jmp2405_另辨原識類零散教言集.金剛寶鬘.g2.0f

局米旁大師教言集MP271另辨原識類零散教言集.金剛寶鬘 24-4-1a 另辨原識類零散教言集.金剛寶鬘 俄藏 ༄༅། །སྭཾཛྙནེངྒཱལོཙསོནཱནཱཾཝཱཀཱནནྟུསརྦདིཤཻཀསམུཙྪབཛྲརཏྣཱནཱཾམཱལྱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 24-4-1b ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། སོ་སོ་ཡང་དག་རིགས་བཞིར་དབང་འབྱོར་བས། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་མཆོག་སེངྒེའི་སྒྲས། །སྐལ་བཟང་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་རྫོགས་མཛད་པ། །འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེར་ཕྱག་བགྱིའོ། །གང་གི་མཁྱེན་བཟང་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་བཤད་དགོས་འབྱུང་ནོར་བུའི་ཆར། །འདོད་རྒུར་འཇོ་ལས་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །གསལ་བྱེད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་འདི་ན་བརྒྱུས༷། །རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་ཤིང་གཟུ་བོར་གནས་རྣམས་ལ། །འདི་དང་མཉམ་པའི་རྒྱན་བཟང་ཡོད་མིན་ཅིང་། །ལོག་པར་སྨྲ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཆར་ཆེན་ཏེ། །དམན་ལཾ་ 24-4-2a གྲུབ་མཐའ་འཕྱན་རྣམས་བག་ཡོད་བྱོས། །དེ་ཡང་རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་རང་གཟུགས་རྗེ་བཙུན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ། སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་བཞི་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་པས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལེགས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྣམ་དཔྱོད། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སོགས་དང་རྣམ་ 24-4-2b དབྱེར་མ་མཆིས་པའི། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། ༧ མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཅན་གང་གི་གསུངས་ཟིན་གཉུག་སེམས་སྐོར་ལས་ཅི་རིགས་པ། གཞུང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་གཉིས་སུ་རང་བློས་གང་དཔོགས་བསྒྲིགས་ཟིན་ནས། འདིར་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུངས་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་ལ། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད། སྤྱིར་རྟོག་བཅས་འདིས་ཆོས་གང་དང་གང་བསམ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ལ། དེ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་ན་ལྷ་སྐུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀེང་རུས་སོགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་ཡིད་དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་བསྒོམ་ཚེ། དེ་དེའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་དེ་བློ་རྣམ་ཡིན་གྱི་དོན་འདུས་མ་བྱས་འདྲེས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མོད། བློས་ནམ་མཁ

【現代漢語翻譯】 局米旁大師教言集MP271另辨原識類零散教言集.金剛寶鬘 24-4-1a 另辨原識類零散教言集.金剛寶鬘 俄藏 ༄༅། །སྭཾཛྙནེངྒཱལོཙསོནཱནཱཾཝཱཀཱནནྟུསརྦདིཤཻཀསམུཙྪབཛྲརཏྣཱནཱཾམཱལྱནཱམབིཧརཏིསྨ། །༄༅། །གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 24-4-1b ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། སོ་སོ་ཡང་དག་རིགས་བཞིར་དབང་འབྱོར་བས། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་མཆོག་སེངྒེའི་སྒྲས། །སྐལ་བཟང་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་རྫོགས་མཛད་པ། །འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེར་ཕྱག་བགྱིའོ། །གང་གི་མཁྱེན་བཟང་རྫོགས་ལྡན་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་བཤད་དགོས་འབྱུང་ནོར་བུའི་ཆར། །འདོད་རྒུར་འཇོ་ལས་གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །གསལ་བྱེད་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་འདི་ན་བརྒྱུས༷། །རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་ཤིང་གཟུ་བོར་གནས་རྣམས་ལ། །འདི་དང་མཉམ་པའི་རྒྱན་བཟང་ཡོད་མིན་ཅིང་། །ལོག་པར་སྨྲ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཆར་ཆེན་ཏེ། །དམན་ལཾ་ 24-4-2a གྲུབ་མཐའ་འཕྱན་རྣམས་བག་ཡོད་བྱོས། །དེ་ཡང་རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་རང་གཟུགས་རྗེ་བཙུན་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ། སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་བཞི་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་པས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལེགས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་རྣམ་དཔྱོད། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སོགས་དང་རྣམ་ 24-4-2b དབྱེར་མ་མཆིས་པའི། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། ༧ མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་ས་གསུམ་ན་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཅན་གང་གི་གསུངས་ཟིན་གཉུག་སེམས་སྐོར་ལས་ཅི་རིགས་པ། གཞུང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་ཤན་འབྱེད་བློ་གྲོས་སྣང་བ་གཉིས་སུ་རང་བློས་གང་དཔོགས་བསྒྲིགས་ཟིན་ནས། འདིར་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་སྒྲོས་ཐོར་བུ་རྣམས་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་ལ། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད། སྤྱིར་རྟོག་བཅས་འདིས་ཆོས་གང་དང་གང་བསམ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ལ། དེ་ལ་གོམས་པ་བརྟན་ན་ལྷ་སྐུ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཀེང་རུས་སོགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་ཡིད་དེ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་བསྒོམ་ཚེ། དེ་དེའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་དེ་བློ་རྣམ་ཡིན་གྱི་དོན་འདུས་མ་བྱས་འདྲེས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མོད། བློས་ནམ་མཁ 米旁·蔣揚·南嘉措（Mipham Jamyang Namgyal Gyamtso）大師教言集MP271，另辨原識類零散教言集——金剛寶鬘 24-4-1a 另辨原識類零散教言集——金剛寶鬘 俄藏 （藏文）斯瓦嘉涅噶洛匝索納囊瓦迦南圖薩瓦迪謝嘎薩穆匝班匝拉那囊瑪雅那瑪比哈熱迪斯瑪。（大圓滿光明藏智者之語，如群星匯聚，整合金剛寶鬘。） 收集關於本覺（Gnyug sems）的旁註零散教言集，名為《金剛寶鬘》。 24-4-1b （藏文）那摩咕嚕曼殊師利耶！向 गुरुमञ्जुश्री（梵文天城體，gurumañjuśrī，guru manjushri，上師文殊）頂禮！ 於四種清凈自生智中得自在， 以深廣法門之獅吼聲， 圓滿具緣所化眾生之期望， 我向文殊喜金剛（'Jam dpal dgyes pa'i rdo rje）敬禮。 從您圓滿智慧之大雲中， 降下殊勝妙語如意寶之雨， 從中流出本覺金剛之心， 此珍寶之鬘將予以闡明。 對於那些心胸開闊且公正之人， 再無勝過此鬘之莊嚴， 對於邪說者，此乃金剛之暴雨， 愿劣等宗派追隨者保持警惕。 24-4-2a 這是諸佛智慧的化身，至尊語獅子（Smra ba'i seng ge）以善知識的形象顯現。 他精通八大辯才寶藏和四種清凈自生智，對於共同和非共同的學術領域有著不可思議的理解。 特別是，他以無可匹敵的智慧，完美地闡釋了善逝（Sugata）所宣說的經（mDo）和續（rGyud）的深奧和廣大的含義。 他與至尊文殊菩薩（'Jam dpal dbyangs）和秘密主金剛手（gSang bdag rdo rje chos）等無二無別。 24-4-2b 他是究竟意義上的遍知者和觀察者，至尊上師，無緣大悲者，難以言說其名號。 米旁·蔣揚·南嘉措（Mipham Jamyang Namgyal Gyamtso），又名文殊喜金剛（'Jam dpal dgyes pa'i rdo rje），他的名聲響徹三界。 我從他關於本覺（Gnyug sems）的教言中，盡我所能地編輯了《金剛藏》（rDo rje snying po）和《辨別智慧顯現》（Shan 'byed blo gros snang ba）兩部著作。 現在，我將關於旁註的零散教言彙集在一起，不拘泥於特定的順序，首先是關於本覺的旁註。 一般來說，無論我們以分別念思考什麼法，它都會以總相的方式顯現。 如果對這種顯現方式變得熟悉和穩定，那麼本尊的形象和骨骼等的清晰顯現就會真實地出現。 因此，當我們以這些心識來修持空性（Stong nyid）和虛空等非複合之法時，它們會以各自的方式顯現，這些都是心識的顯現，而法本身與非複合之法從未混合。 心識將虛空

【English Translation】 Collection of Teachings by Jamgon Mipham Rinpoche MP271, Miscellaneous Teachings on Separating Original Awareness - Vajra Rosary 24-4-1a Miscellaneous Teachings on Separating Original Awareness - Vajra Rosary Collected in Russia (Tibetan) Sva jnane ngalo tsa so na nang wa ka nan tu sarva disheka samutstsa badzra ratna nang malya nama biharati sma. (The words of the wise one of the Great Perfection Light Treasury, like stars gathered together, form a Vajra Rosary.) A collection of scattered instructions on the topic of Gnyug sems (Original Mind), entitled 'Vajra Rosary'. 24-4-1b (Tibetan) Namo Guru Manjushriye! Homage to गुरुमञ्जुश्री (Sanskrit Devanagari, gurumañjuśrī, guru manjushri, Guru Manjushri)! By mastering the fourfold pristine awareness, With the lion's roar of profound and vast Dharma, Fulfilling the hopes of fortunate beings to be tamed, To Manjushri Vajra Delight I pay homage. From the great cloud of your perfect wisdom, A rain of excellent speech, wish-fulfilling jewels, Flowing from which, the innate Vajra Mind, This precious rosary will elucidate. For those with broad minds and impartiality, There is no finer ornament than this, For those who speak falsely, a great rain of vajras, May inferior sectarian followers be wary. 24-4-2a This is the embodiment of the wisdom of all Buddhas, the venerable Lion of Speech (Smra ba'i seng ge) appearing as a virtuous friend. He is proficient in the eight great treasures of eloquence and the fourfold pristine awareness, possessing an inconceivable understanding of both common and uncommon academic fields. In particular, he perfectly elucidates the profound and vast meanings of the Sutras (mDo) and Tantras (rGyud) spoken by the Sugata (Buddha) with unparalleled wisdom. He is non-different from the venerable Manjushri ('Jam dpal dbyangs) and the secret lord Vajrapani (gSang bdag rdo rje chos), etc. 24-4-2b He is the omniscient and all-seeing one in the ultimate sense, the venerable Lama, the one with unbiased compassion, whose name is difficult to pronounce. Mipham Jamyang Namgyal Gyamtso, also known as Manjushri Vajra Delight ('Jam dpal dgyes pa'i rdo rje), whose fame resounds throughout the three realms. I have compiled, to the best of my ability, the two works 'Vajra Essence' (rDo rje snying po) and 'Discriminating Wisdom Manifestation' (Shan 'byed blo gros snang ba) from his teachings on Gnyug sems (Original Mind). Now, I am gathering together the scattered instructions on annotations, without adhering to a specific order, starting with annotations on Gnyug sems. Generally, whatever Dharma we contemplate with conceptual thought, it will appear as a general characteristic. If one becomes familiar and stable with this way of appearing, then the clear appearance of the deity's form and skeletons, etc., will actually arise. Therefore, when we meditate on emptiness (Stong nyid) and space, etc., which are uncompounded, with these minds, they will appear in their respective ways; these are the appearances of the mind, and the Dharma itself never mixes with the uncompounded. The mind will space

---

འ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་བཟུང་བ་ལ་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། རིག་སྟོང་གཉུག་མ་ཆ་འདྲ་ཤར་བ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མིན་ཡང་དེ་ལ་ 24-4-3a བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གོ་འཕོ་བ་འོངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཟུང་འཇུག་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་ངོར། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་དེ་ཡེ་ནས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཆོས་ཉིད་དེ་ཡི་ངང་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་བློ་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དེ་བློ་འདུས་བྱས། དངོས་མེད་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཕན་ཚུན་སྤང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞིན་ནམ་ཡང་འདྲེ་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་འདུས་བྱས་བློ་དང་གཟུགས་སོགས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་སྟོང་ཉིད་སོགས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་འདི། རྟོག་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་དེར་བཞག་པ་ཙམ་ལས། དོན་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་དང་དེར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ 24-4-3b དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཟིགས་པ་ན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དེ་ཙམ་ལས་གཉིས་སྣང་གི་ཆོས། བདག་དང་གཞན། བློ་དང་ཡུལ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། སྲིད་པ་ཞི་བ་སོགས་གཉིས་ཆོས་མེད་པར་གཟིགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་དང་། ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་འདྲེས་ཞེས་བཏགས་པ་ནི། སྔར་གཉིས་སྣང་གིས་བསླད་པས་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཐ་དད་དུ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བཞིན་དུ་གནས་སྣང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཆ་ནས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གདོད་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་གསར་དུ་འདྲེས་པ་གང་ཡང་མེད། ཆོས་དབྱིངས་ནམ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྲི་གང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་མཉམ་པས་སོ། །དེས་ན་རྟོགས་བྱ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གནས་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ངོ་སྤྲད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཞེས་བཏགས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིད་ཕྲ་བ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུའི་རྫོགས་ཆེན་ག་ལ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཆོས་ 24-4-4a ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡིད་ལ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་བ་ཡོད་

【現代漢語翻譯】 正如將『阿』等未造作的事物執持時，會產生理解『此』和『彼』的措辭一樣，當覺性空性（梵文：Śūnyatā，空性）本初相似顯現時，雖然並非實義智慧（梵文：Jñāna，智慧）本身，但依此會轉為實義俱生（梵文：Sahaja，俱生），因此，在現量證悟空性之時，在現見雙運光明空性（梵文：Śūnyatā，空性）的境界面前，雙運的體性原本就是心之法性（梵文：Dharmatā，法性），因此，在法性的狀態中，無有能取所取，一切法平等一味而證悟，如同無實有為的法界（梵文：Dharmadhātu，法界）與水融入水一般，心識平等一味。這種情況在任何情況下都不會發生，因為心識是有為法，而無實空性是無為法，因此，有為法和無為法以相互捨棄的特徵，永遠不會像水融入水一樣混合。因此，顯現為有為的心識和色等，以及無為的虛空和空性等是不同的，這僅僅是由於分別唸的力量而安立的，但實際上，從其自身體性而言，並非如此成立，因為一切法皆是顯空無別的法界，各自以自證智而安住，此安住方式即是實相，現量證悟到除此之外沒有絲毫其他的法塵之時，一切法皆以法界的自性，觀見遠離戲論，此時，唯見法界自性光明，而無有二取之法，無有自他、心與境、有為與無為、輪迴與寂滅等二元對立，此即稱為法界，以及能取覺性智慧如水入水般無別一味融合，這是因為先前被二取所染污，未能證悟法界本然，故於此時，不再執著於差異，而是如法性般，安住于顯現與安住相符的狀態，從顯現融合的角度而言，實際上，法界從原始至終末，皆無有差異，證悟此點，並無任何新融合。法界永不改變，無有增減生滅，故平等。因此，所證悟的實義體性，法界自性光明，自生智慧即是體性圓滿大（藏文：རྫོགས་པ་ཆེན་པོ།）和實相，而開示並修持此的方便，稱為大圓滿（藏文：རྫོགས་པ་ཆེན་པོ།）之道，並非開示細微心識的個別法，因為這是個別之法。因此，名言上，有心識的粗細之分。 Just as when holding onto unconditioned things like 'A', the term for understanding 'this' and 'that' arises, when the innate co-emergent (梵文：Sahaja) of rig-stong (覺性空性) appears similarly, although it is not the actual jñana (梵文：Jñāna，wisdom) of meaning, based on this, the transference to the co-emergent of meaning comes about. Therefore, at the time of directly realizing emptiness (梵文：Śūnyatā), in the presence of directly seeing the union of luminosity and emptiness, the nature of union is originally the dharmata (梵文：Dharmatā，nature of reality) of the mind. Therefore, in the state of that dharmata, without subject and object, all dharmas are realized as being of equal taste. It is not possible in any way for the dharmadhatu (梵文：Dharmadhātu，realm of reality), which is an unreal unconditioned thing, and the mind to become of equal taste like water into water, because the mind is conditioned. Unreal emptiness is unconditioned, so conditioned and unconditioned things, by their nature of mutually abandoning each other, never mix like water into water. Therefore, the appearance of conditioned mind and form, etc., and unconditioned space and emptiness, etc., as being different, is merely something that is posited as this and that by the power of thought. But in reality, they are not established as this and that by their own nature, because all dharmas are the indivisible appearance and emptiness of the dharmadhatu, abiding in the state of being known by each individual self-awareness. That state is the only true state, and when one directly realizes that there is not even a particle of dharma that is different from that, then when one sees all dharmas as being the nature of the dharmadhatu, free from elaboration, at that time, one only sees the luminosity of the nature of the dharmadhatu, and there are no dualistic dharmas, no self and other, no mind and object, no conditioned and unconditioned, no samsara and nirvana, etc. The reason why it is called the dharmadhatu and the jñana of the subject, like water placed in water, are indivisible and of one taste, is because in the past, when one was defiled by dualistic appearances and did not realize the true nature of the dharmadhatu, one held onto them as being different. Now, that is gone, and in terms of the way things appear, it seems as if they are mixed in a way that is in accordance with the nature of reality, where appearance and abiding are in harmony. However, the dharmadhatu, from the beginning to the end, is realized as abiding without any difference, and there is nothing newly mixed. The dharmadhatu is always equal, without change, decrease, increase, birth, or cessation. Therefore, the object to be realized, the luminosity of the nature of the dharmadhatu, the self-arisen jñana itself, is the great perfection of the state and that very nature. The method of introducing and practicing that is called the path of dzogchen (大圓滿), but it is not dzogchen that introduces the subtle mind of a particular phenomenon, because this is a particular phenomenon. Therefore, in terms of terminology, there is a distinction between the subtle and coarse of the mind.

【English Translation】 Just as when holding onto unconditioned things like 'A', the term for understanding 'this' and 'that' arises, when the innate co-emergent of rig-stong appears similarly, although it is not the actual jñana of meaning, based on this, the transference to the co-emergent of meaning comes about. Therefore, at the time of directly realizing emptiness, in the presence of directly seeing the union of luminosity and emptiness, the nature of union is originally the dharmata of the mind. Therefore, in the state of that dharmata, without subject and object, all dharmas are realized as being of equal taste. It is not possible in any way for the dharmadhatu, which is an unreal unconditioned thing, and the mind to become of equal taste like water into water, because the mind is conditioned. Unreal emptiness is unconditioned, so conditioned and unconditioned things, by their nature of mutually abandoning each other, never mix like water into water. Therefore, the appearance of conditioned mind and form, etc., and unconditioned space and emptiness, etc., as being different, is merely something that is posited as this and that by the power of thought. But in reality, they are not established as this and that by their own nature, because all dharmas are the indivisible appearance and emptiness of the dharmadhatu, abiding in the state of being known by each individual self-awareness. That state is the only true state, and when one directly realizes that there is not even a particle of dharma that is different from that, then when one sees all dharmas as being the nature of the dharmadhatu, free from elaboration, at that time, one only sees the luminosity of the nature of the dharmadhatu, and there are no dualistic dharmas, no self and other, no mind and object, no conditioned and unconditioned, no samsara and nirvana, etc. The reason why it is called the dharmadhatu and the jñana of the subject, like water placed in water, are indivisible and of one taste, is because in the past, when one was defiled by dualistic appearances and did not realize the true nature of the dharmadhatu, one held onto them as being different. Now, that is gone, and in terms of the way things appear, it seems as if they are mixed in a way that is in accordance with the nature of reality, where appearance and abiding are in harmony. However, the dharmadhatu, from the beginning to the end, is realized as abiding without any difference, and there is nothing newly mixed. The dharmadhatu is always equal, without change, decrease, increase, birth, or cessation. Therefore, the object to be realized, the luminosity of the nature of the dharmadhatu, the self-arisen jñana itself, is the great perfection of the state and that very nature. The method of introducing and practicing that is called the path of dzogchen, but it is not dzogchen that introduces the subtle mind of a particular phenomenon, because this is a particular phenomenon. Therefore, in terms of terminology, there is a distinction between the subtle and coarse of the mind.

---

ཀྱང་། རགས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་འདི་ག་རང་ཡིན། ཕྲ་བ་ནི་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་ལྔའི་ཆོས་སྐད་དང་བསྟུན་ན། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཐིམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེའི་སྐབས་སུ་གང་ལ་ཐིམ་པའི་ཡིད་དེ་ཉོན་ཡིད་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ནས་ཡིད་དེ་ཀུན་གཞི་རྟོག་མེད་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས་སུ། སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ཉིད་གཞི་འོད་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟླ་བ་ཉི་འོད་སྨག་གི་དཔེ་ལྟ་བུ་དང་། རིམ་བཞིན་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་སོ་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་དང་། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་འགག་པར་འགྱུར་བ་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་མྱོང་བས་སེམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚོན་པར་གསུངས་ལ། འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པའི་སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་གཉུག་ 24-4-4b མའི་སེམས་སམ་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མདོ་ལས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འམ། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་སམ། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ཞེས་གསུངས། འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤིས་སུ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞུགས་པས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་བཞིན་ཡིན་པས། ཚོགས་དྲུག་གི་རྒྱུ་བ་རགས་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་འདུས་བྱས་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་ཟབ་ཅིང་ཞི་བས་སེམས་ཅན་ཕལ་པས་ནམ་ཡང་རང་གར་མི་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཆོས་ཅན་ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ཉིད་རགས་པར་མཆེད་པའི་དུས་ན་ཕྲ་བའི་གནས་སྐབས་དོར་ནས་རགས་པར་འགྱུར་ལ། ནང་དུ་སྡུད་པའི་ཚེ་རགས་པ་འགགས་ནས་ཕྲ་བ་འབྱུང་བས་དེ་གཉིས་དུས་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ནང་དུ་སྡུད་པ་དང་། ཕྱིར་མཆེད་པའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་མེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་དེ་ནི་ནམ་ 24-4-5a ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་རགས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཡིད་ཤེས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལྟར་དམིགས་རྣམ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར། ཡིད་ཤེས་རང་གི་དམིགས་རྣམ་བྱེ་བྲག་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་ཡི

【現代漢語翻譯】 粗略的（心）是指六識未停止運作時，伴隨概念和無概念的意識本身。精細的（心）是指睡眠時，五根的意識融入意（ मनस् ，manas，意）時的意識狀態。如果按照龍樹（Nāgārjuna）的《五次第論》的術語來說，五根的意識融入意被稱為『顯現』。據說，在這種情況下，融入的意是染污意（क्लिष्ट-मनस् ，kliṣṭa-manas，染污的意）。然後，當意融入無概念的阿賴耶識（ālaya-vijñāna）時，被稱為『顯現增長』。當阿賴耶識融入根本光明（prakṛti-prabhāsvara-citta）時，被稱為『近得顯現』。在這三種情況下，體驗的顯現類似於月光、日光和黑暗的例子。逐漸地，由嗔恨產生的三十三種概念，由貪慾產生的四十種概念，以及由愚癡產生的七種概念將會停止。瑜伽士通過自己的體驗來表達這三種心的自性。在光明（prabhāsvara）的時刻，沒有任何八十自性概念，就像一個沒有引發因素的天空。這就是法性（dharmatā），自性本初的空性智慧心（citta）或不可造作的金剛心（vajra-citta）。在密宗中，這種光明心被稱為自性俱生智（svabhāva-sahaja-jñāna），在顯宗中被稱為如來藏（tathāgatagarbha），或無漏心，或心的清凈。因為這是心的法性，所以它俱生於一切眾生的心中，從無始至終，就像天空一樣不會改變。即使在六識的粗略活動和伴隨貪執等煩惱的時刻，它也存在。然而，因為它沒有任何由五蘊組成的成分，所以它是深奧而寂靜的，普通眾生永遠無法自然地認識到它。這是因為心的空性是光明的。 當作為所知境的精細意擴充套件為粗略意時，它會放棄精細的狀態而變為粗略。當它向內收攝時，粗略的意停止，精細的意產生。因此，兩者不是同時存在的。兩者都是意識的本質，只是根據向內收攝和向外擴充套件的不同階段而命名，所以它們不會同時存在。如果精細意始終存在，那麼當衆生心中存在粗略意時，就會有兩種不同型別的意識。如果是這樣，那麼它將具有心和心所的特徵，並且不像阿賴耶識那樣，其所緣和行相不會中斷。因為意識具有其自身特定的所緣和行相。那麼，如何……

【English Translation】 The coarse (mind) is this very mind with concept and without concept when the six consciousnesses are not ceased. The subtle (mind) is like the mind consciousness at the time when the five sense consciousnesses dissolve into the mind during sleep. If we follow the terminology of Nāgārjuna's Five Stages, the dissolution of the five sense consciousnesses into the mind is said to be 'appearance'. It is said that the mind into which they dissolve at that time is the afflicted mind (kliṣṭa-manas). Then, when that mind dissolves into the non-conceptual ālaya-vijñāna, it is called 'appearance increase'. When the ālaya itself dissolves into the ground luminosity (prakṛti-prabhāsvara-citta), it is called 'near attainment appearance'. In these three cases, the appearance of experience is like the examples of moonlight, sunlight, and darkness. Gradually, the thirty-three concepts arising from hatred, the forty concepts arising from desire, and the seven concepts arising from ignorance will cease. Yogis express the nature of these three minds through their own experience. In the moment of luminosity (prabhāsvara), there is no conceptualization of the eighty natures, like a sky free from the three conditions that cause arising. This is the dharmatā, the innate empty wisdom mind (citta) or the uncreated vajra mind (vajra-citta). In the context of mantra, this luminous mind is called the innate wisdom (svabhāva-sahaja-jñāna), and in the sutras, it is called the tathāgatagarbha, or the uncontaminated mind, or the purity of mind. Because this is the dharmatā of mind, it is inherently present in the nature of all minds, from beginningless time to the end, just like the unchanging sky. Even at the time of the coarse activity of the six consciousnesses and afflictions such as attachment, it exists. However, because it does not have even a small part of the compounded five aggregates, it is so profound and peaceful that ordinary beings never naturally realize it. This is because the emptiness of mind is luminous. When the subtle mind, which is the object of knowledge, expands into the coarse mind, it abandons the subtle state and becomes coarse. When it is withdrawn inward, the coarse mind ceases and the subtle mind arises. Therefore, the two do not exist simultaneously. Both are the essence of mind consciousness, and they are named according to the different stages of inward withdrawal and outward expansion, so they do not exist at the same time. If the subtle mind always exists without interruption, then when the coarse mind exists in the minds of sentient beings, there will be two different types of mind consciousness. If that is the case, then it will have the characteristics of mind and mental factors, and it will not be like the ālaya-vijñāna, whose objects and aspects are uninterrupted. Because consciousness has its own specific objects and aspects. Then, how...

---

ད་རྟོག་བཅས་དང་། རྟོག་མེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་སོ་སོར་དབྱེ་ནུས་པ་བཞིན་དུ། ཡིད་རགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་པས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་འདི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། མ་གོས་པ་ཞིག་ཡིན། གོས་པ་ཡིན་ན་འདི་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་སོགས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་ལ། མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ནས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་བྱར་མེད་པར་མ་གསུངས་སམ། གཞན་ཡང་ཕྲ་ཡིད་ནི། ཡིད་རགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད། རགས་པ་ནི་ཕྲ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་མཐུན་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ 24-4-5b ན། ཕྲ་ཡིད་ཀྱང་རགས་པར་འགྱུར་ལ། རགས་ཡིད་ཀྱང་ཕྲ་ཡིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དེ་གཉིས་ཁྱད་མེད་པར་འཇུག་པས། ཡིད་རགས་པ་གཉུག་སེམས་མིན་ལ་ཕྲ་ཡིད་གཉུག་སེམས་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་པའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་ན་ཕྲ་ཡིད་རྒྱུན་ཆད་དམ་མི་འཆད། འཆད་ན་གཉུག་སེམས་ཇི་ལྟར་ཡིན། མི་འཆད་ན་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་སོགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྲ་ཡིད་དེ་སྟོང་ཉིད་དཔྱད་ར་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན། གཞན་ལའང་རྟོག་དཔྱོད་ཅིས་མི་འཇུག །རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་ནི་རྟོག་པའི་བློ་ལས་མི་འདའ་ལ། སོ་སྐྱེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་གཅིག་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལས་བདེན་མེད་རྗེས་སུ་དཔོག་གི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པར་ཁྱོད་མི་འདོད་དམ། དེ་འདྲའི་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནམ་ཡང་མི་འགགས་ན་གཉིད་འཐུག་གི་སྐབས་སོགས་སུའང་ཅི་སྟེ་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱེད། བྱེད་ན་ཡིད་རགས་པའང་ཅི་སྟེ་མིན། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ན། དེ་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞིར་འགྱུར་རོ་ཞེས། སེམས་ཙམ་གྱི་མདོ་དང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་ 24-4-6a མེད་ཀྱིས་བཞེད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བཀག་ན། མདོ་སྔགས་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་པའི་ཡིད་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡོད་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འདོགས་པའི་གཞིར་མི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་གང་ཡིན་ལ། རིགས་པ་གང་ཡིན་བརྗོད་དགོས་ཀྱི། སྔགས་ཀྱི་གཉུག་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་རང་བྱུང་ཡིན་པར། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། མདོ་དང་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ལས་ཀྱང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སེམས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ལུང་ཚད་མེད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ན

【現代漢語翻譯】 既然你能區分有概念和無概念的執著，那麼，這種不同於粗意識的細意識，眾生的自效能否體驗到？如果不能，那麼這個細意識是被貪嗔癡等煩惱所染污，還是未被染污？如果已被染污，那麼修習它就不能對治煩惱等二障。難道不是在所有的經續中都說，心的自性不會被突如其來的污垢所染污嗎？此外，細意識是無粗意識的特徵，粗意識是無細意識的特徵，二者截然不同。如果承認二者為一，那麼細意識也會變成粗意識，粗意識也會變成細意識，同一個事物就會同時具備兩種截然不同的性質。那麼，區分粗意識不是本覺心，而細意識是本覺心也就變得毫無意義了。在五種無心狀態中，細意識是中斷還是不中斷？如果中斷，那還怎麼是本覺心？如果不中斷，那麼在無心狀態中也會有分別念等，既然你的細意識能夠分析空性，為什麼其他意識不能有分別念？識、覺、后得智都離不開分別念。你是否不認為凡夫通過一異等推理來推斷無自性，而不是現量見到？如果這種分別念永遠不停止，那麼在深度睡眠等狀態下為什麼沒有分別念？如果有，為什麼不是粗意識？此外，你認為阿賴耶識從無始輪迴一直延續到最後，那麼它就會成為我執的基礎。因此，唯識宗的經和無著菩薩所承認的阿賴耶識，在名言上也被遮止了。那麼，從顯宗和密宗的角度來看，從未提及的、剎那生滅的細意識，如何不會成為人我執的基礎呢？必須說明其成立的理由和依據。密宗的本覺心是超越八識聚的自生智慧，正如《智慧精要總集》中所說。在顯宗和釋經中，也無數次提到光明心是心的自性，是自生智慧，而不是有法之心。總而言之 既然你能區分有概念和無概念的執著，那麼，這種不同於粗大意識的細微意識，眾生如何通過自己的覺性去體驗它呢？如果不能體驗，那麼這種細微意識是被貪嗔癡等煩惱所染污，還是未被染污？如果已被染污，那麼修習它就不能對治煩惱等二障。難道不是在所有的經續中都說，心的自性不會被突如其來的污垢所染污嗎？此外，細微意識以沒有粗大意識為特徵，粗大意識以沒有細微意識為特徵，二者是完全不同的。如果承認二者為一，那麼細微意識也會變成粗大意識，粗大意識也會變成細微意識，同一個事物就會同時具備兩種截然不同的性質。那麼，區分粗大意識不是本覺心，而細微意識是本覺心也就變得毫無意義了。在五種無心狀態中，細微意識是中斷還是不中斷？如果中斷，那還怎麼是本覺心？如果不中斷，那麼在無心狀態中也會有分別念等，既然你的細微意識能夠分析空性，為什麼其他意識不能有分別念？識、覺、后得智都離不開分別念。你是否不認為凡夫通過一異等推理來推斷無自性，而不是現量見到？如果這種分別念永遠不停止，那麼在深度睡眠等狀態下為什麼沒有分別念？如果有，為什麼不是粗大意識？此外，你認為阿賴耶識從無始輪迴一直延續到最後，那麼它就會成為我執的基礎。因此，唯識宗的經和無著（Asanga）菩薩所承認的阿賴耶識，在名言上也已經被遮止了。那麼，從顯宗和密宗的角度來看，從未提及的、剎那生滅的細微意識，如何不會成為人我執的基礎呢？必須說明其成立的理由和依據。密宗的本覺心是超越八識聚的自生智慧，正如《智慧精要總集》中所說。在顯宗和釋經中，也無數次提到光明心是心的自性，是自生智慧，而不是有法之心。總而言之

【English Translation】 Since you can distinguish between conceptual and non-conceptual clinging, how can sentient beings experience such a subtle consciousness, distinct from coarse consciousness, through their own awareness? If not, is this subtle consciousness stained by afflictions such as attachment, aversion, and ignorance, or is it unstained? If it is stained, then meditating on it will not counteract afflictions and the two obscurations. Haven't all the sutras and tantras stated that the nature of mind is never afflicted by sudden defilements? Furthermore, subtle consciousness is characterized by the absence of coarse consciousness, and coarse consciousness is characterized by the absence of subtle consciousness; the two are entirely different. If you assert that the two are one, then subtle consciousness would also become coarse consciousness, and coarse consciousness would also become subtle consciousness, so that one thing would simultaneously possess two mutually exclusive qualities. Then, distinguishing that coarse consciousness is not the original mind, while subtle consciousness is the original mind, would become meaningless. In the five states of mindlessness, does subtle consciousness cease or not? If it ceases, how can it be the original mind? If it does not cease, then even in the state of mindlessness there would be conceptualization and so on. Since your subtle consciousness can analyze emptiness, why can't other consciousnesses also have conceptualization? Cognition, awareness, and subsequent cognition do not go beyond conceptual thought. Do you not agree that ordinary beings infer selflessness through reasoning based on oneness and otherness, rather than directly seeing it? If such conceptualization never stops, then why is there no conceptualization during deep sleep and other states? If there is, why isn't it coarse consciousness? Furthermore, if you believe that the alaya-vijnana (kun gzhi'i rnam shes) continues uninterrupted from beginningless samsara to the end, then it will become the basis for clinging to a self. Therefore, the alaya-vijnana (kun gzhi'i rnam shes) acknowledged by the sutras of the Mind-Only school and by the great chariot Asanga (Thogs med), is even negated in conventional terms. So, from the perspective of both sutra and tantra, what difference is there that the subtle consciousness, which is never mentioned, momentary, and continuous, will not become the basis for clinging to a self? You must state the reason and the scriptural authority for its establishment. The original mind of tantra is self-arisen wisdom that transcends the eight aggregates of consciousness, as stated in the Essence of Wisdom, A Compendium. In the sutras and commentaries, it is also mentioned countless times that the clear light mind is the nature of mind, self-arisen wisdom, and not a mind that is a subject of qualities. In short, Since you can distinguish between conceptual and non-conceptual clinging, how can sentient beings experience such a subtle consciousness, distinct from coarse consciousness, through their own awareness? If not, is this subtle consciousness stained by afflictions such as attachment, aversion, and ignorance, or is it unstained? If it is stained, then meditating on it will not counteract afflictions and the two obscurations. Haven't all the sutras and tantras stated that the nature of mind is never afflicted by sudden defilements? Furthermore, subtle consciousness is characterized by the absence of coarse consciousness, and coarse consciousness is characterized by the absence of subtle consciousness; the two are entirely different. If you assert that the two are one, then subtle consciousness would also become coarse consciousness, and coarse consciousness would also become subtle consciousness, so that one thing would simultaneously possess two mutually exclusive qualities. Then, distinguishing that coarse consciousness is not the original mind, while subtle consciousness is the original mind, would become meaningless. In the five states of mindlessness, does subtle consciousness cease or not? If it ceases, how can it be the original mind? If it does not cease, then even in the state of mindlessness there would be conceptualization and so on. Since your subtle consciousness can analyze emptiness, why can't other consciousnesses also have conceptualization? Cognition, awareness, and subsequent cognition do not go beyond conceptual thought. Do you not agree that ordinary beings infer selflessness through reasoning based on oneness and otherness, rather than directly seeing it? If such conceptualization never stops, then why is there no conceptualization during deep sleep and other states? If there is, why isn't it coarse consciousness? Furthermore, if you believe that the alaya-vijnana continues uninterrupted from beginningless samsara to the end, then it will become the basis for clinging to a self. Therefore, the alaya-vijnana acknowledged by the sutras of the Mind-Only school and by the great chariot Asanga, is even negated in conventional terms. So, from the perspective of both sutra and tantra, what difference is there that the subtle consciousness, which is never mentioned, momentary, and continuous, will not become the basis for clinging to a self? You must state the reason and the scriptural authority for its establishment. The original mind of tantra is self-arisen wisdom that transcends the eight aggregates of consciousness, as stated in the Essence of Wisdom, A Compendium. In the sutras and commentaries, it is also mentioned countless times that the clear light mind is the nature of mind, self-arisen wisdom, and not a mind that is a subject of qualities. In short,

---

། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལས་ 24-4-6b བྱུང་འདོད་ཆགས་སོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པས་མ་སྤྲོས་ལ། དེ་ལྟར་མདོ་རྒྱུད་གང་ནས་མ་བཤད་པའི་གཉུག་སེམས་འདོད་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན། འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དམ་མིན་པར་འདོད། ཡིན་ན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར་གསུངས་ན། འདི་ཆོས་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས། མགོན་པོ་བྱམས་པས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་ཆོས་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བར་གསུངས་ན། ཡིད་ཕྲ་བ་འདུས་བྱས་དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་བརྗོད་ཅིག །གཞན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་པར་གསུངས་ན་ཡང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་པས། ཕྲ་ཡིད་འདི་གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་འདིའི་དམིགས་པ་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་དམིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་ཅན་ཡིན་ནམ་ 24-4-7a མིན་ཚུལ་ཀྱང་བརྗོད་དགོས་ལ། འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འདིའི་བདེན་སྟོང་གི་ཆ་དེ་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་བདེན་སྟོང་མེད་དགག་གི་ཆ་ཙམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལ་མཁྱེན་ཆ་མེད་པས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དོན་མེད་ཅིང་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། བླུན་པ་མིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་སྔགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ། ཡིད་ཕྲ་བ་མིན་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་སྟོང་ཡིན་པས། སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ན་མི་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལམ་བསྒོམ་པ་ལ། ཡིད་ཕྲ་བ་ལས་ཀྱང་རགས་པ་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཡིད་རགས་པས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། རགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལྷག་པར་ཟབ་པ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་དབང་གིས་མྱུར་ལམ་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་ནས་ཡིད་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་ཆོས་སྐུའི་ཐུགས་རྣམ་མཁ

【現代漢語翻譯】 《八千頌般若經》中說：『心非心，心之自性光明。』 《經莊嚴論》中說：『法性之外，另有非光明之心，乃指自性。』 《寶性論》中說：『心之自性，若光明，則如虛空，不變異。由非真之妄念所生貪等，客塵不染，彼不變。』僅此已可領悟，無需贅述。若如是主張未經顯密經典闡述之本有心性，那麼，此心性你認為是如來藏，還是不認為是如來藏？若是，如來藏即是法界，龍樹菩薩在《法界贊》中已說，此區區法如何能成為一切法之法界？彌勒菩薩說，如來藏是不變且隨順一切法的。那麼，請說，這微細意識，乃是積聚之法，如何能不變？又如何能隨順一切法？ 此外，你認為阿賴耶識是執持顯現為處所、有情之身等一切事物習氣者，即執持一切習氣者。但你卻認為沒有阿賴耶識。那麼，這微細意識是否執持顯現為處所、有情之身等一切事物之習氣，並且是顯現一切事物之因？若是，那麼也請說說，此微細意識所緣之境，是否具有緣于廣大器情世界等之差別？ 此非如來藏，你認為如來藏是此微細意識之空性部分。一般而言，僅是破除實有之空性部分，不能算是如來藏，因為其中沒有智慧，故無如來藏之義。時輪續中說：『非愚者之空性』，即說咒語之空性是光明。即使沒有微細意識，一切心識也都是空性。如果承認一切心識自性光明，又有什麼不可行的呢？ 在修道上，粗大之心識比微細之心識更重要，因為通過粗大之心識，才能以聞思修之方式修持顯密教法。不依賴粗大之心識，微細之心識無法修持空性。因此，雖然口頭上說以微細之心識修持空性更為甚深，但若未領悟到這是由方便道生出智慧而產生的快速道，而認為以微細之心識修持空性是究竟法身之意，那就大錯特錯了。

【English Translation】 From the 《Ashtasahasrika Prajnaparamita Sutra》: 'Mind is not mind; the nature of mind is luminosity.' From the 《Ornament of the Sutras》: 'Other than the Dharmata (nature of reality), another mind that is not luminous refers to Svabhava (own-being/self-nature).' From the 《Uttaratantra》: 'Whatever is the luminous nature of the mind, that is immutable like space. Adventitious defilements such as attachment arising from unreal thoughts do not pollute it.' Even this much is enough to understand, so there is no need to elaborate. If one asserts such a naturally present mind that is not explained in either the Sutras or Tantras, then do you consider this mind to be the Tathagatagarbha (Buddha-nature) or not? If it is, since the Tathagatagarbha is the Dharmadhatu (realm of reality), as stated by Nagarjuna in his 《In Praise of Dharmadhatu》, how can this mere dharma be the Dharmadhatu of all dharmas? Maitreya says that the Tathagatagarbha is immutable and follows all dharmas. Then, please explain how this subtle consciousness, which is a compounded phenomenon, can be immutable and follow all dharmas? Furthermore, you believe that the Alaya-vijnana (store consciousness) holds the imprints of all phenomena appearing as places and sentient beings, thus holding all imprints. But you believe that there is no Alaya-vijnana. Then, does this subtle consciousness hold the imprints of all phenomena appearing as places and sentient beings, and is it the cause of the appearance of all phenomena? If so, then please also explain whether the object of this subtle consciousness has such distinctions as being directed towards the vast external world and sentient beings. This is not the Tathagatagarbha; you think the Tathagatagarbha is the emptiness aspect of this subtle consciousness. Generally, merely the emptiness aspect of negation of inherent existence cannot be considered the Tathagatagarbha, because it lacks wisdom, thus lacking the meaning of Tathagatagarbha. The Kalachakra Tantra says: 'Emptiness of the non-foolish,' which means that the emptiness of mantra is luminosity. Even without subtle consciousness, all consciousnesses are empty. If one acknowledges that the nature of all consciousnesses is luminosity, what is unfeasible? In the practice of the path, the grosser mind is more important than the subtle mind, because it is through the grosser mind that one practices the Sutra and Tantra teachings through hearing, thinking, and meditating. Without relying on the grosser mind, the subtle mind cannot meditate on emptiness. Therefore, although one verbally claims that meditating on emptiness with the subtle mind is particularly profound, if one does not realize that this is a quick path arising from wisdom through the path of skillful means, and instead believes that meditating on emptiness with the subtle mind is the ultimate Dharmakaya (body of truth) mind, then that is a great mistake.

---

ྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། ཚོགས་ 24-4-7b བརྒྱད་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཀ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཁྱད་མེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུ་ཐུན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཤེས་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་གཉུག་སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཞེས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅིས་མི་སྨྲ། དེས་ན་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ནི། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མིན་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བརྒྱད་འགགས་ཀྱང་རང་བྱུང་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མི་འགགས་ཏེ། དེ་ལ་ང་བདག་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དམིགས་པ་རིས་ཆད་གང་ཡང་མེད་དེ། བདག་དང་ཕུང་པོ་རྣམ་རིག་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཡང་། ཡིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་ཤེས་པ་སོགས་ཡིད་དང་ཤེས་པའི་མིང་བཏགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཡིད་ཐ་མལ་བ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ 24-4-8a མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་ཆ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་དང་། རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་ལུགས་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཡིད་རང་གིས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རྗེན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རང་སྣང་འགགས་རུང་མ་འགགས་རུང་འོད་གསལ་ཤར་བ་ཡིན་གྱི། ཡིད་རགས་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྒྲིབ་མི་ནུས་པར་མ་ཟད་རྩལ་སྣང་ཐམས་ཅད་དེའི་རྒྱན་དུ་འཆར་བ་ཡིན་པས། རགས་པ་སྐྱོན་དང་ཕྲ་བ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མི་དགོས་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་ལ་རགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ན་ཡིད་རགས་པས་བསྒོམ་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་མ་འཕྲོད་པར། སྒོམ་བྱེད་ཡིད་ཕྲ་བས་བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པས་གཟུང་འཛིན་ཅན་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྒོམ་ཀྱང་གནས་ལུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ 24-4-8b དོན་ལ་ངེས་ཤེས་ཙམ་ཡང་འབྲོང་བ་མི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདུག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གོམས་གང་གིས་ཉེར་མ་སོང་བཞིན་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྗོན་ཤིང་ཉིན་བཞིན་འཕེལ་བ་རྣམས་ཡ་རེ་ཆ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞི་གནས་བརྟན་པོ་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ན་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་

འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་དང་། ཕྲ་ཐིག་བསྒོམ་ན་བདེ་ཉམས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་འགག་པ་དང་། རེས་གསལ་ཉམས་ཀྱིས་ལྐོག་གྱུར་ཤེས་པ་དང་། སྣང་གསུམ་གྱི་ཉམས་ཆ་འདྲ་རེ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་ལམ་དུ་བསླངས་ནས། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཉམས་སྣང་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་སྦྱངས་ན་དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རིམ་པར་འདྲེན་སྲིད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་བློ་བྲལ་ལ་གོ་བ་ཙམ་ཡང་མི་ཚེ་རིལ་པོར་ཆགས་མ་མྱོང་བར། མེད་དགག་སྟོང་རྐྱང་ལ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་བཟུང་ནས། རང་ལམ་གྱི་ཉམས་ཐུན་ཐུན་ལ་འདི་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་མན་ངག་ངོ་སྤྲོད་རྣམས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཏེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་ལ། འཁྲིག་བདེ་དང་བདེན་སྟོང་། ཕྲ་ཡིད་དང་བདེན་སྟོང་སྦྱར་བའི་བློ་བཟོའི་རྟོག་བསྒོམ་དེས་ཚེ་འདིར་དཔེ་དོན་ 24-4-9a གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པ་ལྟ་ཅི། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ལ་གོ་བ་ཡང་མི་ཆགས་པར་གྱུར་བཞིན། རང་རློམས་དང་གཞན་བརྙས་ཀྱི་རང་ལ་འཆི་ཁར་ཐ་མལ་པ་ལྟར་གྱུར་ན་མི་ལེགས་པས་ཟབ་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་མན་ངག་རྣམས་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གི་ནོར་བུར་ཟུངས་ཤིག མདོར་ན་ཐབས་ལམ་ཕྲ་ཐིག་སོགས་བསྒོམ་པས་རྟོག་པ་རགས་པ་འགགས་པའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ་བ་དང་། རྩ་གནས་སུ་རླུང་ཟིན་པས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་པ་འབྱུང་ན་ཡང་། དེས་བསྒྲུབ་བྱ་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་སུ་མ་སོང་ན་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུ་འགྱུར་དཀའ་སྟེ་མི་ཕན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་དག་རླུང་བསྒོམ་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་ལས་རྣམ་ཤེས་ཕྱུངས་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གྲོང་འཇུག་ནུས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ཐར་ལམ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཞི་གནས་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གྲུབ་པས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་སེམས་འགོག་པ་དང་། དུད་འགྲོ་སྟག་གཟིག་རྣམས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་ཡུན་རིང་འཛིན་པ་དང་། ལྷག་སྤྱོད་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཏིང་ 24-4-9b ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོད་ལ་ལྟོས་ན་ཐུན་གཅིག་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་འགགས་པ་ཙམ་ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད། མདོར་ན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་འགྱུར་བྱེད་ལྟ་བ་ཡིན་ན། ལྟ་བ་བདེན་སྟོང་མེད་དགག་འབའ་ཞིག་གི་མཚན་མར་བཟུང་ནས་དེ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་ལམ་དུ་ཚོར་བདེ་དང་། ཕྲ་ཡིད་ལ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱར་འདོད་པས་ན། འདི་འདྲའི་ལྟ་བ་དེ་མདོ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི

【現代漢語翻譯】 如果將無念的體驗誤解為類似於『混合』的狀態，或者認為修習明點能止息粗大的分別念，或者認為間斷性的光明體驗是潛在的覺知，又或者認為生起的三種顯現的體驗是相似的。如果不能很好地將這些轉化為道用，僅僅將它們理解為引導證悟實相的體驗顯現，那麼即使努力修習，也可能逐漸引導出相似的智慧。然而，如果一生都沒有真正理解離戲雙運的實相，只是將『無遮空性』執為究竟的實相，並且認為自己修習的那些零碎的體驗就是殊勝的密宗圓滿次第，從而背離了大圓滿的竅訣，產生邪見。他們將樂空雙運和明點與空性結合，進行虛構的分別念修習，這樣的人，今生不要說引導出相似的智慧，就連理解雙運的實相都無法做到。如果還自命不凡，輕視他人，臨死時和普通人一樣，那就太糟糕了。因此，有緣者應當珍視甚深秘密大圓滿的竅訣，將其作為自己心中的珍寶。總之，即使通過修習明點等方便道，能夠生起止息粗大分別唸的體驗，或者因為氣融入脈結而能夠顯現變化和神通，但如果不能由此確定證悟實相的智慧，就很難轉化為密宗的圓滿次第，也就沒有什麼利益。就像外道通過修氣和禪定的力量，能夠將意識從身體中分離出來，進入其他身體，或者擁有其他能力，但這並不能幫助他們獲得解脫。通過長期修習止禪，能夠成就無想定，從而在很長時間內止息心識。或者像老虎、豹子等動物能夠長時間地保持明點。或者像樂行王在十二年中安住于禪定。如果與這些相比，僅僅止息一瞬間的粗大分別念又有什麼值得驚奇的呢？總之，如果想要將某種見解轉化為解脫道，卻僅僅執著于空性無遮的相，並以此進行修習，或者在密法中，僅僅將樂的感受和微細的意識與無遮的執著相結合，除此之外，沒有更高的見解，並且認為所有其他的見解都應該拋棄，那麼這樣的見解，即使稍微接近顯宗的不分別智慧，也仍然是執相的。

【English Translation】 If one misunderstands the experience of non-thought as a state similar to 'mixing,' or believes that practicing subtle points can stop coarse conceptual thoughts, or that intermittent experiences of luminosity are latent awareness, or that the experiences of the three appearances that arise are similar. If one does not properly transform these into the path, merely understanding them as experiential appearances that guide the realization of the ultimate nature, then even with diligent practice, one may only gradually guide oneself to a semblance of wisdom. However, if one has never truly understood the reality of non-dual union, and merely clings to 'non-affirming emptiness' as the ultimate reality, and believes that the fragmented experiences one cultivates are the supreme tantric completion stage, thereby turning one's back on the quintessential instructions of Dzogchen and developing wrong views. Those who combine bliss-emptiness and subtle points with emptiness, engaging in fabricated conceptual meditation, will not only fail to guide themselves to a semblance of wisdom in this life, but will also be unable to even understand the reality of non-dual union. If one is also arrogant and looks down on others, ending up like an ordinary person at the time of death, that would be terrible. Therefore, fortunate ones should cherish the quintessential instructions of the profound and secret Great Perfection, holding them as the jewel of their hearts. In short, even if one can generate the experience of stopping coarse conceptual thoughts through practicing subtle points and other skillful means, or if one can manifest transformations and miracles because the winds have entered the channels, if one cannot thereby ascertain the wisdom of realizing the ultimate nature, it will be difficult to transform it into the tantric completion stage, and it will be of no benefit. Just as non-Buddhists can separate consciousness from the body and enter other bodies through the power of breath control and meditation, or possess other abilities, but this does not help them attain liberation. Through prolonged practice of calm abiding, one can achieve the absorption of non-perception, thereby stopping the mind for eons. Or like tigers, leopards, and other animals that can maintain subtle points for a long time. Or like King Lhaksyong who remained in meditation for twelve years. Compared to these, what is so amazing about merely stopping coarse conceptual thoughts for a moment? In short, if one wants to transform a certain view into the path of liberation, but merely clings to the aspect of emptiness as non-affirming, and cultivates it accordingly, or in tantra, merely combines the feeling of bliss and subtle consciousness with the clinging to non-affirmation, without any higher view, and believes that all other views should be abandoned, then such a view, even if it slightly approaches the non-conceptual wisdom of Sutra, is still clinging to characteristics.

---

་རྣམ་རྟོག་ལས་མ་འདས་པས་ན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་འཕགས་ཕར་ཞོག རྣལ་མ་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཆ་འདྲ་ཙམ་ཡང་མིན་ནོ། ༧ །མདོར་ན་རང་རིག་གཉུག་མའི་དོན་རང་སྣང་མ་འགགས་པའི་དུས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རིག་སྟོང་རྗེན་པར་འཆར་ཏེ། དེ་སུས་ཤེས་ན་ཤེས་བྱེད་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་རང་གསལ་དུ་འཆར་གྱི། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིད་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། སྣང་གསུམ་མཐའ་ 24-4-10a འོད་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་ཡིད་རགས་པས་དེ་དྲན་པ་ནི། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་པ་ངེས་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་ལས་དབྱེ་བ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། གཞིར་གནས་རང་བྱུང་། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན། དྲན་པ་གཏན་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། མཉམ་བཞག་ཏུ་གསལ་དྭངས་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས། རྟོག་དཔྱོད་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པར་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་པ། ལྟ་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཁྱབ་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་མཚམས་ཕྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་འདི་ལྟ་བུས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཡིད་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ 24-4-10b བདེན་པ་མཐོང་བར་གཞུངས་སྤྱི་ལས་གསུངས། ༧ དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་གོ་བ་ཆགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གོ་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་ན་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས། མངོན་སུམ་རྟོགས་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཡང་། དེང་སང་རྫོགས་ཆེན་ལམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད་མེད་པ་ཕལ་ཆེར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་གོ་བ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཅིས་ཤེས་ཟེར་ན། སྒོམ་དོན་གྱི་གཏམ་གླེང་བ་དང་། རང་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་ཤེས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་བྱེད་ངག་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཐབས་ལམ་པ་དག་བདེ་བ་བསྒོམ་པས་ཐིག་ལེ་མ་ཤོར་བར། བདེ་བ་ཡུན་རིང་ཡང་རུང་། གྱེན་དུ་བཟློག་ཀྱང་རུང་། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆ་འདྲ་མ་མྱོང་བའི་རྟགས་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་འགྱུར་བདེ་མྱོང་བའི་རིག་པ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་མི་རྟག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་བདེ་ཉམས་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་འདི་ལས་མ་འདས་ན། བདེ་ཉམས་ཞེན་པ་ཅན། གཟུང་འཛིན་ཅན། འགྱུར་བ་ཅན། རྣམ་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 由於它沒有超出概念的範疇，因此不要說密宗的殊勝之道，甚至連真實無瑕疵的部分都不像。7、總之，無論在自知本覺的意義上，在自顯現不間斷的時候證悟，還是在三現終結的光明中證悟，覺性都赤裸顯現。誰知道它呢？沒有能知和所知之分，而是自明顯現。不是微細意識去證悟，而是自生智慧自明瞭知。在三現終結 體驗光明之後，粗大的意識回憶起它，從遍及一切自生智慧的角度來看，必須確信它與意識沒有區別。在自生智慧的明燈中，《大圓滿音聲陀羅尼經》中講了五種分類：基位自生、顯現執著、無念智慧。在等持中，清晰地辨別，這與自生智慧相符，並被證明與法性本體相同。因為是自住智慧，所以是智慧的一部分。全知者說，通過分別念和能取所取的心來概括它是不可能的。通過聞思來確立見解，也是意識的一部分，通過分別唸的智慧來了解共同和自身的特徵，以及通過三種進入方式的智慧來區分聞思修的界限。雖然像這樣通過智慧來實現意義的光明，但在一般的經文中說，意識通過與意識相似的部分來證悟法性的 真諦。7、如果對意義的智慧是什麼樣的有所理解，那麼就對真如生起了理解。同樣，如果生起了體驗，那就是比喻的智慧；如果現量證悟，那就是意義的智慧。但是，現在大多數沒有大圓滿道引導的人，甚至不理解意義的智慧是什麼樣的，怎麼知道呢？從關於修持意義的談論，以及各自闡述真如見解的論著中可以得知。因為闡述正確見解的是語言。那些方便道的人，通過修持安樂，不讓明點流失，安樂持續很久也好，向上逆轉也好，沒有體驗過意義智慧相似部分的徵象是：所謂的大安樂不是體驗變化的覺性，因為這是無常和合和的，無論安樂體驗多麼美好，都無法超越這些，所以是執著安樂體驗、具有能取所取、變化、意識

【English Translation】 Since it does not go beyond the scope of concepts, let alone the extraordinary path of Tantra, it is not even like the real flawless part. 7. In short, whether it is realized in the meaning of self-knowing innate awareness, at the time when self-appearance is uninterrupted, or realized in the light of the end of the three appearances, awareness appears naked. Who knows it? There is no distinction between the knower and the known, but it appears self-luminous. It is not the subtle consciousness that realizes it, but the self-born wisdom that knows it self-luminously. At the end of the three appearances, After experiencing luminosity, the coarse consciousness recalls it. From the perspective of the self-born wisdom that pervades everything, it must be certain that it is no different from consciousness. In the lamp of self-born wisdom, the Tantra of the Great Perfection Sound Dharani speaks of five categories: basic self-born, appearance clinging, non-thought wisdom. In Samadhi, clearly distinguish, which is in accordance with self-born wisdom, and is proved to be the same as the nature of Dharma. Because it is self-abiding wisdom, it is part of wisdom. The Omniscient One said that it is impossible to summarize it through the mind of discrimination and grasping. Establishing the view through hearing and thinking is also part of consciousness. Understanding the common and self-characteristics through the wisdom of discrimination, and distinguishing the boundaries of hearing, thinking, and meditation through the wisdom of the three ways of entering. Although the luminosity of meaning is realized through wisdom like this, it is said in general scriptures that consciousness sees the truth of Dharma through the part similar to consciousness. 7. If there is an understanding of what the wisdom of meaning is like, then an understanding of Suchness arises. Similarly, if experience arises, it is the wisdom of example; if it is directly realized, it is the wisdom of meaning. However, most people who do not have the guidance of the Great Perfection path now do not even understand what the wisdom of meaning is like. How do they know? It can be known from the talks about the meaning of practice and the treatises that explain the views of Suchness. Because it is language that explains the correct view. Those who follow the path of means, by practicing bliss, do not let the Bindu be lost. Whether the bliss lasts for a long time or is reversed upwards, the signs of not having experienced the similar part of the wisdom of meaning are: the so-called great bliss is not the awareness of experiencing change, because this is impermanent and compounded. No matter how good the bliss experience is, it cannot go beyond these, so it is clinging to the bliss experience, having grasping, changing, and consciousness.

---

ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པས། དེས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱང་མི་ཆོད་ན། མངོན་སུམ་མྱོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁུ་བ་འཛག་མེད་དུ་འཆིང་མ་ནུས་པས་ 24-4-11a ཆགས་ལམ་ཉམས་སུ་བླང་ཡང་འཁྲིག་བདེ་ཐ་མལ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་དེ་ཙམ་མྱོང་གི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་མི་ཟིན་ཏེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་སྔགས་ལམ་དུ་རློམ་པ་ནི་རང་བསླུས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གྲོང་ཆོས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཆགས་སྲེད་ཇེ་འཕེལ་ལས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཁུ་བ་ཅུང་ཟད་བརྟན་པའི་བདེ་བ་ཡུན་རིང་མྱོང་ཡང་། བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་མྱོང་མ་ནུས་པར་བདེ་བ་རང་ག་མའི་མཚན་མར་འཛིན་པས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་མི་ནུས་སོ། །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆ་འདྲ་ཞིག་ཤར་ན་བདེ་བ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པའམ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྦ་རླབས་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཞིང་། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པས། བདེ་བ་ལ་མཚན་མར་དམིགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་མེད་བཞིན་བདེ་བའི་ཆ་མ་འགགས་ལ་མྱོང་ཞེན་གྱི་མཚན་མ་ཡང་མེད་པར་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། རང་རྒྱུད་དང་གཞན་རྒྱུད། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ 24-4-11b མེད་པར། བདེ་བ་རྒྱ་ཡངས་ལ་གུད་དུ་མ་བཅད་པ་རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན། འདིར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད། །སྲིད་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །བདག་མེད་གཞན་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཉམས་མྱོང་གིས་ཤེས་ནུས་པ། དེ་ལྟ་བུ་ལན་གཅིག་མྱོང་ཡང་། གཤིས་སྐྱེ་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་འདུས་མ་བྱས་འགྱུར་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པས་དེས་མཐར་ཐུག་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་ན། ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏིས། བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་རྟག་མིན། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རྟག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་འཁྲིག་བདེའི་ཚོར་བའི་བདེ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་འཆིང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དང་། གྲོལ་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མན་ངག་ཟབ་མོས་ཁམས་འཆིང་ཞིང་རླུང་གི་འགྲོས་དྷཱུ་ཏིར་བཅིང་བས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རྡོ་རྗེའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ས་ར་ཧའི་དོ་ཧ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེང་སང་གི་ཐབས་ལམ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་རྟོགས་ཚད་ཡི་གེར་ཕབ་ནས་ 24-4-12a བསྟན་པ་ལྟར་སོ་སོའི

【現代漢語翻譯】 既然如此，如果他不能通過這種方式斷除對法性義智慧的理解障礙，更不用說親身體驗了。不能體驗的原因是，他無法完全控制精液的流失。 即使他修習性行為，所體驗的也只是世俗之人所能體驗到的普通性快感，而無法認識到俱生智，就像普通人一樣。因此，如果他認為這是密宗的道，那就是自欺欺人。就像世俗之人從無始以來就沉溺於世俗之法，但只會增長貪慾，而不會產生任何道的功德一樣。即使他體驗到精液稍微穩定所帶來的持久快樂， 他也無法體驗到樂空雙運的無執著狀態，而是將快樂執著為自我的表相，因此無法引導出義智慧。如果義智慧顯現出相似的部分，那就會被稱為與虛空同等或具有虛空之相的快樂。那時，分別唸的波濤完全止息，樂空無別地融合在一起， 對快樂的執著連微塵許都不存在，但快樂的體驗卻不會中斷，也沒有體驗和執著的表相，而是事物本性的實相始終處於平等狀態。他會生起這樣的定解：自相續和他相續，過去、現在、未來三時的生滅等現象都不存在。 快樂廣大而沒有被分割，就像金剛虛空的壇城一樣被體驗。那時，他才能通過經驗理解以下所說：'此處無始無中亦無末，無有輪迴亦無涅槃，無我亦無他者，此乃最勝大樂。' 即使只體驗一次，也能引導出對俱生無生大樂的定解，因為它是非為所作，也不是意識的活動範圍，而是無為不變的智慧大樂。因此，當他解釋終極的俱生之義時，Indrabhuti（因陀羅部底，印度八十四大成就者之一）說：'大樂非無常，大樂恒常。' 因此，無論如何也不應將俱生大樂等同於性行為中無常的感受之樂。通過這種方法，以控制明點的俱生助緣，以及甚深智慧的解脫道口訣，控制明點並束縛風于中脈，就能真實證悟義俱生。那時，就會像薩ra哈的Doha（薩ra哈的道歌）等金剛句一樣表達證悟。因此，如今的這些方法論，只是各自將自己的證悟程度寫成文字來教導， 各自的...

【English Translation】 Since that is the case, if he cannot sever the conceptual obscurations regarding the wisdom of the meaning of Dharmata (法性，the nature of reality) through that, what need is there to mention direct experience? The reason for not experiencing is that he is unable to completely restrain the dripping of semen. Even if he practices the path of sexual union, he only experiences the ordinary sexual pleasure that ordinary worldly people experience, and he does not recognize the innate wisdom, just like ordinary people. Therefore, to regard that as the path of mantra is self-deception. Just as worldly people, from beginningless time, have engaged in worldly practices, but only increase their attachment and do not produce a single quality of the path. Even if he experiences the long-lasting pleasure of slightly stabilizing the semen, he is unable to experience the non-grasping of the union of bliss and emptiness, but instead grasps pleasure as a sign of self, and therefore cannot draw forth the wisdom of meaning. If a similar part of the wisdom of meaning arises, it is called pleasure equal to the sky or having the form of the sky. At that time, the waves of conceptual thought are completely separated, and bliss and emptiness are mixed indissolubly, and there is not even a particle of grasping at pleasure, but the experience of pleasure does not cease, and there is no sign of experience or grasping, but the reality of the nature of things is always in a state of equality. He will generate the definite understanding that there is no self-continuum or other-continuum, and no arising or ceasing of the three times. Pleasure is vast and undivided, and is experienced like the mandala of the vajra sky. At that time, he can understand through experience what is said: 'Here there is no beginning, no middle, and no end. There is no samsara and no nirvana. There is no self and no other. This is the supreme great bliss.' Even if he experiences it only once, he can draw forth the definite understanding of the great bliss of innate non-arising, because it is non-contrived and not the realm of consciousness, but the great bliss of unchanging wisdom. Therefore, when he explains the ultimate meaning of innate, Indrabhuti (因陀羅部底，one of the eighty-four great Indian Adepts) said: 'Great bliss is not impermanent, great bliss is always permanent.' Therefore, in no way should the great bliss of innate be equated with the impermanent pleasure of the feeling of sexual union. Through such a method, with the co-emergent condition of binding the bindu, and the profound secret instructions of the path of liberation wisdom, by binding the elements and binding the movement of the winds in the central channel, the meaning of innate will be directly realized. At that time, the vajra realization will be expressed like the Doha (薩ra哈的道歌) of Saraha and so on. Therefore, the methods of explanation of today are just each writing down their own level of realization and teaching it, each's...

---

་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཤེས་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་ཐིག་སྒོམ་པ་སོགས་སེམས་འཛིན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཉམས་ཀྱི་འོད་གསལ་དྭངས་བ་སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཤར་ཡང་། དེའི་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡིད་ཤེས་དང་། །སྟོང་ཆ་དེའི་དམིགས་པར་བཟུང་ནས། །གཉིས་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་མ་ཞིག་པས། །སྒོམ་པ་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་མ་ཤེས། །བསམ་གཏན་ལྷ་དང་ཅིས་མ་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་མ་ནུས་པས། འདིར་ནི་ཐོག་མ་སོགས་གོང་གི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་བཞིན་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་མ་སྐྱེས་ཤིང་། གསལ་ཆ་རྣམ་ཤེས་དེས་སྟོང་ཆ་དྲངས་སྙམ་དུ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་བཏགས་ནས་སྲད་བུ་དཀར་ནག་ཟུང་སྒྲིལ་ལྟ་བུའི་ཉིས་ཚོགས་ཞིག་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་བཟུང་ནས། དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི། གྲོལ་ལམ་རིག་ངོ་སྐྱོང་བའི་ངོ་སྤྲོད་མེད་པ་དང་། ཐབས་ལམ་རང་བཞག་གི་གནད་ཀྱི་མན་ངག་མེད་པར་རྟོག་པའི་བཟོ་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་འདུས་བྱས་པས་མཐར་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ 24-4-12b ཕྱོགས་སུ་ཡང་ཉེ་མ་ནུས་པས་རྣམ་རྟོག་གི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ངེས་དོན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པ་བྱུང་ངོ་། །དེས་ན་སྟོང་ཉམས་འོད་གསལ་དང་། བདེ་ཉམས་ཙམ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་བདེ་ཆེན་དུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་རི་མོའི་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་སོང་། རྫོགས་ཆེན་བསྒོམ་པ་ཕལ་ཀྱང་། བླ་མ་རིག་ངོ་ཚུལ་བཞིན་མ་འཕྲོད་པའི་རང་མྱོང་གང་དྲན་གྱི་ཁྲིད་བཏབ་སྟེ། གདམས་ངག་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའམ། གདམས་ངག་ཚད་དང་ལྡན་ཡང་རང་གིས་ཚུལ་བཞིན་མ་གོ་ཞིང་། གནད་དུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་གང་དུ་བརྗོད་མ་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་རིག་ངོ་ཡིན་སྙམ་དང་། འདི་ཡིན་དེ་ཡིན་གྱི་ཆ་མ་ཕྱེད་པའི་མི་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་གྱི་ངང་དུ་ཡུན་རིང་གོམས་ཀྱང་། རང་སེམས་གདོད་ནས་སྟོང་པའི་རིག་སྟོང་གི་རང་བཞིན་ཐག་མ་ཆོད་པར་བསམ་བརྗོད་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ། ཉིན་མཚན་འཁོར་ཡུག་ཏུ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་སྙམ་བྱུང་ཡང་། མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མ་ཕྱིན་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོ་ཡུལ་ཙམ་ཡང་ལེགས་པར་མ་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕོ་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། གཉུག་མ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ 24-4-13a ཤེས་དང་། མཉམ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་དམིགས་གཏད་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཉམས་ཀྱི་ཞེན་འཛིན་བཟོ་བཅོས་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཡང་། རིག་པ་ཀ་དག་གི་ངང་དུ་ཕུག་ཐག་ཆོད་དེ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རིག་སྟོང་ད

【現代漢語翻譯】 通過論著可以瞭解這些。同樣，通過觀修微細明點等專注的方法，即使體驗到如無雲晴空般清澈的光明，但由於其方法的組成部分是意識，並且將空性作為目標，二取執著的相狀沒有消失，所以『知道如何禪修，卻不知道如何解脫，與禪定天神有何不同？』正如所說，由於未能引導對心性空明、不變自性的實義的定解，因此，對於此處最初等同於上述偈頌的意義，沒有產生絲毫定解。自認為光明部分是由意識引導的空性，將本來無二的事物執著為二，如同黑白絲線纏繞在一起，將這種二元集合視為雙運的意義。不明白無別雙運各自通過自身來認識，這是因為缺乏認識解脫道的引導，以及缺乏安住自性的要訣口訣，只是聚集了各種思辨的造作，最終只是成為分別唸的活動範圍，而無法接近非分別智慧的一面，因此將分別唸的領域視為究竟意義，將非分別的領域視為不了義來宣說。因此，即使將空性體驗、光明體驗和安樂體驗僅僅稱為俱生光明和大樂，實際上也如同繪畫的酥油燈一樣毫無意義。大多數大圓滿的修行者，由於沒有如實地領會上師的覺性認知，只是根據自己想到的經驗來設立引導，要麼是口訣不符合標準，要麼是口訣符合標準但自己沒有如實理解，也沒有使其成熟，對於這種不知如何描述的知識，自認為是覺性認知。對於這種無法區分此是彼非的無記狀態，即使長期習慣，也沒有確定自心本初空性的覺性空性自性，只是說『無法思考和言說』。對於那些認為自己在日夜輪迴中處於安樂、光明、無分別狀態的人來說，即使產生了作為象徵的譬喻智慧，也沒有走向實義光明的圓滿，甚至連理解的開端都沒有很好地顯現。因此，無遷變的大樂、本初光明的智慧和等性大圓滿，不是具有安樂、光明、無分別偏執的目標，不依賴於體驗的執著和造作。無論是安樂、光明、無分別，都要徹底確定覺性本初清凈的狀態，即遠離生、住、滅三者的覺性空性。 Through treatises, one can understand these. Similarly, even if one experiences clear light like a cloudless sky through methods of focusing the mind, such as meditating on subtle bindus (Tibetan: phra thig), because the method's component is consciousness and emptiness is taken as the object, and the characteristics of dualistic grasping have not disappeared, 'Knowing how to meditate, but not knowing how to liberate, what is the difference from the gods of meditation?' As it is said, because one has failed to induce a definitive understanding of the essential nature of mind, which is empty, clear, and immutable, here, there is not the slightest certainty born regarding the meaning of the initial verses above. Thinking that the clear aspect is emptiness led by consciousness, clinging to what is non-dual as dual, like black and white threads intertwined, taking this dualistic collection as the meaning of union. Not understanding that indivisible union is to be known separately by oneself is because there is a lack of introduction to cultivating the recognition of the path of liberation, and a lack of essential instructions on the key points of self-abiding methods. By gathering various fabrications of thought, in the end, it is merely the scope of conceptual thought, and one cannot even approach the side of non-conceptual wisdom. Therefore, it happens that the realm of conceptual thought is shown as definitive meaning, and the realm of non-conceptual thought as provisional meaning. Therefore, even if one merely calls the experience of emptiness, the experience of light, and the experience of bliss as innate clear light and great bliss, in reality, it is like a butter lamp in a painting, becoming meaningless. Most practitioners of Dzogchen (Great Perfection), because they have not properly encountered the master's recognition of awareness, establish instructions based on whatever experiences they remember. Either the instructions do not meet the standard, or even if the instructions meet the standard, they do not understand them properly and do not bring them to fruition. Regarding such knowledge that one does not know how to describe, one thinks it is awareness. Even if one becomes accustomed for a long time to a state of non-conceptual, indeterminate neutrality, without determining the nature of the empty awareness of one's own mind from the beginning, merely saying 'unable to think and speak,' for those who think they abide in a state of bliss, clarity, and non-conceptuality day and night, even if the symbolic example of wisdom arises, if one does not go to the side of the actual meaning of light, even the beginning of understanding the Great Perfection of light does not appear well. Therefore, the great bliss of immutability, the wisdom of primordial clear light, and the Great Perfection of equanimity are not those with a biased focus on bliss, clarity, and non-conceptuality, and do not depend on the clinging and fabrication of experience. Whatever is bliss, clarity, and non-conceptuality, one must thoroughly determine the state of awareness that is primordially pure, the awareness-emptiness that is free from arising, abiding, and ceasing.

【English Translation】 These can be understood through treatises. Similarly, even if clear light like a cloudless sky is experienced through methods of focusing the mind, such as meditating on subtle bindus, because the method's component is consciousness and emptiness is taken as the object, and the characteristics of dualistic grasping have not disappeared, 'Knowing how to meditate, but not knowing how to liberate, what is the difference from the gods of meditation?' As it is said, because one has failed to induce a definitive understanding of the essential nature of mind, which is empty, clear, and immutable, here, there is not the slightest certainty born regarding the meaning of the initial verses above. Thinking that the clear aspect is emptiness led by consciousness, clinging to what is non-dual as dual, like black and white threads intertwined, taking this dualistic collection as the meaning of union. Not understanding that indivisible union is to be known separately by oneself is because there is a lack of introduction to cultivating the recognition of the path of liberation, and a lack of essential instructions on the key points of self-abiding methods. By gathering various fabrications of thought, in the end, it is merely the scope of conceptual thought, and one cannot even approach the side of non-conceptual wisdom. Therefore, it happens that the realm of conceptual thought is shown as definitive meaning, and the realm of non-conceptual thought as provisional meaning. Therefore, even if one merely calls the experience of emptiness, the experience of light, and the experience of bliss as innate clear light and great bliss, in reality, it is like a butter lamp in a painting, becoming meaningless. Most practitioners of Dzogchen (Great Perfection), because they have not properly encountered the master's recognition of awareness, establish instructions based on whatever experiences they remember. Either the instructions do not meet the standard, or even if the instructions meet the standard, they do not understand them properly and do not bring them to fruition. Regarding such knowledge that one does not know how to describe, one thinks it is awareness. Even if one becomes accustomed for a long time to a state of non-conceptual, indeterminate neutrality, without determining the nature of the empty awareness of one's own mind from the beginning, merely saying 'unable to think and speak,' for those who think they abide in a state of bliss, clarity, and non-conceptuality day and night, even if the symbolic example of wisdom arises, if one does not go to the side of the actual meaning of light, even the beginning of understanding the Great Perfection of light does not appear well. Therefore, the great bliss of immutability, the wisdom of primordial clear light, and the Great Perfection of equanimity are not those with a biased focus on bliss, clarity, and non-conceptuality, and do not depend on the clinging and fabrication of experience. Whatever is bliss, clarity, and non-conceptuality, one must thoroughly determine the state of awareness that is primordially pure, the awareness-emptiness that is free from arising, abiding, and ceasing.

---

བྱེར་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རང་གིས་མངོན་སུམ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེས་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པའི་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཆུད་ཅིང་། དེ་ལྟར་མྱོང་བ་དེས་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་ཤེས་པ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་རྗེས་ཟློས་ཙམ་མིན་པར། རང་གིས་མངོན་སུམ་ངེས་པར་འགྱུར་བས་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ལས་འདས་པར་གཏན་ལ་ཕེབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་འདི་མཚན་བཅས་ཐབས་ལམ་སྒོམ་པ་ལའང་གལ་ཆེ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནད་འདི་ལྟ་བུས་མ་ཟིན་ན་སེམས་གནས་ཀྱི་ཉམས་རི་བོ་ལྟ་བུ་དང་། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་ཁོར་ཡུག་འབྱམས་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་རྟགས་ཚད་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་ཤར་ཡང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་དངོས་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དཀའ་ 24-4-13b ཞེས་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་སོགས་གསུངས་སོ་དགེཿ ༈ ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རུང་འདི་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་ཞལ་འཆམ་ན། རིགས་དེ་སྟོང་རྐྱང་གི་ཆ་ནས་འཇོག་ན། དེ་བྲལ་གཞི་ལས་འོས་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཇེ་བཟང་དུའང་འགྱུར་མི་ཤེས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པས་སོ། །དེས་ན་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་དང་བྲལ་རུང་ཡིན་པས་འབྲལ་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་སྲིད་དེ། དེ་སེམས་མེད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སེམས་མེད་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས། སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གོ་ལོག་སྟེ།ཁང་ནང་དུ་མུན་པ་སངས་པས་ལྕགས་གོང་གི་ནང་གསལ་བ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན། དེས་ན་སྟོང་ཆ་ལ་མཁྱེན་པ་ཡོད་མི་སྲིད་པས། སྒྲིབ་པ་ཟད་ན་ཆོས་ཀུན་མཁྱེན་པ་ནི་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ལས་འོས་མེད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་སེམས་སྒྲིབ་པ་དང་འབྲལ་རུང་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་རུང་འགྲུབ་ཀྱང་། དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལེན་ངེས་ཡིན་པར་ཅིས་སྒྲུབ། སེམས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་སོགས་སྐྱེ་ངེས་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་དང་ཧ་གོ་འོང་། ཡང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིད་སྒྲིབ་བྲལ་ལས་ 24-4-14a འབྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་ནས་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཅི་རིགས་ཤེས་ལ། གྲུབ་མཐའ་སོགས་བསླབ་པས་ཇེ་བཟང་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་ཕྱིར་ཡིད་གནས་འགྱུར་སོར་རྟོག་སོགས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པར་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་རིགས་ཙམ་མེད་པ་མེད་ལ། དེ་ལ་སངས་རྒྱ་རུང་གི་རིགས་ཞེས་བྱ། གོང་དུ་སྤེལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བར་དུ་འཕེལ་རུང་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ཙམ་ལ་ཟེར། རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་མེད་པ་རྐྱེན་ཁོ་ནར་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱ་རུང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་མར་ལྷུང་སྙམ

【現代漢語翻譯】 如果在無有戲論的平等性中，你親自獲得了確定的證悟，那麼它就屬於能引導象徵意義的智慧的範疇，並且這樣的體驗會讓你確信，覺性空性本初的智慧超越了有無的邊際，是未造作的大本體，而不僅僅是宗派術語的重複。你會親自確信它超越了造作和意識，從而最終確定其性質。因此，大圓滿的介紹對於修持有相的道用也至關重要。如果不能掌握這種見地的要點，那麼即使你獲得瞭如山般穩固的止禪體驗，或者沉浸在樂、明、無念的狀態中，或者獲得了神通等功德，或者顯現了粗細不一的圓滿次第的徵兆，也很難將它們轉化為引導實義智慧的真實因緣。 正如龍欽饒絳巴（Klongchen Rabjampa）等大師所說。吉祥！此外，如果大家都同意一切眾生皆具成佛之潛能，那麼如果將這種潛能僅僅視為空性，那麼它必然是與解脫之基礎無別的，並且其本質也不會變得更好，因為它是不造作的。因此，即使它能夠與二障分離，並且確實可以分離，它也不可能了知一切所知，因為它沒有心。因此，無心與障礙分離，心因此而了知一切，這是顛倒的。就像房間里的黑暗消失並不能幫助照亮鐵球內部一樣。因此，空性不可能具有智慧，所以了知一切法必然只能來自於與障礙分離的心。因此，心能夠與障礙分離，因此可以實現成佛的潛能，但不能成就阿羅漢或佛陀，因為必須採取對治所知障的對治法。你怎麼證明心是空性的，所以慈悲等必然會生起？這需要證明和理解。此外，了知所有現象只能從遠離迷亂的心中產生。就像現在，心識可以瞭解各種事物，並且通過學習宗派等知識會變得更好一樣。因此，心的狀態是轉變、恢復等意義。 因此，在共同的乘中，沒有不具備智慧、慈悲和力量這三種潛能的，這被稱為成佛的潛能。如果向上發展，它就能發展到佛陀的智慧。心的自性是光明，也僅此而已。因為它完全依賴於因緣，並且不會被因緣所改變，所以它具有成佛的潛能，但也會認為佛陀也會墮落。

【English Translation】 If you have a direct and decisive realization of non-duality, it is included in the category of exemplary wisdom that can lead to the wisdom of meaning, and such experience makes you sure that the awareness-emptiness original wisdom is beyond the limits of existence and non-existence, is the unconditioned great entity, and is not just a repetition of sectarian terms. You will personally ascertain that it transcends conditioned phenomena and consciousness, thereby definitively establishing its nature. Therefore, the introduction of Dzogchen is also important for practicing with signs and means. If you do not grasp the key point of this view, even if you have a meditative experience of mind-abiding like a mountain, or are immersed in a state of bliss, clarity, and non-conceptuality, or obtain qualities such as clairvoyance, or manifest various subtle and gross signs of the completion stage, it will be difficult to transform them into the real cause of leading to the wisdom of meaning. As Klongchen Rabjampa and others have said. Good fortune! Furthermore, if everyone agrees that all sentient beings have the potential to become Buddhas, then if that potential is placed solely on the aspect of emptiness, then it must be inseparable from the basis of liberation, and its essence cannot become better, because it is unconditioned. Therefore, even if it can be separated from the two obscurations, and it can indeed be separated, it is impossible for it to know all knowable objects, because it has no mind. Therefore, the mindlessness being separated from obscurations, and the mind therefore knowing everything, is a reversal. Just as the disappearance of darkness in a room does not help to illuminate the inside of an iron ball. Therefore, it is impossible for emptiness to have wisdom, so knowing all dharmas when obscurations are exhausted must necessarily be from the mind that is separated from obscurations. Therefore, the mind is able to be separated from obscurations, so the potential to become a Buddha is achieved, but an Arhat or a Buddha cannot be achieved, because it is necessary to take the antidote to exhaust the obscurations of knowledge. How do you prove that the mind is empty, so compassion and so on will necessarily arise? This requires proof and understanding. Furthermore, knowing all that exists only arises from the mind that is free from obscurations. Just as now, the mind consciousness can know various things, and it becomes better by learning tenets and so on. Therefore, the state of mind is the meaning of transformation, restoration, and so on. Therefore, in the common vehicle, there is none that does not have the potential for wisdom, compassion, and power, which is called the potential for becoming a Buddha. If it develops upwards, it can develop up to the wisdom of the Buddha. The nature of the mind is luminosity, and that is all. Because it completely depends on conditions and cannot be changed by conditions, it has the potential to become a Buddha, but it also thinks that the Buddha will fall.

