forever through teaching, debating, and writing. May the sky of wisdom that reveals the teachings like the sun, be boundless, and may the masters who have accomplished wisdom, not be disturbed by internal and external demons, preach the Dharma according to the law, and abide for hundreds of thousands of kalpas. May the treatise that bestows the eye of wisdom with profound and vast meaning, the lamp like a wish-fulfilling jewel, be upheld by the power of hearing, thinking, and meditating, and may its auspiciousness spread throughout the earth! This is the dedication and aspiration prayer for printing the scriptures.

ྣམ་དཀར་གྱི་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་པོ་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ཞེས་པའི་བགྱིས་པ་དགེ། །སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །། 22-1-164b empty page 22-2-1a

目錄智者入門論所通十處通達蘊通達界通達處通達緣起通達處與非處通達根通達時通達諦苦諦集諦滅諦道諦通達乘通達有為及無為法正理立所證之要四法印義諸行無常諸漏皆苦涅槃寂靜諸法無我說四無礙解說義無礙解說法無礙解說詞無礙解說辨才無礙解

【現代漢語翻譯】由名為圖丹·堅央·洛哲（藏文：ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས，含義：聖教文殊智慧）的作者所作的善行。愿一切吉祥！（空白頁）目錄智者入門論所通達的十處通達蘊通達界通達處通達緣起通達處與非處通達根通達時通達諦苦諦集諦滅諦道諦通達乘通達有為及無為法以正理確立所證悟之要義四法印諸行無常諸漏皆苦涅槃寂靜諸法無我宣說四無礙解宣說義無礙解宣說法無礙解宣說詞無礙解宣說辨才無礙解

【English Translation】 A virtuous deed by the author named Thupten Jamyang Lodrö (Tibetan: ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས, meaning: 'The Teaching, Manjushri, Wisdom'). Sarva Mangalam! (May all be auspicious!) (Empty page) Table of Contents 'Entrance for the Wise' The Ten Places to be Understood Understanding the Skandhas (Aggregates) Understanding the Dhatus (Elements) Understanding the Ayatanas (Sources) Understanding Dependent Origination Understanding What Is and Is Not Possible Understanding the Faculties Understanding Time Understanding the Truths The Truth of Suffering (Dukkha) The Truth of the Origin (Samudaya) The Truth of Cessation (Nirodha) The Truth of the Path (Magga) Understanding the Yana (Vehicle) Understanding Conditioned and Unconditioned Dharmas Establishing the Essential Meaning of the Four Seals of Realization Through Valid Reasoning All Conditioned Phenomena are Impermanent All Defilements are Suffering Nirvana is Peace All Phenomena are Without Self Explanation of the Fourfold Unimpeded Understanding Explanation of Unimpeded Understanding of Meaning Explanation of Unimpeded Understanding of Dharma Explanation of Unimpeded Understanding of Expression Explanation of Unimpeded Understanding of Eloquence