---

་ན་མི་ལྷུང་སྟེ། བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རིགས་པས་སོ། །ཚོགས་དྲུག་འགག་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་གཉུག་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་གཉུག་སེམས་དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཞེས་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་ཙམ་ལ་ཟེར་རམ། གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནམ། གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སེམས་དེ་རང་ཡོད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་སེམས་མིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་ན། གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་ 24-4-14b སེམས་འདི་དང་འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་དུ་ཡོད་དམ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཡོད། ཐ་དད་ན་རྒྱུད་ཐ་དད་དང་། གཅིག་ན་འགལ་བས་ཕན་ཚུན་གནོད་དོ། །དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་སྐུར་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་མིན། འགྱུར་ན་བྲལ་འབྲས་སམ་སྨིན་འབྲས་གང་ཡིན། བྲལ་ན་དེས་ད་ལྟ་མཁྱེན་ནམ་མི་མཁྱེན། སྨིན་ན། དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་བོགས་ཇི་ལྟར་དབྱུང་། དབྱུང་རུང་ན་དེ་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་བུད། འགྱུར་ཤེས་ན་དེ་ཁ་ལོ་གསར་སློབ་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ལོས་ཆོག དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བསླབ་ན་ལོས་ལོ་བ་ཧེ་ཧེ། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པས་སྟོང་ཤེས། བདེ་བ་བསླབ་པས་བདེ་ཤེས་པའི་ཉམས་ཧ་ཧ། གཞན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བསླད་པ་ཞུགས་སམ་མ་ཞུགས། ཞུགས་ན་དེ་འོད་གསལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། མ་ཞུགས་ན་དེས་ད་ལྟ་ནས་ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་མི་མཁྱེན་པ་ཡིན། མཁྱེན་ན་སྟོབས་སོགས་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཅི་འགལ། མི་མཁྱེན་ན་བསླད་པ་མ་ཞུགས་ཀྱང་མི་མཁྱེན་ན་བསླད་པ་བྲལ་ཡང་ཅི་ལ་མཁྱེན། དེས་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཞིག་ཁས་མ་བླང་ན་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་མི་འགྲུབ་ལ། ཁས་བླང་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་གཞི་དུས་གཉུག་སེམས་སྐད་ཅིག་མར་ 24-4-15a འདོད་པས་འབྲས་དུས་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་ལ། གཅིག་ཤོས་ཀྱི་གཞི་འབྲས་དེ་ལས་ལྡོག་གོ། སྔ་མ་ལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དངོས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་གཉིས་གང་འཐད་དཔྱད་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ལ་གཉུག་སེམས་དང་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་མི་སྲིད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕན་གནོད་རུང་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པར་རུང་སྟེ། དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བས་སོ། །མི་སྐྱེ་ན་སྟོང་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ལྡན་དུའང་སྐྱེད་དུ་མེད་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་རུང་བར་སྤྱིར་གྲུབ་པས་ན། འཁོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་མི་རུང་ལ། མྱང་འདས་ལམ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་རུང་བའི་འཐད་པ་སྟོན་ཅིག །ཧེ་ཧེ། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་སེམས་ཡོད་ན་ད་ལྟ་རང་གིས་ཉམས་སུ་ཅིས་མི་མྱོང་།སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་མྱོང་སྙམ་ན། འདི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པས་ཡིད་སོགས་དང་འདྲ་བས་མྱོང་དགོས་སོ། །ཀུན་གཞི་ཡོད་ཀྱང་མི་མྱོ

【現代漢語翻譯】 不墮入無（梵文：aniyata，羅馬轉寫：aniyata，字面意思：不決定），是因為心執著于那一方的理智。六識停止后出現的，是本覺心。那麼，這個本覺心被稱為『無所取無所執』，僅僅是指沒有所取和能執嗎？還是指證悟到無所取無所執的狀態？如果是前者，那不就是沒有心嗎？這個無所取無所執的心，它本身存在嗎？如果是前者，那就像虛空一樣不是心。如果是後者，如果存在無所取無所執的心，那麼，具有能取所取的 心和它有關聯嗎？是各自獨立的嗎？還是在同一個相續中？如果是各自獨立的，那就是相續不同；如果是在同一個相續中，那就是矛盾，會互相損害。這樣的本覺心會變成遍智法身嗎？如果變，是離系果還是成熟果？如果是離系果，那麼它現在知道嗎？還是不知道？如果是成熟果，那麼如何從它無所取無所執的狀態中提取精華？如果可以提取，那麼它就成了不能轉變之物。如果可以轉變，那麼如何重新學習調御之法？如果對它教授貪慾，豈不是太可笑了？教授空性，就只知空性；教授安樂，就只知安樂，真是可笑啊！此外，它的自性是否被染污？如果被染污，那它如何是光明？如果沒有被染污，那它現在為何不能知曉一切法？如果知曉，那麼力量等本來就存在，有什麼矛盾？如果不知曉，即使沒有被染污也不知曉，那麼即使脫離了染污又如何能知曉？因此，如果不承認一個脫離了遮障的心，就無法成立光明本覺心；如果承認，那就成立了自生智慧。因此，如果認為基位時的本覺心是剎那的, 那麼就會認為果位時的遍智也是剎那的；另一種觀點則與此相反。對於前者來說，自生智慧實際上是不存在的。這兩種觀點哪一種更合理呢？如果不存在自生智慧，那麼本覺心和脫離遮障的心也是不可能存在的，因為有為法的心可以帶來利益和損害。它容易被輪迴的習氣所染污，因為它會以那種狀態產生。如果不產生，那麼它也不會以空性等狀態產生，如果是有為法，那麼普遍認為它容易被因緣所改變。因此，它不可能以輪迴道的形態存在，請說明它能以涅槃道的形態產生的合理性。嘿嘿！此外，如果存在這樣的心，為何現在自己不能體驗？如果認為是被遮障所遮蔽而無法體驗，那麼這個作為所立的心的法，因為它和意識等相同，所以必須體驗。即使阿賴耶識存在，也無法體驗。

【English Translation】 It does not fall into non-determination (Sanskrit: aniyata, Roman transliteration: aniyata, literal meaning: undetermined), because the mind clings to the reasoning of that side. What arises after the cessation of the six consciousnesses is the innate mind. So, is this innate mind, which is called 'without grasping and without holding,' merely referring to the absence of grasping and holding? Or does it refer to the realization of the state of being without grasping and holding? If it is the former, then isn't that the absence of mind? Does this mind without grasping and holding exist in itself? If it is the former, then it is not mind, like space. If it is the latter, if there exists a mind without grasping and holding, then is the mind with grasping and holding related to it? Are they independent of each other? Or are they in the same continuum? If they are independent of each other, then the continuums are different; if they are in the same continuum, then it is contradictory and will harm each other. Will such an innate mind become the omniscient Dharmakaya? If it does, is it a separation result or a maturation result? If it is a separation result, then does it know now? Or does it not know? If it is a maturation result, then how to extract the essence from its state of being without grasping and holding? If it can be extracted, then it becomes something that cannot be transformed. If it can be transformed, then how to relearn the method of taming? If you teach it greed, wouldn't it be ridiculous? Teaching emptiness, it only knows emptiness; teaching bliss, it only knows bliss, it's laughable! Furthermore, is its nature defiled? If it is defiled, then how is it luminosity? If it is not defiled, then why can't it know all dharmas now? If it knows, then power and so on already exist, what is the contradiction? If it does not know, even if it is not defiled, it does not know, then even if it is free from defilement, how can it know? Therefore, if one does not acknowledge a mind that is free from obscurations, then the luminous innate mind cannot be established; if one acknowledges it, then self-arisen wisdom is established. Therefore, if one thinks that the innate mind at the base stage is momentary, then one will think that the omniscient at the fruition stage is also momentary; the other view is the opposite of this. For the former, self-arisen wisdom does not actually exist. Which of these two views is more reasonable? If there is no self-arisen wisdom, then the innate mind and the mind free from obscurations cannot exist, because the conditioned mind can bring benefit and harm. It is easily defiled by the habits of samsara, because it arises in that state. If it does not arise, then it will not arise in the state of emptiness, etc. If it is conditioned, then it is generally accepted that it is easily changed by conditions. Therefore, it cannot exist in the form of the path of samsara, please explain the rationality of it being able to arise in the form of the path of nirvana. Hehe! Furthermore, if such a mind exists, why can't one experience it oneself now? If one thinks that it is obscured by obscurations and cannot be experienced, then this mind as the subject of proof, because it is the same as consciousness, etc., must be experienced. Even if the Alaya consciousness exists, it cannot be experienced.

---

ང་བ་བཞིན། ཕྲ་བས་རྟོགས་དཀའོ་སྙམ་ན། ཀུན་གཞི་མེད་ཅེས་མི་འདོད་དམ། གཞན་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་རང་ལ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་ཅིས་མི་འདྲ། དེས་ 24-4-15b ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁྱབ་བརྡལ་གྱི་རིག་པ་འདི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་རང་ལ་མངོན་སུམ་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་ཆ་མངོན་གྱུར་ཏེ། ཡུལ་དོན་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་འདིས་སྤྱིར་རང་ལ་ལྐོག་གྱུར་མིན་ལ། དེ་རྣམས་སོ་སོར་འཛིན་པས་ཀུན་གཞི་རྗེན་པར་མ་གྱུར་ལ། ས་བོན་གྱི་ཆ་ནི་རྣམ་རིག་པ་མིན་པས་མངོན་གྱུར་མི་དགོས་སོ། །རྟོག་བྲལ་གསལ་རིག་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཀྱང་ཀུན་གཞིར་ངེས་མི་དགོས་འདྲ། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་འདི་ལ་དཔྱད་རྒྱུ་ཆེ་བས་འདི་ལས་བརྩམ་སྟེ་དཔྱད་ན་རྙིང་མ་ལྷང་ངེར་འགྱུར་ངེས་འདྲ། འདི་དང་པོར་དཔྱད་སྒོ་ས་བོན་ཐོག་མའོ། །མེ་ཁྱི་ཟླ་༨ཚེས་༡༣ལའོ།། ༈ །། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་དང་ལམ་བདེན་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ། ཟག་པ་དམིགས་པས་རྒྱས་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་མཚན་དམིགས་ཡུལ་མིན་ཞེ་ན། སྤྱི་མཚན་ལ་དམིགས་པས་དེ་རྒྱས་པར་མི་བཞག་ན་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཟག་པ་དམིགས་པས་མི་རྒྱས་སྟེ། རང་མཚན་རྟོག་མེད་ལ་ཆགས་སོགས་མི་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སོགས་དཔྱོད་དང་ཤེས། ཡང་སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་དེའི་ 24-4-16a མཚན་གཞི་གང་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་དག་གོ་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་མཁའ་བུམ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། སྒྲིབ་པ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་སོགས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་ཐལ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་གནས་ཀྱི། དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟར་རང་གི་སྒྲིབ་པས་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་བས། སྣང་ཚུལ་སྒྲིབ་བཅས་སམ་མ་དག་པའི་ཕུང་སོགས་ཡིན་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། ཡང་དག་ཤེས་པའི་རང་རིག་བློ་མེད་ན། སོགས་ཀྱི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐ་མལ་བའི་ཆུ་འདི་ངོ་བོས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལའང་སྒྲིབ་བཅས་སུ་སྣང་ལ། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ཞུགས་པས་གནས་སྣང་གཉིས་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་ཀ་བའི་སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན། 24-4-16b སྣང

【現代漢語翻譯】 如果認為它過於微細難以理解，難道不就等於否認了阿賴耶識（kun gzhi，一切之基）的存在嗎？此外，如果自續派（rang rgyud）的心識對自身都不顯現，那麼即使自續派有智慧，這又有什麼不同呢？ 因此，心性的普遍真理是光明（'od gsal），但它並不對自身顯現。阿賴耶識（kun gzhi）的果報以顯現的方式存在，這種對境的顯現通常不會對自身隱藏。然而，由於分別執著于這些，阿賴耶識（kun gzhi）並沒有完全顯露。種子的部分不是唯識，因此不需要顯現。所有離於分別的明覺都已顯現，但不一定需要被認為是阿賴耶識（kun gzhi）。這種無障蔽的心需要深入研究，如果從這裡開始研究，寧瑪派（rnying ma）的教義一定會清晰顯現。最初的研究入口就是種子。寫於火狗年八月十三日。 如果執著于真實是煩惱，那麼它就應該是不造作（'dus ma byas）和道諦（lam bden）的有漏法（zag bcas）了，因為有漏法會因執著對境而增長。理由成立，因為它（執著于真實）是執著的對境。如果說它的自相不是對境，那麼如果執著于共相不會使之增長，那麼任何法都不會因執著有漏法而增長，因為對無分別的自相的執著不會增長貪慾等。要進行思考和理解。此外，有障蔽的蘊、界、處（phung khams skye mched）和無障蔽的它們的 本體是什麼？如果說是眾生的佛的那些，那麼如果障蔽是具有對境的心之法，那麼它如何在作為對境的虛空、瓶子等中存在？如果說它顯現在有障蔽者面前，那麼顯現在有障蔽者面前的佛的色身等就應該是有障蔽的了。顯現在佛面前的所有法都應該是無障蔽的了。因此，一切法的自性都安住于無障蔽之中，就像白色的海螺顯現為黃色一樣，由於自身的障蔽而顯現為有障蔽的。因此，顯現的方式是有障蔽的或不凈的蘊等，但存在的狀態是無障蔽的色等。因此，『色的清凈應被理解為果的清凈』等的意義，以及『如果不存在真正認識的自證智』等的意義就很容易理解了。此外，普通的水的本體是有障蔽的嗎？還是它具有障蔽？如果是前者，那麼它也會顯現在佛面前為有障蔽的，如果是那樣，那麼佛就應該具有障蔽，因為存在障蔽的顯現。如果是後者，那麼顯現的自性沒有被障蔽所染污，因此存在狀態和顯現兩種情況就成立了。此外，柱子的空性是無障蔽的嗎？ 顯現。

【English Translation】 If it is thought that it is too subtle to understand, wouldn't that be tantamount to denying the existence of the Alaya (kun gzhi, the basis of everything)? Furthermore, if the mind of the Svatantrika (rang rgyud) does not manifest to itself, then even if the Svatantrika has wisdom, how is that different? Therefore, the universal truth of mind is luminosity ('od gsal), but it does not manifest to itself. The result of the Alaya (kun gzhi) exists in a manifest way, and this manifestation of objects is generally not hidden from itself. However, because of clinging to these separately, the Alaya (kun gzhi) is not fully revealed. The seed part is not Vijnanavada, so it does not need to be manifested. All clear awareness free from conceptualization is manifested, but it does not necessarily need to be considered the Alaya (kun gzhi). This unobstructed mind needs to be studied in depth, and if one starts from here, the Nyingma (rnying ma) teachings will surely appear clearly. The initial entry point for research is the seed. Written on the 13th day of the eighth month of the Fire Dog year. If clinging to truth is a affliction, then it should be unconditioned ('dus ma byas) and the contaminated truth of the path (lam bden zag bcas), because contaminated things increase by clinging to objects. The reason is established, because it (clinging to truth) is the object of clinging. If its own characteristic is not the object, then if clinging to the general characteristic does not make it grow, then no dharma will grow by clinging to contaminated things, because clinging to the non-conceptual own characteristic does not increase desire, etc. One must contemplate and understand. Furthermore, what are the obscured aggregates, realms, and sources (phung khams skye mched), and the unobscured essence of them? If they are those of the Buddha of sentient beings, then if obscuration is a dharma of the mind that has an object, then how does it exist in space, a vase, etc., which are objects? If it appears to those with obscurations, then the Rupakaya, etc., of the Buddha that appear to those with obscurations should be obscured. All dharmas that appear to the Buddha should be unobscured. Therefore, the nature of all dharmas abides in unobscuration, just as a white conch appears yellow, it appears obscured due to one's own obscuration. Therefore, the way it appears is obscured or impure aggregates, etc., but the state of existence is unobscured form, etc. Therefore, the meaning of 'the purity of form should be understood as the purity of the fruit,' etc., and the meaning of 'if there is no self-awareness of true knowledge,' etc., can be easily understood. Furthermore, is the nature of ordinary water obscured? Or does it have obscuration? If the former, then it will also appear obscured to the Buddha, and if so, then the Buddha should have obscuration, because there is an obscured appearance. If the latter, then the nature of appearance is not defiled by obscuration, so the existence of both state and appearance is established. Furthermore, is the emptiness of the pillar unobscured? Appearance.

---

་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན། སྟོང་པ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲིའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་གང་གི་གཞིར་མི་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ཡིན་ན། སྟོང་པ་གཞི་མེད་ཙམ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་ཏེ། བྲལ་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན། ཐ་མལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སྒྲིབ་བྲལ་གཏན་ནས་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་དུས་འཁོར་ལས་ལྔ་ཚན་དང་དྲུག་ཚན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་སྒྲིབ་བྲལ་མཉམ་པར་གསུང་པ་དེ་མི་སྲིད། དེ་སྟོང་ཙམ་ལ་དགོངས་ནའང་། སྟོང་པ་ནི་གཟུགས་མིན་པས། ཕུང་པོ་སྒྲིབ་བྲལ་མིན་པ་སོ་ན་གནས་སོ། །ཕུང་པོ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་བྲལ་སྙམ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་པར་འདོད་དམ་སོགས་དཔྱད། སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲིབ་བྲལ་དང་། དེ་ལྡོག་ཅིག་ཤོས་སྙམ་ན། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་བུམ་སོགས་ནི་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་མིན་པས་གོ་མི་ཆོད་ན། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་མི་རུང་ངོ་།། ༈ །། བྱེ་བྲག་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཞིག་མེད་པར། སེམས་ཡིན་ན་སྒྲིབ་བཅས་ཡིན་གྱི་གཤིས་ལ་སྒྲིབ་པའི་བསླད་ཞུགས་ 24-4-17a མ་མྱོང་བའི་སེམས་ཞིག་མེད་ན་འོད་གསལ་གཏན་མི་རུང་ལ། འོད་གསལ་ཡོད་ན་སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་སེམས་ཞིག་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་ཡང་མཁྱེན་གཉིས་མེད་ན། ཕྱིས་བྲལ་ཡང་མཁྱེན་གཉིས་མི་རྒྱས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཡོད་པ་དང་། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་དོན་ཁྱད་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པ་ལ། ད་ལྟ་ནས་ཆོས་ཀུན་ཅིའི་མི་མཁྱེན་ཅེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཉེ་བར་ནི་ཞི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་པ་དང་འོད་གསལ་ནི་སྣང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་མི་ཕྱེད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཟེར་ཡང་སྣང་བ་དང་མི་ཕྱེད་ཀྱི། དོན་ལ་ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྣང་སྟོང་རེ་རེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དམ་མིན་པ་ཀུན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །འདི་ལས་བརྩམ་སྟེ་མདོ་སྔགས་ཀུན་གྱི་གནད་འགྲོལ་ལོ། །ཟླ་༨ཚེས་༡ ༤ལའོ།། ༈ །། ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་སེམས་ནི་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། འོག་ 24-4-17b མའི་དུས་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་བཞུགས་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣ

【現代漢語翻譯】 如果顯現（སྣང་བ་）具有遮蔽（སྒྲིབ་བཅས་）性，那麼空性（སྟོང་པ་）為何沒有遮蔽（སྒྲིབ་བྲལ་）性呢？如果因為沒有『它』（དེ་）的緣故，『沒有』（མེད་པ་）僅僅是不能作為『它』的基礎（གཞིར་མི་རུང་བ་）而已，那麼，僅僅是無基礎的空性不是無遮蔽的，因為它沒有脫離的基礎（བྲལ་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར），就像石女的兒子不是無遮蔽的一樣。如果顯現具有遮蔽性，那麼是它的本體（ངོ་བོ་）是遮蔽，還是它的顯現（རྣམ་པ་）是遮蔽？如果是它的本體是遮蔽，那麼凡夫的色法（གཟུགས་）就根本沒有無遮蔽性了。如果這樣，時輪金剛（དུས་འཁོར་）中說的由五蘊（ལྔ་ཚན་）和六界（དྲུག་ཚན་）組成的基法（གཞིའི་ཆོས་）都是平等無遮蔽的，這就不可能了。如果認為這是指空性，那麼空性不是色法，蘊（ཕུང་པོ་）不是無遮蔽的，這又回到了原來的位置。如果認為蘊是空性的緣故才是無遮蔽的，那麼就要考察你是否認為空性就是色法等等。如果是斷除遮蔽的續部之法（རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་）是無遮蔽的，而與此相反的就是有遮蔽的，那麼沒有被續部包含的瓶子等就應成為無遮蔽的，因為它們沒有遮蔽。即使它們沒有遮蔽，但也不是斷除遮蔽，所以不能成立的話，那麼空性也不能成為無遮蔽的。 如果沒有一個特殊的無遮蔽的心（སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་），如果心都是有遮蔽的，並且心的本性沒有被遮蔽所染污（སྒྲིབ་པའི་བསླད་ཞུགས་མ་མྱོང་བའི་སེམས་），那麼就根本不可能有光明（འོད་གསལ་）。如果有光明，那就證明存在一個脫離二障（སྒྲིབ་གཉིས་བྲལ་བའི་）的心。即使脫離了二障，如果沒有二智（མཁྱེན་གཉིས་མེད་ན），即使後來脫離了，二智也不會增長。因此，認為眾生相續中有自生智慧（རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་），有本具的光明心（གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་），並且承認有無遮蔽的心，這些在意義上沒有任何區別，因此，對於認為大圓滿（རྫོགས་ཆེན་）心性（སེམས་ཉིད་）即是佛（སངས་རྒྱས་）的人來說，不要認為『既然如此，為何現在不能了知一切法（ཆོས་ཀུན་ཅིའི་མི་མཁྱེན）』。這是因為，從近取（དམིགས་པ་ཉེ་བར་）的角度來說，寂止的光明心（ཞི་བའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་）的自性尚未顯現，就像自己的心的空性一樣。因此，明（རིག་པ་）和光明是從顯現的角度安立的，但與空性不可分割；即使說空性，也與顯現不可分割。實際上，雙運（ཟུང་འཇུག་）才是法性（ཆོས་ཉིད་），而單獨的顯現或空性不是究竟的大法性（ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་）的究竟實義（དོན་དམ་མིན་པ་），這一點非常重要。從這一點出發，可以解開所有經（མདོ་）和密（སྔགས་）的要點。寫於八月十四日。 還有，心的法性，即明空雙運（རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་）的本具心（གཉུག་མའི་སེམས་），是表詮（མཚོན་བྱ་）與意義（དོན་）的俱生（ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་）的，因此，從下部（འོག་མའི་）時期到最終成佛（སངས་རྒྱས་）之間，它像虛空一樣安住，沒有增減。眾生們

【English Translation】 If appearance (nangwa) is with obscuration (drib che), why is emptiness (tongpa) without obscuration (drib dral)? If it is because 'it' (de) is not there, and 'not there' (mepa) is merely that it cannot be the basis (zhir mi rungwa) for 'it', then merely a basisless emptiness is not without obscuration, because it has no basis to be free from (dral zhi mepai chir), just as a barren woman's son is not without obscuration. If appearance is with obscuration, is its essence (ngowo) the obscuration, or is its aspect (nampa) the obscuration? If its essence is the obscuration, then ordinary form (zug) has no freedom from obscuration at all. If so, it is impossible that in Kalachakra (Dus 'khor), the foundational dharmas (zh'i chos) composed of the five aggregates (lnga tshan) and six elements (drug tshan) are said to be equally without obscuration. Even if you think it refers only to emptiness, emptiness is not form, so the aggregates are not without obscuration, and it remains in its original state. If you think the aggregates are without obscuration because of emptiness, then examine whether you think emptiness is form, etc. If the dharma of the tantra (gy'ud kyi chos) that abandons obscuration is without obscuration, and the opposite is with obscuration, then objects like vases not included in the tantra would be without obscuration, because they have no obscuration. If it doesn't work because even though they have no obscuration, they don't abandon obscuration, then emptiness cannot be without obscuration either. Without a specific mind that is free from obscuration (drib dral gyi sem), if all minds are with obscuration, and if there is no mind whose nature has never been tainted by the defilement of obscuration (dribpai slad zhugs ma myongwai sem), then clear light (od sal) is absolutely impossible. If clear light exists, then it is proven that there is a mind free from the two obscurations (drib nyi dralwai sem). Even if it is free from the two obscurations, if it does not have the two knowledges (khyen nyi me na), then even if it is later free, the two knowledges will not increase. Therefore, those who believe that sentient beings have innate wisdom (rang byung yeshe) in their continuum, that they have an inherently clear light mind (gnyug sem od sal), and who acknowledge that there is a mind without obscuration, there is no difference in meaning between these. Therefore, for those who consider Dzogchen (rdzogs chen) mind itself to be Buddha (sangye), one should not think, 'If so, why don't they know all dharmas (chos kun chi mi khyen) now?' This is because, from the perspective of close focus (dmigs pa nyewar), the nature of the peaceful clear light mind (zhiwai od sal gyi sem) has not yet manifested, just like the emptiness of one's own mind. Therefore, rigpa and clear light are posited from the aspect of appearance, but they are inseparable from emptiness; even if you say emptiness, it is inseparable from appearance. In reality, only union (zung jug) is the nature of reality (chos nyid), and individual appearance or emptiness is not the ultimate meaning (don dam minpa) of the great nature of reality (chos nyid chenpo), which is very important. Starting from this, the key points of all sutras (mdo) and tantras (sngags) can be unraveled. Written on the 14th of August. Also, the nature of mind, the innate mind of rig-tong union (rig tong zung jug gnyugmai sem), is the co-emergent (lhan cig kye pa) of the signifier (tshon bya) and the meaning (don), therefore, from the lower (ogmai) period to the final Buddhahood (sangye), it abides like the sky without increase or decrease. Sentient beings

---

མས་གཉིས་སྣང་གི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ནས་དེའི་གནས་ཚུལ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ལྟ་ཅི། རང་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་གྱི་ས་འོག་གི་གཏེར་ལྟར་གྱུར་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ནས་བརྩམ་སྟེ་ཐེག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པས་དབུ་མའི་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ། སོ་སོ་རང་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དབྱིངས་རིག་པ་ཡང་དག་གི་དཔྱད་པས་གོ་ཡུལ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནུས་ལ། དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཞེས་སུའང་བརྗོད་དོ། །སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ལམ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྟོབས་ལས། གཉིས་སྣང་གི་དྲི་མ་རིམ་པར་བསལ་བ་ན། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། གཉུག་སེམས་ཉིད་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ། མཚན་མ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཀྱང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་སྔགས་ཀྱི་མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ 24-4-18a ཤར་དུས་སྟོང་པ་འོད་གསལ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ལ། ད་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཡང་མེད། རིག་པ་སྟོང་པ་ཐ་མི་དད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཉིད་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ནི། གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པར་རགས་པ་མ་འགག་ཀྱང་། བླ་མའི་མན་ངག་དང་དབང་གི་དོན་བརྒྱུད་འཕོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ངོ་སྤྲད་དུ་ཡོད་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའམ་སོ་སོ་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་རྗེས་དཔག་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གཟིགས་པའི་འཕགས་ལམ་ས་དང་པོ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་བྲལ་ཉི་མཐོང་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་རྟོགས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པ་རྫོགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ནའི་ངང་དུ་འུབ་ཆུབ་པར་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཐོབ་ཚེ་ས་དང་པོའི་ 24-4-18b རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་སྔགས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བ་དང་། མཚན་མེད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་དེ་ལ་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།། ༈ །། ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་གྲུབ་ཟིན་པས་འདིར་བརྗོད་མ་དགོས་ལ། དེ་དང་སོ་

【現代漢語翻譯】 被二元顯現的障蔽所遮蓋，不要說直接證悟它的實況，甚至連自己擁有它都不知道，就像窮人家裡地下的寶藏一樣。如來（Tathagata）通過教法，從人無我開始，逐步展示乘的次第，在中觀（Madhyamaka）的階段，那如其本性般具足一切殊勝的空性，即顯現與空性的雙運。各自通過智慧，以正確的理智來分析法界（Dharmadhatu），只能略微理解其意義，也可稱之為如來藏（Tathagatagarbha）。通過具相密咒道（mantra with signs）中，風融入中脈（central channel）的特殊方法的力量，逐漸消除二元顯現的垢染，當本覺光明（primordial awareness luminosity）顯現時，本覺本身遠離一切名相的戲論，一切皆空，雖然沒有任何名相成立，但直接體驗到自性光明，這是密咒快速道的特點，即光明心（luminosity mind）。 當光明生起時，直接見到空性光明，無需再用邏輯來證明空性，也沒有能見與所見的二元顯現。覺性（awareness）與空性無二無別，各自證悟，因此密咒的光明即是具足一切殊勝的雙運如其本性。在無相大圓滿（Dzogchen），即使二元顯現的粗重分別念沒有止息，但通過上師的口訣和灌頂的意義傳承的力量，可以直接認識心的本性，這是大圓滿道的特點。體驗三種光明（三現分光明）和直接證悟大圓滿的本覺，是超越世間的智慧或各自的自證，不依賴於後來的推測。那麼，證見法性真理的聖道是初地（first bhumi）嗎？不是的，雖然像撥開雲霧見太陽一樣直接證悟，但當瑜伽的修習圓滿，證悟一切法都在那如其本性的狀態中，獲得不可動搖的證悟時，才是初地的證悟顯現，那時是實現了意義的光明，現在具相密咒道的生起光明和無相大圓滿的本覺相遇，被稱為譬喻智慧（example wisdom）。 此外，空性（emptiness）是不由因緣所生的無為法（unconditioned dharma），這是所有大乘（Mahayana）宗義的共識，因此無需在此贅述。它和各自……

【English Translation】 Covered by the obscurations of dualistic appearances, not to mention directly realizing its true state, one doesn't even know that one possesses it, like a treasure buried beneath the ground in a poor person's home. The Tathagata, through the Dharma, starting from the selflessness of the person, gradually reveals the stages of the Yana, and in the Madhyamaka stage, that which is the suchness, the emptiness that possesses all perfections, the union of appearance and emptiness. Each individual, through wisdom, using correct reasoning to analyze the Dharmadhatu, can only understand its meaning to a small extent, and it can also be called the Tathagatagarbha. Through the power of the special method of the winds entering the central channel in the mantra with signs path, gradually eliminating the stains of dualistic appearances, when the primordial awareness luminosity manifests, the primordial awareness itself is free from all conceptual elaborations, everything is empty, and although no sign is established, the direct experience of the self-luminous nature is the characteristic of the swift path of mantra, that is, the luminosity mind. When luminosity arises, directly seeing emptiness luminosity, there is no need to prove emptiness with logic, and there is no dualistic appearance of the seen and the seer. Awareness and emptiness are inseparable, each individually realized, therefore the luminosity of mantra is the union of all perfections, the suchness itself. In the signless Great Perfection (Dzogchen), even if the coarse conceptual thoughts of dualistic appearances have not ceased, the nature of mind can be directly introduced through the power of the guru's instructions and the transmission of the meaning of empowerment, which is the characteristic of the path of Great Perfection. Experiencing the three luminosities (three appearances luminosities) and directly realizing the primordial awareness of Dzogchen are the wisdom beyond the world or each individual's self-awareness, not relying on subsequent inferences. Then, is the noble path of seeing the truth of Dharma nature the first bhumi? No, although directly realized like seeing the sun after the clouds have cleared, when the practice of yoga is perfected, realizing that all dharmas are completely absorbed in that suchness, and obtaining an unwavering realization, then the realization of the first bhumi is manifested, at that time the luminosity of meaning is realized, and now the arising of luminosity in the mantra with signs path and the meeting of the primordial awareness of the signless Great Perfection are called the example wisdom. Furthermore, emptiness is the unconditioned dharma that is not born from causes and conditions, which is the consensus of all Mahayana tenets, so there is no need to repeat it here. It and each...

---

སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད། ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡང་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་འོད་གསལ་བ་ནི། མི་ཤེས་པའི་མུན་ནག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འོད་གསལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟན་བྱ་མིན་པས། མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡང་མིན་ཏེ། ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བེམ་པོའི་ཕྱོགས་མིན། བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་བས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་མིན། ཀུན་གཞི་སོགས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སེམས་སྔ་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དམིགས་རྐྱེན་དང་། དབང་སོགས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་ 24-4-19a པས་སེམས་མིན་ལ། སྟོང་རྐྱང་དུ་མ་སོང་བས་ཆ་ནས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་སུ་བཏགས་པར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། འདིར་སྟོང་པ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་རིག་པ་ནི་སྟོང་པ་དང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པས། རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པ་སྟོང་པ་ཞེས་ལྡོག་པས་ཕྱེ་བ་ཙམ་ལས། དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡེ་ནས་མེད་པས་ཟུང་འཇུག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན། དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་རིག་པ་ཡིན་ཕྱིན་འདུས་མ་བྱས་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྙམ་དུ་བློ་ཞིག་ལ་གོ་ནས། བློ་དེས་སྟོང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ། སྟོང་ཉིད་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་དང་། བློ་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་སྲད་བུ་སྒྲིལ་བ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་པས། གནས་ལུགས་དངོས་མེད་ཆད་སྟོང་དང་། དེ་འཛིན་ཆོས་ཅན་དངོས་པོ་གཉིས་སྦྱར་བ་འདིས་གནས་ལུགས་མི་རྟོག་སྟེ། གནས་ལུགས་ནི། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ། རིག་པ་དང་དབྱིངས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས།དངོས་དངོས་མེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ 24-4-19b མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན། དེ་ལས་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པས། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆོས། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། འཁོར་འདས། བདག་གཞན། བཟང་ངན། སྐྱེ་འགག་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་གཞི་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པ་གོ་དགོས། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་རྗེས་དཔག་གིས་དཔྱད་ན། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་། དེ་སྟོང་བཞིན་སྣང་ལ། སྣང་བཞིན་སྟོང་པའི་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལས་མི་འདའ་ཡང་། འདི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས། སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འབྲི། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་དེ་འདྲའི་གཉིས་ཆོས་མེད་པས་དུས་གསུམ

【現代漢語翻譯】 它不是異體，也不是不同的。甚至顯現為不同的對立面，也從未存在於事物自身的本質中，那是明亮的光芒。它不像無知的黑暗，而是各自的自證智慧所直接證悟的。然而，由於這無分別的光明只能由各自的自證智慧來證悟，而不能用世俗的語言來指示，因此它不屬於任何造作的範疇，因為它脫離了一切相狀。它不屬於物質的範疇，因為它脫離了微塵的特性。它不是具與不具的造作，因為它脫離了一切假立的名稱。它不是心，因為它不是從阿賴耶等因緣，也不是從前一剎那的心，也不是從一切對境，也不是從根等的主因而生起的。 因為它沒有變成空無，所以從部分上來說，它被稱為自生智慧的無為法。法性是雙運。這裡，要與空性雙運的智慧，與空性不是異體，也不是不同的。只是后得智將智慧稱為空性，從而區分開來。但在意義上，根本沒有變成不同的，所以是雙運的無為法。如果有人認為，既然是光明和智慧，怎麼可能是無為法呢？如果有人這樣理解，並認為這個智慧將空性作為對境，那麼所有這些想法都是錯誤的。因為他們認為空性是無實有的無為法，而智慧是實有的有為法，這兩種性質不相容，就像捻線一樣。他們認為將無實有的實相和執著于實相的法有結合起來，就不能證悟實相。實相是，法和法性，顯現和空性，智慧和法界，有為和無為，實有和無實有等等，根本沒有二元對立的性質，這就是法界菩提心。它是包含十方三世一切輪涅的究竟實相。 它永遠不會改變。因此，方向和時間的法，有為和無為，輪涅，自和他，善和惡，生和滅等等一切二元對立，雖然顯現，但必須明白，它們從未從根本上改變。如果用後來的推測來分析，雖然內外之法顯現為多種多樣，但它們是空性中顯現，顯現中空性的如幻顯現，不會超越這些。然而，這二者是與顯現相關的顯現，因此會顯現出生滅增減，實有和無實有的各種相狀。在意義的實相中，沒有這樣的二元對立，所以是三時。

【English Translation】 It is neither different nor non-different. Even the opposite of appearing as different has never existed in the essence of things themselves, that is the clear light. It is not like the darkness of ignorance, but is directly realized by each individual's self-awareness. However, since this non-dual clear light can only be realized by each individual's self-awareness, and cannot be indicated by worldly language, it does not belong to any fabricated category, because it is free from all characteristics. It does not belong to the category of matter, because it is free from the characteristics of minute particles. It is not a composite of possession and non-possession, because it is free from all imputed names. It is not mind, because it is not born from causes and conditions such as Alaya, nor from the immediately preceding moment of mind, nor from all objects, nor from the dominant cause of the senses, etc. Because it has not become empty, from a partial perspective, it is said to be the unconditioned self-aware wisdom. The nature of reality is union. Here, the wisdom to be united with emptiness is neither different nor non-different from emptiness. It is only that subsequent knowledge distinguishes wisdom as emptiness, but in terms of meaning, it has never become different, so it is the unconditioned union. If someone thinks, since it is clarity and wisdom, how can it be unconditioned? If someone understands it this way, and thinks that this wisdom takes emptiness as its object, then all these thoughts are wrong. Because they think that emptiness is an unreal unconditioned thing, and wisdom is a real conditioned thing, these two incompatible natures are like twisting a thread. They think that combining the unreal nature of reality with the phenomenon that clings to reality cannot realize reality. Reality is: phenomenon and the nature of reality, appearance and emptiness, wisdom and space, conditioned and unconditioned, real and unreal, etc., there is no dualistic nature at all, this is the mind of Dharmadhatu Bodhicitta. It is the ultimate reality that encompasses all Samsara and Nirvana of the ten directions and three times. It never changes. Therefore, the phenomena of direction and time, conditioned and unconditioned, Samsara and Nirvana, self and other, good and bad, birth and death, etc., all dualities, although they appear, must be understood that they never change from the ground. If analyzed by subsequent inference, although the various internal and external phenomena appear in various ways, they appear in emptiness, and the appearance of emptiness is like an illusion, not exceeding these. However, these two are appearances related to appearance, so various characteristics of birth and death, increase and decrease, real and unreal appear. In the reality of meaning, there is no such duality, so it is the three times.

---

་གྱི་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡེ་ནས་མི་མངའ་བས། གཉིས་སྣང་ཅན་ལ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ། དངོས་དངོས་མེད་སོགས་ཆོས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལ་བསམ་ནས། ཆོས་ཉིད་ལ་དེའི་ཤན་ཤོར་ཏེ། འཕོ་མེད་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་ཀྱང་། གཉིས་མེད་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། གཉིས་སྣང་ཅན་ལ་འཁོར་འདས་སོགས་དུས་དང་ཕྱོགས་མུ་མེད་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ 24-4-20a བཞུགས་ཚུལ་དེ་ལ་གཡོ་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་ཉིད། འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད། སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་དེ། འདི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཕལ་པའི་བློས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དོན་དམ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནོ། །ལྕགས་ཕག་ཟླ་༡༡ཚེས་༡༢ལའོ།། ༈ །། ཡང་དེ་ལ་མདོ་ལྟར་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་ལྟ་བས་གོ་ཡུལ་བཙལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ཙམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདོད་པས་མདོ་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་ཡང་སློང་མ་ནུས་ན། དེ་འདྲའི་ལྟ་བས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཀུན་ལ་རྒྱས་འདེབས་པར་རློམ་པ་ནི་ཆེས་འཁྲུལ་ལོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་གཉུག་མ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གོ་ཡུལ་ངེས་དགོས་ཀྱང་། དེ་ལ་ངེས་པར་ལུང་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་ཞེན་ནས། དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་གནས་ཐིམ་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ་སྙམ་དུ། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དབུ་མ་རྒྱུ་སྟོང་ལྟ་བུ་ 24-4-20b ཞིག་གི་རྣམ་པ་བློ་ལ་བཟུང་ནས། དེའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡོད་དོ་སྙམ་པས། དུས་འཁོར་གྱི་སོར་སྡུད་སྐབས་སུའང་། རྒྱུད་དང་རིག་ལྡན་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་གདམས་ངག་ལ་མེད་པའི་དབུ་མའི་ཡར་སྣ་ཞེས་དབུ་མ་ཞིག་བློས་བཅོས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་གྱི་རྒྱས་འགེབ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཟབ་མོའི་གཞུང་རྟོག་གེས་བསླད་པའི་དུག་ཅན་དངོས་ཡིན། རྒྱུད་ལས་སྨིན་མཚམས་ཐད་ཀྱི་སོར་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དམིགས་པ་གཏོད་པར་གསུངས། དེ་ན་ལུས་དང་དབུ་མ་མེད་པ་དངོས་སུ་གསལ། མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡོད་པ་སུས་རིག །ལུང་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་དབུ་མའི་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཚད་ཀྱི་ངེས་པ་དང་། རླུང་འཇུག་པའི་ཚད་ཟིན་དགོས་ཀྱི། དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ། །སྔགས་ལྟར་ན་ལས་རླུང་གི་བཞོན་པར་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ལས་འཁོར་བའི་སྣང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་བརྟེན་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་རྣམ་དག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་བཞོན་པར་བཅས་པ

【現代漢語翻譯】 由於它沒有變化的本性，沒有方位的區分，也沒有有和無等二元對立的特徵，因此，對於具有二元顯現的眾生來說，過去、現在和未來的時間變化，以及有和無等各種現象，都會被認為是實在的。因此，自性會受到這些現象的影響，而無法證悟其不變性。然而，它從未偏離過非二元的本性。雖然對於具有二元顯現的眾生來說，輪迴和涅槃等在時間和空間上顯得無限，但這只是現象的顯現。如果能夠認識到自性的存在方式是永恒不變的，那麼就能證悟三時平等、輪迴涅槃平等、顯現與空性平等。這種遠離有為法和無為法邊際的自性，是凡夫的思維無法理解的。只有證悟實相的聖者們才能通過各自的自證智慧來領悟這唯一的真諦。寫于鐵豬年十一月十二日。 此外，按照經部的觀點，通過聞思來尋求理解，從而確定法界的自性。然後，修習這種對空性的理解。然而，如果僅僅將名相上的勝義諦視為法界，那麼就無法真正理解經部所說的非名相空性的含義。如果有人認為這樣的見解可以普遍應用於金剛乘的道路，那就大錯特錯了。按照金剛乘的觀點，必須確定自性光明俱生智的意義。然而，如果僅僅執著于經文的字面意思，認為將中脈中的氣融入和安住是金剛乘道路的特點，並在心中想像身體記憶體在一個像空管一樣的中脈，並認為智慧之氣存在於其中，那麼，即使在時輪金剛的收攝次第中，也人為地創造出一個經續和持明傳承中都沒有的『中脈上端』，並將其他續部的儀軌強加於其上，這些用分別念玷污甚深教義的行為，實際上是在散佈有毒的邪見。經中說，要在眉間十六指處進行觀想。這清楚地表明，那裡沒有身體和中脈。誰能知道那裡有不壞明點呢？是經文嗎？如果是這樣，那麼中脈的大小等就必須有確定的尺寸，氣的進入也必須有確定的量，僅僅依靠觀想是無法成就的。按照密續的觀點，依賴於業氣的乘騎而產生輪迴的顯現，依賴於智慧氣的乘騎而產生光明智慧，從而顯現清凈的佛身和智慧。因此，有必要區分業氣和智慧氣。

【English Translation】 Since it does not possess the nature of change, the divisions of directions, and the characteristics of duality such as existence and non-existence, for sentient beings with dualistic appearances, the changes of past, present, and future times, as well as various phenomena such as existence and non-existence, are considered real. Therefore, the nature is influenced by these phenomena, and one cannot realize its immutability. However, it has never deviated from the nature of non-duality. Although for sentient beings with dualistic appearances, Samsara and Nirvana appear infinite in time and space, this is only the appearance of phenomena. If one can recognize that the way of being of the nature is eternally unchanging, then one can realize the equality of the three times, the equality of Samsara and Nirvana, and the equality of appearance and emptiness. This nature, which is free from the extremes of conditioned and unconditioned phenomena, is incomprehensible to the minds of ordinary people. Only the noble ones who have realized the ultimate truth can comprehend this sole truth through their own self-aware wisdom. Written on the 12th day of the 11th month of the Iron Pig year. Furthermore, according to the Sutra perspective, one seeks understanding through hearing and contemplation, thereby determining the nature of Dharmadhatu (the realm of phenomena). Then, one practices this understanding of emptiness. However, if one merely regards the nominal ultimate truth as Dharmadhatu, then one cannot truly understand the meaning of non-nominal emptiness as taught in the Sutras. If someone believes that such a view can be universally applied to the paths of Vajrayana (the Diamond Vehicle), then that is a grave mistake. According to the Vajrayana perspective, one must ascertain the meaning of the innate wisdom of self-luminous nature. However, if one merely clings to the literal meaning of the scriptures, thinking that the entry and abiding of prana (vital energy) in the central channel is a characteristic of the Vajrayana path, and imagines in the mind that there is a central channel like an empty tube inside the body, and believes that the prana of wisdom exists within it, then even in the stages of dissolution in Kalachakra (the Wheel of Time), one artificially creates a 'top end of the central channel' that does not exist in the tantras and the lineage of Vidyadharas (knowledge holders), and imposes rituals from other tantras onto it. These actions of contaminating profound teachings with conceptual thoughts are actually spreading poisonous wrong views. The tantras state that one should fix one's attention on the sixteen fingers' breadth between the eyebrows. This clearly shows that there is no body and central channel there. Who can know that there is an indestructible bindu (essential drop) there? Is it the scriptures? If so, then the size of the central channel, etc., must have definite dimensions, and the amount of prana entering must also have a definite measure; it cannot be accomplished merely through visualization. According to the Mantrayana (Secret Vehicle) perspective, the appearance of Samsara arises from the consciousness relying on the mount of karma prana, and pure Buddha bodies and wisdom arise from the luminous wisdom relying on the mount of wisdom prana. Therefore, it is necessary to distinguish between karma prana and wisdom prana.

---

་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་རྟེན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དབུ་མ། ལས་རླུང་གི་གནས་རོ་རྐྱང་ཡིན་པར་ཀུན་མཐུན། དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ན། དབུ་མའི་ནང་ན་ཡེ་རླུང་ཙམ་ཞིག་གནས་སམ། 24-4-21a འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཡོད། ཡེ་རླུང་ཙམ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཅི་བྱེད། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་ན། འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། གདོད་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་དམ་མེད། འདུས་བྱས་མ་བྱས་གང་ཡིན། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གང་ཡིན། འཁྲུལ་པས་བསླད་པ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སོགས་དཔྱད། ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཡེ་ནས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནམ་མིན། ལམ་ལས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ན་ལྷན་སྐྱེས་དང་གཉུག་མར་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་རྟེན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཐེག་ལེ་མིན་གྱི་རང་བྱུང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན། དེ་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་འདུས་བྱས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་མེད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ཡེ་ནས་བསླད་པ་མེད་དོ། །དེ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྒྱུད་སྡེ་འགའ་ལས་སྙིང་གར་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེར་བཤད། རྫོགས་ཆེན་ནས་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་སུ་བཤད། ཀླད་པ་སོགས་རྩ་འཁོར་དུའང་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་ཀུན་ལའང་ཁྱབ་སྟེ། བརྟན་གཡོ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྫོགས་ཆེན་ཁྲེགས་ཐོད་གཉིས་པོ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནད་བསྣུན་མིན་ 24-4-21b པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྫོགས་རིམ་མིན་སྙམ་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་མ་བསྒོམ་པ་ལའང་ཡོད་པས་སོར་སྡུད་སོགས་ལས་དམན་སྙམ་པ་དང་། སྐུ་སོགས་དངོས་སུ་བཤད་པ་མི་འཐད་སོགས་ཇི་སྙེད་པ་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་ཏེ། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་ཡིན་པས་རུང་རྒྱུ་དང་། སྐུ་ཡོད་པས་མི་རུང་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཞེས་པ་རགས་ལུས་ཁོ་ནར་འཛིན་མི་དགོས་ཏེ། རགས་ལུས་ལ་བསྣུན་ཀྱང་། ལུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མི་ཤིགས་དྭངས་མ་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བསྣུན་པས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ལ་ཐུག་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་དེ་འབའ་ཞིག་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལུས་རྩ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་འགག་དགོས་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་དེ་མི་འགོག་པས་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། ལས་རླུང་བཅུ་གཉིས་པོ་འགག་དགོས་ཀྱང་། ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་འོད་གསལ་དུ་དེང་བའི་ཚེ་རགས་ལུས་ཀྱང་འགགས་ན་རྩ་དང་རླུང་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། རླུང་འགགས་ཀྱང་རགས་ལུས་མ་འགག་ན་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་བར་སྨྲ

ས་ཀྱང་མཚུངས་སོ། །ཡང་འཛག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཕེལ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཀུན་རྟོག་ 24-4-22a འགག་པའི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ངང་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མ་བཤད་པས་སྔགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པར་མི་འགྲོ་སྙམ་ན། འཛག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལའང་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དངོས་སུ་གནས་མ་གྱུར་པ་ཇི་སྲིད་དུ། ཁམས་ཕྱིར་མི་འཛགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་ཡང་འགྱུར་བདེ་མྱོང་བའི་རིག་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཞིང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །འཕོ་བའི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་ཆེན་ནི་རིག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགྱུར་བ་འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཀྱང་། རིག་པ་ལ་ལམ་དུ་བྱས་པའི་རྩལ་ལས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་རྒྱ་ཆེན་པོའང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་ཞེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་དང་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་མཐར་དག་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གསལ་བའི་རིག་པ་ལ་འདུས་ཤིང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ནི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ནོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་བསླད་པ་ཡེ་ནས་མ་ཞུགས་པའི་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་འོད་གསལ་འཆི་དུས་དང་། ལམ་དུས་གང་དུའང་མི་སྲིད་དོ། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བླ་མའི་ 24-4-22b མན་ངག་གིས་ངོ་འཕྲོད་པ་དེ་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཤེས་ན་དེའི་ངང་བསྐྱང་ཚེ་གློ་བུར་གྱི་ཀུན་རྟོག་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་བསིར་བུ་བཞིན་དུ་དགག་ཀྱང་མ་དགོས་ལ་སྒྲུབ་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་པར་བསལ་གཞག་མེད་པར་བཞག་པས་ཡོད་ཀྱང་མི་གནོད་ལ་མེད་ཀྱང་འོད་གསལ་ལ་འབྲི་བའང་མེད་པས། རིག་ངོ་སྐྱོང་བ་ཁོ་ནས་གཉིད་སོགས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་ནས་ངང་དུ་གནས་པ་འབྱུང་། གཞན་དག་གིས་ཀུན་རྟོག་ཡོད་ཚེ་འོད་གསལ་མེད། འོད་གསལ་ཤར་ཚེ་ཀུན་རྟོག་མེད་བསམ་ནས། འུར་མཐིལ་འདྲ་བའི་འོད་གསལ་ཞིག་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་ཚོས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་ཡུལ་ཡང་ཕོག་དཀའ་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། དེས་ན་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བ་ཡོད་བཞིན་འོད་གསལ་གཡོ་མེད་ངོས་ཟིན་པ་འདི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། འདིའི་ངང་དུ་བཞག་པས་ཀུན་གཞི་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར། ཆབ་རོམ་ཆུར་ཞུ་བ་བཞིན་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་དེ་འདྲའི་འོད་གསལ་རྩིས་མི་ཆེ་བར། ཀུན་རྟོག་འགག་པའི་འོད་གསལ་ཉི་ཚེ་བ་རྩིས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། རྫོགས་ཆེན་ལྟར་ད་ལྟ་ནས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི

【現代漢語翻譯】 此亦相同。又，若謂未說增長無漏大樂、成就神通、現前斷絕分別之光明，以及從彼性中修幻身之方便，則不成具相之密咒圓滿次第。然于無漏之樂，未真實現證無變之樂前，縱依不漏失明點而增長之樂，亦是領受變易樂之覺識分。有漏之神通等亦如是。無遷變之不變大樂，乃是覺性自性不變，遠離一切變易痛苦者，此為究竟。然以覺性為道用之作用，身心之變易亦甚廣大。耽著體驗之樂、明、無分別，乃為阿賴耶識所攝，是故當凈治。是故，不變之樂乃歸於自性光明之覺性，具足一切殊勝之空性，與本體空性、大悲周遍之智慧，極為相符。如是具三智之覺性，于自生智慧，未曾染污分別之本初光明，除彼之外，死亡時與道中，皆無其他光明。無散無攝之心性，以上師口訣而認識，即是認識光明。若知此，于彼性中修持時，忽然生起之分別念，如空中之霧，不需遮止亦不需成立，于無破無立中安住，縱有亦無害，縱無亦不損光明，唯護持覺性，即能于睡眠等三境中，認識盡頭之光明，並安住于彼性中。其他之人，若謂有分別念時則無光明，光明生起時則無分別念，而將心專注于如漩渦般之光明中，則于周遍一切所知之法性智慧，尚難領會，何況認識？是故，于有分別念動搖之時，認識不動搖之光明，此乃大圓滿認識之特點。於此性中安住，則阿賴耶識自解脫，如冰融於水，一切分別念皆顯現為智慧。如是之光明不應重視，何況斷絕分別之短暫光明？如大圓滿般，若無法即刻現證光明心，則需漸次引導。

【English Translation】 This is also the same. Furthermore, if it is said that the means of increasing the great bliss of non-leakage, accomplishing magical powers, manifesting the clear light that cuts off all conceptualization, and cultivating the illusory body from that state have not been explained, then it will not become a complete and qualified Completion Stage of Mantra. However, as long as the unchanging bliss has not actually become established in the bliss of non-leakage, even if the bliss based on not leaking the essence increases, it is still a part of the consciousness that experiences changing bliss. The magical powers of leakage and so on are also similar to that. The great bliss without the change of transference is the ultimate in that the nature of awareness is unchanging, free from all the pains of change. However, from the skill of making awareness the path, the changes of body and mind are also very extensive. The bliss, clarity, and non-conceptuality of experience and attachment are collected by consciousness, so they must be purified in the end. Therefore, the unchanging bliss is included in the self-luminous awareness, and the emptiness that possesses all supreme aspects is extremely compatible with the wisdom of the essence of emptiness and the compassion that pervades all. Such awareness of the three wisdoms, in the self-born wisdom, other than the ground luminosity in which the defilement of conceptualization has never entered, there is no other luminosity at the time of death or on the path. Recognizing the nature of the mind without spreading or gathering through the guru's instructions is recognizing the face of luminosity. If you know this, when you maintain that state, sudden conceptualizations, like mist in the sky, do not need to be rejected or established, but are left without rejection or placement, so even if they exist, they do not harm, and even if they do not exist, there is no decrease in luminosity. Therefore, by simply maintaining awareness, the recognition of the luminosity at the end of the three appearances of sleep and so on occurs, and one abides in that state. Others think that when there is conceptualization, there is no luminosity, and when luminosity arises, there is no conceptualization, so they focus their minds on a luminosity that is like a whirlpool. It is difficult for them to even understand the wisdom that pervades all knowable objects as the nature of reality, let alone recognize it. Therefore, recognizing the unwavering luminosity while there is movement of conceptualization is the characteristic of the Dzogchen introduction. By abiding in this state, the alaya becomes self-liberated. Like ice melting into water, all conceptualizations appear as wisdom. Such luminosity is not highly valued, so how could the momentary luminosity of the cessation of conceptualization be valued? If one cannot manifest the luminous mind from now on as in Dzogchen, then one needs to be gradually guided.

---

་གདུལ་བྱ་ལ། ཐབས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཀུན་རྟོག་ 24-4-23a ཁེགས་པའི་ཚེ་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ནི་ནམ་ཡང་འགག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས། དེས་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཟད་དགོས་པར་བསྟན་གྱི།ཀུན་རྟོག་ཡོད་དུས་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་མེད་པ་ག་ལ་སྲིད། དཔེར་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ཞེས་པ་འདི་ལ་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྟོབས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ལྷ་སྐུ་རང་ངོར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཡིན་ཞིང་། དེ་སྔགས་ལམ་དུ་མ་ཟད་མུ་སྟེགས་སྙོམ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆ་འདྲ་བསྒྲུབ་ནུས་ཏེ། ལུས་སྔ་མ་བཏང་ནས་ཕྱི་མར་འཇུག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཆ་འདྲ་བསྒྲུབ་ནུས་སོ། །དེ་འོད་གསལ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱང་བའི་དག་པའི་ལྷ་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་ཤར་བ་གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྐུ་རིགས་འདྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། ལྷ་སྐུ་གཅིག་གམ་གཉིས་སོགས་ཐ་མལ་རྒྱུད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ 24-4-23b རང་རྒྱུད་པ། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པ་དང་། གོ་ས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་བདེན་བདེན་ངེས་ངེས་པོ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ་སྣང་ཚུལ་ཙམ་སྟེ། རང་གི་རླུང་སེམས་དག་པ་ལ་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད། རང་གི་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ན་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ཟླ་བ་སོགས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་འབྱུང་སྟེ། རང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །རྫོགས་ཆེན་ཁྲེག་ཆོད་པ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དབྱིངས་ནས་རྩོལ་མེད་དུ་ཤར་བ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་འཆར་ཆས་ཞི་ཁྲོའི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བརྡལ་བ་ཆེན་ངོར་འཆར་བ་དེ་སྒྱུ་ལུས་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་སྣང་བཞིའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་འགགས་ཤིང་ཟད་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་འབའ་ 24-4-24a ཞིག་པའི་སྣང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གཡོ་བྱེད་ལས་རླུང་ཕྲ་མོ་འགག་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་ཤར་བ་ཡིན་ན། འོད་གསལ་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གནད་ཅ

【現代漢語翻譯】 對於那些可以被調伏的眾生，通過方便之道的途徑，當念頭（梵文：कल्पना，kalpana，想像）止息之時，便會認識到光明的心性是永不間斷的。因此，教導說一切念頭都會在光明自性中消盡。當念頭存在時，法性光明怎麼可能不存在呢？例如，顯現真實光明的聖者們，雖然安住于光明之中不動搖，卻能如實地照見一切世俗現象。所謂的『幻身』，指的是僅僅由風息和心識所成就的，能夠隨心所欲地運用風息和心識的力量，顯現為本尊形象的不清凈幻身。這種幻身不僅在密宗道中存在，就連外道修行者也能做到相似的成就，因為他們能夠捨棄前一個身體而進入另一個身體。生起次第也能做到相似的成就。而通過反覆修習光明而成就的清凈本尊身，則是從智慧之風和光明心性中生起的，是不可摧毀的、與本尊同類的、相續不斷的，最終成就佛陀的色身。這本身就是一切智慧的體現。因此，認為本尊形象是一個或兩個，或者被侷限於一個普通的傳承，存在於身體內部，或者存在於不同的地方等等，這些確定的觀念都只是念頭的顯現而已。因為這是通過清凈自身的風息和心識而成就的色身，所以能夠如所觀想的那樣顯現為各種各樣的形象。它與自身的蘊（梵文：स्कन्ध，skandha，構成個體的要素）既非一體也非異體，如果是一體或異體，那麼就變成了有兩個補特伽羅（梵文：पुद्गल，pudgala，個體）的相續。因此，一切現象都像水中月亮等十二種幻象的比喻所描述的那樣，顯現為清凈和不清凈的幻身，這僅僅是自心能夠隨心所欲顯現的現象而已。大圓滿立斷法（藏文：ཁྲེག་ཆོད་，khregs chod）中，從安住于平等性的法界（梵文：धर्मधातु，dharmadhātu，一切法的本性）中無勤顯現的現象，以及頓超法（藏文：ཐོད་རྒལ་，thod rgal）中，顯現的寂靜與忿怒本尊的各種形象，將顯現世間轉化為法身（梵文：धर्मकाय，dharmakāya，佛的法性之身）的清凈剎土，這些都是幻身的最究竟境界。當以這種幻身為代表的一切顯現，都融入于無有能取所取的法性平等性之中，成為一體時，就稱為法性窮盡的顯現，這是四種顯現的最終境界。這意味著在法性的狀態中，一切二元對立的現象都止息和消盡，或者說是純粹法性的顯現。由於這種運作，細微的風息止息，智慧之風和光明融入于智慧的法界之中，從而無勤地顯現出清凈大幻身，如同虛空一般。這就是光明和幻身的關鍵所在。 對於那些可以被調伏的眾生，通過方便之道的途徑，當念頭止息之時，便會認識到光明的心性是永不間斷的。因此，教導說一切念頭都會在光明自性中消盡。當念頭存在時，法性光明怎麼可能不存在呢？例如，顯現真實光明的聖者們，雖然安住于光明之中不動搖，卻能如實地照見一切世俗現象。所謂的『幻身』，指的是僅僅由風息和心識所成就的，能夠隨心所欲地運用風息和心識的力量，顯現為本尊形象的不清凈幻身。這種幻身不僅在密宗道中存在，就連外道修行者也能做到相似的成就，因為他們能夠捨棄前一個身體而進入另一個身體。生起次第也能做到相似的成就。而通過反覆修習光明而成就的清凈本尊身，則是從智慧之風和光明心性中生起的，是不可摧毀的、與本尊同類的、相續不斷的，最終成就佛陀的色身。這本身就是一切智慧的體現。因此，認為本尊形象是一個或兩個，或者被侷限於一個普通的傳承，存在於身體內部，或者存在於不同的地方等等，這些確定的觀念都只是念頭的顯現而已。因為這是通過清凈自身的風息和心識而成就的色身，所以能夠如所觀想的那樣顯現為各種各樣的形象。它與自身的蘊既非一體也非異體，如果是一體或異體，那麼就變成了有兩個補特伽羅的相續。因此，一切現象都像水中月亮等十二種幻象的比喻所描述的那樣，顯現為清凈和不清凈的幻身，這僅僅是自心能夠隨心所欲顯現的現象而已。大圓滿立斷法中，從安住于平等性的法界中無勤顯現的現象，以及頓超法中，顯現的寂靜與忿怒本尊的各種形象，將顯現世間轉化為法身的清凈剎土，這些都是幻身的最究竟境界。當以這種幻身為代表的一切顯現，都融入于無有能取所取的法性平等性之中，成為一體時，就稱為法性窮盡的顯現，這是四種顯現的最終境界。這意味著在法性的狀態中，一切二元對立的現象都止息和消盡，或者說是純粹法性的顯現。由於這種運作，細微的風息止息，智慧之風和光明融入于智慧的法界之中，從而無勤地顯現出清凈大幻身，如同虛空一般。這就是光明和幻身的關鍵所在。

【English Translation】 For those who can be tamed, through the path of skillful means, when conceptual thoughts (Sanskrit: कल्पना, kalpana, imagination) are blocked, the mind of clear light, which is never interrupted, is recognized. Therefore, it is taught that all conceptual thoughts are exhausted in that very state. When conceptual thought exists, how could the clear light of the Dharma nature not exist? For example, the noble ones who manifest the clear light of reality, although they remain unmoving in the state of clear light, see all conventional phenomena as they are. The so-called 'illusory body' refers to the impure illusory body that is accomplished merely by the power of wind and mind, capable of manipulating wind and mind at will, appearing as the form of a deity. This illusory body exists not only in the Mantrayana path, but even non-Buddhist practitioners can achieve similar accomplishments, because they can abandon the previous body and enter another. The generation stage can also achieve similar accomplishments. The pure deity body, accomplished through repeated practice of clear light, arises from the wind of wisdom and the mind of clear light, is indestructible, of the same lineage as the deity, and continuous, ultimately accomplishing the form body of the Buddha. This itself is the embodiment of all wisdom. Therefore, the definite notions that the deity form is one or two, or limited to an ordinary lineage, existing within the body, or existing in different places, etc., are merely appearances to conceptual thought. Because this is a form body accomplished through purifying one's own wind and mind, it appears in various forms as one visualizes. It is neither one with nor different from one's own aggregates (Sanskrit: स्कन्ध, skandha, the elements that constitute an individual); if it were one or different, then there would be two continuums of the individual (Sanskrit: पुद्गल, pudgala, individual). Therefore, all phenomena, like the twelve similes of illusions such as the moon in water, appear as pure and impure illusory bodies, which are merely appearances that the mind can manifest at will. In the Great Perfection Trekchö (Tibetan: ཁྲེག་ཆོད་, khregs chod), the phenomena that arise effortlessly from the expanse of equanimity, and in Tögal (Tibetan: ཐོད་རྒལ་, thod rgal), the various forms of peaceful and wrathful deities that appear, transforming the phenomenal world into the pure land of the Dharmakaya (Sanskrit: धर्मकाय, dharmakāya, the body of the Buddha's Dharma nature), these are the ultimate states of the illusory body. When all appearances represented by such an illusory body are integrated into the equality of Dharma nature, without grasping at subject and object, it is called the exhaustion of Dharma nature, which is the ultimate state of the four visions. This means that in the state of Dharma nature, all dualistic phenomena cease and are exhausted, or it is the appearance of pure Dharma nature. Due to this activity, the subtle winds cease, and the wind of wisdom and clear light merge into the Dharma realm of wisdom, thus effortlessly manifesting the great pure illusory body, like the sky. This is the key to clear light and the illusory body. For those who can be tamed, through the path of skillful means, when conceptual thoughts are blocked, the mind of clear light, which is never interrupted, is recognized. Therefore, it is taught that all conceptual thoughts are exhausted in that very state. When conceptual thought exists, how could the clear light of the Dharma nature not exist? For example, the noble ones who manifest the clear light of reality, although they remain unmoving in the state of clear light, see all conventional phenomena as they are. The so-called 'illusory body' refers to the impure illusory body that is accomplished merely by the power of wind and mind, capable of manipulating wind and mind at will, appearing as the form of a deity. This illusory body exists not only in the Mantrayana path, but even non-Buddhist practitioners can achieve similar accomplishments, because they can abandon the previous body and enter another. The generation stage can also achieve similar accomplishments. The pure deity body, accomplished through repeated practice of clear light, arises from the wind of wisdom and the mind of clear light, is indestructible, of the same lineage as the deity, and continuous, ultimately accomplishing the form body of the Buddha. This itself is the embodiment of all wisdom. Therefore, the definite notions that the deity form is one or two, or limited to an ordinary lineage, existing within the body, or existing in different places, etc., are merely appearances to conceptual thought. Because this is a form body accomplished through purifying one's own wind and mind, it appears in various forms as one visualizes. It is neither one with nor different from one's own aggregates; if it were one or different, then there would be two continuums of the individual. Therefore, all phenomena, like the twelve similes of illusions such as the moon in water, appear as pure and impure illusory bodies, which are merely appearances that the mind can manifest at will. In the Great Perfection Trekchö, the phenomena that arise effortlessly from the expanse of equanimity, and in Tögal, the various forms of peaceful and wrathful deities that appear, transforming the phenomenal world into the pure land of the Dharmakaya, these are the ultimate states of the illusory body. When all appearances represented by such an illusory body are integrated into the equality of Dharma nature, without grasping at subject and object, it is called the exhaustion of Dharma nature, which is the ultimate state of the four visions. This means that in the state of Dharma nature, all dualistic phenomena cease and are exhausted, or it is the appearance of pure Dharma nature. Due to this activity, the subtle winds cease, and the wind of wisdom and clear light merge into the Dharma realm of wisdom, thus effortlessly manifesting the great pure illusory body, like the sky. This is the key to clear light and the illusory body.

---

ི་སྟེ་མེད་དེ། སྒྱུ་འོད་སྔགས་ནས་བཤད་ཚད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་འདི་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནའང་ཡོད་མི་དགོས་ན་སློབ་ལམ་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་གྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལའང་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་། ཁྱད་པར་རྫོགས་རིམ་ལ་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པའི་ལམ་གྱིས་བགྲོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། མཐར་ཐུག་གི་ས་ལ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་གཅིག་ཅིང་། བགྲོད་པ་མྱུར་བུལ་དང་། ལམ་གྱི་འཆར་ཆ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་གདམས་ངག་སོ་སོའི་ལམ་གྱི་མཐུ་ལས་ཡིན་པར་མ་ཟད། གང་ཟག་སོ་སོའི་ཁམས་དབང་སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ལམ་ 24-4-24b གཅིག་ཉམས་སུ་བླང་བར་འདྲ་ཡང་ཉམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་སོགས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པར་མི་འོང་བས་ན། ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་དག་གིས་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོའི་གཞུང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རང་བློའི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ལམ་ཉི་ཚེའི་ཁབ་མིག་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །ཞེས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གིས་ཟིན་པ་མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པ་བདག་གིས་སྨྲས་སོ།། ༈ །། ཡང་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ལུས་དབུས་སུ་དབུ་མ་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྲན་མ་ཙམ་དང་། ཕྲ་མོའི་ཐིག་ལེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡུངས་ཀར་ཙམ་དང་། སྐྲ་རྩེ་ཙམ་དུའང་བསྒོམ་པ་ཡོད་ལ། དབུ་མའང་ཇེ་ཆེར་རྒྱ་སྐྱེད་དེ་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཏུ་བསྒོམ་པའང་ཡོད་མོད། གང་ལྟར་ཡང་དམིགས་པ་དེ་དག་གིས་མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེར་རླུང་འཇུག་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། འདི་ནི་ལུས་དང་འཚམས་པར་དམིགས་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པ་དང་། མུན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་རིག་ངོ་བསྐྱང་བས་ཀྱང་། དབུ་མར་རླུང་འཇུག་ཏེ། འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དོན་དུ་ 24-4-25a ཆེ་ཆུང་མེད་ཅིང་། རྣམ་རྟོག་ཞི་བ་དང་། རླུང་གི་བྱེད་པ་བཅིངས་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་སྡུད་པའི་གནད་མ་ཤེས་ཤིང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་ཕྱོགས་ཙམ་མི་ཤེས་པར། རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་ཚིག་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་རེའི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚུལ་ཁོ་ནས། བདེན་བདེན་ངེས་ངེས་ཀྱི་དབུ་མ་དང་རླུང་གི་མཚན་མར་ཞེན་པ་མི་གཏོང་བར། དམིགས་པ་བསྒོམ་པས་རྫོགས་རིམ་འདྲེན་ནུས་ཙམ་གྱིས། རྫོགས་རིམ་དངོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉེ་ལམ་རྣམས་བསླད་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་མེད་མེད་དགག་འཛིན་པ་ཅན་ལ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་རློམ་ནས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་བསླད་ནས། མེད་འཛིན་དབུ་མའི་ལམ་མེད་དགག་གི་འཛིན་པ་དང

【現代漢語翻譯】 因此，沒有比幻化光明真言（Sgyu 'od sngags）所說的究竟更殊勝的了。雙重障礙（Sgrib gnyis）清凈的法界（Dbyings）顯現，獲得一切種智（Rnam pa thams cad pa'i ye shes）之身，即使在佛地（Sangs rgyas kyi sa）上也沒有比這更殊勝的了，更何況在道位（Slob lam）上呢？因此，與所化眾生的根器（Blo）相適應的因果道（Rgyu 'bras lam）的各種乘（Theg pa），以及果乘（'Bras bu'i theg pa）中的生起次第（Bskyed rdzogs）和，特別是圓滿次第（Rdzogs rim）中，有相（Mtshan bcas）和無相（Mtshan med）瑜伽所說的道路，所有這些道路雖然在形式和方式上看起來不同，但在到達究竟地（Mthar thug gi sa）的方式上是相同的。道路的快慢，以及道路的顯現方式的不同，不僅取決於各個訣竅（Gdams ngag）的道路的力量，而且也取決於各個人的根性（Khams），能力（Dbang）和前世業力（Sngon las）的影響，即使修持相同的道路，其體驗的顯現方式等在各方面也不會完全相同。因此，那些片面之見的人，將如同虛空般的勝乘之教義，與自己心智的能力相結合，引導到狹隘的針孔中，實在是可笑至極。這是彌龐·蔣揚·嘉偉·洛德（Mi pham 'jam dpal dgyes pa），被傳承的口訣所攝持的我所說。 此外，在禪修時，有將身體中央的中脈（Dbu ma）觀想成箭桿般粗細的，也有觀想成不壞明點（Mi shig pa'i thig le）如豆子般大小的，也有觀想成微細明點（Phra mo'i thig le）如芥子般大小的，甚至有觀想成髮梢般大小的。也有將中脈逐漸擴大，觀想成遍佈虛空。無論如何，這些觀想對於風（Rlung）進入不壞明點（Mi shig pa'i thig le）沒有區別。這是一種與身體相適應的觀想方式。另外，完全捨棄一切作意（Yid byed），專注于虛空，或者通過黑暗瑜伽（Mun pa'i rnal 'byor）和增長覺性（Rig ngo bskyang ba），也能使風進入中脈，證悟光明智慧（'Od gsal ye shes）的顯現。實際上，光明智慧的顯現沒有大小之分，關鍵在於平息分別念（Rnam rtog），束縛風的作用，使其融入法性（Chos nyid）。如果不瞭解法性的安住方式是不可思議的，只是片面地從經續（Rgyud）和口訣（Man ngag）的字句中，以片面的眼光看待，執著于真實不虛的中脈和風的相狀，認為通過觀想就能引導圓滿次第（Rdzogs rim），從而玷污了與圓滿次第（Rdzogs rim）結合的近道，將分別唸的行境，實際上是空無所有的破除執著（Med dgag 'dzin pa can），誤認為是法界（Chos dbyings），從而玷污了無分別智慧（Mi rtog ye shes）的證悟，將破除執著的空性中觀（Med 'dzin dbu ma'i lam med dgag）的執著……

【English Translation】 Therefore, there is nothing more supreme than what is said in the Illusory Light Mantra (Sgyu 'od sngags). The manifestation of the Dharmadhatu (Dbyings) where the two obscurations (Sgrib gnyis) are purified, and the attainment of the body of omniscient wisdom (Rnam pa thams cad pa'i ye shes), there is nothing more supreme than this even in the Buddhahood (Sangs rgyas kyi sa), let alone in the path of learning (Slob lam). Therefore, the various vehicles (Theg pa) of the cause and effect path (Rgyu 'bras lam) that are adapted to the minds (Blo) of those to be tamed, and in the fruition vehicle ('Bras bu'i theg pa), the generation stage (Bskyed rdzogs) and, in particular, the paths described in the completion stage (Rdzogs rim) with the yoga of with signs (Mtshan bcas) and without signs (Mtshan med), all these paths, although they appear different in form and manner, are the same in the way of reaching the ultimate ground (Mthar thug gi sa). The speed of the path, and the different ways in which the path manifests, not only depend on the power of the path of each instruction (Gdams ngag), but also on the influence of each individual's nature (Khams), abilities (Dbang), and past karma (Sngon las). Even if one practices the same path, the way in which the experience manifests will not be completely the same in all aspects. Therefore, those with one-sided views, combining the teachings of the king of vehicles, which are like the sky, with the power of their own minds, leading them into the narrow eye of a needle, is truly a cause for laughter. This was spoken by Mipham Jamyang Gyepai Dorje (Mi pham 'jam dpal dgyes pa), who is held by the lineage's oral instructions. Furthermore, during meditation, there are those who meditate on the central channel (Dbu ma) in the center of the body as being as thick as an arrow shaft, and there are those who meditate on the indestructible bindu (Mi shig pa'i thig le) as being as small as a bean, and there are those who meditate on the subtle bindu (Phra mo'i thig le) alone as being as small as a mustard seed, and even those who meditate on it as being as small as the tip of a hair. There are also those who gradually expand the central channel, meditating on it as pervading the sky. In any case, these visualizations do not make any difference to the wind (Rlung) entering the indestructible bindu (Mi shig pa'i thig le). This is a way of meditating on a visualization that is adapted to the body. In addition, by completely abandoning all mental activity (Yid byed), focusing on the sky, or through dark yoga (Mun pa'i rnal 'byor) and increasing awareness (Rig ngo bskyang ba), one can also cause the wind to enter the central channel, realizing the manifestation of clear light wisdom ('Od gsal ye shes). In reality, the manifestation of clear light wisdom has no size, the key is to pacify conceptual thoughts (Rnam rtog), bind the activity of the wind, and integrate it into the nature of reality (Chos nyid). If one does not understand that the way of abiding of the nature of reality is inconceivable, and only sees it partially, only seeing with a one-sided view from the words of the tantras (Rgyud) and oral instructions (Man ngag), clinging to the characteristics of the true and certain central channel and wind, thinking that one can guide the completion stage (Rdzogs rim) by meditating on the visualization, thereby defiling the near paths that combine with the actual completion stage (Rdzogs rim), and mistaking the object of conceptual thought, which is actually the elimination of clinging to non-existence (Med dgag 'dzin pa can), as the Dharmadhatu (Chos dbyings), thereby defiling the realization of non-conceptual wisdom (Mi rtog ye shes), clinging to the path of emptiness in the absence of clinging (Med 'dzin dbu ma'i lam med dgag)...

---

་བྲལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་རང་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཙམ་ལས་ཐར་པའི་ལམ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་འདེབས་མི་བཟད་པ་སྒྲོགས་པ་བོད་ན་འདུག་པ་འདི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ནམ་མིན་བློ་ལྡན་དག་གིས་དཔྱོད་ཅིག །གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་རྣམ་རྟོག་གིས་བསླད་པ་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། སློང་བྱེད་རྐྱེན་གསུམ་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ 24-4-25b ཀྱི་རྒྱུད་ན་ཡོད་ལ། དེ་ལ་གསར་དུ་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་བསླབ་སྟེ་བསྒོམ་བཅུག་ན་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་མཐོན་དུ་སྨྲ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འབྲི་བའི་དཀའ་བ་དང་དུ་ལེན་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཡིན་མིན་དཔྱོད་ཅིག །གཉུག་སེམས་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་དེ་ཀུན་གཞི་ལས་འདས་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན། དེས་དེ་སྔ་རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་དམིགས་མི་ཤེས་པ་དེ་རྒྱུ་ཅི་ལས་ཡིན། ད་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་སྒོམ་ཤེས་པ་ངོ་མཚར་རོ། །བློས་བྱས་ཀུན་རྟོག་གིས་བཏགས་པའི་མེད་འཛིན་དེས་གསར་དུ་སྒོམ་ཤེས་ན། ཆགས་སོགས་ཀྱང་ཅིས་མི་སྒོམ་སྟེ་དེ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བསྒྱུར་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མི་རིགས་པར་མི་ཤེས་ན་དེ་ལས་བླུན་པོ་གཞན་སུ་ཡོད་ཧ་ཧ། ལས་རླུང་གི་བཞོན་པར་བཅས་པའི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་འགགས་ཚེ། ལྟ་བའི་གོ་ཡུལ་འཛིན་པའི་སེམས་དེའི་བཞོན་པ་གང་ཡིན། བཞོན་པའི་རླུང་མེད་ན་དེ་ཡང་གཡོ་བར་ག་ལ་རིགས་ཏེ་རང་གི་ཁས་བླང་དང་འགལ་ལོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སེམས་མིན་པའི། འདུས་བྱས་ལས་རླུང་གིས་བཞོན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ 24-4-26a གཉུག་སེམས་སུ་ག་ལ་འགྱུར། འགྱུར་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་འདི་གཉུག་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གཉུག་སེམས་གཉིས་ཡོད་པར་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གང་ནས་མ་བཤད་ལ་རིགས་པས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །ཀུན་གཞི་འགོག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་སེམས་དེ་གང་ནས་རྙེད་ཧ་ཧ། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མ་ཤེས་པར་རྣམ་ཤེས་དང་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་བླང་བའི་སྐྱོན་འདིས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དགོངས་དོན་བསད་པའི་ཤི་ཟན་ངེས་པར་བཏང་རྩིས་རེད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། མདོ་རྒྱུད་ལུང་གི་སྒྲོན་མ་དང་། ཆོས་ཉིད་སུས་ཀྱང་དཀྲུགས་པར་མི་ནུས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཡང་དག་ངེས་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་རིགས་པས་འདི་འདྲའི་མུན་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གཞི་མེད་པར་བྱེད་དོ།། ༈ །། མདོར་ན། ཐོག་མར་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སམ།ཆོས་ཅན་གང་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མེད་དོ

【現代漢語翻譯】 現在西藏有人宣稱，遠離分別唸的金剛乘道，除了寂止之外，沒有解脫之道，這種惡劣的誹謗是正確的見解嗎？有智慧的人應該辨別！ 原本清凈的心性光明，如同虛空一般，遠離一切分別唸的染污。這種如同虛空一般的心，存在於一切眾生的相續中。如果教導他們學習並修持對空性的新造作的執著，並聲稱這是迅速成佛之道，這就像試圖在虛空中繪畫一樣徒勞。這是否合乎邏輯，請加以辨別！ 如果真有這樣的本凈心，它與阿賴耶識（梵文：Ālaya-vijñāna，一切種子的儲藏處）有何不同？如果它之前像虛空一樣，無法識別任何其他事物，那麼原因是什麼？現在新學到的空性修法真是令人驚歎！ 如果通過分別念造作的無有執著能夠新學修持，那麼為什麼不能修持貪慾等煩惱呢？因為它們可以通過因緣來改變。如果連這都不明白，還有誰比這更愚蠢呢？ 當業風所乘的八十種自性分別念止息時，執持見解之所的心的乘騎是什麼？如果沒有乘騎的風，它又怎麼能動搖呢？這與你自己的主張相矛盾！ 不是自性光明、非造作的心，而是由業風所乘的造作之心，怎麼能成為本凈心呢？如果能，那麼自性光明的心就不會是本凈心了。因為在一個人的相續中，不可能有兩個本凈心。無論從經續還是口訣來看，都沒有這種說法，邏輯上也無法成立。 你從哪裡找到這種阻止阿賴耶識的心呢？ 由於不瞭解本凈心是光明智慧和非造作的，反而認為它是意識和造作的，這種錯誤必定會扼殺金剛乘的真諦。雖然你打算散佈死亡的氣息，但諸佛和佛子的慈悲，經續的明燈，以及任何人都無法動搖的真理，以及契合正確究竟意義的理性，將會在同一時刻，以如太陽般的光芒，將所有這些黑暗的化身徹底摧毀。 總而言之，最初的本凈光明心是法性（梵文：Dharmatā，事物本來的性質）之心，還是法相（梵文：Dharma-lakṣaṇa，事物的特徵）之心？是識（梵文：Vijñāna，意識）還是智慧（梵文：Jñāna，智慧）？是清凈還是不清凈？首先，因為是心，所以是法相之心，而不是法性之心。

【English Translation】 Now in Tibet, there are those who proclaim that the Vajrayana path, which is free from conceptual elaborations, has no path to liberation other than calm abiding. Is this terrible slander a correct view? Wise individuals should discern! The originally pure mind, luminous and like the sky, is free from the defilements of all conceptual elaborations. Such a mind, like the sky, exists in the continuum of all sentient beings. If they are taught to learn and cultivate a newly fabricated clinging to emptiness, and it is claimed that this is a swift path to Buddhahood, it is as futile as trying to paint a picture in the sky. Is this logical? Please discern! If there truly is such an inherently pure mind, how is it different from the Ālaya-vijñāna (storehouse consciousness)? If it was previously like the sky, unable to recognize anything else, what is the reason for this? The newly learned cultivation of emptiness is truly amazing! If the non-clinging to non-existence, fabricated by conceptual thought, can be newly learned and cultivated, then why can't afflictions such as desire be cultivated? Because they can be transformed by conditions. If one does not understand even this, who is more foolish than that? When the eighty types of self-nature conceptualizations, mounted on the vehicle of karmic winds, cease, what is the vehicle of the mind that holds the place of view? If there is no wind to ride, how can it move? This contradicts your own assertion! How can a mind that is not self-luminous, unconditioned, but is a conditioned mind mounted on the vehicle of karmic winds, become the inherently pure mind? If it can, then the self-luminous mind would not be the inherently pure mind. Because it is impossible for one person's continuum to have two inherently pure minds. There is no such statement in either the scriptures or the oral instructions, and it cannot be established logically. From where did you find this mind that obstructs the Ālaya-vijñāna? Due to not understanding that the inherently pure mind is luminous wisdom and unconditioned, but instead asserting that it is consciousness and conditioned, this error will surely kill the true meaning of the Vajrayana. Although you intend to spread the breath of death, the compassion of the Buddhas and Bodhisattvas, the lamp of the scriptures, and the truth that cannot be shaken by anyone, as well as the reason that accords with the correct ultimate meaning, will, at the same moment, with the great light like the sun, utterly destroy all these dark apparitions. In short, is the original inherently pure luminous mind the mind of Dharmatā (the nature of things) or Dharma-lakṣaṇa (the characteristics of things)? Is it Vijñāna (consciousness) or Jñāna (wisdom)? Is it pure or impure? First, because it is mind, it is the mind of Dharma-lakṣaṇa, not the mind of Dharmatā.

---

་སྙམ་ན། ལུང་། སེམས་ཀྱི་ 24-4-26b རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས་དང་། མདོ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་སོགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རིགས་པ་ནི་སེམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་མེད་དམ། དེ་དངོས་མཚན་དུ་མི་རུང་། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མེད་དམ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མེད་དམ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་མེད་དམ། དེ་དག་མེད་ཟེར་ན་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས། རྣམ་ཤེས་ཡིན་ན་ཚོགས་བརྒྱད་གང་ཡིན། དེ་གཉུག་སེམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཚུལ་སོགས་དཔྱད། ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་དེ་ཐབས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པས་སྟོང་ཉིད་དེ་དང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་དོན་མེད་དོ། །ཀུན་རྟོག་ཀུན་ཐིམ་ནས་འཛིན་སྟངས་དང་རྣམ་རྟོག་ཅི་ལ་འོང་སོགས་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་པོར་སྙིང་པོ་བྱ། དེ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་མེད་ཡིན་ན། དེ་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། ད་རྟོགས་བྱ་གསར་སྣོན་ཅི་ཡོད། ཡོད་ན་དེ་ཤེས་བྱའི་དྲི་མས་མ་དག་པའམ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་མ་དག་པ་ཡོད་པས་དེས་བདག་ 24-4-27a མེད་གཉིས་གསར་དུ་སློབ་པ་ཡིན་འདྲི། དེ་ལྟ་ན་མ་དག་པའི་སེམས་ཡིན་གྱི་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་མྱང་འདས་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ་། །གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕྱིར་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱའི། གཉུག་སེམས་ཡེ་ཤེས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་ཡོད་ན་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཅིས་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་སངས་རྒྱས་པར་ཁས་བླང་དགོས། ཡེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱང་ནས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་དག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་དགོས་པས་སོ། །མདོར་ན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་མཁྱེན་གཉིས་ཡོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་མིན་ན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཀྱང་མི་སྲིད་པས་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ནས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྟོང་རྐྱང་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ཙམ་ཡིན་སྙམ་ན། ནམ་མཁའ་ཡང་དེར་ཐལ་ཏེ་སེམས་མེད་ 24-4-27b ཅིང་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ལས་འོས་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་འབའ་ཞིག་པར་འགྱུར་བས་འོད་གསལ་བར་བརྗོད་པའང་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་ངོས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་འདིས་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པ

【現代漢語翻譯】 如果有人認為：『經文說，心的自性是光明。』等等。如《經莊嚴論》所說：『法性源於心』等等。引用續部的經文。如果有人認為，理證上心不被法性所包含，那麼，自性光明不存在嗎？那不應成為實相的特徵。遍一切種殊勝的空性不存在嗎？不變的安樂不存在嗎？超越微塵和剎那之法的安樂不存在嗎？』如果說這些都不存在，那麼就引用時輪續的經文。如果說是識，那麼是八識中的哪一個？這不應成為常住心的意義，應仔細考察。如果法性是智慧，那麼通過方便使其顯現，就是證悟空性和自性。否定性的執著毫無意義。一切分別念融入后，執著和分別念又從何而來？等等，所有理證都要清晰地抓住核心。如果它是自性清凈，本來就沒有二障，那麼通過證悟它，就是證悟法性。現在再去新增加什麼需要證悟的呢？如果有什麼需要增加的，那就是被所知障或煩惱障所染污，因此需要重新學習二無我。如果是這樣，那就是不清凈的心，不能說是清凈光明的自性涅槃。客塵存在於染污識中，因此要顯現本覺心。本覺心智慧沒有客塵，如果有客塵，就會變得不清凈。如果沒有客塵，為何沒有二智？因為智慧存在且沒有障礙，如同佛陀一樣。因此，必須承認心的法性本自成佛。雖然本自成佛，但由於沒有如實證悟，所以要通過去除心的客塵來顯現智慧。對於這樣的眾生來說，如果二障得以清凈，才能被稱為佛陀。總之，由於光明心的自性是清凈的，所以必須承認二智圓滿即是佛陀。如果不是佛陀，自性清凈也不可能存在，因此本自清凈的法性和智慧根本不可能存在。如果認為那只是空無，沒有二障，那麼虛空也會變成那樣，因為它沒有心，也沒有二障。如果智慧存在且沒有二障，那麼就只能是佛陀。如果智慧不存在，那麼法性就會變成空無，說它是光明也就毫無意義。因此，如果不能確定法性雙運究竟法界的體性，就會導致一切混亂。 如果有人認為：『經文說，心的自性是光明。』等等。如《經莊嚴論》所說：『法性源於心』等等。引用續部的經文。理證上，心不被法性所包含嗎？自性光明不存在嗎？那不應成為實相的特徵。遍一切種殊勝的空性不存在嗎？不變的安樂不存在嗎？超越微塵和剎那之法的安樂不存在嗎？如果說這些都不存在，那麼就引用時輪續的經文。如果說是識，那麼是八識中的哪一個？這不應成為常住心的意義，應仔細考察。如果法性是智慧，那麼通過方便使其顯現，就是證悟空性和自性。否定性的執著毫無意義。一切分別念融入后，執著和分別念又從何而來？等等，所有理證都要清晰地抓住核心。如果它是自性清凈，本來就沒有二障，那麼通過證悟它，就是證悟法性。現在再去新增加什麼需要證悟的呢？如果有什麼需要增加的，那就是被所知障或煩惱障所染污，因此需要重新學習二無我。如果是這樣，那就是不清凈的心，不能說是清凈光明的自性涅槃。客塵存在於染污識中，因此要顯現本覺心。本覺心智慧沒有客塵，如果有客塵，就會變得不清凈。如果沒有客塵，為何沒有二智？因為智慧存在且沒有障礙，如同佛陀一樣。因此，必須承認心的法性本自成佛。雖然本自成佛，但由於沒有如實證悟，所以要通過去除心的客塵來顯現智慧。對於這樣的眾生來說，如果二障得以清凈，才能被稱為佛陀。總之，由於光明心的自性是清凈的，所以必須承認二智圓滿即是佛陀。如果不是佛陀，自性清凈也不可能存在，因此本自清凈的法性和智慧根本不可能存在。如果認為那只是空無，沒有二障，那麼虛空也會變成那樣，因為它沒有心，也沒有二障。如果智慧存在且沒有二障，那麼就只能是佛陀。如果智慧不存在，那麼法性就會變成空無，說它是光明也就毫無意義。因此，如果不能確定法性雙運究竟法界的體性，就會導致一切混亂。

【English Translation】 If someone thinks: 'The scriptures say that the nature of mind is luminosity,' etc. As the Ornament of Sutras says: 'Dharmata (法性，chos nyid，dharmatā，the nature of reality) originates from the mind,' etc. Quoting the scriptures of the tantras. If someone thinks that, logically, the mind is not included in dharmata, then, does self-nature luminosity not exist? That should not become a characteristic of reality. Does the emptiness that possesses all supreme aspects not exist? Does unchanging bliss not exist? Does the bliss that transcends dust and momentary phenomena not exist?' If you say that these do not exist, then quote the scriptures of the Kalachakra Tantra. If it is consciousness, then which of the eight consciousnesses is it? This should not become the meaning of the permanent mind; it should be carefully examined. If dharmata is wisdom, then manifesting it through skillful means is realizing emptiness and self-nature. Negative clinging is meaningless. After all conceptualizations dissolve, where do clinging and conceptualizations come from? Etc., all logical proofs must clearly grasp the core. If it is self-nature pure, originally without the two obscurations, then by realizing it, one realizes dharmata. What new thing is there to realize now? If there is something to add, it is that it is defiled by the obscuration of knowledge or the obscuration of afflictions, so one needs to relearn the two selflessnesses. If that is the case, then it is an impure mind, and it cannot be said to be the pure, luminous self-nature nirvana. Adventitious stains exist in the defiled consciousness, so the innate mind should be manifested. The innate mind wisdom does not have adventitious stains; if it had adventitious stains, it would become impure. If there are no stains, why are there no two knowledges? Because wisdom exists and there are no obscurations, like the Buddha. Therefore, it must be admitted that the dharmata of the mind is originally enlightened. Although originally enlightened, because it has not been truly realized, wisdom is manifested by removing the adventitious stains of the mind. For such sentient beings, if the two obscurations are purified, they can be called Buddhas. In short, because the self-nature of the luminous mind is pure, it must be admitted that the complete two knowledges are the Buddha. If it is not the Buddha, self-nature purity cannot exist, so the originally pure dharmata and wisdom cannot exist at all. If someone thinks: 'The scriptures say that the nature of mind is luminosity,' etc. As the Ornament of Sutras says: 'Dharmata (法性，chos nyid，dharmatā，the nature of reality) originates from the mind,' etc. Quoting the scriptures of the tantras. Logically, is the mind not included in dharmata? Does self-nature luminosity not exist? That should not become a characteristic of reality. Does the emptiness that possesses all supreme aspects not exist? Does unchanging bliss not exist? Does the bliss that transcends dust and momentary phenomena not exist?' If you say that these do not exist, then quote the scriptures of the Kalachakra Tantra. If it is consciousness, then which of the eight consciousnesses is it? This should not become the meaning of the permanent mind; it should be carefully examined. If dharmata is wisdom, then manifesting it through skillful means is realizing emptiness and self-nature. Negative clinging is meaningless. After all conceptualizations dissolve, where do clinging and conceptualizations come from? Etc., all logical proofs must clearly grasp the core. If it is self-nature pure, originally without the two obscurations, then by realizing it, one realizes dharmata. What new thing is there to realize now? If there is something to add, it is that it is defiled by the obscuration of knowledge or the obscuration of afflictions, so one needs to relearn the two selflessnesses. If that is the case, then it is an impure mind, and it cannot be said to be the pure, luminous self-nature nirvana. Adventitious stains exist in the defiled consciousness, so the innate mind should be manifested. The innate mind wisdom does not have adventitious stains; if it had adventitious stains, it would become impure. If there are no stains, why are there no two knowledges? Because wisdom exists and there are no obscurations, like the Buddha. Therefore, it must be admitted that the dharmata of the mind is originally enlightened. Although originally enlightened, because it has not been truly realized, wisdom is manifested by removing the adventitious stains of the mind. For such sentient beings, if the two obscurations are purified, they can be called Buddhas. In short, because the self-nature of the luminous mind is pure, it must be admitted that the complete two knowledges are the Buddha. If it is not the Buddha, self-nature purity cannot exist, so the originally pure dharmata and wisdom cannot exist at all.

---

འི་རྟོག་གེའི་གཞུང་བཙུགས་རྒྱུ་དྲན་པ་ཡིན་པས་སུན་དབྱུང་དགོས་སོ། །ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དབུ་མའི་སྐབས་སུའང་འགྲུབ་ཀྱི་མེད་རྐྱང་ནི་ཆོས་ཉིད་གཏན་མིན་པར་ངེས་ནུས་ཤིང་། དེ་དེ་ལྟ་ན་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་གཉུག་སེམས་ནི་བདེ་སྟོང་ངམ་གསལ་སྟོང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་གྲུབ་ན་དབྱིངས་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་གསལ་བ་དང་བདེ་བ་དང་རིག་པ་དེ། འདུས་བྱས་རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཚེ་སྟོང་ཆ་ནས་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་ཆ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་དང་སྟོང་ཉིད། སྣང་ཆ་ནས། བདེ་བ་འགྱུར་མེད། གསལ་བ་མཚན་མེད། རིག་པ་དངོས་མེད་གང་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་ཁོ་ན་ཤེས་ནས་གྲུབ་མཐའ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ༈ །། 24-4-28a སྤྱིར་བཏང་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པར་མདོ་ཡི་ལུགས་ལའང་འདོད་དགོས་ལ། སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་ནི། སེམས་མེད་ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་། འདུས་བྱས་ས་རྡོ་སོགས་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་སེམས་མེད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་བཞག་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡོད་ལ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་མེད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ཀྱང་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །སེམས་ཡོད་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མེད་ན་མཁྱེན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སེམས་དེ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་མཁྱེན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་བོ། །དེས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར།གདོད་ནས་རྣམ་དག་གི་སེམས་སུ་བཞེད་ཅིང་། དེར་མ་ཟད། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སོགས་དང་། མདོ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཉིད་སེམས་སོགས་གསུངས་ 24-4-28b པ་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་བདག་འཛིན་གཉིས་མི་མངའ་འོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁྱེན་གཉིས་ཅིས་མེད་དེ། སྒྲིབ་གཉིས་མེད་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དེས། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མི་མཁྱེན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཁྱེན་ཏེ། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་མདོ་སྔགས་སྤྱི་ཡི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་གཉིས་ཡེ་ནས་མངའ་ན། དེ་སངས་རྒྱས་ལས་འོས་མེད་པས་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཅེས་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲིབ་བཅས་ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལས། སྒྲིབ་བྲལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་གཏན་མེད་དང་། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན

【現代漢語翻譯】 因此，必須駁斥建立宗喀巴論點的想法。雙運（Yuganaddha，結合）無法通過最終的推理在Madhyamaka（中觀）的背景下實現，因此可以肯定它不是法性（Dharmata）。如果是這樣，那麼在密宗的背景下，光明心性（Prabhasvara citta）被認為是樂空（Sukha-sunyata）或明空（Aloka-sunyata），覺空（Vidya-sunyata）的雙運。如果這成立，那麼與法界（Dharmadhatu）無二無別的光明、快樂和覺性，將超越由因緣所生的微塵和剎那之法，成為自生智慧（Svayambhu jnana）。那時，從空性的角度來看，從詞語的角度來說，無論是法界和空性，還是從顯現的角度來說，無論是無變的快樂、無相的光明、還是無實的覺性，無論說什麼，實際上都只是唯一的法性，認識到這一點，就能證悟宗派。 一般來說，法界自性清凈（Dharmadhatu-prakrti-parisuddha）必須被認為是根本沒有二障（Dvi-avarana），即使在經部的觀點中也是如此。如果不存在二障，那麼存在二智（Dvi-jnana）的遍（Vyapti，推論）是不成立的。因為無心（Acitta）如虛空等一切非複合之物，以及複合的地石等，都沒有二障。二障是心的法，無心不可能有二障。因為由二種我執（Dvi-atmagraha）產生的煩惱障（Klesavarana）和所知障（Jneyavarana）都必須安立在有心者之上。因此，無心者沒有二障，但存在二智的遍是不成立的。如果存在二障的有心者，那麼存在二智的遍是成立的。因為沒有障礙的心，自然具有證悟二無我（Dvi-nairatmya）的二智，這是必然的。 因此，在密宗的觀點中，自性光明的心的根本沒有二障，因此被認為是本初清凈的心。不僅如此，《寶性論》（Ratnagotravibhāga）中說：『心之自性光明』等等，《經莊嚴論》（Mahayanasutralamkara）中說：『法性心』等等。因為光明的心是無能取所取（Grahaka-grahya）的智慧，所以沒有二種我執。因此，怎麼會沒有二智呢？沒有二障的偉大的心，如果不瞭解如所有（Yathavad）和盡所有（Yavat）的智慧，那麼佛陀也不瞭解。因為以證悟二無我的智慧來了解如所有和盡所有，是經部和密宗共同的觀點。如果根本具有二智，那麼這隻能是佛陀，因此必須承認心性本初就是佛。如果沒有這樣的智慧，那麼作為有法（Dharmin）的僅僅是有障的心，根本不會有離障的如來藏（Tathagatagarbha），以及遍佈虛空的金剛持（Vajradhara）。

【English Translation】 Therefore, the idea of establishing Tsongkhapa's arguments must be refuted. Yuganaddha (union) cannot be achieved in the context of Madhyamaka (the Middle Way) through ultimate reasoning, so it can be definitely determined that it is not Dharmata (the nature of reality). If that is the case, then in the context of Tantra, the Prabhasvara citta (clear light mind) is established as the Yuganaddha of Sukha-sunyata (bliss-emptiness) or Aloka-sunyata (luminosity-emptiness), Vidya-sunyata (awareness-emptiness). If this is established, then the luminosity, bliss, and awareness that are non-different from Dharmadhatu (the realm of reality) will transcend the compounded dust and momentary dharmas, becoming Svayambhu jnana (self-arisen wisdom). At that time, from the perspective of emptiness, from the aspect of words, whether it is Dharmadhatu and emptiness, or from the aspect of appearance, whether it is immutable bliss, signless luminosity, or insubstantial awareness, whatever is said, in reality, it is only the sole primordial Dharmata. Knowing this, one will realize the philosophical tenets. Generally, Dharmadhatu-prakrti-parisuddha (the naturally pure nature of reality) must be considered as fundamentally without Dvi-avarana (two obscurations), even in the view of Sutra. If there are no two obscurations, then the Vyapti (pervasion, implication) of having Dvi-jnana (two knowledges) is not established. Because Acitta (mindlessness) such as space and all non-compounded things, and compounded things like earth and stone, do not have two obscurations. The two obscurations are the dharma of the mind, and it is impossible to posit two obscurations on mindlessness. Because both Klesavarana (afflictive obscuration) and Jneyavarana (cognitive obscuration) arising from Dvi-atmagraha (two self-grasps) must be placed on those with mind. Therefore, although those without mind do not have two obscurations, the pervasion of having two knowledges is not established. If those with mind have no two obscurations, then the pervasion of having two knowledges is established. Because the mind without obscurations naturally has the two knowledges that realize Dvi-nairatmya (two selflessnesses), this is necessary. Therefore, in the view of Tantra, the naturally luminous mind fundamentally has no two obscurations, and is therefore considered to be the primordially pure mind. Moreover, the Ratnagotravibhāga (Uttaratantra) says: 'The nature of the mind is luminous,' etc., and the Mahayanasutralamkara says: 'Dharmata is the mind,' etc. Because the luminous mind is Grahaka-grahya (subject-object) free wisdom, it does not possess two self-grasps. Therefore, how could it not have two knowledges? If the great mind without two obscurations does not know Yathavad (as it is) and Yavat (as far as it extends), then even the Buddha does not know. Because knowing Yathavad and Yavat with the wisdom that realizes two selflessnesses is the common view of Sutra and Tantra. If one fundamentally possesses two knowledges, then this can only be the Buddha, so it must be acknowledged that the mind itself is primordially Buddha. If there is no such wisdom, then as a Dharmin (subject) there is only the mind with obscurations, and there would be no Tathagatagarbha (Buddha-nature) free from obscurations, and no Vajradhara (Vajradhara) pervading the sky.

---

་གྱི་སེམས་དང་། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་སེམས་ཀྱི་དག་པ་འོད་གསལ་རྣམས་གཏན་མེད་པའམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་དག་མིན་ན། འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་དང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་གཏན་ཁས་བླང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མའི་ཆ་མེད་པའི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་དང་། རིག་སྟོང་གཉུག་མ་དང་། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ངེས་ 24-4-29a དོན་མཐར་ཐུག་གི་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ནས་གསུངས་པ་འདོད་དགོས་སོ། །རིགས་པའང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་འགྲུབ་པས་འགྲུབ་བོ། །བདེ་གསལ་རིག་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཁས་མ་བླང་ན། མེད་དགག་གི་ཆ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་བཞག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཟུང་འཇུག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མི་འགྲུབ་པས། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། དེ་མི་འགྲུབ་ན་རྫོགས་རིམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་འབྲས་སྐུ་བཞི་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཉུག་མ་མི་ཤིགས་པའི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་། འོད་གསལ་བའི་སེམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་དབུ་མར་རླུང་ཞུགས་པའི་འོད་གསལ་འཆར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་དེའི་ངང་ལས་བཞེངས་པའི་སྒྱུ་ལུས་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་མཐར་ཐུག་གི་ཟུང་འཇུག་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རྨིང་ནས་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡོད་ན། དེར་ཐིམ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་ 24-4-29b འགྲུབ་བོ། །འདི་ཀུན་གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་བྱུང་བས། མཐར་ཐུག་གི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། འགྱུར་མེད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། བྱིས་པ་རྟོག་གེ་པའི་ངོར་མེད་དགག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པར་འགྲུབ་སླ་མོད། བདེ་གསལ་རིག་པའི་ཆ་ནམ་བལྟས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ལས་འཆར་དཀའ་ལ། འདུས་བྱས་དེ་དང་སྟོང་རྐྱང་གཉིས་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་དབྱེར་མེད་རྟོགས་མི་ནུས་པས། དེས་ན་གཙོ་བོས་སོགས་དང་མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལས་བསྒྲུབ་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ་བ་སྐྱེད་དགོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་བསྒོམ་པས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་མི་ཕྱེད་པར་གྲུབ་མཐའ་སྙོགས་པར་འགྱུར་རོ།། ༈ །། ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ནི་སྟོང་པ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་བདེ་བའམ་གསལ་བ་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་དངོས་པོའི་གྲངས་སུ་བགྲང་སྟེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལས་མ་འདས་སོ། །བདེ་བའམ་གསལ་བའམ་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྟོང་པ་ཞ

【現代漢語翻譯】 如果心、本有光明心和心的清凈光明不是完全不存在，或者即使存在，但二障不是本來清凈的，那麼最後法輪的經典和所有無上瑜伽的續部都將無法承認。因此，必須承認經續中所有究竟意義上所說的剎那無分、不變的安樂、自性光明、本初的覺性空性以及自生智慧。 從理證上來說，也是因為成就了雙運法界而成立的。即使從樂、明、覺的角度來說，也成立了空性與無二的自性是無為法。如果否認自生智慧，那麼就只有破除的部分，而無法安立法性。這樣一來，就無法成就雙運本初的狀態，輪迴與涅槃的顯現就會中斷，自性光明也無法成就。如果自性光明無法成就，那麼在圓滿次第金剛瑜伽中，就無法擊中要害，也無法成就四身，本初不壞的金剛三身也將不復存在。如果金剛三身不存在，那麼智慧之風和光明的心的將不復存在。如果智慧之風和光明的心的不存在，那麼在中脈融入風的光明也無法顯現。如果融入風的光明無法顯現，那麼從光明中生起的幻身也就不存在。如果幻身不存在，那麼究竟的雙運也就不存在，金剛乘就從根本上被摧毀了。如果自性光明存在，那麼通過融入自性光明的方法，就可以成就幻光雙運。 這一切都是從證悟或未證悟無二的真實現狀而產生的。因此，在修持究竟道時，必須修持無為的智慧和不變的光明。對於那些膚淺的論理者來說，很容易理解無為的破除。但是，無論從哪個角度來看樂、明、覺，都很難從有為法中產生。如果僅僅將有為法和空性二者結合起來就認為是雙運，而無法從自性的角度證悟無二，那麼就應該從《主尊品》等和《無上不變品》中，對修持無二雙運的智慧生起理解，因為這是金剛乘的見地。通過方便的修持，如果能現證它，就能毫不動搖地確立宗見。 如果真實的實相中，存在著獨立於空性的安樂、光明或覺性，那麼它將被歸類為實有，成為所知對境，而不是法性，並且不會超越識的範疇。如果存在著獨立於安樂、光明或覺性的空性，那麼它將成為斷滅空，而不是勝義諦。

【English Translation】 If the mind, the inherent luminosity of the mind, and the purity of the mind's luminosity are completely non-existent, or even if they exist, but the two obscurations are not primordially pure, then the final turning of the wheel's sutras and all the highest yoga tantras would be impossible to affirm. Therefore, it is necessary to accept that all the ultimate meanings spoken of in the sutras and tantras are the indivisible bliss of a moment, immutable, self-luminous, the original awareness of emptiness, and self-arisen wisdom. From the perspective of reasoning, it is also established by the accomplishment of union, the Dharmadhatu. Even when expressed from the aspect of bliss, clarity, and awareness, it is established that the essence of emptiness and non-duality is unconditioned. If self-arisen wisdom is not accepted, then only the aspect of negation remains, and the nature of reality cannot be established. In that case, the primordial state of union cannot be achieved, the appearances of samsara and nirvana will be interrupted, and self-luminous nature itself will not be achieved. If that is not achieved, then in the Vajra Yoga of the Completion Stage, the four bodies will not be achieved by striking the vital point of the body, and the three indestructible Vajras of the original state will cease to exist. If that does not exist, then the wind of wisdom and the luminous mind will cease to exist. If that does not exist, then the arising of luminosity when the wind enters the central channel will not occur. If that does not exist, then the illusory body arising from that state will not exist. If that does not exist, then ultimate union will not exist, and the Vajrayana will be destroyed from its foundation. If self-luminous nature exists, then the union of illusion and light can be achieved by the method of dissolving into it. All of this arises from realizing or not realizing the indivisible truth of reality. Therefore, in order to accomplish the ultimate path, it is necessary to accomplish unconditioned wisdom and immutable luminosity. For the sake of childish logicians, it is easy to establish that negation is unconditioned. However, no matter how one looks at bliss, clarity, and awareness, it is difficult to arise from conditioned phenomena. If one merely grasps the combination of conditioned phenomena and emptiness as union, without being able to realize non-duality from the aspect of essence, then one should generate understanding of the wisdom of indivisible union from the chapter on the principal deity and the chapter on the supreme immutable, because that is the view of Vajrayana. Through the practice of skillful means, if one can directly realize it, one will become unwavering in establishing the doctrine. If, in the true state of reality, there exists bliss, clarity, or awareness that is separate from emptiness, then it will be counted among entities, becoming an object of knowledge rather than the nature of reality, and will not transcend the realm of consciousness. If there exists emptiness that is separate from bliss, clarity, or awareness, then it will become nihilistic emptiness, rather than ultimate truth.

---

ིག་ཡོད་ན། དེ་ནི་དངོས་ 24-4-30a མེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་བགྲང་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ཞིང་སེམས་མེད་ཀྱི་ཆ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པས། དངོས་དང་དངོས་མེད་རོ་མཉམ་པ། ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་སྨྲོས་ཀྱང་། སྣང་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བརྗོད་རུང་། དངོས་པོ་དང་འདུས་བྱས་མིན། རྣམ་ཤེས་མིན། ཡེ་ཤེས་ཡིན། སྟོང་པ་དང་། དབྱིངས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་གང་སྨྲོས་ཀྱང་། སྟོང་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པ་དེ་དག །དངོས་མེད་སྟོང་པ་མིན། སྣང་བ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དངོས་ཡིན། དེས་ན་མཐར་ཐུག་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་འགྲུབ་དགོས། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་ཡེ་ཤེས་རྟག་སོགས་དེ་གཉིས་ཁྱད་འབྱེད་པ་ 24-4-30b གལ་ཆེ། གནས་ལུགས་ནི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད། སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀུན་བྲལ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ། བློས་བཏགས་པའི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བ། འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཉག་གཅིག་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་འདི་ཁོ་ན་མདོ་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པའི་མཐིལ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་མེ་རྟ་ཟླ་༩ཚེས་༡༣ལ་འཕྲལ་དཔྱོད་ཀྱི་སྐོར་རོ།། ༈ །། ཡང་སྤྱིར་སྟོང་ཆ་དང་སྣང་ཆ་སོ་སོར་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་འདྲེས་ཀྱང་། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལྡོག་པས་ཐ་དད་ཀྱང་། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གྲུབ་ཡན་གར་བ་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་ན་མ་གཏོགས་ཆོས་གང་སྣང་བ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མི་འོང་། ཡང་ན་གནག་རྭ་ཡོད་དང་རི་བོང་རྭ་མེད་ཟུང་འཇུག་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཡན་གར་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྣང་བ་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་བཏགས་པ་ 24-4-31a ལས། སྟོང་གཞི་ཉིད་མ་བཟུང་བར་སྟོང་པ་ཡན་གར་བ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ཡན་གར་བ་མེད་དེ། ཡོད་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་འགྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་རྭ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ

【現代漢語翻譯】 如果存在，那它將被視為不存在的事物。它將是一個現象而非本質，並且不會超出無意識的範疇。因此，這種區分僅僅是意識概念的構造，並沒有自性。因此，有和無是相同的，沒有區別，超越了有和無的概念。各自的自知之境超越了意識的領域，這就是本質。因此，無論是自生智慧、不變的喜樂還是自性光明，都可以從顯現的角度來表達。它不是事物，不是複合的，不是意識，而是智慧。無論是空性、法界還是無相，都可以從空性的角度來展示。它不是不存在的空性，而是與顯現無二的法界。因此，最終的真理必須是無別的自知之境，唯一的明點（藏文ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་，梵文बिन्दु, bindu，bindu，明點），菩提心，法界。因此，區分無常的意識和常恒的智慧至關重要。 實相是無別的真理，現象和本質，空和非空等二元對立都超越了概念，是無二無別的。它超越了由概念構造的複合與非複合的特徵。偉大的非複合是雙運，是不變的，是唯一的法性，是不變的喜樂。這才是所有經續的精髓。以上是九月十三日即興的思考。 一般來說，雖然空性和顯現可以從各自相反的角度來理解和表達，但實際上它們是無別的。因為二諦雖然在角度上不同，但本質上被認為是相同的。如果像某些宗派那樣，認為實有是空性，那麼除非實有和非實有被認為是雙運的，否則任何顯現的事物及其無自性的空性都無法成為顯空雙運。否則，就會像有牛角和沒有兔角一樣矛盾。因此，如果一個與顯現分離的獨立空性是不成立的，因為空性只是在顯現的基礎上被認為是空性。如果沒有抓住顯現的基礎，那麼獨立的空性就無從談起。沒有與空性分離的獨立顯現，因為如果存在，它必須能夠經受住對究竟的分析。兔子沒有角，這在名義上是不存在的，但這與究竟意義上不存在的自性空性不同。因此，它無法通過對究竟的分析。

【English Translation】 If it exists, it will be counted as non-existent. It will be a phenomenon rather than an essence, and it will not go beyond the realm of unconsciousness. Therefore, this distinction is merely a construct of consciousness and does not have its own nature. Therefore, existence and non-existence are the same, there is no difference, and it transcends the concepts of existence and non-existence. The respective self-knowing realm transcends the realm of consciousness, and that is the essence. Therefore, whether it is self-born wisdom, unchanging bliss, or self-luminous nature, it can be expressed from the perspective of appearance. It is not a thing, not composite, not consciousness, but wisdom. Whether it is emptiness, the dharmadhatu, or non-objectivity, it can be shown from the perspective of emptiness. It is not non-existent emptiness, but the dharmadhatu that is non-dual with appearance. Therefore, the ultimate truth must be the non-dual self-knowing realm, the single thigle (Tibetan: ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་, Sanskrit: बिंदु, bindu, bindu, drop), bodhicitta, the dharmadhatu. Therefore, it is crucial to distinguish between impermanent consciousness and permanent wisdom. The reality is the non-dual truth, phenomenon and essence, emptiness and non-emptiness, etc. All dualities are beyond concepts, non-dual and equal. It transcends the characteristics of composite and non-composite constructed by concepts. The great non-composite is union, unchanging, the single dharma nature, unchanging bliss. This alone is the essence of all sutras and tantras. The above are impromptu thoughts on September 13th. Generally speaking, although emptiness and appearance can be understood and expressed from their respective opposite perspectives, in reality they are non-dual. Because the two truths are different in perspective, they are considered the same in essence. If, like some schools, it is believed that true existence is emptiness, then unless true existence and non-existence are considered to be union, any appearing phenomenon and its natureless emptiness cannot become the union of appearance and emptiness. Otherwise, it would be as contradictory as having cow horns and not having rabbit horns. Therefore, if an independent emptiness separated from appearance is not established, because emptiness is only considered emptiness on the basis of appearance. If the basis of appearance is not grasped, then independent emptiness cannot be discussed. There is no independent appearance separated from emptiness, because if it exists, it must be able to withstand analysis of the ultimate. A rabbit has no horns, which is nominally non-existent, but this is different from the emptiness of nature that does not exist in the ultimate sense. Therefore, it cannot be established through analysis of the ultimate.

---

་པ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པར་བཏགས་ཤིང་། དེ་ཉིད་དཔྱད་བྱ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །ཐ་དད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན་ཏེ་དཔྱད་བཟོད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁས་བླང་དགོས་ཀྱི། ཆོས་ཅན་ལས་ལོགས་སུ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ཁོ་ན་རྣམ་དག་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་མིན་ན། རྣམ་དག་དེ་བསྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་འཆར། བདེན་མེད་ཡན་གར་བ་ལ་དམིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མི་འཆར། དེ་མ་ཤར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་གྲུབ་ཅིས་ལྡོག །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ 24-4-31b ཅད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་འོད་གསལ་བ་ཡིན་གྱི། འོད་གསལ་བའམ་སྣང་བ་སྤང་བའི་སྟོང་རྐྱང་མེད་པས། སྟོང་རྐྱང་ཆོས་ཉིད་མིན་ཏེ་ནམ་ཡང་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་རྐྱང་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་འོད་གསལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དངོས་དོན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འོད་གསལ་བ་ལས་མ་འདས་སོ། །འོ་ན་སྒྲིབ་གཉིས་དང་མ་དག་པ་འདི་ག་ལ་སྲིད་སྙམ་ན། མ་དག་པ་འདི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་མི་བཞག་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་མེད་འོད་གསལ་རྣམ་དག་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ཤིང་ཞེན་པའི་ཀུན་རྟོག་གི་དབང་གིས་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལྔར་མ་དག་འཁྲུལ་བ་རིམ་བྱང་གི་སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ན། སྒྲིབ་པ་ཇེ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇེ་མངོན་གྱི་ཚུལ་ལས་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་སྣང་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་སུ་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་ལམ་ལྔ་པོ་ཀུན་རྫོབ་སྒྲིབ་པའི་ཆ་རྣམས་སྦྱོང་བྱེད་ཡིན་པས་དབྱིངས་ཀྱི་བྲལ་རྒྱུར་འདོད། 24-4-32a དབྱིངས་ནི་རྟག་ཏུ་བྲི་གང་བྲལ་བ་སྐྱོན་ཡེ་ཟད་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་བྲི་གང་དང་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་དག་ཅིང་མི་གཡོ། སྣང་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་དག་པ་དང་མ་དག་པ། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་སོགས་སོ་སོར་ཡོད་དེ། མདོ་སྔགས་སུ་ཡི་ལུགས་ལའང་། ས་དང་ལམ་དང་། འཁོར་བ་མྱང་འདས། སྤང་བྱ་བླང་བྱ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་གིས་འཇོག་གི གཉིས་མེད་དོན་དམ་གྱི་དབང་གིས་མི་འཇོག་པ་འདྲ་བས། ཆོས་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རྟག་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་དང་འདུས་བྱས་རྣམ་ཤེས་མི་རྟག་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་

【現代漢語翻譯】 無有自性者被稱作空性，而空性本身就是所觀察之法的法性，因此法性與有法並非不同。因為沒有差別，所以一切法自性清凈，因為自性本空；一切法無有真實，因為不可觀察。必須這樣承認。如果認為在有法之外，只有空性是清凈的，而一切有法並非清凈，那麼通過修習清凈，一切法也永遠不會顯現為自性清凈。如果緣于虛假的無有真實，一切法也不會顯現為無有真實。如果這沒有顯現，又怎能遣除一切法的真實成立？因此，一切法是顯空雙運，是自性清凈光明，沒有捨棄光明的空性，所以空性不是法性，因為是永遠與顯現分離的空性。因此，心的自性空性光明也與之相同。因此，就實義而言，一切法原本未曾超出清凈法界光明。如果這樣，那二障和不清凈又怎麼可能存在呢？不清凈不是從安住方式的角度安立的，而是被認為是自性清凈。一切法是無緣光明清凈，但由於沒有如此證悟，而是以能取所取的分別心執著于各種顯現，因此顯得不清凈。因此，從五道上不清凈的迷亂逐漸凈化的顯現來看，似乎是遮障逐漸清凈，法界的功德逐漸顯現，從而向上提升。從這種顯現來看，一切道都顯得是無常和有為法，但實際上，五道都是爲了清凈世俗遮障，因此被認為是法界的違品。 法界恒常遠離增減，過失完全斷絕，功德完全圓滿，遠離增減，三時之中沒有遷變。因此，如果從安住方式的角度衡量，三時之中都是清凈且不動的。如果從顯現方式的角度衡量，則有清凈與不清凈、輪迴與涅槃等差別。顯宗和密宗的觀點也相似，安立地道、輪迴涅槃、應斷之法和應取之法等一切二法，都是從世俗的角度安立的，而不是從二無實義的角度安立的。因此，法性和智慧等無為法是常，而有法和有為法等染污識則必須承認是無常。法性在其自性中沒有常無常等一切二法，但從世俗的角度來說，

【English Translation】 That which lacks inherent existence is labeled as emptiness, and that very emptiness is the nature of the object to be analyzed. Therefore, the nature and the object possessing that nature are not different. Because of this non-difference, all phenomena are naturally pure, because they are empty of inherent existence; all phenomena are without truth, because they cannot withstand analysis. This must be acknowledged. If one believes that apart from the object possessing the nature, only emptiness is pure, and not all objects possessing the nature are pure, then by meditating on that purity, all phenomena will never appear as naturally pure. By focusing on a separate absence of truth, all phenomena will not appear as without truth. If that does not arise, how can the truth of all phenomena be reversed? Therefore, all phenomena are the union of appearance and emptiness, and are naturally pure and luminous. There is no mere emptiness that abandons luminosity or appearance, so mere emptiness is not the nature of phenomena, because it is always an emptiness separate from appearance. Therefore, the nature of mind, emptiness and luminosity, is also like that. Therefore, in reality, all phenomena have never gone beyond the pure Dharmadhatu (一切法本性清凈的界，Wylie: chos kyi dbyings) luminosity. If so, how can the two obscurations and impurity exist? This impurity is not established from the perspective of the abiding state, but is considered to be naturally pure. Although all phenomena are without object, luminous, and pure, due to not realizing this and instead grasping and clinging to various appearances with conceptual mind, they appear as impure. Therefore, considering the appearance of the gradual purification of impure delusion on the five paths, it seems that obscurations are gradually purified and the qualities of the Dharmadhatu are gradually manifested, thus progressing upwards. Considering this appearance, all paths appear as impermanent and conditioned, but in reality, the five paths are all means of purifying conventional obscurations, and are therefore considered to be the opposite of the Dharmadhatu. The Dharmadhatu is always free from increase and decrease, completely devoid of faults, completely perfect in qualities, free from increase and decrease, and unchanging in the three times. Therefore, if measured from the perspective of the abiding state, it is always pure and unwavering in the three times. If measured from the perspective of appearance, there are distinctions such as purity and impurity, samsara and nirvana. The views of both Sutra and Tantra are similar in that all dualistic phenomena such as grounds and paths, samsara and nirvana, what should be abandoned and what should be adopted, are established from the perspective of convention, and not from the perspective of non-duality. Therefore, although the nature of phenomena and unconditioned wisdom are permanent, objects possessing the nature and conditioned consciousness must be acknowledged as impermanent. The nature of phenomena, in its own essence, lacks all dualistic phenomena such as permanence and impermanence, but from the perspective of convention,

---

དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཞག་ན། ནམ་མཁའ་སོགས་དངོས་མེད་ལ་འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་དང་། རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་ཡང་དག་དོན་མཐུན་ཡིན་ནོ། །མེ་རྟ་ཟླ་༩ཚེས་༡༣ལའོ། ། ༈ ཆུ་སྟག་ 24-4-32b ཟླ་༩ཚེས་༡༩ཉི་དྲོས་སྐབས་གློ་བུར་རང་དྲན། གཞན་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དེ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཙམ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསླད་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་དགོས་པས། དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཟེར། ཀུན་གཞི་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ས་བོན་འཛིན་པས་རྟོག་པས་བསླད་ཟིན་ཡིན། མ་བསླད་པའི་སེམས་དེ་སྒྲིབ་བྲལ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ལས་ཉོན་གྱི་རྒྱུས་མ་བསྐྱེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་གི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུན་ཆགས་ལ། འཁོར་འདས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འདོད་དགོས་ལ། སེམས་དེ་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་བྱུང་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཅིང་། དེ་གསལ་རིག་ཅན་ཡིན་པས་ཅི་ཡང་འཛིན་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་ན་འཁོར་བ་གྲུབ། དེ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ལ། དེ་ཡི་བསླད་ཆ་དག་ནས་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན། སེམས་ཡིན་པས་ཀུན་འགྲོ་སོགས་འཁོར་ཡོད་དགོས་ལ། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་ཡོད་པས། རྒྱུད་ཐ་དད་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པར་ཁས་མ་བླང་ཐབས་མེད་འདྲ་ལ། དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཙམ་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་རང་རིག་རང་གསལ་ཡིན་པ་བདེ་བླག་འགྲུབ། གཞན་དབང་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ 24-4-33a ཡིན་པར་བདེ་བླག་འགྲུབ། དེ་བདེན་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ་ངོ་བོ་སྟོང་ཆོག སྟོང་པར་རང་རིག་དུས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་། དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ནམ་ཡང་འདུས་བྱས་ཡིན། དཔེར་ན་བུམ་སྟོང་བདེན་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ལ་འདུས་བྱས་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་འདུས་བྱས་ཡིན་དགོས་པ་དང་འདྲ་ཟེར་དགོས་འདྲ་སྙམ། ནམ་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་པར་ཡོད་དགོས་ཤིང་། ངོ་བོ་ལ་བསླད་མ་ཞུགས་པར་ཡང་འདོད་དགོས་ལ། འོད་གསལ་ཤར་དུས་དེ་ངོས་ཟིན་པའམ་རང་ངོ་ཤེས་ཟེར་བའམ་ལམ་རྐྱེན་གྱིས་ཟིན་པས་གྲོལ་གཞི་བྱེད་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་མི་བྱེད་དགོས་པས། འདི་ལྟར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་འགྲུབ་ཅིང་། དེས་བདེན་སྟོང་བསྒོམ་དུས་བློས་བྱས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མམ། བློ་འདས་གཉུག་མའི་དོན་སྒོམ། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་ལ་བསླད་མ་ཞུགས་པ་མི་སྲིད། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཧ་ཤང་བསྒོམ་མམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་སྒོམ་འདྲི། ཡང་དེ་ལ་སེམས་ཉིད་དག་པ་མཁའ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་གསུངས་པ་འདུས་བྱས་འདི་ལ་མི་འགྲིགས་ཅི་ཞེས་འདྲི། སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་ལས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་པས། གཉུག་སེམས་ 24-4-33b དང་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་གཉིས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ག

【現代漢語翻譯】 如果將（勝義諦）安立於此，那麼虛空等非實有不被包含，並且被安立為常有。法性（dharmatā）超越了非實有的邊際，因此被稱為『未被包含的大』和『常有的大』，這些術語在意義上是真實且一致的。寫於火馬年九月十三日。 水虎年九月十九日中午，突然的自發回憶：其他宗派所主張的本覺光明心，必須是未被能知所染污的明覺部分。這被稱為『微細意』。阿賴耶識（kun gzhi）持有輪迴和涅槃的種子，因此已經被概念所染污。未被染污的心必須是無垢的，必須承認它不產生業和煩惱的因。從無始以來，它持續產生相似的自性，並且是常有的。必須認為它是不可言說的輪迴和涅槃。因為這個心的存在，輪迴和涅槃才會產生，所以它是輪迴和涅槃的因。因為它具有明覺的性質，所以會執著一切，如果執著于能知，那麼輪迴就成立。通過修習無能知的空性，它的染污部分會被凈化，最終成就圓滿正等覺。這不是剎那的。因為是心，所以必須具有遍行等（心所），並且存在於每個眾生的相續中，因此似乎不可避免地要承認相續是不同的。如果是這樣，那麼唯識宗所主張的離二取之自證自明就很容易成立。他空見的如來藏也 很容易成立。它不需要是真實存在的，因為它的自性可以是空性的。在空性中，自證必須是本初光明智慧。然而，它是有為法，因為明覺的部分始終是有為法。例如，就像瓶子的空性、真性空性和雙運，雖然沒有特別指定有為法，但瓶子必須是有為法一樣。必須始終是常有的，並且也必須認為自性沒有被染污。當光明生起時，認識到它，或者說認識到自性，或者通過道的助緣來把握它，從而成為解脫的基礎，而不是成為錯覺的基礎。這樣就如同唯識宗一樣成立。當他們修習真性空時，他們是修習概念性的空性，還是修習超越概念的本覺之義？如果是前者，那麼它不可能沒有被染污。如果是後者，那麼是修習和尚宗（Hashang）的禪法嗎？或者修習什麼？此外，有人會問，為什麼經中說心性清凈如虛空，與這個有為法不相符？因為無垢的心與五氣、光明和光芒一起，成就色身，所以本覺 心和五氣、光明和光芒是二身的因。

【English Translation】 If (the ultimate truth) is established in this way, then non-existents such as space are not included, and it is established as permanent. Dharmatā (法性) transcends the limits of non-existents, so it is called 'the unincluded great' and 'the permanent great,' and these terms are true and consistent in meaning. Written on the 13th day of the ninth month of the Fire Horse year. On the 19th day of the ninth month of the Water Tiger year, at noon, a sudden spontaneous recollection: The inherently luminous mind of original awareness, as asserted by other schools, must be a part of clear awareness that has not been tainted by the grasping of the knower. This is called 'subtle mind.' The ālaya (kun gzhi) holds the seeds of samsara and nirvana, so it has already been tainted by concepts. The untainted mind must be without obscurations, and it must be acknowledged that it does not produce the causes of karma and afflictions. From beginningless time, it continuously produces similar natures and is constant. It must be regarded as the inexpressible samsara and nirvana. Because of the existence of this mind, samsara and nirvana arise, so it is the cause of samsara and nirvana. Because it has the nature of clear awareness, it clings to everything, and if one clings to the knower, then samsara is established. By meditating on the emptiness of non-grasping, its tainted parts will be purified, and ultimately perfect enlightenment will be achieved. This is not momentary. Because it is mind, it must have pervasive mental factors, and it exists in the continuum of each sentient being, so it seems inevitable to acknowledge that the continua are different. If so, then the self-awareness and self-illumination of the two emptinesses asserted by the Mind-Only school can be easily established. The tathāgatagarbha of the Shentong view also can be easily established. It does not need to be truly existent, because its nature can be emptiness. In emptiness, self-awareness must be primordial luminosity wisdom. However, it is conditioned, because the part of clear awareness is always conditioned. For example, just as the emptiness of a vase, the emptiness of true existence, and the union, although there is no specifically designated conditioned phenomenon, the vase must be conditioned. It must always be constant, and it must also be believed that the nature has not been tainted. When luminosity arises, recognizing it, or recognizing self-nature, or grasping it through the conditions of the path, becomes the basis for liberation, not the basis for delusion. In this way, it is established like the Mind-Only school. When they meditate on true emptiness, are they meditating on conceptual emptiness, or are they meditating on the meaning of original awareness beyond concepts? If it is the former, then it is impossible for it not to be tainted. If it is the latter, then are they meditating on the Chan of Hashang? Or what are they meditating on? Furthermore, one might ask, why does the sutra say that the nature of mind is pure like space, which does not correspond to this conditioned phenomenon? Because the stainless mind, together with the five winds, light, and rays, accomplishes the form body, so original awareness mind and the five winds, light, and rays are the cause of the two bodies.

---

ྲུང་པོ་ཡིན་པ་འདོད་དགོས་སོ། །འདི་དག་གཞན་ལུགས་ཀྱི་བསམ་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་ཡིན་འདྲ་རང་ཤར་རོ། །འདི་ལ་སླད་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བཤད་དུ་རུང་ཞིང་། རྒྱུན་གྱི་རྟག་པའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་རྟག་པར་བཤད་རུང་བ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་བསླད་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་རུང་སྙམ་མོ། །འདི་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་མི་འཛིན་ཏེ་སྟོང་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གཟིགས་པས་སོ་ཟེར་འདྲ། འདིའི་གསལ་བ་རིས་མེད་ཡིན་པས་གསལ་ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་ཟེར་དགོས་འདྲ། ཤེལ་གོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །སོགས་དཔྱད་ཀྱང་ཆེར་མི་གནོད་འདྲ་མོད། འདི་ལ་སླར་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། ༈ ན་མོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། ད་ལྟ་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་ཡིད་ཀྱི་སྟེང་གི་འདི་གཉུག་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་ཚོགས་དྲུག་ལ་ཁྱབ་པའི་ནང་གི་ཡིད་ཀྱི་སྟེང་གི་དེ་རེད། འདིའི་ངང་དུ་ལམ་པས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་སོགས་ཡིད་ཁོ་ནས་བྱེད་པས། ཡིད་ཕྲ་བ་ཟེར་རྒྱུ་འདི་རེད། འདི་གཉུག་སེམས་དངོས་མ་རེད། རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ། །འདི་འདྲ་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནའང་གསལ་ཙམ་ལ་སྔོ་སེར་སོགས་ཀྱིས་བསླད་མ་ 24-4-34a ཞུགས་པ་སོགས། སྒོ་ལྔ་ལའང་ཡོད་དགོས་སོ། །ཡིད་ཕྲ་བ་གསལ་ཙམ་རྟོག་མེད་དེས་རང་གི་རང་སྟོང་པར་མཐོང་ན་གཉུག་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ན་ཆོད་ཆེ་ཟེར་བ་དེ་རྙིང་མ་ཚོས་བསྒོམ་རྒྱུ་དེ་རེད། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་རྗེས་སྟོང་གསལ་རྗེན་ནེ་བར་བུད་ན་འོད་གསལ་ཟིན་ཟེར་རྒྱུ་དང་། འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ནས་སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཟེར་ས་པོ་ཡང་དེ་རེད། དེ་ཆོས་ཉིད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་གསལ་བ་དང་།བློས་བྱས་ཉི་ཚེའི་སྟོང་ཉིད་གསར་སྦྱར། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་གསར་ཡོད་ལ་གཉུག་སེམས་དང་འོད་གསལ་དུ་འདོད་ཅིང་འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་དེ་བྱུང་། མཐོང་སྐར་གྱི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ལམ་པའི་རང་ངོར་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཆོས་ཉིད་དེའི་ཆ་ཤས་རེ་ཤར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་དགོས་ཀྱང་། དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡེ་ནས་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཏེ་འཕྲལ་བྱུང་དུ་གྲུབ་པས་སོ། །རྟོགས་ཚུལ་སྣང་ངོར་རིམ་གྱིས་ཟུང་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ལས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་། དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྟོགས་དུས་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ 24-4-34b གནས་ལུགས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། གསར་དུ་སྦྱར་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གོ་ག་ལ་ཆོད། གསར་དུ་སྦྱར་ཏེ་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་སོ། །ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞི་ཟུང་འཇུག་གི་འོད་གསལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཡི

【現代漢語翻譯】 必須承認它是存在的。這些似乎是其他學派的終極思考，自然顯現。從沒有瑕疵的角度來說，可以稱之為自生智慧。從恒常的角度來說，也可以說智慧是恒常的。因為沒有能取所取的瑕疵，所以可以稱之為智慧。雖然這其中有不同的傳承，但並不認為它們是不同的，據說因為他們視萬法為空性且無二無別。因為這其中的光明是無偏頗的，所以必須說光明卻沒有分別念。『猶如清凈的水晶球，沒有強烈的知覺』等等，即使分析也不會有太大的損害。但這一點需要進一步研究。 ༈ 頂禮文殊師利！現在，稍微清晰、稍微覺知的，存在於意識之上的這個，是本覺心（gnyug sems，根本心）的明分，遍佈六識之中的，存在於意識之上的那個。修行者在這種狀態下修習空性等等，都只是通過意識來完成的。所以，所謂的細微意識（yid phra ba）指的就是這個。這不是真正的本覺心，因為這是被分別念所染污的狀態。像這樣，在眼識之上，也有稍微清晰卻未被藍色、黃色等所染污的狀態，在其他五根識上應該也有。 如果細微意識（yid phra ba），稍微清晰且無分別唸的那個，能夠看到自己的空性，那麼據說本覺心修習空性就會更加有效力，這是寧瑪派所修習的內容。當八十種自性分別念停止后，空明赤裸顯現，據說這就是證悟了光明。進入光明，脫離能動三者，如同虛空一般，這也是他們所說的地方。如果不能理解這是法性光明空性雙運（chos nyid gsal stong zung 'jug）的原始狀態，遍佈一切法的法性，而只是將法相（chos can）的片面光明，以及人為捏造的片面空性結合起來，那麼每個眾生的相續中都會產生新的東西，並且認為這是本覺心和光明，並執著於它是造作之物。如同白晝的星辰，修行者在自心中，顯現出法性的一部分，依靠它才能進入真實的光明。但真實的俱生（lhan cig skyes pa，俱生智）並非如此，因為它根本不是俱生的，而是暫時產生的。證悟的方式似乎是在顯現上逐漸結合，雖然是逐漸證悟，但證悟真實俱生時，是對原本就是如此的狀態的 實相的認知。如果用新結合的俱生來理解，怎麼能夠理解呢？無論新結合后能否證悟，都必須原本就是如此。如果原本就不是如此，那麼根本雙運的光明就不可能存在。原本就是如此。

【English Translation】 It must be admitted that it exists. These seem to be the ultimate thoughts of other schools, naturally arising. From the aspect of being without flaws, it can be called self-born wisdom. From the aspect of permanence, it can also be said that wisdom is permanent. Because there is no flaw of grasper and grasped, it can be called wisdom. Although there are different lineages within this, they are not considered different, it is said because they view all phenomena as emptiness and non-dual. Because the clarity within this is impartial, it must be said that there is clarity without conceptual thought. 'Like a pure crystal ball, there is no strong sensation,' etc., even if analyzed, it would not cause much harm. But this point needs further study. ༈ Homage to Manjushri! Now, this slightly clear, slightly aware thing on top of the mind is the clear aspect of the innate mind (gnyug sems, fundamental mind), which pervades the six consciousnesses, and is on top of the mind. In this state, practitioners cultivate emptiness, etc., only through the mind. Therefore, the so-called subtle mind (yid phra ba) refers to this. This is not the real innate mind, because it is a state contaminated by conceptual thoughts. Like this, on top of the eye consciousness, there is also a slightly clear state that is not contaminated by blue, yellow, etc., and it should also exist on the other five sense consciousnesses. If the subtle mind (yid phra ba), that which is slightly clear and without conceptual thought, can see its own emptiness, then it is said that the innate mind cultivating emptiness will be more effective, which is what the Nyingma school cultivates. When the eighty self-nature thoughts cease, the clear and empty nakedly appears, and it is said that this is the realization of luminosity. Entering luminosity, separating from the three agents, like the sky, is also what they say. If one does not understand this as the primordial state of the union of clarity and emptiness of the nature of reality (chos nyid gsal stong zung 'jug), the nature of reality that pervades all phenomena, but only combines the partial clarity of phenomena (chos can) and the artificially fabricated partial emptiness, then new things will arise in the continuum of each sentient being, and they will think that this is the innate mind and luminosity, and cling to it as something fabricated. Like the stars in the daytime sky, practitioners, in their own minds, manifest a part of that nature of reality, and rely on it to enter the true luminosity. But the true co-emergent (lhan cig skyes pa, co-emergent wisdom) is not like this, because it is not co-emergent at all, but temporarily produced. The way of realization seems to be a gradual combination in appearance, although it is a gradual realization, but when realizing the true co-emergent, it is the recognition of the state that was originally like this. How can one understand if one uses a newly combined co-emergent to understand? Whether one can realize it after the new combination or not, it must originally be like this. If it was not originally like this, then the fundamental union of luminosity would not be possible. It was originally like this.

---

ན་ན་གཞི་འོད་གསལ་འོད་གསལ་དངོས་མིན་དོན་ཅི་ཡོད། ལམ་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཟིན་པས་གྲོལ་གཞིར་མ་བྱས་པ་ནི་ཡིན་མོད། རང་གི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཡིན་པ་ནི་མི་འདོར་རོ། །ཡེ་ནས་མིན་ཡང་། ད་གཉུག་སེམས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ཤེས་ཕན་ཆད་འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཡིན་ན་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་འོད་གསལ་གཏན་མེད་དེ། བསྒོམ་མ་མྱོང་བའི་སྔོན་དུ་དེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སེམས་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ནས་ཡིན་པ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ། ལམ་གྱིས་རྟོགས་དུས་ལྷན་སྐྱེས་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། མ་རྟོགས་དུས་གཞི་ཙམ་དུ་གནས། རྟོགས་དུས་ལམ་གྱི་དམིགས་པའོ། །རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་དུས་ལྷན་སྐྱེས་མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། འདི་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། གནས་ལུགས་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་། ཟུང་ 24-4-35a འཇུག་འདུས་མ་བྱས་གནས་ལུགས་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་ལུགས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྔར་ཡང་མེད། ད་ཡང་མེད། ཕྱིས་ཀྱང་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེར་མ་ཟད་སེམས་མེད་གསལ་བ་མེད་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པས། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི་བེམ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་ཐོབ། གཞི་རིགས་ཀྱི་དྲི་ཡང་མི་བྲོ། ཆོས་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ཐེག་ཆེན་ཀུན་དང་འགལ་ལོ། །ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ཡེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཡང་ཟུང་འཇུག་དེ་གནས་ལུགས་དང་འདུས་མ་བྱས་མིན་ནོ་ཟེར་ན། གནས་ལུགས་མཐའ་བྲལ་མི་སྲིད་དེ་དངོས་མེད་ཁོནའི་མཐའ་ལ་གནས་སོ། །ཆོས་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་སུ་ཆད་དོ། །དེ་ལ་ཟུང་དུ་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོ་མི་འདྲེ་བ་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་འདྲ་ན། དོན་ལ་ཕན་ཚུན་ཕན་མེད་འདྲེས་མེད་ལ་བློས་འབྲེལ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཐལ་ཞིང་། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་སོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་སྣང་སྟོང་ལྷན་ཅིག་ 24-4-35b ཏུ་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་ཡོད་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དང་། རིམ་ལྔ་ལས། གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ནམ་ཡང་མེད་དེ། དོན་ལ་ནམ་ཡང་འདྲེ་མི་སྲིད་པ་ལ། བློས་འདྲེས་པར་བཟུང་བས་ལོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ།། ༈ །། ཡང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཏུ་གཟུང་འཛིན་མེད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མེད་པར་གཉིས་སྣང་ནུབ་ན། དེས་གཟིགས་པ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པ་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་དགོས་ལ། མིན་ན་དེ་འདྲའི་གཟིགས་པ་དེས་གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལོག་ཤེས་སུ་ཁས་ལེན་དགོས་སོ། ། ༈ ལར་སེམས་ཚོགས་དྲུག་གམ

【現代漢語翻譯】 問：那麼，基光明（gzhi od gsal，根本光明）和光明（od gsal）並非真實存在，這有什麼意義呢？ 答：雖然因為被道的違緣所阻礙，沒有作為解脫的基礎，但其自性光明的本質是不會被捨棄的。即使原本不是，現在通過修習空性之心，如果光明之心存在，那麼自性俱生光明（lhan skyes od gsal，俱生光明）就完全不存在了。因為在未曾修習之前，這種情況是不可能發生的，就像常住之心一樣。一切法都是明空雙運（gsal stong zung 'jug）的，原本就是自性俱生的。當通過道來證悟時，就稱為證悟俱生的道之光明。未證悟時，它僅僅存在於基礎之中。證悟時，它是道的所緣。當證悟達到究竟時，就稱為俱生顯現的果之光明。如果這是有為法，那麼實相（gnas lugs）的無實有將僅僅成為無為法。雙運將成為非無為法的實相。 這樣一來，就必須承認實相中過去沒有、現在沒有、將來也沒有身（sku）和智慧（ye shes）。不僅如此，還必須承認無心則無光明。因此，法身（ngo bo nyid sku）必須被承認為如虛空般的空性。如果這樣，就連佛的名號也無法獲得，甚至連基礎種性的氣息也聞不到。由於法界（chos dbyings）不是不可思議的，因此這與一切大乘相違背。 如果說，法界空性和有法顯現（chos can snang ba）原本就是雙運的，但雙運不是實相和無為法，那麼實相就不可能離邊，因為它安住于僅僅是無實有的邊。有法就斷滅于僅僅是實有的方向。雖然其中存在雙運，但事物並不混合，就像虛空和瓶子一樣。實際上，它們彼此無益且不相混雜，只是被心識聯繫在一起而已。這樣就變成了僅僅是假立，兩種諦（bden gnyis，二諦）的體性永遠不可能相同，因為它們的體性是不同的。即使俱生是顯現和空性的同時聚集，也必須理解為體性不混合而各自存在。如果這樣，兩種諦就不是無別的，並且在五次第中，『任何真實混合之處』將永遠不存在。實際上，對於永遠不可能混合的事物，通過心識執著為混合，就會變成邪見。 此外，在聖者的等持（mnyam bzhag）中，沒有能取和所取，並且不會執著一切法為各自分離，二取（gnyis snang）消失。那麼，按照這種觀點，它是二無（gnyis med）的嗎？如果是，就必須認為原本安住於二無的狀態是實相。如果不是，就必須承認這種觀點是對實相的顛倒執著的邪見。 總的來說，六識（tshogs drug）或者……

【English Translation】 Q: Then, what is the meaning of the ground luminosity (gzhi od gsal) and luminosity (od gsal) not being truly existent? A: Although it is true that it is not made the basis for liberation because it is obstructed by the conditions of the path, its essence of self-nature luminosity is not abandoned. Even if it was not originally, now, through practicing emptiness of mind, if there is a mind of luminosity, then the self-nature innate luminosity (lhan skyes od gsal) is completely non-existent. Because before having practiced, such a thing is impossible, like the mind of a stream-enterer. All dharmas are clarity-emptiness union (gsal stong zung 'jug), originally being self-nature innate. When realized through the path, it is called the luminosity of the path that realizes the innate. When not realized, it merely abides as the ground. When realized, it is the object of the path. When realization is perfected, it is called the luminosity of the fruit of manifest innate. If this is conditioned, then the non-reality of reality (gnas lugs) will only become unconditioned. Union will become non-unconditioned reality. In that case, it must be admitted that in reality there was no body (sku) and wisdom (ye shes) in the past, nor is there now, nor will there be in the future. Moreover, it must be admitted that without mind there is no luminosity. Therefore, the Dharmakaya (ngo bo nyid sku) must be acknowledged as empty like space. If so, even the name of Buddha cannot be obtained, nor can even the scent of the basic lineage be smelled. Since the Dharmadhatu (chos dbyings) is not inconceivable, this contradicts all Mahayana. If it is said that the emptiness of Dharmadhatu and the appearance of phenomena (chos can snang ba) are originally united, but that union is not reality and unconditioned, then reality cannot be free from extremes, because it abides in the extreme of merely non-reality. Phenomena are cut off in the direction of merely reality. Although there is union in it, things do not mix, like space and a vase. In reality, they are mutually unhelpful and unmixed, merely connected by the mind. Thus, it becomes merely imputed, and the two truths (bden gnyis) can never be of the same essence, because their essences are different. Even if innate is the simultaneous gathering of appearance and emptiness, it must be understood as the meaning of existing separately without mixing essences. If so, the two truths are not inseparable, and in the five stages, 'wherever there is true mixing' will never exist. In reality, for things that can never mix, holding them as mixed by the mind becomes a wrong view. Furthermore, in the samadhi (mnyam bzhag) of the noble ones, there is no grasper and grasped, and there is no grasping of all dharmas as separate, dualistic appearance (gnyis snang) disappears. Then, according to that view, is it non-dual (gnyis med) or not? If it is, it must be considered that the state of originally abiding in non-duality is reality. If not, it must be admitted that such a view is a wrong view that holds reality in a perverted way. In general, the six consciousnesses (tshogs drug) or...

---

་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་ན་གསལ་ཆ་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཆ་ཆོས་ཉིད་རེ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་གི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་མེད་པར་རོ་གཅིག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་འདི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་དངོས་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པས་ 24-4-36a ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་མཐར་ཐུག་མིན་ལ། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་འདྲེས་པ་མིན་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཞེས་ཁས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་པ་རང་རྒྱུད་འོག་མ་བདེན་གཉིས་ཤ་ཕོའི་རྭ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་སོགས་བདེན་གཉིས་ཐ་དད་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་བཞི་སོགས་ཀྱིས་གནོད་དོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་ཟུང་འཇུག་དེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་བྲལ་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོའི་ཐ་སྙད་གདགས་དགོས་སོ། །དེ་འདྲའི་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་གཉུག་མའི་འོད་གསལ་དུ་ཁས་ལེན་པ་རང་ལུགས་སོ། །མཉྫུ་ཤྲཱི་ཧེ། ། ༈ ཡང་མཚོན་བྱེད་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། རྣམ་པ་ཆ་འདྲའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ 24-4-36b མེད་པར་ཉེར་ལེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། ས་བོན་གྱི་སྔོན་མྱུ་གུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གློ་བུར་བ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ནི་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་གསུངས་པའི་ལུང་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་རིམ་ལྔ་སོགས་འཕགས་སྐོར་གྱི་ལུང་ཟློག་མེད་དྲངས ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བྲལ་འབྲས་ཡིན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །སྨིན་འབྲས་ཡིན་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞི་མིན་ཏེ་ཟུང་འཇུག་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྨིན་འབྲས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ཉེར་ལེན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ན། དེའི་སྔ་ན་འོད་གསལ་སོགས་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཡིད་ཕྲ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཡུལ་ཡིན། ཡུལ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། འདུས་བྱས་ཡིན་ན་བེམ་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་གང་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་བརྟགས་འགོག་སོགས་གསུམ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཅེས་འདྲི། དེ་དག་གང་ཡང་མིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་མོ་ཟེར་ན། རྣམ་པ

【現代漢語翻譯】 在八識之上，顯現之法具有法相的性質。認為空性法爾如是，不可分割是不可能的，因為一切法都不能脫離法相與法性雙運的法界。即使可以分割，在勝義諦上，它們也不是各自獨立的，而是同一體性。各自以自證智所證悟的，才是真正的法界。如果反過來說，被分割的法性不是究竟的法性，或者法相沒有融入法性，那麼就不能承認二諦是體性一而反體各異。如果認為二諦的體性和反體都是不同的，就像下部宗派認為二諦如同公綿羊的雙角一樣，那就必須這樣認為。如果是這樣，那麼證悟法性就不能壓倒法相等等，這樣就會受到四種過失的損害，這些過失是針對認為二諦是不同的觀點而提出的。如果二諦是無別的雙運，那麼這樣的雙運就超越了有為法和無為法的邊際。因此，必須將它稱為離邊的大無為法。這種覺性與空性雙運的自生智慧，就是自宗所承認的實義俱生智和本初光明。曼殊室利嘿！ 此外，以作為象徵的譬喻智慧，通過相似的方式來象徵實義俱生智。它是顯現的原因，而不是親因。如果是親因，那麼在譬喻智慧產生之前，實義俱生智就不存在了，因為沒有親因就不可能有親因的果，就像沒有種子就不會有芽一樣。如果承認是親因，那麼它就不會是實義俱生智，因為它會變成是暫時的和無常的。因此，作為所象徵的實義的體性，無論是可證悟還是不可證悟，都存在於法性之中，這是普遍的教證，特別是《五次第》等聖教的不可辯駁的教證。因此，實義智慧是離系的果，是無為法。如果是成熟的果，那麼它就不是金剛乘的基礎，因為沒有雙運等等。更具體地說，如果實義光明是成熟的果，而它的親因是細微意，那麼在此之前，光明等等，或者像虛空一樣的東西是什麼呢？是細微意嗎？還是它的對境？如果是對境，那麼它是有為法還是無為法？如果是有為法，那麼它是色法、心法還是非相應行法？如果是無為法，那麼它是擇滅、非擇滅還是真如？或者說是空性嗎？如果問這些，如果回答說都不是，只是意的顯現而已，那麼顯現...

【English Translation】 Above the eight consciousnesses, the phenomena of clarity have the nature of dharmas. It is impossible to separate the emptiness of dharmata, because all dharmas cannot be transformed apart from the realm of the union of dharmas and dharmata. Even if it can be separated, in reality, they are not established separately, but are established as one taste and equality. This self-awareness of each individual is the actual dharmadhatu, but conversely, the separated dharmata is not the ultimate dharmata, and if the dharmas are not mixed with dharmata, then it is not permissible to admit that the two truths are one entity with different aspects. If the two truths are different in both entity and aspect, like the lower schools believe that the two truths are like the horns of a ram, then it must be believed in that way. If so, then the realization of dharmata will not overwhelm the dharmas, and so on, and will be harmed by the four faults mentioned for those who say that the two truths are different. If the two truths are inseparable union, then such a union is beyond the limits of conditioned and unconditioned phenomena. Therefore, it must be given the name of the great unconditioned free from extremes. Such a union of awareness and emptiness is the self-arisen wisdom, the meaning of co-emergence, and the innate luminosity that is accepted in our own system. Manjushri he! Furthermore, the wisdom of example as a symbol represents the co-emergent meaning through similar aspects. It is the cause of manifestation, but not the immediate cause. If it were, then before the wisdom of example arises, the co-emergent meaning would not exist, because without the immediate cause, there cannot be the result of the immediate cause, just as there is no sprout before the seed. If you assert that it is the immediate cause, then it will not be the co-emergent meaning, because it will become temporary and impermanent. Therefore, the nature of the meaning as the symbolized object exists in dharmata, whether it is realizable or not, according to the general scriptural authority, and especially the irrefutable and direct scriptural authority of the Agamas such as the Five Stages. Therefore, the wisdom of meaning is a detached result, which is unconditioned. If it is a ripening result, then it is not the basis of Vajrayana, because there will be no union and so on. In particular, if the luminosity of meaning is a ripening result, and its immediate cause is subtle mind, then what is luminosity and so on before that, or something like space? Is it subtle mind? Or is it its object? If it is an object, then is it conditioned or unconditioned? If it is conditioned, then is it form, mind, or non-associated formation? If it is unconditioned, then is it cessation by analysis, non-cessation by analysis, or emptiness? If you ask these questions, and if you say that it is none of these, but only an appearance of mind, then the appearance...

---

་དེ་གཅིག་ལས་ཕྲ་ཡིད་དེས་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་མི་འཛིན་སོགས་དཔྱད། སྒྱུ་ལུས་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རང་གདངས་ཡེ་ཡོད་ 24-4-37a ཡིན་གྱི། དེ་མིན་པར་རླུང་འོད་ལྔ་ལས་གསར་སྒྲུབ་ཡིན་ན། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་གདངས་ཅན་མིན་ཆད་སྟོང་དུ་ཐལ། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལས་སྲིད་གསུམ་འགྱུར་མི་རུང་ཡང་། འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ལུང་དྲངས ། རླུང་ལྔའི་ཉེར་ལེན་གྱི་འབྲས་བུ་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུ་ཡིན་ན། གཞི་ནི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་གིས་བསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་དག་པའི་ལྷ་སྐུའི་སྣང་ཆ་འཆར་བྱེད་ཡེ་རླུང་མིན་ན། དེའི་ཉེར་ལེན་ལས་རླུང་ཡིན་ཏེ། ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་རླུང་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། ལས་རླུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱི། དེ་ཐབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ན་ཡེ་རླུང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆུ་ལུད་དང་མི་ལྡན་པའི་ས་བོན་ལྟར་ད་ལྟ་ཡེ་རླུང་གི་རྒྱུ་གྲུང་པོ་མ་གྱུར་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་མལ་བ་རྣམས་ལའང་དབུ་མའི་ནང་ན་ཡེ་རླུང་ཡོད་པར་འདོད་དེ། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་མྱུར་ལམ་ཡིན་ཞེས་ཆེ་ཐང་དུ་བསྔགས་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་ལམ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀུན་ལ་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ 24-4-37b དང་། མི་ཤིག་པའི་ཐིག་ལེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་རྣམ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལ། གལ་ཏེ་མེད་ན་ལུས་ལ་གནད་དུ་ཅི་བསྣུན་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་མི་ནུས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རླུང་སེམས་རྩ་ནང་བསྡུས་ན་ཞི་གནས་ཙམ་འགྲུབ་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་འདོད་དེ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་ན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱིས་ཐར་དང་རྣམ་མཁྱེན་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ནས་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ཡིན་ནམ། རྣམ་གྲངས་པའི་མེད་དགག་ཙམ་ཡིན། རྣམ་མིན་ནི་འཕགས་པ་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་པར་ཁས་བླང་བས་སོ་སྐྱེས་ཇི་ལྟར་འདྲེན། རྣམ་གྲངས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ཏེ་ཡིད་རྟོག་བཅས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་འགག་དུས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲན། དྲན་ན་ 24-4-38a རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ཀྱང་དྲན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདེན་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡན་གར་བ་འཆར་མི་སྲིད་

【現代漢語翻譯】 如果比一還小，那麼心識是否會執取其他事物？對此進行分析。幻身也是光明的自性顯現，本來就存在。如果不是這樣，而是由五大（風、光等）新造而成，那麼光明就不再是具有一切相的自性顯現，而是會落入斷滅空。如果那樣，就不可能從中變現三有。引用經文中關於五大的說法。如果是以五大為近取因所產生的雙運（Yuganaddha）本尊身，那麼基就不能是雙運，而會變成斷滅空。這種情況是被經文所否定的。此外，如果真實本尊身的顯現不是由本初風產生，而是由其近取因產生風，那麼普通人就不可能有本初風，而只有業風。如果通過方便來修持，那也只是本初風的因，就像沒有水肥的種子一樣，現在還不是本初風的因成熟的時候。如果承認有，那麼你也會承認普通人的中脈中也有本初風，因為金剛乘（Vajrayana）讚歎風進入、安住、融入中脈是快速道，並且經部中說，無論是否入道，一切眾生都本自具有精要智慧風的壇城，以及本自具有不壞明點，具有不變的安樂和殊勝空性雙運，遍虛空，是虛空金剛持（Vajradhara）。 如果不是這樣，那麼無論身體如何用力，也無法生起智慧，因為一切都只是不凈的風心。如果將風心攝入脈中，也許只能成就止（Shamatha），而無法證悟法界（Dharmadhatu），因為沒有證悟它的理由。如果認為不依賴中脈道的空性證悟，就無法通過金剛乘道獲得解脫和一切智智（Sarvajna），那麼中脈道的空性，是指非名言的法界現空雙運，具足一切殊勝相的空性，本來就作為法性存在於一切法中呢？還是僅僅是指名言的無遮遣？如果是非名言的，那麼只有聖者才能知曉，凡夫如何引導？如果是名言的，那麼空性就不是自相，而只是意識分別的對境，那麼當八十種自性分別念止息時，如何憶念分別唸的對境？如果憶念，那麼也會憶念八十種自性等。此外，如果不依賴於斷除實執，就不可能顯現獨立的無實自性。

【English Translation】 If it is smaller than one, then will the mind grasp other things? Analyze this. The illusory body is also the self-display of luminosity, which is originally present. If it is not so, but newly created from the five elements (wind, light, etc.), then luminosity would no longer be the self-display possessing all aspects, but would fall into nihilistic emptiness. If that were the case, it would be impossible to transform the three realms from it. Cite the scriptures that speak of the five elements. If it is the Yuganaddha deity body produced from the five elements as the proximate cause, then the basis cannot be Yuganaddha, but would become nihilistic emptiness. Such a case is negated by the scriptures. Furthermore, if the appearance of the authentic deity body is not produced by primordial wind, but by its proximate cause, then ordinary people would not have primordial wind, but only karmic wind. If one practices through skillful means, it is only the cause of primordial wind, like a seed without water and fertilizer, it is not yet the time when the cause of primordial wind has matured. If you assert that, then you would also assert that ordinary people also have primordial wind in the central channel, because the Vajrayana praises the entering, abiding, and dissolving of wind into the central channel as a swift path, and the tantras say that whether one has entered the path or not, all beings inherently possess the mandala of essential wisdom wind, and inherently possess the indestructible bindu, possessing the unchanging bliss and supreme emptiness Yuganaddha, pervading space, the Vajradhara of space. If it is not so, then no matter how one exerts effort in the body, wisdom cannot arise, because everything is just impure wind-mind. If one gathers the wind-mind into the channels, one may only achieve Shamatha, but cannot realize the Dharmadhatu, because there is no reason to realize it. If one thinks that without relying on the emptiness realization of the central channel path, one cannot attain liberation and Sarvajna through the Vajrayana path, then is the emptiness of the central channel path the non-conceptual Dharmadhatu, the Yuganaddha of appearance and emptiness, the emptiness possessing all supreme aspects, which inherently exists as the nature of all phenomena? Or is it merely the nominal non-affirming negation? If it is non-conceptual, then only the noble ones can know it, how can one guide ordinary beings? If it is nominal, then emptiness is not a characteristic, but only the object of conceptual consciousness, then when the eighty self-nature conceptualizations cease, how can one remember the object of conceptualization? If one remembers, then one will also remember the eighty self-natures, etc. Furthermore, without relying on severing the belief in true existence, it is impossible for the independent nature of non-true existence to arise.

---

ལ། ཤར་ན་བདེན་གྲུབ་དང་རང་མཚན་མཐོང་སོགས་གནོད། མ་ཤར་ན་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་རྟོག་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྲེ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་བསླད་བརྒྱབ་པས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་ན་བཞད་གད་དོ། ། ༈ དེ་བཞིན་སོ་སྐྱེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་བརྗོད་བྲལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ཞེས་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་མཚན་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་མིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་གསལ་དང་སྟོང་ཉིད་ནི་དོན་དུ་ཐ་དད་པ་མིན་ཡང་། འོད་གསལ་གྱི་ཉེར་ལེན་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ན། སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱི་བསྒོམ་པའི་བློ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་སློང་བྲལ་མཁའ་འདྲ་དེའི་ཉེར་ལེན་མིན་ན་སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་ཉེར་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་མི་རུང་ངོ་། ། 24-4-38b འོད་གསལ་ཡུལ་ཅན། སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས། མ་རྟོགས་ན་ཡུལ་ཅན་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྟོགས་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་གསར་དུ་དྲན་ཅི་དགོས། གཉུག་སེམས་འོད་གསལ་དང་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད། གཞན་ཡང་འོད་གསལ་དེ་འདུས་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ན་ཡང་། འཕགས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ཏེ་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་འོད་གསལ་གྱི་སྒོ་བཞི་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་ཁྱད་མེད་དུ་བཤད་སོགས་ལུང་དྲངས་ཡིད་ལ་འོད་གསལ་ཟེར་དོན་ཅི་ཡིན་དཔྱད། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་སོགས་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སོགས་དྲངས་ལ།དེ་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་མི་ནུས་པ་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་མི་འགྱུར་བའམ། འདུས་བྱས་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་བསླད་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ 24-4-39a འདོད་གྲུབ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་མི་གཡོ་ན་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསྒོམ་མི་ནུས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཉེར་ལེན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སོགས་དཔྱད། དེས་ན་རྣམ་མཁྱེན་ནི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟོབས་བཅུ་ཡེ་ཡོད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་སྔགས་སུ་བཤད་བྱའི་གཙོ་བོ་སྟེ་ལུང་དྲངས། དེར་མ་ཟད་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་དང་རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་དེ་ལྟར་བཞེད་ན་སྔགས་སུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ༈ ག

【現代漢語翻譯】 如果認為東方存在實有和自相（含義：真實存在的性質和獨立的特徵），就會受到損害。如果東方不存在，那麼有分別唸的對境，只是由分別念所安立的，如何與無分別唸的光明融合呢？在沒有分別唸的狀態下加入分別唸的雜染，如果反而變得更好，那真是可笑啊！ 同樣，凡是凡夫修習空性的心都是有為法。然而，通過生起空性是無為法、不可言說的狀態，從而以空性總相的方式證悟。並且，經中說這是『后得光明』。但這並不是以它作為近取因，新近成立空性的自相，因為空性本來就存在。光明和空性實際上並非不同。如果光明的近取因是微細的意，那麼修習空性總相的心，如果不是空性的近取因，不是遠離勤作、如虛空般的近取因，那麼空性就會變成有為法。因此，空性不應該有近取因。 如果說光明是能取（含義：認識的主體），空性是所取（含義：認識的客體），那麼，這樣一來，是本來就證悟了空性，還是沒有證悟呢？如果沒有證悟，那就不是能取的自性；如果已經證悟，那又何必重新憶念空性見呢？本具的心性光明和空性本來就是不可分離的，是自生智慧。這既是法界，也是一切法的法性，除此之外別無他物。此外，如果光明是有為法的能取，並且與作為所取的空性是不同的，那麼它就不能成為一切法的法性。然而，經典中引用了《聖法輪經》等，說光明是法性。還引用了三解脫門和光明四門與空性無別的說法。請思考一下，經典中說『光明』的意義是什麼？例如，『心的自性是光明』等等，以及『自性光明是圓滿菩提心』等等。它不會被煩惱所染污，因為它是無為法，所以不會像虛空一樣改變；或者，即使它是有為法，也不會被煩惱所染污。哪一種說法正確呢？如果按照第一種說法， 那就符合所愿；如果按照第二種說法，它如果總是專注於一個目標而不動搖，那就無法新修空性，也不會成為一切種智的近取因。等等，請仔細思考。 因此，一切種智必須是如來藏（含義：佛性），是具有十力（含義：佛的十種力量）的本具自生智慧。這是密宗所宣說的主要內容，經典中也有引用。不僅如此，大乘的經和《寶性論》中也是這樣認為的，更何況是密宗呢！

【English Translation】 If it is thought that the truly existent and self-characterized (meaning: the nature of true existence and independent characteristics) exist in the East, it will be harmed. If the East does not exist, then how can the object of conceptual thought, which is merely labeled by conceptual thought, be mixed with the non-conceptual luminosity? If adding the defilement of conceptual thought to the state of non-conceptual thought makes it better, that is truly laughable! Similarly, all minds of ordinary beings that meditate on emptiness are conditioned phenomena. However, by generating the state where emptiness is unconditioned and inexpressible, one realizes it in the manner of the general characteristic of emptiness. Moreover, it is said in the scriptures that this is 'subsequent luminosity'. But this is not to newly establish the self-characteristic of emptiness by using it as the immediate cause, because emptiness is inherently existent. Luminosity and emptiness are actually not different. If the immediate cause of luminosity is the subtle mind, then if the mind that meditates on the general characteristic of emptiness is not the immediate cause of emptiness, not the immediate cause that is free from effort and like space, then emptiness will become a conditioned phenomenon. Therefore, emptiness should not have an immediate cause. If it is said that luminosity is the grasper (meaning: the subject of cognition) and emptiness is the grasped (meaning: the object of cognition), then, in that case, is emptiness originally realized or not? If it is not realized, then it is not the nature of the grasper; if it is already realized, then why is it necessary to newly remember the view of emptiness? The inherent mind-nature of luminosity and emptiness is originally inseparable, it is self-arisen wisdom. This is both the Dharmadhatu and the Dharma-nature of all dharmas, and there is nothing else besides it. Furthermore, if luminosity is the grasper of conditioned phenomena, and is different from emptiness as the grasped, then it cannot be the Dharma-nature of all dharmas. However, scriptures such as the Holy Wheel Sutra are cited, saying that luminosity is the Dharma-nature. It also cites the statement that the three doors of liberation and the four doors of luminosity are inseparable from emptiness. Please consider what the meaning of 'luminosity' is in the scriptures? For example, 'the nature of mind is luminosity' and 'self-nature luminosity is perfect Bodhicitta' and so on. It cannot be defiled by afflictions, because it is unconditioned, so it will not change like space; or, even if it is conditioned, it cannot be defiled by afflictions. Which statement is correct? If according to the first statement, then it fulfills the wish; if according to the second statement, if it always focuses on one object without wavering, then it cannot newly cultivate emptiness, nor will it become the immediate cause of omniscience. Etc., please think carefully. Therefore, omniscience must be the Tathagatagarbha (meaning: Buddha-nature), the inherently existent self-arisen wisdom with the ten powers (meaning: the ten powers of the Buddha). This is the main content proclaimed in Tantra, and there are citations in the scriptures. Not only that, but the Mahayana sutras and the Uttaratantra also think so, let alone Tantra!

---

ཉུག་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དགོས་སོ། །ཕྲ་ཡིད་རྐྱེན་བྲལ་མཁའ་དམིགས་ལྟ་བུ་དེ་རྟག་ཏུ་མེད་ན་གཉུག་སེམས་མིན་ལ། ཡོད་ན་དེས་རང་ཡུལ་དེ་མིན་པ་གཞན་ཤེས་སམ་མི་ཤེས། ཤེས་ན་ཀུན་རྟོག་ཅན་དུ་ཐལ་ལ། མི་ཤེས་ན་སྟོང་ཉིད་གོམས་མི་རུང་། རྣམ་མཁྱེན་འགྱུར་རུང་དེ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱང་གཉུག་སེམས་དེས་སྒོམ་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མིན་ལ། མིན་ན་དེ་ཡིད་རགས་པའམ་ཀུན་གཞི་སོགས་གང་ཡིན་གཉུག་སེམས་ཕྲ་ཡིད་འདུས་བྱས་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་རུང་ལ་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་རུང་སྟེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ 24-4-39b པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་རུང་བས། དགེ་སོགས་གོམས་པ་སློབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པས་གོམ་པར་བྱས་པས་འཁོར་བའི་ས་བོན་ཀྱང་སྡུད་པར་ཐལ་ཏེ། དེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རླུང་འོད་ལྔ་སྐུ་འཆར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མིན་ཀྱང་བུམ་སྣམ་སོགས་སྣ་ཚོགས་འཆར་བས། རང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཇི་སྙེད་པར་འཆར་བས་རྒྱུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཅི་ལ་ཡིན། དེ་རགས་པར་འཁོར་བའི་སྣང་བའང་བསྐྱེད། ཕྲ་བ་ཁོ་རང་གི་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་མོད་ཀྱི། དེ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་གཞིའི་སྣང་བ་བསླད་མེད་མིན་ཏེ། ལས་རླུང་དང་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར། ལས་རླུང་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་གདངས་ཡེ་རླུང་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད། བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཅི་བསྒྱུར་ཀྱང་། དེ་དག་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་སྣང་ཚུལ་ལ་མི་རྟག །གནས་ཚུལ་རྟག་པ་ 24-4-40a ལྟར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཁའ་མཉམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ལམ་སྣ་ཚོགས་འཆར་ཚུལ་བཅས་ཞིབ་པར་ཤན་དབྱེ་དགོས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་གཞི་ཡི་སྐབས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ནས་ལས་བྱེད་པ་མ་དག་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ལམ་གྱི་སྐབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་འབྲས་བུའི་སྐབས་གསུམ་དུ་ཕྱེད་དགོས། རིག་པ་ཟེར་ཀྱང་དེ་ཆོས་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་གནས་ལུགས་ཡིན། དེ་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་སོགས་སུ། ཆོས་དབྱིངས་ཟེར་ཀྱང་དེ་དོན་དུ་དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ལ་གོ་དགོས། སྣང་ངོར་སྣང་

【現代漢語翻譯】 本覺心是常有的，心的法性猶如虛空一般，一切有情眾生都必須具備。如果細微意念（ཕྲ་ཡིད་）像無雲晴空般遠離因緣，那就不算是本覺心。如果存在，那麼它是否能認知自身之外的其他事物？如果能認知，那就成了遍計所執（ཀུན་རྟོག་ཅན་དུ་ཐལ་ལ།）；如果不能認知，那就無法習慣空性。如果它是能轉變成一切智智（རྣམ་མཁྱེན་）的事物，那麼觀修無邊虛空等，也是由本覺心來觀修嗎？如果是，那就不是密法的特點；如果不是，那麼它是什麼？是粗在意念（ཡིད་རགས་པ）還是阿賴耶識（ཀུན་གཞི་）等？如果本覺心是細微意念，是有為法，那麼它就能被因緣所轉變，也可能中斷，因為是有為法的緣故。因為它能被轉變成各種各樣的狀態，所以就像學習善行等習慣一樣，如果被煩惱所習慣，那就成了輪迴的種子，因為它能產生一切。五氣五光（རླུང་འོད་ལྔ）是化現身（སྐུ་）的因，但它不僅能顯現佛的身相，也能顯現瓶子、布匹等各種各樣的東西。因此，自生大印（རང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ）等顯現為多少境和有境，那個因怎麼能僅僅是佛的身相之因呢？它粗顯時能產生輪迴的顯現，細微時能產生自身各種各樣的空色（སྟོང་གཟུགས），但僅僅如此還不是法性根本的無垢顯現，因為它與業氣（ལས་རླུང）相伴隨。與業氣分離的本初清凈（ཡེ་གདངས）本初之氣（ཡེ་རླུང）不是有為法，因此不會成為輪迴之因，也不會成為習氣的所依。 總而言之，無論轉變出多少輪迴和涅槃的各種顯現的無量神變，都要了解這些都是從識（རྣམ་ཤེས）和智慧（ཡེ་ཤེས）的作用中產生的。要區分識是有為法、無常，智慧是無為法、常，從識和智慧混合的角度來看，顯現的方式似乎是無常的，而存在的狀態似乎是常的這種差別。唯有智慧是不變的，是與虛空等同的大樂智慧身，是果位的究竟，是佛。以及識的作用具有輪迴各種神變的方式，以及顯現各種道的方式等等，都要詳細區分。僅僅是識在起作用的是不清凈的根本位，識和智慧混合在一起起作用的是不清凈和清凈二者兼具的道位，唯有智慧在起作用的是極其清凈的果位，這三者要區分開來。雖然說覺性（རིག་པ），但它是與法界（ཆོས་དབྱིངས）無別的存在方式。同樣，在俱生智（ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས）等等中，雖然說法界，但實際上指的是法界和覺性無別。顯現上是顯現的。

【English Translation】 'Gnyuk sems' (innate mind) is always present; the nature of mind, like the sky, must be present in all sentient beings. If 'phra yid' (subtle mind) is like a cloudless sky, free from conditions, then it is not 'gnyuk sems'. If it exists, does it know its own object or not? If it knows, then it is 'kun rtog can du thal la' (it would be 'kun rtog', conceptual thought); if it does not know, then it is not suitable for familiarizing with emptiness. If it is something that can be transformed into 'rnam mkhyen' (omniscience), then is meditating on the infinite sky, etc., also done by that 'gnyuk sems' or not? If it is, then it is not a special characteristic of mantra; if it is not, then what is it? Is it 'yid rags pa' (coarse mind) or 'kun gzhi' (alaya), etc.? If 'gnyuk sems' is 'phra yid', a 'dus byas' (conditioned phenomenon), then it can be transformed by conditions and can also be interrupted, because it is 'dus byas'. Because it can be transformed into various forms, just as there is learning to familiarize with virtue, etc., if it is familiarized with afflictions, then it would also accumulate the seeds of samsara, because it produces everything. The five elements of wind and light are the cause for the appearance of the 'sku' (body), but they manifest not only the body of the Buddha but also various things such as vases and cloths. Therefore, since 'rang phyag rgya chen po' (self-arisen Mahamudra), etc., manifest as many objects and subjects, how can that cause be the cause of the Buddha's body alone? When it is coarse, it also generates the appearance of samsara; when it is subtle, it generates various empty forms of itself, but that alone is not the unadulterated appearance of the ground of 'chos nyid' (dharmata), because it is accompanied by 'las rlung' (karma wind). 'Ye gdangs' (primordial purity) and 'ye rlung' (primordial wind) that are free from 'las rlung' are 'dus ma byas' (unconditioned), therefore they do not become the cause of samsara and do not become the basis for habitual tendencies. In short, no matter how many limitless magical displays of various appearances of samsara and nirvana are transformed, one must understand that these arise only from the actions of 'rnam shes' (consciousness) and 'ye shes' (wisdom). One must differentiate in detail that 'rnam shes' is 'dus byas' (conditioned) and impermanent, 'ye shes' is 'dus ma byas' (unconditioned) and permanent, and from the aspect of the mixture of 'rnam shes' and 'ye shes', the way things appear seems impermanent, while the way they exist seems permanent. The great bliss of unchanging 'ye shes' alone, the 'mkha' mnyam ye shes kyi sku' (wisdom body equal to space), is the ultimate result, the Buddha. And one must understand the way in which the actions of 'rnam shes' have the magical displays of various samsaras, and the way in which various paths appear. One must divide into three: the state of the impure ground where only 'rnam shes' acts, the state of the path with both impure and pure where 'rnam shes' and 'ye shes' act together, and the state of the completely pure result where only 'ye shes' acts. Although it is called 'rig pa' (awareness), it is the way of being that is inseparable from 'chos dbyings' (dharmadhatu). Similarly, in 'lhan skyes ye shes' (innate wisdom), etc., although it is called 'chos dbyings', in essence, it should be understood as the inseparability of 'dbyings' (dharmadhatu) and 'rig' (awareness). What appears is appearance.

---

སྟོང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡང་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་པ་ཅིག་ཤོས་བཏགས་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་མིན་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་ཡིད་ཀུན་གཞི་ཡིན་པས་བག་ཆགས་རྟེན་བྱེད་ན་མ་དག་པའི་རྒྱུར་རུང་། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་གི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སོགས་སུ་ཡོད་ན་དེ་གཉུག་སེམས་ཡིན། མེད་ 24-4-40b ན་དེ་མ་དག་པའི་སེམས་ཡིན། དག་པའི་སེམས་མིན། སྟོང་ཉིད་དང་རྫོགས་རིམ་བསྒོམ་པའི་བག་ཆགས་གང་གི་སྟེང་དུ་འཇོག །མི་འཇོག་ན་ལམ་གོང་དུ་མི་འཕེལ། འཇོག་ན་གཉུག་སེམས་ཕྲ་ཡིད་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་སོགས་དཔྱད་དོ། །ཕྲ་ཡིད་གཉུག་སེམས་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ཡིན་ནམ། འཕོ་ཆགས་སོགས་གང་ལ་ལྟོས་སོགས་དཔྱད་ནས་ཐལ་བ་འཕེན། ཕྲ་སེམས་ནི་འཕོ་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ། འཕོ་ཆགས་མེད་ན་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་མི་དགོས་ལ། རྒྱུན་ཆད་པའང་མེད། འཕོ་ཆགས་མིན་ན་སྔགས་དང་འགལ། རིགས་འདྲ་ཙམ་ཡིན་ན་དེ་རྟག་ཏུ་མི་ལྡོག་ན། འཁོར་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། སྣང་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དེ་ཡོད་དེ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག །དེས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ཤེས་ན་ཀུན་ཀྱང་བསླབ་ཡོད་དུ་ཐལ། དེ་སྣང་གསུམ་ལ་མི་ལྟོས་ན་དེའི་རྐྱེན་ལས་རླུང་ཡིན་ནམ་མིན། མིན་ན་དེ་ལ་སྒྱུ་ལུས་མི་འབྱུང་། ཡིན་ན་སྣང་གསུམ་མཐར་ཕྲ་ཡིད་ལས་རླུང་གང་ནས་བཤད་སོགས་དཔྱད། འཕོ་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ 24-4-41a མི་སྲིད་པར་ཐལ་སོགས་དཔྱོད་དགེ། ཟླ་༡༡ཚེས་༢༣ལའོ།། ༈ །། ཡང་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས། གང་ལས་སྲིད་གསུམ་མཐའ་དག་ཏུ་འགྱུར་མི་ཡི་བདག་པོ་སླར་ཡང་གང་དུ་ཐིམ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལ། དེ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ནི་མ་འཁྲུལ་པར་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་སྟོབས་ལས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་ལ། དེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན། གྱུར་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། ལམ་ལྔར་ཚོགས་གཉིས་མ་བསགས་ན་དེ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་རྒྱུ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས་བཤད། ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མྱུར་ལམ་གྱིས་རྒྱུ་ཐེག་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ལ་དེ་ཙམ་འབད་མི་དགོས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འབྲས་ཐེག་ལས་བསྟན་པའི་ཁྱད་དོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། ཆོས་དབྱིངས། གཉུག་སེམས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ 24-4-41b རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར།

【現代漢語翻譯】 雖然將空性和二元對立分開，但實際上沒有區別，這是法界的特徵之一，只是名稱不同而已。如果細微意識是阿賴耶識（kun gzhi，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切種子的儲藏處）的基礎，那麼它作為習氣的載體，可以成為不凈的因。如果阿賴耶識之上存在無漏智慧等，那就是本覺心。如果沒有，那就是不凈的心，而不是清凈的心。修習空性和圓滿次第的習氣應該放在哪裡？如果不放，道路就不會進步。如果放，那麼本覺心和細微意識就會變成習氣的載體，等等，需要仔細考察。如果細微意識和本覺心是有為法，那麼它們是被煩惱所造作的嗎？還是不是？它們是與自己同類的先前的嗎？它們的生滅等依賴於什麼？需要仔細考察並加以辨別。細微心是由生滅所產生的，如果沒有生滅，心識之流就會斷絕，只剩下智慧。智慧是自生法性，不需要因，也不會斷絕。如果不是生滅，就與密續相矛盾。如果僅僅是同類，那麼它就不會改變，那麼輪迴的因就是它了。三現之後它仍然存在，並且永遠不會改變。如果它能理解空性，那麼一切都應該已經學會了。如果它不依賴於三現，那麼風息是否由它而生？如果不是，那麼就不會產生幻身。如果是，那麼三現最終是從細微意識中產生風息的，這又是如何解釋的？等等，需要仔細考察。無變的明光不可能存在，等等，需要仔細考察。寫於十一月二十三日。 此外，作為基礎的光明，法性，實相的究竟狀態，永遠不會改變，並且作為一切法的自性而存在。正如《時輪金剛》所說：『從何處生起三界一切，人主又將回歸何處。』就像這樣。那是佛陀，佛陀是因為不迷惑地見到法性的力量而證悟的。法性自生的智慧永遠不會被迷惑。當它沒有顯現時，是眾生；當它顯現時，就被稱為圓滿正覺的智慧，除此之外別無他物。如果沒有在五道上積累二資糧，它就不會顯現，所以積累二資糧的原因在波羅蜜多乘中有所闡述。爲了顯現法性，快速道不需要像因乘那樣努力積累二資糧，而顯現的方法在果乘中有所闡述，這就是區別。俱生智，或法界，或本覺心，或自生智慧，或基 圓滿大圓滿，或大樂，都是名稱的不同。那是諸法的實相。正如《寶性論》所說：

【English Translation】 Although emptiness and duality are separated, there is actually no difference. This is one of the characteristics of Dharmadhatu (chos dbyings, Sanskrit: dhātu, Sanskrit Romanization: dhātu, meaning: the realm of phenomena), just different names. If subtle consciousness is the basis of Alaya-vijnana (kun gzhi, Sanskrit: ālayavijñāna, Sanskrit Romanization: ālayavijñāna, meaning: storehouse consciousness), then as a carrier of habits, it can become the cause of impurity. If there is unpolluted wisdom, etc., on top of Alaya-vijnana, then that is primordial awareness. If not, then that is an impure mind, not a pure mind. Where should the habits of practicing emptiness and the Completion Stage be placed? If not placed, the path will not progress. If placed, then primordial awareness and subtle consciousness will become the carrier of habits, etc., which need to be carefully examined. If subtle consciousness and primordial awareness are conditioned phenomena, then are they created by afflictions? Or not? Are they the same kind as their predecessors? What do their arising and ceasing depend on? Need to be carefully examined and discerned. Subtle mind is produced by arising and ceasing. If there is no arising and ceasing, the stream of consciousness will be cut off, leaving only wisdom. Wisdom is self-born Dharma-nature, which does not require a cause and will not be cut off. If it is not arising and ceasing, it contradicts the tantras. If it is only of the same kind, then it will not change, then the cause of samsara is it. It still exists after the three appearances and will never change. If it can understand emptiness, then everything should have been learned. If it does not depend on the three appearances, then is the wind born from it? If not, then the illusory body will not arise. If yes, then how is it explained that the wind ultimately arises from subtle consciousness after the three appearances? Etc., need to be carefully examined. The immutable clear light cannot exist, etc., need to be carefully examined. Written on November 23rd. In addition, the luminosity as the basis, the Dharma-nature, the ultimate state of reality, will never change, and exists as the nature of all dharmas. As the Kalachakra says: 'From where do all three realms arise, and where will the lord of men return?' Like this. That is the Buddha. The Buddha is enlightened because of the power of seeing the Dharma-nature without delusion. The self-born wisdom of Dharma-nature will never be deluded. When it is not manifested, it is sentient beings; when it is manifested, it is called the wisdom of perfect enlightenment, and there is nothing else. If the two accumulations are not accumulated on the five paths, it will not manifest, so the reason for accumulating the two accumulations is explained in the Paramita Vehicle. In order to manifest the Dharma-nature, the quick path does not need to work as hard to accumulate the two accumulations as the Cause Vehicle, and the method of manifestation is explained in the Result Vehicle, which is the difference. Co-emergent wisdom, or Dharmadhatu, or primordial awareness, or self-born wisdom, or base Great Perfection, or Great Bliss, are all different names. That is the reality of all dharmas. As the Uttaratantra says:

---

ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ནི། སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས་སོགས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་སོགས། བློ་རྒྱ་མདོ་ལས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་སོགས་དྲངས ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་མང་ལ་ལ་དག་སོགས། བདེ་མཆོག་ལས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་སོགས། དུས་འཁོར་ལྷག་པར་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་སོགས་དྲངས ། རྫོགས་ཆེན་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་མཉམ་བཞག་ཚེ། རིག་པ་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མི་གཡོ་བཞིན། རྣམ་ཤེས་སམ་རྟོག་པ་རྣམས་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་གཡོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ཡང་། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པར་མྱོང་། དེ་བཞིན་སྣང་གསུམ་རྗེས་སུ་འོད་གསལ་མྱོང་བས་ཀྱང་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་མི་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཅན་གཉིས་སྣང་ཅན་རྣམས་འགྱུར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་དགོས་ཀྱི། མ་ཐོབ་ན་རྟགས་བཅུའི་རྟགས་སྣང་དང་། ད་དུང་མེད་དགག་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཞེན་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ 24-4-42a ཁྲིད་པར་བྱེད་སོགས་ལུང་དྲངས། རླུང་གཟུགས་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་ཡང་། དེ་དང་སྔགས་ཀྱི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་སོགས་མི་འདྲའི་ཁྱད་པར་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྟོགས་པ་བཀག་པའི་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པ་དང་། སྣང་མཐའི་རྟོག་མེད་རྣམས་ཀྱང་། སྔགས་ལམ་ཡིན་མིན་དོན་འོད་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱིས་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བ་དངོས་པོའི་སྟེང་ནས་ཕྱེད་མི་ཤེས་ཏེ། གཞན་མུ་སྟེགས་གྲོང་འཇུག་ཐོབ་པས་ཀྱང་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་གྲུབ། སྟག་གཟིག་ཐིག་ལེ་འཛིན་པ། མུ་སྟེགས་པའི་བདེ་བ་གཏུམ་མོ་སོགས་ཀྱང་སྔགས་ལམ་མིན་པ་ནི། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་རིགས་པས་ཁྱད་ཕྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཕན་བདེའི་བྱེད་པོ་དང་། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་སོགས་ཀྱང་། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་མིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཕྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ཕར་བརྒལ་ཀྱང་ཚུལ་མགོ་སྦྲེའི་ལན་བཟློག་མི་ནུས་ལ། མི་རྟག་པར་བྱས་ཀྱང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མིན་ན་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་འོད་ནི་སྟོང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ 24-4-42b རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི་མེད་དགག་མིན་ལ། འོད་གསལ་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་པ་འཆར་ཚེ་ཡང་སྟོང་གཟུགས་མི་འགག །སྟོང་གཟུགས་དེ་ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་ལུས་གཅིག་པུ་ཞིག་མིན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཞལ་ཡས་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་། སྤྱིར་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཀུན་ལ་འཇུག །དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་བཙལ་མི་དགོས། དེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།

【現代漢語翻譯】 非理作意是指，對於心的清凈，如安立等。心的自性是光明，等等。如《智慧經》中說：『自性光明圓滿菩提心，此乃恒常。』等等。又如『于諸世間界，有能清凈者』等等。《勝樂輪》中說：『此乃自生薄伽梵，唯一無二。』等等。特別是《時輪經》。以及大圓滿等。當大圓滿的覺性被認識時，在等持中，覺性如虛空般不變動。即使見到心識或念頭如天空中的雲彩般移動，也會體驗到其本體並非獨立於法性之外。同樣，在經歷顯現、增長、成就三種光明之後，也不會改變本來的光明狀態。對於具有二元顯現的法，必須確信其變化的規律。如果不能確信，而執著于斷滅式的空性，將其視為究竟的實相，就會被引入外道的歧途。』等等，這些都是引用的經文。 雖然通過修習，風和脈的各種徵象會顯現，但這與明咒之風融入中脈等情況不同，需要通過是否能象徵性地表達意義之光明來區分。同樣，對於阻斷念頭，什麼都不想，以及無邊無際的無念狀態，也需要通過是否能象徵性地表達意義之光明來區分是否是密咒道。否則，僅僅從外在相似之處無法區分。因為有些外道通過入神也能獲得由風和心所形成的身體，如持有虎豹紋的明點，以及外道的拙火等，這些都不是密咒道，需要通過獲得無二智慧的方式和理證來區分。佛是利益和安樂的製造者，自在天也是製造者。自在天是常恒的，佛的智慧也是常恒的，等等。這些也需要從本體是空性的智慧，而非實有存在的角度來區分。如果認為是實有存在，就無法區分。即使反駁，也無法駁倒對方首尾相應的論證。即使認為是不常恒的，如果本體不是空性，也會變得相似。意義之光明是各種空色，是具有一切殊勝相的最勝空性，而不是斷滅式的空性。當光明真實顯現或與之相似時，空色也不會停止。空色也不是指單獨的幻身，而是指顯現為色和壇城等各種形象，但總的來說，都可以用幻身這個名稱來指代。雖然如此顯現，但其自性與空性無二無別，不需要單獨去尋找空性。這是有法。

【English Translation】 Non-virtuous ideation refers to things like establishing the purity of mind. The nature of mind is luminosity, and so on. As stated in the Sutra of Extensive Intellect: 'The self-nature is luminous, the complete Bodhicitta. This is forever,' and so on. Also, 'In many world realms, there are those who purify,' and so on. As the Hevajra Tantra says: 'This is the self-born Bhagavan, the only one.' and so on. Especially the Kalachakra Tantra. And Dzogchen (Great Perfection), etc. When the awareness of Dzogchen is recognized, in equipoise, awareness is unmoving like the sky. Even if one sees consciousness or thoughts moving like clouds in the sky, one experiences that their essence is not separate from the nature of reality. Similarly, after experiencing the three luminosities of appearance, increase, and attainment, the original state of luminosity does not change. For phenomena with dualistic appearances, one must be certain of the laws of change. If one is not certain and clings to annihilationist emptiness, regarding it as the ultimate reality, one will be led astray into the path of the Tirthikas (non-Buddhists).' and so on, these are all quoted scriptures. Although various signs of wind and channels may appear through practice, this is different from situations such as the winds of mantra entering the central channel. One needs to distinguish based on whether or not it symbolically expresses the luminosity of meaning. Similarly, for blocking thoughts, thinking of nothing, and the state of non-thought that is boundless, one also needs to distinguish whether or not it symbolically expresses the luminosity of meaning to determine if it is the path of mantra. Otherwise, one cannot distinguish merely from external similarities. Because some Tirthikas can also attain a body formed from wind and mind through absorption, such as holding the tiger-leopard-marked bindu, and the Tirthikas' tummo (inner heat), etc., these are not the path of mantra. One needs to distinguish them through the method and reasoning of attaining non-dual wisdom. Buddha is the creator of benefit and happiness, and Ishvara (Shiva) is also a creator. Ishvara is eternal, and the wisdom of Buddha is also eternal, etc. These also need to be distinguished from the perspective that their essence is empty wisdom, not a real entity. If one considers them to be real entities, one cannot distinguish them. Even if one refutes, one cannot refute the opponent's coherent arguments. Even if one considers them to be impermanent, if their essence is not emptiness, they will become similar. The luminosity of meaning is various empty forms, the supreme emptiness possessing all excellent aspects, not annihilationist emptiness. When luminosity truly appears or is similar to it, empty forms do not cease. Empty form does not refer to a single illusory body, but refers to various appearances such as forms and mandalas. Generally, the name 'illusory body' can be applied to all of them. Although they appear in this way, their self-nature is non-dual with emptiness, and one does not need to seek emptiness separately. This is a phenomenon.

---

དེའི་སྟེང་ན་མེད་དགག་བློས་ལོགས་སུ་བཙལ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ལ། དེ་དག་སྤང་བའི་མེད་དགག་ཡན་གར་བ་འཆར་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་སོགས་དྲངས། ལྷན་སྐྱེས་མཐོང་བའི་ཚེ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་གོ་ཆོད་དགོས་ཏེ། མི་ཆོད་ན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་སྟོང་གོ་མི་ཆོད་པར། རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པས་སྟོང་ཉིད་བཟོས་ཏེ་སྦྱར་བས་གོ་ཆོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་དེ། ཡོད་ན་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡེ་ཡོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡེ་ཡོད་འདོད་དེ་གསར་སྐྱེས་ 24-4-43a མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲོས་མཚན་ཅན་དུ་མཐོང་བ་མེད་ཀྱང་། སྤྲོས་མེད་དུ་མཐོང་ཞེས་ཁས་ལེན་དགོས་ཏེ། མི་ལེན་ན་སྟོང་ཉིད་བློ་གང་གི་ཡང་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ལ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླང་ངོ་། །དེ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་མཐོང་ཚེ། བློ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན། དེ་ལ་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མེད་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ། སྔགས་ལས་འོད་གསལ་ལམ། རིག་པའམ། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་སྤང་ནས། ཏིང་རྒྱལ་ལས། ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགག་བྱ་བཅད་པའི་རྟོག་བློའི་ཡུལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་ལྡོག་པ་ཙམ་སྦྱར་རུང་ཡང་། རྟོག་པས་བཟོས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་འཆར་མི་བཏུབ་བ་ཞིག་གནས་ལུགས་ལ་རྒྱུན་དུ་བཟུང་ནས་དེ་མཐོང་ལམ་ནས་མཐོང་རྒྱུ་དང་། 24-4-43b སྔགས་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་དུས་ན་རྟོགས་རྒྱུ་བྱས་པ་ནི། ལུང་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལ། རིགས་པས་གནོད་པ་ཟློག་མེད་འབབ་པས་ཅིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་མི་རུང་ངོ་། །ལས་དང་པོ་པར་དབུ་མའི་ལམ་གནད་དང་། སྔགས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་མ་འབྱོང་པ་དག་གིས་ཡིད་བྱེད་དེ་འདྲ་རེ་བྱས་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་ཀྱི། དེ་མདོ་སྔགས་ལམ་གྱི་བསྟན་དོན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པར་བཟུང་མི་རུང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་གིས་རྙིང་མའི་འཇའ་ལུས་འདི། འཕགས་སྐོར་གྱི་སྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤེས་ན་བྱེ་མའི་ཆང་བུ་ལྟར་འཇིལ་ལོ་ཞེས། ཕྱོགས་རེ་ཙམ་མཐོང་བའི་མིག་ཅན་གྱི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་བཞད་གད་དེ། དེ་དག་གི་བསམ་ངོར། སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་ནི་རླུང་འོད་ལྔའི་གསར་སྒྲུབ་ཡིན་ལ། རྙིང་མའི་འཇའ་ལུས་ནི། ལུས་རགས་པའི་ཆའམ་རྒྱུ་ལས་སྒྲུ

【現代漢語翻譯】 如果一定要用分別念來尋找無遮止，那就太過分了。如果一定要產生一個拋棄這些的遊離的無遮止，那就太過分了。五蘊的分析就是空性。例如，水和樹木等可以直接觀察到。在見到俱生（सहज，sahaja，innate，與生俱來）時，必須見到並理解俱生自性本空，如果不能理解，那麼以無分別智現量見到空性也不能理解，反而以分別識造作空性並強行安立，這真是可笑至極。空性（Śūnyatā）這個詞，本來就無法以自性去見，如果能見，那就不用依賴心識而本來就存在了。如果有人這樣認為，那麼在名言上可以承認其本有，因為它不是新產生的。雖然不能在有相中見到，但必須承認可以在無相中見到。如果不承認，那麼空性將變成任何心識都無法見到的對象，最終變成虛無，這是你所承認的。這樣一來，現量見到空性也變得不可能了。因此，當見到非名相的空性時，心識也是它的自性，一切法也是它的自性。雖然沒有戲論之網，但僅僅是各自如實證知，一切法都變成平等性。這在顯宗中被稱為見到空性，在密宗中被稱為光明、覺性或證悟俱生大樂。拋棄了這樣不可言說的實相，就像《時輪金剛經》中所說：『世俗的空性是外道徒的。』像這樣，將斷除所破的分別唸作為對像而產生的世俗空性，雖然可以將它的反面強加於一切法，但這種由分別念造作的空性並非一切法的實相。如果遠離分別念，就無法顯現赤裸的自性，如果一直將這種情況執持為實相，並且要在見道時見到它，在密宗光明道時證悟它，那就與所有的經論相違背了。而且，無可避免地會受到理性的損害，所以無論如何都不能承認。對於初學者來說，如果對中觀的要點和密法的修習還不熟練，產生這樣的想法並沒有什麼矛盾。但是，不能將此視為顯密道次第的真正教義。有些人說：『如果知道了聖者所說的幻身修法，那麼寧瑪派的虹身就像用沙子做的酒一樣容易崩解。』這種只看到事物一方面的片面之見，實在令人發笑。在他們看來，密宗的幻身是新修的五氣光明，而寧瑪派的虹身是從粗身的部分或因緣中修成的。 If one must seek negation separately with the mind, it is too extreme. If one must generate a separate negation that abandons these, it is too extreme. The analysis of the aggregates is emptiness. For example, water and trees can be directly observed. When seeing सहज (sahaja, innate), one must see and understand that सहज itself is empty in nature. If one cannot understand, then even seeing emptiness directly with non-conceptual wisdom will not suffice. Instead, fabricating emptiness with conceptual consciousness and forcibly applying it is laughable. The term Śūnyatā (emptiness) cannot be seen with its own nature. If it could, it would exist independently of the mind. If one thinks so, then one should accept that it exists conventionally because it is not newly created. Although it is not seen in terms of characteristics, one must acknowledge that it is seen without characteristics. If one does not accept this, then emptiness will become an object that no mind can see and will become utterly non-existent, which you accept. Then, seeing it directly will also become impossible. Therefore, when one sees non-categorical emptiness, the mind is also of that nature, and all phenomena are of that nature. Although there is no web of elaboration, all phenomena become equal in that they are merely self-aware. This is called seeing emptiness in the sutras, and in the tantras, it is called clear light, awareness, or realizing innate great bliss. Abandoning such an inexpressible state, as stated in the Ting Gyal, 'The mundane emptiness is for the heretics.' Like this, the mundane emptiness that is the object of conceptual thought that cuts off what is to be negated, although one can apply its opposite to all phenomena, that which is fabricated by thought is not the nature of all phenomena. If one is free from thought, one cannot manifest one's own nature nakedly. If one constantly holds onto such a state as the nature of reality and tries to see it on the path of seeing and realize it during the clear light stage of the tantric path, it contradicts all the scriptures. Moreover, it is inevitably harmed by reason, so it cannot be accepted under any circumstances. For beginners, there is no contradiction in having such thoughts if they are not proficient in the key points of the Madhyamaka path and have not mastered the tantric practices. However, it should not be regarded as the defining doctrine of the sutra and tantra paths. Some say, 'If one knows how to practice the illusory body of the Arya circle, then the rainbow body of the Nyingma school will collapse like a wine made of sand.' Such dharma speakers with eyes that only see one side are truly laughable. In their minds, the illusory body of tantra is the new creation of the five winds and lights, while the rainbow body of the Nyingma school is created from a part or cause of the coarse body.

【English Translation】 If one must seek negation separately with the mind, it is too extreme. If one must generate a separate negation that abandons these, it is too extreme. The analysis of the aggregates is emptiness. For example, water and trees can be directly observed. When seeing sahaja (सहज, sahaja, innate), one must see and understand that sahaja itself is empty in nature. If one cannot understand, then even seeing emptiness directly with non-conceptual wisdom will not suffice. Instead, fabricating emptiness with conceptual consciousness and forcibly applying it is laughable. The term Śūnyatā (emptiness) cannot be seen with its own nature. If it could, it would exist independently of the mind. If one thinks so, then one should accept that it exists conventionally because it is not newly created. Although it is not seen in terms of characteristics, one must acknowledge that it is seen without characteristics. If one does not accept this, then emptiness will become an object that no mind can see and will become utterly non-existent, which you accept. Then, seeing it directly will also become impossible. Therefore, when one sees non-categorical emptiness, the mind is also of that nature, and all phenomena are of that nature. Although there is no web of elaboration, all phenomena become equal in that they are merely self-aware. This is called seeing emptiness in the sutras, and in the tantras, it is called clear light, awareness, or realizing innate great bliss. Abandoning such an inexpressible state, as stated in the Ting Gyal, 'The mundane emptiness is for the heretics.' Like this, the mundane emptiness that is the object of conceptual thought that cuts off what is to be negated, although one can apply its opposite to all phenomena, that which is fabricated by thought is not the nature of all phenomena. If one is free from thought, one cannot manifest one's own nature nakedly. If one constantly holds onto such a state as the nature of reality and tries to see it on the path of seeing and realize it during the clear light stage of the tantric path, it contradicts all the scriptures. Moreover, it is inevitably harmed by reason, so it cannot be accepted under any circumstances. For beginners, there is no contradiction in having such thoughts if they are not proficient in the key points of the Madhyamaka path and have not mastered the tantric practices. However, it should not be regarded as the defining doctrine of the sutra and tantra paths. Some say, 'If one knows how to practice the illusory body of the Arya circle, then the rainbow body of the Nyingma school will collapse like a wine made of sand.' Such dharma speakers with eyes that only see one side are truly laughable. In their minds, the illusory body of tantra is the new creation of the five winds and lights, while the rainbow body of the Nyingma school is created from a part or cause of the coarse body.

---

བ་པོ་སྙམ་དུ་རྨོངས་པའོ། །དོན་འོད་མ་མཐོང་ཚུན་ཆད། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་སྐུ་དང་ཆ་འདྲ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཀ་འདོད་མོད། དེ་ནི་སྔགས་ནང་པ་ཐུན་མོང་གི་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མིན་རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་ལ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ། ད་ལྟ་ནས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་མངོན་པ་དེ་ 24-4-44a ལམ་དུ་བྱས་ཀྱི། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཕྲ་བའི་སྒྱུ་མའི་ལུས་སྒྲུབ་དོན་ཡང་མེད་དེ། དོན་འོད་མཚོན་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རིག་གདངས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལ། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྐུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པའི་སྣང་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཏེ། གཉིས་སྣང་གི་སྣང་བའི་འཕེལ་ཆ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཟད་པའམ་ཐིམ་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྒྲིབ་བྲལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་རགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་རགས་ལུས་ཀྱང་དེས་ཟད་ནུས་པ་ནི་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ལག་རྗེས་ལས་ཡིན་གྱི། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཕྲ་བས་སྒྲུབ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་ཅི་གོམས་ཀྱང་། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་རགས་པས་བསྒྲུབ་པའི་གདོས་བཅས་འོད་དུ་ཡལ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་ཉིན་སྣང་གི་ལུས་བཞིན་དྭངས་མི་དྭངས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། གཉིས་ཀ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཧ། མེ་བྱ་ཟླ་༡༠ཚེས་༢ལའོ།། ༈ །། དེས་ན་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྒྱུ་མའི་ལུས་དེས་དོན་འོད་ལྷ་སྐུ་ 24-4-44b འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱང་། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའམ་ལམ་ཙམ་མོ། །ཇི་ལྟར་རགས་པའི་ལུས་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུའི་རྒྱུ་མིན་པ་ལྟར། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུའི་ཉེར་ལེན་མ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་པའི་སྒོ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་སྐུ་མཐོང་བའམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་བྱས་པ་ལ་ཉེར་ལེན་དུ་ནོར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་རང་མཚན་གྱི་རྒྱུར་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་བྱ་ཡིན་ལ་འོད་གསལ་ལྷ་སྐུ་དག་འབྲས་ཡིན་ནོ། །དག་བྱ་དག་འབྲས་གཉིས་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་བས་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐུ་དེ་དག་པའི་ལྷ་སྐུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཆ་འདྲའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་སྟོང་ཉིད་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཉེར་ལེན་གཏན་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྐུ་དེ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར། དག་པའི་ལྷ་སྐུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཇིམ་པ་མེད་པའི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན་

【現代漢語翻譯】 是為愚昧之想。在未見實義光明之前，如同光明之天身，僅是風心，新舊二者皆欲新修。此乃共同密宗之見解。而無上大圓滿，自語清凈本智，實義自顯任運大光明之顯現，從當下八識聚中顯現，即作為道。不凈風心之微細幻身，亦無修持之義。以實義光明所象徵之任運覺性作為道，僅憑風心則無需身。清凈顯現向上增長，身與剎土之顯現達至極限，二取之顯現於法性中耗盡或融入，此時，實義光明無垢顯現。不凈粗風心所修之粗身，亦能被其耗盡，此乃清凈大智慧之顯現，唯有串習至極之果，而非不凈微細風心所修之幻身，無論如何串習，亦無力使不凈粗風心所修之有礙之物化為光。譬如夢身與晝間所見之身，雖有清凈與否之差別，然二者皆是不凈風心之幻化。哈哈。火鳥年十月二日。 因此，微細風心之幻化幻身，雖為成就實義天身之因，然非近取因，乃是顯現之因或僅為道。猶如粗身非光明天身之因，不凈風心之身亦非光明天身之近取因。誤以為以象徵之門得見光明天身或作為得見之因即為近取因，如同執著悟得空性之總義之心為自性空之因。彼等是應凈者，光明天身是清凈之果。應凈與凈果二者形貌相似，故不凈風心所修之身，以象徵清凈天身之門而成為方便，以形貌相似之方式，如水中月等比喻象徵空性。然其絕非近取因，若然，則不應在不凈風心所修之身未生之前，便有清凈天身存在，如同無泥土便無瓶子。若許此觀點，則...

【English Translation】 This is a thought of ignorance. Before seeing the true meaning of light, like the deity body of clear light, it is only wind and mind. Both new and old desire to cultivate anew. This is the common view of the inner tantras. However, in the unique Dzogchen, the self-spoken pure wisdom, the spontaneous great manifestation of the true meaning of light, manifesting from the eight consciousnesses from the present moment, is taken as the path. The subtle illusory body of impure wind and mind has no meaning to cultivate. Taking the spontaneous awareness that symbolizes the true meaning of light as the path, there is no need for a body with just wind and mind. The pure appearance increases upwards, and the appearance of the body and pure land reaches its limit. The appearance of duality is exhausted or dissolved in the nature of reality. At this time, the true meaning of light, free from obscurations, manifests. The coarse body cultivated by the impure coarse wind and mind can also be exhausted by it. This is the result of the ultimate familiarity with the manifestation of great pure wisdom. No matter how familiar one becomes with the illusory body cultivated by the impure subtle wind and mind, it has no power to transform the obstructive things cultivated by the impure coarse wind and mind into light. For example, the dream body and the body seen during the day have only differences in clarity, but both are similar as mere manifestations of impure wind and mind. Haha. Fire Bird Year, October 2nd. Therefore, although the illusory body, the manifestation of subtle wind and mind, is the cause for accomplishing the true meaning of the deity body, it is not the immediate cause, but the cause of manifestation or merely the path. Just as the coarse body is not the cause of the clear light deity body, the body of impure wind and mind is also not the immediate cause of the clear light deity body. It is a mistake to think that seeing the clear light deity body through the door of symbolism or making it the cause of seeing is the immediate cause, just as holding the mind that realizes the general meaning of emptiness as the cause of self-emptiness. These are to be purified, and the clear light deity body is the result of purification. The two, what is to be purified and the result of purification, are similar in appearance, so the body cultivated by impure wind and mind becomes a means through the door of symbolizing the pure deity body, in a similar way, like the metaphors of the moon in water symbolizing emptiness. However, it is definitely not the immediate cause. If it were, then the pure deity body should not exist before the body cultivated by impure wind and mind arises, just as there is no pot without clay. If this view is accepted, then...

---

རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་རླུང་འོད་ལྔ་ཙམ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་ལ། དེ་སྐུར་ 24-4-45a མ་སྒྲུབ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་མི་གནས་ཏེ་འཇིམ་པའི་སྐབས་བཞིན་ནོ། །སྐུར་བཅོས་ན་སྐུར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཇེ་འཕེལ་གྱིས་འཆར་ཡང་། དེ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་སྣང་གི ཅིག་ཅར་སྣང་མི་ནུས་པ་ནི་སྒྲིབ་པས་སོ། །དེ་སྐུ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་བུམ་སྣམ་གཞལ་ཡས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་རུང་ན། དག་པའི་ཞིང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ཡང་རླུང་འོད་ལྔ་འདོད་དགོས་ལ། འདོད་ན་དུས་འཁོར་སེམས་འགྲེལ་སྐོར་སོགས་དྲངས་ལ་བཀོད། དེ་བཞིན་རགས་ལུས་འདི་ཡང་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ན་འོད་གསལ་བའི་ངང་ལས་རླུང་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་མཆེད་ཅིང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པ་ཡིན། འདི་ཡི་རིང་རྒྱུ་ཡང་རླུང་འོད་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་སྣང་གསུམ་མཆེད་པ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་འོད་གསལ་ཡང་མ་དག་པའི་ཡིད་ཕྲ་བ་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འོད་གསལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་ལ། འོད་གསལ་དང་མ་དག་ཕྲ་ཡིད་གཉིས་ལ་ཕྲ་ཡིད་སྔ་དགོས་པས། འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་མ་ 24-4-45b མཆེད་པར། འཁྲུལ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་འོད་གསལ་མཆེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱོས། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་འོད་ལྔ་ལས་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་བ་མ་བྱུང་བར། འཁྲུལ་པའི་སེམས་དང་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ལས་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། འོད་གསལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བ་ཡིན་དགོས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་འོད་གསལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི། དེ་མེད་ན་དེའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་པའི་རླུང་སེམས་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་ལུང་དྲངས། འཁྲུལ་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སླར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འགྲོ་རྣམས་གང་དུ་ཐིམ་པ་དང་བྱུང་བའི་གཞི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་གོ། ལྡོག་ཏེ་མ་རིག་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། ལམ་གསར་དུ་གོམས་པས་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྡོག་པ་ནི་མ་རིག་པ་གཞི་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་ཡང་འཁྲུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པས། སྤང་རུང་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པའི་བྱུང་ས་གདོད་མའི་འོད་གསལ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ལྡོག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་མེད་ན་མ་རིག་པ་ 24-4-46a ལྡོག་ཐབས་མེད་དེ། སྟོང་ཉིད་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་དེ་མ་རྟོགས་པའི་མ་རིག་པ་ལྡོག་གོ། འོ་ན་བསོད་ནམས

【現代漢語翻譯】 如果認為，具備一切殊勝特性的空性，並非如普拉帕所說的那樣安住於心之法性中，而是當下存在著五種風光（rLung 『od lnga），具有無常的自性。如果不修持身（sku），則自性本身無法安住于身中，如同泥土一般。如果改造身，身就會改變，如同瓶子一般。那麼，即使十種征相的空色等逐漸增多地顯現為身等，那也是由於串習的力量而逐漸顯現，無法一下子顯現，這是因為有遮障。不僅僅是身，瓶子、帳篷、宮殿等一切事物都可以顯現，那麼，清凈剎土的一切顯現的因也必須認為是五種風光。如果這樣認為，就可以引用時輪金剛、心之註釋等進行論證。同樣，這個粗身在入胎時，也是從光明（『od gsal ba）的狀態中，由五種風光的顯現而產生，並與父母的精血混合。這個粗身的遠因也是五種風光。因為經中說，一切有情和三有都是從三種顯現的擴充套件中產生的。同樣，光明也是不清凈的微細意（yid phra ba）先前之果，那麼，從無始以來就存在光明是不可能的。光明和不清凈的微細意二者中，必須是微細意在前，因此，應該承認從迷惑之心的狀態中產生光明，而不是從光明的狀態中產生有情的錯覺顯現。同樣，從光明的狀態中，不會產生自然成就的五種光芒，而是從迷惑的心和不清凈的風心中產生清凈的顯現。光明必須是遍一切處的，遍一切處的光明沒有被錯覺所染污，那必須存在於法性中。如果沒有光明，就不會從光明中產生迷惑的風心。可以引用龍樹（kLu sgrub）等的教證。從迷惑的風心的狀態中，一切光明都會再次產生。如果這樣，眾生融入何處以及產生的根源都是有為的風心，那麼錯覺永遠不會消失。如果認為，即使無明從無始以來就存在，但通過新修道路的串習，錯覺也會消失，那麼，這種消失是因為無明從未存在於基礎上，而是從錯覺中產生的，所以可以斷除。如果無明的來源——原始光明不存在，又如何消失呢？如果沒有空性，就無法消除無明。如果存在空性，那麼空性就是實相，因為不證悟實相，所以無明才會消失。那麼，福德（bsod nams）…… If one thinks that emptiness, endowed with all excellent aspects, does not reside in the nature of mind as Pra Prap says, but that there are currently five winds and lights (rLung 『od lnga) with an impermanent nature, and that if one does not cultivate the body (sku), the essence itself cannot reside in the body, like clay; and if one modifies the body, the body will change, like a vase, then, although the empty forms of the ten signs gradually increase and appear as the body, etc., it is gradually appearing due to the power of habit, and cannot appear all at once because of obscurations. Not only the body, but also vases, tents, palaces, etc., can all appear in various forms, then the cause of all appearances of the pure land must also be considered the five winds and lights. If you think so, you can quote Kalachakra, Mind Commentary, etc., and use them. Similarly, this coarse body also arises from the appearance of the five winds and lights from the state of luminosity (『od gsal ba) when entering the womb, and is mixed with the sperm and blood of the parents. The distant cause of this is also the five winds and lights, because it is said in the scriptures that all sentient beings and the three realms arise from the expansion of the three appearances. Similarly, if luminosity is also the result of the previous impure subtle mind (yid phra ba), then it is impossible for luminosity to exist from the beginning. Among luminosity and the impure subtle mind, the subtle mind must come first, so it should be admitted that luminosity arises from the state of delusion, not that the illusory appearance of sentient beings arises from the state of luminosity. Similarly, from the state of luminosity, the spontaneously accomplished five lights do not arise from impure delusion, but pure appearances arise from the deluded mind and impure wind-mind. Luminosity must be all-pervasive, and the all-pervasive luminosity that is not defiled by delusion must exist in the nature of reality. If there is no luminosity, the deluded wind-mind will not move from it. One can quote Nagarjuna (kLu sgrub) and others. From the state of the deluded wind-mind, all forms of luminosity will reappear. If this is the case, the basis of where beings dissolve and arise is conditioned wind-mind, so delusion will never be reversed. If one thinks that even though ignorance has existed since beginningless time, it can be reversed by becoming accustomed to a new path, then that reversal is because ignorance has never existed on the basis, but arises from delusion, so it can be abandoned. If the source of ignorance, the primordial luminosity, does not exist, how can it be reversed? If there is no emptiness, there is no way to eliminate ignorance. If there is emptiness, then emptiness is the true nature, and because ignorance does not realize the true nature, it is eliminated. Then, merit (bsod nams)...

【English Translation】 If one thinks that emptiness, endowed with all excellent aspects, does not reside in the nature of mind as Pra Prap says, but that there are currently five winds and lights (rLung 『od lnga) with an impermanent nature, and that if one does not cultivate the body (sku), the essence itself cannot reside in the body, like clay; and if one modifies the body, the body will change, like a vase, then, although the empty forms of the ten signs gradually increase and appear as the body, etc., it is gradually appearing due to the power of habit, and cannot appear all at once because of obscurations. Not only the body, but also vases, tents, palaces, etc., can all appear in various forms, then the cause of all appearances of the pure land must also be considered the five winds and lights. If you think so, you can quote Kalachakra, Mind Commentary, etc., and use them. Similarly, this coarse body also arises from the appearance of the five winds and lights from the state of luminosity (『od gsal ba) when entering the womb, and is mixed with the sperm and blood of the parents. The distant cause of this is also the five winds and lights, because it is said in the scriptures that all sentient beings and the three realms arise from the expansion of the three appearances. Similarly, if luminosity is also the result of the previous impure subtle mind (yid phra ba), then it is impossible for luminosity to exist from the beginning. Among luminosity and the impure subtle mind, the subtle mind must come first, so it should be admitted that luminosity arises from the state of delusion, not that the illusory appearance of sentient beings arises from the state of luminosity. Similarly, from the state of luminosity, the spontaneously accomplished five lights do not arise from impure delusion, but pure appearances arise from the deluded mind and impure wind-mind. Luminosity must be all-pervasive, and the all-pervasive luminosity that is not defiled by delusion must exist in the nature of reality. If there is no luminosity, the deluded wind-mind will not move from it. One can quote Nagarjuna (kLu sgrub) and others. From the state of the deluded wind-mind, all forms of luminosity will reappear. If this is the case, the basis of where beings dissolve and arise is conditioned wind-mind, so delusion will never be reversed. If one thinks that even though ignorance has existed since beginningless time, it can be reversed by becoming accustomed to a new path, then that reversal is because ignorance has never existed on the basis, but arises from delusion, so it can be abandoned. If the source of ignorance, the primordial luminosity, does not exist, how can it be reversed? If there is no emptiness, there is no way to eliminate ignorance. If there is emptiness, then emptiness is the true nature, and because ignorance does not realize the true nature, it is eliminated. Then, merit (bsod nams)...

---

་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་འདོད་དེ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་ཡུལ་ལ་སྣང་ནུས་པའི་གཟུགས་སྐུ་རགས་པ་དེ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་སྐུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་དགོས་ལ། སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་བྱེད་ལྟར་སྣང་ཡང་ལེགས་པར་དཔྱད་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་ན་རགས་པའི་སྐུ་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་ནུས་ཏེ་ཆུ་སྣོད་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པའི་རགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཉེར་ལེན་གྱི་ཚུལ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལའང་བསོད་ནམས་དེ་འདྲས་སྒྲུབ་པའོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཡོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་རྫོགས་གོ་ཆོད་པ་ནི་ 24-4-46b མྱུར་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །འདི་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་ལེགས་པར་ཕྱེད་དགོས་ཀྱི་འདི་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་འདུག་གོ། ། ༈ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་ཐ་དད་མེད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། གཞན་ལ་མི་སྣང་བས་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལའང་སྣང་དུ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རང་སྣང་ལོངས་སྐུར་བཞག་གོ། གདུལ་བྱ་ཡོད་མེད་སོགས་ན་དོན་མེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ་མེད་དེ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རང་སྣང་གི་སྣང་བས་བུམ་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཉི་ཚེ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ནའང་། ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་ཉི་ཚེ་བར་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་རང་གི་མྱོང་བ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐུའང་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་གཞན་ངོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོན་ནུས་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ 24-4-47a བཅུར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གདུལ་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རྩོལ་བ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། རང་སྣང་གཞན་སྣང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་རྟོག་མེད་དུ་མཁྱེན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་སེམས་རང་ལས་གཞན་ལ་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང་། དེ་ལས་འཕགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཅན་གྱི་མཐོང་ནུས་པ་ལྟར། སྐྱེ་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དུ

【現代漢語翻譯】 如果有人問：『難道你們不希望通過積累廣大資糧來成就佛陀的相好嗎？』回答是：『我們希望如此。』但這是根據願力，爲了能在所化眾生的境界中顯現，而示現的粗顯色身。佛陀自顯的法身並非極其微細，雖然積累資糧是與智慧同時生起的因緣，但仍需修持智慧，而這修持也成為顯現的原因，而非生起的原因。』雖然看似是生起的原因，但仔細觀察，實則是顯現的原因。如果顯現智慧之身，就能如水中的月影般，隨所化眾生的心意示現粗顯之身。雖然圓滿地宣說了成就無量福德的粗顯之身，以此能獲得智慧之身，但這並非是近取因的方式。對於智慧之身，也認為是通過這樣的福德來成就的，這是爲了瞭解其利益。而這樣的福德，通過證悟實相而圓滿，這是快速道的特點。對此，需要用教理和正理來善加辨別，僅憑這些是不夠的。 無二的智慧之身，對於一切佛陀來說都是平等的，在實相的境界中沒有差別。那是佛陀自顯的境界，因為不顯現於他人，所以即使是十地菩薩也無法見到，因此安立為自顯受用身。無論有無所化眾生等，都沒有意義，因為智慧的自顯是無所不包的，沒有侷限，因為是無限的。無論如何，都是從唯一正確的角度來區分的。不僅如此，當衆生各自的自顯顯現為如瓶中虛空般侷限的法性時，雖然法性沒有變得不同或侷限，但法性顯現的智慧，以及證悟空性的智慧，其自身的體驗並非他人所能及。即使是風心所成的身體，也如夢中的身體般無法向他人展示。即便如此，如同憑藉其加持，能在他人面前示現各種景像一樣，憑藉佛陀自顯的智慧之身的加持，也能在十方無勤地向所化眾生示現調伏四魔的各種神變，並且同時無分別地了知一切自顯和他顯。眾生的自心無法向他人展示，但如同超越其上的具有神通者能夠見到一樣，一切凡聖的心念都能夠...

【English Translation】 If someone asks, 'Don't you wish to accomplish the Buddha's marks and signs through accumulating vast merit?' The answer is, 'We wish so.' But this is according to the power of aspiration, to manifest in the realm of those to be tamed, and to show the coarse form body. The Buddha's self-appearing Dharmakaya is not extremely subtle, and although accumulating merit is a simultaneous cause for the arising of wisdom, it is still necessary to practice wisdom, and this practice also becomes the cause of manifestation, not the cause of origination.' Although it seems to be the cause of origination, upon careful examination, it is actually the cause of manifestation. If the wisdom body manifests, it can, like the moon's reflection in water, show the coarse body according to the minds of those to be tamed. Although it is completely explained that the accomplishment of the coarse body of immeasurable merit, by which the wisdom body is attained, this is not in the manner of a proximate cause. For the wisdom body, it is also thought to be accomplished by such merit, this is to understand its benefits. And such merit, perfected by realizing the nature of reality, is the characteristic of the swift path. For this, it is necessary to distinguish well with scripture and reasoning, and this alone is not enough. The non-dual wisdom body is equal for all Buddhas, and there is no difference in the realm of reality. That is the realm of the Buddha's self-appearance, because it does not appear to others, so even the Bodhisattvas of the ten bhumis cannot see it, therefore it is established as the Sambhogakaya of self-appearance. Whether there are beings to be tamed or not, etc., is meaningless, because the self-appearance of wisdom is all-encompassing, without limitation, because it is infinite. In any case, it is distinguished from the only correct perspective. Moreover, when the self-appearance of each sentient being appears as a limited nature of reality, like the space in a vase, although the nature of reality does not become different or limited, the wisdom of the appearance of the nature of reality, and the experience of seeing the wisdom of emptiness, is not the realm of others. Even the body made of wind and mind alone cannot be shown to others like a body in a dream. Even so, just as by its blessing, it can show various appearances to others, by the blessing of the Buddha's self-appearing wisdom body, it can effortlessly show various miracles of taming the four maras to those to be tamed in the ten directions, and simultaneously know all self-appearances and other-appearances without conceptualization. The self-mind of sentient beings cannot be shown to others, but just as those with clairvoyance who are superior to it can see, all the minds of all ordinary and noble beings can...

---

ས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཐར་ཐུག་ནི་ས་བཅུའི་སེམས་དཔས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་གཞི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་ཉི་ཚེ་བར་རང་སེམས་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་འཆར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་དུ་མི་རྟོག་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་མ་འདྲེས་པར་གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་བཞིན་ནོ། ། ༈ ད་ལྟ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་ཀུན་མ་འགགས་བཞིན་དུ་གདོད་མའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ལམ་གཞན་བླ་མེད་ཡིན་ཡང་དེ་ངོས་ཟིན་ཕྱིར་སྣང་གསུམ་གྱི་འོད་གསལ་ཇེ་བས་ཇེ་གསལ་དུ་སྦྱང་དགོས་པ་དེ་རྩོལ་བའི་ལམ་ཡིན། འདི་རྩོལ་མེད་རང་སར་རྙེད་པའི་མན་ངག་ 24-4-47b ཡིན་པ་ཁྱད་ཕྱེད་དགོས། རིག་པ་ཉིད་རྣམ་རྟོག་བྲལ་ཏེ་རྗེན་པར་ཤར་ཚེ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་དང་ཁྱད་མེད། ༈ དེ་ཡང་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་མ་རྙེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། ངོ་བོ་མེད་དེ་སྟོང་ངོ་སྙམ་པ་དང་། གསལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་པ་དང་། གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། ཡོད་པ་མིན་མེད་པའང་མིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཆེན་མིན། ཡིད་དཔྱོད་ཕྲ་བ་ཡིན། གདོད་མའི་འོད་གསལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་ངོ་འཕྲོད་ཚེ། རྗེས་ངེས་ཀྱིས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་ལས་འདས་སོགས་ཡིན་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་མོད། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ཡིད་དཔྱོད་དང་གཏན་ནས་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱད་ཐག་ཆད་པ་དགོས་ཀྱི། ད་དུང་བློས་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་ཞིག་དགོས་ན། ངོ་མ་འཕྲོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་བསྒོམ་པ། ལྷ་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་དེའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན། བསྐྱེད་རིམ་པས་སྣོད་བཅུད་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པའི་སྟོང་པ་དྲང་བ་འོད་གསལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཙམ་རུང་གི། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་པ་ 24-4-48a བཞིན་དུ། སྦས་དོན་གྱི་དེ་གཉིས་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེ་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །ཡིན་ན་སྒྱུ་འོད་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་ལས་གསར་བསྒྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོད་གསལ་གསར་སྒྲུབ་མིན་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་གསར་སྒྲུབ་བོ་སྙམ་ན། འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཉི་ཚེའི་སྟོང་པ་མེད་དག་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྣང་ཆ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བའང་གསར་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །འོད་གསལ་ལ་སྣང་ཆ་མེད་ན་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་ཤར

【現代漢語翻譯】 於一地之中，見證佛陀之覺悟。 佛陀行境之究竟，縱十地菩薩亦難窺其全貌。 此乃因唯有佛陀，于基位實相之顯現，毫無纖毫之障蔽。 眾生雖能知曉他人之心，然所顯現者，僅為自身心識之片面反映，帶有分別之色彩。 佛陀則不然，于無執取分別之中，如實照見一切，無有混淆，猶如日月星辰映于大海。 當下，於八識聚之境未曾止息之際，便能識得本初光明，此乃大圓滿法之殊勝之處。 其他無上瑜伽之道，雖亦殊勝，然為識得此光明，需漸次修習三現分之光明，使其愈發清明，此乃勤作之道。 而此（大圓滿）乃不需勤作，于自性之中即可證得之竅訣，此為二者之區別。 當覺性（རིག་པ་）遠離分別念，赤裸顯現之時，與顯現之究竟光明無二無別。 若問覺性如何證悟？ 若心中思忖：『未證悟心性者，一無所得。』或思忖：『其自性本空。』或思忖：『唯有不可言說之光明。』或思忖：『光明與空性無二無別。』或思忖：『非有非無。』凡此種種以分別念所執取者，皆非大圓滿之見地，乃是微細之分別念。 當本初光明，自生智慧（རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས།）赤裸顯現之時，雖於後得位，能確立其為光明與空性之雙運，或超越有無等，然于安住自性之時，則與分別念毫無瓜葛，安住於法性之中。 於此，需斷除猶豫之分別念，若仍需以分別念去推敲空與非空等，則尚未真正證悟。 修習生起次第之本尊身，僅能成為獲得本尊身之因，而非其近取因。 修習生起次第者，將器情萬法融入光明之中，此種空性之修習，僅能作為獲得光明之因，而非證悟實義光明之近取因。 如是，秘密意義之二者（幻身與光明）亦是如此，僅是依賴生起次第之近因，而非近取因。 若然，則幻身與光明二者，皆成由因新造之物。 若認為光明非新造，而幻身是新造之，則不然，光明乃是遍一切相之圓滿空性，而非片面之空性。 故其顯現，光明之顯現，亦非新造之物。 若光明無有顯現，則究竟光明亦無從生起。

【English Translation】 In one place, one sees the enlightenment of the Buddha. The ultimate realm of the Buddha's activity is unseen even by Bodhisattvas of the ten Bhumis (stages). This is because only the Buddha is without subtle obscurations on the fundamental nature of reality. Even when sentient beings know the minds of others, they perceive them in a limited way, as reflections of their own minds, with a sense of difference. Buddhas, without conceptualizing in terms of subject and object, see things as they are, without confusion, like stars in the ocean. Now, the characteristic of Dzogchen (རྫོགས་ཆེན་) is that one can recognize the primordial luminosity while the objects of the eight consciousnesses are still unceasing. Although other unsurpassed paths are also excellent, they require purifying the luminosity of the three appearances to become increasingly clear in order to recognize it, which is a path of effort. This (Dzogchen) is a key instruction for finding it effortlessly in its own place, and this distinction must be understood. When awareness (རིག་པ་) itself arises nakedly, free from conceptual thought, it is no different from the ultimate luminosity of appearances. If one asks, 'What is it like to recognize awareness?' If one thinks, 'Those who have not found the mind have nothing,' or 'Its essence is empty,' or 'It is just an inexpressible clarity,' or 'Clarity and emptiness are inseparable,' or 'It is neither existent nor nonexistent,' all such mental fabrications are not Dzogchen. They are subtle mental constructs. When the primordial luminosity, self-arisen wisdom (རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས།), is recognized nakedly, one may later ascertain that it is the union of clarity and emptiness, or beyond existence and nonexistence, etc. However, when abiding in one's own nature, one must be completely free from mental constructs and abide in the nature of reality. Therefore, one needs to cut off doubts and speculations. If one still needs to elaborate with thoughts about emptiness and non-emptiness, then one has not truly recognized it. Meditating on the deity's form in the generation stage (བསྐྱེད་རིམ།) only becomes a cause for attaining the deity's form, but it is not its immediate cause. When practitioners of the generation stage dissolve the environment and beings into luminosity, this practice of emptiness can only serve as a cause for attaining luminosity, but it is not the immediate cause of the luminosity of meaning. Similarly, the two hidden meanings (illusory body and clear light) are also similar; they are only proximate causes dependent on the generation stage, but not immediate causes. If that were the case, both the illusory body and clear light would become newly created from causes. If one thinks that clear light is not newly created, but the illusory body is, then that is not the case, because clear light is the perfect emptiness endowed with all aspects, not a limited emptiness. Therefore, its appearance, the appearance of clear light, is also not newly created. If clear light has no appearance, then ultimate clear light will not arise.

---

་ཚེ་སྣང་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་དགོས་ན་དེ་མི་སྲིད་ལ། སྲིད་ན་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས་སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་སེམས་གཞན་གྱིས་ཤེས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་འགག་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འོད་གསལ་ཤར་ཡང་རྟགས་སྣང་འགག་མི་དགོས་པར་ལམ་དུས་སུ་སྒྲུབ་པས་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་མི་འགག་པས་ཤེས་སོ། །འོད་གསལ་དང་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགལ་ལམ་མི་འགལ། འགལ་ན་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུའང་མི་རུང་ལ། དེ་ཤར་ 24-4-48b ཚེ་སྣང་བ་ཅི་ཡང་མི་འཆར། སྣང་བ་ཡོད་ཚེ་དེ་མི་འཆར་བས་ཚ་རེག་གྲང་རེག་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་མཐར་ཐུག་ཤར་ཚེ་རང་བཞིན་བརྒྱད་བཅུའི་ཀུན་རྟོག་ཡུལ་བཅས་མེད་པར་གསུངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་མེད་མོད་ཀྱི། དག་པའི་རང་སྣང་འཛིན་མེད་དུ་ཤར་བ་ནི་ཡོད་དེ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་པའི་ཉམས་ཀྱི་དུས་ན་ནི་སྣང་མེད་དང་སྣང་བཅས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉམས་ལ་འཆར་ཡང་། དེ་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་མིན་ཏེ་རེས་འཇོག་པའོ། །དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཉིད་རང་རིག་གི་ཡེ་ཤེས་མི་འདོད་པར། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཅན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་གཞན་ཞིག་གིས་རིག་དགོས་ན། གཉིས་སྣང་ཡང་མི་ནུབ་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་རོ་གཅིག་ཏུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ཡང་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་པས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་མི་སྲིད་ལ། གཞན་ཡང་བློ་དེས་ཆོས་ཉིད་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། 24-4-49a རང་གིས་མི་ཤེས་གཞན་གྱིས་གསར་དུ་སློབ་དགོས་ན། དེ་ཉིད་སློབ་གྲར་གསར་ཞུགས་ཡིན་པས། སྔར་གྱི་ཚེ་ན་དེ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་སོགས་རྟོག་པ་གཞན་སློབ་ཏུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིག་འགོད་དགོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེད་དགག་གི་འཛིན་སྟངས་སློབ་ཏུ་ཡོད་ན་གཞན་པ་ཅིས་བསླབ་ཏུ་མེད། དེ་སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་ཅི་ཡང་དམིགས་མི་སྲིད་ན་སྟོང་ཉིད་བསླབ་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་སྟོང་ཉིད་གཏན་འབེབས་རགས་པའི་བློ་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ན་ཚོགས་བརྒྱད་འགག་ཀྱང་དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ལ། མི་གཅིག་ན་རགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དེ་ལ་སྦྱར་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་འཛིན་གསལ་སྣང་ཐོབ་ནས་སྣང་བ་རགས་པ་རྣམས་ལོག་པ་ནི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ཡང་། སྣང་མཐའི་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སློང་བྱེད་གསུམ་བྲལ་ནམ་མཁའ་

【現代漢語翻譯】 如果說，在死亡時什麼顯現都沒有，並且什麼覺知都沒有，那是不可能的。如果可能，那就變成了一種無心的狀態，任何人都無法知曉。如果其他心識能夠知曉它，那就與經中所說的八識全部止滅相違背。此外，對於修道的瑜伽士來說，即使光明生起，也不需要止滅表相，因為在道位時進行修持是很清楚的。再者，從佛陀那裡得知顯現不會止滅。光明和顯現，在任何方面是相違背還是不相違背呢？如果相違背，那它就不能成為一切法的法性，當它生起時，什麼顯現都不會出現。如果顯現存在，那它就不會生起，就像冷熱的感覺一樣。那麼，如果究竟的光明生起時，不是說八十種自性的分別念及其對境都會消失嗎？是的，是這樣說的。但是，由不清凈的風心所產生的顯現和執著雖然不存在，但清凈的自顯現以無執著的方式生起是存在的，就像是完全具備一切殊勝特性的空性被揭示出來一樣。在道位修持的體驗中，有時會體驗到無顯現，有時會體驗到有顯現，會體驗到各種各樣的顯現，但這並不是幻化光明雙運的意義，而是交替出現的。如果不是這樣，如果不承認法性自證的智慧，而必須用法性作為對境，然後用其他由法相所組成的意識去認知，那麼二取分別念也不會消失，法性也不會在成佛時變成一味一體，並且以它為對境的意識也永遠不會停止，因此二取分別唸的止滅是不可能的。此外，如果那個意識能夠自然而然地證悟法性，那麼一切眾生都會從一開始就證悟空性了。如果自己不瞭解，而需要他人重新教導，那麼這就相當於新入學，因此，在之前就必須建立一個論點，即在那時，它沒有對自我的執著等等其他分別念需要學習。特別是，如果能夠學習到以分別念為行境的無遮止的執著方式，那麼為什麼不能學習其他的呢？如果像無所緣的三解脫門虛空一樣，什麼都不能緣取，那麼即使學習空性也不會理解。如果它和空性定解的粗大意識是同一相續，那麼即使八識止滅，它也會修持空性。如果不是同一相續，那麼粗大意識的學習就無法應用到它上面。獲得禪定明相后，粗大的顯現消失，這是因為意識變得微細了，即使它是意識的相續，但在顯現之邊的光明體性中，它也不會存在。無所緣的三解脫門虛空 如果說，在死亡時什麼顯現都沒有，並且什麼覺知都沒有，那是不可能的。如果可能，那就變成了一種無心的狀態，任何人都無法知曉。如果其他心識能夠知曉它，那就與經中所說的八識全部止滅相違背。此外，對於修道的瑜伽士來說，即使光明生起，也不需要止滅表相，因為在道位時進行修持是很清楚的。再者，從佛陀那裡得知顯現不會止滅。光明和顯現，在任何方面是相違背還是不相違背呢？如果相違背，那它就不能成為一切法的法性，當它生起時，什麼顯現都不會出現。如果顯現存在，那它就不會生起，就像冷熱的感覺一樣。那麼，如果究竟的光明生起時，不是說八十種自性的分別念及其對境都會消失嗎？是的，是這樣說的。但是，由不清凈的風心所產生的顯現和執著雖然不存在，但清凈的自顯現以無執著的方式生起是存在的，就像是完全具備一切殊勝特性的空性被揭示出來一樣。在道位修持的體驗中，有時會體驗到無顯現，有時會體驗到有顯現，會體驗到各種各樣的顯現，但這並不是幻化光明雙運的意義，而是交替出現的。如果不是這樣，如果不承認法性自證的智慧，而必須用法性作為對境，然後用其他由法相所組成的意識去認知，那麼二取分別念也不會消失，法性也不會在成佛時變成一味一體，並且以它為對境的意識也永遠不會停止，因此二取分別唸的止滅是不可能的。此外，如果那個意識能夠自然而然地證悟法性，那麼一切眾生都會從一開始就證悟空性了。如果自己不瞭解，而需要他人重新教導，那麼這就相當於新入學，因此，在之前就必須建立一個論點，即在那時，它沒有對自我的執著等等其他分別念需要學習。特別是，如果能夠學習到以分別念為行境的無遮止的執著方式，那麼為什麼不能學習其他的呢？如果像無所緣的三解脫門虛空一樣，什麼都不能緣取，那麼即使學習空性也不會理解。如果它和空性定解的粗大意識是同一相續，那麼即使八識止滅，它也會修持空性。如果不是同一相續，那麼粗大意識的學習就無法應用到它上面。獲得禪定明相后，粗大的顯現消失，這是因為意識變得微細了，即使它是意識的相續，但在顯現之邊的光明體性中，它也不會存在。無所緣的三解脫門虛空

【English Translation】 If at the time of death there is no appearance and no awareness, that is impossible. If it were possible, it would become a state of mindlessness, which no one could know. If other minds could know it, that would contradict the teaching that all eight consciousnesses cease. Furthermore, for a yogi on the path, even when clear light arises, it is not necessary to cease appearances, because it is clear that they are practiced during the path. Moreover, it is known that appearances do not cease for the Buddha. Are clear light and appearances contradictory or non-contradictory in any way? If they are contradictory, then it cannot be the nature of all phenomena, and when it arises, no appearance will occur. If appearance exists, then it will not arise, like the feeling of hot and cold. So, when ultimate clear light arises, isn't it said that the eighty types of self-nature's conceptualizations and their objects disappear? Yes, it is said. However, although the appearances and grasping produced by impure wind-mind do not exist, the pure self-appearance arising without grasping does exist, like the emptiness that is fully endowed with all supreme qualities being revealed. In the experience of the path, sometimes one experiences no appearance, sometimes one experiences appearance, and one experiences various appearances, but this is not the meaning of illusory light union, but rather alternating occurrences. If it is not like this, if one does not acknowledge the wisdom of self-awareness of the Dharma-nature, and one must use the Dharma-nature as an object, and then use another consciousness composed of Dharma-characteristics to cognize it, then dualistic appearances will not disappear, and the Dharma-nature will not become one taste at the time of Buddhahood, and the consciousness that takes it as an object will never cease, so the cessation of dualistic appearances is impossible. Furthermore, if that consciousness can naturally realize the Dharma-nature, then all sentient beings would realize emptiness from the beginning. If one does not understand oneself and needs to be taught anew by others, then this is equivalent to a new enrollment, so one must first establish an argument that at that time, it did not have the attachment to self and other conceptualizations to learn. In particular, if one can learn the way of grasping that is unrestrictedly the object of conceptual thought, then why can't one learn others? If, like the sky of the three doors of liberation without object, one cannot apprehend anything, then even if one learns emptiness, one will not understand. If it and the coarse consciousness of emptiness determination are the same continuum, then even if the eight consciousnesses cease, it will practice emptiness. If it is not the same continuum, then the learning of coarse consciousness cannot be applied to it. After obtaining the clear appearance of samadhi, the coarse appearances disappear because the consciousness becomes subtle, and even though it is the continuum of consciousness, it will not exist in the nature of clear light at the edge of appearance. The sky of the three doors of liberation without object If at the time of death there is no appearance and no awareness, that is impossible. If it were possible, it would become a state of mindlessness, which no one could know. If other minds could know it, that would contradict the teaching that all eight consciousnesses cease. Furthermore, for a yogi on the path, even when clear light arises, it is not necessary to cease appearances, because it is clear that they are practiced during the path. Moreover, it is known that appearances do not cease for the Buddha. Are clear light and appearances contradictory or non-contradictory in any way? If they are contradictory, then it cannot be the nature of all phenomena, and when it arises, no appearance will occur. If appearance exists, then it will not arise, like the feeling of hot and cold. So, when ultimate clear light arises, isn't it said that the eighty types of self-nature's conceptualizations and their objects disappear? Yes, it is said. However, although the appearances and grasping produced by impure wind-mind do not exist, the pure self-appearance arising without grasping does exist, like the emptiness that is fully endowed with all supreme qualities being revealed. In the experience of the path, sometimes one experiences no appearance, sometimes one experiences appearance, and one experiences various appearances, but this is not the meaning of illusory light union, but rather alternating occurrences. If it is not like this, if one does not acknowledge the wisdom of self-awareness of the Dharma-nature, and one must use the Dharma-nature as an object, and then use another consciousness composed of Dharma-characteristics to cognize it, then dualistic appearances will not disappear, and the Dharma-nature will not become one taste at the time of Buddhahood, and the consciousness that takes it as an object will never cease, so the cessation of dualistic appearances is impossible. Furthermore, if that consciousness can naturally realize the Dharma-nature, then all sentient beings would realize emptiness from the beginning. If one does not understand oneself and needs to be taught anew by others, then this is equivalent to a new enrollment, so one must first establish an argument that at that time, it did not have the attachment to self and other conceptualizations to learn. In particular, if one can learn the way of grasping that is unrestrictedly the object of conceptual thought, then why can't one learn others? If, like the sky of the three doors of liberation without object, one cannot apprehend anything, then even if one learns emptiness, one will not understand. If it and the coarse consciousness of emptiness determination are the same continuum, then even if the eight consciousnesses cease, it will practice emptiness. If it is not the same continuum, then the learning of coarse consciousness cannot be applied to it. After obtaining the clear appearance of samadhi, the coarse appearances disappear because the consciousness becomes subtle, and even though it is the continuum of consciousness, it will not exist in the nature of clear light at the edge of appearance. The sky of the three doors of liberation without object

---

ལྟ་བུ་དེ། ཤེས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཤེས་བཅས་ཡིན། དེ་བེམ་རིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གསུམ་མམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། སྟོང་ཉིད་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ 24-4-49b གསར་སྒོམ་མི་དགོས། མིན་ན་དེས་ཅི་ཕན་ཅི་སྒྲུབ་སོགས་དཔྱད། དེས་ན་རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་སྟོང་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པ་མཚོན་པར་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རགས་འགག་པའི་དཔེ་ཙམ་སྟེ། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱིས་མ་སྦག་པར་མཚོན་གྱི། དེའི་སྟེང་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཁོ་རང་འོད་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་པར་སླར་འོད་གསལ་དུ་འགྱུར་བྱེད་རྐྱེན་གཞན་དགོས་ན། གཞིའི་འོད་གསལ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བཞག་ཏུ་མེད་པས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །གཞིའི་འོད་གསལ་འོད་གསལ་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ནོ་ཟེར་ན། ཆོས་ཀུན་གང་དུ་ཐིམ་ཞིང་གང་གི་ངང་ནས་སྣང་བའི་འོད་གསལ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། ལྷན་སྐྱེས་སུའང་མི་རུང་སྟེ་གསར་སྒྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞིའི་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་ཞིག་གསར་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་བློས་མ་བཟོས་པའི་བར་དུ་སྔགས་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་གོ་མི་ཆོད་ན། འཕགས་ལམ་མཉམ་བཞག་ལའང་དེ་དང་འདྲ་ལ། བློས་མ་བཟོས་ཀྱི་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་ཆོས་དང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་ 24-4-50a པར་ཁས་ལེན་མི་རིགས་སོ། །ཡོད་ཀྱང་བློས་མ་བསྒོམ་ན་མི་ཕན་ནོ་སྙམ་ན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཤར་དུས་བློས་སྒོམ་མི་དགོས་ཏེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཤར་བའི་ཚེ་རྟོག་བློས་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་དགག་ཙམ་བསྒོམ་པས་སྟོང་ཉིད་མཐར་ཐུག་སྒོམ་པའི་གོ་མི་ཆོད་དེ། དེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོག་མེད་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འཆར་མི་ཤེས་ལ། དེ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མེད་པར་ཤར་ཚེ་འཛིན་པའི་བློ་ཡང་མི་དགོས་སོ། །རིག་སྟོང་མངོན་སུམ་མྱོང་བའི་བློ་ལ་མེད་དགག་གི་ལྷན་པ་བཏབ་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། འདེབས་ཀྱང་མི་ཤེས་ཏེ། ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་མཐོང་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་མེད་ཅེས་འཛིན་པ་མི་དགོས་ལ། རྟོག་མེད་གཉིས་སྣང་ནུབ་ན་རྟོག་པའི་དྲྭ་བ་ཡོད་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མྱོང་བའི་དོན་གཉིས་ཀ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ཀྱང་། ཡང་དག་པར་ཡོད་པའང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སོགས། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཐོང་། འཕེལ། འགག་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ནམ་ 24-4-50b མཁའ་ལ་

【現代漢語翻譯】 那麼，它（本覺）是像無知的虛空一樣，還是有知的？它是屬於有情、無情還是俱非有情無情這三者？是屬於有為法還是無為法？是空性還是非空性？如果是空性，就不需要新修；如果不是，那麼它有什麼用處，能成就什麼等等，需要進行考察。 因此，像無雲晴空的例子，難以象徵赤裸的覺性空性智慧，它僅僅是象徵著細微和粗大的分別念止息的狀態。它象徵著未被顯現、增長、獲得這三者所染污的狀態。在此之上，不應將能取和所取視為分離。 如果它本身不是光明的自性，而需要其他條件才能轉變為光明，那麼，作為基礎的光明又是什麼樣的呢？因為它無法被確定，所以會變成完全不存在，因此不能是俱生。 如果說作為基礎的光明不是光明的自性，那麼，一切法融入何處，又從何處顯現的光明將完全消失，並且也不能是俱生，而會變成新造作的。 如果是這樣，爲了認識作為基礎的光明而修持道是不對的，因為這將變成新修一條名為光明的道路，就像滅盡定一樣。 空性也是如此，在未被心所造作之前，當密咒道的光明生起時，如果空性的修持不起作用，那麼對於聖道等持也是一樣的。在未被心所造作之前，不應承認空性與法是俱生的。 如果認為即使存在，如果不用心修持也沒有用處，那麼，即使沒有能修和所修，當法性覺性空性雙運生起時，也不需要用心修持，因為它會自然顯現。在未生起時，才需要用心修持。 僅僅修持遮無並不能成就究竟的空性修持，因為這種有分別唸的對境無法顯現無分別念、二取滅除的對境。如果不是這樣，當無分別唸的空性，遠離戲論、能取所取而顯現時，也就不需要執著的念頭了。 對於現量體驗覺性空性的心來說，即使加上遮無的補丁也沒有用處，也無法加上，就像明明看到虛空，卻不需要執著虛空不存在一樣。如果無分別念、二取滅除，也就不知分別唸的網是否存在了。 此外，『見到虛空』這個詞語，以及無有遮障地體驗的意義，這兩者在世間雖然存在，但並非真實存在，例如『見到虛空』等等。同樣，空性的色等諸法，雖然在瑜伽士的對境中顯現、增長、止息，但就像虛空一樣。

【English Translation】 Then, is it (innate awareness) like ignorant space, or is it with knowledge? Does it belong to sentient, non-sentient, or neither sentient nor non-sentient? Does it belong to conditioned or unconditioned phenomena? Is it emptiness or non-emptiness? If it is emptiness, then there is no need for new cultivation; if not, then what is its use, what can it accomplish, etc., need to be examined. Therefore, the example of cloudless sky is difficult to symbolize the naked wisdom of awareness emptiness, it merely symbolizes the state where subtle and coarse conceptual thoughts cease. It symbolizes the state of not being defiled by appearance, increase, and attainment. Above this, one should not regard the grasper and the grasped as separate. If it is not the nature of luminosity itself, and other conditions are needed to transform into luminosity, then what is the luminosity of the base like? Because it cannot be determined, it will become completely non-existent, therefore it cannot be co-emergent. If it is said that the luminosity of the base is not the nature of luminosity, then where will all phenomena dissolve, and the luminosity that arises from where will completely disappear, and it cannot be co-emergent, but will become newly fabricated. If this is the case, it is incorrect to cultivate the path in order to recognize the luminosity of the base, because this will become newly cultivating a path called luminosity, just like cessation samadhi. Emptiness is also the same, before it is fabricated by the mind, when the luminosity of the mantra path arises, if the cultivation of emptiness does not work, then it is the same for the noble path samadhi. Before it is fabricated by the mind, one should not admit that emptiness and phenomena are co-emergent. If it is thought that even if it exists, it is useless if not cultivated by the mind, then even without the cultivator and the cultivated, when the union of awareness emptiness of dharmata arises, there is no need to cultivate with the mind, because it will naturally manifest. When it has not arisen, then it needs to be cultivated with the mind. Merely cultivating negation does not accomplish the ultimate cultivation of emptiness, because this object of conceptual thought cannot manifest the object of non-conceptual thought, the cessation of dualistic appearance. If it is not like this, when non-conceptual emptiness, free from elaboration, grasper and grasped, manifests, then there is no need for clinging thoughts. For the mind that directly experiences awareness emptiness, even adding the patch of negation is useless, and it cannot be added, just like seeing empty space, there is no need to cling to the non-existence of space. If non-conceptual thought and dualistic appearance cease, one does not know if the net of conceptual thought exists. Furthermore, the term 'seeing space' and the meaning of experiencing without obscuration, although both exist in the world, they do not truly exist, such as 'seeing space' etc. Similarly, the forms of emptiness, although they appear, increase, and cease in the object of yogis, they are like space.

---

སྤྲིན་ཡོད་མེད་བརྩིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པ་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རང་གདངས་འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་བཞིའི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་སོགས་མེད་དོ། །དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཞུགས་ན་སྟོང་ཚུལ་དཔྱད་དགོས་ཀྱི། རྣལ་འབྱོར་པས་རབ་རིབ་བཞིན་དུ་ཡེ་སྟོང་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ་སྟོང་ཚུལ་དཔྱད་མི་དགོས་ཏེ། སྟོང་པར་མཐོང་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་དང་། བློ་ལ་རེས་སྣང་རེས་མི་སྣང་། མཐོང་བ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་འགྱུར་བ་མེད་ལ། བློ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་དམིགས་ཚུལ་ལ་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་དོ། །ཐ་མལ་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་མི་རྟག་པར་འཇོག་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་དང་ཐ་སྙད་དུ་མི་འདྲ་སྟེ། ཐ་སྙད་ 24-4-51a དུ་ཡུལ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་འགག་ཡོད་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་། ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་གཟུགས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱད་ན་འདྲ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྲུབ་བོ། །འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་རྣམས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ངང་ནས་རང་བྱུང་བས་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་ལ། མ་དག་པའི་རླུང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་རྣམས་ནི་ལྡོག་གོ། །དེ་རྣམས་བཅོམ་དུ་ཡོད། གཞིག་ཏུ་ཡོད། འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་བཅོམ་དུ་མེད། གཞིག་ཏུ་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་གཞོམ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་རགས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་བརྙན་དང་རྨི་ལམ་རབ་རིབ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བཅོམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་ལ་གནོད་པ་མི་ནུས་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ལ། དེའི་རང་གདངས་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་སྣང་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་མཐར་ཐུག་པར་དཔྱད། འདུས་ 24-4-51b མ་བྱས་ལ་འོད་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། རིག་པ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོད་སོགས་རིག་པ་རང་མཚན་པར་གྲུབ་པའམ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཅན་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཡོད་དེ། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་སྣང་རིག་ཡ

【現代漢語翻譯】 正如烏雲的有無等暫時遮蔽天空，但天空不會因此變得無常或成為有為法一樣，無為法的自性光明顯現也與之類似。空性的顯現本身，從其自性而言，沒有生等現象。如果對此產生實執，就需要分析空性的道理。但瑜伽士如果像看待幻覺一樣，認識到一切皆是本空的，就不需要分析空性的道理，因為他已經見到了空性。同樣，雖然空性是常恒的，但由於所依之法（chos can）的不同而有差別，在心識中時而顯現，時而不顯現，見解逐漸提升等等現象，但空性本身不會因此變得無常。空性的影像，即光明的顯現，由於其自性不成立，所以沒有變化。雖然在隨心識變化的對境上，顯現為生滅，但實際上沒有生滅。那麼，普通人的顯現，雖然實際上沒有生滅，但由於顯現的緣故，被認為是生滅的，難道不應被視為無常嗎？雖然是這樣，但空性的影像與世俗諦（tha snyad）不同。在世俗諦中，這些對境以其自性而有生滅的顯現，因為在世俗諦中，它們不是空性的顯現。如果進行分析，則是一樣的，一切法都可成立為空性的顯現，是無為法。光明的顯現是從光明的自性中自然產生的，所以永遠不會退轉。而不清凈的業和心所產生的錯覺顯現則會退轉。這些是可以被摧毀的，可以被破壞的。光明的顯現是不可摧毀的，不可破壞的，就像夢中的顯現一樣，所以被稱為不可摧毀。雖然有顯現，但由於沒有成立為粗大的實物，所以也是如此。如果是這樣，那麼影像、夢境、幻覺、法處所攝之色等也應如此嗎？這些是從有為法的因產生的，所以如果對因造成損害，就可以被摧毀。但在這裡，無法損害光明的法界（dbyings），因為它是無為法，對其自性光明也無法造成任何損害。雖然顯現為增減，但就像天空一樣。等等，要進行徹底的分析。 無為法不可能具有光明和顏色等相狀，也不可能有覺知。如果那樣存在，就成為有為法了。如果光明等覺知成立為自相，或者成立為因緣所生，那確實如此。但如果沒有這兩種情況，就會有顯現和覺知。超越了微塵和剎那之法的顯現和覺知是存在的。

【English Translation】 Just as the presence or absence of clouds may temporarily obscure the sky, but the sky does not become impermanent or conditioned thereby, similarly, the self-radiant appearances of the unconditioned are like that. The appearances of emptiness itself, from their own nature, have no arising, etc. If one clings to them as real, one needs to analyze the nature of emptiness. But when a yogi knows them to be empty from the beginning, like a mirage, there is no need to analyze the nature of emptiness, because he is seeing them as empty. Likewise, although emptiness is permanent, it is different due to the differences in the bases (chos can), sometimes appearing to the mind and sometimes not, and the vision improves, etc., but it does not become impermanent. The appearances of the luminous images of emptiness are also without change because their own nature is not established, and although they appear as arising and ceasing in relation to the changing focus of the mind, in reality there is no arising or ceasing. If the appearances of ordinary people also have no arising or ceasing in reality, but are regarded as impermanent because of their appearance, then are they not regarded as impermanent? Although that is so, the images of emptiness are different from conventional reality (tha snyad), because in conventional reality those objects appear to arise and cease by their own nature, because they are not empty images in conventional reality. If analyzed, they are the same, and all phenomena are established as empty images, as unconditioned. The appearances of luminosity arise naturally from the nature of luminosity, so they never revert. But the illusory appearances arising from impure winds and minds do revert. These can be destroyed, can be broken. The appearances of luminosity cannot be destroyed, cannot be broken, because they are like dream appearances, so they are said to be indestructible. Although there are appearances, they are not established as gross matter, so it is also like that. If that is the case, then do images, dreams, mirages, and forms that are objects of the mind also become like that? Those arise from conditioned causes, so they can be destroyed by harming the causes. But here, one cannot harm the sphere of luminosity, because it is unconditioned, and nothing can harm its self-radiance. Although it appears to increase and decrease, it is like the sky. And so on, analyze thoroughly. It is impossible for the unconditioned to have forms such as light and color, or to have awareness, because if it did, it would be conditioned. If light, etc., were established as self-characterized or as caused by conditions, then that would be the case. But if neither of those two is the case, there are appearances and awareness, and there is appearance and awareness that transcends particles and momentary phenomena.

---

ོད་པར་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་གྲུབ་ལ། དགོངས་པ་ཅན་མིན་ཏེ། དུ་བ་སོགས་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་རྡུལ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། ཚ་བ་ཡིན་ཀྱང་མེ་མིན་སོགས་དྲངས། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་མི་གཟིགས་པར་ཐལ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐ་དད་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་མི་སྟོང་སྟེ་སྣང་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་ཉིད་མེད་དེ། སྟོང་པ་དང་འདུས་བྱས་འཚོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྣང་བ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། སྣང་བའང་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་རང་ངོས་སྟོང་ 24-4-52a པའམ་འདུས་མ་བྱས་སུ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉི་ཚེ་བ་ནམ་མཁའ་སོགས་དང་། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཆོས་ཉིད་དེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། །ཞེས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་སོགས་དྲངས། དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཡོད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྲུབ་ལ། དེ་མེད་ན་སྣང་རིག་ཡིན་ཚད་གཞོམ་བཅས་དང་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་བས། མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་། གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྐུ་མི་འགྲུབ་བོ། །དཔྱད་གཞི་འདི་ལ་ད་དུང་ཐག་ཆོད་ངེས་དཔྱད་དགོས། འདུས་བྱས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་རང་སྣང་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་དེ། འདུས་བྱས་ནི་ཡོད་པ་དང་།འདུས་མ་བྱས་མེད་པ་ཙམ་དུ་སྣང་ངོ་། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་རོལ་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ལ། དེའི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་ 24-4-52b ངོ་། །ལུ་གུ་རྒྱུད་སོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ། གདོས་བཅས་ལུས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱང་རང་གི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་དབང་ལས་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལས་མ་འདས་པས། རྣམ་ཤེས་གློ་བུར་གྱི་ཆོས་ལ། ཡེ་ཤེས་གདོད་མ་ཁུང་ཐུབ་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སྣང་སྟོང་འགལ་མེད་མིན་ན། བུམ་པ་སྟོང་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་དབྱེར་མེད་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །རང་ལྡོག་ནས་མ་འདྲེས་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་དགོས་ཀྱི། མིན་ན་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ས

【現代漢語翻譯】 因為時輪金剛中這樣說。這一點成立。但並非無意義，因為煙等空性之色並非由微塵組成，且瑜伽士通過體驗，證明了不變的樂超越了剎那生滅之法。因此，即使是熱，也不是火等，這需要正確理解。此外，如果佛陀沒有將顯現與空性視為無二無別，那是因為有為法和無為法是不同的。因為對於不同的法，不可能無二無別地理解。並且，一切法並非自性不空，因為顯現與有為法和空性是相違的。不具備一切殊勝特性的空性是不存在的，因為它僅僅是有為法的集合。如果是這樣，空性也不存在了，因為其中沒有任何顯現等。顯現也不會是空性的，因為無法證明它是自性空或者無為法。因此，無實有的無為法，以及所有顯現的片面空性，如虛空等，與超越有實有和無實有之邊的偉大的無為法是不同的。因為前者二者都是有法，而後者是法性。如龍樹菩薩所說：『有實有和無實有都是有為法，涅槃是無為法。』 蘊的分析和空性等都需要正確理解。像這樣的空性與無二無別的顯現和覺性是存在的，這可以通過法性的道理和瑜伽士的體驗來證明。如果不存在，那麼一切顯現和覺性都會變成有破壞的和剎那生滅的，因此，遍佈虛空的金剛持和不可摧毀的身就不會成立。對於這個研究課題，還需要進一步的確定性研究。有為法的分別識的運作，或者從其狀態中顯現的自顯現中，沒有無為法的顯現，因為有為法是存在的，而無為法僅僅是看似不存在的。在無二智慧的運作或嬉戲中，存在無為法的顯現，因為智慧本身就是無為法，並且其嬉戲也同樣顯現。 如縷絲（藏文：ལུ་གུ་རྒྱུད།）等是智慧的顯現，具有質礙的身體等是分別識的顯現。分別識也因為執著于自己的能取和所取，實際上並沒有超出智慧的狀態，因此，分別識是暫時的法，而智慧是原始的、根本的法。如果顯現與空性不是無違的，那麼瓶子就不會是空性的，因為有為法和無為法永遠不可能無二無別。雖然從自相上不混合，但本體必須是無二無別的，否則，二諦無二無別就不會成立。因此，二諦各自...

【English Translation】 Because it is said in the Kalachakra (Wheel of Time) Tantra. This is established. But it is not meaningless, because phenomena like smoke, which appear empty, are not composed of particles, and yogis prove through experience that immutable bliss transcends momentary dharmas. Therefore, even if it is heat, it is not fire, etc., which needs to be understood correctly. Furthermore, if the Buddha did not see appearance and emptiness as inseparable, it is because conditioned and unconditioned phenomena are different. Because it is impossible to understand different phenomena as inseparable. And, all phenomena are not inherently empty, because appearance and conditioned phenomena contradict emptiness. Emptiness that does not possess all supreme aspects does not exist, because it is merely an aggregation of conditioned phenomena. If that is the case, emptiness would also not exist, because there is no appearance, etc., in it. Appearance would also not be empty, because it cannot be proven to be inherently empty or unconditioned. Therefore, the insubstantial unconditioned phenomena, and the limited emptiness of all appearances, such as space, etc., are different from the great unconditioned phenomena that transcends the extremes of substantial and insubstantial. Because the former two are both subjects, while the latter is the nature of reality. As Nagarjuna said: 'Substantial and insubstantial are conditioned phenomena, Nirvana is unconditioned.' The analysis of the aggregates and emptiness, etc., need to be understood correctly. Such emptiness and the inseparable appearance and awareness exist, which can be proven by the reasoning of the nature of reality and the experience of yogis. If it does not exist, then all appearances and awareness would become destructible and momentary, therefore, the Vajradhara (Diamond Holder) who pervades space and the indestructible body would not be established. This research topic still requires further definitive research. In the operation of the conditioned consciousness, or in the self-appearance that arises from its state, there is no appearance of unconditioned phenomena, because conditioned phenomena exist, while unconditioned phenomena merely appear to be non-existent. In the operation or play of non-dual wisdom, there is an appearance of unconditioned phenomena, because wisdom itself is unconditioned, and its plays also appear in that way. Like a strand of thread (藏文：ལུ་གུ་རྒྱུད།，梵文天城體：tantusantāna，梵文羅馬擬音：tantusantana，漢語字面意思：線續) etc. are the appearances of wisdom, and the tangible body etc. are the appearances of consciousness. Consciousness also, because of its attachment to its own grasper and grasped, actually does not go beyond the state of wisdom, therefore, consciousness is a temporary dharma, while wisdom is a primordial, fundamental dharma. If appearance and emptiness are not non-contradictory, then a vase would not be empty, because conditioned and unconditioned phenomena can never be inseparable. Although they do not mix from their own perspective, their essence must be inseparable, otherwise, the inseparability of the two truths would not be established. Therefore, the two truths separately...

---

ྣང་བ་སྲིད་དུ་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པས་དེའི་ངོར་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐར་མི་རིགས་ལ། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོར་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་དང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོགས་བཞག་དགོས་པ་ནི་གནད་རྩ་བ་སྟེ། དེ་འཆོལ་ན་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གདོད་མ་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ། རིང་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ། ཉེ་ལམ་སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ། མཐར་ཐུག་ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་འཇུག་ 24-4-53a རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་སྤྱིའི་ཆིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་དག་མ་གྲུབ་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་སུན་ཕྱུང་། མི་བདེན་པར་བསླུ་བར་བཞག །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བདེན་པ་མི་བསླུ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་དགོས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། མི་སྟོང་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པའི་གནད་ཀྱིས་དུ་མར་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་གཉིས་ཆོས་དང་བྲལ་བ། འདུས་མ་བྱས་པ། མི་འགྱུར་བ་སོགས་འཐད་པར་གྲུབ་ཀྱི། མི་སྟོང་ན་དེ་ཀུན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་དགོས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་བ་མི་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཀུན་དངོས་དང་དངོས་མེད་སོགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་གི་དངོས་དང་དངོས་མེད་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅུང་ཟད་མི་ཤེས་ལ།ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་རང་སྣང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་། རྣམ་ཤེས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་བས་བཟུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །མེ་བྱ་ 24-4-53b ཟླ་༡༠ཚེས་༣༠ལའོ།། ༈ །། ན་མོ་གུ་རུ། ཡིད་འདིས་ལམ་གང་བསྒོམ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཆར་ཏེ་རྟོག་ངོར་དོན་སྤྱི། ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ན་རྟོག་མེད། དཔེར་ན་ཀེང་རུས། ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི། འདུ་ཤེས་མེད་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །ཏིང་འཛིན་ཚད་མེད་ཇི་བསམ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་། འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གྲུབ་དུས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉམས་འཆར་སོགས་རིགས་སྦྲེ། དེས་ན་ཕྲ་ཐིག་ལ་སེམས་བཟུང་དང་སྟོང་ཉིད་ལ་བཟུང་ཀྱང་ཡིད་ཡིན་པ་ལ། དེའི་རྣམ་པ་ཆ་འདྲ་སློང་བྱེད་རྐྱེན་བྲལ་ལྟ་བུ་རང་ཉམས་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འོད་གསལ་མིན་ཏེ། བསྒོམ་ཉམས་ཀྱི་ཆ་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་དཔེ་ཡི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཆ་འདྲ་དང་། སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་ས

【現代漢語翻譯】 由於未能理解顯現（藏文：སྣང་བ་，nangwa）安住于有（藏文：སྲིད་，sid）的實相，因此安立於此之上的宗派，不適合大乘的宗派。如果以無別二諦（藏文：བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་，dennyi yermey）的立場來安立宗派，那麼就必須安立密咒的光明（藏文：འོད་གསལ་，ösel）、俱生（藏文：ལྷན་སྐྱེས་，lhenkye）和自生（藏文：རང་བྱུང་，rangjung）的智慧等，這是根本要點。如果偏離了這一點，一切都將不成立。將無別二諦的實相視為原始基始光明（藏文：གདོད་མ་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་，döma shiyi ösel），並以此為基礎，在與之相應的道之次第上，有遠道（藏文：རིང་ལམ་，ringlam）的福慧二資糧雙運（藏文：ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་，tsoknyi zungjuk）的因乘，近道（藏文：ཉེ་ལམ་，nyelam）的幻化光明雙運（藏文：སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་，gyu ö zungjuk）的密咒乘，以及究竟的本來清凈（藏文：ཀ་དག་，kadak）和任運自成（藏文：ལྷུན་གྲུབ་，lhündrup）雙運的大圓滿（藏文：རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་，dzokpa chenpo）這三種方式來講解，是一切法門中最無上的。 因此，如果這些識（藏文：རྣམ་ཤེས་，namshe）的作用範圍沒有成立，就會被勝義諦（藏文：དོན་དམ་，döndam）的觀察所破斥，被認為是虛假的欺騙。必須認識到智慧（藏文：ཡེ་ཤེས་，yeshe）的作用範圍是真實的，不欺騙的。雖然是智慧的作用範圍，但其自性是空性（藏文：སྟོང་པ་，tongpa）。如果不空，就會與識的對境沒有差別。因為空性的要點，即使顯現為多，也不會成立為各異；即使顯現為多樣，也遠離二元對立，不是造作的，不會改變等等，這些都能合理地成立。如果不空，那麼這一切都不會成立。因此，必須在顯空無別（藏文：སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་，nangtong yermey）的基礎上建立宗派，不要偏執一方，這是金剛乘（藏文：རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་，dorje tekpa）的宗派所宣說的。 那些僅僅安住于識的作用範圍，而不具備智慧的人，會認為一切對境都是實有和非實有等各種各樣的顯現，但他們對實有和非實有平等一味的智慧的境界一無所知。而具備智慧的人，會將一切法都證悟為本初平等一味，並且知道識所執著的迷亂對境，也是智慧的差別。火雞年（藏文：མེ་བྱ་，mebya）十月三十日。 頂禮上師（藏文：ན་མོ་གུ་རུ，namo guru）。無論以何種方式修持此心（藏文：ཡིད་，yi），都會顯現為此種方式，在分別念（藏文：རྟོག་，tok）面前呈現為總相（藏文：དོན་སྤྱི，dönchyi）。如果禪定（藏文：ཏིང་འཛིན་，tingdzin）成就，則無分別念。例如，骨骼（藏文：ཀེང་རུས，kengrus）、十二處（藏文：སྐྱེ་མཆེད་，kyemche）的四句、無想等無邊無際。無論如何思維無量禪定，都會如此顯現。當慾望之心達到專注時，如果什麼都不想，安住於此，就會顯現如虛空般的空性體驗等。因此，無論是將心專注于細微之處，還是專注于空性，都是心。雖然可以體驗到與其形態相似，且無有引發因素的自生體驗，但這不是光明，而是修持體驗的相似之處。同樣，所有比喻的光明都是相似的信念，以及心遠離的究竟之處。

【English Translation】 Because of not understanding the true nature of appearances (Tibetan: སྣང་བ་, nangwa) abiding in existence (Tibetan: སྲིད་, sid), the tenets established on this basis are not suitable for the Mahayana tenets. If we establish a tenet based on the inseparability of the two truths (Tibetan: བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་, dennyi yermey), then we must establish the luminosity (Tibetan: འོད་གསལ་, ösel) of mantra, innate (Tibetan: ལྷན་སྐྱེས་, lhenkye) and self-arisen (Tibetan: རང་བྱུང་, rangjung) wisdoms, etc., which is the fundamental point. If this is deviated from, nothing will work. Considering the state of inseparability of the two truths as the primordial ground luminosity (Tibetan: གདོད་མ་གཞི་ཡི་འོད་གསལ་, döma shiyi ösel), and based on this, in the order of the path that corresponds to it, there is the causal vehicle of the union of the two accumulations (Tibetan: ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འཇུག་, tsoknyi zungjuk) of the long path (Tibetan: རིང་ལམ་, ringlam), the mantra vehicle of the union of illusion and luminosity (Tibetan: སྒྱུ་འོད་ཟུང་འཇུག་, gyu ö zungjuk) of the near path (Tibetan: ཉེ་ལམ་, nyelam), and the ultimate original purity (Tibetan: ཀ་དག་, kadak) and spontaneous accomplishment (Tibetan: ལྷུན་གྲུབ་, lhündrup) union of Great Perfection (Tibetan: རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་, dzokpa chenpo), which is explained in three ways, is the most supreme of all teachings. Therefore, if these objects of consciousness (Tibetan: རྣམ་ཤེས་, namshe) are not established, they will be refuted by the investigation of ultimate truth (Tibetan: དོན་དམ་, döndam), and they will be regarded as false deceptions. It must be understood that the object of wisdom (Tibetan: ཡེ་ཤེས་, yeshe) is true and not deceptive. Although it is the object of wisdom, its essence is emptiness (Tibetan: སྟོང་པ་, tongpa). If it is not empty, it will be no different from the object of consciousness. Because of the key point of emptiness, even though it appears as many, it is not established as different; even though it appears as diverse, it is free from duality, unconditioned, unchanging, etc., which are reasonably established. If it is not empty, then none of these will be established. Therefore, it is necessary to establish a tenet based on the inseparability of appearance and emptiness (Tibetan: སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་, nangtong yermey), and do not be biased towards one side, as stated by those who speak of the Vajrayana (Tibetan: རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་, dorje tekpa) tenets. Those who only abide in the object of consciousness and do not possess wisdom will perceive all objects as various appearances such as real and unreal, but they will not know even a little about the realm of wisdom where real and unreal are of equal taste. Those who possess wisdom will realize that all phenomena in their own appearances are primordially of equal taste, and they will also know that the deluded objects grasped by consciousness are the distinctions of wisdom. Fire Bird Year, October 30th. Homage to the Guru (Tibetan: ན་མོ་གུ་རུ, namo guru). Whatever path this mind (Tibetan: ཡིད་, yi) meditates on, it will appear in that form, and in the face of conceptual thought (Tibetan: རྟོག་, tok), it will appear as a general meaning (Tibetan: དོན་སྤྱི, dönchyi). If samadhi (Tibetan: ཏིང་འཛིན་, tingdzin) is accomplished, there will be no conceptual thought. For example, skeletons (Tibetan: ཀེང་རུས, kengrus), the four extremes of the twelve sources (Tibetan: སྐྱེ་མཆེད་, kyemche), non-perception, etc., are limitless. However one thinks of immeasurable samadhi, it will appear as such. When the mind of desire is focused, if one does not think of anything and abides in that state, a sense of emptiness like the sky will arise, etc., which are related. Therefore, whether one focuses the mind on a subtle point or on emptiness, it is still the mind. Although one can experience a self-arisen experience similar to its form and without a cause, it is not luminosity, but a similarity of meditative experience. Similarly, all examples of luminosity are similar beliefs, and the ultimate state of mind being secluded.

---

ྐབས་ལའང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཆ་འདྲ་ཡིན། ཆ་འདྲ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་པས་བློ་དང་འདུས་བྱས་ཡིན། དེས་འོད་གསལ་གྱི་དོན་སྤྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྤྲོས་མཚན་མེད་པའི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཤེས་ནུས། དཔེར་ན་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་རྟོག་བཅས་དང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་རྟོག་མེད་ངོར་ཡང་། ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་བྲལ་འཆར་ལ། དེའི་ངོར་སྤྲོས་པ་མེད་ཀྱང་། དེ་བློ་ 24-4-54a ཡིན་པས་འགྱུར་བཅས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་འགྱུར་མེད་དོན་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་དུས་རིག་པ་འགྱུར་མེད་མངོན་དུ་མཐོང་ཡང་། དཔེ་ནི་འདུས་བྱས་ཡིན་མོད། དེས་རྫོགས་ཆེན་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་ནི་དོན་གྱི་བཞུགས་ཚུལ་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དཔེ་དེས་དོན་སྤྱི་ཤེས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་ཀྱི་དཔེ་ཁོ་རང་མིན། དཔེར་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཡང་། བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་འདུས་བྱས་མིན་ལ། བུམ་པ་བསྒོམ་པའི་བློར་སྣང་བའི་བུམ་པ་དེ་དཔྱད་ན་དོན་སྤྱི་བློ་རྫས་ཡིན་ཡང་། དེས་བསྒོམ་བྱ་བུམ་པ་བློར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། དེས་ན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཅིའི་རྣམ་པ་བསྒོམས་ཀྱང་བློ་ཡིས་མི་བསྒོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་མོད། དེས་བསྒོམ་བྱ་ཐམས་ཅད་བློར་མི་འགྱུར། བློ་དང་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་ལའང་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རིག་སྟོང་དུ་འཆར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་བསྒོམ་བྱ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདུས་བྱས་བློ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་ཡོད་ན་དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་ 24-4-54b གྱི། འདུས་བྱས་ནི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས། འོད་དང་སོགས་ནས། མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། མུ་སྟེགས་ལའང་གྲོང་འཇུག་དང་།སྤྲུལ་པ་སྒྱུར་སོགས་བྱེད་པ། ལམ་རྟགས་འོད་སོགས་སྟོང་གཟུགས་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། དྷ་དུ་ར་སོགས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་དཀར་དམར་འཆར་ཆ་སྣ་ཚོགས། ལྷ་འདྲེས་རློམ་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས། ནད་འཁྲུགས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སོགས། རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔགས་ལམ་མིན་པ་བཞིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཀུན་གཞི་ཡོད་དེ་མ་འགགས། ཀུན་གཞི་ནི་མངོན་སུམ་དམིགས་དཀའ། ཡིད་ཕྲ་རགས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་ཡོད་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁྱད་ཆོས། དེ་མིན་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལམ་དང་ནོར་སོ་ཆེ། ལྷུན་གྲུབ་རིག་གདངས་མངོན་སུམ་འདི་གལ་ཆེ། དེ་མིན་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལམ་དང་ནོར་སོ་ཆེ། ཀ་ལྷུན་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པ

ས་ལམ་གཞན་དང་མི་འདྲ། ངོས་ཟིན་ན་འཆུག་ས་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་དངོས་ལ་རེག་ན་མི་འགྱུར་མི་འཕོ། དེ་མིན་ཡིད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ལུས་སམ། རླུང་ 24-4-55a བཅས་སྒྱུ་ལུས་དེ་མི་སྒོམ་ཚེ་ན་མི་སྣང་། ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ངོ་སྣང་བ། རྟོག་ངོར་དོན་སྤྱི་སྒོམ་པའི་ལུས་གཞན་དུ་བསྡུས་སོགས་དང་འདྲ་སྟེ། གསལ་སྣང་ཡོད་མེད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་རླུང་སེམས་ལ་ཐུག་ཐུབ་ན་སྔགས་ཡིན། གཞན་དུ་འཁྲུལ་སོགས་དེའི་རབ་དབྱེ་ཞིབ་པར་དཔྱད་དོ། །ཟླ་༡༠ཚེས་༢༢ལ་དྲན་ནོ།། ༈ །། དེས་ན་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཚོན་པའི་སྒོར་གྱུར་ན་སྔགས་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལམ་ཟབ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་མ་གྱུར་ན་སྲིད་རྩ་ཡང་མི་ཆོད་དེ་ཞི་གནས་ཙམ་མོ། །དེས་ན་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ཡིན་མིན་རྣམ་ཀུན་འབྱེད་ཀྱི། རླུང་སེམས་ཙམ་བསྡུ་བ་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཁྱད་མི་ཕྱེད། ཐར་ལམ་ཡོད་མེད་ཀྱང་འདིས་འབྱེད། རྣམ་མཁྱེན་རྟག་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱང་ཚིག་འདྲ་ཡང་དོན་ཡོད་མེད་འདིས་འབྱེད་དགོས་པས། དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ལ་སྲིད་རྩ་གཅོད་ནུས་མེད་ཟེར་ན། སྔགས་ལམ་ 24-4-55b ལ་སྐུར་འདེབས་དེ་འདྲ་སྨྲ་ཡང་མི་རུང་ན་སེམས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་རང་ལམ་ན་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀུན་སྟོང་པར་མདོ་དང་ཐུན་མོང་བ་ལྟར་བཤད་པ་དང་། སྔགས་ལམ་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མྱོང་བའི་གཏན་ལ་འབེབས་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན། ཟུར་དུ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ཅི་ཞིག་སྟེ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་གོ་ཡུལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ལས་ཆེས་འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེའི་ནང་དུ་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཁལ་གཅིག་ནང་བྲེ་གང་མི་འདུས་ཐབས་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས་མཚོན་པའི་སྒོར་མ་གྱུར་ན། སྒྱུ་ལུས་གྲུབ། ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཏིང་འཛིན་གྲུབ་ཀྱང་སྔགས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་རུང་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལའང་དབང་ཕྱུག་ཨུ་མ་སོགས་རླུང་གིས་མི་རྟོག་ཙམ་དྲང་བ་དང་། གྲོང་འཇུག་བྱེད་ནུས་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་པའི་ལག་རྗེས་ལས་དོན་འོད་མྱོང་ཡང་རུང་། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་ལས་རྣམ་རྟོག་མ་འགགས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པའང་རུང་སྟེ། གཉིས་ཀ་སྔགས་ལམ་གྱི་མྱུར་ལམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རླུང་སེམས་ཀྱི་ཉམས་ཕྲ་མོ་རེ་ 24-4-56a ཤར་ཡང་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་མ་ནུས་པར་སོང་བའང་ཡོད

【現代漢語翻譯】 此地與他處迥然異，若能識得便無謬。若觸及實義之俱生，則不遷不變。否則，以意之禪定，或以風，或以幻身，若不修持，則不顯現。禪定之意乃虛幻，于分別念中修持總相之身，與將身攝入他處等同，唯有明與不明之別。心之幻變無量，若皆能歸於本元之風心，即為真言。否則，迷途等，當詳察其種種差別。十月二十二日記。 因此，若能成為表詮非名相之勝義法界空性之門，即是密咒之次第雙運道之甚深。若不能，則連生死之根亦無法斬斷，僅是止觀而已。因此，能否證悟勝義俱生之實相，乃是判別是否為成佛之道之關鍵。僅是收攝風心等，與外道無異。有無解脫道，亦以此判別。全知常恒，以及自生之遍知，自在等，雖詞同，然有無實義亦以此判別。故云，若無中觀所說之空性，則無法斬斷金剛乘道之生死根。若妄語如是詆譭密咒道，更何況是心？金剛乘自道中，于解脫道時，如顯宗般宣說諸法皆空，且於密咒道時，明明有體驗光明，一切皆是空性之如是性而作決斷之法。何必另立中觀所說之空性？中觀所說之空性，僅是名言之空性，然最殊勝之空性中，中觀所說之空性，如一袋之中無法容納一捧之量。因此，若不能成為表詮實義智慧法界之門，縱能成就幻身，成就如虛空般之禪定，亦不能成為密咒道之智慧。如同外道亦能以風調伏自在天、烏摩等，乃至能行奪舍之風心之身。 因此，無論是由風入中脈，安住、消融之驗相中體驗實義光明，或是由大圓滿之竅訣中雖未斷除分別念，然已識得實義智慧，二者皆是密咒道之速道。然亦有雖生起微細之風心覺受，卻未能表詮實義俱生者。

【English Translation】 This place is different from others; if recognized, there is no mistake. If one touches the innate reality of meaning, it neither changes nor moves. Otherwise, if one does not meditate on the illusory body with the mind of Samadhi, or with the winds, it does not appear. The mind of Samadhi is illusory, and meditating on the general form in conceptual thought is like gathering the body elsewhere, with only the difference of clarity or non-clarity. All the immeasurable magical displays of the mind can be mantras if they can all reach the original wind-mind. Otherwise, delusion and so on, examine those distinctions in detail. Remembered on the 22nd of the 10th month. Therefore, if it becomes the gateway representing the non-conceptual ultimate reality of Dharmadhatu emptiness, it is the profound path of the two stages of mantra. If it does not become that, then even the root of existence is not cut off, it is merely Shamatha (calm abiding). Therefore, whether or not one realizes this state of innate reality is what distinguishes whether or not it is the path to Buddhahood. Merely gathering the wind-mind and so on is no different from outsiders. Whether or not there is a path to liberation is also distinguished by this. Omniscience is eternal, and self-arisen all-knowing, power, and so on, even though the words are the same, whether or not there is meaning is distinguished by this. Therefore, if it is said that without the emptiness taught in Madhyamaka, there is no ability to cut off the root of existence on the Vajrayana path, then it is not even right to speak such slanders against the mantra path, let alone the mind. In the Vajrayana path itself, at the time of liberation, it is taught that all phenomena are empty, as is common with the Sutras, and in the mantra path, there is a way to experience the luminosity, the suchness of all emptiness, and to settle on it. What is the emptiness taught in Madhyamaka separately? The emptiness taught in Madhyamaka is only the emptiness of the field of understanding, but within the most excellent emptiness, the emptiness taught in Madhyamaka cannot possibly contain a handful in a bag. Therefore, if it does not become the gateway representing the wisdom Dharmadhatu of meaning, even if the illusory body is accomplished, and the Samadhi like the sky is accomplished, it is not suitable as the wisdom of the mantra path. Likewise, outsiders also have the ability to subdue Ishvara, Uma, and so on with wind, and to accomplish a body of wind-mind that can perform entering into a corpse. Therefore, whether one experiences the light of meaning from the signs of the wind entering, abiding, and dissolving in the central channel, or whether one recognizes the wisdom of meaning even if conceptual thoughts are not stopped from the introduction of Dzogchen, both are quick paths of the mantra path. However, there are also those who, even though subtle experiences of wind-mind arise, fail to represent the innate reality of meaning.

---

་པས་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་གོལ་འཆུག་མེད་ཀྱང་། ཅིག་ཤོས་མན་ངག་གིས་མ་ཟིན་ན་གོལ་ཤེས་ཀྱང་ཆེ་སྟེ། ཕྱོགས་སྨྲ་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་སྒྱུ་འོད་མྱོང་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མི་མཚོན་པ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། མཚན་ཉིད་པ་ཤར་ན་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་གིས་དབུ་མ་ནས་བཤད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་མ་འབྲེལ་ན་སྲིད་རྩ་གཅོད་ནུས་མེད་ཅེས་གསུངས་པས། སྒྱུ་འོད་ཤར་ཡང་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བར་ཞལ་བཞེས་དེས་གྲུབ་ལ།དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་སོ། ། ༈ དབུ་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་པོ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་རུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་ལྷ་སྐུར་ཡང་སྣང་སྟེ། སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་ཆེན་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡེ་རླུང་གི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་མི་འདྲ་བར་རང་སྣང་སྟོང་གཟུགས་སུ་ངེས་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་ཐུབ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པ་མཚན་དཔེ་གསལ་རྫོགས་དག་པ་དྲན་པས་སོ། །དེ་ཡེ་རླུང་ལས་གྲུབ་ཀྱང་ལས་རླུང་གི་བསླད་པ་དང་འདྲེས་ཕྱིར། ད་ 24-4-56b དུང་དེའི་ཆ་ཇེ་དག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པས་མ་དག་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་གསལ་ལའང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་པའི་དབང་གིས་དག་པར་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་དེ། མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་གི་བར་དུའོ། །དོན་འོད་ཤར་ནས་སྒྱུ་ལུས་དག་པ་འཇོག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་མི་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པའི་བསླད་མང་དུ་ཡོད་དེ། ས་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་འོད་ཀྱི་སྐབས་ན་བསྒོམ་བྱའི་བློ་དང་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མི་དབྱེ་བར་ཡོད་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་རྟག །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མི་རྟག་པས་མི་རྟག་པར་འཇོག་ཀྱང་། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་བློ་མི་རྟག་ཀྱང་། དེས་བསྒོམ་བྱའི་སྟོང་ཉིད་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་ལ་སྟོང་ཉིད་དོན་སྤྱི་ཤར་ཚེ་བློ་དེའི་རྣམ་ལྡན་ཡིན་པས་བློ་མེད་ན་དེ་མེད། བློ་ཡོད་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་སྣང་སྟེ། ནམ་མཁའི་དོན་སྤྱི་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་ནི་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག་སྟེ། སྟོང་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་བློས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ 24-4-57a བློ་མེད་ལ། བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་དབྱིངས་རྗེན་པར་ཤར་བ་ཡོད་པས་འདུས་མ་བྱས་རྟག་ཀྱང་། རྟག་ཏུ་དེ་མི་གནས་པ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི། སྒྲིབ་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཆུ་ལ་རི་མོ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན་རིགས་སམ་སྙམ་སྟེ་ད་དུང་ལུང་ལ་བསྟུན་ཏེ་དཔྱོད་ཅིག །སྒོམ་བྱེད་མེད་ན་སུས་རྟོགས་ཞེ་ན

【現代漢語翻譯】 如果有人說，雖然大圓滿的介紹沒有錯誤，但如果沒有訣竅的掌握，那麼錯誤理解的可能性就很大，就像那些宗派主義者一樣。如果體驗到咒語的幻化之光，難道不意味著已經證悟了意義的智慧嗎？如果一位名相論者出現，這可能是真的。然而，正如您所說，如果不與中觀所說的空性相聯繫，就無法斬斷輪迴的根源。因此，即使幻化之光顯現，也無法瞭解和看到實相的本來面目，這一點您已經承認了。而且，您承認意義的智慧是造作的，這也證明了這一點。 五種中觀智慧之風可以顯現為一切形式，就像心中的想法可以顯現為本尊的形象一樣，就像空色大手印一樣。這是原始風的作用，因此與夢中的身體不同，它必然能夠以自顯的空色形式顯現，這可以通過十二個幻化的例子來證明，通過憶念清晰、圓滿和純凈的特徵和例子。雖然它是由原始風產生的，但由於與業風的雜染混合，仍然有進一步凈化的空間，因此被稱為不凈幻身。同樣，在光明中，由於心和智慧的混合，也有凈化的空間，直到最終的俱生。當意義之光顯現時，幻身就會被凈化，因為它與造作的禪修不同。然而，仍然有很多遮蔽的雜染，就像二地菩薩以上所修的空性一樣。在譬喻之光的情況下，禪修的心和智慧混合在一起，無法區分，但智慧的部分是常恒的，而意識的部分是無常的，因此被認為是無常的。然而，意義的智慧是常恒的，就像修習空性的心是無常的，但它所修習的空性是常恒的一樣。當心中生起空性的總相時，心就具有那種相，所以如果沒有心，它就不存在。當心存在時，它似乎與空性相關聯，就像虛空的總相顯現一樣。然而，大圓滿必須確定為意義的俱生自性，因此被認為是非造作的，就像空性是非造作的，但必須通過心來確定一樣。初地菩薩的智慧沒有禪修的心，但法界的赤裸顯現是存在的，因此雖然非造作是常恒的，但它並不總是存在，而且從一個階段到另一個階段不斷增長，這是否可以被認為是像水中的漣漪一樣，受到遮蔽的雜染的影響呢？仍然需要根據經論進行分析。如果沒有禪修者，誰來證悟呢？ 如果有人說，雖然大圓滿的介紹沒有錯誤，但如果沒有訣竅的掌握，那麼錯誤理解的可能性就很大，就像那些宗派主義者一樣。如果體驗到咒語的幻化之光，難道不意味著已經證悟了意義的智慧嗎？如果一位名相論者出現，這可能是真的。然而，正如您所說，如果不與中觀所說的空性相聯繫，就無法斬斷輪迴的根源。因此，即使幻化之光顯現，也無法瞭解和看到實相的本來面目，這一點您已經承認了。而且，您承認意義的智慧是造作的，這也證明了這一點。 五種中觀智慧之風可以顯現為一切形式，就像心中的想法可以顯現為本尊的形象一樣，就像空色大手印一樣。這是原始風的作用，因此與夢中的身體不同，它必然能夠以自顯的空色形式顯現，這可以通過十二個幻化的例子來證明，通過憶念清晰、圓滿和純凈的特徵和例子。雖然它是由原始風產生的，但由於與業風的雜染混合，仍然有進一步凈化的空間，因此被稱為不凈幻身。同樣，在光明中，由於心和智慧的混合，也有凈化的空間，直到最終的俱生。當意義之光顯現時，幻身就會被凈化，因為它與造作的禪修不同。然而，仍然有很多遮蔽的雜染，就像二地菩薩以上所修的空性一樣。在譬喻之光的情況下，禪修的心和智慧混合在一起，無法區分，但智慧的部分是常恒的，而意識的部分是無常的，因此被認為是無常的。然而，意義的智慧是常恒的，就像修習空性的心是無常的，但它所修習的空性是常恒的一樣。當心中生起空性的總相時，心就具有那種相，所以如果沒有心，它就不存在。當心存在時，它似乎與空性相關聯，就像虛空的總相顯現一樣。然而，大圓滿必須確定為意義的俱生自性，因此被認為是非造作的，就像空性是非造作的，但必須通過心來確定一樣。初地菩薩的智慧沒有禪修的心，但法界的赤裸顯現是存在的，因此雖然非造作是常恒的，但它並不總是存在，而且從一個階段到另一個階段不斷增長，這是否可以被認為是像水中的漣漪一樣，受到遮蔽的雜染的影響呢？仍然需要根據經論進行分析。如果沒有禪修者，誰來證悟呢？

【English Translation】 If someone says that although the introduction to Dzogchen (Great Perfection) is not mistaken, if it is not grasped by the pith instructions, then the possibility of misunderstanding is very high, just like those who are sectarian. If one experiences the illusory light of mantra, does it not mean that one has realized the wisdom of meaning? If a nominalist appears, this may be true. However, as you said, if it is not connected with emptiness as explained in Madhyamaka (Middle Way), it is impossible to cut the root of samsara (cyclic existence). Therefore, even if the illusory light appears, one cannot know and see the actual state of reality, which you have already admitted. Moreover, you admit that the wisdom of meaning is fabricated, which also proves this. The five winds of Madhyamaka wisdom can appear in all forms, just as the thought of the mind can appear as the image of a deity, like the Mahamudra (Great Seal) of empty form. This is the action of the primordial wind, so unlike the body in a dream, it must be able to appear as a self-manifesting empty form, which can be demonstrated by the twelve examples of illusion, through remembering the clear, complete, and pure characteristics and examples. Although it is produced from the primordial wind, because it is mixed with the defilements of karmic wind, there is still room for further purification, so it is called impure illusory body. Similarly, in luminosity, due to the mixing of mind and wisdom, there is also room for purification, until the ultimate union. When the light of meaning appears, the illusory body is purified, because it is different from fabricated meditation. However, there are still many obscuring defilements, just like the emptiness meditated on by bodhisattvas above the second ground. In the case of the light of example, the meditating mind and wisdom are mixed together and cannot be distinguished, but the part of wisdom is permanent, while the part of consciousness is impermanent, so it is considered impermanent. However, the wisdom of meaning is permanent, just as the mind that meditates on emptiness is impermanent, but the emptiness it meditates on is permanent. When the general image of emptiness arises in the mind, the mind has that aspect, so if there is no mind, it does not exist. When the mind exists, it seems to be related to emptiness, just as the general image of space appears. However, Dzogchen must be determined as the co-emergent nature of meaning, so it is considered non-fabricated, just as emptiness is non-fabricated, but must be determined by the mind. The wisdom of the first ground does not have a meditating mind, but the naked appearance of the dharmadhatu (realm of reality) is present, so although the non-fabricated is permanent, it is not always present, and it continues to grow from one stage to another, can this be considered like ripples in water, affected by obscuring defilements? It still needs to be analyzed according to the scriptures. If there is no meditator, who will realize it? If someone says that although the introduction to Dzogchen (Great Perfection) is not mistaken, if it is not grasped by the pith instructions, then the possibility of misunderstanding is very high, just like those who are sectarian. If one experiences the illusory light of mantra, does it not mean that one has realized the wisdom of meaning? If a nominalist appears, this may be true. However, as you said, if it is not connected with emptiness as explained in Madhyamaka (Middle Way), it is impossible to cut the root of samsara (cyclic existence). Therefore, even if the illusory light appears, one cannot know and see the actual state of reality, which you have already admitted. Moreover, you admit that the wisdom of meaning is fabricated, which also proves this. The five winds of Madhyamaka wisdom can appear in all forms, just as the thought of the mind can appear as the image of a deity, like the Mahamudra (Great Seal) of empty form. This is the action of the primordial wind, so unlike the body in a dream, it must be able to appear as a self-manifesting empty form, which can be demonstrated by the twelve examples of illusion, through remembering the clear, complete, and pure characteristics and examples. Although it is produced from the primordial wind, because it is mixed with the defilements of karmic wind, there is still room for further purification, so it is called impure illusory body. Similarly, in luminosity, due to the mixing of mind and wisdom, there is also room for purification, until the ultimate union. When the light of meaning appears, the illusory body is purified, because it is different from fabricated meditation. However, there are still many obscuring defilements, just like the emptiness meditated on by bodhisattvas above the second ground. In the case of the light of example, the meditating mind and wisdom are mixed together and cannot be distinguished, but the part of wisdom is permanent, while the part of consciousness is impermanent, so it is considered impermanent. However, the wisdom of meaning is permanent, just as the mind that meditates on emptiness is impermanent, but the emptiness it meditates on is permanent. When the general image of emptiness arises in the mind, the mind has that aspect, so if there is no mind, it does not exist. When the mind exists, it seems to be related to emptiness, just as the general image of space appears. However, Dzogchen must be determined as the co-emergent nature of meaning, so it is considered non-fabricated, just as emptiness is non-fabricated, but must be determined by the mind. The wisdom of the first ground does not have a meditating mind, but the naked appearance of the dharmadhatu (realm of reality) is present, so although the non-fabricated is permanent, it is not always present, and it continues to grow from one stage to another, can this be considered like ripples in water, affected by obscuring defilements? It still needs to be analyzed according to the scriptures. If there is no meditator, who will realize it?

---

། ཆོས་དབྱིངས་ལས་གཞན་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཤིན་ཏུ་སྣང་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ལར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་འགག་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་དུ་གྱུར་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཟིགས། ཆོས་དབྱིངས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་འོད་གསལ་ལྷན་སྐྱེས། བསླད་བྲལ་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། དེ་དག་གནས་སྣང་མཐུན་མི་མཐུན་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོཿ ༈ ཡང་འཇའ་ལུས་ལ་ཕྲག་དོག་མ་མཛད་ཅིག །གྲུབ་རྟགས་ལ་ཞེ་སྡང་མ་བསྐྱེད་ཅིག །ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ལའང་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། བཅུད་ལེན་གྱི་རྫས་སོགས་ 24-4-57b ཀྱིས་རགས་ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་པའང་ཡོད། དེ་བཞིན་རིགས་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ལྷའི་བྱིན་རླབས་དང་། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་དང་། ལམ་གོམས་པའི་མཐུས་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱི། ལམ་གོམས་ཚད་རགས་ལུས་དྭངས་མར་འགྱུར་ངེས་དང་། ལུས་དྭངས་མར་གྱུར་ཚད་འོད་གསལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ངེས་མེད་དེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་མཁའ་སྤྱོད་བགྲོད་པ་སོགས་བཞིན། དེ་བཞིན་གྲུབ་རྟགས་ལའང་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་དང་། རིགས་སྔགས། རྫས། སྔོན་ལས་ཀྱིས་ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ། བསམ་གཏན་གྱིས་མུ་སྟེགས་པ་སོགས་ལའང་ཡོད་མོད། དེ་ཀུན་ལས་ལམ་གྱི་གྲུབ་རྟགས་རྒྱ་ཆེ། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མ་ནོར་བ་བཟང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། གཞུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་སོགས་ཀྱང་སྦྱང་བ་རྣམས་དང་འདྲ་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སེར་སྐྱའི་བཟང་མོ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་མ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར། སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་སྦྱང་བ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡོད། རྟོགས་པ་བཟང་ན་གཞུང་སོགས་ཚེག་ཆུང་ངུས་ཤེས་ནུས། དབང་བཅུ་དངོས་ཐོབ་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཆོས་ཀུན་བཞེད་པས་དབང་འབྱོར། རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པའི་དག་སར་ཡོན་ཏན་ཀུན་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འཐོབ་མོད་ཀྱི། 24-4-58a སོ་སྐྱེས་སར་ཡོན་ཏན་གཅིག་གིས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མངོན་གྱུར་དུ་སྟོན་པའི་ངེས་པ་མེད། རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཐོབ་ནུས་ཡོད་ཀྱི། དཔུང་བཟང་ལས་ལ་ལར་ཚེ་དང་ལ་ལར་འབྱོར་སོགས་སྐལ་བ་བཞིན་རྩོལ་བར་གསུངས་བ་ལྟར་རོ། །རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ཇེ་བཟང་ཡིན་དགོས། ༈ མིང་གིས་བཏགས་རུང་བ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟེ་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་སྟེ། ནམ་མཁའ་སོགས་དགག་པ། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་སོགས་རང་སྣང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བཏགས། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རོ

【現代漢語翻譯】 在法界（chos dbyings）之外，沒有任何可以被稱為『心』的東西可以被指定。因為從本體和現象平等性的法界中顯現，所以這樣說。實際上，一切法都因概念而生滅增減。但法的本性，即偉大的平等性，法界，不會有絲毫改變。當脫離概念，法界顯現時，一切都被視為純粹的法界。如實證悟法界，即是俱生光明（lhan skyes）。從無垢染的法界中，不會動搖，這就是佛陀的境界。這些只是在狀態和顯現上有些許不同。 不要嫉妒虹身（'ja' lus），不要對成就的徵兆感到憤怒。從身體產生的成就也有各種原因。例如，通過精華提取物的物質，粗糙的身體可以轉化為純凈的身體。同樣，通過真言的力量，本尊的加持，風的結合，以及道路的熟悉，都可以實現。但道路的熟悉並不一定意味著粗糙的身體會轉化為純凈的身體，身體的純凈也不一定意味著光明的顯現，就像欲界和色界的持明者在空中行走一樣。同樣，成就的徵兆也可能通過道路的證悟顯現，或者通過真言、物質、前世的業力，甚至邪魔、羅剎，以及通過禪定，外道也能獲得。但所有這些之中，道路的成就徵兆最為廣大。在信解行地（mos spyod），不錯誤的道路證悟是好的，但各種經典的詞句等，不一定與修行者相同，就像勝樂母（ser skya'i bzang mo）獲得阿羅漢果，卻沒有獲得神通和神變的記載一樣。每個人的相續都有修行大小的差異。如果證悟好，即使是微小的詞句也能理解。當真正獲得十自在時，在佛陀的境界中，一切法都隨心所欲，因此獲得自在。在獲得隨順的清凈地時，一切功德都會自然而然地獲得，但在凡夫地，不能因為一個功德就認為一切道路的功德都會顯現。通過真言可以獲得各種功德和成就，就像《善臂經》所說，有些人獲得長壽，有些人獲得財富，都取決於各自的福報。大圓滿證悟的標誌是慈悲和智慧等越來越好。 一切可以用名稱來命名的事物，都是依賴於所依而命名的，即依賴於命名的基礎而命名。例如，虛空等是作為否定來命名的，空色（stong gzugs）的光明等是作為自顯現來命名的。法性光明等也是如此。

【English Translation】 There is nothing that can be designated as 'mind' other than Dharmadhatu (chos dbyings). Because it appears from the sphere of equality of object and subject, it is said so. In reality, all phenomena arise, cease, increase, and decrease due to concepts. But the nature of phenomena, the great equality, Dharmadhatu, does not change in the slightest. When free from concepts, and Dharmadhatu manifests, everything is seen as purely Dharmadhatu. Realizing Dharmadhatu as it is, is co-emergent luminosity (lhan skyes). From the stainless Dharmadhatu, unwavering, that is the state of Buddha. These are only slightly different in state and appearance. Do not be jealous of the Rainbow Body ('ja' lus), do not be angry at the signs of accomplishment. There are various reasons for the accomplishments that arise from the body. For example, through the substance of essence extraction, the coarse body can be transformed into a pure body. Similarly, through the power of mantra, the blessings of deities, the combination of winds, and the familiarity of the path, it can be achieved. But familiarity with the path does not necessarily mean that the coarse body will be transformed into a pure body, nor does the purity of the body necessarily mean the manifestation of luminosity, just like the Vidyadharas of the desire and form realms walking in the sky. Similarly, signs of accomplishment may also manifest through the realization of the path, or through mantra, substance, past karma, even demons, Rakshasas, and through meditation, even heretics can obtain them. But among all these, the signs of accomplishment of the path are the most extensive. In the stage of faith and practice (mos spyod), the unerring realization of the path is good, but the words and meanings of various scriptures, etc., are not necessarily the same as those of practitioners, just like the story of Serkya's Good Woman (ser skya'i bzang mo) attaining Arhatship without obtaining supernatural powers and magical abilities. There are differences in the magnitude of practice in each person's continuum. If the realization is good, even small words and phrases can be understood. When truly obtaining the ten powers, in the state of Buddha, all phenomena are desired at will, thus obtaining freedom. When obtaining the corresponding pure land, all qualities are naturally obtained, but in the ordinary state, one cannot assume that all the qualities of the path will manifest because of one quality. Through mantra, various qualities and accomplishments can be obtained, just as the Sutra of Good Arms says, some obtain longevity, some obtain wealth, depending on their respective fortunes. The sign of the realization of Dzogchen is that compassion and wisdom, etc., become better and better. Everything that can be named is named in dependence on the basis, that is, named in dependence on the basis of naming. For example, space, etc., are named as negations, the luminosity of empty form (stong gzugs), etc., are named as self-manifestations. The nature of phenomena, luminosity, etc., are also the same.

---

། །མིང་གིས་གདགས་རུང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཚད་རྟེན་འབྱུང་དང་སྟོང་ཉིད་དུ་སོང་བ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་མིན་པར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་ན་ཁྱབ་ཆུང་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀུན་རྟེན་འབྱུང་མིན་མཉམ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུས་ལུང་ཞིག་དྲངས། དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ལ་ཇི་སྙེད་སྣང་བའི་ངོས་ན་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་འཇུག་གི་ཚུལ་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ངོར་སྟོང་པ་སྣང་བ་སོགས་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་ཀུན་ཞི་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ 24-4-58b ཙམ་མོཿ ༈ གཟུགས་སོགས་འབྱུང་གྱུར་ཏེ་རྒྱུ་བྱུང་དུ་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ། འབྱུང་བ་མེད་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གྲུབ། ཡིད་ཐིམ་པའི་གཉིད་འཐུག་ཀྱང་གྲུབ། དེས་ན་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པའོ། །མ་དག་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་དུ་སྒྲུབ། སེམས་ཀྱི་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སྣང་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་སུ་སྒྲུབ། དེ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་མི་དགོས་ལ། དེ་ལས་གཟུགས་སོགས་སྟོང་གཟུགས་སྣང་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་སོགས་བཞིན། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་རིག་པ་ལ། དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་སྣང་། མ་དག་སྣང་བ་གདོས་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅན། དག་སྣང་སྟོང་གཟུགས་གཞོམ་མེད་ཡིན་དགོས་ལ། སྟོང་གཟུགས་རྣམས་སྣང་རྐྱེན་ཡེ་རླུང་གཡོ་བས་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་སྣང་བར། ནམ་མཁའི་མཐོ་དམན་བཞིན་དོན་ལ་མི་རྟག་དང་འདུས་བྱས་སུ་མི་འགྱུར། རླུང་གི་ཆ་ནས་རྒྱུ་བྱས་ཕྲ་མོར་བརྗོད་དགོས་མི་དགོས་ལུང་གིས་དཔྱོད་ལ་རིགས་པས་སྒྲུབས་ཤིག ༈ གཞི་འདུས་མ་བྱས་སུ་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན། འབྲས་བུ་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་འདུས་མ་བྱས། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཚུལ་གྱི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་ 24-4-59a གསུམ་འདུས་བྱས་སུ་སྣང་བའང་བློའི་དབང་གིས་འཇོག་ཀྱང་། གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ལམ་ནི་སྐྱེ་འགག་ཏུ་བྱེད་པས་འདུས་བྱས་སུ་སྤྱིར་འཇོག་དགོས་ཀྱང་། འདི་ལ་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཐ་སྙད་ཚད་མའི་ངོར་སྣང་ཚུལ། འཕགས་པའི་དག་པའི་ཚད་མར་སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཕྱེ་ལ། དང་པོ་ལྟར་ན་སྟོང་གཟུགས་དང་ལམ་ཐམས་ཅད་རེས་འགའ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་རྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་བསྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། རྟག་པར་ཁས་ལེན་མི་ནུས་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་སྣང་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དཔྱད་ན། གཞི་རང་བྱུང་གི་རིག་པ་ལ། སེམས་བཞག་པའི་ཚེ་སྒོམ་པ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བ་སོགས་སུ་ལྟ་ཡུལ་དང་ལྟ་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཤན་ཕྱེད་ན། ཡུལ་ཅན་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན། དོན་དམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་དཔྱད་ན། རིག་པ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡུལ་

【現代漢語翻譯】 要知道，凡是可以被命名的事物，都已融入緣起和空性之中。如果僅僅認為從因產生的才是緣起的含義，那就太狹隘了，因為非造作的事物都不再是緣起，也不再是平等性了。正如龍樹菩薩所引用的一段話。同樣，對於輪迴和涅槃的一切法，在顯現的層面上，都是空性與緣起雙運的。當證悟了雙運的實相時，空性與顯現等一切戲論之網都會寂滅，唯有各自的覺性才能證知。 色等由四大產生，世間顯現由此成立。即使沒有四大，色等顯現也能如夢般成立。甚至在沉睡中也能成立。因此，種種顯現都源於心。外境的色等也是心之習氣增長的結果，這可以被確立為不清凈之心的自顯現。心的基礎，即法性，以空顯現的方式，可以被確立為非造作。如果這一點成立，那麼它就不需要因。從它那裡產生色等空色顯現，就像夢境一樣。因此，一切的根本都在於覺性，一切都從覺性中顯現。不清凈的顯現是具有實體和因緣的，而清凈的顯現必須是空色且不可摧毀的。空色諸法，由於業風的擾動，會顯現出增減等現象，就像天空的高低一樣，但實際上不會變成無常和造作。從風的角度來說，是否需要將因描述為微細，需要用教理來衡量，並用理智來確立。 基（藏文：གཞི་，梵文天城體：आधार，梵文羅馬擬音：ādhāra，漢語字面意思：基礎）是無為法，這是誰都承認的。從果（藏文：འབྲས་བུ་，梵文天城體：फल，梵文羅馬擬音：phala，漢語字面意思：果實）的體性來說，也是無為法。爲了調伏眾生，顯現為智慧、慈悲和能力這三種有為法的現象，雖然是隨順眾生的心識而安立的，但基和果是無二無別的無為法。道（藏文：ལམ་，梵文天城體：मार्ग，梵文羅馬擬音：mārga，漢語字面意思：道路）是生滅變化的，所以通常被安立為有為法。但對此需要區分凡夫地的名言量和聖者清凈量的顯現方式。如果按照前者，那麼空色和一切道都是輪番顯現的，所以必須承認是無常的。因此，大圓滿的見地是常有的，同樣，修、行也不能被認為是常有的，因為那樣會陷入沒有變化的過失。因此，如果按照名言顯現的方式來分析，當將心安住在自生覺性上時，修就是修，與此相應地執取就是見等，從能見和所見的角度來區分，能見是無常的。如果按照究竟實相來分析，覺性只要存在於境上

【English Translation】 It is important to understand that everything that can be named has become interdependent and empty. If only what arises from causes is considered the meaning of interdependence, it is too narrow, because unconditioned things would no longer be interdependent or equal. As Nagarjuna quoted. Similarly, for all phenomena of samsara and nirvana, on the level of appearance, there is a union of emptiness and interdependence. When the reality of union is realized, all networks of elaboration such as emptiness and appearance will be pacified, and only individual awareness can realize it. Forms, etc., arise from the elements, and the world manifests from this. Even without the elements, forms, etc., can appear as vividly as in a dream. Even deep sleep where the mind dissolves can manifest. Therefore, various appearances arise from the mind. External forms, etc., are also the result of the accumulation of mental imprints, which can be established as the self-appearance of an impure mind. The basis of the mind, the nature of reality, can be established as unconditioned through the principle of empty appearance. If this is established, then it does not need a cause. From it arise forms, etc., empty forms, appearances, and consciousness, like dreams. Therefore, the root of everything is awareness, and everything appears from within it. Impure appearances are substantial and have causes and conditions, while pure appearances must be empty forms and indestructible. Empty forms appear to increase and decrease due to the movement of primordial wind, like the height and depth of the sky, but in reality, they do not become impermanent or conditioned. From the perspective of wind, whether it is necessary to describe the cause as subtle should be judged by scripture and established by reason. The ground (Tibetan: གཞི་, Sanskrit Devanagari: आधार, Sanskrit Romanization: ādhāra, Chinese literal meaning: foundation) is unconditioned, which everyone acknowledges. From the perspective of the nature of the result (Tibetan: འབྲས་བུ་, Sanskrit Devanagari: फल, Sanskrit Romanization: phala, Chinese literal meaning: fruit), it is also unconditioned. To tame sentient beings, the appearance of wisdom, compassion, and ability as three conditioned phenomena is established according to the minds of sentient beings, but the ground and the result are non-dual and unconditioned. The path (Tibetan: ལམ་, Sanskrit Devanagari: मार्ग, Sanskrit Romanization: mārga, Chinese literal meaning: road) is subject to arising and ceasing, so it is generally established as conditioned. However, it is necessary to distinguish between the appearances of ordinary beings' conceptual validation and the pure validation of noble ones. According to the former, empty forms and all paths appear alternately, so it must be acknowledged as impermanent. Therefore, the view of Dzogchen is permanent, and similarly, practice and conduct cannot be considered permanent, because that would lead to the fault of being without change. Therefore, if analyzed according to the way things appear nominally, when the mind is placed on self-arisen awareness, practice is practice, and grasping in accordance with it is view, etc. Distinguishing from the perspective of the object and the subject of view, the subject of view is acknowledged as impermanent. If analyzed according to ultimate reality, as long as awareness exists on the object

---

ཡུལ་ཅན་སྣང་བ་སྲིད་དུ་ཡིད་དཔྱོད་ལྟ་བ་ཡིན། དེ་ནུབ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རིག་པ་ཉིད་ངོ་འཕྲོད་ཚེ། ལྟ་བ་ལྟ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་མེད། དེ་བཞིན་སྒོམ་སོགས་ལམ་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པས། གཞི་རྫོགས་ལམ་རྫོགས་འབྲས་བུ་རྫོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། 24-4-59b དེ་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱར་མེད་ལ། །ས་ལམ་བརྩི་བའི་རྨོངས་པ་འཁྲུལ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཞི་བཤད་ཚད་འདིར་མཐར་ཕྱིན། དེ་གཞི་ལམ་འབྲས་ཀུན་རྫོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་ཏེ་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །དེའི་ངོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོར་ཁས་ལེན། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། འདུས་བྱས་ལམ་དང་། འདུས་བྱས་འཁོར་བ་སོགས་མི་དམིགས་པས་དེ་དེའི་ཁས་ལེན་མེད་དེ། དཔེར་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཙམ་ལས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་མེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་དམིགས། དེ་བཞིན་ལམ་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད་སོགས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཁས་ལེན་ཀུན་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་མ་གྲུབ་ན་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་སོ། །གནས་ལུགས་ལ་ལྟ་བས་དེ་ལྟར་འཇལ་དུ་ཆུག་ 24-4-60a ཀྱང་། རྗེས་ཀྱི་ངེས་ངོར་ལྟ་གྲུབ་སྒོམ་སྤྱོད་ས་ལམ་འབྲས་བུ་སོགས་འདི་དང་འདི་ཞེས་རྣམ་བཞག་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚུར་མཐོང་གི་ཚད་མས་གཞལ་ཚུལ་དང་། གནས་ལུགས་ངེས་པའི་རྗེས་ཀྱི་དག་པའི་མཐོང་བའི་ཚད་མ་གཉིས་ལ་སྣང་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། རིག་པའི་རྩལ་སྟོང་གཟུགས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྒྱུ་བཅས་མི་རྟག་པར་སྣང་ལ་མི་རྟག་པར་འཇོག །རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྟོང་གཟུགས་རྒྱུ་མེད་རྟག་པར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་འཛིན། ལར་རེས་འགའ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བུམ་པའི་བདེན་སྟོང་ལྟ་བུའང་། རྟག་ཏུ་སྣང་བ་དང་ཡོད་མི་དགོས་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པ་ཡིན་པ་བཞིན། ཐིག་ལེ་སྟོང་སྒྲོན་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལོག་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་སོ། །མདོར་ན་གནས་སྣང་ཕྱེ་སྟེ་དཔྱད་ཚུལ་གལ་ཆེ་སྟེ་སླར་འདི་ལས་སྤྲོས་པར་བྱའོ། ། ༈ སོ་སྐྱེ་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་བདེན་གྲུབ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མ་མྱོང་བའང་མིན། ཡོད་མ་མྱོང་ན་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ་རི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་སོགས་འདྲ། ཐག་སྦྲུལ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ 24-4-60b ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ། །དེ་ཐག་པ

【現代漢語翻譯】 將有境現象視為世俗的意識見解。當這種見解消失，證悟到無二的覺性時，見地與所見之境不再有別。同樣，禪修等所有道途都不能在此之外尋覓，這就是『基圓滿、道圓滿、果圓滿』的含義。 如《大圓滿無為》中所說：『大圓滿無為法，執著地道是愚癡。』八乘的基在此時已達到究竟。因為基、道、果都圓滿，所以一切都圓滿於自生智慧的不造作獨一點（藏文：ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：，漢語字面意思：明點唯一），平等性中圓滿，沒有差別。因此，我們承認大圓滿為自生智慧的不造作之大圓滿。因為在究竟的實相中，沒有任何其他的法，所以不執著于造作之道和造作之輪迴等，因此不承認這些。例如，在聖者的等持智慧中，只有法界與智慧無別的實相，沒有能境與所境的分別。一切法都成為平等性，不執著于造作與不造作。同樣，沒有道，沒有智慧等，遠離一切執著的承認。如果不能以法性的理證來確立這一點，就不會生起如實證悟實相的智慧，所以必須這樣確定。雖然可以用見地來衡量實相， 但在隨後的證悟中，見地、宗派、禪修、行為、地道、果等，以『這是這個』的方式執著于分別唸的行境，以世俗的衡量方式來衡量，以及在確定實相后，清凈顯現的衡量方式，這兩種顯現方式是不同的。覺性的力量，空性之色等，在分別唸的境中，以因緣而生，顯現為無常，並安立為無常。在隨後的智慧境中，空性之色無因而生，顯現為常，並如此執著。一般來說，有時說『無常』，比如瓶子的空性，也不一定總是顯現和存在，但就像不造作和常一樣。明點、空光等也是如此，從其自性空性的角度來說，只是無常的遮遣。總之，分開基和顯現來分析非常重要，之後再詳細闡述。 對於凡夫俗子來說，實有存在嗎？如果存在，那麼在名言中也應該存在過；如果從未存在過，那麼就不需要證明其不存在，就像兔角一樣。同樣，自性存在等也是如此。除了像繩蛇一樣，承認其存在於虛構的行境中，別無選擇。那根繩子

【English Translation】 Taking conditioned appearances as views based on conceptual mind is samsara. When that subsides and awareness itself is recognized as non-dual, there is no difference between the view and what is viewed. Likewise, all paths such as meditation are not sought elsewhere than that. This is the meaning of 'ground perfected, path perfected, result perfected'. As it says in 'Great Perfection, Unfabricated': 'In the Great Perfection, unfabricated, the delusion of clinging to grounds and paths is a mistake.' The explanation of the ground of the eight vehicles is completed here. Since the ground, path, and result are all perfected, everything is perfected in the uncompounded single bindu (Tibetan: ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག，Sanskrit Devanagari: ，Sanskrit Romanization: ，Literal Meaning: drop one), the self-arisen wisdom, perfected in equality, without difference. Therefore, we acknowledge the Great Perfection as the great uncompounded self-arisen wisdom. Because in the ultimate reality there is no other dharma, we do not cling to fabricated paths and fabricated samsara, etc., therefore we do not acknowledge these. For example, in the samadhi wisdom of the noble ones, there is only the reality of the indivisibility of dharmadhatu and wisdom, without the distinction of object and subject. All dharmas become equality, without clinging to fabricated and unfabricated. Likewise, there is no path, no wisdom, etc., free from all clinging acknowledgements. If this cannot be established by the reasoning of the nature of reality, the wisdom that realizes reality as it is will not arise, so it must be established in this way. Although the reality can be measured by view, in the subsequent realization, the appearances of view, tenets, meditation, conduct, grounds, paths, results, etc., clinging to the objects of conceptual mind in the way of 'this is this', measuring with the mundane measuring method, and the measuring method of pure appearance after determining reality, these two kinds of appearances are different. The power of awareness, emptiness-forms, etc., in the realm of conceptual mind, arise from causes, appear as impermanent, and are established as impermanent. In the subsequent realm of wisdom, emptiness-forms arise without cause, appear as permanent, and are clung to as such. In general, sometimes saying 'impermanent', such as the emptiness of a vase, does not necessarily always appear and exist, but like the unfabricated and permanent. Bindus, empty lights, etc., are also like that, from the aspect of negating impermanence in their own nature of emptiness. In short, it is very important to separate the ground and appearance to analyze, and then elaborate on this later. For ordinary beings, does true existence exist? If it exists, then it must have existed in conventional terms; if it has never existed, then there is no need to prove its non-existence, like a rabbit's horn. Likewise, self-existence, etc., are also like that. There is no choice but to acknowledge that it exists in the realm of fabrication, like a rope snake. That rope

---

་ལ་སྦྲུལ་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཀུན་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གཞན་དབང་སྣང་གཞི་ཐག་པ་ལྟར་ཡོད་པར་དོན་དམ་དཔྱོད་རིགས་ཀྱིས་ཤུགས་ལས་གྲུབ་བམ་མི་གྲུབ། གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཐལ་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་དེའི་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གྲུབ་དེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ཁེགས་སམ་མི་ཁེགས། ཁེགས་ན་དོན་དམ་མི་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཐ་སྙད་དུ་བདེན་པ་མི་སྲིད་དོ། །མི་ཁེགས་ན་བདེན་གྲུབ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ཅེས་མི་རུང་བས་བུམ་པ་དང་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེས་ན་བདེན་མེད་ཅེས་པ་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། བུམ་པའི་སྟེང་ན་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སུ་གོ་མི་རུང་སྟེ། གོ་ན་སྟོང་ཉིད་ཡང་དག་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་གལ་ཆེ། ལར་ཆོས་དབྱིངས་དང་གཞི་རྫོགས་ཆེན་ལ་དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་མི་སྲིད་དེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པའི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། ། 24-4-61a འདུས་མ་བྱས་པའི་སྣང་བ་རིག་པ་ཞིག་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆོས་དབྱིངས་ནི་མེད་དགག་ཙམ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཟུང་འཇུག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་རང་ས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་གཉིས་གཤིབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཆ་གཅིག་འདུས་བྱས། ཆ་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྱུན་ནས་གནས་པས། འདུས་བྱས་རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་འདོད་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ན་གཉིས་སྣང་མི་ནུབ། རྟོག་པ་མི་ཞི། སྤྲོས་པ་མི་བྲལ། སོ་སོར་བཅད་དུ་མེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་མེད་སོགས་འོང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཉིས་མེད་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་བོ། །རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཀློང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འུབ་ཆུབ་པ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི། མེད་དགག་མིན། རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོ་རང་རིག་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་སྟེ། བསལ་གཞག་མེད་པ་ཡིན། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཡིན། ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་ 24-4-61b དུ་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའོ། །སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྟག་མི་རྟག་དགག་སྒྲུབ་སོགས་གང་རུང་རེར་ཁས་ལེན། ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ་བའི་ཚེ་ཡོད་མེད་སོགས་མུ་བཞི་གང་ཡང་མིན་པར་ཁྱད་པར་མི་སྦྱར་བར་སྨྲ་རུང་། གནས་སྣང་རྣམ་ཀུན་མཐུན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅན་མེད་པ། རྟག་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱང་གདུལ་

【現代漢語翻譯】 如果將其他現象視為如蛇般的錯覺，那麼，作為依賴於他者的顯現基礎，如同繩索一般的事物，能否通過勝義諦的理智分析來成立？如果成立，那將導致真實成立的謬誤，因為對於勝義諦的分析所無法找到的事物，就不能使用'真實成立'這個詞語，否則，設立它的理由將不復存在。此外，這種真實成立能否被世俗諦的分析所否定？如果能否定，那就不需要勝義諦了，因為在世俗諦中不可能存在真實。如果不能否定，那就不能說在世俗諦中沒有真實成立，否則，瓶子和真實成立之間就沒有區別了。因此，所謂的'無真實'，是指經過分析后無法成立的意思，而不是指在瓶子上另外存在的一種屬性，如果理解成那樣，就無法成立真正的空性。這一點非常重要。一般來說，法界（chos dbyings）和根本大圓滿（gzhi rdzogs chen）在意義上沒有任何區別，因為真如（de bzhin nyid）只有一個，不可能有兩個。然而，只有在大圓滿的教義中，才闡述了能夠確定法界超越概念思維的特殊口訣。 如果認為不可能存在非造作的顯現智慧，那麼，法界就不能僅僅是否定，而必須是二元對立的法性，即使說是雙運（zung 'jug），也只是兩種不相混合的法並列而已。其中一部分是造作的，一部分是非造作的，如果認為造作的智慧僅僅是證悟非造作的空性，那麼，二元對立的顯現就不會消失，念頭就不會止息，戲論就不會斷除，也就不會有不可分割和無分別的意義等等。一切法都不會轉變為法界的自性，因為造作的法就不是法界，因為它們是不同的。因此，二元對立的法性就成立了。在大圓滿的界限中，一切法都圓滿具足，也就是法界真如。這是具足一切殊勝相的空性，而不是否定。各自的自性是各自的自明，超越了肯定和否定，也就是沒有揚棄和安立。沒有過去、現在、未來的變化，輪迴和涅槃沒有分別，一切都是平等性。在不離開它的情況下，顯現出輪迴和涅槃的各種現象。如果從顯現方式的角度來說，可以承認常與無常、肯定與否定等等中的任何一種。當遠離一切承認時，就可以說它不是有、不是無等等四句中的任何一句，而不加以區分。在佛的境界中，境與顯現完全一致，除了法界之外沒有其他的對境，雖然任運自成大永恒，但仍然可以調伏所化眾生。

【English Translation】 If other phenomena are regarded as illusions like a snake superimposed on a rope, can the basis of dependent arising, like the rope, be established through valid reasoning in ultimate truth? If it can be established, it would entail the fallacy of being truly established, because for something not found by the analysis of ultimate truth, the term 'truly established' cannot be used, otherwise, the reason for establishing it would cease to exist. Furthermore, can this true establishment be refuted by conventional analysis? If it can be refuted, then ultimate truth is unnecessary, because truth is impossible in conventional truth. If it cannot be refuted, then it cannot be said that there is no true establishment in conventional truth, otherwise, there would be no difference between a pot and true establishment. Therefore, 'absence of truth' means that it cannot be established upon analysis, not that it is a separate property existing on the pot; if understood that way, genuine emptiness cannot be established. This is very important. Generally, Dharmadhatu (chos dbyings) and the Ground of Great Perfection (gzhi rdzogs chen) have no difference in meaning, as Suchness (de bzhin nyid) is one and there cannot be two. However, only in the doctrines of Great Perfection are there special instructions that can ascertain Dharmadhatu as being beyond conceptual thought. If it is thought that a non-fabricated appearance of awareness is impossible, then Dharmadhatu cannot be merely a negation, but must be a non-dualistic nature of reality. Even if described as union (zung 'jug), it would only be two phenomena juxtaposed without mixing in their own place. One part is fabricated, and one part is non-fabricated, so if it is necessary to consider fabricated awareness as merely realizing non-fabricated emptiness, then dualistic appearances will not cease, thoughts will not subside, elaborations will not be abandoned, and there will be no meaning of indivisibility and non-differentiation, etc. All phenomena will not transform into the nature of Dharmadhatu, because fabricated phenomena are not Dharmadhatu, as they are different. Therefore, the non-dual nature of reality is established. In the expanse of Great Perfection, all phenomena are complete, which is the Dharmadhatu Suchness. It is emptiness endowed with all supreme aspects, not a mere negation. One's own essence is self-aware, beyond affirmation and negation, that is, without rejection or establishment. There is no change in the three times, samsara and nirvana are without distinction, all is equality. Without moving from that, various appearances of samsara and nirvana appear. If considered from the perspective of appearance, one can affirm any of permanence or impermanence, affirmation or negation, etc. When free from all affirmations, one can say that it is none of the four extremes of existence or non-existence, etc., without applying distinctions. When the state and appearance are completely harmonious, in the state of Buddhahood, there is no object other than Dharmadhatu, and although spontaneously accomplished as the Great Eternal, it can still tame those to be tamed.

---

བྱ་གཞན་གྱི་ངོར་མཁྱེན་བརྩེ་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་མི་རྟག་པར་འཇོག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་མུན་གྱི་གནས་སྐབས་མཐོང་བས་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། གཉིས་སྣང་ངམ་དེའི་བག་ཆགས་མ་ཟད་པའི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་བརྩེ་འཇུག་པ་ནི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་རྟག་པར་འཇོག །འཇོག་པ་ལྟར་དོན་ལ་དེ་བཞིན་ཡོད། སངས་རྒྱས་གནས་སྣང་མཐུན་པས་དེའི་མཁྱེན་བརྩེ་སོགས་ནི་མི་རྟག་པར་གཞན་སྣང་གི་བློས་འཇོག་གི དོན་གྱི་སྟེང་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་མི་དགོས་པའི་ཁྱད་ཕྱེའོ། ། ༈ གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ལ། ལམ་ནི་སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་མིང་ 24-4-62a ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་པའོ། །བཏགས་པ་ལ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་ཀྱང་། དེ་མཚན་ཉིད་པ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉི་གཟུགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཀྱང་། དེས་ཉི་མ་དོན་བྱེད་ཡང་དག་གི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་མི་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ། ། ༈ ཡང་སྤྱིར་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་པ་ཀུན་མཐུན་དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ། ད་ལྟའི་སེམས་འདིའི་རྒྱུན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། སེམས་གསལ་རིག་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཙམ་ནམ་ཡང་ཆད་པ་མི་སྲིད་པས་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་འདས་ནས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་། ཟག་མེད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ལྔ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་བཟོས་པའི་འཁྲུལ་བ་གློ་བུར་བར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱི། འཁྲུལ་བའི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་སེམས་ཀྱི་ 24-4-62b གཤིས་ལ་ཞུགས་པའམ། འབྲལ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན། ལམ་ལ་འབད་ཀྱང་སེམས་མ་ཟད་བར་དུ་ཉོན་མོངས་མི་ལྡོག་ལ། ཉོན་མོངས་ལྡོག་ན་སེམས་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཐེག་དམན་གྱི་འདོད་པ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ཀྱང་། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་ཟད་ཀྱང་སེམས་མི་འཛད་དོ། །སེམས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་བ། ཐག་པ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །བདག་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་རིགས་པས་གནོད་པ་བསྟན་པས་ལྡོག་པ་ཡོད་པས། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་ཀྱང་། བདག་མེད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་མི་ལྡོག་ལ། དེས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་རྣམས་མི་ལྡོག།བདག

【現代漢語翻譯】 雖然以他者的視角，將（諸佛的）知與悲憫視為無常，但正如天空顯現光明與黑暗的狀態，天空本身並不會因此變為無常一樣。對於二元對立顯現或其習氣尚未斷除的學徒來說，（諸佛的）知與悲憫的展現是基於現象而安立為無常的。雖然如此安立，但實際上並非如此。由於諸佛的境界與顯現相符，因此其知與悲憫等不會因他者的認知而變為無常，這是與實際情況不符的區分。 總而言之，基與果無別的「大圓滿」（藏文：རྫོགས་ཆེན།，含義：圓滿）的特點是，它是勝義諦（藏文：དོན་དམ།，含義：究竟的）實相的意義。而道是基於現象，是具有二元對立顯現者的行境，因此將境的名稱安立於有境之上。雖然安立為無常，但其特點不會因此變為無常，正如繩索被誤認為蛇的世俗諦（藏文：ཀུན་རྫོབ།，含義：相對的）是虛假的，但這並不能否定繩索是真實的世俗諦一樣。 此外，一般來說，在名言（藏文：ཐ་སྙད།，含義：世俗）中，認識到心之實相，並通過圓滿二資糧（藏文：ཚོགས་གཉིས།，含義：福德資糧和智慧資糧）最終成就佛果，這是所有大乘行者都認同的。這樣的佛陀之心會轉變為無分別的智慧（藏文：ཡེ་ཤེས།，含義：根本智），這必須承認是現在這個心的延續。心的光明覺性（藏文：གསལ་རིག，含義：明覺）是持續不斷的，永遠不會中斷，因此必須認為在中陰（藏文：བར་མ་དོར།，含義：中陰界）中證得寂滅后，就像燈熄滅一樣，其延續也不會中斷。即使被煩惱、業和異熟果所攝持的有漏輪迴的因果相續中斷，但被無漏因果所攝持的五蘊（藏文：ཕུང་ལྔ།，含義：色、受、想、行、識）不會中斷。因此，心的自性本質上不是由錯覺所生，而必須承認是由外緣所造成的突發錯覺。如果煩惱的染污融入了心的本性，或者與心是不可分割的同一體，那麼即使努力修行，在心未窮盡之前，煩惱也不會止息。如果煩惱止息，那麼心也會像小乘的觀點一樣中斷，這在實際上是成立的，但事實並非如此。即使我執（藏文：བདག，含義：我）和二執（藏文：གཉིས།，含義：二元對立的執著）的無明（藏文：མ་རིག་པ།，含義：不瞭解實相）止息，心也不會窮盡。心不是從無明的因產生的，而是從心產生了無明，就像將繩索誤認為蛇一樣。通過理證顯示，我執和二執的對境是可以被破除的，因此，業、煩惱和痛苦的部分是可以中斷的，但證悟無我的心不會止息，因此，無漏的業和無漏的異熟果，以及清凈的法都不會止息。

【English Translation】 Although, from the perspective of others, the wisdom and compassion (of the Buddhas) are regarded as impermanent, just as the sky appears with states of light and darkness, the sky itself does not become impermanent. For students who have not eliminated dualistic appearances or their habitual tendencies, the manifestation of (the Buddhas') wisdom and compassion is established as impermanent based on phenomena. Although it is established in this way, it is not actually so. Because the realm and appearances of the Buddhas are in accordance, their wisdom and compassion, etc., do not become impermanent due to the perception of others; this is a distinction that does not correspond to reality. In short, the characteristic of 'Dzogchen' (Tibetan: རྫོགས་ཆེན།, Meaning: Great Perfection), where the base and result are inseparable, is that it is the meaning of the ultimate reality (Tibetan: དོན་དམ།, Meaning: ultimate). The path, however, is based on phenomena and is the domain of those with dualistic appearances, so the name of the object is attributed to the subject. Although it is established as impermanent, its characteristic does not become impermanent, just as the conventional truth (Tibetan: ཀུན་རྫོབ།, Meaning: relative truth) of a rope being mistaken for a snake is false, but this does not negate that the rope is a valid conventional truth. Furthermore, generally speaking, in conventional terms (Tibetan: ཐ་སྙད།, Meaning: mundane), realizing the reality of the mind and ultimately achieving Buddhahood through the completion of the two accumulations (Tibetan: ཚོགས་གཉིས།, Meaning: merit and wisdom), is agreed upon by all Mahayana practitioners. Such a Buddha's mind will transform into non-conceptual wisdom (Tibetan: ཡེ་ཤེས།, Meaning: primordial awareness), which must be acknowledged as a continuation of this present mind. The clear awareness (Tibetan: གསལ་རིག, Meaning: clarity and awareness) of the mind is continuous and will never cease, so it must be assumed that after attaining Nirvana in the Bardo (Tibetan: བར་མ་དོར།, Meaning: intermediate state), its continuation will not be interrupted, just as a lamp is extinguished. Even if the cause and effect continuum of samsara, which is conditioned by afflictions, karma, and karmic results, is interrupted, the five aggregates (Tibetan: ཕུང་ལྔ།, Meaning: form, feeling, perception, mental formations, and consciousness) that are conditioned by unconditioned cause and effect will not be interrupted. Therefore, the nature of the mind is not inherently deluded, but it must be acknowledged that the delusion caused by conditions is adventitious. If the defilement of afflictions is ingrained in the nature of the mind, or if it is an inseparable unity with the mind, then even with diligent practice, afflictions will not cease until the mind is exhausted. If afflictions cease, then the mind will also be interrupted, as in the Hinayana view, which is actually established, but this is not the case. Even if the ignorance (Tibetan: མ་རིག་པ།, Meaning: unawareness) of self-grasping (Tibetan: བདག, Meaning: self) and dualistic grasping (Tibetan: གཉིས།, Meaning: duality) ceases, the mind will not be exhausted. The mind does not arise from the cause of ignorance, but ignorance arises from the mind, just as mistaking a rope for a snake. By demonstrating that the objects of self-grasping and dualistic grasping can be refuted by reasoning, the parts of karma, afflictions, and suffering can be interrupted, but the mind that realizes selflessness will not cease, and therefore, unconditioned karma, unconditioned karmic results, and pure dharmas will not cease.

---

་དང་བདག་མེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ལ་གང་བཟུང་བས་ཅིག་ཤོས་སུ་འཛིན་པ་འགོག་མོད། བདག་མེད་ནི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ལ། བདག་འཛིན་ནི་འཁྲུལ་བས་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་ཏེ་སྣང་མུན་བཞིན་དང་། ཐག་འཛིན་དང་སྦྲུལ་འཛིན་བཞིན་དེས་དེ་སེལ་ནུས་ལ། སེམས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཡང་བདག་མེད་རྟོགས་ནས་ 24-4-63a དེའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་འཛིན་གྱི་བདག་འཛིན་ལ་མི་རྟེན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། འཁོར་བའི་སེམས་རྒྱུན་ཆད་ཀྱང་། མྱང་འདས་ཟག་མེད་རྣམ་བྱང་གི་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ནི་སེམས་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་པ་མེད་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ས་རྡོ་ལའང་ཡོད་དགོས། ས་རྡོ་ལ་སེམས་མེད་ན། སེམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་འཛིན་སོགས་ཡོད་མི་སྲིད་མོད། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་མེད་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན་པས། སེམས་བྱུང་མ་རིག་པ་འཁོར་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཞིན། སེམས་བྱུང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན། འདི་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ལས། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཉིད་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་དོན་འདྲར་སྒྲུབ་དགོས། དེས་ན་དམན་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་སུ་རྣམ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་འདོད་པ་ལ་འཁོར་རྒྱུ་ཆད་ཀྱང་མར་མེ་འགག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་གཏན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རིགས་པ་མེད་པས། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པ་དེ་དག་རེ་ཞིག་འགོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་སེམས་བྱུང་མངོན་རྒྱུ་ལོག་ 24-4-63b ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་མེད་དགག་ལ་སླད་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་ཞུགས་པ་ཅི་ཡོད་དེ། སེམས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་བདག་འཛིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ཀྱང་དེས་སེམས་རང་ལ་ལྷད་མ་ཞུགས་པར་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ནོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ཚུལ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་ཡོད་ན་ནམ་ཡང་གྲོལ་དུ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་དེ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་གྲུབ་ལ། འཁྲུལ་བའི་སེམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་ན

【現代漢語翻譯】 而且，對自我的執著與無我的執著是直接矛盾的，執著於一方就會阻止執著于另一方。無我具有真實的力量，因此具有力量；而自我執著是錯誤的，因此不具有力量，就像光明與黑暗一樣，就像執著于繩子和執著于蛇一樣，前者能夠消除後者。即使心同時執著于兩者，但在領悟無我之後， 只會執著于無我的一方，而不會依賴於自我執著。因此，僅僅通過逆轉輪迴的因果，心識之流並不會停止。即使輪迴的心識之流停止，涅槃無漏清凈的心識之流也沒有理由停止。因此，無明是心識錯誤地顛倒執著的自性。其對治法，智慧的般若，不僅僅是沒有心識，如果僅僅是沒有心識，那麼土石也應該有。如果土石沒有心識，那麼心識的法，如自我執著等，就不可能存在。智慧的般若是執著于無我的心識，因此，心所無明是輪迴的因，同樣，心所領悟無我的智慧是涅槃的因。在《時輪經釋》中，說大貪慾本身就是無明的對治法，必須證明其意義相同。因此，在小乘道的涅槃中，認為識的相續斷滅，即使輪迴的因斷滅，也沒有像蠟燭熄滅一樣心識永遠斷滅的道理。獲得無漏的五蘊，暫時以阻止的力量使心和心所的顯現逆轉， 但通過進入斷除所知障的大乘道，最終證得佛果，這是可以通過真實的力量實現的。如果是這樣，那麼『心之自性光明，諸垢染乃是暫時的』這句話的意義，可以從勝義空性的角度來解釋，也可以從世俗心識的自性的角度來解釋，也可以從真俗二諦無別的心識的究竟實相的角度來解釋。第一種解釋是，心之自性是指真實空性的空性，沒有摻雜任何東西。那又有什麼錯誤會摻雜其中呢？因為它是沒有心識的。這就像證明木頭沒有自我執著一樣，即使這樣證明了，對心識本身沒有摻雜任何東西也沒有任何幫助。第二種解釋是，解脫和迷惑都必須從心識的角度來安立。如果心識的自性或狀態被迷惑所污染，那麼就永遠無法解脫，但迷惑被證明是暫時產生的。如果迷惑的心識是暫時的，那麼

【English Translation】 Moreover, the clinging to self and the clinging to selflessness are directly contradictory, and clinging to one prevents clinging to the other. Selflessness has the power of reality, therefore it has power; while self-clinging is mistaken, therefore it does not have power, just like light and darkness, like clinging to a rope and clinging to a snake, the former can eliminate the latter. Even if the mind clings to both, after realizing selflessness, it will only cling to the side of selflessness and will not rely on self-clinging. Therefore, merely by reversing the cause and effect of samsara, the stream of consciousness will not cease. Even if the stream of samsaric consciousness ceases, there is no reason for the stream of nirvanic, undefiled, and pure consciousness to cease. Therefore, ignorance is the nature of the mind mistakenly clinging to things in a reversed way. Its antidote, the wisdom of prajna, is not merely the absence of consciousness, for if it were merely the absence of consciousness, then earth and stones should also have it. If earth and stones do not have consciousness, then the dharmas of consciousness, such as self-clinging, cannot exist. The wisdom of prajna is the mind clinging to selflessness, therefore, the mental factor of ignorance is the cause of samsara, similarly, the mental factor of the wisdom realizing selflessness is the cause of nirvana. In the commentary on the Kalachakra Tantra, it is said that great desire itself is the antidote to ignorance, and it must be proven that its meaning is the same. Therefore, in the nirvana of the Hinayana path, it is believed that the stream of consciousness ceases, and even if the cause of samsara ceases, there is no reason for the mind to cease forever like a candle being extinguished. Obtaining the five undefiled aggregates, temporarily reversing the manifestation of mind and mental factors by the power of cessation, but by entering the Mahayana path of abandoning the obscurations to knowledge, ultimately attaining Buddhahood, this can be achieved through the power of reality. If this is the case, then the meaning of the statement 'The nature of the mind is luminosity, all defilements are temporary' can be explained from the perspective of ultimate emptiness, or from the perspective of the nature of conventional mind, or from the perspective of the ultimate reality of the mind, which is the inseparability of the two truths. The first explanation is that the nature of the mind refers to the emptiness of reality, which is not mixed with anything. Then what error could be mixed into it? Because it is without consciousness. This is like proving that wood has no self-clinging, even if it is proven in this way, it does not help in any way that the mind itself is not mixed with anything. The second explanation is that both liberation and delusion must be established from the perspective of the mind. If the nature or state of the mind is defiled by delusion, then it can never be liberated, but delusion is proven to arise temporarily. If the deluded mind is temporary, then

---

། གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པའི་འཁྲུལ་བས་མ་བསླད་པ་གཞི་ 24-4-64a ཡི་སེམས་ཞིག་ཁས་མི་ལེན་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཚོགས་དགུ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་དེ་བྱུང་མོད། དེ་འདྲའི་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའམ། ཐ་མི་དད་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པས་མེད་པར་གྲུབ། དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ་གཤིས་ལ་བསམ་ནས་དེ་ལྟར་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། ད་ལྟའི་འཁྲུལ་སེམས་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་ལོགས་སུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མེད་མོད། ཕྱིས་འཁྲུལ་བ་ལྡོག་པའི་སེམས་དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་མེད་པ་ཡིན་པས། སྤྱིར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བསླད་པ་མེད་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་དུ་གྲུབ་པའོ། །ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སེམས་ཐ་དད་མིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་ཅན་ཐ་དད་ན་ཚ་བ་མེད་པའི་མེར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་རང་བབས་སམ་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ནི། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་བསླད་པ་ཡེ་ནས་མེད་པ་བཞིན་རྟག་ཏུ་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ནའང་། 24-4-64b དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་པ་རྣམས་སམ། སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་རྟོག་གེ་བ་གཉིས་ཀ །དང་པོ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་ཁེགས་ལ། གཉིས་པ་མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་ཤིང་། སྟོང་རྐྱང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་མོད། གྲོལ་བའང་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲས་ཆོས་ཅན་སེམས་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་མི་རུང་ལ་བདག་འཛིན་དང་འབྲལ་རུང་དུ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་སེམས་མི་སྟོང་ན་བདག་འཛིན་དང་འབྲལ་མི་རུང་ཡང་། སེམས་ལ་བདག་མེད་པས་བདག་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་སྙམ་ན་དེ་ཡིན་མོད་སེམས་ལ་བདག་མེད་ཅེས་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་དེ་དང་རང་བཞིན་ཅན་སེམས་གཉིས་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་དགོས་ཀྱི། ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་སེམས་བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་གཉིས་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པས། སྟོང་ངོས་ནས་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ལ། སྣང་ངོས་ནས་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་བསླད་པ་མེད་པའི་དཔེ། ནམ་མཁའ་དང་། ཆུ་དག་པ་དང་། 24-4-65a གསེར་གྱི་དཔེས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་སོགས་སུ་གསུངས་པ། སྒྲུབ་ཚུལ་དང་པོ་དང་བསྟུན་ན་རུང་ལ། གཉིས་པ་དང་བསྟུན་ན་མི་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་སྟོང་རྐྱང་ཙམ་ཆོས་དེ་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ལ། ཕྱིས་དྭངས་བའི་ཚེ་ན་སྟོང་རྐྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་མོད། ཆུ་རྙོགས་པའི་ཚེ་དང་། དྭངས་བའི་དུས་ཀྱི

【現代漢語翻譯】 如果無法避免承認未被突發錯覺所染污的根本心，那麼就必然會產生承認第九識，即無垢識的觀點。然而，這種無有能取所取的識，與八識既非異體也非一體，因此可以確定它並不存在。所以，所謂的『心之自性』，是指思慮心的相續或本性，並因此而得名。我們無法將未被錯覺染污的當下錯覺心，單獨辨識出來。然而，當錯覺消退時，那個心就不會再被錯覺所染污。因此，普遍而言，『心之自性未被染污』的說法是無可挑剔的。在名言上，心之自性與心並非異體，如果自性與有自性是異體，那就會變成沒有熱度的火。第三，所謂的『心之自性』，是指自然狀態或實相。而它的終極實相，就是覺性與空性的雙運。它從未被錯覺所染污，並且始終不離其本然狀態。然而，由於未能證悟這一點，那些執著於心具有自性的輪迴眾生，或者那些認為僅僅是空性的論師們，都是錯誤的。前者會被勝義諦的分析所駁倒，後者會被終極雙運的分析推理所駁倒。雖然單純的空性沒有錯覺，但也沒有解脫。因此，這樣的法性不能與具有法性的心，以及對治品無我的面向分離，又怎麼能與我執分離呢？這是不合理的。然而，如果心不是空性的，那它就不能與我執分離。如果認為心是無我的，那也是可以的，因為心之自性是無我的。自性與有自性的心，只需要在概念上區分，本質上沒有差別。如果本質上有差別，心就不會是無我的，因為心之自性是無我的，而心與自性本質不同。從空性的角度來看，因為不存在所以不能理解為不存在，從顯現的角度來看，因為存在所以可以理解為存在等等。未被染污的自性的例子有：虛空、清澈的水和黃金。在《法性分別論》等經論中提到的這些例子，如果與第一種論證方式相符，那還可以接受，但如果與第二種論證方式相符，那就不可接受了。因為僅僅是空性的自性，必須與該法的生起同時存在。當水變得清澈時，它仍然是空性的。但是，當水渾濁時，以及當水清澈時……

【English Translation】 If one cannot avoid admitting a fundamental mind uncorrupted by adventitious delusion, then one must necessarily adopt the view of admitting a ninth consciousness, namely stainless consciousness. However, such a consciousness without grasping and being grasped is neither different from nor identical to the eight consciousnesses, and therefore it is established that it does not exist. Therefore, the so-called 'nature of mind' refers to considering the continuum or essence of mind, and is named accordingly. We cannot separately identify the present deluded mind that has not been corrupted by delusion. However, when delusion subsides, that mind will not be corrupted by delusion. Therefore, in general, the statement 'the nature of mind is uncorrupted' is established as faultless. In conventional terms, the nature of mind and mind are not different, for if nature and that which has nature were different, it would become fire without heat. Third, the so-called 'nature of mind' refers to the natural state or reality. And its ultimate reality is the union of awareness and emptiness. It is never corrupted by delusion, and always remains unwavering from its natural state. However, due to not realizing this, those samsaric beings who cling to the mind as inherently existent, or those logicians who believe in mere emptiness, are both mistaken. The former is refuted by the analysis of ultimate truth, and the latter is refuted by the reasoning of analyzing ultimate union. Although mere emptiness has no delusion, it also has no liberation. Therefore, such a dharmata (法性) cannot be separated from the mind that possesses dharmata, and the aspect of the antidote of selflessness, and how can it be separated from self-grasping? This is unreasonable. However, if the mind is not empty, then it cannot be separated from self-grasping. If one thinks that the mind is selfless, that is acceptable, because the nature of mind is selfless. The nature and the mind that possesses nature only need to be distinguished conceptually, and there is no difference in essence. If there is a difference in essence, the mind will not be selfless, because the nature of mind is selfless, and the mind and nature are essentially different. From the perspective of emptiness, because it does not exist, it cannot be understood as non-existent, and from the perspective of appearance, because it exists, it can be understood as existent, and so on. Examples of uncorrupted nature are: space, clear water, and gold. The examples mentioned in texts such as the Distinguishing Dharmata are acceptable if they conform to the first mode of argumentation, but unacceptable if they conform to the second mode of argumentation. Because the nature of mere emptiness must exist simultaneously with the arising of that dharma. When water becomes clear, it remains empty. But when water is turbid, and when water is clear...

---

་དཔེ་དེ་ཆོས་ཅན་སེམས་རང་གི་དཔེར་འོས་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ལ་རྙོགས་དུས་དང་སྟོང་དུས་གཉིས་ག་ལ་ཡོད། གསུམ་པ་དང་བསྟུན་ན་ཤིན་ཏུ་འགྲིགས་སྟེ། གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་ནི་སེམས་ཡེ་ནས་བསླད་བཞུགས་རྒྱུ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ཡང་། སྣང་ཚུལ་ལ་གནས་ཚུལ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་འཁྲུལ་བ་བྱུང་སྲིད་དེ། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་སྒྲིབ་དང་། ཆུ་རྙོགས་པ་སོགས་བཞིན་ནོ། །ཕྱིས་འཁྲུལ་བ་ལོག་ནས་གནས་སྣང་མཐུན་པའི་དུས་ན། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད། ཆུ་རྙོགས་དྭངས་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། སྤྲིན་དང་རྙོགས་པའི་དུས་ནའང་གཤིས་ལ་སྒྲིབ་བསླད་མ་ཞུགས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་བསླད་མ་ཞུགས་པའི་དྲི་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་གཟུང་འཛིན་ 24-4-65b མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད། དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ཅིང་གཟུང་འཛིན་ཅན་མིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ཡེ་ནས་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཟིན་པའི་སེམས་ཡོད་ན། དེ་ལ་སླད་མེད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། དེས་ན་དེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བས་བསླད་ཞུགས་པའི་སེམས་ལ་མི་ཕན་པས། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་སེམས་གཉིས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ན་དུས་མཉམ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས་བདག་ཏུ་མི་འཛིན། བདག་མེད་དུ་ཡང་མི་འཛིན་ཟེར་ན། ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་ལྟ་བུ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདག་བདག་མེད་སོགས་གཟུང་འཛིན་གང་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་སུ་བདག་མེད་འཛིན་པ་པོ་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིད་ཡིན་ལ་དེས་གྲོལ་བ་སྟོན་ནུས་པ་ལ། གྲོལ་ 24-4-66a འཁྲུལ་གཉིས་ཀར་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་དགུ་པ་འདི་ཡོད་པར་ཚད་མས་མ་དམིགས་ལ། ཡོད་པར་ཁས་བླང་ཡང་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །འདིའི་འགྲོས་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་སུ་འདོད་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཁོགས་ཅིག །ཡིད་རགས་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་པས་གྲོལ། ཡིད་ཕྲ་བ་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་ཟིན་ནམ། མ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན། རྟོགས་ཟིན་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། མ་རྟོགས་ན་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསླབ་བྱ་ཚེ། དེས་སྔོན་གཟུང་འཛིན་ཅི་ཡང་འཛིན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་སྲིད་པ་ཡིན།མི་སྲིད་ན་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད། འཛིན་ན་ཡིད་རགས་པ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད་སོགས་སོ། །འདི་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཡེ་ཤེས་མངོན

【現代漢語翻譯】 這個例子適合用來比喻心。法性本為空性，哪裡會有染污時和空性時兩種狀態呢？如果與第三種情況相符，那就非常恰當了。從實情來說，心本來就沒有被染污的可能性，所以其自性如虛空般清凈。然而，從顯現的角度來看，由於沒有如實證悟實情，就可能會出現境和顯現不一致的錯覺，就像天空被云遮蔽，水被弄渾濁一樣。之後，當錯覺消失，境和顯現一致時，就像天空無雲，渾濁的水變得清澈一樣。但是，即使在有云和渾濁的時候，其本性也沒有被遮蔽和染污。如果像有些人認為存在沒有被能取所取染污的無垢識，那麼從無始以來到最終，就存在一個與八識聚不同的、沒有能取所取的識。即使它不執著於我，也不是能取所取者，但它是否執著于無我，是否執著于沒有能取所取呢？如果是，那麼就必須承認一切眾生都具有一個本來就證悟無我和沒有能取所取的識，這不合理。如果眾生的心具有一個從無始以來就已經了知無我的心，那麼它可以是無染的，但為什麼它沒有解脫呢？因此，它也無法幫助被錯覺染污的心。所以，必須承認解脫和錯覺兩種心同時存在於一個人的相續中，這是不合理的。如果它不執著於我，也不執著于無我，那麼這個什麼都不執著的、像水晶球一樣空無能取所取的覺知，是否會因為其自性而不可能執著於我和無我等任何能取所取呢？如果是這樣，那麼之後執著于無我的就是八識聚中的意，而意能夠顯示解脫。但是，沒有證據表明存在一個既不促成解脫也不促成錯覺的第九識，即使承認它的存在，也沒有任何意義。這個思路可以應用到將細微意視為本覺心的情況中，這是一種謬論。粗糙的意通過修習無我而解脫，那麼細微意，即沒有能取所取的意，是已經證悟了無我，還是沒有證悟呢？如果已經證悟，那麼一切都將從一開始就解脫了。如果沒有證悟，那麼就需要重新教導它空性。那麼，它之前是否不可能執著于任何能取所取，還是有可能呢？如果不可能，那麼如何可能執著于無我呢？如果執著，那麼它與粗糙的意有什麼區別等等。這是十力（梵文：Daśabala，含義：如來所具有的十種智慧力量）的智慧的顯現。 This example is suitable to be used as a metaphor for the mind. Since the nature of reality is emptiness, how can there be two states of defilement and emptiness? If it corresponds to the third situation, then it is very appropriate. From the perspective of reality, the mind inherently has no possibility of being defiled, so its nature is pure like the sky. However, from the perspective of appearance, because of not realizing the reality as it is, there may be an illusion of discrepancy between the state and the appearance, just like the sky being covered by clouds and the water being muddied. Later, when the illusion disappears and the state and appearance are consistent, it is like the sky being without clouds and the muddy water becoming clear. However, even in the time of clouds and muddiness, its essence is not obscured or defiled. If, as some people believe, there exists a stainless consciousness that is not defiled by the apprehended and the apprehender, then from beginningless time to the end, there exists a consciousness different from the eight aggregates of consciousness, which is without the apprehended and the apprehender. Even if it does not cling to self and is not an apprehender and apprehended, does it cling to non-self, does it cling to the absence of apprehender and apprehended? If it does, then it must be admitted that all sentient beings possess a consciousness that inherently realizes non-self and the absence of apprehender and apprehended, which is unreasonable. If the minds of sentient beings possess a mind that has known non-self from beginningless time, then it may be stainless, but why is it not liberated? Therefore, it also cannot help the mind defiled by illusion. So, it must be admitted that the two minds of liberation and illusion exist simultaneously in the continuum of one person, which is unreasonable. If it does not cling to self, nor does it cling to non-self, then this knowing that clings to nothing, like a crystal ball empty of apprehender and apprehended, is it impossible for it to cling to any apprehender and apprehended such as self and non-self because of its nature? If so, then later, the one who clings to non-self is the mind within the eight aggregates, and it can show liberation. However, there is no evidence to indicate the existence of a ninth consciousness that does not contribute to either liberation or illusion, and even if its existence is admitted, it does not seem to have any benefit. This line of reasoning can be applied to the situation of considering the subtle mind as the innate mind, which is a fallacy. The coarse mind is liberated by meditating on non-self, then has the subtle mind, which is without apprehender and apprehended, already realized non-self, or has it not realized it? If it has already realized it, then everything will be liberated from the beginning. If it has not realized it, then it needs to be taught emptiness anew. Then, was it previously impossible for it to cling to any apprehender and apprehended, or was it possible? If it was impossible, then how is it possible to cling to non-self? If it clings, then what is the difference between it and the coarse mind, and so on. This is the manifestation of the wisdom of the Ten Powers (Sanskrit: Daśabala, meaning: the ten wisdom powers possessed by the Tathagata).

【English Translation】 This example is suitable to be used as a metaphor for the mind. Since the nature of reality is emptiness, how can there be two states of defilement and emptiness? If it corresponds to the third situation, then it is very appropriate. From the perspective of reality, the mind inherently has no possibility of being defiled, so its nature is pure like the sky. However, from the perspective of appearance, because of not realizing the reality as it is, there may be an illusion of discrepancy between the state and the appearance, just like the sky being covered by clouds and the water being muddied. Later, when the illusion disappears and the state and appearance are consistent, it is like the sky being without clouds and the muddy water becoming clear. However, even in the time of clouds and muddiness, its essence is not obscured or defiled. If, as some people believe, there exists a stainless consciousness that is not defiled by the apprehended and the apprehender, then from beginningless time to the end, there exists a consciousness different from the eight aggregates of consciousness, which is without the apprehended and the apprehender. Even if it does not cling to self and is not an apprehender and apprehended, does it cling to non-self, does it cling to the absence of apprehender and apprehended? If it does, then it must be admitted that all sentient beings possess a consciousness that inherently realizes non-self and the absence of apprehender and apprehended, which is unreasonable. If the minds of sentient beings possess a mind that has known non-self from beginningless time, then it may be stainless, but why is it not liberated? Therefore, it also cannot help the mind defiled by illusion. So, it must be admitted that the two minds of liberation and illusion exist simultaneously in the continuum of one person, which is unreasonable. If it does not cling to self, nor does it cling to non-self, then this knowing that clings to nothing, like a crystal ball empty of apprehender and apprehended, is it impossible for it to cling to any apprehender and apprehended such as self and non-self because of its nature? If so, then later, the one who clings to non-self is the mind within the eight aggregates, and it can show liberation. However, there is no evidence to indicate the existence of a ninth consciousness that does not contribute to either liberation or illusion, and even if its existence is admitted, it does not seem to have any benefit. This line of reasoning can be applied to the situation of considering the subtle mind as the innate mind, which is a fallacy. The coarse mind is liberated by meditating on non-self, then has the subtle mind, which is without apprehender and apprehended, already realized non-self, or has it not realized it? If it has already realized it, then everything will be liberated from the beginning. If it has not realized it, then it needs to be taught emptiness anew. Then, was it previously impossible for it to cling to any apprehender and apprehended, or was it possible? If it was impossible, then how is it possible to cling to non-self? If it clings, then what is the difference between it and the coarse mind, and so on. This is the manifestation of the wisdom of the Ten Powers (Sanskrit: Daśabala, meaning: the ten wisdom powers possessed by the Tathagata).

---

་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་དང་། བདག་འཛིན་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་ལའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁེགས་སྙམ་ན། སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ལྡན་དུ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེའི་ངོ་ལ་ལྟོས་ན་མངོན་གྱུར་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཆ་ནས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་རུང་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པས་འདིའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་རྒྱུད་ཐ་དད་མེད་ལ། འཁྲུལ་བའང་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བ་ 24-4-66b རྟོགས་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ། ཇི་ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། དེ་དང་དེར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་པར་མི་འགལ་ལོ། །འདི་རྣམས་དཔྱད་སྒོ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་མཐར་དམ་བཅའ་མིན་ནོ།། ༈ །། ཡིད་ཕྲ་རགས་ངོ་བོ་གཅིག་གམ་ཐ་དད། ཐ་དད་ན་ཡིད་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་བརྒྱད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་དགུ་བར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་གཅིག་ཡིན་ན། ཕྲ་རགས་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པས། ཡིད་རགས་པའང་གཉུག་སེམས་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཕྲ་བའང་རགས་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་རགས་པའང་ཕྲ་བ་ཡིན་དགོས་ན། ཡིད་རགས་པ་གཉུག་སེམས་མིན་ཏེ་ཕྲ་བ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བ་དོན་མེད་དོ། །ཕྲ་བ་ལ་ཀུན་རྟོག་མེད། རགས་པ་ལ་ཡོད་པས་བྱེད་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའི་སེམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་གཉུག་སེམས་དེ་རང་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡིད་རགས་པ་སྒོ་ལྔ་དང་བཅས་ཚོགས་དྲུག་མ་འགག་པའི་ཚེ་ནའང་། གཟུང་འཛིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལོགས་སུ་གནས་ཀྱི། ཚོགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ 24-4-67a ཤེས་རང་རྐྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་འདྲའི་གཉུག་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་། ཚོགས་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་མི་ཆེ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་། ཟུང་འཇུག་ནི་མཐར་ཐུག་འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཀུན་རྟོག་ཕྲ་བ་འདི་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མི་བརྟེན་དེ་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཕྲ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཆོད་ཆེ་ན། སྲིད་རྩའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་ན་ཆོད་ཆེ་མོད། དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཡིད་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡིན། ཡིད་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་དང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྟོག་པས་མཚོན་པའི་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཀུན་རྟོག་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་

【現代漢語翻譯】 如果有人認為，雖然具有十力（梵文：दशबल，daśabala，ten powers）的功德，但對於眾生來說並沒有顯現，即使從與諸佛法性無別的角度來說是顯現的，但名言上由於相續不同，此人的障礙並未斷除。從法性的角度來說，相續沒有差別，並且沒有錯亂的對境，因此不會超出如實證悟的意義。對於如實所攝的一切法，以沒有證悟的方式來了解，這並不矛盾。這些都是研究的途徑，而不是宗派的誓言。 微細意和粗大意的本體是一還是異？如果是異體，即使修習了微細意，也會變成八識之外的第九識。如果本體無異，既然微細和粗大二者本體無別，那麼粗大意也是本覺心，微細意也是粗大意，粗大意也必須是微細意。既然粗大意不是本覺心，那麼承認它是微細意就沒有意義了。微細意沒有分別念，粗大意有分別念，如果這樣認為，那麼就會出現沒有能取所取的分別念和有能取所取的分別念兩種不同的心識同時存在的情況。 即使假設這種微細意本覺心本身是連續不斷的，但在粗大意與五根俱生的六識沒有停止的時候，沒有能取所取的微細意也是單獨存在的，它不是六識的自性，而是獨立的識。即使顯現了這樣的本覺心，對於證悟六識或八識的法性也沒有任何幫助，因為這是各個不同的心識。因此，修習空性不會有很大的效果，因為空性是證悟一切法顯現卻無自性的顯空雙運，而雙運的最終目標是修習光明。但對於這種內外任何法都不顯現的微細分別念，由於它是不存在、存在、非存在、非非存在的意根，所以無法依靠無漏道，就像在不清晰的道路上行走一樣。如果微細意修習空性有很大的效果，那麼依靠有見三摩地來修習空性就會有更大的效果，但佛陀並沒有這樣宣說。此外，這僅僅是微細意，粗大意時的分別念，以及以八十種自性分別念為代表的一切分別念都消失的時候，如果是這樣認為，那麼通過推理來確定空性的分別念又在哪裡呢？

【English Translation】 If one thinks that although the qualities of the Ten Powers (Sanskrit: दशबल, daśabala, ten powers) are inherently present, they are not manifest to sentient beings, and even though they are manifest in terms of being non-different from the Dharmata of other Buddhas, nominally, due to the difference in continuum, this being's obscurations are not abandoned. From the perspective of Dharmata, there is no difference in continuum, and since there is no object of delusion, it does not go beyond the meaning of realizing what is. It is not contradictory to know all the Dharmas encompassed by what is, in the manner of not realizing them. These are avenues of investigation, not vows of philosophical tenets. Are the subtle mind and the gross mind the same or different in essence? If they are different, even if one cultivates the subtle mind, it would become a ninth consciousness different from the eight consciousnesses. If they are not different in essence, since the subtle and gross are not different in essence, then the gross mind is also the primordial mind, the subtle mind is also the gross mind, and the gross mind must also be the subtle mind. Since the gross mind is not the primordial mind, it is meaningless to acknowledge it as the subtle mind. The subtle mind has no conceptual thought, while the gross mind does. If one argues this way, then there would be two incompatible types of mind, one without grasping and appearance and one with grasping and appearance, existing simultaneously. Even if we assume that this subtle mind, the primordial mind itself, is continuous, when the gross mind, along with the five senses and the six consciousnesses, has not ceased, the subtle mind without grasping and appearance exists separately. It is not the nature of the six consciousnesses but becomes an independent consciousness. Even if such a primordial mind is manifested, it is of no benefit to realizing the Dharmata of the six or eight consciousnesses because it is the mind of separate entities. Therefore, meditating on emptiness is not very effective because emptiness is the realization of the union of appearance and emptiness, where all phenomena appear but are without inherent existence, and the ultimate goal of this union is to meditate on clear light. However, for this subtle conceptual thought where neither internal nor external phenomena appear, since it is the root of existence, it is like walking on an unclear path because the immaculate path does not rely on the mind of the sense base, which is neither existent, nonexistent, both, nor neither. If meditating on emptiness with the subtle mind is very effective, then meditating on emptiness based on the Samadhi of Existence would be even more effective, but the Buddha did not teach it that way. Furthermore, this is merely the subtle mind. If one thinks that it is the time when the conceptual thoughts of the gross mind and all conceptual thoughts represented by the eighty types of nature have ceased, then where are the conceptual thoughts that establish emptiness through inference?

---

དེ། དེ་ནི་ཡིད་རགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །བསྒྲུབ་ 24-4-67b གཞི། སྒྲུབ་ཆོས། རྟགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་བདེན་སྟོང་དྲན་ལམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་མོ་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་སྟོང་ཉིད་དྲན་ལམ་དུ་བྱེད་པའང་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་མེད་དུ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མིན་པས། སྒྲ་དོན་གྱི་རྟོག་པ་འདི་ཡི་སྐབས་སུ་ཡོད་ན་ཀུན་རྟོག་མཐའ་དག་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བདེན་སྟོང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཆར་བའི་སྒྲ་རྟོག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། མེད་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་སྟོང་གསར་དུ་ཇི་ལྟར་དྲན། སྔར་མ་དྲན་པའི་དུས་འདིའི་འཛིན་སྟངས་ཅི་འདྲ་ཡིན། དམིགས་རྐྱེན་ཇི་འདྲ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་ཡིད་ཡིན་དགོས་ལ། སྟོང་ཉིད་སྔར་མ་ཤེས་པ་ལ་གསར་དུ་བསླབ་ནས་ཤེས་པའི་ཚེ་ཇི་འདྲར་འགྱུར་སོགས་དཔྱད། ། ༈ གཉུག་སེམས་ནི་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་རང་མཚན་པ་འདི་མིན་གྱི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སེམས་སུ་མ་ཟད་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་ 24-4-68a ཆོས་ཐམས་ཅད། དེའི་ངང་ལས་སྣང་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར་དེར་གནས། འགག་ཀྱང་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འཇིག་བྲི་གང་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ན་ཡང་། བདེན་གྲུབ་བཅད་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དབྱིངས་སུ་མི་རུང་སྟེ།དེ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་པ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སེམས་སྟོང་པའི་ཆ་རྐྱང་པ་མིན་ཏེ་མཁྱེན་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རིག་པའམ་འོད་གསལ་བའི་ཆ་དེ་སྟོང་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་མཚན་མའི་དམིགས་པ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་དྭངས་བ་ལྟ་བུར་བབ་ཀྱིས་གནས་པ་འདི་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་སྟོང་རྐྱང་མིན་པར་རིག་པའམ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མ་ཡིན་པས། སྐྱེ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེ་ལ་ཐིམ་པ་ལས། དེ་ལས་ 24-4-68b ལྷག་པར་འགག་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་

【現代漢語翻譯】 是，那是意識粗略的活動範圍，在這裡是不可能的。建立的基礎，修法，以及三種特徵等的顯現方式並非後來的推測。即使已經通過後來的推測確定了空性，並想著要憶念空性並修習空性，但這種憶念空性的行為也是執著于總相的分別念。因為不是無分別的現量見，所以如果在這個聲音和意義的分別念存在的情況下，怎麼可能沒有所有的分別念呢？因此，在修習空性的時候，對於一切事物，是否會顯現出所要證實的真實空性的形象的聲音分別念存在呢？如果存在，就會變成有分別念；如果不存在，又如何能新憶念起空性真實空性呢？在之前沒有憶念的時候，這個執著的方式是什麼樣的？所緣的條件是什麼樣的？因此，必須是具有五種普遍作用的意識。對於之前不瞭解空性，新學習后瞭解的時候，會變成什麼樣等等，要進行思考。 殊勝心性並非指八識聚的自相，而是心的法性，即覺性與空性無二無別，各自以自己的方式覺知的那個真如。這樣的真如不僅是心的真如，也是一切法的真如，除此之外別無他物。顯現的世間、輪迴、涅槃、十方三世的一切法，都從它的體性中顯現，但也沒有超出它而存在於其中。消失時也融入它的界限中。對於那個真如來說，沒有生滅、增減，像虛空一樣存在。從空性的角度來說，可以稱之為法界，但僅僅是斷除實有執著的單空，不能作為輪迴和涅槃顯現的界限，因為它沒有顯現。因此，法界不是單空，而是自性的光明，所以稱為具足一切殊勝的空性。因此，心的法性不是僅僅是心空性的部分，而是具有覺知的部分，所以稱為自生智慧。那個覺性或光明的體性與空性沒有絲毫的差別，因為遠離了一切相的執著，所以沒有原因，像清澈的虛空一樣自然存在，這被稱為原始本基光明。這不是單空，而是覺性或光明的自性，所以被稱為一切法的基礎。因為這是一切法的真實法性，所以生也從它而生，滅也融入它，除此之外沒有更進一步的滅的原因，因為它就是空性。

【English Translation】 Yes, that is the scope of rough consciousness, it is impossible here. The basis to establish, the practice, and the ways the three signs appear are not subsequent inferences. Even if emptiness has been determined by subsequent inference, and one thinks of remembering emptiness and practicing emptiness, such remembering of emptiness is also a conceptualization that grasps the general meaning. Because it is not a non-conceptual direct perception, if this conceptualization of sound and meaning exists, how can all conceptualizations be absent? Therefore, when practicing emptiness, does the sound conceptualization that the object to be proven is true emptiness appear for all things, or not? If it exists, it becomes a conceptualization; if it does not exist, how can one newly remember emptiness, true emptiness? When one has not remembered it before, what is the way of grasping at this time? What are the objective conditions? Therefore, it must be a consciousness that has the five pervasive functions. When one did not know emptiness before, and learns and knows it anew, how will it become, etc., should be considered. The innate mind is not this collection of eight consciousnesses with their own characteristics, but the nature of mind, the indivisibility of awareness and emptiness, the suchness that is known individually by oneself. Such suchness is not only the suchness of mind, but also the suchness of all phenomena, and there is nothing else apart from it. All phenomena of appearance and existence, samsara and nirvana, the ten directions and three times, appear from its essence, but do not go beyond it and remain there. When they cease, they dissolve into its sphere. For that suchness, there is no birth, death, increase, or decrease, it remains like the sky. From the aspect of emptiness, it is called the Dharmadhatu, but a mere negation of existence that merely cuts off true existence cannot be the sphere in which the appearances of samsara and nirvana arise, because it has no appearance. Therefore, the Dharmadhatu is not a mere emptiness, but the clear light of self-nature, so it is called the emptiness that possesses all perfections. Thus, the nature of mind is not merely the empty aspect of mind, but from the aspect of possessing knowledge, it is called self-arisen wisdom. That awareness or clear aspect is not at all different from emptiness, because it is devoid of all characteristics, so it has no cause, and it naturally abides like a clear sky, this is called the primordial ground luminosity. This is not a mere emptiness, but the nature of awareness or clarity, so it is called the basis of all phenomena. Because it is the true nature of all phenomena, it arises from it, and ceases and dissolves into it, and there is no further cause for cessation, because it is emptiness.

---

ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞི་དེས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཁྱབ་ཀྱང་། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་སྐབས་སུ་གཞི་སྣང་མ་ཤར་བའི་དུས་ན་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བས་གཞི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་གྲོལ་ཟིན་འཁྲུལ་ཟིན་གང་ཡང་མིན་པས། གཞི་ཆོས་ཉིད་གྲོལ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་གདོད་མ་ཁུངས་ཐུབ་གཉུག་མའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འཆར་རུང་གི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱུངས་ནས་སྣང་བའི་གཞི་སྣང་བཀོད་པ་ན། གཞི་དེ་ལ་རྟོགས་པ་པོ་ཡི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འབྱུང་བས། གཞི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་གྲོལ། མ་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ་འབྱུང་སྟེ་གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སོགས་ལ་གཞི་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བ་ཅུང་ཟད་མ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་ཏེ་དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་འོག་གི་གཏེར་བཞིན་ནོ། །གཞི་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ལུང་བཞིན་ལམ་ལ་འབད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། གོ་མྱོང་རྟོགས་པ་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ 24-4-69a བའི་ཚེ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྔ་མ་ཤེས་པར་མཐོང་ངོ་།། ༈ །། སེམས་དབེན་སྒོམ་པའི་མཐུས་སྣང་གསུམ་མཐའི་འོད་གསལ་འདི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་དུ་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གང་རུང་མིན་ཡང་། ཆོས་ཅན་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ན་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡན་གར་དུ་ཡོད་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཆོས་ཅན་སྣང་བ་དང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཟུང་སྦྱར་ཙམ་རོ་གཅིག་མ་འདྲེས་ཀྱི། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་སྣང་བ་རིས་ཆད་དང་སྟོང་པ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་གོ་ཡུལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ཡང་། གཉིས་སྣང་མེད་པའི་མྱོང་བྱའི་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཚོགས་བརྒྱད་འགགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགག་ལ། དེ་བཞིན་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་བ་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་འོད་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགག་མེད་དེ། ཆོས་ཅན་སྐྱེ་ཡང་དེའི་ངང་དུ་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་འགག །གནས་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་གནས་པས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར། ཚོགས་བརྒྱད་ 24-4-69b དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱི། ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་དུ་སྣང་ཡང་དེ་ལས་འདས་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས

【現代漢語翻譯】 返回。因此，雖然基（指阿賴耶識）以法性的自性遍佈輪涅（輪迴和涅槃）一切，但在原始基位（未顯現任何現象）時，未證悟而未成佛，未迷妄而未成眾生，因此，從基自性的角度來看，既非解脫也非迷妄。所以，基被稱為超越解脫和迷妄，因為這是原始、本源、本真的法性。從這樣的基中，能夠顯現的諸法顯現出來，成為顯現的基，即基顯現的佈局。此時，基也獲得了『證悟者』的名稱。因此，如果證悟基的自性，則解脫；如果未證悟，則迷妄。因此，分為佛和眾生，即『一基二道』。因此，對於迷妄的眾生來說，基不可能不以法性的方式存在於他們的心中。然而，那些尚未捨棄絲毫迷妄的人們，並不瞭解這樣的基的存在，就像窮人家地下的寶藏一樣。對於那些通過大小乘因果經論的途徑，努力證悟基的人們來說，隨著次第生起覺受和證悟，他們會看到這樣的基法性本來就存在，只是之前沒有認識到。 通過修習心的寂靜，將三現（顯現、增長、近成就）盡頭的光明，認知為心之法性，即覺性與空性的雙運，沒有比這更殊勝的了。這是心的法性，但不是八識中的任何一個。如果認為沒有作為所依的八識，那麼它的法性也不可能獨立存在，那麼，現象（顯現）和法性（空性）僅僅是結合在一起，既不混合，也不是二諦無別，各自以自己的方式成為被認知的法性。這並非是作為所依的短暫現象的侷限，也不是空性的結合。因為那樣的話，仍然是帶有二元對立的經驗性光明，而不是直接體驗到無二元對立的實相。因此，即使八識止息，無二的法性也不會止息。同樣，雖然作為所依的各自現象，這些有為法會生滅，但法性，即無為的法界光明，自生本智，沒有生滅。現象生起時，也在它的自性中生起；滅去時，也在它的自性中滅去；安住時，也在它的自性中安住。因此，在證悟法性的智慧面前，即使顯現為八識，也安住于自生本智的本來無生之中。雖然一切時空的法都顯現為生、滅、住三種狀態，但沒有超出法界。

【English Translation】 Returns. Therefore, although the ground (referring to Alaya consciousness) pervades all of Samsara and Nirvana with the nature of Dharmata (the nature of reality), in the initial ground state (when no phenomena have yet arisen), one is not enlightened and does not become a Buddha, nor is one deluded and become a sentient being. Therefore, from the perspective of the ground's own nature, it is neither liberated nor deluded. Thus, the ground is called transcendent of liberation and delusion, because it is the primordial, original, and authentic Dharmata. From such a ground, the phenomena that can arise manifest, becoming the ground of manifestation, that is, the arrangement of ground manifestation. At this time, the ground also acquires the name 'Enlightened One.' Therefore, if one realizes the nature of the ground, one is liberated; if one does not realize it, one is deluded. Thus, they are divided into Buddha and sentient beings, that is, 'one ground, two paths.' Therefore, it is impossible for the ground not to exist as Dharmata in the minds of deluded sentient beings. However, those who have not abandoned even a little delusion do not know that such a ground exists, just like a treasure under a poor person's house. For those who strive to realize the ground through the path of the Great Vehicle's causal and resultant scriptures, as experiences and realizations gradually arise, they will see that such a ground Dharmata has always existed, but they did not recognize it before. By practicing the stillness of the mind, recognizing the luminosity at the end of the three appearances (appearance, increase, near attainment) as the nature of the mind, that is, the union of awareness and emptiness, there is nothing more supreme than this. This is the nature of the mind, but it is not any of the eight consciousnesses. If one thinks that without the eight consciousnesses as the basis, its nature cannot exist independently, then phenomena (manifestation) and Dharmata (emptiness) are merely combined together, neither mixed nor inseparable as the two truths, each becoming the knowable Dharmata in its own way. This is not the limitation of the temporary phenomenon as the basis, nor is it the combination of emptiness. Because in that case, it is still the experiential luminosity with duality, not directly experiencing the reality of non-duality. Therefore, even if the eight consciousnesses cease, the non-dual Dharmata will not cease. Similarly, although the respective phenomena as the basis, these conditioned phenomena arise and cease, the Dharmata, that is, the unconditioned realm of luminosity, the self-born primordial wisdom, has no arising or ceasing. When phenomena arise, they arise in its nature; when they cease, they cease in its nature; when they abide, they abide in its nature. Therefore, in the wisdom of realizing Dharmata, even when appearing as the eight consciousnesses, it abides in the original non-arising of self-born primordial wisdom. Although all phenomena of time and space appear as three states of arising, ceasing, and abiding, there is nothing beyond the Dharmadhatu.

---

་མ་གཏོགས་པའི། ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་ནི་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་རང་བཞིན་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་རིགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱི། ཉན་རང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཐུན་མིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་ཆོས་པད་དཀར་འོད་སྲུང་གི་ལེའུ་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་གྱི་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ། ཤར་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་གཉུག་མ་དེ་ཡིན། ཤར་ནས་ངོས་ཟིན་པ་པོ་ཚོགས་བརྒྱད་མེད་ན་སུ་ཡིན། སྙམ་ན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཉིད་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ 24-4-70a ཆོད་པ་ཡོད་པར་བསྙོན་དུ་མེད་ལ། དེ་དུས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་མཁན་གྱི་བློ་གཞན་དང་མྱོང་བྱ་འོད་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རང་བཞིན་འོད་གསལ་མཐའ་དབུས་བྲལ་བའི་ཉམས་ཤར་བ་དེ། གཉུག་མའི་འོད་གསལ་གྱི་རང་གདངས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མེད་ན་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་འཁོར་གྱི་སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་རྐྱེན་བཞི་ལས་ངེས་པར་སྐྱེ་དགོས་པས་འདུས་བྱས་ཡིན་གྱི་རང་བྱུང་ག་ལ་ཡིན། འདི་ལ་རྐྱེན་བཞི་མེད་དེ། དམིགས་གཏད་ཀྱི་མཚན་མའི་རྐྱེན་དང་། རང་གི་ཉེར་ལེན་དུ་གྱུར་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། སྐལ་མཉམ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། བྱེད་རྒྱུ་བདག་རྐྱེན་བཞི་དཔྱད་དུ་མེད། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་བློ་མེད་པས་དམིགས་རྐྱེན་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་མེད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་ཀྱི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་དམིགས་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་རུང་ཡང་། དེར་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་རྐྱེན་བཞིའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །དེས་ན་གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་གཞི་ཇི་བཞིན་པར་རང་འོད་དུ་གསལ་བ་ལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱི་ 24-4-70b མྱང་བྱ་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་རང་ལས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡོད་ན། ལམ་ལ་མ་འབད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པ་མེད་པར་དེ་འདྲའི་ངོས་ནས་འོད་གསལ་ངོས་ཅིས་མི་ཟིན་སྙམ་ན། མི་ཟིན་ཏེ། གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ཤེས་རབ་འཆར་རུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་འཐུག་པོས་མནན་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་དུས་དེར། སྒྲིབ་པའི་དབང་གིས་འོད་གསལ་མི

【現代漢語翻譯】 除此以外，沒有其他的法了。正如所說的那樣。法界是可證悟與不可證悟的，是自性存在的法性。這被稱為佛性。在眾生時期，如果具有種姓名稱的這個大平等法性顯現，就會成佛。沒有變成聲聞或緣覺的可能性，因此被稱為獨特的佛性。正如《妙法蓮華經·常不輕菩薩品》中所說：『證悟平等性即是成佛，而且是唯一的。』在三現光明生起的時候，生起的原因是本初的法性。生起后，如果沒有八識聚，誰來認知呢？我認為是自生智慧。因為沒有能取所取的相狀，憑藉體驗這種法性的力量，在後得位中，對於法性不可思議的意義，無可辯駁地會有決斷。那個時候，體驗者的心識與所體驗的光明沒有二元對立，而是生起自性光明無邊無際的體驗。那是成為本初光明自性的智慧。不是意識之輪的智慧。如果沒有意識，哪裡會有與之相應的俱生心所智慧呢？不會有的。意識之輪的俱生心所智慧必須從四緣中產生，所以是造作的，怎麼會是自生的呢？這沒有四緣。沒有所緣的相狀之緣，沒有作為自近取因的無間緣，沒有等起因等因緣，也沒有增上緣。因為沒有與境法性相異的心識，所以沒有所緣緣。沒有所緣緣，所以沒有因緣等。如果對那些境與有境的差別相狀稍有執著，那樣也可以。但是，如果對那些沒有絲毫執著，就沒有四緣的說法。因此，雖然與本基自生智慧無二，但從相的方面來說，如實地顯現為本基自光，才安立體驗的名稱。沒有能體驗和所體驗的實體差別。如果光明自性中有自性顯現的自生智慧，那麼沒有在道上努力的凡夫們，為什麼不能不費力氣地從那樣的角度認知光明呢？不能認知。雖然本基自生智慧具有能夠顯現自性智慧的自性，但是被迷惑的厚重遮障所覆蓋，在安住于本基的時候，因為遮障的力量，光明不顯現。

【English Translation】 Apart from that, there are no other dharmas. As it is said. The Dharmadhatu is the nature of reality that exists inherently, whether it is realized or not. This is called the Buddha-nature. In the time of sentient beings, if this great equality of Dharmata, which has the name of lineage, manifests, it will become Buddhahood. There is no possibility of becoming a Shravaka or Pratyekabuddha, so it is called the unique Buddha-nature. As it is said in the Lotus Sutra, 'Realizing equality is becoming a Buddha, and it is also one.' When the three appearances of light arise, the cause of the arising is the original nature of reality. After arising, if there are no eight consciousnesses, who will recognize it? I think it is self-born wisdom. Because there is no characteristic of grasper and grasped, by the power of experiencing such Dharmata, in the post-attainment, there will be an undeniable determination on the inconceivable meaning of Dharmata. At that time, the mind of the experiencer and the light experienced are not dualistic, but the experience of self-nature light without beginning or end arises. That is the wisdom that has become the self-resonance of the original light. It is not the wisdom of the wheel of consciousness. If there is no mind, how can there be the co-emergent mental wisdom corresponding to it? There will be none. The co-emergent mental wisdom of the wheel of consciousness must arise from the four conditions, so it is fabricated, how can it be self-born? There are no four conditions for this. There is no condition of the object of focus, no immediately preceding condition that has become its own close cause, no causal condition such as equal karma, and no efficient condition. Because there is no consciousness different from the object Dharmata, there is no object condition. Without the object condition, there are no causal conditions, etc. If one clings to the characteristics of the object and the object-possessor, it may be so. However, if there is no clinging to those, there is no term for the four conditions. Therefore, although it is non-dual with the self-born wisdom of the ground, from the aspect of appearance, the term of experience is applied to the self-light that is clearly the ground as it is. There is no difference in the substance of the experiencer and the experienced. If there is self-born wisdom of self-resonance in the light self-nature, then why can't ordinary people who have not strived on the path recognize the light from that perspective without effort? They cannot recognize it. Although the self-born wisdom of the ground has the nature of being able to manifest self-wisdom, it is covered by the thick obscuration of delusion. At the time of abiding on the ground, because of the power of obscuration, the light does not appear.

---

་མཐོང་བས། སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ཤེས་འདི་དྲན་ཅི་ཡང་མེད་པར་བརྒྱལ་བ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིད་འཐུག་པོའི་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཀྱང་ངོས་མ་ཟིན་ཟེར་བ་ལྟར་ན། ཤར་ཞེས་པ་འོད་གསལ་འབའ་ཞིག་མ་འགག་ལ། ཚོགས་བརྒྱད་འགག་པ་ལ་ཤར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཤར་རྒྱུ་འོད་གསལ་ལམ་གཞི་དེ་ཉིད། སུ་ལ་ཤར་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱར་མེད་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་བབ་པ་དེ་ལ་ཤར་བའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཙམ་མོ། །འོད་གསལ་མ་ཤར་ཟེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་སོང་བ་མུན་ཁང་གི་བུམ་པ་སུའི་མིག་ལ་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལ་བསམ་ནས་འོད་ 24-4-71a གསལ་མ་ཤར་ཟེར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཤར་བའི་དུས་སུ་འོད་གསལ་ཤར་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་མིན་ཡང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ལ་གཉིད་འཐུག་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་འོད་གསལ་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་ཤེས་དུས་འོད་གསལ་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་དེ་དུས་གཞི་འོད་གསལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཡང་དོན་དེ་ལྟ་བུར་སུས་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །འོ་ན་དེ་དུས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་མེད་པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པར་མི་སྲིད་སྙམ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་ཡང་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས། བསྒོམ་པའི་མྱོང་བ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞི་ཡི་སྟེང་གི་འཁྲུལ་བའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་དུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདངས་ཀྱིས་དེ་ངོས་ཟིན་པ་སྲིད་དེ། སྔགས་ཀྱི་གྲོལ་ལམ་ལྟར་ན་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགག་པའི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས། སེམས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་མྱོང་བ་ན། སེམས་དེ་ཉིད་རིག་སྟོང་བློ་འདས་སུ་རྟོགས་ནུས་ལ། དེ་ལ་གོམས་པས་སེམས་དབེན་སོགས་ཆེད་དུ་མ་བསྒོམ་ཀྱང་། གཉིད་འཐུག་དང་འཆི་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་ 24-4-71b ངོས་ཟིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །རིག་སྟོང་གི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐབས་ན་ཡིད་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་གྱི། ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་མི་ལ་རས་པས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྣམ་ཤེས་མ་མཐོང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་། །སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས་པའི་ཚེ། གནས་འགྱུའི་སེམས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་བྱུ

ང་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྐྱེ་འགག་ཏུ་སྣང་བའི་གདགས་གཞིར་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་ཡིན་བཞིན། ཚོགས་བརྒྱད་དང་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་འགག་ཅན་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འཆར་སྙམ་ན། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་ 24-4-72a ངོ་ན་སྐྱེ་འགག་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། དུ་མར་སྣང་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་ལས་མ་འདས་པ་དང་། བདག་གཞན་དང་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་སོགས་མི་མཉམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བཞིན། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལས་མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གནས་མེད་ཀྱང་། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་གཏན་ལ་འབེབས་ནུས་པས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སུན་འབྱིན་ནུས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།། ༈ །། ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཡིད་ཕྲ་བའི་དུས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་རྣམས་འགག་ནས་མེད་པས་ཕྲ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཕྲ་ཡིད་དེ་ཡིད་རགས་པས་དུས་ན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། གཉུག་སེམས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེས་ཡོད་རེས་མེད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་ཡིད་གཉིས་ཅིག་ཆར་ཡོད་དགོས་ལ། སྔ་ཕྱིའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཕྲ་ཡིད་དེ་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བ་ཅི་ཞིག་སྟེ། མ་མྱོང་ན་དེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མངོན་ 24-4-72b རྗེས་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མྱོང་སྟེ། རགས་ཡིད་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྲ་ཡིད་མེད་ལ། ཕྲ་ཡིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རགས་ཡིད་འགགས་པས། ཀུན་རྟོག་རགས་པ་འགག་པའི་ཡིད་གཅིག་དང་། མ་འགགས་པའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་མི་འགྲོགས་ཏེ། ཡིད་གཅིག་ལ་ཀུན་རྟོག་འགག་པ་དང་། མ་འགགས་པའི་གཉིས་ཆོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་རགས་པས་སྒྲིབ་ནས་མི་སྣང་སྙམ་ན། མི་སྒྲིབ་ཏེ། ཡིད་ཐ་དད་གཉིས་ཡོད་པས་གཅིག་གཅིག་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་གེས་དཔྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ་སོགས་ཀྱི་གནད་བཤད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་འབྱེད་པའི་ལུང་གི་དོན་བཞིན་བསམ་ན་ངེས་པ་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་བསྐལ་པར་བསམ་ཡང་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མི་གོའོ། །ཕྲ་ཡིད་དེས་སྟོང་ཉིད་གསར་དུ་བསླབ་ནས་མ་ཤེས་བར་དུ་འོད་གསལ་མིན་ན། གཞི་དུས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་ 24-4-73a གས

【現代漢語翻譯】 我（指作者）認為，智慧（ཡེ་ཤེས།，yeshes）和法界（ཆོས་དབྱིངས།，chos dbyings）本無生滅，因此以量（ཚད་མས།，tshad mas）無法確定顯現生滅的基礎。然而，八識（ཚོགས་བརྒྱད།，tshogs brgyad）和現象之法（དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས།，dngos po'i chos rnams）是依賴產生的，具有生滅的性質。那麼，如何理解這兩者是同一件事呢？對於證悟法性（ཆོས་ཉིད།，chos nyid）的人來說，雖然現象上看似有生滅，但其自性（རང་བཞིན།，rang bzhin）卻安住于無生之中；雖然顯現為多，但多種味道卻融為一體，沒有超出單一的味道；雖然顯現為自我、他人和三時（དུས་གསུམ།，dus gsum）的變遷等各種不一致的現象，但法性卻從未動搖，不會改變。這種現象非常奇妙，雖然孩子們無法理解，但通過現象之法的道理也能確定這一點。如果有人能駁斥這一點，那是不可能的。 如果有人認為，在非常微細的意識狀態下，粗大的意識分別念（ཀུན་རྟོག，kun rtog）已經停止，所以才顯得微細，那麼，即使這樣認為也可以。但是，在這種微細意識狀態下，粗大意識在那個時候應該已經單獨存在了。因為本覺心（གཉུག་སེམས།，gnyug sems）必須是持續存在的，不可能有時有時無。如果這樣，那麼微細和粗大的意識必須同時存在，並且前後意識的相續不是建立在名言之上，而是成為不同的實體。如果是這樣，那麼粗大意識狀態下的微細意識，為什麼不能被自證所體驗到呢？如果不能體驗到，那麼證明它存在的現量（མངོན་སུམ།，mngon sum）和比量（རྗེས།，rjes）又是什麼呢？現量無法體驗到，因為在粗大意識存在的時候，微細意識不存在；而在微細意識存在的時候，粗大意識已經停止。因此，停止粗大分別唸的意識和沒有停止的意識不能同時存在，因為對於一個意識來說，停止和不停止兩種狀態是矛盾的。這樣，意識的兩種不同型別的識（རྣམ་ཤེས།，rnam shes）就變成了兩種不同的事物。 如果有人認為，微細意識雖然存在，但被粗大意識所遮蔽而無法顯現，那麼，它並不會被遮蔽，因為無法證明兩種不同的意識會互相遮蔽。因此，這樣的狀態不是分別念所能分析的。然而，在《大圓滿》（རྫོགས་ཆེན།，rdzogs chen）的續部中，對於原始本初光明（ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ།，ye thog gzhi'i 'od gsal）等要點的解釋，必須這樣確定。如果按照區分識和智慧、阿賴耶識（ཀུན་གཞི།，kun gzhi）和法身（ཆོས་སྐུ།，chos sku）、意（ཡིད།，yid）和智慧（ཤེས་རབ།，shes rab）的經文意義來思考，就能生起定解，否則即使思考無數劫也無法完全理解。如果微細意識需要重新學習空性（སྟོང་ཉིད།，stong nyid）才能證悟光明，那麼，從基位（གཞི།，gzhi）開始，自性光明（རང་བཞིན།，rang bzhin）就不是光明了。

【English Translation】 I (the author) believe that wisdom (ཡེ་ཤེས།, yeshes) and the Dharmadhatu (ཆོས་དབྱིངས།, chos dbyings) are inherently without arising or ceasing. Therefore, the basis for the appearance of arising and ceasing cannot be determined by valid cognition (ཚད་མས།, tshad mas). However, the eight consciousnesses (ཚོགས་བརྒྱད།, tshogs brgyad) and the phenomena of things (དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས།, dngos po'i chos rnams) are dependently originated and have the nature of arising and ceasing. So, how can these two be understood as the same thing? For those who realize the nature of reality (ཆོས་ཉིད།, chos nyid), although there appears to be arising and ceasing, their own nature (རང་བཞིན།, rang bzhin) abides in non-arising. Although they appear as many, the many tastes merge into one, not exceeding the single taste. Although there appear to be various inconsistencies such as self, other, and the changes of the three times (དུས་གསུམ།, dus gsum), the nature of reality never wavers, does not change, and does not become changeable. This phenomenon is very wonderful, and although children cannot understand it, it can be determined by the reasoning of the nature of phenomena. It is impossible for anyone to refute this. If someone thinks that in a very subtle state of consciousness, the gross conceptual thoughts (ཀུན་རྟོག, kun rtog) have ceased, so it appears subtle, then let it be so. However, in this subtle state of consciousness, the gross consciousness should already exist separately at that time. Because the innate mind (གཉུག་སེམས།, gnyug sems) must be continuous, it cannot be sometimes present and sometimes absent. If so, then the subtle and gross consciousnesses must exist simultaneously, and the continuity of the preceding and following consciousnesses is not established on the basis of designation, but becomes different entities. If so, then why cannot the subtle consciousness in the state of gross consciousness be experienced by self-awareness? If it cannot be experienced, then what is the direct perception (མངོན་སུམ།, mngon sum) and inference (རྗེས།, rjes) that proves its existence? Direct perception cannot experience it, because when the gross consciousness exists, the subtle consciousness does not exist; and when the subtle consciousness exists, the gross consciousness has ceased. Therefore, the consciousness that has ceased gross conceptual thoughts and the consciousness that has not ceased cannot exist simultaneously, because for one consciousness, the two states of ceasing and not ceasing are contradictory. In this way, the two different types of consciousness (རྣམ་ཤེས།, rnam shes) become two different things. If someone thinks that the subtle consciousness exists but is obscured by the gross consciousness and cannot appear, then it is not obscured, because it cannot be proven that two different consciousnesses obscure each other. Therefore, such a state is not an object of analysis by conceptual thought. However, in the tantras of Dzogchen (རྫོགས་ཆེན།, rdzogs chen), the explanation of the key points of the original ground luminosity (ཡེ་ཐོག་གཞིའི་འོད་གསལ།, ye thog gzhi'i 'od gsal) and so on must be determined in this way. If one thinks according to the meaning of the scriptures that distinguish between consciousness and wisdom, Alaya consciousness (ཀུན་གཞི།, kun gzhi) and Dharmakaya (ཆོས་སྐུ།, chos sku), mind (ཡིད།, yid) and wisdom (ཤེས་རབ།, shes rab), one can generate certainty, otherwise even if one thinks for countless eons, one will not fully understand. If the subtle consciousness needs to newly learn emptiness (སྟོང་ཉིད།, stong nyid) in order to realize luminosity, then from the ground (གཞི།, gzhi) itself, the self-nature luminosity (རང་བཞིན།, rang bzhin) is not luminosity.

---

ལ་བར་གནས་པ་མིན་པ་ལམ་དུས་སུ་འོད་གསལ་བར་གནས་འགྱུར་དགོས་ན། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པའི་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའི་ཡིད་དང་། བསླབ་བྱའི་སློབ་མ་ལྟ་བུའི་ཡིད་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་དགོས་ལ། རྗེས་དཔག་གི་དཔྱད་པ་དྲན་ཡུལ་དུ་འཕང་ཚེ་སྔར་གོམས་འདྲིས་མེད་ཀྱང་། དེ་མ་ཐག་ཤེས་ནུས་པའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཅན་འདིས། ཡིད་རགས་པའི་དུས་སུ་སྟོང་ཉིད་ཤེས་མི་ནུས་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། ཡིད་རགས་པ་འགགས་ཟིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྗེས་དཔག་གི་ངེས་པ་སློབ་པའི་ཡིད་རགས་པ་འདི་སུ་ཞིག་རེད། འོད་གསལ་རང་དུས་དཔྱོད་མཁན་མེད་ཀྱང་། སྔར་དཔྱད་པས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བག་ཆགས་ཡིད་ཕྲ་བར་བཞག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་གསལ་འཆར་སྙམ་ན། འདི་ཀུན་གཞི་ཡིན་ཏེ་བག་ཆགས་བསགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཡིད་ཀྱང་ཡིད་ཕྲ་བ་འདི་ཡིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སྐྱེས་བུ་མུ་སྟེགས་པས་འདོད་པ་དེའི་ངོ་བོ་འདིར་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་བདག་ཅིས་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་འདི་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ངེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ནི་བག་ཆགས་འཛིན་ 24-4-73b པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཕྲ་བས་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཛིན་ཏེ། ཆགས་སོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རེས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱང་བསླབ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་སོགས་དཔྱད་དགེ། ། ༈ ཡང་གཉུག་སེམས་དེ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡིད་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལ་མིང་དོན་འདྲེས་འཛིན་ཅན་དེ་དེའི་ཡུལ་དོན་སྤྱི་ལས་རང་མཚན་མེད་དམ། མེད་ན་དེས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། རྟོག་མེད་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དེ་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་དང་འགོག་གཉིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདུའམ། མི་འདུ་ན་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ་སེམས་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་ཐལ་ལ། ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུ་ལས་ཉོན་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་དེ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་གཉུག་སེམས་ཟེར་དོན་མེད། མིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། དེ་ལ་གཉུག་སེམས་ཟེར་དོན་དེ་རང་གི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ན། སྟོང་ཉིད་བསླབ་པས་མི་ལོབ། ལོབ་ན་ཆགས་སོགས་ཀྱང་ལོབ། དེ་ད་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མྱོང་། དེ་ཚད་ 24-4-74a མ་གང་གིས་དམིགས། རང་རིག་མེད་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་སུས་དམིགས། རྗེས་དཔག་ཅི་འདྲ་བྱེད། ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བ་དེ་ནི་དམིགས་པར་ཐལ། ཀུན་གཞི་ནི་མ་མྱོང་བའང་མིན་ཏེ།

【現代漢語翻譯】 如果不是住在實相中，那麼在道位時就必須將光明轉為安住。如同教授空性的老師的心，和需要學習的學生的心，必須同時存在。當將后得的分析投入記憶中時，即使之前沒有習慣，也能立刻理解的這種大智慧者，為什麼在粗糙的心識狀態下無法理解空性呢？如果粗糙的心識已經停止，那麼學習空性的后得定解的這個粗糙心識又是誰呢？即使光明自性時沒有分析者，但認為憑藉之前分析而確立的見解的習氣，留在細微心識中的力量，光明就能顯現。這指的是阿賴耶識（kun gzhi，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切種識），是積累習氣的所依，也是轉世的細微心識。這清楚地表明瞭外道常一自在的我（skyes bu mu stegs pa，梵文：puruṣa，梵文羅馬擬音：puruṣa，漢語字面意思：補特伽羅）所認同的本質。如果這不是我，那麼永不間斷地執行的這個就變成了我，因為持續不斷就變成了常恒。我們的光明不是執持習氣的所依，因為它是有為法，並且空於一切相狀。 因此，細微心識為什麼不能執持輪迴的習氣呢？如果執持貪嗔等習氣，那麼是否意味著可以學習貪嗔等？應該這樣分析。此外，本覺心（gnyug sems）是有分別唸的心還是無分別唸的心？如果是前者，那麼對於具有名實混淆執著的本覺心來說，它的對境是沒有自相的共相嗎？如果沒有自相，那麼它如何現量證悟法性（chos nyid）？如果是無分別念，那麼它的對境如同虛空，是有為法還是無為法？如果是無為法，那麼虛空和滅盡定（'gog gnyis）是否融入于真如（de bzhin nyid）？如果不融入，那麼它們之間有什麼區別？智慧（ye shes）與此不同，因為它超越了心識，是無二的。此外，本覺心有因還是無因？如果無因，那麼就成了無因之識。如果有因，那麼它的因是煩惱（nyon mongs）還是非煩惱？如果是煩惱，那麼它就是集諦（kun 'byung），說本覺心就沒有意義。如果不是煩惱，那麼它的因是什麼？如果說本覺心的意義在於它不會改變自己的體性，那麼學習空性也不會改變它，學習貪嗔等也不會改變它。那為什麼現在沒有體驗到這些呢？它以什麼量（tshad ma）為對境？如果沒有自證（rang rig），那麼誰來緣取其他的識？如何進行比量（rjes dpag）？智慧與此不同，因為它是法性，即使存在也無法認知，就像空性一樣。具有不同識的法，必然有對境。阿賴耶識也不是沒有體驗過的。

【English Translation】 If it is not abiding in reality, then at the time of the path, luminosity must be transformed into abiding. Like the mind of a teacher who teaches emptiness, and the mind of a student who needs to learn, must exist simultaneously. When projecting the analysis of subsequent cognition into memory, even if there is no prior familiarity, this one with great intelligence who can immediately understand, why is it that he cannot understand emptiness in the state of coarse consciousness? If coarse consciousness has ceased, then who is this coarse consciousness that learns the inferential certainty of emptiness? Even if there is no analyzer at the time of luminosity itself, if it is thought that luminosity will arise by the power of the habitual tendencies of the view established by previous analysis, left in the subtle consciousness, this refers to the Ālayavijñāna (kun gzhi, Sanskrit: ālayavijñāna, Romanized Sanskrit: ālayavijñāna, literal meaning: all-ground consciousness), which is the basis for accumulating habitual tendencies, and the mind that takes rebirth is also this subtle consciousness. This clearly shows the nature of what the Tirthikas (skyes bu mu stegs pa, Sanskrit: puruṣa, Romanized Sanskrit: puruṣa, literal meaning: person) identify as the permanent, singular, independent self. If this is not the self, then this which runs without ever ceasing becomes the self, because continuous becomes permanent. Our luminosity is not the basis for holding habitual tendencies, because it is conditioned and empty of all characteristics. Therefore, why can't the subtle consciousness hold the habitual tendencies of samsara? If it holds the habitual tendencies of attachment, etc., does that mean that attachment, hatred, etc., can also be learned? This should be analyzed. Furthermore, is the innate mind (gnyug sems) a mind with or without concepts? If it is the former, then for the innate mind that has a confusion of name and meaning, is its object a generality without its own characteristics from the meaning? If it does not have its own characteristics, then how does it directly realize the nature of reality (chos nyid)? If it is without concepts, then is its object, like space, conditioned or unconditioned? If it is unconditioned, then do space and cessation ( 'gog gnyis) merge into Suchness (de bzhin nyid)? If they do not merge, then what is the difference between them? Wisdom (ye shes) is different from this, because it transcends consciousness and is non-dual. Furthermore, does the innate mind have a cause or not? If it has no cause, then it becomes a consciousness without a cause. If it has a cause, then is its cause afflictions (nyon mongs) or non-afflictions? If it is afflictions, then it is the origin (kun 'byung), and there is no point in saying innate mind. If it is not afflictions, then what is its cause? If the meaning of innate mind is that it does not change from its own nature, then learning emptiness will not change it, and learning attachment, etc., will not change it. Why is it not experienced now? What valid cognition (tshad ma) takes it as its object? If there is no self-awareness (rang rig), then who takes the other consciousness as its object? What kind of inference (rjes dpag) is made? Wisdom is different from this, because it is the nature of reality, and even if it exists, it cannot be known, just like emptiness. A phenomenon that has a different consciousness necessarily has an object. The Ālayavijñāna is also not something that has not been experienced.

---

སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འདི་དེའི་ཆ་ཡིན་ལ། རྒྱ་མ་ཆད་པ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་གྱི་ཐ་མར་ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་ན། དེའི་གཞོན་པའི་རླུང་དེ་འཁོར་བ་ཡིན་ནམ། ཡེ་རླུང་ཡིན། དེ་ཡང་དག་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ལྡོག་ཏུ་ཡོད། ལོག་ན་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལྷག་པར་བཟང་དོན་ཅི་རེད། དེ་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བས་ཡིན་ན་གོ་ལོག་སོགས་དཔྱད་དེ་འདི་རྣམས་ཕྱོགས་འགོ་ས་བོན་ཙམ་ལས་དཔྱད་རྫོགས་མིན་ཡང་སླར་ཤན་ཕྱེད་པར་འཇམ་དཔལ་མཁྱེན། རེ་རེ་བཞིན་སེམས་ཡིན་པ་ལ་སྐྱོན། ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ལ་མི་སྐྱོན་ཚུལ་རེ་བཤད་དགོས། དེ་ལས་སྣང་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དེ་ཡིན་ན། འདི་ཡིད་ཕྲ་བ་བྱས་ཀྱང་དོན་ལ་ཀུན་གཞི་རེད་པས། ཀུན་གཞི་ལ་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས་སུ་འདོད་པ་འཁྲུལ་ཏེ་འདི་ 24-4-74b བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པས་བགོ་རུང་ན་གཉུག་སེམས་མིན་པར་ཐལ་ཏེ་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་ཀུན་གཞི་འགག་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཉུག་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་སྟེ་ཆོས་ཅན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ལུས་མི་ཤེས་པས་སོ། །འདི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དབྱིངས་འགྱུར་མེད་རྗེན་པར་གོ་དགོས་སོ། །དོན་དམ་མེད་དགག་དེ་བློ་ཕར་བཏགས་པ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ལ། མིན་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་བློས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལས་འདས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་ཆོད་དེ། བློས་ཕར་བཏགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་གྱི་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ནི་སུས་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་མ་ལུས་པ་ལོག་པའི་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་མིན་པར་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་སམ་བེམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ 24-4-75a མེད་མཉམ་པར་རང་གིས་རིག་བྱའོ། །རང་འོད་གསལ་བའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་སུ་གདགས་ཀྱི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་ཕྱེ་བའམ། བེམ་རིག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༠ཚེས་༢༦ལའོ།། ༈ །། རི་བོང་རྭ་མེད་དང་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་མེད་ལྟ་བུ་མེད་པར་གདགས་པ་ཇི་སྙེད་པའང་ཆོས་ཅན་སྤྲོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་མིན། བུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་སོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་དང་དེ་ཉིད་མིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཆོས་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་དུ་མེད་ན་ནི་ཆོས

【現代漢語翻譯】 各種顯現是它（指本性）的一部分，無間斷的延續是它的自性。如果顯現三者的末尾存在有法（chos can，具有特定性質的事物）的識，那麼它的幼風（zhon pa'i rlung）是輪迴嗎？是原始風（ye rlung）。如果它是真實的，那麼它應該是可逆轉的。如果逆轉，那麼識的相續就會中斷。因此，修習空性有什麼特別的好處？如果因為它的行進不清晰，那麼就應該分析如顛倒等。這些都只是方向的種子，即使分析不完整，也希望文殊菩薩能夠辨別。如果每一個都是心，那麼有什麼過失？如果是智慧，那麼不成為過失的原因是什麼？從那之中產生顯現三者，並且是所有一切的基礎，即使對此進行細微的思考，實際上也是阿賴耶識（kun gzhi）嗎？如果認為阿賴耶識是光明本凈的心，那就是錯誤的，因為如果它能被各種習氣所分割，那麼它就不是本凈心，因為它會變化。因此，阿賴耶識滅盡后，法性的心才是本凈心。將它區分為有法和法性，那只是名言上的法性，因為它只是由分別念所安立的，如果沒有有法，就無法了解法性的存在。這必須理解為非名言的、不變的法界（dbyings）的赤裸顯現。 對勝義諦的無遮止（med dgag）是否是心識所安立的？如果是，那麼它也會變成世俗諦；如果不是，那麼它就會變成實有。因此，只要不承認勝義諦是超越心識所能測度的，那麼就無法斷除增益。心識所安立的只是增益，而不是實相，因為法性是沒有任何人增益而自然存在的。所有心和心所，以及色等顯現，都是虛假的，勝義空性不是斷滅空，而是光明的，那是究竟的實相。是所有法的法性。無論是心還是物質等，都不存在任何戲論的相狀，無有對境，平等地由自己覺知。從自光明的分上，安立為智慧，但不是區分能境和所境，或者區分物質和識的識。于鐵兔年十月二十六日。 如同兔子沒有角，或者這個地方沒有瓶子一樣，凡是安立為不存在的事物，都是有法的戲論，不是真如和法界。瓶子無自性等也與此相同，不是所有法的法界和真如。原因是，法界和真如是所有法都變成它的自性，並且不能被方向、時間和變化等所動搖，才是法。

【English Translation】 The various appearances are part of it (referring to the nature), and the uninterrupted continuation is its own nature. If at the end of the three appearances there is a consciousness that is a 'chos can' (a thing possessing a specific quality), then is its 'zhon pa'i rlung' (youthful wind) samsara? It is the primordial wind ('ye rlung'). If it is true, then it should be reversible. If it is reversed, then the continuity of consciousness will be interrupted. Therefore, what is the special benefit of meditating on emptiness? If it is because its movement is unclear, then one should analyze things like inversion. These are just seeds of direction, and even if the analysis is incomplete, I hope that Manjushri can discern. If each one is mind, then what is the fault? If it is wisdom, then what is the reason why it does not become a fault? From that, the three appearances arise, and it is the basis of everything. Even if one thinks about this subtly, is it actually the Alaya consciousness ('kun gzhi')? If one thinks that the Alaya consciousness is the mind of clear light, that is wrong, because if it can be divided by various habitual tendencies, then it is not the pure mind, because it changes. Therefore, after the Alaya consciousness ceases, the mind of Dharmata is the pure mind. To distinguish it into 'chos can' and Dharmata is just a nominal Dharmata, because it is only established by conceptual thought. Without 'chos can', one cannot understand the existence of Dharmata. This must be understood as the non-nominal, unchanging, naked manifestation of Dharmadhatu ('dbyings'). Is the 'med dgag' (non-affirming negation) of ultimate truth established by the mind? If it is, then it will also become conventional truth; if it is not, then it will become truly existent. Therefore, as long as one does not admit that ultimate truth is beyond what the mind can measure, then one cannot cut off the superimposition. What is established by the mind is just superimposition, not reality, because Dharmata exists naturally without anyone's superimposition. All appearances of mind and mental factors, as well as form, are false. The ultimate emptiness is not nihilistic emptiness, but luminous, which is the ultimate reality. It is the Dharmata of all dharmas. Whether it is mind or matter, there is no appearance of elaboration, without object, equally known by oneself. From the aspect of self-luminousness, it is established as wisdom, but it is not the consciousness that distinguishes subject and object, or distinguishes matter and consciousness. On the 26th day of the tenth month of the Iron Rabbit year. Like a rabbit without horns, or there is no vase in this place, whatever is established as non-existent is a 'chos can' elaboration, not Suchness and Dharmadhatu. The selflessness of the vase is also the same, not the Dharmadhatu and Suchness of all dharmas. The reason is that Dharmadhatu and Suchness are when all dharmas become its nature, and cannot be moved by direction, time, and change, then it is Dharma.

---

་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བུམ་ཡོད་དང་བུམ་མེད། བུམ་པ་བདེན་ཡོད་དང་བདེན་མེད་ལྟ་བུ་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ། རང་རང་གི་ཆོས་ཅན་དང་། ཉི་ཚེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ལྷུང་གིས། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས། ཡང་དག་མཐའ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆའམ་ཡོད་མེད་ལ་ 24-4-75b སོགས་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་དེར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ་རང་བཞིན་ཞི་བའི་དབྱིངས་སོ། །ལྕགས་ཡོས་ཟླ་༡༡ཚེས་༡ལའོ།། ༈ །། ཡང་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཡིད་ཕྲ་འདི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་འདི་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་འཛིན་ཅན་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་པའང་མ་ལོག་པ་སྟེ། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ཡིན་པས་དག་པའི་སེམས་ག་ལ་ཡིན། འདིའི་གཤིས་ལ་གཉིས་སྣང་མེད་སྙམ་ན། དེ་ཡིད་རགས་པའི་རང་བཞིན་ལའང་མེད་མོད་དེས་ཅི་ཕན། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་སུ་བཞག་ཏུ་མེད་དེ། རྒྱུད་ཅེས་པ་གང་ཟག་གི་སེམས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡིན་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པས། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། འདིར་ནི་ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་སོགས་གསུངས་ལྟར་འགྲིག་གི། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིད་ཕྲ་རགས་ནི་སོ་སོའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ག་ལ་སྲིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བདེ་གཤེགས་ 24-4-76a སྙིང་པོ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་མེད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཡེ་ནས་མི་མངའ་མོད། ཁྱོད་ཀྱི་བདག་གི་ཡིད་བདག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། གཞན་གྱི་ཡིད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་བཞིན་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རང་རང་སོ་སོའི་བློའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་འདྲ་སྙམ་ན་མི་འདྲ་སྟེ། འདི་ལ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཡོད་ན་དེར་འགྱུར་ན། མཚན་མ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་གྱུར་ཀུན་ཏུ་སོང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་སོགས་མཛད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེམས་ཉིད་གཉུག་མ་ནི། སྤྲོས་མཚན་བརྒྱད་དང་། མཐའ་བཞིའི་མུ་དང་། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 是法界和真如。如同『有瓶』和『無瓶』，『瓶子真實存在』和『真實不存在』等等一切二元對立，都會落入各自的法相和暫時的法性中，不具有無偏頗的廣大和三時平等性。無二平等性是萬法的法界、真實之邊際、真如，無論如何對時間和方位進行分別，或者對存在與不存在等進行分別，都無法在法性中成立。因此，所有分別念都無法觸及那自性寂靜的法界。寫于鐵兔年十一月一日。 此外，你所認為的細微意識是如來藏嗎？如果它是如來藏，那麼它本身就具有能取和所取，因此二元顯現並未消除。由於二元顯現是迷惑之心，怎麼能是清凈之心呢？如果你認為它的本性中沒有二元顯現，那麼粗大的意識本性中也沒有，但這又有什麼用呢？此外，法性如來藏是所有眾生之心的法性，雖然以法與有法的關係相連，但不能被視為包含在眾生的相續中之法。因為相續是指眾生之心的物質相續，而法性沒有不同的相續。因此，法性是自生智慧，如這裡所說的『無始、無中、無終』等是相符的。各個眾生相續中的細微和粗大意識怎麼可能跟隨所有法的足跡呢？那樣的話，所有眾生都會變成一個相續了。如來藏中沒有自和他人的分別，因為本來就沒有自他和他人之相的分別念。但你的『我』之意識被『我』的相續所包含，而『他人』之意識存在於『他人』的相續中，這樣一來，眾生的數量豈不是會變成無數個不同的相續？如果認為法性之心也是眾生各自心識的法性，所以和上述情況相似，那是不一樣的。如果對自他相續等相狀有所執著，那就會變成那樣。如果沒有絲毫的執著，哪裡會有相續的差別呢？正如經中所說『虛空周遍一切色』等等，雖然從空性所依的角度可以劃分出十六種空性等，但空性本身並沒有一和多的分別念。同樣，如來藏、本初心性，是遠離八種戲論相、四邊之邊和三十二種增益損減的。

【English Translation】 It is Dharmadhatu (དབྱིངས་，梵文：dhātu，梵文羅馬擬音：dhatu，漢語字面意思：界) and Suchness (དེ་བཞིན་ཉིད་，梵文：tathātā，梵文羅馬擬音：tathata，漢語字面意思：如)。 Like 'a pot exists' and 'a pot does not exist', 'a pot truly exists' and 'truly does not exist', all such dualities fall into their respective characteristics and temporary nature, lacking impartiality and equality in the three times. Non-dual equality is the Dharmadhatu of all phenomena, the ultimate limit, Suchness, because no matter how one elaborates on time and direction, or on existence and non-existence, it cannot be established in the nature of phenomena. Therefore, all elaborations cannot touch the Dharmadhatu that is naturally peaceful. Furthermore, is the subtle mind that you desire the Tathagatagarbha (བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་，梵文：tathāgatagarbha，梵文羅馬擬音：tathāgatagarbha，漢語字面意思：如來藏) or not? If it is, then its own nature has the aspect of grasping and being grasped, so the manifestation of duality has not been reversed. Since the dualistic appearance is a deluded mind, how can it be a pure mind? If you think that there is no dualistic appearance in its nature, then there is none in the nature of the coarse mind either, but what good is that? Furthermore, the nature of phenomena, the Tathagatagarbha, is the nature of the minds of all sentient beings. Although it is related in the manner of dharma and the possessor of dharma, it cannot be regarded as a dharma included in the continuum of sentient beings. Because continuum refers to the material continuum of the minds of beings, and there is no different continuum in the nature of phenomena. Therefore, the nature of phenomena is self-arisen wisdom, which is consistent with what is said here, such as 'without beginning, middle, or end'. How could the subtle and coarse minds of the continuums of individual sentient beings follow the traces of all dharmas? In that case, all sentient beings would become one continuum. There is no distinction between self and other in the Tathagatagarbha, because there is originally no elaboration of the characteristics of self and other. But your 'self' mind is included in your 'self' continuum, and the 'other' mind exists in the 'other' continuum, so wouldn't there be countless different continuums according to the number of sentient beings? If you think that the mind of the nature of phenomena is also the nature of the minds of individual sentient beings, so it is similar to the above situation, it is not the same. If there is attachment to the characteristics of self and other continuums, then it will become like that. If there is not the slightest attachment, where would there be differences in continuums? Just as it is said, 'Space pervades all forms', and although sixteen types of emptiness are made from the perspective of the basis of emptiness, emptiness itself has no elaboration of one or many. Similarly, the Tathagatagarbha, the original nature of mind, is free from the eight kinds of elaboration, the limits of the four extremes, and the thirty-two additions and subtractions.

---

ལ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ཐ་མལ་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་འགག་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ 24-4-76b ཀ་དག་དང་ལྷུན་གྲུབ་ག་ལ་ཡིན། ༈ གཉུག་སེམས་ནི་རིག་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན། སྣང་གསུམ་མཐའི་དུས་སུ་རིག་སྟོང་རྗེན་པའི་རང་ངོ་འཆར། སུ་ལ་འཆར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཞན་མེད་དེ་རང་གསལ་དུ་འཆར། དེ་ཤར་བ་རྟོག་བྱེད་དེ་ཡིད་ཕྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འགྲོས་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ་ཡིད་མིན། རྗེས་སུ་ཡིད་རགས་པས་དེ་དྲན་པ་ནི། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་དེས་ཤེས་པས་ཡིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་པས་ཡིན། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞི་གནས་རང་བྱུང་། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན། དྲན་པ་འགག་མེད་སོགས་དབྱེ་བ་ལྔར་གསུངས་པ་ལས། དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་ཏུ་གསལ་དྭངས་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྫོགས་ཆེན་གྱིས་ལྟ་བ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཁྱབ་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྤྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ཚོལ་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། འདི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང་ལྡན་ཆོས་སུ་ 24-4-77a ངོ་བོ་གཅིག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ། རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་དང་གཟུང་འཛིན་ཅན་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིན་པར་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས་སོ།། ༈ །། ཡང་ཆོས་གང་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཡོད་པ་འདུས་བྱས། མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་སུ་སུས་ཀྱང་འཇོག་དགོས་ལ། དེ་གསུམ་ཡོད་མེད་ཅིས་འཇོག་ན་རང་འཛིན་གྱི་ཚད་མས་འཇོག་གྱི། ཐ་སྙད་དོན་དཔྱོད་ཚད་མ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡོད་མེད་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའ་འགགས་མེད་དུ་དམིགས་ཀྱང་། དོན་ལ་འགག་ཡོད་སོགས་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་དགོས་ལ་འདིའི་འཇོག་བྱེད་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཁོ་ན་ལ་གཏུགས་དགོས་སོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའམ་འཇིག་པ་མེད་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག རྟག་པར་འཇོག་དེ་བཞིན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་འདི་ལ། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་མྱོང་ངོར་རིག་ཆའམ་གསལ་ཆ་དེ་མྱོང་ངོར་ཡོད་བཞིན་དུ་འདི་ཞེས་ཅུང་ཟད་མ་དམིགས་ཏེ་སྟོང་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ། ཅི་ལྟར་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་འཇོག སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་དམིགས་ན་དེ་གསུམ་ 24-4-77b དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། མ་བྲལ་ན་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་མེད་པར་ཅི་སྟེ་འགྱུར། དེས་ན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ། །མི་གྲུབ་སྟེ་རིག་ཆ་གསལ་ཆ་སྣང

【現代漢語翻譯】 因為你的庸常意識尚未捨棄生滅等戲論的相狀。因此，它怎麼能是本來清凈(Ka-dag)和大圓滿(Dzogchen)的任運自成(Lhun-grub)呢？ 本覺(Gnyug sems)是覺性(Rigpa)，如來藏(Tathāgatagarbha)。在顯現三界(Snang gsum)的盡頭，覺性空性(Rig stong)赤裸的自性顯現。它向誰顯現呢？沒有能見與所見的他者，而是自明自顯。如果說它的顯現是分別念(rtog)，是微細的意識(yid)，那是下乘宗派的觀點。這實際上是智慧(Yeshe)的游舞，是自生智慧(Sherab rang byung)，而不是意識。之後，粗大的意識回憶起它，是因為自生智慧遍及一切所知，因此無法將它與意識區分開來。在自生智慧的明燈中，《大圓滿根本續》(Dzogchen gyi gyü thal 'gyur)中說，有基位自生(Gzhi gnas rang byung)、顯現執持(Snang ba cer 'dzin)、念無間斷(Dran pa 'gag med)等五種區分。其中，念無間斷是智慧在等持(Samadhi)中清晰明瞭地辨別。大圓滿通過聞思(Thos bsam)來確立見地，也是指對意識的遍及部分，即各自的分別智慧的共相和自性的認識。通過能入的三種智慧來聞思修，進行尋求。這與自生智慧具有相同本質，並依賴於具有相同性質的事物。自住的智慧是智慧的一部分，而不是被分別念和能所二取所包含的心(Sems)，全知者(Kun-mkhyen)如是說。 此外，任何具有生、住、滅三相的事物都是有為法(conditioned phenomena)，沒有這三相的事物則被認為是無為法(unconditioned phenomena)，這是任何人都要承認的。那麼，如何確定這三相的有無呢？是通過自執的量(Pramana)來確定的。如果不依賴於名言概念的量，就永遠無法確定有無。例如，即使虛空被認為是無礙的，也不能因此就認為它實際上沒有阻礙。對此的確定只能依賴於名言概念的辨析。因此，因為虛空沒有絲毫可被指出的實體，所以在名言上，它被認為是無生滅或不壞滅的，被認為是常(eternal)。同樣，對於意識的法性(chos nyid)雙運(zung 'jug)而言，在最終的體驗中，覺性部分或光明部分明明存在於體驗中，卻無法指出『這就是它』，與空性(Emptiness)沒有絲毫差別。那麼，如何將它安立為生、住、滅三相呢？如果執著于生、住、滅三相，就會與這三相無法分離。如果無法分離，法性又怎麼會沒有生等相呢？因此，可以確定存在著脫離生、住、滅三相的覺性。並非不能確定，而是覺性部分、光明部分顯現……

【English Translation】 Because your ordinary mind has not abandoned the characteristics of elaboration such as arising and ceasing. Therefore, how can it be original purity (Ka-dag) and spontaneous presence (Lhun-grub) of the Great Perfection (Dzogchen)? The innate mind (Gnyug sems) is the awareness (Rigpa), the heart essence of the Thus-Gone (Tathāgatagarbha). At the end of the appearance of the three realms (Snang gsum), the naked self-nature of awareness-emptiness (Rig stong) manifests. To whom does it manifest? There is no other of perceiver and perceived, but it manifests as self-luminous. If it is said that its manifestation is conceptual thought (rtog), that it is subtle consciousness (yid), that is the view of the lower schools. This is actually the play of wisdom (Yeshe), self-born wisdom (Sherab rang byung), not consciousness. Afterwards, the coarse consciousness remembers it, because self-born wisdom pervades all that is known, therefore it cannot be distinguished from consciousness. In the lamp of self-born wisdom, in the Tantra of the Great Perfection, it is said that there are five distinctions such as ground-abiding self-born (Gzhi gnas rang byung), appearance-clinging (Snang ba cer 'dzin), and uninterrupted memory (Dran pa 'gag med). Among them, uninterrupted memory is the clear and distinct discernment of wisdom in Samadhi. The Great Perfection establishes the view through hearing and thinking (Thos bsam), which also refers to the recognition of the common characteristics and self-nature of the respective discriminating wisdom that pervades the part of consciousness. The three wisdoms that enter are used to hear, think, and meditate, to seek. This relies on the fact that it has the same essence as self-born wisdom and has the same nature. The self-abiding wisdom is a part of wisdom, not included in the mind (Sems) that is conceptual and has the duality of grasper and grasped, as said by the Omniscient One (Kun-mkhyen). Furthermore, anything that has the three characteristics of arising, abiding, and ceasing is conditioned phenomena, and anything that does not have these three characteristics is considered unconditioned phenomena, which everyone must acknowledge. So, how do you determine whether these three characteristics exist or not? It is determined by the measure of self-grasping. If you do not rely on the measure of conceptual terms, you can never determine existence or non-existence. For example, even if space is considered unobstructed, it cannot be concluded that it actually has no obstruction. The determination of this must rely solely on the analysis of conceptual terms. Therefore, because space has no discernible entity, in terms of concepts, it is considered to be without arising or ceasing, or without destruction, and is considered to be permanent. Similarly, for this union of the nature of consciousness, in the ultimate experience, the part of awareness or the part of clarity is clearly present in the experience, but it cannot be pointed out as 'this is it', and it is not seen as being different from emptiness in any way. So, how can it be established as having the three characteristics of arising, abiding, and ceasing? If you cling to the three characteristics of arising, abiding, and ceasing, you will become inseparable from these three characteristics. If you cannot separate, how can the nature of reality not have arising, etc.? Therefore, it is established that there is awareness that is free from the three characteristics of arising, abiding, and ceasing. It is not that it cannot be established, but the part of awareness, the part of clarity appears...

---

་ཆ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་ལ། སྟོང་ཆ་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་དང་རྟག་པའོ་ཟེར་ན། ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ནམ་ཡང་མེད་ལ། ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་མིན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་རྐྱང་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་སྟེ་སྟོང་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་ཡང་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་དབྱེར་མེད་མི་གཟིགས་སོ། །ཡང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་མིན་ན། ཡིད་ཤེས་ཕྲ་བའི་རྫོགས་ཆེན་ཡོད་ལ། དེས་ན་ཚོགས་དྲུག་ཕྲ་བའི་རྫོགས་ཆེན་ཅི་ལ་མེད། ཡིད་ཤེས་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཕྲ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རིག་པ་མིན་ནོ། །ཡིད་ཤེས་རགས་པ་རྫོགས་ཆེན་ཅིས་མིན་ཅེས་དེའི་དོན་དྲིའོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ན་ཕྲ་རགས་གང་ལའང་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡོད། མ་ཤར་ན་ནི་ཕྲ་རགས་གང་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་མཚུངས་སོ། ། 24-4-78a སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀས་སྒོམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་བའི་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི། གཉིས་སྣང་དང་རྟོག་བཏགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྲ་བའང་ཡིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་མེད་ལ། རྟོག་རགས་མེད་ན་གཏན་ཚིག་སོགས་མི་དྲན་པར་མཚུངས་སོ། །ཡིད་ཤེས་རྣམ་ཤེས་སུ་ཤར་བའི་སྐབས་གཟུང་འཛིན་ཡོད། སྐྱེ་འགག་ཡོད། ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ཚེ་དེ་གཉིས་མེད། མེད་ཀྱང་རིག་ཆ་མི་རྟག་པའོ་ཟེར་ན། འཇོག་བྱེད་གང་ཡིན་དྲི།དེ་ནི་ཚོགས་དྲུག་གང་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་དེའི་རིག་ཆའང་མེད་དོ་ཟེར་ན། དེའི་སྟོང་ཆའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དེའི་རིག་ཆ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྟོང་ཆ་དེ་ཡང་རིག་ཆ་མེད་པར་མེད་དོ། །ཡོད་ན་སྟོང་ཆ་ནི་རིག་ཆ་ལ་མི་རྟེན་པར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཐལ་ལོ། །བུམ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཆ་དང་དེའི་སྟོང་ཆ་དེ་འདྲ། དེ་ངོ་བོ་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་སོ་ཟེར་ན།རིག་ཆ་ལའང་འདྲ། བུམ་པའང་སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་སྣང་བའི་བུམ་པ་སྐྱེ་མེད་མིན་ན་བུམ་པ་འདུས་མ་བྱས་ནམ་ཡང་སྐྱེ་མེད་མིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས། སྐྱེ་བ་མ་ཁེགས་ན་སྟོང་ 24-4-78b ཆའང་མི་འགྲུབ། བདེན་པས་སྐྱེ་མེད་ཅེས་ལོགས་སུ་ཡོད་ན་བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་དཔྱད་ཡོད་དུ་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་དྲུག་རང་གསལ་བའི་གསལ་ཆ་དེ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་ཆ་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ། ཡོད་ན་འདིའི་རིག་ཆ་མིན་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན། རིག་ཆ་དམིགས་པ་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པས། སྣང་ཚུལ་མི་རྟག་པར་བཞག་ཀྱང་། གནས་ཚུལ་རྟག་མི་རྟག་གི་མཐར་ལས་འདས་སོ། །མཐའ་འདས་དེ་ཡོད་ལ་འགག་པ་ཅན་མ

【現代漢語翻譯】 如果說一切有為法和無常遍及一切，而空性遍及一切無為法和常，那麼法性雙運就永遠不會存在。因為雙運不是實相，所以會變成非法性，法性會變成純粹的空性。這樣一來，修習法性，心中想著空性，就永遠不會生起離戲等。因此，諸佛不會將法性和有法視為無別。 此外，如果意識的法性不是智慧，那麼就會有微細意識的大圓滿。這樣一來，為什麼沒有六識微細的大圓滿呢？微細和粗大的意識都是有法，它們的法性是大圓滿的覺性。微細意識不是大圓滿的覺性。為什麼粗大的意識不是大圓滿呢？這是在詢問其原因。如果顯現為智慧，那麼無論微細還是粗大，都有覺空雙運。如果沒有顯現，那麼無論微細還是粗大，都同樣無法證悟真如。 修習空性也是如此，因為微細和粗大都能了知修習。如果說微細的修習更為殊勝，那麼請問為什麼？如果回答說因為沒有二取和分別念，那麼因為微細也是意識，所以不可能沒有能取所取。如果沒有粗大的分別念，那麼也同樣不會憶念因明等。意識顯現為識的時候，有能取所取，有生滅。顯現為智慧的時候，就沒有這二者。即使沒有這二者，如果說覺性是不常的，那麼請問什麼是能立？這是因為是從六識所生的四緣所生。如果說沒有它，那麼它的覺性也沒有，那麼它的空性也和它一樣，覺性和雙運的空性，沒有覺性也是不存在的。如果存在，那麼空性就不依賴於覺性而恒常存在了。如同瓶子等顯現和它的空性一樣。如果說因為沒有自性所以是無為法，那麼覺性也是如此。如果說瓶子是無生，如果顯現的瓶子不是無生，那麼瓶子的無為法就永遠不是無生，因為不能遮止生。如果不能遮止生，那麼空性也不會成立。如果真實有無生，那麼瓶子的生就會變成可以觀察的了。 此外，六識自明的明分和法性的覺性沒有差別，如果存在差別，那麼就會變成不是此處的覺性。如果說能緣的覺性是識的所取境，不能緣的是智慧的所取境。雖然安立顯現為無常，但是實相已經超越了常和無常的邊際。超越邊際的那個存在並且具有止滅。

【English Translation】 If it is said that all conditioned phenomena and impermanence pervade everything, and emptiness pervades all unconditioned phenomena and permanence, then the union of dharmata will never exist. Because union is not the true nature, it will become non-dharmata, and dharmata will become pure emptiness. In that case, practicing dharmata, thinking of emptiness in the mind, will never give rise to freedom from elaboration, etc. Therefore, the Buddhas do not see dharmata and entities as inseparable. Furthermore, if the dharmata of mind-consciousness is not wisdom, then there will be subtle mind-consciousness Dzogchen. In that case, why is there no subtle six consciousnesses Dzogchen? Both subtle and coarse mind-consciousness are entities, and their dharmata is the awareness of Dzogchen. Subtle mind is not the awareness of Dzogchen. Why is coarse mind-consciousness not Dzogchen? This is asking for the reason. If it arises as wisdom, then whether subtle or coarse, there is a union of awareness and emptiness. If it does not arise, then neither subtle nor coarse can realize suchness. Meditating on emptiness is also the same, because both subtle and coarse can know how to meditate. If it is said that subtle meditation is particularly superior, then why? If the answer is because there is no dualistic appearance and conceptualization, then because subtle is also mind, it is impossible not to have grasping and the grasped. If there is no coarse conceptualization, then it is the same as not remembering logic, etc. When mind-consciousness arises as consciousness, there is grasping and the grasped, there is arising and ceasing. When it arises as wisdom, these two do not exist. Even if these two do not exist, if it is said that the aspect of awareness is impermanent, then what is the proof? This is because it arises from the four conditions that arise from the six aggregates. If it does not exist, then its aspect of awareness also does not exist. Then its emptiness is also the same as it, the emptiness of awareness and union, without awareness it also does not exist. If it exists, then emptiness does not rely on awareness and is always permanent. The appearance of a vase, etc., and its emptiness are the same. If it is said that because it has no essence, it is unconditioned, then awareness is also the same. If it is said that the vase is unborn, if the appearing vase is not unborn, then the unconditioned nature of the vase will never be unborn, because it does not prevent birth. If birth is not prevented, then emptiness will not be established. If there is truly unborn, then the birth of the vase will become something that can be examined. Furthermore, the clear aspect of the self-illumination of the six aggregates and the awareness of dharmata are not different. If there is a difference, then it will become not the awareness here. If it is said that the object of awareness is the object of perception of consciousness, and the non-object of awareness is the object of perception of wisdom. Although the appearance is established as impermanent, the true nature has transcended the extremes of permanence and impermanence. That which transcends the extremes exists and has cessation.

---

ིན་པ་ཙམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག །དེ་མིན་ན་སྟོང་ཉིད་ལའང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའི་སྣང་བ་མི་རྟག་ལ། ནམ་མཁའ་རྟག་པར་ཐལ་སོགས་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་མི་རྟག་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྟག་སོགས་བརྗོད་རིགས་ཏེ་རིག་སྟོང་ཐ་དད་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་། རིག་པ་མི་རྟག །སྟོང་པ་རྟག་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་མི་སྣང་བར་བློ་ངོར་རེས་སྣང་རེས་མི་སྣང་བས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། སྟོང་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལའང་འདྲ། སྣང་དུ་ཡོད་པའམ་རིག་པའམ་གསལ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་ན། སྟོང་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་འདྲ་སྟེ། དེ་གཏན་མི་སྣང་ན་ཡོད་པར་ 24-4-79a མི་རུང་ངོ་། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་རྣམས་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་འགྲོའོ་ཟེར་ན། རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེ་སོགས་མ་དམིགས་པས་དེར་མི་འགྱུར་བར། དེའི་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་ན། ཐོག་རེག་ཡོད་མེད་དང་། ཆོས་ཅན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོའི་འདུས་མ་བྱས་ཀུན་དེར་ཐལ་ལོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་ན་ཆོས་ཀུན་རྟག་པར་ཐལ་ཟེར་ན། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་སུས་ཁས་བླང་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་རྟག་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་དམིགས་རུང་སྟེ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཡིན་སོགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་མེད་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་མི་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་སྣང་བས་རྣམ་ཀུན་ཁེགས་དགོས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུའང་མི་སྣང་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་སོགས་དཔྱད་དོ།། ༈ །། རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གདོད་མ་གཞིའི་འོད་གསལ་དེ་ལས་འཁོར་འདས་སྣང་། དེར་ཐིམ། དེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་སྤྲོ་བསྡུ་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད། དེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེའི་ངང་ན་ཆོས་ཀུན་སྣང་ཞེས་རྒྱུད་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཀུན་ནས་གསུང་གི རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་མེད་ན། སེམས་ 24-4-79b ཅན་ཐམས་ཅད་དང་པོ་བྱུང་ས་ཐོག་མ་གང་དཔྱད་ན། སྟོང་རྐྱང་ཡིན་ན་ཅི་མེད་ཅང་མེད་ངང་ལས་སེམས་ཅན་རྒྱུ་མེད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཐོག་མེད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ལས་བྱུང་ན། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཐར་ཐུག་གི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་འཁོར་ཅི་འདྲ་སེམས་ཡིད་སོགས་གང་ཡིན་དཔྱད། ཕྲ་བ་དེ་ལས་ཚོགས་བརྒྱད་མཆེད་ན། ཚོགས་བརྒྱད་དེས་ཀྱང་དེ་རྒྱུན་མི་བཅད་པའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས། དེ་འདྲའི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དེ་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ན་རེ་རེ་ཡོད་པས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་བསླབ་ནས་ཤེས་ན་དེ་ཕྲ་བར་མི་འགྱུར་ཚུལ། ཕྲ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཅི་ཡིན། དེ་སྟོང་ཀྱང་ཆོས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་སོགས་དང་། དེ་དེའི་སྟོང་པ་དང་འབྲེལ་ཀྱང་སྟོང་པས་མི་ཕན་ཏེ་འདུས་བྱས་དེ་རྒྱུ་

【現代漢語翻譯】 僅僅因為是『是』就將其視為非造作（འདུས་མ་བྱས་）。否則，它也與空性（སྟོང་ཉིད་）相似。此外，天空的顯現是無常的，但天空卻變成了常，等等，諸如此類的推論會產生。同樣，天空是無常的，天空的自性是常，等等，這些說法也是可以提出的。即使不區分覺性（རིག་པ་）和空性（སྟོང་པ་），如果覺性是無常的，而空性是常的，那麼情況就會變成那樣。如果它總是不可見，而在心識面前時而顯現時而不顯現，從而變成無常，那麼空性也與天空相似。如果僅僅因為顯現、覺性或光明而變成無常，那麼空性和天空等也是相似的。如果它完全不顯現，那麼就不能說是存在。 如果說非造作與無常的造作（འདུས་བྱས་）事物沒有區別，並且這種法性（ཆོས་ཉིད་）也隨著造作的因的有無而變化，那麼由於沒有觀察到其自體的生等，它不會變成那樣。如果僅僅因為隨順它而變成無常，那麼所有隨順有無觸及和有無法相的非造作事物都會變成那樣。如果說一切顯現都是常，那麼一切法都將變成常。但誰會承認一切顯現都是常呢？我們說不可觀察的法性顯現是常。法性具有顯現，因為法性是可以觀察的，並且具有一切殊勝的相。如果它是無自性的顯現，那麼它就不需要與法性相違背。如果法性的顯現需要遮蔽一切相，那麼它也不應該成為法性的對境。這些都需要進一步研究。 自生俱生智（རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་）的原始基光明（གདོད་མ་གཞིའི་འོད་གསལ་）中顯現了輪迴（འཁོར་）和涅槃（འདས་），並融入其中。由於它是非造作的，因此沒有擴張和收縮，也沒有間斷。它是萬法的法性。正如經續（རྒྱུད་）和釋論（དགོངས་འགྲེལ་）中所說，萬法都在它的狀態中顯現。如果沒有非造作的覺性，那麼所有有情（སེམས་ཅན་）最初的生處是什麼？如果它是純粹的空性，那麼有情就會從一無所有的狀態中無因而生。如果造作的心識（སེམས་）是從無始以來的相似類別中，在一剎那間產生的，那麼請觀察極其微細的究竟心識剎那的形態是什麼，它的輪廓是什麼，它是什麼——心（སེམས་）、意（ཡིད་）等等。如果從那個微細的心識中產生了八識聚（ཚོགས་བརྒྱད་），那麼也需要說明這八識聚如何不間斷地延續那個微細心識的理路。如果每個有情相續中都有這樣一個微細的心識剎那，那麼如果向它教授空性並讓它瞭解空性，它就不會變得微細。微細的意義是什麼？什麼是不間斷的？即使它是空性，也不是萬法的法性等等。即使它與那個空性相關聯，空性也無濟於事，因為那個造作是因。

【English Translation】 Just by being 'is', it is regarded as unconditioned (འདུས་མ་བྱས་). Otherwise, it is also similar to emptiness (སྟོང་ཉིད་). Furthermore, the appearance of the sky is impermanent, but the sky becomes permanent, and so on, such inferences arise. Similarly, the sky is impermanent, the nature of the sky is permanent, and so on, such statements can be made. Even if one does not distinguish between awareness (རིག་པ་) and emptiness (སྟོང་པ་), if awareness is impermanent and emptiness is permanent, then it will become like that. If it is always invisible, and sometimes appears and sometimes does not appear in the mind, thereby becoming impermanent, then emptiness is also similar to the sky. If it becomes impermanent merely because of appearance, awareness, or clarity, then emptiness and the sky, etc., are also similar. If it does not appear at all, then it cannot be said to exist. If it is said that the unconditioned is no different from impermanent conditioned (འདུས་བྱས་) things, and that this dharmata (ཆོས་ཉིད་) also changes according to whether there is or is not a cause for the conditioned, then since the arising, etc., of its own essence is not observed, it will not become like that. If it becomes impermanent merely by following it, then all unconditioned things that follow the presence or absence of contact and the presence or absence of phenomena will become like that. If it is said that all appearances are permanent, then all dharmas will become permanent. But who would accept that all appearances are permanent? We say that the unobservable dharmata appearance is permanent. Dharmata has appearance, because dharmata is observable and possesses all excellent aspects. If it is an appearance that appears without essence, then it does not need to contradict dharmata. If the appearance of dharmata needs to negate all aspects, then it should also not be an object of dharmata. These need further investigation. From the primordial ground luminosity (གདོད་མ་གཞིའི་འོད་གསལ་) of the union of awareness and emptiness (རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་), samsara (འཁོར་) and nirvana (འདས་) appear and dissolve into it. Because it is unconditioned, there is no expansion and contraction, and no interruption. It is the dharmata of all dharmas. As stated in all the tantras (རྒྱུད་) and commentaries (དགོངས་འགྲེལ་), all dharmas appear in its state. If there is no unconditioned awareness, then what is the original place of origin for all sentient beings (སེམས་ཅན་)? If it is pure emptiness, then sentient beings will arise without cause from a state of nothingness. If the conditioned mind (སེམས་) arises in an instant from a beginningless similar category, then observe what the form of the extremely subtle ultimate mind-moment is, what its outline is, and what it is—mind (སེམས་), intellect (ཡིད་), etc. If the eight aggregates of consciousness (ཚོགས་བརྒྱད་) arise from that subtle mind, then it is also necessary to explain the reasoning of how these eight aggregates do not interrupt the continuity of that subtle mind. If each sentient being's continuum has such a subtle mind-moment, then if emptiness is taught to it and it understands emptiness, it will not become subtle. What is the meaning of subtle? What is uninterrupted? Even if it is emptiness, it is not the dharmata of all dharmas, etc. Even if it is related to that emptiness, emptiness is of no help, because that conditioned is a cause.

---

ཡིན། རིགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་དགོས་ལ་ཆོས་སྐུའང་དེ་ཡིན་དགོས་པས་དེ་ཀུན་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་སོགས་དཔྱད། ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་རྣམ་སོགས་གསུངས། འདི་ཀུན་གཞི་མིན་པས་འདིའི་དམིགས་རྣམ་སོགས་སྟོན་པའི་ལུང་ཁུང་རྩ་བ་ནས་མེད་ཚུལ། རིག་པ་ནི་སེམས་བྱུང་འདུས་བྱས་ཅན་མིན་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་སོགས་རྩ་ནས་མིན་སོགས་ཁྱད་ཕྱེ། ༈ ཉིན་སྣང་ 24-4-80a དུའང་སེམས་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱང་དེ་ངོ་མི་ཤེས་པ་དེས་བཙལ་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མི་འཆར། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་དུས། ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ནག་ངམ་མེ་བ་ལྟར་སེམས་མེད་ཙམ་མྱོང་། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ཤར་ན་དེ་འོད་གསལ་ངོས་ཟིན། འོད་གསལ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་གཡོས་པས་སྣང་གསུམ་དང་འོད་ལྔའི་སྒྱུ་ལུས་གྲུབ་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཡིན་ཡང་། འདུས་མ་བྱས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་རྟོགས་བཞིན་པའོ།། ༈ །། ཆོས་ཉིད་རིག་སྟོང་འདུས་མ་བྱས་འདི། དངོས་མེད་འདུས་མ་བྱས་མིན་ཏེ། དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་འདུས་མ་བྱས་ཆེན་པོ་སྟེ། རིམ་ལྔའི་ཟུང་འཇུག་ཉེར་གསུམ་དྲངས། དུས་འཁོར་མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་དྲངས། འདི་ལ་ནི་མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་སོགས་བཏགས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོར་ལས། ང་ལས་གནས་གསུམ་པོ་ཡང་འབྱུང་། །སོགས་དང་། སྒྱུ་མ་ཆེན་པོ་ལས། འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱུད་ཆེན་པོས། །སོགས་དང་། བདེ་མཆོག་ལས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་སོགས་ཐམས་ཅད་དང་། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། 24-4-80b ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་ཀུན་བྱས་གཅིག་མ་བྱས། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བྱ་མི་དགོས། །སོགས་ཐམས་ཅད་དྲངས། གཞན་ཡང་རིག་སྟོང་ཀ་དག་གི་གཞི་མ་འཁྲུལ་ཚུལ་རྫོགས་ཆེན་ལྟར་བཤད། འདིས་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་རྗེན་གཅེར་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་སྦྱར། གདོད་མའི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རླུང་འོད་ལྔ་སོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་པའི་གཞིར་འཆར་ཚུལ་བཤད། ། ༈ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐོག་མེད་ནས་ཐ་མའི་བར་རྒྱུན་འཆད་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུད་ནམ་ཡང་མི་ཆད་པ་ཡོད་ན་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་སྤྲོས་བདག་ཞི་ཕྱིར་དམ་པའི་བདག་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཏེ་ང་བདག་ཏུ་དམིགས་བྱར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་པས་སྟོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བས་ཅི་ཡང་མི་ཕན་ལ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་སེམས་ཅན་རང་གི་རྒྱུད་ན་ཡོ

【現代漢語翻譯】 是的，種姓也必須是那樣，法身也必須是那樣，因此要考察這一切是否會變成有為法等等。關於阿賴耶識（kun gzhi）的所緣和行相等等，（經中）有所闡述。因為這不是阿賴耶識，所以根本沒有經文說明它的所緣和行相等等。智慧並非心所的有為法，要區分它與念頭和感覺等根本不同之處。 即使在白天的顯現中，心和它的法性（chos nyid）也是不可分割的，但因為不認識它，即使尋找也無法生起智慧（ye shes）。當極細微的風心融入光明（'od gsal）時，會體驗到像阿賴耶識這面黑暗的鏡子一樣的無心狀態。當智慧的太陽升起時，就會認識到那個光明。在沒有分別光明的狀態中，由於極細微的風心的擾動，形成了三現和五光的幻身。雖然這是有為法，但要了悟到它並沒有離開無為的法界（dbyings）。 這法性（chos nyid）是覺性空性（rig stong）的無為法，但它不是無實體的無為法，它是超越有和無的邊際的偉大的無為法。它引導了五次第的二十三種雙運（zung 'jug）。它引導了時輪（dus 'khor）中無變異的章節。對於這個，有天空般遍佈的持金剛者（mkh'a khyab mkh'a yi rdo rje can），心之金剛，俱生大樂等等名稱。如《喜金剛》（kye rdor）中所說：『從我這裡也生出三個處所。』等等。如《大幻化網》（sgyu ma chen po）中所說：『諸佛金剛大續部。』等等。如《勝樂輪》（bde mchog）中所說：『此乃自生薄伽梵，唯一者。』等等一切。如《普賢王如來根本續》（kun byed rgyal po）中所說： 『普賢王如來做了一切，卻什麼也沒做。無需在法性菩提心中做什麼。』等等一切。此外，還像大圓滿（rdzogs chen）一樣闡述了覺性空性（rig stong）原始清凈（ka dag）的根本不謬誤的方式。這結合了赤裸裸地闡述所有密咒（sngags）的意旨的方式。闡述了從原始大光明（'od gsal chen po）的覺性（rig pa）本身的妙力中，顯現出具有顯現智慧（ye shes）的一面，作為風、五光等等一切顯現的基礎而顯現的方式。 如果一切有情（sems can）的相續中，從無始至終都有無法斷絕的細微心（sems phra ba）的剎那相續，那麼它就會變成有情的人我（gang zag），即無常自性的我。如來藏（bde gshegs snying po）是爲了寂滅我與無我戲論的我，所以被稱為勝義我，即一切法的實相，對於我沒有可以執著的對境。如果剎那（skad cig ma）是空性的，即使它是真實空性，也永遠不會捨棄剎那的體性，所以沒有任何幫助。它怎麼能成為一切法的法性（chos nyid）呢？因為它存在於有情自己的相續中。

【English Translation】 Yes, the lineage must be that, and the Dharmakaya (chos sku) must also be that, so examine whether all of that will become conditioned phenomena, etc. Regarding the object and aspects of the Alaya (kun gzhi), it is explained (in the scriptures). Because this is not the Alaya, there is fundamentally no scripture that explains its object and aspects, etc. Wisdom (rig pa) is not a conditioned mental factor, distinguish it from thoughts and feelings, etc., as fundamentally different. Even in the daytime appearance, the mind and its Dharmata (chos nyid) are inseparable, but because one does not recognize it, even if one searches, wisdom (ye shes) will not arise. When the extremely subtle wind-mind dissolves into the Clear Light ('od gsal), one experiences a state of mindlessness like the Alaya, a dark and silent mirror. When the sun of wisdom arises, one recognizes that Clear Light. In the state of non-differentiation of Clear Light, due to the movement of the extremely subtle wind-mind, the illusory body of the three appearances and five lights is formed. Although this is a conditioned phenomenon, one realizes that it has not moved from the unconditioned Dharmadhatu (dbyings). This Dharmata (chos nyid) is the unconditioned nature of awareness-emptiness (rig stong), but it is not an unconditioned phenomenon without substance; it is the great unconditioned phenomenon that transcends the extremes of existence and non-existence. It leads to the twenty-three unions (zung 'jug) of the five stages. It leads to the chapter on the unchanging in the Kalachakra (dus 'khor). For this, there are names such as the all-pervading Vajradhara of space (mkh'a khyab mkh'a yi rdo rje can), the Vajra of mind, innate great bliss, etc. As it is said in the Hevajra (kye rdor): 'From me also arise the three places.' etc. As it is said in the Mahamaya (sgyu ma chen po): 'The great tantra of the Vajra of the elements.' etc. As it is said in the Chakrasamvara (bde mchog): 'This is the self-born Bhagavan, the only one.' etc. all. As it is said in the Kunjed Gyalpo: 'The Kunjed Gyalpo did everything, but did nothing. There is no need to do anything to the Dharmata Bodhicitta.' etc. all. Furthermore, the way in which the basis of awareness-emptiness (rig stong), primordial purity (ka dag), is not mistaken is explained like in Dzogchen (rdzogs chen). This combines the way in which the meaning of all mantras (sngags) is explained nakedly. It explains how, from the power of awareness (rig pa) itself of the primordial great Clear Light ('od gsal chen po), the aspect of having the wisdom of appearance (ye shes) manifests as the basis for all appearances such as wind, five lights, etc. If in the continuum of all sentient beings (sems can), from beginningless time to the end, there is an uninterrupted stream of subtle mind (sems phra ba), a momentary continuum that never ceases, then that would become the self (gang zag) of the sentient being, that is, the self with an impermanent nature. The Tathagatagarbha (bde gshegs snying po) is called the supreme self because it pacifies the proliferation of self and non-self, that is, the reality of all phenomena, and there is nothing to be fixated upon as 'I' or 'self'. If the moment (skad cig ma) is empty, even if it is truly empty, it will never abandon the nature of being a moment, so it is of no help. How can it be the Dharmata (chos nyid) of all phenomena? Because it exists in the continuum of sentient beings themselves.

---

ད་པའི་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་གཅིག་མིན་ཏེ་ 24-4-81a ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་གྲངས་བཞིན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་སོགས། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས། མདུན་དང་རྒྱབ་དང་སོགས་དེ་འདྲའི་ལུང་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་གཏན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་པ་སྦྱར་ཏེ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འདི་དང་ཁྱད་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་ཡིད་གནས་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་སྲིད་པས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པས་ཅིས་མི་གོས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རགས་སེམས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོ་ཆགས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ན། ཕྲ་ཡིད་དེ་འཕོ་ཆགས་ཀྱིས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། མ་བྱུང་བ་ཡིན། བྱུང་ན་འཕོ་ཆགས་མེད་པར་འཕོ་མེད་ཀྱི་ཚེ་འདི་རྒྱུན་ཅིས་མི་འཆད། མ་བྱུང་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་ལ། དེས་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ་གསར་སློབ་ཅི་དགོས། འཁོར་རྩ་ཕྲ་ཡིད་ཡིན་གྱི་འཕོ་བ་མིན་ལ། འཕོ་བ་མིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་ 24-4-81b འཕོ་བ་ཡོད་ན་ལུང་དང་འགལ་ཚུལ། འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་ཀྱང་ད་དུང་འཁོར་རྩ་མི་མཛད་དེ། འཕོ་སྒྲིབ་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་སེམས་ཁོ་རང་ཡོད་ལ། དེ་ནས་ཡང་མེད་པར་བྱར་མི་ནུས་པས་འཁོར་བ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། སྣང་གསུམ་འཕོ་སྒྲིབ་ཟད་པའི་ཐབས་སྔགས་ནས་གསུང་གི། དེ་ལས་ཕྲ་བའི་ཡིད་ཟད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་མེད་དོ། །འདི་ཟད་མི་དགོས་ཏེ། འཕོ་བ་ཟད་ན་ཡིད་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་གམ་མ་དག་པ་གང་ཡིན། དག་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་དག་པ་ཞིག་ཡོད་པས། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་རིགས་ཏེ་འདུས་བྱས་རྫས་ཡོད་ཡིན་པས་སོ། །མི་དག་ན་དག་པའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་སོགས་ཕ་རོལ་ལུང་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱོད། ། ༈ གཉུག་སེམས་སམ་རིག་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཉུག་མ་ཁྱབ་བདལ་གྱི་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་གཟུང་འཛིན་བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་མ་བྱུང་། མི་འབྱུང་། འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ཞིག་གོ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེའི་ངང་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་སྟེ། གཡོ་མི་སྲིད་ 24-4-82a པས་སོ། །དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་ན་འཆར་རུང་བའི་གོ་འབྱེད་པ་ཅན་ནོ། །ཤར་ཡང་ངང་ལས་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་རུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་ཡ

【現代漢語翻譯】 是有為法的短暫存在。一切法的實相併非單一，而是隨著有為法的數量而各異。如此一來，『一之空性』等，『一物為萬物之如是』等，以及『前與后』等所有類似的經文都將毫無意義，因為這樣的法性根本不可能存在。即使瑜伽士能夠如此領悟，也與將瓶子和瓶子的空性結合起來執著的分別念沒有區別，因為這不可能成為領悟一切法平等性的原因。如果微細意念發生轉變，成為一切智智，那麼它可能會變得越來越大、越來越廣、越來越好，那麼它怎麼不會被煩惱所染污呢？它是一切煩惱的根源，因為沒有它，粗大的心識就不可能存在。如果說它是輪迴的根源，那麼微細意念是由流轉變化所產生的嗎？還是沒有產生？如果產生了，那麼在沒有流轉變化、沒有變化的時刻，它怎麼不會中斷呢？如果沒有產生，那麼它就會變成無垢的心識，那麼為什麼還需要重新學習空性呢？微細意念是輪迴的根源，但不是流轉變化，即使不是流轉變化，如果它的自性是流轉變化，那麼就與經文相違背。即使流轉變化的障礙消失了，它仍然不會成為輪迴的根源，因為產生流轉變化的染污心識仍然存在，而且無法讓它消失，所以輪迴永遠不會停止。因此，密咒中說，通過三現分（指顯現、增長、成就三個階段）來消除流轉變化的障礙，但沒有教導消除比這更微細的意念的方法。如果說不需要消除它，因為流轉變化消失了，意念就會變得清凈，那麼意念的自性是清凈的還是不清凈的呢？如果清凈，那麼就存在一個清凈的有為法的心識，那麼一切眾生都應該能夠證悟它，因為它是有為法的實有。如果不清凈，那麼就沒有清凈的方法。等等，與其他宗派的經文進行比較並加以辨別。 真正的自性心或覺性，如『空性、無我、本初智、自明、心』等所說，是本初就與空性無二無別的、遍佈廣大之覺性。因此，對於它，不會產生、不產生、不瞭解產生執著二元對立的能取所取、我與二取的分別念。它永遠不會從其本性中動搖，因為不可能動搖。雖然它沒有動搖，但一切二元對立的現象都可以在它的本性中顯現，它具有這樣的開放性。即使顯現，也不會從其本性中動搖。具有自續的補特伽羅是否證悟或未證悟其自性呢？

【English Translation】 It is the momentary existence of conditioned phenomena. The true nature of all dharmas is not singular, but varies according to the number of conditioned phenomena. If so, all such statements as 'the emptiness of one,' 'one thing is the suchness of all things,' and 'before and after,' etc., would be meaningless, because such a dharma nature could never exist. Even if a yogi could realize this, it would be no different from the conceptual thought of combining a vase and the emptiness of the vase, because this could not be the cause of realizing the equality of all dharmas. If the subtle mind transforms and becomes omniscient wisdom, then it may become larger, wider, and better, so how could it not be defiled by afflictions? It is the root of all afflictions, because without it, the gross mind could not exist. If it is said to be the root of samsara, then is the subtle mind produced by the power of transmigration? Or is it not produced? If it is produced, then how could it not cease in the absence of transmigration, in the moment of immutability? If it is not produced, then it will become an undefiled mind, so why is it necessary to relearn emptiness? The subtle mind is the root of samsara, but not transmigration, and even if it is not transmigration, if its nature is transmigration, then how does it contradict the scriptures? Even if the obscurations of transmigration are exhausted, it still will not be the root of samsara, because the defiled mind that produced transmigration still exists, and it cannot be made to disappear, so samsara will never cease. Therefore, the tantras say that the obscurations of transmigration are eliminated through the three visions (referring to the three stages of appearance, increase, and accomplishment), but there is no teaching on how to eliminate the mind that is more subtle than this. If it is said that it does not need to be eliminated, because when transmigration disappears, the mind will become pure, then is the nature of the mind pure or impure? If it is pure, then there is a pure conditioned mind, so all sentient beings should be able to realize it, because it is a real existent of conditioned phenomena. If it is impure, then there is no way to purify it. And so on, compare with the scriptures of other schools and discriminate. The true nature of mind or awareness, as stated in 'emptiness, selflessness, primordial wisdom, self-awareness, mind,' etc., is the primordially non-dual with emptiness, the pervasive and vast awareness. Therefore, for it, there will not arise, does not arise, and does not understand the arising of the conceptual thoughts of grasping the dualistic object and subject, self and other. It will never waver from its nature, because it is impossible to waver. Although it does not waver, all dualistic phenomena can arise within its nature, it has such openness. Even if they arise, it does not waver from its nature. Does the individual with self-nature realize or not realize their own nature?

---

ོད་དེ། གཞི་གཅིག་ལམ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་མངོན་དུ་ཤར་བའི་ཚེ་ནའང་དེ་ལ་སྔར་མེད་གསར་རྟོགས་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། སྔར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མི་གཡོ་ཡང་། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེས་ངོས་མ་ཟིན་པའི་ཚེ་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད་པར་ཡང་མི་ཤེས་ལམ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དང་པོར་རྟོགས་བྱེད་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོ་འཕྲོད་པ་ན། དེ་ཕན་ཆད་འོད་གསལ་གྱི་དེ་བཞིན་འཆར་ཏེ། ཉིན་པར་ཚོགས་བརྒྱད་མ་འགགས་པའི་སྐབས་སུ་ངོས་ཟིན་པ་ཁོ་ནས་མཚན་མོའི་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ཁོ་ནས་ཟིན་པ་འོང་། ཟིན་ཚེ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཐ་དད་དུ་མེད། ངོས་མ་ཟིན་ཚེ་ཡེ་ཤེས་མི་སྣང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་སྣང་འབའ་ཞིག་མཐོང་། ངོས་ཟིན་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པས་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་འཆར། རང་བཞིན་འདི་ཡིན་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་ལུང་དྲངས། 24-4-82b ཟིན་ཐབས་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ད་ལྟ་ནས་ངོས་འཛིན་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། དེའི་དོད་ཙམ་ནི་ཚིག་དབང་རྣམས་སུ་ཡོད་ཀྱང་མན་ངག་མེད་པས་ཇི་བཞིན་མི་རྟོགས་ཀྱང་། རླུང་སེམས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་དབེན་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེའི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་མཐར་ཐུག་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ཡང་། མྱུར་བུལ་ཁྱད་ཆེ། རླུང་དབུ་མར་ཚུད་པ་སོགས་གྲུབ་དཀའ། འདི་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོལ་ས་ཡོད་མེད་ཁྱད་ཆེ། དེས་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ། དེ་རིང་ལམ་དུ་བཟུང་ནས་རྩ་ཐིག་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་མཚན་བཅས་དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལ་མྱུར་ལམ་དུ་འཛིན་པ་ནི། ཡུམ་ལས། གླང་པོ་རྙེད་ནས་གླང་རྗེས་ཚོལ། །ནོར་བུ་བཞག་ནས་འཆིང་བུར་རེ། །སོགས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་འདྲའོ།། ༈ །། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་རེ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་། དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མ་འདྲོང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བའམ། རྫོགས་ཆེན་ 24-4-83a འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་ངེས་ཤེས་ཏེ། གཉུག་སེམས་དངོས་པོ་ཅན་དུ་བཟུང་གི དངོས་མེད་དུ་རྟོགས་མ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཅན་དུ་མ་དམིགས་ན་འདུས་བྱས་སུ་ཅི་ལྟར་གདགས། དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མ་དམིགས་ཀྱང་རིག་པ་མི་འགགས་པ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་རང་མདངས་སུ་ཤར་ན་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་གནད་མེད་དོ། །བུམ་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་བུམ་པ་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲ་སྙམ་ན། མི་འདྲ་སྟེ། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་པ་མེད་སྟོང་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་པ་འདུས་བྱས་སུ་བཟུང་ནས་བདེ

【現代漢語翻譯】 正如所說，『本體唯一，道路有二』。當它顯現時，對此並沒有先前未有的新發現。雖然它不偏離先前的狀態，但如果擁有自續的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，指人或眾生）沒有認識到它，它就僅僅處於未標示的本體狀態，甚至不知道。由於道路和因緣的力量，最初由能認識的意識之智慧來辨認時，從那以後，光明就會如是顯現。在白天八識不中斷的情況下，僅僅因為認識了它，夜晚的光明也同樣會被認識。一旦認識，八識也會被視為與它的本體無二無別，而不是不同的。如果未能認識，就會因意識的作用而只看到錯覺。如果認識了，一切都會因智慧的作用而只顯現清凈的景象。『自性是這樣的』等等，引用了《釋量論》的教證。 不依賴於將氣脈明點（藏文：རླུང་སེམས་གནད།）壓入要害的方法，而是從現在開始就認識它，這是大圓滿（藏文：རྫོགས་ཆེན།）獨有的特點。雖然在詞句灌頂（藏文：ཚིག་དབང་།）中也有類似的說法，但由於沒有口訣，所以無法如實理解。通過將氣脈明點壓入要害的口訣來體驗它，是修持心性寂止（藏文：སེམས་དབེན།）等續部（梵文：Tantra）中有相圓滿次第（藏文：རྫོགས་རིམ།）的方法。雖然兩者最終都指向了所詮釋的意義上的俱生智（藏文：ལྷན་སྐྱེས།），但速度有很大的差異。將氣融入中脈（梵文：Avadhuti）等難以成就，而這個方法很容易。有無歧途的差別很大。因此，沒有其他道路可以顯現如同金剛心（梵文：Vajra-hrdaya）般的所有乘（梵文：Yana）之頂峰——無上瑜伽（梵文：Anuttarayoga）的意義之智慧。今天，如果把氣脈作為道路，把有相的譬喻智慧（藏文：དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས།）視為快速的道路，就像《母續》（藏文：ཡུམ།）中所說：『找到了大象卻尋找象跡，寶珠在手卻渴望繩索』，情況就是如此。即使生起一些樂、明、無念的體驗，如果不能正確地理解譬喻智慧，那就是把俱生樂（藏文：ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ།）或者大圓滿視為有為法（梵文：Samskrta），這是因為執著于本覺心（藏文：གཉུག་སེམས།）是有實體的，而未能證悟它是無實體的。如果不執著于有實體，又怎麼會把它視為有為法呢？即使沒有執著于任何實體，但覺性（藏文：རིག་པ།）不間斷地顯現為空性的自性光明，也沒有必要承認它是有為法。如果認為這就像沒有執著于瓶子，卻承認瓶子是有為法一樣，那是不一樣的。因為在勝義諦（梵文：Paramārtha-satya）中沒有執著于瓶子，只是空無而已；而在世俗諦（梵文：Saṃvṛti-satya）中執著於它，並認為它是有為法，這是錯誤的。

【English Translation】 As it is said, 'The basis is one, the paths are two.' When it manifests, there is no new realization that was not there before. Although it does not deviate from the previous state, if the Pudgala (Sanskrit: Pudgala, person or being) with self-continuity does not recognize it, it remains merely in an unmarked basic state, not even knowing that it exists. Due to the power of the path and conditions, when it is first recognized by the wisdom of the consciousness that recognizes, from then on, the clear light will manifest as such. In the daytime, when the eight consciousnesses are not interrupted, merely by recognizing it, the clear light of the night will also be recognized by it. Once recognized, the eight consciousnesses will also be seen as one in essence with it, not as separate. If not recognized, only illusions are seen due to the activity of consciousness. If recognized, all pure appearances arise due to the activity of wisdom. 'The nature is like this,' etc., quoting the Pramāṇavārttika. Not relying on the method of pressing the prana-mind (Tibetan: རླུང་སེམས་གནད།) into the essential points, but recognizing it from now on, is a unique characteristic of Dzogchen (Tibetan: རྫོགས་ཆེན།). Although there are similar statements in the empowerment of words (Tibetan: ཚིག་དབང་།), one cannot truly understand them because there are no instructions. Experiencing it through the instructions of pressing the prana-mind into the essential points is the completion stage (Tibetan: རྫོགས་རིམ།) with signs of the tantras (Sanskrit: Tantra), such as practicing mind isolation (Tibetan: སེམས་དབེན།). Although both ultimately point to the co-emergent wisdom (Tibetan: ལྷན་སྐྱེས།) in the meaning of what is to be expressed, there is a great difference in speed. It is difficult to accomplish things like the prana entering the central channel (Sanskrit: Avadhuti), but this is easy. There is a great difference in whether there are pitfalls or not. Therefore, there is no other path to manifest the wisdom of meaning of the unsurpassable mantra (Sanskrit: Anuttarayoga), which is like the Vajra-hrdaya (Sanskrit: Vajra-hrdaya), the essence of all vehicles (Sanskrit: Yana). Today, if one takes the prana-channels as the path and considers the wisdom of example with signs (Tibetan: དཔེ་ཡི་ཡེ་ཤེས།) as a quick path, it is like what is said in the Mother Tantra (Tibetan: ཡུམ།): 'Having found the elephant, one seeks the footprints; having the jewel in hand, one desires a rope.' Even if some experiences of bliss, clarity, and non-thought arise, if one does not correctly understand the wisdom of example, it is because one considers co-emergent bliss (Tibetan: ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ།) or Dzogchen as conditioned phenomena (Sanskrit: Samskrta), because one clings to the innate mind (Tibetan: གཉུག་སེམས།) as having substance and has not been able to realize that it is without substance. If one does not cling to having substance, how can one consider it as conditioned? Even if one does not cling to any substance, if awareness (Tibetan: རིག་པ།) continuously arises as the self-radiance of emptiness, there is no need to acknowledge it as conditioned. If one thinks it is like not clinging to a vase, but acknowledging the vase as conditioned, it is not the same. Because in the ultimate truth (Sanskrit: Paramārtha-satya), there is no clinging to the vase, it is merely emptiness; while in the conventional truth (Sanskrit: Saṃvṛti-satya), clinging to it and considering it as conditioned is wrong.

---

ན་གཉིས་རོ་གཅིག་དབྱེར་མེད་དུ་མ་མྱོང་བའི་ངོར་དེ་ལྟར་ཡིན། རིག་པ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དེ་ལས་དོན་དམ་མ་དམིགས། ཐ་སྙད་དུ་དམིགས་ཞེས་དབྱེར་མེད་དེ། གནས་ལུགས་ངོ་འཕྲོད་པའི་ངོར་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་གི བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། དེ་དངོས་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་འདས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་། རྗེས་ངེས་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་མི་རྟག་པར་ཐ་སྙད་བྱ་མི་རུང་ངོ་། །མི་རྟག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཁོ་ནས་དམིགས་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དམིགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པས་ 24-4-83b དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པས་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དོན་དམ་པས་དམིགས་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་རྟག་པ་སོགས་སུ་བཞག་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དམིགས་མི་ནུས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ཡོད་སོགས་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པའི་སྟེང་གི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྟེང་ན་སྣང་ཆ་མི་རྟག་པའང་ལོགས་སུ་མེད། སྟོང་ཆ་མེད་དགག་ཀྱང་ལོགས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡུལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པས་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་གྱི་འདུས་བྱས་མིན་ལ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་མེད་དེ། ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་དང་། སྣང་སྟོང་གང་རུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མེད་རྐྱང་རྣམ་ཀུན་མིན་ལ། ཟུང་འཇུག་གི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་ཞེས་ལྡོག་ཆས་བརྗོད་པ་དེ་རྟོག་ངོར་ལྡོག་ཆ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས། སྟོང་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དོན་གྱི་སྟེང་ན་ཐ་དད་དབྱེར་ཡོད་ན་དབྱེར་མེད་མི་སྲིད་པས་ཟུང་འཇུག་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་མ་འདྲེས་ཉིས་ 24-4-84a གཤིབས་སུ་འགྱུར་ལ། དེས་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་མི་ཆོད་དེ་བདེན་གཉིས་ཤ་རྭ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐ་དད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་རོ་མཉམ་པ་སོགས་མི་སྲིད་པས། མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་མི་སྲིད་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཁེགས། མཐོང་ལམ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཅིག་ཆར་རྟོགས་པའང་མི་སྲིད། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ནམ་ཡང་མི་ཁེགས། འཛིན་པ་མ་ཁེགས་པས་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་མཉམ་བཞག་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་དགོངས་དོན་ཐམས་ཅད་ཆུད་ཟ་བའི་ཉེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ཅི་ལྟར་ནུབ་སྟེ་ཆོས་དབྱིང

【現代漢語翻譯】 在未曾體驗能知與所知二者無別、味如一的情況下，情況就是如此。能知與空性無別，並非在勝義諦上設定，而是在名言上設定『無別』。在通達實相的境界中，事物本身就是如此顯現的。二諦無別，超越了有與無的邊際，各自是其能知之法性。然而，從后得的角度，必須稱之為常等，而不能稱之為無常。無常只是名言分別的對境，勝義諦的分別無法觸及。這是通過終極的分析才能觸及的，名言分析永遠無法觸及。以勝義諦觸及的事物，必須用名言安立為『有』和『常』等，如同空性一樣。空性無法用名言來觸及，但必須在名言中承認其存在。如果以瓶子之上的二諦無別、雙運（zung 'jug，無二智慧）的角度來看，在非異體的勝義諦層面，顯現與空性是無別的。在其上，顯現的部分（無常）並不獨立存在，空性的部分（無遮）也不獨立存在。二者無別，是各自自證的對境，是二諦分析的成果。那是法性（chos nyid，事物本性），是常、無為法，而非有為法。其中沒有有為和無為的區分，是無分、周遍、普遍存在的，超越了顯現和空性的任何一邊。因此，法性唯是雙運，而非僅僅的『無』。以對立的方式稱雙運為『顯現』和『能知』，只是在概念上假立對立面，與空性並無不同。如果在究竟的層面上存在差別，就不可能有無別，即使稱之為雙運，也只會變成不混合的並列，無法體現雙運的意義，二諦會像牛角一樣分離。如果那樣，就像所依不同，法性也會不同。一切法在實相中味如一等將無法成立。平等性（mnyam pa nyid）和法界（chos kyi dbyings），作為一切法的自性，也不可能唯一存在。即使通過證悟空性的智慧，也無法遮破一切戲論。在見道位上，不可能同時證悟一切法的空性。對所依和法性的執著永遠無法消除。由於執著無法消除，無能取所取的等持（mnyam bzhag）也永遠不可能存在。如此等等，大乘的教義都將失去意義，存在巨大的過失。空性如何能泯滅二取之相？法界（chos dbyings）又如何…… In the state of not having experienced the inseparability and oneness of knower and known, it is like that. The inseparability of awareness and emptiness does not aim at ultimate truth, but is nominally aimed at 'inseparability'. In the state of realizing the nature of reality, that itself appears as such. The two truths are inseparable, transcending the extremes of existence and non-existence, each being the nature of its own knowable dharma. However, from the perspective of subsequent certainty, one must refer to it as permanent, etc., and one must not refer to it as impermanent. Impermanence is only aimed at by nominal analysis, and it is impossible to aim at it by ultimate analysis. This is aimed at by ultimate analysis, but never aimed at by nominal analysis. What is aimed at by ultimate truth must be nominally established as existent and permanent, etc., like emptiness. Emptiness cannot be aimed at nominally, but it is acknowledged in name as existing, etc. If the truth on the vase is considered from the perspective of inseparable union, the ultimate truth that is not a category, then appearance and emptiness are inseparable. On top of that, the appearance part (impermanence) is not separate, and the emptiness part (non-affirmation) is not separate either. The two are inseparable, the object of self-cognition, and the result of the analysis of the two truths. That is the nature of reality, permanent and unconditioned, not conditioned, and there are no two parts of conditioned and unconditioned in it. The partless is all-pervasive and transcends the extremes of appearance and emptiness. Therefore, the nature of reality is only union, not just non-existence, and the appearance and awareness of union are only conceptual grasps of opposites, but there is no difference from emptiness. If there is a difference in meaning, there can be no inseparability, so even if it is called union, it will become an unmixed juxtaposition, which does not understand the meaning of union, and the two truths become as different as horns. In that case, just as the subject is different, so is the nature of reality. It is impossible for all dharmas to be of the same taste in the state of reality. It is impossible for equality and the realm of dharma to be the nature of all dharmas. The mind that realizes emptiness cannot negate all elaborations. It is impossible to realize the emptiness of all dharmas at once on the path of seeing. The grasping of the subject and the nature of reality will never be negated. Since grasping is not negated, there is never a state of equipoise without grasping, and all the meanings of the Great Vehicle are wasted, and there is a great fault. How can dualistic appearance be extinguished in emptiness? How can the realm of dharma...

【English Translation】 In the state of not having experienced the inseparability and oneness of knower and known, it is like that. The inseparability of awareness and emptiness does not aim at ultimate truth, but is nominally aimed at 'inseparability'. In the state of realizing the nature of reality, that itself appears as such. The two truths are inseparable, transcending the extremes of existence and non-existence, each being the nature of its own knowable dharma. However, from the perspective of subsequent certainty, one must refer to it as permanent, etc., and one must not refer to it as impermanent. Impermanence is only aimed at by nominal analysis, and it is impossible to aim at it by ultimate analysis. This is aimed at by ultimate analysis, but never aimed at by nominal analysis. What is aimed at by ultimate truth must be nominally established as existent and permanent, etc., like emptiness. Emptiness cannot be aimed at nominally, but it is acknowledged in name as existing, etc. If the truth on the vase is considered from the perspective of inseparable union, the ultimate truth that is not a category, then appearance and emptiness are inseparable. On top of that, the appearance part (impermanence) is not separate, and the emptiness part (non-affirmation) is not separate either. The two are inseparable, the object of self-cognition, and the result of the analysis of the two truths. That is the nature of reality, permanent and unconditioned, not conditioned, and there are no two parts of conditioned and unconditioned in it. The partless is all-pervasive and transcends the extremes of appearance and emptiness. Therefore, the nature of reality is only union, not just non-existence, and the appearance and awareness of union are only conceptual grasps of opposites, but there is no difference from emptiness. If there is a difference in meaning, there can be no inseparability, so even if it is called union, it will become an unmixed juxtaposition, which does not understand the meaning of union, and the two truths become as different as horns. In that case, just as the subject is different, so is the nature of reality. It is impossible for all dharmas to be of the same taste in the state of reality. It is impossible for equality and the realm of dharma to be the nature of all dharmas. The mind that realizes emptiness cannot negate all elaborations. It is impossible to realize the emptiness of all dharmas at once on the path of seeing. The grasping of the subject and the nature of reality will never be negated. Since grasping is not negated, there is never a state of equipoise without grasping, and all the meanings of the Great Vehicle are wasted, and there is a great fault. How can dualistic appearance be extinguished in emptiness? How can the realm of dharma...

---

ས་ཀྱི་ངོས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་ན་གཉིས་སྣང་ནུབ་རིགས་ཀྱི། དེ་འདྲའི་ཆོས་དབྱིངས་མི་སྲིད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ། ཆོས་དབྱིངས་དང་རིག་པ་དབྱེར་མེད་མི་སྲིད། གཟུང་འཛིན་ནུབ་པ་མི་སྲིད་པ་སོགས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཡོད་དེ། 24-4-84b ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་མེད་པ། ལམ་མེད་པ་སོགས་རྣམ་ཀུན་མི་སྲིད་དེ། ལམ་དང་ཐོབ་པ་དངོས་པོ་བ་ནམ་ཡང་མི་ཁེགས། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ཁས་བླངས་ཀྱང་དངོས་སྨྲ་བའི་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཅན་རྣམས་རང་སར་བཞག་ནས་ཆད་སྟོང་ཡན་གར་བ་ཆོས་གཉིས་གཤིབས་སུ་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆེ་བ། ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་འཛིན་ལ། ཁྱོད་མེད་སྟོང་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་རེ་རེའི་སྤྲོས་པ་ལྷག་པོར་ཡོད་པས། ལམ་དེས་སྲིད་རྩ་མི་ཆོད་ལ་སྤྲོས་པ་ལྷག་པར་སྤེལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། ༈ །། ཆོས་དབྱིངས་དེ་གཅིག་ཡིན་ནམ་དུ་མ་ཡོད། གཅིག་ཡིན་ན་ཀ་བའི་སྟོང་ཉིད་བུམ་པའི་མིན་སོགས་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་མིན་པར་གྲུབ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་འདོགས་ན། ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འདོགས་ཏེ་ཤེས་བྱ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན། ཆོས་ཉིད་མིན་ཏེ་བཏགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མོ། །གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཀྱང་མིན་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ལུགས་ཙམ་མོ། །བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་ 24-4-85a མཚན་ཉིད་པའོ། །དེ་ནི་ཁས་ལེན་ཀུན་བྲལ། སྤྲོས་བྲལ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆ་ཐ་དད་མེད། དེའི་མཐོང་བ་འདི་ཞེས་རིས་བཅད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཟུང་འཇུག་དེ་བུམ་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པས་བཏགས་ཀྱི། དོན་ལ་བུམ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་བུམ་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ནའི་ག་ལ་ཡིན། ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཟུང་འཇུག་དང་། མིག་ཤེས་སྟེང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཉི་ཚེ་བར་སྣང་བ་ནི། ཁབ་མིག་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློའི་ནམ་མཁའ་རིས་ཆད་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་དུམ་བུར་སྣང་ཡང་། དེ་རྟོགས་པའི་བློ་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དོན་ལ་རིས་ཆད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བུམ་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ནུབ་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་དབྱིངས་ནི་མི་འགྱུར་ལ་སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའོ། །དེས་ན་སོ་སྐྱེས་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་མཐོང་ཡང་གཉིས་སྣང་མ་ནུབ་པས་རྒྱ་ཆུད་ལ། རྟོགས་དོན་མ་འཁྲུལ་བས་དེ་སྒོམ་པས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད། རྣམ་གྲངས་པ་གོམས་ན་གཟོད་སྟོང་ཉིད་དང་ 24-4-85b པོ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་མིན

【現代漢語翻譯】 如果世間一切法皆無分別，二取便會消失。 如果有人認為法界不可能存在，那麼法界與覺性無別、能取所取消失等便不可能存在。因為除了法界之外，沒有其他的法。 24-4-84b 一切有法（dharma）都不是法界，因為它們是不同的。沒有獲得，沒有道路等等，這些都不可能存在，因為道路和獲得永遠不會阻礙事物。因此，即使承認空性，最終也只是將事物保持原樣，執著于斷滅空，將二者並列，產生巨大的戲論。普通人將事物執著為實有，並認為『你不存在，是空性』，這與事物是不同的，從而產生更多的戲論。這條道路無法切斷輪迴的根源，只會增加戲論。 法界是一個還是多個？如果是一個，那麼柱子的空性、瓶子的空性等各種空性就不是法界。如果僅僅因為相似就認為它們是一個，那麼事物也可以被認為是一個，因為它們具有相似的所知。因此，各種空性也是事物，而不是法性，僅僅是假立的名相。也不是最終的實相，僅僅是顯現為二諦的方式。二諦無別的實相是無名相的、勝義的法性。 24-4-85a 它是遠離一切承認、遠離戲論、各自自證的，因為它沒有不同的部分。對它的證悟無法被劃分爲『這是那個』。瓶子上的雙運（zung 'jug，結合）被認為是僅僅屬於瓶子的，但這只是概念上的假立，因為事實上並沒有一個可以被指定的『僅僅是瓶子』。它怎麼可能僅僅是那個呢？事物不同的雙運，以及眼識上的智慧等短暫的顯現，就像從針孔看天空一樣，二取之心的天空似乎被割裂，但這只是由於錯覺。然而，證悟它的心識實際上並沒有錯覺，因為它證悟了法性。事實上，它並沒有被割裂，在法界中，事物和法性在瓶子上消失了。法界是不變的，普遍存在於輪迴和涅槃中，並且永遠存在。 因此，即使凡夫俗子證悟了無名相，由於二取沒有消失，他們仍然會感到困惑。由於證悟的意義沒有錯謬，通過修習它，可以成為二取消失的原因。如果熟悉了名相，那麼這將成為證悟空性和事物的原因，而不是名相。

【English Translation】 If all dharmas on the earth are without distinction, dualistic appearances will cease. If one believes that such a dharmadhatu (chos dbyings, realm of phenomena) is impossible, then the non-distinction of dharmadhatu and rigpa (awareness), the cessation of grasping and being grasped, etc., are impossible. Because there are no dharmas other than dharmadhatu. 24-4-84b All dharmas are not dharmadhatu because they are different. No attainment, no path, etc., are all impossible because path and attainment never obstruct things. Therefore, even if emptiness is accepted, in the end, things are left as they are, clinging to nihilistic emptiness, holding the two dharmas side by side, creating great elaboration. Ordinary people grasp things as real, and say, 'You do not exist, you are emptiness,' which is different from things, thus creating more elaboration. This path cannot cut off the root of samsara and only increases elaboration. Is the dharmadhatu one or many? If it is one, then the emptiness of the pillar, the emptiness of the pot, etc., are not dharmadhatu. If one considers them as one merely because of similarity, then things can also be considered as one because they have similar knowables. Therefore, the various emptinesses are also things, not the nature of reality, merely nominal designations. It is also not the ultimate reality, merely the way things appear as two truths. The reality of the two truths being inseparable is the non-conceptual, ultimate nature of reality. 24-4-85a It is free from all assertions, free from elaboration, and is to be known individually by oneself, because it has no different parts. The seeing of it cannot be demarcated as 'this is it'. The zung 'jug (union) on the pot is thought to belong only to the pot, but this is a conceptual designation, because in reality, the pot that is designated as 'only the pot' is not found. How can it be only that? The zung 'jug of different things, and the appearance of wisdom on eye consciousness, like looking at the sky through the eye of a needle, appear to be fragmented due to the delusion of the sky of dualistic mind being cut off. However, the mind that realizes it is not deluded in reality because it sees the nature of reality. In reality, it is not fragmented because in the dharmadhatu, the thing and the nature of reality on the pot have ceased. The dharmadhatu is unchanging and always present, pervading samsara and nirvana. Therefore, even if ordinary beings see the non-conceptual, they are confused because dualistic appearances have not ceased. Because the meaning of realization is not mistaken, meditating on it causes the cessation of dualistic appearances. If one becomes familiar with the conceptual, then it will cause the realization of emptiness and things, not the non-conceptual.

---

་མ་རྟོགས་བར་དུ་དེ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་ཀྱང་གཉིས་སྣང་མི་ནུབ། ཆོས་ཉིད་མི་རྟོགས་པར་ངེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་པ་ལ་གོམས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མི་ཞིག་ལ། འཛིན་པ་མ་ཞིག་པའི་གཟུང་ཡུལ་དེ་ལ་ཁས་ལེན་དང་དགག་སྒྲུབ་སྤྲོས་པ་མི་ཞིག །རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་མཐོང་ཡང་འཛིན་སྟངས་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛིན་སྟངས་ཞིག་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་འདི་ཞེས་ཁས་ལེན་དང་སྤྲོས་པ་མི་དམིགས། དེ་མ་དམིགས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དུ་མེད་དོ། ། ༈ མདོ་ཧྲིལ་དྲིལ་ན་མདོ་ཡི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་སྔགས་ཀྱི་གནད་ལ་ཐུག་གི དེ་ཡི་མཐར་ཐུགས་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་རིག་པ་འདི་ལ་ཐུག །དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་སྔགས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་མི་ཤེས། དེ་ཁོང་དུ་ཆུབ་པའི་ཚེ། གཞི་འོད་གསལ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ། དེའི་ངང་ལས་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས། རིག་སྟོང་ངམ་སྣང་སྟོང་རྣམ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་དེས། གདོས་བཅས་རགས་ཕུང་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་སྦྱང་ནུས། དེ་དག་རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་ཤེས་དགོས། 24-4-86a དབུ་མ་ཕལ་གྱིས་ཀྱང་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཟུང་འཇུག་འདོད་ཀྱི། དེ་དག་གི་དེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བློས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། དེ་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མེད་བློ་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན། བློ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས།བེམ་ཤེས་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བློ་ཞེས་མི་བྱ། བློ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའོ། །སྟོང་པ་ཞེས་པ་མེད་དགག་རྐྱང་པའོ། །དེ་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གང་ཡང་མེད། ཟུང་འཇུག་ཅེས་བརྗོད་ཆོག་ཀྱང་། དོན་བློ་བྲལ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་དུ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་། ཤེས་བྱ་དངོས་དངོས་མེད་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་འོང་ཤེས་ཏེ། གཞི་དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་ཀུན་སྣང་བའོ། །བློ་དང་ཡུལ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པར་ཕྱེ་བ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞི་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ། །འདི་གལ་ཆེ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་སོགས་དང་། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་གང་ཞིག་གིས། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་སོགས་བཞིན། ། 24-4-86b རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་མེད་དེ། རྒྱུ་མེད་བཞིན་དངོས་པོ་ཡོད་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ཀྱི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རང་རྒྱུད་པ་ཅན་མིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་དང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚ

【現代漢語翻譯】 如果不能證悟，無論如何習慣，二取分別念都不會消失。不能證悟法性是肯定的。即使習慣於名相，執著于有法和法的相狀的執著也不會消失。如果執著不消失，那麼對於所執著的對境，肯定和否定、破立戲論也不會消失。即使在名相上的勝義諦瓶子上見到，也只是一種執著。如果執著消失，那麼對於那個對境，不會有『這是什麼』的肯定和戲論。如果不對其進行分別，就無法將其與其它法的法性區分開來。 總而言之，經部的究竟要義在於密法的要點，而密法的究竟要義在於覺性與空性無別的、無為的覺性。如果不理解這一點，就不會明白密法的光明境界的密意。如果理解了這一點，就會對基光明生起定解，並相信從那個狀態中顯現空性的影像的方式。通過覺性空性或顯現空性、極勝空性，能夠將所有粗重的蘊轉化為光明。必須像理解識蘊轉化為智慧一樣理解它們。 即使是中觀宗也承認瓶子和瓶子的空性雙運，但他們的雙運是識的行境，是分別念造作的空性。那只是進入智慧和真實光明的理解之門。從智慧的角度來看，境和有境無二、離於分別唸的空性是平等性。因為不是分別念而是法性，所以是所有色法和識等法的法性，因此不能稱之為分別念。分別念只是暫時的有法。空性只是單純的無遮。兩者都不是，因此，境和有境都不存在。雖然可以說雙運，但其意義是離於分別唸的自性實相，並且要知道，在那個狀態中，能知的分辨念和所知的事物、非事物都變得平等一味，並且在不離開那個基礎的情況下，一切都會顯現。將分別念和境、顯現和空性區分開來，不是基礎，而是從基礎中顯現的有法。這很重要。『無因不依賴他物，恒時存在』等等，以及『無因的話，又是什麼，偶爾產生』等等。 如果認為，如果自生智慧無因而存在，就會有那些過失，那麼並非如此，如果無因而事物存在，才會有那些過失，但自生智慧雖然存在，卻不是具有自性的事物，因為它是無為和不生的自性。同樣，也應該這樣理解空性的影像，即恒時沒有事物的相。

【English Translation】 Until one realizes, no matter how much one habituates, dualistic appearances will not subside. It is certain that the nature of reality will not be realized. Even if one is accustomed to conceptual elaborations, the clinging to phenomena as entities and their characteristics will not cease. If clinging does not cease, then acceptance, rejection, and proliferation concerning the object of clinging will not cease. Even if one sees the ultimate truth of a vase in terms of conceptual elaborations, it is still merely a clinging. When clinging ceases, there is no specific affirmation or proliferation regarding that object. When that is not specified, it cannot be differentiated from the nature of other phenomena. In short, the ultimate meaning of the Sutra culminates in the key point of Mantra, and its ultimate essence culminates in the indivisible, uncompounded awareness of emptiness and luminosity. Without comprehending this, one will not understand the intent of the clear light of Mantra. When one comprehends this, definite understanding arises in the ground luminosity, and one trusts in how empty images arise from that state. Through the union of awareness and emptiness, or appearance and emptiness, the supreme emptiness, all coarse aggregates can be purified into luminosity. These must be understood in the manner of consciousness transforming into wisdom. Even ordinary Madhyamikas assert the union of vase and the emptiness of vase, but their union is the emptiness fabricated by the mind, the object of consciousness. It is merely a gateway to entering the wisdom and the clear light of meaning. From the perspective of wisdom, the emptiness beyond mind, the non-duality of object and subject, is equality itself. Because it is not mind but the nature of reality, it is the nature of all phenomena, such as matter and consciousness, and therefore it is not called mind. 'Mind' refers to a temporary entity. 'Emptiness' refers to mere negation. It is neither of these; therefore, there is neither object nor subject. One can say 'union,' but its meaning is the natural state of being beyond mind, and one should know that within that state, the knowing mind and all knowable things, existent and non-existent, become of equal taste, and all appearances arise without moving from that ground. Differentiating between mind and object, appearance and emptiness, is not the ground but the entities that arise from the ground. This is important. 'Without cause, not relying on others, always existing,' and 'If without cause, then by what does it sometimes arise?' etc. If one thinks that if self-arisen wisdom exists without cause, there would be those faults, it is not so. If an object exists without cause, there would be those faults, but self-arisen wisdom, although it exists, is not an object with inherent existence, because it is of the nature of being uncompounded and unborn. Likewise, these empty images should also be understood in this way, that is, always without the characteristic of objects.

---

ན་ཉིད་ཅན་དུ་ནམ་ཡང་མེད་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་ནམ་ཡང་མེད་མི་སྲིད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།། ༈ །། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ནི་གཟུགས་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་། རང་ངོས་ནས་བཞིན་དང་མེ་ལོང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུའང་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། བུམ་སོགས་བཞིན་དུ་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་ཉེར་ལེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཁྱད་ཡོད་པ་འདྲ་སྟེ་གཞུང་བསྟུན་དཔྱད། སྐྲ་ཤད་སོགས་དོན་མིན་ཏེ་སོགས་ལྟར་དཔྱད། གཟུགས་བརྙན་བྲག་ཆ་སོགས་རྣམས་འདུས་བྱས་མ་བྱས་གང་མིན་པར་ཁས་ལེན་མི་རུང་ངོ་། །ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་དངོས་མེད། རྣམ་པ་འདུས་བྱས་དང་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཡོད་ན་སྟོང་གཟུགས་དཔེར་བཟང་། ༈ འདུས་བྱས་བུམ་སོགས། འདུས་མ་བྱས་མཁའ་སོགས་བློ་ངོར་ 24-4-87a དབྱེ་ལ། དེའི་ཐ་སྙད་བཞིན་དོན་ཀྱང་བློ་ངོར་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་། དེའི་འཇོག་བྱེད་མཐར་ཐུག་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་མི་འགྲུབ། རྟོག་པས་བུམ་པ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་སོ། །སྟོང་གཟུགས་ཡིན་ཡང་། དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་མི་སྣང་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་སུ་སྣང་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བའི་རྟག་པ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་ངོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་འཆར་རོ། །དེ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་སོགས་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་སོགས་འགལ་མེད་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྣང་གསལ་བདེ་རིག་གི་ཆ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་དེ། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་མིན་པས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་འདུས་མ་བྱས་བདེར་འགྱུར་ལ། སྣང་ཆ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་ཅི་མེད་ཅང་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣང་ཆ་འདུས་བྱས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ 24-4-87b ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཟུང་འཇུག་དངོས་མི་སྲིད་དེ་དབྱེར་ཡོད་གཉིས་གཤིབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འདུས་བྱས་ནམ་ཡང་མི་སྟོང་ངོ་། །འདུས་མ་བྱས་ནམ་ཡང་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་སྟོང་མཉམ་ཉིད་གལ་ཆེ། སྣང་ཆ་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཕན་ཆད་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་། གཞོམ་དུ་མེད་པའི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གཞོམ་མེད་དུ་སོང་གི སྣང་ཚུལ་རེས་འགའ་བར་སྣང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་བློའི་དབང་གིས་མཁའ་ལ་ཆེ་ཆུང་སོགས་སྣང་བ་ལྟར་རོ། །རྩལ་སྣང་སྟེ་ཆུ་ལ

【現代漢語翻譯】 它永遠不會具有自性，並且永遠不可能具有非複合的性質，就像虛空一樣。 鏡中的影像等雖然空無實體，但由於它們源於自身和鏡子的因緣，所以是複合的。因為因是剎那性的，所以它的果也是剎那性的，就像瓶子等一樣，與從其先前剎那的近取因中產生有所不同，這需要根據經論進行研究。頭髮的幻覺等沒有意義，需要像'等'字一樣進行研究。影像、回聲等不能被認為是既非複合也非非複合。本體是非複合的，實際上不存在。如果現象是複合的並且顯現為實有，那麼空色就是一個很好的例子。 複合的事物如瓶子等，非複合的事物如虛空等，在心中進行區分。雖然它們的名稱和意義在心中通過量成立，但它們的最終確立僅僅是概念的假立，而不是事物自身的性質所成立的。雖然概念認為瓶子是生滅的，但在真實的意義上，它是沒有生滅的，因為它是空性的影像。雖然是空色，但並非不能顯現為感官的對象，不能顯現為增減等，就像有時人們認為常有一樣。在證悟法界時，一切法都顯現為空色，是具足一切殊勝相的空性。 雖然在那裡增減等如現在所顯現的那樣顯現，但在意義上沒有增減等，這就像具足八種深奧無違之處一樣。同樣，顯現、光明、安樂和覺性等方面與空性沒有差別，這是法性所決定的。因此，由於不是複合的安樂，所以會變成不變的安樂，即非複合的安樂。因為與顯現的部分沒有分離，所以空性也是具足一切殊勝相的空性。如果對蘊進行分析，空性就是斷滅空、一無所有空，而顯現的部分和複合的事物是相互排斥而存在的，那麼雙運實際上是不可能的，因為這是有分別的並列。如果是這樣，那麼複合的事物永遠不會是空性的。非複合的事物永遠不會變成具足一切殊勝相的。 因此，顯空平等非常重要。如果顯現的諸法是非複合的顯現，那麼即使是常有的，也是不可摧毀的常有，而不是實體性的常有。僅僅因為在意義上是無生滅的顯現，所以它在自身性質上是不可摧毀的。即使有時顯現的方式不同，也沒有矛盾，就像由於心識的不同，虛空會顯現為大小等一樣。這是力量的顯現，就像水中的...

【English Translation】 It will never have self-nature, and it is impossible to have the nature of the unconditioned, just like space. Images in a mirror, etc., are empty of real substance, but because they arise from the causes and conditions of themselves and the mirror, they are conditioned. Because the cause is momentary, its effect is also momentary, like a vase, etc., which is different in that it arises from the immediately preceding moment as its proximate cause; this should be examined in accordance with the scriptures. Illusions of hair, etc., are meaningless and should be examined like the word 'etc.' It is not permissible to assert that images, echoes, etc., are neither conditioned nor unconditioned. The essence is unconditioned and does not truly exist. If the appearance is conditioned and appears as real, then emptiness-form is a good example. Conditioned things like vases, etc., and unconditioned things like space, etc., are distinguished in the mind. Although their names and meanings are established in the mind through valid cognition, their ultimate establishment is merely conceptual imputation, and they are not established by the nature of things themselves. Although concepts establish a vase as something that arises and ceases, in the true sense, it is established as without arising or ceasing, because it is an image of emptiness. Although it is emptiness-form, it is not that it cannot appear as an object of the senses, or that it cannot appear as increase or decrease, etc., just as sometimes people believe in permanence. In the realization of the Dharmadhatu, all phenomena appear as emptiness-form, as emptiness endowed with all supreme aspects. Although increase and decrease, etc., appear there as they appear now, in reality there is no increase or decrease, etc., just like the eight profound and non-contradictory qualities. Similarly, the aspects of appearance, clarity, bliss, and awareness are also inseparable from emptiness, which is determined by the nature of reality. Therefore, since it is not the bliss of the conditioned, it becomes the unchanging bliss, the bliss of the unconditioned. Because it is inseparable from the aspect of appearance, emptiness is also emptiness endowed with all supreme aspects. If the aggregates are analyzed, emptiness is nihilistic emptiness, utter nothingness, and the aspects of appearance and the conditioned are mutually exclusive and exist separately, then union is actually impossible, because it is a juxtaposition of distinct entities. If that is the case, then the conditioned will never be empty. The unconditioned will never become endowed with all supreme aspects. Therefore, the equality of appearance and emptiness is very important. If the appearing phenomena are the appearance of the unconditioned, then even if they are permanent, they are indestructible permanence, not substantial permanence. It is only because it is an appearance without arising or ceasing in meaning that it becomes indestructible in its own nature. Even if the way it appears sometimes differs, there is no contradiction, just as space appears as large or small, etc., due to the power of different minds. This is the manifestation of power, like water in...

---

་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །གཞི་རིག་པ་རྟག་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་ལས། རྩལ་སྣང་རྣམས་སྣང་ཚུལ་རེས་འགའ་བར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྟོང་གཟུགས་གཞོམ་མེད་དུ་ཤེས་དགོས་སོ། །གཞིའི་ངང་ན་ཐམས་ཅད་མཉམ་མོ། །རྩལ་སྣང་སྣང་ཚུལ་ནི་ཡུལ་དུས་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་མཉམ་པར་འཆར་རོ། །དེ་གཉིས་འགལ་མེད་ཡ་མཚན་ནོ། །རྩ་བ་ཟུང་འཇུག་ཆོས་དབྱིངས་བརྗོད་བྲལ་ལ་ཐུག །དེའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རིག་ཆ་ཡོད་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ 24-4-88a ཡོད་པ་འདི་གལ་ཆེ། ཨེ་ཉིད་སྟོང་པ་སོགས། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་སོ། །གཞི་ལ་འཁོར་འདས་མེད་དེ་མཉམ་མོ། །གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་མཉམ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་སོགས་མཉམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ་གཞན་བྱུང་ངམ་རྒྱུས་བྱུང་མིན་པའི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་བཏགས་ཀྱི། རང་ལས་རང་སྐྱེས་དང་། གསར་བྱུང་གཉིས་ཀའི་བྱུང་བའམ་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །མ་སྐྱེས་ན་ཡོད་མི་རིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མིན་པ་ལ་རང་རྟགས་ཚིག་དེས་མི་གནོད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་བདེ་བ་གཟུགས་སོགས་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། རྟོག་ངོར་དངོས་དངོས་མེད་ཕྱེ་བའི་དངོས་མེད་ལ་དེ་མི་སྲིད་པ་ནི་བློ་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཅི་ཡང་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་སོགས་ཆོས་ཁམས་ཡིན་པས་ཆོས་སྲིད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྲིད་དེ། ནམ་མཁའ་བུམ་སོགས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ལས་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པར་འགྲུབ་བོ། །མཆོག་མི་འགྱུར་བའི་ལེའུ་ལྟར་སླར་ཞིབ་པར་དཔྱད་དོ།། ༈ །། 24-4-88b འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ནི། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོད་ལ། གང་གི་ངོར་ཡོད་ན་བློའི་ངོར་ཡོད་ཅེས་གདགས་སོ། །དངོས་མེད་རྣམས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བློ་ཡུལ་དུ་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བཏགས་གཉིས་ཀས་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་འདས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན་ཆོས་ཉིད་བབ་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད། དེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་རང་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་བྲལ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས། དགག་སྒྲུབ་བསལ་གཞག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བབ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བའང་མེད་པས། དཔྱད་པས་མི་གཞིག །སུས་ཀྱང་མི་ཕྱེད། ཆོས་ཀུན་གྱི་ཟད་སའོ། །དེས་ན་ཡོད་མེད་ཅེས་སོགས་བློས་བཏགས་ལ་བློ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་བབ་ལ་གནས་ཚེ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་བྲལ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་དོ

【現代漢語翻譯】 如同虛空的形象一般。基之覺性，乃是恒常不變的偉大法界（chos dbyings），從法界中，各種力量顯現，現象有時會間斷出現，但實際上，空性之形是不可摧毀的，必須這樣理解。在基的自性中，一切都是平等的。力量顯現的現象，在時間和空間上，以各種不平等的方式顯現。這兩者之間沒有矛盾，真是奇妙啊！根本是雙運（zung 'jug）的法界，無法言說。因此，自生智慧（rang byung ye shes）具有覺性，輪迴（'khor ba）和涅槃（'das）一切生起的奇蹟，這一點非常重要。埃（E）自性本空等等。大遊戲（rol pa chen po）的奇蹟就是輪迴和涅槃。在基上，沒有輪迴和涅槃，因為它們是平等的。基、道、果三者是平等的。見、修、行三者等等是平等的。因為是智慧，不是由其他產生或由因緣產生，所以稱為自生。不是從自己產生自己，也不是新產生，不是兩者的產生或出生，因為是不生的。如果是不生的，就不應該存在，這適用於事物，但對於非事物，這個'自性'的詞語沒有損害，就像虛空一樣。如果認為覺性、樂、色等等只存在於有為法（'dus byas）中，而無為法（'dus ma byas）中不可能存在，那麼在分別念中，區分有和無的無，因為那個想法的力量，所以不可能。但並非什麼都不可能，因為虛空等是法界，所以存在法，也存在法所生的色。因為虛空、瓶子等一切都從空性的法界中顯現，所以一切都是空性之形，這樣就成立了。如同至高無上的不變之章一樣，再次詳細研究。 有為法的存在方式是：依靠所生的力量而存在。在誰的面前存在呢？在心的面前存在，這樣安立。無為法依靠安立的力量，存在於心的境中。法性（chos nyid）不需要通過生和安立兩者而存在，因為它超越了兩者。那麼，如何存在呢？法性自然地存在於各自自證的體性中。但這不會變成自性成立，因為沒有所緣。雖然沒有所緣，但它自身是光明的，超越了離念（blo bral）和一切名言。在沒有否定、肯定、排除和設立的法性中，安住于無二（gnyis su med pa）之境的瑜伽士的等持（mnyam bzhag）之境。這樣的法性是一切法的實相，因此沒有思維的活動，無法通過分析來確定，無法被任何人區分，是一切法的終點。因此，存在與不存在等等是心所安立的，當安住于離心的法性之境時，就脫離了一切承諾。如果對於現量等等的意義...

【English Translation】 Like the form of the sky. The ground of awareness, the great constant Dharmadhatu (chos dbyings), from which various powers manifest, and phenomena sometimes appear intermittently, but in reality, the form of emptiness is indestructible, and this must be understood. In the nature of the ground, everything is equal. The phenomena of power manifestation appear unequally in various times and places. There is no contradiction between these two, it is wonderful! The root is the inexpressible Dharmadhatu of union (zung 'jug). Therefore, it is important that self-arisen wisdom (rang byung ye shes) has awareness, and the miracle of the arising of all samsara ('khor ba) and nirvana ('das). E, emptiness, etc. The miracle of the great play (rol pa chen po) is samsara and nirvana. On the ground, there is no samsara and nirvana, because they are equal. The ground, path, and fruit are equal. View, meditation, and action, etc. are equal. Because it is wisdom, not produced by others or by causes, it is called self-arisen. It is not self-born from itself, nor newly produced, not the production or birth of both, because it is unborn. If it is unborn, it should not exist, which applies to things, but for non-things, the word 'self-nature' does no harm, like the sky. If it is thought that awareness, bliss, form, etc. only exist in conditioned phenomena ('dus byas), and it is impossible in unconditioned phenomena ('dus ma byas), then in conceptual thought, the non-existence of distinguishing between existence and non-existence, because of the power of that thought, is impossible. But it is not that nothing is impossible, because the sky, etc. are the Dharmadhatu, so there is Dharma, and there is also the form born of Dharma. Because the sky, vase, etc. all appear from the realm of emptiness, everything is proven to be the form of emptiness. Like the chapter on the supreme unchanging, it will be studied in detail again. The way conditioned phenomena exist is: they exist by the power of being born dependently. In whose presence do they exist? They are established as existing in the presence of the mind. Unconditioned phenomena exist in the realm of the mind by the power of being established dependently. Dharma nature (chos nyid) does not need to exist through both birth and establishment, because it transcends both. So, how does it exist? Dharma nature naturally exists in the nature of each self-awareness. But this will not become self-established, because there is no object of focus. Although there is no object of focus, it is self-luminous, transcending detachment (blo bral) and all expressions. In the Dharma nature without negation, affirmation, exclusion, and establishment, the state of equanimity (mnyam bzhag) of the yogi who abides in the state of non-duality (gnyis su med pa). Such Dharma nature is the reality of all dharmas, so there is no activity of thought, it cannot be determined by analysis, it cannot be distinguished by anyone, it is the end of all dharmas. Therefore, existence and non-existence, etc. are established by the mind, and when abiding in the state of Dharma nature that is detached from the mind, one is free from all commitments. If the meaning of direct perception, etc...

---

ན་གྱིས་ཞེས་སོགས། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་ 24-4-89a བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་སོགས་ལྟར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་དོན་ལ་གཉིས་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་བབས་སོ། །དེ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་གོ། རང་བཞིན་རོ་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དབེན་ཚེ་འགོག་བདེན་མཐར་ཐུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །རིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རྟོགས་དཀའ་ཡང་རིག་ངོ་འཕྲོད་ན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་སོ། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དང་བཏགས་པ། དངོས་དངོས་མེད། སྟོང་མི་སྟོང་། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་ཏེ། དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཚེ། མིང་གིས་གདགས་སུ་མེད། རྟོག་པས་བསམ་དུ་མེད། སྒྲས་བརྗོད་དུ་མེད་དེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། སོགས་ལྟར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་གཉིས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ནི་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཤར་བའོ། །གཉིས་ཆོས་དེའི་ངོར་བྱས་ན། ཆོས་ཉིད་ལའང་འཇུག་པ་དོན་མཐུན་ 24-4-89b གྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འཇོག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས། ཤེར་ཕྱིན། ཆོས་དབྱིངས། དོན་དམ། འགོགས་བདེན་སོགས་སུ་འཇོག་པའང་མིང་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐ་སྙད་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཙམ་མོ། །རིག་ནས་ལྡོག་པ་མེད་དེ་མཆོག་མི་འགྱུར་བ་འགྲུབ་ངེས་སོ། །མངྒ་ལཾ།། ། ༈ ཟབ་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་འཇའ་ཟེར་སོགས་ལམ་བསྒོམ་མ་སྒོམ་སུ་ལའང་ཡོད་ལ། དུས་འཁོར་གྱི་སྟོང་གཟུགས་སོགས་ལམ་བསྒོམ་པའི་རྟགས་སྣང་ཡིན་པས་ཕྱི་མ་འཕགས་སོ་ཟེར། ཆོས་ཉིད་ནི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་བསྒོམ་ན་ཡོད་ཀྱི་མ་བསྒོམ་ན་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ།གཉུག་མ་དོན་གྱི་སེམས་ཉིད་གསར་དུ་བསྒོམ་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ག་ལ་རུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་རྣམས་ཆོས་ཅན། ལམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཟབ་མོ་མིན་པར་ཐལ། ལམ་མ་བསྒོམ་ཡང་ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་བཞིན་སེམས་ 24-4-90a ཉིད་དང་གཉུག་སེམས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཡེ་རླུང་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་རྣམས་འདྲའོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་འཆར་ཆ་ཡང་། དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་ཆ་རིག་པ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་པའི་རྩལ་སྣང་ཕྱིར་གསལ་ཡིན་པས། ལམ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་འཆར་བ་དེ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ཞ

【現代漢語翻譯】 如『那』等字，以及『常』與『無常』等概念。 如寂靜等狀態。境與有境等，在實義上沒有任何二元對立的法，此乃無二大平等之境地。此乃證悟自生智慧、法界明點唯一性的究竟。自性等味之法性，即是大圓滿。當其遠離突發之垢染時，即是滅諦之究竟。是為佛之智慧身。是無有分別之平等性。此雖難以證悟，然若能識得覺性之面目，便能如實證悟。依賴而生者與假立者，有與無，空與不空，有法與法性等等，一切二元對立之法，皆于等味之唯一明點中融合，此乃雙運之義。當各自以自證智證悟之時，便無法以名言詮釋，無法以分別念思量，無法以言語表達，如『言思表達皆寂滅，般若波羅蜜多』等語。從無二之法性中顯現種種二元對立之法，實乃無生顯現生起之神變。若以二元對立之法的角度而言，與法性相合，則可依究竟之義，安立為無為法。而將法性、自生智慧、般若波羅蜜多、法界、勝義諦、滅諦等安立，亦是趨入離名言之法性的門徑。離名言之法性大平等，乃超越言語分別之境，唯有各自以自證智方能領悟。一旦領悟，便不會退轉，定能成就無上不變之果位。吉祥圓滿！ 某些未通達深奧要義者說，妥噶（藏文：ཐོད་རྒལ་，梵文：Uttaratantra，梵文羅馬擬音：uttaratantra，漢語字面意思：無上續）之虹光等現象，無論修不修持都會出現。時輪金剛（梵文：Kalachakra）之空色身等現象，是修持道之徵相，因此後者更為殊勝。法性乃是實相，若修持則有，不修持則無，此理不應成立。因為本具之義的心性，怎能是新修生起之有為法呢？法性、法界、空性等應是有法，不應是作為道之甚深法，因為即使不修持道也應存在。若此征相不成立，則一切法之自性，從本以來便非如此。此一推論的前提是成立的。同樣，心性、本具心、自性身、俱生大樂、自性清凈、無壞明點、原始風、光明心等亦是如此。妥噶之顯現，是法界與覺性之顯現，是覺性本自圓滿之妙力顯現，故而是清明的。即使不修持道也會顯現，這才是其殊勝之處。

【English Translation】 Like 'Na' and so on, and concepts like 'permanent' and 'impermanent'. Like the state of peace. Realm and the one possessing the realm, etc., in reality, there is no dualistic dharma. This is the state of non-dual great equality. This is the ultimate realization of the self-born wisdom, the single bindu of the Dharmadhatu. The nature of equal taste is the Great Perfection. When it is free from sudden defilements, it is the ultimate truth of cessation. It is the wisdom body of the Buddha. It is the equality without discrimination. Although it is difficult to realize, if one recognizes the face of awareness, one can realize it as it is. That which arises from dependence and that which is imputed, existence and non-existence, emptiness and non-emptiness, phenomena and the nature of phenomena, etc., all dualistic dharmas merge into the single bindu of equal taste, which is the meaning of union. When each realizes it through their own wisdom, it cannot be expressed by names, cannot be conceived by thoughts, cannot be expressed by words, like 'speech, thought, and expression are all pacified, Prajnaparamita' and so on. The manifestation of various dualistic dharmas from the non-dual nature of reality is the miraculous display of the unborn manifesting as arising. If viewed from the perspective of dualistic dharmas, it is in accordance with the nature of reality, and can be established as unconditioned in accordance with the ultimate meaning. Establishing the nature of reality, self-born wisdom, Prajnaparamita, Dharmadhatu, ultimate truth, cessation, etc., is also a gateway to entering the nature of reality that is beyond names. The great equality of the nature of reality that is beyond names transcends the realm of words and thoughts, and can only be realized by each individual's own wisdom. Once realized, there is no turning back, and the supreme and unchanging state will surely be attained. May there be auspiciousness! Some who do not understand the profound essence say that the rainbow lights of Tögal (藏文：ཐོད་རྒལ་，梵文：Uttaratantra，梵文羅馬擬音：uttaratantra，漢語字面意思：無上續), etc., appear to everyone, whether they practice or not. The empty forms of Kalachakra (梵文：Kalachakra), etc., are signs of practicing the path, so the latter is superior. The nature of reality is the true state, so if one practices, it exists, and if one does not practice, it does not exist, which should not be the case. How can the mind essence of inherent meaning be a conditioned phenomenon that arises from new practice? The nature of reality, Dharmadhatu, emptiness, etc., should be phenomena and not the profound dharma to be practiced on the path, because they should exist even if the path is not practiced. If this sign is not established, then the nature of all dharmas has not been like this from the beginning. This premise is established. Similarly, mind essence, inherent mind, self-nature body, co-emergent great bliss, self-nature purity, indestructible bindu, primordial wind, and the mind of clear light are also the same. The appearance of Tögal is also the manifestation of the realm of reality and awareness, the display of the power of awareness that is inherently enlightened, so it is clear. Even if the path is not practiced, it will appear, which is its special characteristic.

---

ིང་། དེ་ལམ་དུ་སྟོན་པ་རྫོགས་ཆེན་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། རྩོལ་བཅས་རྫོགས་རིམ་གཞན་ན་དེ་འདྲ་མེད་དོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་ལམ་གྱི་མན་ངག་གིས་ཟིན་ན་སྣང་བཞི་རྫོགས་ནས་གདོད་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་གྱི། མིན་ན་དེས་གྲོལ་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ལམ་དུ་མ་བྱས་ན་མི་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་རླུང་ཡེ་ནས་ཡོད་ཀྱང་ངམ། དབུ་མ་དང་མི་ཤིག་ཐིག་ལེ་བཞིན་ནོ། །འདི་འཆར་ཆ་ཡིན་པས་མ་བསྒོམ་ཀྱང་ཡོད་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་དུ་ག་ལ་རུང་སྙམ་ན། འདི་མན་ངག་གིས་ཉམས་སུ་མ་བླང་ན་སྔགས་ལམ་ཡིན། ཅེས་མ་སྨྲས་སྟེ། སྔགས་ལམ་གྱི་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། འཆི་བའི་འོད་གསལ་བཞིན་ནོ། ། 24-4-90b ཡང་ལམ་བསྒོམ་པས་གྲོལ་གྱི་མ་བསྒོམ་ཆོས་དྲུག་མེད་ཅེ་ན། ལམ་བསྒོམ་པའམ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་འདྲ་ཡང་། བཏགས་གྲོལ་གྱིས་གནས་ལུགས་མྱུར་དུ་རྟོགས་པས་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་མི་ཁེགས་ཏེ། བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་རྩིག་ངོས་བྲིས་སོགས་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པ། གཟུངས་བཟླ་བ་སོགས་དེ་ཀུན་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་འདྲ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བསྒོམ་ཆོས་དྲུག་ཁྱད་འཕགས་སུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔགས་ལམ་ཚོགས་ཆུང་ངུའི་སྒོ་ནས་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་སྟེ། སྔགས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་མྱུར་མཐར་ཐུག་རྫོགས་ཆེན་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུད་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཏགས་གྲོལ་སོགས་བསྟན་པའང་དེ་ལྟར་གཞན་ལས་འཕགས་སོ། །བཏགས་གྲོལ་བཏགས་ཚད་གྲོལ་མི་འདུག་པར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་ཡོན་ཏན་འདས་དུས་བར་རང་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ཁྱེད་རང་གི་ཞལ་བཞེས་དེས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བ་མ་ངེས་པར་སོང་ལ། གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་བྱུང་མ་བྱུང་ཕྱི་རྟགས་ཁོ་ནས་མི་ཤེས་པ་དང་། 24-4-91a ཐམས་ཅད་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་གྲོལ་ཡང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དད་པ་ཡོད་ན་ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་དུས་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་ནས་གྲོལ་བའམ་སྐྱེ་བ་མང་པོར་མི་ཐོགས་པར་གྲོལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཞེས་མ་གྲོལ་བར་བཤད་པས་མི་གྲོལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། རྣམ་གྲོལ་གྱི་ས་བོན་ཐེམས་ཡོད་མེད་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུར་མཐོང་ཁོ་ནས་ཤེས་ནུས་སམ། ནུས་ན་གཟུངས་འདི་ཐོས་པས་སྐྱེ་བ་དྲན་པར་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུང་པའི་ཕན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལའང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཉམ་སྨོད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་བཏགས་གྲོལ་སོགས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཕྲག་དོག་གིས་སྨད་མི་རིགས་སོ། །བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའང་དེའི་ཡོན་ཏན་ད་ལྟ་མ་མཐོང་བས་འགོག་ཅེས་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི

【現代漢語翻譯】 是的，這是作為道路來引導的，是無上大圓滿（རྫོགས་ཆེན་，Dzogchen）獨有的特點。在其他有勤作的次第（རྩོལ་བཅས་རྫོགས་རིམ་）中沒有這樣的情況。如果自生（ལྷུན་གྲུབ་）的顯現被道路的訣竅所掌握，那麼四種顯現（སྣང་བཞི་）圓滿后，就會在原始本性（གདོད་དབྱིངས་）中解脫。否則，它不會帶來解脫，就像心本來存在，但如果不作為道路來修持，就不會解脫一樣。就像空性（སྟོང་ཉིད་）本來存在，但如果不認識它一樣。就像本初之氣（ཡེ་རླུང་）本來存在一樣，或者像中脈（དབུ་མ་）和不壞明點（མི་ཤིག་ཐིག་ལེ་）一樣。如果認為這是顯現的部分，即使不修持也存在，那怎麼能成為密咒的道路呢？不要說如果不通過訣竅來修持，就不是密咒道。要說這是觸及密咒道關鍵的光明（འོད་གསལ་）的顯現，就像死亡的光明一樣。 又問，通過修持道路才能解脫，如果不修持就沒有六法（ཆོས་དྲུག་）嗎？雖然修持道路或證悟實相（གནས་ལུགས་）似乎都能解脫，但不能否定如來（བདེ་གཤེགས་）以加持解脫（བཏགས་གྲོལ་）的方式迅速證悟實相的善巧方便，就像佛陀的身像、墻上的繪畫等，以及聽聞大乘（ཐེག་ཆེན་）的聲音，唸誦陀羅尼（གཟུངས་）等一樣。如果一切都一樣，你憑什麼說不修持的六法是卓越的呢？如來是爲了通過密咒道（སྔགས་ལམ་）以微小的努力迅速成佛而宣說的，因為所有密咒道中最快速、最究竟的是大圓滿，所以其續部（རྒྱུད་）中宣說的加持解脫等解脫方法也因此比其他法門更殊勝。如果認為加持解脫並沒有加持就解脫的情況，即使你獲得了見道（མཐོང་ལམ་），在功德超越過去時，自己和他人也無法看到，因為你已經承認了這一點，所以你自己的承認也使你的說法變得不確定。而且，他人是否獲得功德，僅憑外在的跡像是無法知道的。 即使不是所有人在當下立即解脫，但如果具有毫無懷疑的信心，那麼在身體分離時，就能認識法性（ཆོས་ཉིད་）而解脫，或者在多次轉世后也能解脫，這是佛陀的教言。你因為沒有看到就說沒有解脫，怎麼能說不會解脫呢？你僅憑自己的片面之見，就能知道是否種下了解脫的種子嗎？如果能，那麼對於佛陀所說的聽聞此陀羅尼能回憶起前世等所有利益，你也應該一併詆譭，而不應該因為嫉妒而誹謗加持解脫等大圓滿的特點。對於如來藏（བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་），也因為現在沒有看到其功德就加以否定，這都是思辨者（རྟོག་གེ་བ་）的行為。

【English Translation】 Yes, this is a unique characteristic of Dzogchen (རྫོགས་ཆེན་, Great Perfection) as it guides one on the path. Such a thing does not exist in other progressive stages with effort (རྩོལ་བཅས་རྫོགས་རིམ་). If those spontaneous (ལྷུན་གྲུབ་) appearances are grasped by the pith instructions of the path, then after the four visions (སྣང་བཞི་) are perfected, one is liberated into the primordial space (གདོད་དབྱིངས་). Otherwise, it will not bring liberation, just as the mind inherently exists, but if it is not practiced as a path, it will not be liberated. It is like emptiness (སྟོང་ཉིད་) inherently exists, but if one does not recognize it. It is like primordial wind (ཡེ་རླུང་) inherently exists, or like the central channel (དབུ་མ་) and the indestructible bindu (མི་ཤིག་ཐིག་ལེ་). If one thinks that this is a part of appearance, and if it exists even without meditation, how can it be the path of mantra? Do not say that if it is not practiced through pith instructions, it is not the mantra path. Say that it is the appearance of luminosity (འོད་གསལ་) that touches the key point of the mantra path, just like the luminosity of death. Again, if one asks, 'Is it that one is liberated by practicing the path, and if one does not practice, there are no six dharmas (ཆོས་དྲུག་)?' Although it seems that one is liberated by practicing the path or realizing the nature of reality (གནས་ལུགས་), one cannot deny the skillful means of the Buddha to quickly realize the nature of reality through empowerment liberation (བཏགས་གྲོལ་), which acts as a condition, just like the Buddha's form, paintings on the wall, etc., and hearing the sound of the Mahayana (ཐེག་ཆེན་), reciting dharanis (གཟུངས་), etc. If everything is the same, how can you say that the six dharmas without practice are superior? The Tathagata (དེ་བཞིན་གཤེགས་པ) taught it as a means to quickly attain Buddhahood through the small accumulation of the mantra path (སྔགས་ལམ་), because the most rapid and ultimate bliss of all mantra paths is Dzogchen, so the methods of liberation in its tantras (རྒྱུད་), such as empowerment liberation, are also more excellent than others. If one sees that empowerment liberation does not liberate to the extent of empowerment, even if you have attained the path of seeing (མཐོང་ལམ་), you have admitted that neither you nor others can see the qualities beyond the past, so your own admission makes your statement uncertain. Moreover, whether others have attained qualities or not cannot be known only by external signs. Even if not everyone is immediately liberated, if one has unwavering faith, then at the time of separation from the body, one will recognize the nature of reality (ཆོས་ཉིད་) and be liberated, or one will be liberated without many lifetimes, which is the Buddha's teaching. How can you say that one will not be liberated because you have not seen it and say that one is not liberated? Can you know whether the seeds of liberation have been sown or not only by your own limited view? If you can, then you should also equally condemn all the benefits spoken by the Buddha, such as remembering past lives by hearing this dharani, and you should not slander the characteristics of Dzogchen such as empowerment liberation out of jealousy. To deny the qualities of the Tathagatagarbha (བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་) because you do not see them now is the act of speculators (རྟོག་གེ་བ་).

---

་སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་ཁྱེད་འབྲང་ངམ། ལྷ་ལྕམ་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོས་བྲམ་ཟེའི་སྐུ་ཤ་ཉོ་མི་དགོས་པར་བཤད་པའང་། འདུལ་ཐབས་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་ཟབ་མོ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྔོན་རྒྱལ་པོ་རྐང་བཀྲ་བཙུན་མོ་ཆུང་བ་ངན་ཤོས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་རེས་ལ་བབས་པ་ན། ཤ་གཞན་མ་རྙེད་པས་དུར་ཁྲོད་ན་བྱིས་པ་ཤི་བའི་རོ་ཞིག་འདུག་པ་ལ་ཤ་ 24-4-91b བྲེགས་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་བཙོས་པ་དང་། དེའི་ངས་པ་བྱད་བཞིན་ལ་ཕོག་པས་མོ་རྐང་པ་ས་ལ་མི་རེག་པར་འགྲོའོ། །དེ་ཁོས་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་ཏེ། མོ་ལ་སྡིགས་པས་སྐྲག་ཏེ། མཆོག་བྱིན་ནས་བཤད་པ་དང་། ལྷག་མ་ཀུན་ཡང་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་ཏེ་ཟོས་པས་ཁོ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དང་། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་གི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་བདུན་དུ་མིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྣམས་ནས་དེའི་སྙིང་ཁ་ལ་བརྟེན་པའི་གོ་རོ་ཙ་ན་ཡོད་དེ། དེ་བླངས་པ་ལ་ཧེ་རུ་ཀའི་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཟླས་ནས་ཐིག་ལེ་བྱས་ན་སྟེང་དུ་ལྡིང་བར་འགྱུར་ཞིང་དཔག་ཚད་བྱེད་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། བརྟག་གཉིས་ལས། དེ་ཡི་གྲིབ་མ་བདུན་དུ་འགྱུར། །མཐོང་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་མཚོན། །དེ་ནི་ཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་མཁའ་སྤྱོད་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང་། བདེ་མཆོག་སྟོང་ཐུན་ལས། རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་མངའ་འབངས་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བདུན་གྱི་ཤ་ཟོས་པས་མཁའ་སྤྱོད་དུ་སོང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པར་བཤད་པ་དང་། རྗེ་དམ་པ་རྒྱ་གར་གྱིས། 24-4-92a བྲམ་ཟེའི་ཤ་ཁམས་གཅིག་ཟོས་པས་དེ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་སོང་བ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་ལོ་རྒྱུས་མང་ངོ་། །བཏགས་གྲོལ་གྱིས་སྡིག་པ་མི་འཕེལ་ཟེར་ཡང་། སྐུ་རྟེན་སོགས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འཁྲིགས་པ་སྤྱོད་པ་འདོད་ལོག་ཏུ་གསུང་པ་བསུབ་ལ། སྐུ་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་བྱས་ན་སྡིག་པ་ཆུང་ཞེས་གྲུབ་མཐའ་གསར་པ་ཞལ་བཞེས་གནང་ན་ལེགས་ཏེ། ཁྱེད་ནི་གཞན་སྟོང་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་ལ། རྗེ་བཙུན་པའི་ཀླུ་དབང་དགོངས་རྒྱན་མཐོང་བས་རང་ལུགས་བསྒྲུབ་མ་ནུས་པར་རྩ་རྩིའི་ཟིལ་ལྟར་སྙམས་ནས། ཐལ་འགྱུར་བར་ཞལ་བཞེས་བརྗོད་པ་སོགས་འགྱར་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སོ་མ་ཟིན་པ་ལ་དགྱེས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པས་ཅི་མཛད་ཀྱང་ཆོག་པར་གདའ་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་དེ་ཙམ་མཛད་པ་བས་བཏགས་གྲོལ་མགུལ་དུ་མི་བཞེས་པ་ཅི་རེད་ཟེར་ཏེ། སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་མྱུར་བུལ་ཐབས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པས་གྲོལ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་མི་དགོས་ཀྱང་། གདུལ་བྱ་སྐལ་དམན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་

【現代漢語翻譯】 那麼，您是追隨那些口說之後能實踐的噶舉派（Kagyupa，藏傳佛教噶舉派）偉大的教法持有者嗎？就像蓮花生大師的化身，蓮花生的王妃釋迦德維（Lha lcam rgyal po'i bu mos）曾說過的，沒必要購買婆羅門（Bramzei）的肉，因為這暗示著你不懂得以調伏之法施展深奧的幻術。過去，當國王名叫讓瓦嘉布（Rkang bkra）時，輪到他最不喜歡的妃子來服侍他。由於找不到其他的肉，她從墓地裡找到一具死嬰的屍體，切下肉帶回家煮。肉湯濺到她的臉上，導致她走路時腳不沾地。國王看到後感到非常驚訝，便恐嚇她。她害怕了，便坦白地告訴了他。國王讓她把剩下的肉都拿來，吃掉后，他就能在空中飛行。正如經文中所說。吉祥勝樂輪根本續（Bde mchog sdom 'byung gi rgyud）中說：『他曾七次轉世為人，帶著它，依靠它的心，便能得到Gorochanā（ गोरोचना，gorocanā，牛黃）。取走它，唸誦一百零八遍黑汝嘎（Heruka，हेरुका，heruka，飲血尊）的真言，做成藥丸，就能升到空中，飛行無數由旬。僅僅是吃了它，就能成為具有過去、現在、未來三時智慧的人。』《二觀察續》（brtag gnyis）中說：『它的影子會變成七個，瑜伽士看到後會感到驚訝。僅僅是吃了它，就能立刻在空中飛行。』等等，許多續部中都有廣泛的記載。吉祥勝樂輪千合一本續（Bde mchog stong thun）中說：『國王扎巴塔耶（Grags pa mtha' yas）和他的臣民吃了七世人的肉后，便能在空中飛行，城市也因此空無一人。』印度的大成就者當巴仁波切（Dam pa rgya gar gyis）也說：『僅僅吃了一塊婆羅門的肉，就能看到他在空中飛行。』等等，這樣的例子有很多。 雖然有人說通過加持解脫（Btags grol）不會增加罪惡，但他們卻試圖掩蓋在佛像等聖物前行淫被認為是邪淫的說法。如果他們能接受在佛像前行淫罪惡較小的新宗義，那就好了。因為您是持有他空宗（gzhan stong）的人，看到杰尊（rje btsun pa）的《龍樹菩薩意趣莊嚴論》（klu dbang dgongs rgyan）后，無法確立自己的觀點，就像被草根的露水浸濕一樣，反而說出了隨順應成派（thal 'gyur ba）的觀點等等，說了許多前後矛盾的話，既然您是一位對尚未確立宗義的人感到高興的特殊化身，那麼您做什麼都可以。有人會說：『既然佛陀已經做了那麼多的苦行，為什麼不接受加持解脫呢？』這是因為成佛的道路有快有慢，方法也各不相同，並非所有的事情都必須通過加持才能解脫。然而，對於那些根器低劣的弟子來說，大圓滿（rdzogs chen）的... 那麼，您是追隨那些口說之後能實踐的噶舉派（Kagyupa，藏傳佛教噶舉派）偉大的教法持有者嗎？就像蓮花生大師的王妃釋迦德維（Lha lcam rgyal po'i bu mos）曾說過的，沒必要購買婆羅門（Bramzei）的肉，因為這暗示著你不懂得以調伏之法施展深奧的幻術。過去，當國王名叫讓瓦嘉布（Rkang bkra）時，輪到他最不喜歡的妃子來服侍他。由於找不到其他的肉，她從墓地裡找到一具死嬰的屍體，切下肉帶回家煮。肉湯濺到她的臉上，導致她走路時腳不沾地。國王看到後感到非常驚訝，便恐嚇她。她害怕了，便坦白地告訴了他。國王讓她把剩下的肉都拿來，吃掉后，他就能在空中飛行。正如經文中所說。吉祥勝樂輪根本續（Bde mchog sdom 'byung gi rgyud）中說：『他曾七次轉世為人，帶著它，依靠它的心，便能得到Gorochanā（ गोरोचना，gorocanā，牛黃）。取走它，唸誦一百零八遍黑汝嘎（Heruka，हेरुका，heruka，飲血尊）的真言，做成藥丸，就能升到空中，飛行無數由旬。僅僅是吃了它，就能成為具有過去、現在、未來三時智慧的人。』《二觀察續》（brtag gnyis）中說：『它的影子會變成七個，瑜伽士看到後會感到驚訝。僅僅是吃了它，就能立刻在空中飛行。』等等，許多續部中都有廣泛的記載。吉祥勝樂輪千合一本續（Bde mchog stong thun）中說：『國王扎巴塔耶（Grags pa mtha' yas）和他的臣民吃了七世人的肉后，便能在空中飛行，城市也因此空無一人。』印度的大成就者當巴仁波切（Dam pa rgya gar gyis）也說：『僅僅吃了一塊婆羅門的肉，就能看到他在空中飛行。』等等，這樣的例子有很多。 雖然有人說通過加持解脫（Btags grol）不會增加罪惡，但他們卻試圖掩蓋在佛像等聖物前行淫被認為是邪淫的說法。如果他們能接受在佛像前行淫罪惡較小的新宗義，那就好了。因為您是持有他空宗（gzhan stong）的人，看到杰尊（rje btsun pa）的《龍樹菩薩意趣莊嚴論》（klu dbang dgongs rgyan）后，無法確立自己的觀點，就像被草根的露水浸濕一樣，反而說出了隨順應成派（thal 'gyur ba）的觀點等等，說了許多前後矛盾的話，既然您是一位對尚未確立宗義的人感到高興的特殊化身，那麼您做什麼都可以。有人會說：『既然佛陀已經做了那麼多的苦行，為什麼不接受加持解脫呢？』這是因為成佛的道路有快有慢，方法也各不相同，並非所有的事情都必須通過加持才能解脫。然而，對於那些根器低劣的弟子來說，大圓滿（rdzogs chen）的...

【English Translation】 So, are you following those great Kagyupa (Karma Kagyu school of Tibetan Buddhism) Dharma holders who practice what they preach? Just like the incarnation of Padmasambhava, the King's consort, Lhacham Gyalpo's daughter, said that there is no need to buy the flesh of a Brahmin (Bramzei), because it implies that you do not know how to use the method of subduing to perform profound illusions. In the past, when the king was named Rangwa Gyalpo (Rkang bkra), it was the turn of his least favorite consort to serve him. Because she could not find any other meat, she found the corpse of a dead infant in the cemetery, cut off the meat and brought it home to cook. The broth splashed on her face, causing her feet to not touch the ground when she walked. The king was very surprised when he saw this, so he threatened her. She was afraid, so she confessed to him truthfully. The king told her to bring all the remaining meat, and after eating it, he was able to fly in the sky. As it is said in the scriptures. The Root Tantra of the Chakrasamvara (Bde mchog sdom 'byung gi rgyud) says: 'He has been reborn as a human seven times, carrying it, relying on its heart, one can obtain Gorochanā ( गोरोचना，gorocanā，cow bezoar). Take it, recite the mantra of Heruka ( हेरुका，heruka，wrathful deity) one hundred and eight times, make it into a pill, and it will rise into the sky, flying countless yojanas. Just by eating it, one can become a person with the wisdom of the three times of past, present and future.' The Two Examinations Tantra (brtag gnyis) says: 'Its shadow will turn into seven, and yogis will be surprised when they see it. Just by eating it, one can immediately fly in the sky.' And so on, there are extensive records in many tantras. The Chakrasamvara Thousand Union Tantra (Bde mchog stong thun) says: 'King Drakpa Taye (Grags pa mtha' yas) and his subjects ate the flesh of seven generations of people, and were able to fly in the sky, and the city was empty as a result.' The great Indian adept Dampa Rinpoche (Dam pa rgya gar gyis) also said: 'Just by eating a piece of Brahmin's flesh, one can see him flying in the sky.' And so on, there are many such examples. Although some people say that sin will not increase through liberation by blessing (Btags grol), they try to cover up the statement that engaging in sexual activity in front of statues and other sacred objects is considered perverse sexual conduct. It would be good if they could accept the new tenet that engaging in sexual activity in front of statues is a lesser sin. Because you are a holder of the Shentong (gzhan stong) view, after seeing Jetsun's (rje btsun pa) Ornament of Nagarjuna's Intentions (klu dbang dgongs rgyan), you were unable to establish your own view, just like being soaked by the dew of grass roots, but instead you expressed views that followed the Prasangika (thal 'gyur ba) school, etc., saying many contradictory things. Since you are a special incarnation who is happy with those who have not yet established a tenet, then you can do whatever you want. Someone might say: 'Since the Buddha has done so much ascetic practice, why not accept liberation by blessing?' This is because the path to Buddhahood is fast and slow, and the methods are different, and not everything must be liberated by blessing. However, for those disciples with inferior faculties, the Great Perfection (rdzogs chen)... So, are you following those great Kagyupa (Karma Kagyu school of Tibetan Buddhism) Dharma holders who practice what they preach? Just like the incarnation of Padmasambhava, the King's consort, Lhacham Gyalpo's daughter, said that there is no need to buy the flesh of a Brahmin (Bramzei), because it implies that you do not know how to use the method of subduing to perform profound illusions. In the past, when the king was named Rangwa Gyalpo (Rkang bkra), it was the turn of his least favorite consort to serve him. Because she could not find any other meat, she found the corpse of a dead infant in the cemetery, cut off the meat and brought it home to cook. The broth splashed on her face, causing her feet to not touch the ground when she walked. The king was very surprised when he saw this, so he threatened her. She was afraid, so she confessed to him truthfully. The king told her to bring all the remaining meat, and after eating it, he was able to fly in the sky. As it is said in the scriptures. The Root Tantra of the Chakrasamvara (Bde mchog sdom 'byung gi rgyud) says: 'He has been reborn as a human seven times, carrying it, relying on its heart, one can obtain Gorochanā ( गोरोचना，gorocanā，cow bezoar). Take it, recite the mantra of Heruka ( हेरुका，heruka，wrathful deity) one hundred and eight times, make it into a pill, and it will rise into the sky, flying countless yojanas. Just by eating it, one can become a person with the wisdom of the three times of past, present and future.' The Two Examinations Tantra (brtag gnyis) says: 'Its shadow will turn into seven, and yogis will be surprised when they see it. Just by eating it, one can immediately fly in the sky.' And so on, there are extensive records in many tantras. The Chakrasamvara Thousand Union Tantra (Bde mchog stong thun) says: 'King Drakpa Taye (Grags pa mtha' yas) and his subjects ate the flesh of seven generations of people, and were able to fly in the sky, and the city was empty as a result.' The great Indian adept Dampa Rinpoche (Dam pa rgya gar gyis) also said: 'Just by eating a piece of Brahmin's flesh, one can see him flying in the sky.' And so on, there are many such examples. Although some people say that sin will not increase through liberation by blessing (Btags grol), they try to cover up the statement that engaging in sexual activity in front of statues and other sacred objects is considered perverse sexual conduct. It would be good if they could accept the new tenet that engaging in sexual activity in front of statues is a lesser sin. Because you are a holder of the Shentong (gzhan stong) view, after seeing Jetsun's (rje btsun pa) Ornament of Nagarjuna's Intentions (klu dbang dgongs rgyan), you were unable to establish your own view, just like being soaked by the dew of grass roots, but instead you expressed views that followed the Prasangika (thal 'gyur ba) school, etc., saying many contradictory things. Since you are a special incarnation who is happy with those who have not yet established a tenet, then you can do whatever you want. Someone might say: 'Since the Buddha has done so much ascetic practice, why not accept liberation by blessing?' This is because the path to Buddhahood is fast and slow, and the methods are different, and not everything must be liberated by blessing. However, for those disciples with inferior faculties, the Great Perfection (rdzogs chen)...

---

ཆོས་ཟབ་མོ་དང་འཕྲད་ཀྱང་། ཉམས་སུ་མི་ལོན་པའི་རིགས་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་གྲོལ་བ་སྟེར་ 24-4-92b པའི་རྐྱེན་བཏགས་གྲོལ་ཡིན་ལ། ལམ་ཉམས་ལེན་ནུས་ཀྱང་བཏགས་གྲོལ་སོགས་བཏགས་ན་གྲོལ་བ་མྱུར་བའི་ཐབས་སུའང་འགྱུར་རོ། །སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཏགས་གྲོལ་བཏགས་ཏེ་རྒྱུ་དེས་སངས་རྒྱས་ནས་མི་མཇེད་འདིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནའང་ཅི་ཤེས་ཏེ། སྔོན་བཏགས་གྲོལ་གྱི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ནའང་། ད་ལྟ་གདུལ་བྱ་འདུལ་ཕྱིར་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟོན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་ཤེར་ཕྱིན་ཡི་གེ་གཅིག་མའི་གཟུངས་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་པར་ཡང་གསུངས། དེ་བཞིན་ནོར་རྒྱལ་གཞལ་མེད་ཁང་གཟུང་སོགས་ཀྱི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཀྱང་། ད་ལྟ་དེ་འབའ་ཞིག་མགུལ་དུ་བཞེས་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།། ༈ ཡང་རང་ནས་རྒྱ་སྟོད་སླེབ་རྗེས་སྔ་མོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པས། འདི་ལ་གོ་བའི་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཟིན་བྲིས་བྱེད་སྙམ་དང་ཞག་མང་ལུས་ནས་བརྗེད་སོང་བས། སླར་ཟླ་༢ ཚེ་༢༢ ལ་སྔར་དོན་དཔྱད་ཀྱང་ཆེར་མི་དྲན་མོད། བརྗེད་ཕང་གིས་བསམ་དཔྱོད་བཏང་ནས་བྲིས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀུན་ཟུང་འཇུག་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཚེ། གཟུང་བྱའི་ཡུལ་མེད་ཅིང་། དེ་འཛིན་ཀྱང་མེད་པའི་ཚེ། 24-4-93a ང་ཞེས་ལོགས་སུ་མེད་པར་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གཤིས་ཙམ་ལས། སྔར་ཡང་འགྱུར་མ་མྱོང་། ད་ཡང་མི་འགྱུར། ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ཡིན། གཉིས་སྣང་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་འགག་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཅན་འདི་ཅི་ཞིག་སྙམ་ན། བདག་གཞན་བཟང་ངན་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ནི་དེའི་ངོར་དེ་ལྟར་བསླུ་མེད་འབྱུང་ལ། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་རྟོགས་བཏགས་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། དག་མ་དག་གི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་བདེ་སྡུག་སོགས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན། རྟོག་པ་ནུབ་ནས་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་སྣང་། འཕགས་སློབ་རྣམས་ལའང་། ཇི་སྲིད་བདག་གཉིས་ཀྱིས་རྟོག་པའི་ས་བོན་བག་ཆགས་ཡོད་པ་སྲིད་དུ་བདག་གཞན་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། རྟོག་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་སོགས་རིས་སུ་ཕྱེ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་ 24-4-93b ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན། བདག་གཞན་བདེ་སྡུག་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཚེ་སྣང་བ་རྣམས་སྣང་ཡང་དེར་འཛིན་མེད་པའི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དུ་མ་རོ་མཉམ་ཡིན་པས། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མ་མ

【現代漢語翻譯】 即使遇到了甚深的佛法，如果不能實修，那麼通過直接或間接的方式給予解脫的，就是繫縛解脫。即使能夠修持正道，如果依賴繫縛解脫等，也能成為快速解脫的方法。過去佛陀通過繫縛解脫而證悟成佛，誰又能知道，他是否因此因緣而在娑婆世界示現殊勝的化身呢？即使過去因繫縛解脫的因緣而證悟成佛，但爲了調伏現在的眾生，也有必要示現殊勝的化身。過去曾說，僅僅獲得《般若波羅蜜多》一字陀羅尼就能成佛。同樣，也曾說通過執持諾堅的無量宮等因緣也能成佛。但現在也不必僅僅將這些奉為圭臬。 此外，我從家鄉到達藏地后，早年對平等性生起了特殊的定解。我心想，這其中有很重要的意義，應該記錄下來，但住了很多天後就忘記了。後來在二月二十二日，再次思考之前的意義，但已經記不太清楚了。通過努力回憶和思考，我寫下了這些：當證悟一切法皆為無有執著的雙運空性時，就沒有了所取的對境，也沒有了能取的執著。那時，『我』也不再獨立存在，輪迴和涅槃的一切都融入法界，成為唯一的、不變的自性。過去未曾改變，現在也不會改變，將來也不可能改變，因此見到了法性不變的真諦。那麼，所顯現的各種二元對立、生滅、好壞等又是什麼呢？所有關於自他、好壞、生滅等的概念，都如實地顯現，但這只是分別唸的假立，法本身從未以自性存在過。因此，這些分別唸的假立就像夢境一樣，顯現出各種各樣的現象。正如經中所說，清凈與不清凈的剎土、眾生的安樂與痛苦等，都是由分別念所安立的。因此，爲了調伏分別念，才宣說了各種佛法。當分別念止息時，唯有法性顯現。即使對於聖者和學人來說，只要還有我執和二元對立的分別念種子和習氣存在，就會顯現自他等現象，但他們不會執著。他們了知一切法皆是法界的自性，只是由於分別唸的力量，才將眾生和器世間等區分為不同的類別，這僅僅是一種顯現，就像夢境中的能取和所取、自他、安樂和痛苦一樣。因此，當沒有能取和所取時，所顯現的萬象雖然顯現，但不會執著于其中，各種各樣的顯現都是一體的。各種各樣的顯現和各種各樣的存在並非真實存在。

【English Translation】 Even when encountering profound Dharma, if one cannot practice it, then liberation is granted through direct or indirect means, which is called 'liberation by connection'. Even if one can practice the path, relying on 'liberation by connection' can also become a method for quick liberation. In the past, the Buddha attained enlightenment through 'liberation by connection'. Who knows, perhaps it was due to this cause that he manifested a supreme emanation in this Saha world? Even if one attained enlightenment in the past through the cause of 'liberation by connection', there is still a need to manifest a supreme emanation in order to tame beings now. In the past, it was said that one could attain enlightenment simply by obtaining the single-syllable dharani of the Prajnaparamita. Similarly, it was said that one could attain enlightenment through the cause of holding Norgyal's immeasurable palace, etc. But now, there is no need to hold only these as paramount. Furthermore, after I arrived in Tibet from my hometown, I developed a special certainty about equality early on. I thought that there was a very important meaning in this, and I should record it, but after staying for many days, I forgot. Later, on February 22nd, I thought about the previous meaning again, but I couldn't remember it very well. After trying to recall and think, I wrote these: When one realizes that all dharmas are the union of emptiness and non-attachment, there is no object to be grasped, and there is no grasping subject. At that time, the 'I' no longer exists independently, and all of samsara and nirvana merge into the Dharmadhatu, becoming the sole, unchanging nature. It has never changed in the past, it will not change now, and it is impossible for it to change in the future, so one sees the truth of the unchanging nature of Dharma. Then, what are the various dualistic appearances, arising and ceasing, good and bad, etc.? All concepts of self and other, good and bad, arising and ceasing, etc., appear as they are, but this is only a conceptual imputation. Dharma itself has never existed with its own nature. Therefore, these conceptual imputations are like dream appearances, appearing in various ways. As it is said in the scriptures, pure and impure realms, the happiness and suffering of beings, etc., are all established by the power of conceptual thought. Therefore, various dharmas were taught in order to subdue conceptual thought. When conceptual thought ceases, only Dharmata appears. Even for noble ones and students, as long as the seeds and habitual tendencies of dualistic conceptual thought exist, self and other phenomena will appear, but they will not be attached. They know that all dharmas are the nature of Dharmadhatu, and it is only due to the power of conceptual thought that beings and the environment are divided into different categories, which is merely an appearance, like the grasping subject and object, self and other, happiness and suffering in a dream. Therefore, when there is no grasping subject and object, the appearances appear, but there is no attachment to them. The various appearances are all of one taste. The various appearances and the various existences are not truly existent.

---

ྱོང་བ་གཉིས་ཁྱད་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་འཆར། དེ་བཞིན་མི་སྐྱེའི་བཟོད་བརྒྱད་མདོ་རྒྱན་ལྟར་རོ། །དབྱིངས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཟད་མེད་སྟོང་གཟུགས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མ་མྱོང་། ཐ་སྙད་དུ་མེད་མ་མྱོང་བའི་དོན་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀུན་སྐྱེ་མེད་དུ་མཉམ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མི་མཉམ་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤར་བའི་ཚེ། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་འགྱུར་མེད་དབྱེར་མེད་མཉམ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བའི་ངོས་ནས་སྐྱེ་འགག་བདག་གཞན་སོགས་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟེ། སྤྱི་ཡི་དབང་དུ་ཟད་འཕེལ་མེད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་རོལ་པ་རྟོགས་ནས། བདག་རང་དུ་སྣང་ཡང་བདག་ཏུ་སོ་སོར་ཆད་པ་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ། ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་། རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་ངོ་མཚར། སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱང་། དེའི་དོན་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་གོ་མི་འགགས་ལ། དབྱིངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡེ་ནས་དམིགས་སུ་ 24-4-94a མེད་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཀུན་མཉམ་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མེད། སོགས་བཞིན་ནོ། །མངྒ་ལཾ།། ༈ །། དེ་ཉིད་ཚོལ་འདོད་རྣམས་ལ་ཟློ་བ། སེམས་ངོ་མཐོང་ཟེར་བ་འདི་རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་གོ་བ་ཡིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དམ་ཀ་དག་ཏུ་ཐག་ཆོད་པ་ལ། སེམས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བཏགས་པ་ཡིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་ཚེ། གདོད་ནས་རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ད་ལྟ་སྐྱེ་བ་མེད་སོང་བ་མིན། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་དམ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་ཤེས་པའི་ཚེ་སེམས་མེད་སོང་བ་ག་ལ་ཡིན། ཡིན་ན་སེམས་རྒྱུན་ཆད་དགོས་ཀྱང་། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅི་ལ་འབྱུང་སྟེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་དུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མེད་དགག་གི་སྟོང་རྐྱང་རྟོགས་པ་ག་ལ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བཞིན་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་ཡིན་པས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།དེའི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པའི་དུས་ན་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་དགག་རྐྱང་པ་ཞིག་རྟོགས་རྒྱུ་ཅི་ཡང་ 24-4-94b མེད། སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་ཆོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་དུས། སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་སེམས་ལྟ་བུ་དང་། དེ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེ་བའི་དོན་ཅིག་ཆར་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་དུས། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་ཡང་བཀག་སྟེ་མེད་པར་གྲོལ་མི་དགོས་ལ། འདི་སྣང་བཞིན་དངོས་མཚན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ། དངོས་པོ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་གོ་དགོས་ཀྱི། སྐྱེ་མེད་དང་གཞི་རྩ་བྲལ་བའི་ཚིག་གི་གཞན་སེལ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་སྟོང་རྐྱང་

【現代漢語翻譯】 體驗二者無別，意義相同顯現。如《寶性論》中所述的不生之八忍（mi skye'i bzod brgyad mdo rgyan ltar ro）。不變法界之顯現，無盡空色如夢幻，勝義中從未存在，世俗中亦非不存在，了悟此義。因此，諸法于不生中平等，而顯現種種不平等，二者無礙，意義相同顯現之時，從不生之角度而言，是不變、無別、平等性。從生之角度而言，生滅、自他等種種顯現。總的來說，了悟無有增減的法界游舞，雖顯現為我，卻無有各自的斷滅，如夢中之人。雖無少許可執之處，然圓滿、成熟、清凈可入于如海之境，甚為稀有。眾生雖無所執，然其所作之事，僅於世俗幻相中存在，此理不滅。從法界之角度而言，本即無所執，故眾生皆平等，眾生非眾生等。吉祥圓滿！ 對於想要尋求此義者而言，所謂『見心性』，即是理解自心不生。若能確信自心不生或本初清凈，亦可賦予『心無根、離基』之名。當自心中生起對不生之確信時，乃是了知自心本性即是不生，而非現在才變得不生。當知自心不生或無根離基之時，並非心已消失。若是如此，則心識之流應已斷絕，然現在及未來之心又將如何產生？既然心仍會生起，故當了悟諸法本初不生之時，並非是了悟了無遮的空性。諸法顯現的同時，本初即是不生，因此，空性與諸法及其本性或實相無有差別，當確信此點之時，即是了悟了明空雙運。所謂『不生』，並非是要了悟一個單純的否定。當知曉不生之法，其自性即是不生之時，如不生之心，以及其本初不生之義，同時無別地了知之時，則無需遮止現在的顯現而獲得解脫，此顯現之同時，亦不會成為實執的對境，此乃是事物之本性。如以『不生』和『無根』等詞語來排除他物一般，認為空性僅僅是空無。

【English Translation】 The experience of both being non-different, appearing as the same meaning. Like the eight non-born acceptances described in the Ornament of the Sutras (mi skye'i bzod brgyad mdo rgyan ltar ro). The appearance of the unchanging Dharmadhatu, the inexhaustible empty form is like a dream, never existing in the ultimate sense, and not non-existing in the conventional sense, understanding this meaning. Therefore, when all phenomena are equal in non-birth, and the various appearances of inequality are unobstructed, appearing as the same meaning, from the perspective of non-birth, it is unchanging, non-dual, and equality. From the perspective of birth, there are various appearances such as birth and death, self and other. In general, understanding the play of Dharmadhatu without increase or decrease, although appearing as self, there is no separate annihilation, like a person in a dream. Although there is nothing to grasp, it is wonderful that completion, maturation, and purification can enter the ocean-like state. Although sentient beings are not grasped, their actions exist only in conventional illusion, and this principle is indestructible. From the perspective of Dharmadhatu, there is originally nothing to grasp, therefore all sentient beings are equal, sentient beings are not sentient beings, and so on. May there be auspiciousness! For those who want to seek this meaning, the so-called 'seeing the nature of mind' is to understand that one's own mind is unborn. If one can be sure that one's own mind is unborn or primordially pure, one can also give the name 'mind without root, without foundation'. When certainty about non-birth arises in one's own mind, it is knowing that the nature of one's own mind is non-birth, not that it has become non-birth now. When you know that your own mind is unborn or without root and foundation, how can the mind have disappeared? If so, the stream of consciousness should have been cut off, but how will the minds of the present and future arise? Since the mind will still arise, when one realizes that all phenomena are originally unborn, it is not realizing a mere negation of emptiness. While all phenomena appear, they are originally unborn, therefore, emptiness and all phenomena and their nature or reality are not different, when one is sure of this point, one realizes the union of clarity and emptiness. The so-called 'non-birth' is not to realize a simple negation. When you know that the nature of the non-birth phenomenon is non-birth, such as the non-birth mind, and when you know its original non-birth meaning simultaneously and without distinction, then you do not need to stop the present appearance and be liberated, and this appearance does not become an object of substantial grasping, this is the nature of things. Like using the words 'non-birth' and 'rootless' to exclude other things, thinking that emptiness is just emptiness.

---

ཡན་གར་ཞིག་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་འདིས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཚོལ་བའི་སློབ་གཉེར་པ་རྣམས་བསླུས་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་རྟོགས་ཀྱིན་མི་འདུག་པར། ཚིག་གི་འཐེན་རྩོད་ཙམ་ལ་མི་ཚེ་ཟད་པ་སྐྱོ་བའི་རྒྱུའོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་བདེན་པ་གཅིག་ཡིན་ན། །ཞེས་སོགས་སྐྱེ་མེད་འདི་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་དུ་གསུང་བའི་དོན། ཆོས་ཅན་ཅི་ལ་ཡང་མ་རེག་པའི་སྐྱེ་མེད་ཡན་གར་བ་ལ་དགོངས་པ་མིན། ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བཞིན་གདོད་ནས་སྔར་སྐྱེ་མ་མྱོང་། ད་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད། མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས། སྐྱེ་མེད་ཀ་དག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། 24-4-95a སྐྱེ་བ་མེད་རྒྱུའི་ཆོས་མ་བཟུང་བར་སྐྱེ་མེད་ཞེས་པ་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་རྣལ་མ་རྟོགས་ན་ཟུང་འཇུག་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པས་མཐོ་མཐོ་ཟབ་ཟབ་ཀྱི་མིང་ཅི་བཏགས་ཀྱང་དོན་ལ་དེ་ག་རང་ཡིན་ཨ་པོ་རྣམས། འདི་གལ་ཆེ། ལྕགས་ཁྱི་ཟླ་༢ཚེས་༩ལ་མི་ཕམ་པས་བྲིས། ། ༈ན་མོ་གུ་རུ་བཛྲ་དྷྲ་ར་ཡེ། གཉུག་མ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་ལས། །སྣང་སྲིད་བརྟན་དང་གཡོ་བ་ཀུན། །མ་འདས་མི་འདའ་འདའ་མེད་ཀྱང་། །ལས་རླུང་གཡོ་བའི་ཀུན་རྟོག་གིས། །འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་ཉིད་གཞི་རུ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །མི་གཡོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ནམ་མཁའི་མཐིལ་དུ་ལྟ་སྟངས་གཏད། །དབང་ཡུལ་འདྲེས་པའི་སེམས་བསྡུས་པས། །དབུ་མར་རླུང་བཅུ་འཇུག་པའི་རྟགས། །དུ་བ་ལ་སོགས་མངོན་དུ་སྣང་། །སོ་སོར་སྡུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྟོང་གཟུགས་དེ་ལ་དམིགས་བྱས་ཏེ། །རང་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་སུ་ཤེས། །གནས་པ་བརྟན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་དང་། །དགའ་བདེ་སེམས་པའི་ཡན་ལག་ 24-4-95b ལྔ། །རབ་ལྡན་བསམ་གཏན་ཡན་ལག་འགྲུབ། །རང་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། །སེམས་བརྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དེས། །གཡོ་བྱེད་རླུང་ལས་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པས་ལམ་སྦྱངས་ནས། །དབུ་མའི་ལམ་དུ་བུམ་ཅན་བཟུང་། །ནང་དུ་སྟོང་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། །ཇི་འདོད་བུམ་ཅན་འབྱོང་བར་བྱ། །དེ་ནི་སྲོག་རྩོལ་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དེ་གོམས་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ལས་ནི། །སྲོག་ཉིད་མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ལ། །ཞུགས་པས་གཏུམ་མོའི་འབར་སྣང་དང་། །དེ་ཡིས་སྤྱི་བོས་ཧཾ་བཞུ་བས། །བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད། །བོགས་འདོན་ཞུ་བདེའི་དམིགས་པ་ནི། །བྱའམ་རང་ཤུགས་འབྱུང་བའང་ཡོད། །ཐིག་ལེ་རིམ་བབ་ནོར་བུའི་རྩིར། །འཛག་མེད་འཆིང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །རིམ་ཐིམ་མི་འགྱུར་བདེ་བ་འདྲེན། །འོད་གསལ་རྟགས་སྣང་ཚད་མེད་འཕེལ། །རླུང་དང་སེམས་

【現代漢語翻譯】 如果將心專注于某個片面的事物，這會迷惑那些尋求真諦的學者，他們無法領悟雙運（zung 'jug）的意義，只能在文字的爭論中虛度一生，這真是令人悲傷的原因。因此，如來（de bzhin gshegs pa）：『無生是唯一的真理。』等等，宣說無生是事物本性的意義，並非指不觸及任何事物的片面的無生。而是指事物的本性，事物本身顯現的那樣，從一開始就從未產生過，現在沒有產生，未來也不可能產生，因此，領悟無生本凈的意義才是如來所指。 24-4-95a 無生並非獨立存在，不執著于作為原因的法，就不能稱之為無生。因此，如果領悟了經中所說的真正的無生之義，那麼雙運（zung 'jug）就是具足一切殊勝的空性，除此之外別無他物。無論冠以多麼高深的名字，其意義都是一樣的。諸位，這非常重要！鐵狗年二月初九，米滂（mi pham）著。 ༈ 那摩 咕嚕 班雜 達ra 耶 (na mo gu ru badzra dhra ra ye)。從本初金剛之身中，顯現的世間萬物，無論是 स्थिर (brtan，梵文sthira，穩固) 還是動搖，都沒有過去，沒有未來，也沒有現在。然而，業風的擾動，導致了妄念的產生，輪迴的顯現永無止息。爲了將此迴歸本初，達到道路的究竟，應修持大手印（phyag rgya che，梵文Mahāmudrā，大印），金剛瑜伽。以不動的身語意三者，將目光投向虛空的中心。將感官融入，收攝心念，這是中脈融入十種風的徵兆，如煙霧等顯現。這是分別收攝的瑜伽。專注于空性之形，了知自顯為空性之形。安住于穩固的覺察和喜樂的五種支分，圓滿具足的禪定支分。 24-4-95b 對於自顯空性之形，心安住於此，通過此瑜伽，爲了戰勝動搖之風，通過金剛唸誦修習道路，于中脈之中，修持寶瓶氣（bum can）。于內觀見空性之形，隨心所欲地成就寶瓶氣。這是命勤瑜伽。通過串習的力量，生命融入不壞明點（thig le，梵文bindu，明點）之中，生起拙火（gtum mo，梵文caṇḍālī，拙火）的熾燃之相，由此，從梵穴融化 ཧཾ (藏文 ཧཾ，梵文 हं，梵文 haṃ，種子字，含義為「天」)，無間斷地生起安樂的智慧。生起融樂的專注，或自然而然地生起。明點次第降臨至寶珠處，以不漏的束縛力，次第融化，引生不變化的安樂。光明（'od gsal，梵文prabhāsvara，光明）的徵兆無限增長。風和心念

【English Translation】 Directing the mind to a one-sided thing deceives those students who seek the very nature of reality, and instead of realizing the meaning of union (zung 'jug), they waste their lives in mere verbal disputes, which is a cause for sorrow. Therefore, the Thus-Gone One (de bzhin gshegs pa) said, 'Unborn is the one truth,' etc. The meaning of saying that this unborn is the very nature of things is not referring to a one-sided unborn that does not touch anything. It refers to the very nature of the thing, the thing itself appearing as it is, which from the very beginning has never been born, is not born now, and will not be born in the future. Therefore, it refers to the meaning of realizing the unborn as primordially pure. 24-4-95a Unborn is not something separate without holding the dharma of cause. Therefore, if you realize the true meaning of unborn as taught in the sutras, then union (zung 'jug) is the all-supreme emptiness endowed with all aspects, and there is nothing other than that. No matter what high or profound names you give it, the meaning is the same. This is very important, everyone! Written by Mipham (mi pham) on the 9th day of the 2nd month of the Iron Dog year. ༈ Namo Guru Vajradhara ye. From the innate vajra body, all phenomena of existence, both stable (brtan, Skt. sthira) and moving, have neither passed, nor will pass, nor do they pass. However, due to the movement of karmic winds, deluded appearances of samsara continuously arise. In order to reverse this to the ground, one should meditate on the ultimate path, the Great Seal (phyag rgya che, Skt. Mahāmudrā), the vajra yoga. With the three immovables of body, speech, and mind, fix the gaze on the center of the sky. By gathering the mind, merging the senses, the signs of the ten winds entering the central channel appear, such as smoke. This is the yoga of individually gathering. Focusing on the empty form, know the self-appearance as an empty form. The five limbs of abiding stable awareness and joy, the limbs of meditation are perfectly accomplished. 24-4-95b For the self-appearing empty form, the mind abides in it, and through this yoga, in order to conquer the moving winds, practice the path through vajra recitation, and hold the vase breath (bum can) in the central channel. Inwardly see the empty form, and accomplish the vase breath as desired. This is the life-force yoga. Through the power of habituation, life itself enters the indestructible bindu (thig le, Skt. bindu), and the blazing appearance of tummo (gtum mo, Skt. caṇḍālī) arises, and through this, ཧཾ (藏文 ཧཾ，梵文 हं，梵文 haṃ，seed syllable, meaning 'sky') melts from the crown of the head, and the wisdom of bliss arises continuously. The focus of extracting melting bliss, either arises naturally or spontaneously. The bindu gradually descends to the jewel, and with the power of non-leaking binding, gradually dissolves, drawing in unchanging bliss. The signs of clear light ('od gsal, Skt. prabhāsvara) increase immeasurably. Wind and mind

---

ལ་དབང་ཆུང་ཐོབ། །འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །བདེ་རླུང་སེམས་ལ་འཛིན་པའོ། །དེ་ནས་ཕྱག་རྒྱའི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན། །ཞུ་བདེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྒྲུབ། །ཡས་བབ་དགའ་བཞི་མྱོང་བའི་མཐར། །མས་བརྟན་དགའ་བཞི་ཅི་རིགས་མྱོང་། །ཡང་ཡང་སྦྱང་བས་བདེ་བ་དང་། །རླུང་སེམས་ལས་རུང་ཇེ་ཆེར་ 24-4-96a འཕགས། །འདི་ནི་རྗེས་དྲན་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་དྲན་མཐར་ཕྱིན་ནས། །རླུང་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེས། །སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ། །མཉམ་སྦྱོར་འཛག་མེད་བདེ་ཆེན་གྱིས། །འཕོ་ཞིང་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིག་རྣམས། །དབབ་ཅིང་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་བཟུངས། །ཐ་མ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་རྩེར། །འཕོ་མེད་ཉིད་དུ་བཅིང་བྱས་པས། །དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་དག་གི་ནི། །རླུང་གཅིག་གཏན་དུ་དབུ་མར་འགག །རྩ་ཡི་བཅུ་ཆ་དབུ་མར་ཐིམ། །དཀར་དམར་ཁམས་གཅིག་དེར་བརྟན་པས། །ཏིང་འཛིན་ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ། །དེ་ནས་ལྷག་མའི་རླུང་ཁམས་རྣམས། །ཡང་ཡང་ཞུ་བདེ་སྟོང་གཟུགས་དང་། །སྦྱང་བས་འཕོ་རླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི། །ཆ་གཞན་རིམ་པར་ཡོངས་འགག་ནས། །ཐ་མ་གཙུག་ཏོར་ནོར་བུའི་རྩེར། །བཅུ་གཉིས་ཆ་ཡི་ཐ་མ་འགག །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་རླུང་། །སླར་མི་འབྱུང་བར་དབུ་མར་འགག །ཁམས་བརྟན་རྩ་ཀུན་དབུ་མར་ཐིམ། །འཕོ་མེད་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མྱོང་། །འདི་ནི་བདེན་དོན་མངོན་མཐོང་བའི། །ཐེག་ཆེན་རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ནས་སྒོམ་པའི་ལམ་རྣམས་ཀུན། །ནང་གི་ས་ཡིས་མྱུར་བགྲོད་ནས། །ཟུང་འཇུག་བདེ་ཆེན་ཡེ་ 24-4-96b ཤེས་སྐུ། །ངེས་པ་དོན་གྱི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། །འདི་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་ལྡན་ལ། །དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས། །ཐབས་ཀྱིས་རང་ལ་མངོན་གྱུར་པ། །མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བདེ་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟུང་འཇུག་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད། །པྲ་ཕབ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་ལ། །གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི། །རྗེས་དཔག་དཔྱོད་པ་ག་ལ་དགོས། །མེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ན། །དུ་བས་མེ་ཡོད་སྒྲུབ་པས་ཅི། །བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་མི་ལྡན་ཅིང་། །ཉམས་མྱོང་བྲལ་བའི་རྟོག་གེ་པས། །གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་ཐབས་ཆེན་པོས། །གཏན་ལ་ཕེབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་རྒྱུས་མེད་པར། །དབུ་མའི་དཔྱད་པ་དགོས་ཞེས་སྨྲ། །སོར་སྡུད་ཡིད་བྱེད་སྤང་བའི་སྒོམ། །འོད་གསལ་འདྲེན་པའི་མཆོག་ཡིན་ཡང་། །དེ་རུ་སུས་ཀྱང་མ་བསྟན་པའི། །དབུ་མ་དམིགས་པས་སྒོམ་དགོས་སོགས། །ལུགས་འདིའི་འོག་མའི་ཐེག་པ་བས། །དམིགས་སྒོམ་བསྐྱེད་རིམ་ཆར་གཏོགས་རྣམས། །གོམས་པས་རྫོགས་རིམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། །རྫོགས་རིམ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཡང་། །ལམ་འདིའི་རྫོགས་རིམ་མཚན་ཉིད་པའི། །ཕྱོགས་སུའང་ཕྱིན་ 24-4-97a པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྱོག

【現代漢語翻譯】 獲得少許力量。這是執持瑜伽，於心中執持樂風。之後，依靠手印的緣起，修成殊勝的融樂。經歷上降四喜的盡頭，體驗下固四喜的各種滋味。通過反覆修習，樂與風心愈發堪能，更為殊勝。這是隨念瑜伽。如是隨念達到究竟，風心自在之後，于空色大印中，以俱合無漏大樂，降注並控制執行的風息明點，使其安住于諸脈輪之中。最終，將之牢繫於金剛寶頂之上，使其不動。如此，十二時合的風，便能永遠止息于中脈之中，十分之一的脈融入中脈。紅白明點于其中穩固，獲得初地之定。之後，剩餘的風息明點，通過反覆的融樂空色修習，十二執行風的其餘部分次第止息。最終，在頂髻寶頂之上，十二分的最後一部分止息。二萬一千六百風，不再生起而止息于中脈。明點穩固，諸脈融入中脈。體驗無遷變的實義俱生智。這是現見真諦的大乘持明菩薩。之後，所有禪修道，都能以內地的速度快速前進，成就雙運大樂智慧身，證得究竟真實的佛果。像這樣的具道瑜伽士，能以方便使譬喻和實義的智慧，在自身中顯現，獲得無上不變的安樂，以及具足一切殊勝的空性。雙運即是實義的俱生智。如同揭開覆蓋物一般顯現於眼前，哪裡還需要分別一與異的后得智呢？當火已現前時，又何必用煙來證明有火呢？不具傳承口訣，缺乏經驗的思辨者，對於密咒乘的廣大方便，以及最終證悟的智慧，因為不熟悉其顯現的境界，所以才會說需要中觀的觀察。捨棄收攝意念的作意之禪修，本是引導光明之殊勝法，但卻無人在此處宣說，必須以中觀見地來禪修等等。這種宗派不如低階的乘，因為觀修次第等都屬於生起次第的範疇，雖然習慣后爲了引導進入圓滿次第，也冠以圓滿次第之名，但實際上並未達到此道圓滿次第的真正定義。 終究沒有到達彼岸。

【English Translation】 Obtain a small amount of power. This is the yoga of holding, holding the bliss-wind in the mind. Then, relying on the cause of the mudra, accomplish the extraordinary melting bliss. At the end of experiencing the four joys of descending, experience the various flavors of the four joys of stabilizing below. Through repeated practice, bliss and wind-mind become more and more capable, and even more excellent. This is the yoga of recollection. Thus, after the completion of recollection, with the wind-mind under control, in the great mudra of emptiness-form, with the co-emergent, non-leaking great bliss, the moving and shaking wind-drops are brought down and held in all the chakras. Finally, by binding them immovably on the tip of the vajra jewel, one wind of the twelve time-combinations is permanently stopped in the central channel. One-tenth of the channels dissolve into the central channel. The white and red elements are stable there, and the first stage of samadhi is attained. Then, the remaining wind-elements, through repeated melting bliss and emptiness-form, and practice, the other parts of the twelve moving winds gradually stop completely. Finally, on the tip of the crown jewel, the last part of the twelve parts stops. The twenty-one thousand six hundred winds no longer arise and stop in the central channel. The elements are stable, and all the channels dissolve into the central channel. Experience the co-emergent meaning of immutability. This is a great vehicle vidyadhara bodhisattva who directly sees the truth. Then, all the paths of meditation quickly advance through the inner ground, and the co-emergent great bliss wisdom body, the definitive meaning of Buddhahood, is accomplished. For such a yogi who possesses the path, the wisdoms of example and meaning are manifested within oneself through skillful means, and the supreme, unchanging bliss, and the all-supreme emptiness, are the co-emergent meaning of union. Like uncovering a cloth, it is directly perceived, so why would one need subsequent inference and analysis that separates one and many? When fire is directly perceived, what is the use of proving the existence of fire with smoke? Without the lineage of oral instructions, and without the experience of practice, the speculative thinkers, regarding the great skillful means of the secret mantra vehicle, and the wisdom of definitive establishment, being unfamiliar with the realm of direct perception, say that the analysis of the Middle Way is necessary. The meditation of abandoning the mental activity of gathering inward is the supreme method of guiding clear light, but no one has taught there that one must meditate with the object of the Middle Way, etc. Compared to the lower vehicles of this system, the visualization and generation stages, which belong to the category of gradual practice, are named the completion stage in order to guide one into the completion stage through familiarity, but in reality, they have not reached any aspect of the true definition of the completion stage of this path. Ultimately, they have not reached the other shore.

---

ས་རེའི་མཐོང་བས་འོག་མ་དང་། །སྦྱར་བའི་བློ་བཟོ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཐོས་ཀྱང་རྣ་བ་དགབ་དགོས་ཀྱང་། །ཐེག་ཆེན་དཀྲུགས་པའི་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས། །དེ་ལ་ཡ་མཚན་འཛིན་པ་ནི། །ཟས་མཆོག་རྙེད་ནས་ཟས་ངན་དག །ཚོལ་བར་གསུང་བའི་དཔེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་བའི། །ལས་ཅན་སློབ་མ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ཁོ་བོའི་ཚིག་འདི་གཅེས་པར་ཟུངས། །རྩོལ་བཅས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ནང་ན་འདི་བས་ཟབ་པ་མེད། །འདི་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་གྱུར་ན། །རྩོལ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དགོངས་པའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དུ། །མཐར་ཕྱིན་འགྱུར་བར་གདོན་མི་ཟ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་སྟོང་པར་གོ་བ་སྐྱེད་པ་དབུ་མའི་གཞུངས་སོགས་ཡོད་ཀྱང་། སོ་སོ་རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན་དཔྱད་ཅི་དགོས། དེ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པའི་སླད་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྩོལ་བས་ཕྲ་ཐིག་སོགས་སྒོམ་པ་ལ་རྩོལ་མེད་ལྷན་སྐྱེས་འདྲེན་པར་ཡོད་ཀྱང་། 24-4-97b འདིར་དེ་མིན་ཏེ་སེམས་ཉིད་རང་བབས་སུ་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་བཅད་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་གཟིར་བས་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དུག་ཡིན་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མི་འབྱེད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས། །དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་སེལ་བར་ཤོག །མི་ཕམ་པས་སོ།། ༈ །། ཨེ་རྫོང་བཞུགས་སོ། །ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་ཨེ་ཡི་ཚུལ། །ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་དབྱེར་མེད་ཐེག་ལེ་ཆེ། །ཆོས་ཀུན་དེ་ཡི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན། །ལྷུན་གྲུབ་རོལ་པ་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། །ཉག་གཅིག་དེ་ཡི་ངང་དུ་ལ་བཟླའོ། །ཨེ་ཡིག་གཅིག་གིས་སྣང་སྲིད་སྟོང་སྲོག་གཅོད། །གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དེ་ལ་རྫོགས། །དེ་ལ་ཨེ་ཡི་དོན་གསུམ་སྟེ། །དབྱིབས་ཆོས་འབྱུང་ནམ་མཁའི་ངང་ན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་སྣང་བ་ལྟར། ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱོགས་རིས་དང་ང་བདག་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་དཔེ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཚུད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དེ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་མི་འདུས་ལ། 24-4-98a དེར་ནམ་མཁའ་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་ལྟར། རིག་པ་དབྱིངས་ཡེ་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་དེའི་ངང་ན་ཀུན་སྣང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་བེམ་པོ་རྣམས་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་སུ་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཆོས་སྐུའི

【現代漢語翻譯】 那些以世俗的眼光看待密法，以及用各種造作的心態來修習密法的人，不要說去修習，即使是聽到這些，也要摀住耳朵。因為這是擾亂大乘佛法的魔的行徑。如果對這些產生好奇，就如同得到了最好的食物卻還要去尋找劣質的食物一樣。那些受到諸佛加持，以及得到諸佛之子攝受的有緣弟子們，要珍視我的這些話。在所有需要努力的法門中，沒有比這更深奧的了。如果能對這個法門產生確信，就能毫不費力地證悟大圓滿的真諦。最終毫無疑問地會圓滿成就為自生智慧之身。爲了生起無分別智，雖然有通過智慧進行分析，從而證悟空性的中觀宗等法門，但是如果獲得了各自的自證自明、無分別的智慧，又何必需要分析呢？因此，如果爲了無分別而進入分別，那就是魔的行徑。雖然可以通過努力修習氣脈明點等來引導俱生智， 但在這裡並非如此，而是讓心性安住于自然狀態，斷除分別唸的造作，從而在法性中顯現光明。因此，對於這個法門來說，任何有執著的分別念都是毒藥，所以不要被魔的行徑所迷惑。愿我以強大的力量，將那些偽裝成佛法的行為，像用猛烈的毒藥來消除毒素一樣消除掉。米龐（作者名）著。 埃宗（E Dzong） 普遍的、不變的法身，以埃（ཨེ་，A，अ，a，無）字的形式顯現。 原始清凈、任運成就、無二無別的坦特羅（ཐེག་ལེ་，theg le，梵文：eka，एक，eka，一）。 一切法都未曾離開它的本性。 任運成就的顯現，如幻如夢。 輪迴和涅槃的一切法，都融入于唯一的本性之中。 一個埃字就能斬斷顯現和存在的空性命脈。 死主閻羅的意圖也在此圓滿。 關於埃字有三重含義： 形狀：如同在法界虛空中顯現器情萬象一樣，一切法的本性，與真諦無二無別的大法身，超越了偏見和我執的邊際，例如，如同虛空的例子一樣，一切事物都包含在虛空中，但虛空並不屬於任何一個事物。 如同虛空並非不存在一樣，覺性與法界無二無別的自性壇城也如同虛空一般，一切顯現都於其中生起。如同顯現為對境的物質，以及顯現為有境的意識，以及顯現為無為法的虛空等等，其本性都是法身。

【English Translation】 Those who view the secret teachings with mundane eyes, and those who practice them with various contrived minds, let alone practice, even hearing about them, they should cover their ears. Because this is the path of demons who disrupt the Great Vehicle of Buddhism. If one is curious about these, it is like finding the best food but still seeking inferior food. Those fortunate disciples who are blessed by the Buddhas and cared for by the Sons of the Buddhas, cherish these words of mine. Among all the paths that require effort, there is nothing deeper than this. If one gains certainty in this path, one will effortlessly realize the truth of the Great Perfection. Ultimately, there is no doubt that one will perfectly attain the spontaneously arisen wisdom body. In order to generate non-conceptual wisdom, although there are Madhyamaka (中觀宗) teachings that analyze with wisdom to generate understanding of emptiness, if one obtains the self-aware, non-conceptual wisdom, what need is there for analysis? Therefore, if one enters into conceptualization for the sake of non-conceptualization, that is the work of demons. Although one can guide the co-emergent wisdom by diligently practicing subtle channels and energy points, but here it is not like that. Instead, one lets the mind rest in its natural state, cuts off the fabrication of conceptual thoughts, and thereby manifests luminosity in the nature of reality. Therefore, for this teaching, any conceptual thought with attachment is poison, so do not be deceived by the work of demons. May I, with great strength, eliminate those actions that are disguised as Dharma, just as one eliminates poison with strong medicine. Written by Mipham. E Dzong The all-pervading, unchanging Dharmakaya (法身), appears in the form of the letter E (ཨེ་，A，अ，a，without). Primordial purity, spontaneously accomplished, the indivisible Thigle (ཐེག་ལེ་，theg le，梵文：eka，एक，one). All dharmas have never moved from its nature. Spontaneously accomplished displays appear as illusions. All dharmas of samsara and nirvana are absorbed into the one nature. A single letter E cuts the life force of appearance and existence. The intention of the Lord of Death, Yama, is fulfilled in this. Regarding the letter E, there are three meanings: Shape: Just as the environment and beings appear in the Dharmadhatu (法界) sky, the nature of all dharmas, the great Dharmakaya (法身) that is inseparable from truth, transcends the boundaries of bias and ego, for example, like the example of space, all things are contained in space, but space does not belong to any one thing. Just as space is not non-existent, the mandala of the self-nature of awareness and Dharmadhatu (法界) that is non-dual is like space, and all appearances arise within it. Just as the material objects that appear as objects, and the consciousness that appears as subjects, and the unconditioned space, etc., their nature is the Dharmakaya (法身).

---

་ངང་ན་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ཆོས་སྐུ་ནི་བེམ་པོའམ་ཤེས་པའམ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་མིན་ཏེ། དེ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དངོས་དངོས་མེད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡིད་དཔྱོད་བྲལ་བར་བཞག་པའི་གཤིས་རྒྱ་ཡན་གྱི་ངང་དུ་ངོ་འཕྲོད་ཚེ་གཉུག་མ་ལྷན་སྐྱེས་སམ་རང་རིག་ངོ་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ངོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ལས་རླུང་གི་ལྟ་བ་ངན་པས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རི་བོ་ཅོག་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཨ་ཡི་གདངས་ཨེར་གྲུབ་པའི་སྒྲས་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་ངོ་སྤྲད་དེ་གནས་ལུགས་བརྗོད་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྲི་གང་འགྲོ་འོང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའི་ངང་ན། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་ 24-4-98b ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསླུ་བ་མེད་པར་སྣང་ཞིང་། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་། སྣང་བ་མི་འགག་པར་དབྱིངས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བའོ། །དཔེར་ན་མིག་བཙིར་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལྟར། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འདི་དག་བརྟག་ན་དབེན་ཀྱང་སྣང་བ་མི་འགག་པར་སྣང་བ་འདི་དགག་མི་དགོས་ལ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ན་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ་སྤང་བླང་མེད་པར་དེ་གར་བཞག་པས་ཆོག་པར་ཤེས་པ་ནི་ངོ་སྤྲོད་གཉིས་པ་སྟེ་སྣང་བ་ཅོག་བཞག་གོ ། གསུམ་པ་ནི། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་གཅིག་པུར་རྫོགས་ཏེ་གཅིག་པུ་ལས་མི་འདའ། དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་ལ་ཟློ་བ་སྟེ། ཨེ་ནི་ཨེ་ཀ་ཞེས་གཅིག་གི་མིང་གི་དང་པོ་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱས་མཚོན་པ་ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ་སྟོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལས་བརྒལ་བའི་ཞིང་ཞིག་རྙེད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རིག་པ་ཅོག་བཞག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རང་གནས་ཀྱི་དོན་རང་སར་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཚེ་བྱ་རྩོལ་དང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་བས་དང་བྲལ་བའི་སྒོམ་རང་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་བས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་བཞག་ 24-4-99a བྱ་སྟེ། རྫོགས་ཆེན་ཀ་དག་གི་གནད་ཐམས་ཅད་ཨེ་གཅིག་གི་ངང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཨེ་བུ། གནས་ལུགས་ངོ་བོའི་བཞུགས་ཚུལ་ངོ་འཕྲོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨེ། སྣང་ལུགས་རོལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རང་གྲོལ་བར་ལྟོས་ཤིག་ཨེ། ཉག་གཅིག་ཐེག་ལེ་ཡི་ཀློང་དུ་ཐག་ཆོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨེ། ཨེ་མ་ཧོཿ རྒྱ་ཡན་བཞག་པས་གཤིས་དོན་མཐོང་ངོ་ཨེ། །རང་རིག་འོད་གསལ་རིས་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །ཡེ་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཟང་ཐལ་ངང་དུ་གསལ། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་ཕྱིར་འཕོ་འགྱུར་དང་། །མཚན་མའི་ཆོས་ཀྱིས་རྡུལ་ཙམ་གོས་པ་མེད། །མཁའ་དབྱིངས་དྭངས་པའི་ངོས་ན་

{ "translations": [ "顯現於自性之中。因此，法身並非物質、意識或虛空，而是超越一切的自性，超越有無。當它在離於心識分別的廣闊狀態中被認識時，就被稱為認識本初俱生智或自明覺。前兩句詩偈的意義在於介紹本體的安住方式。如果這樣理解，就不會被業風的惡見所動搖，因此稱為如山王般安住。", "第二，通過阿字的音聲顯現，介紹了顯現的方式，即不可言說的實相由各自親自證悟，安住於三時平等性中，超越了書寫、盈虧、來去、有無等戲論的狀態。輪迴與涅槃的各種顯現，看似生滅住，實則以緣起的方式無欺顯現。顯現之時，從未脫離無生滅的法界平等性，顯現不滅，而是法界的游舞。例如，揉眼所見的虛空中的空花，並非獨立於虛空而存在。同樣，觀察這些能所，雖是寂靜，顯現卻不滅，這些顯現無需破斥，也無法成立，僅是法界中的顯現，無取捨，安住於此即可，這是第二個介紹，即如顯現般安住。", "第三，基、道、果的一切法都圓滿於此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一，不離此一, "當它在自性中顯現時。因此，法身不是物質、意識或虛空，而是超越一切事物的自性，超越存在與非存在。當它在超越概念的廣闊狀態中被認識時，它被稱為認識到原始的俱生智慧或自生智慧。前兩節經文的含義是介紹本質的安住方式。如果理解了這一點，就不會被業力之風的邪見所動搖，因此被稱為像山王一樣安住。", "其次，通過'阿'字的聲音，介紹了遊戲顯現的方式，即不可言說的實相由每個人自己來認識，它存在於三時平等的境界中，超越了書寫、盈虧、來去、存在與不存在等概念。輪迴和涅槃的各種顯現，看起來像是生起、存在和消亡，但實際上它們以依賴性的方式顯現，沒有欺騙性。當它們顯現時，它們從未與無生滅的法界平等性分離，顯現並沒有停止，而是作為法界的嬉戲而升起。例如，當揉眼睛時，在虛空中看到的空花並沒有獨立於虛空而存在。同樣，當我們檢查這些客體和主體時，它們是空性的，但顯現並沒有停止。這些顯現不需要被否定，也不能被建立，它們只是在法界的境界中顯現，沒有接受或拒絕，我們只需要安住於此。這是第二個介紹，即像顯現一樣安住。", "第三，所有基礎、道路和結果的法都圓滿於這一個之中，並且不超越這一個。沒有絲毫與此不同的東西。這就是所謂的'拉洛瓦'。'埃'是'埃卡'的第一個字母，意思是'一'，它象徵著通過言語所表達的事物被決定為一個。它表明沒有可以超越虛空的領域。這表明了像覺知一樣安住。因此，當自性的意義在自身中被認識時，就會產生一種遠離努力和心智造作的禪修，一種自性的瑜伽，因此被稱為像大海一樣安住。", "因此，應該理解，所有大圓滿噶達克的要點都包含在一個'埃'之中。埃瑪霍！通過安住于廣闊之中，就能看到自性的意義。自明覺的光明無偏地遍佈一切。原始的聲音自然成就，在通透的境界中清晰顯現。由於本體從一開始就是清凈的，所以沒有變化和染污。現象的特徵沒有絲毫的沾染。在清澈的虛空之中。" ], "english_translations": [ "It appears in its own nature. Therefore, Dharmakaya is not matter, consciousness, or space, but the nature of all things, beyond existence and non-existence. When it is recognized in the vast state free from mental discrimination, it is called recognizing the original co-emergent wisdom or self-awareness. The meaning of the first two verses is to introduce the way of abiding of the essence. If you understand it in this way, you will not be shaken by the evil views of karmic winds, so it is called abiding like the King of Mountains.", "Second, through the manifestation of the sound of the letter 'A,' the way of manifestation is introduced, that is, the inexpressible reality is realized by each person himself, and it abides in the equality of the three times, transcending the states of writing, waxing and waning, coming and going, existence and non-existence, and so on. The various appearances of samsara and nirvana, which seem to arise, exist, and cease, actually appear in a non-deceptive way through dependent origination. At the time of appearance, it has never deviated from the equality of the Dharmadhatu, which is without arising or ceasing, and the appearance does not cease, but arises as the play of the Dharmadhatu. For example, the empty flowers seen in the sky when rubbing the eyes do not exist independently of the sky. Similarly, when we examine these objects and subjects, they are empty, but the appearance does not cease. These appearances do not need to be refuted, nor can they be established, they are merely appearances in the realm of the Dharmadhatu, without acceptance or rejection, and it is sufficient to abide in this. This is the second introduction, that is, abiding like the appearance.", "Third, all the dharmas of the base, path, and result are complete in this one, and do not go beyond this one. There is not a particle that is different from it. This is called 'Lalowa.' 'E' is the first letter of 'Eka,' which means 'one,' and it symbolizes that what is expressed through words is determined as one. It indicates that there is no realm that can be found beyond the sky. This shows abiding like awareness. Therefore, when the meaning of one's own nature is recognized in itself, a meditation free from effort and mental fabrication arises, a yoga of one's own nature, and therefore it is called abiding like the ocean.", "Therefore, it should be understood that all the key points of Dzogchen Kadag are contained in one 'E.' Emaho! By abiding in the vastness, one can see the meaning of one's own nature. The light of self-awareness is impartially pervasive. The primordial sound is naturally accomplished and clearly manifests in the transparent realm. Since the essence is pure from the beginning, there is no change or defilement. The characteristics of phenomena are not tainted by even a particle. In the clear expanse of the sky." ] }

---

འཇའ་བཞིན་དུ། །ཡུལ་དང་ཚོགས་དྲུག་སྣང་བ་དེ་དང་བཀྲ། །དེ་དག་སྣང་སྟོང་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ལས་གཞན་དུ་མེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ལས་དབྱིངས་གཞལ་ཉི་ཚེའི་རྟོག་བསླད་བཅས། །རིག་པ་ཡེ་གདངས་འོད་གསལ་གཉུག་མ་སྟེ། །སུས་ཀྱང་བཅོས་བསྒྱུར་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་གཤིས། །འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ལ་དེ་མི་ལྟོས། །སེམས་ནི་དེ་ཡི་ངང་ན་རྩལ་དུ་ཤར། །འགྱུར་བཅས་ཉི་ཚེ་བ་བདག་རིས་སུ་འཛིན། །རྐྱེན་ལས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །གོ་བར་བྱོས་ 24-4-99b ཤིག་སེམས་ལ་ལམ་བྱེད་དང་། །རིག་པ་ལམ་བྱེད་འདྲའམ་རིགས་ཀྱི་བུ། །ནམ་མཁའ་སྨྲིག་རྒྱུ་འདྲ་བར་མ་འཛིན་ཞིག །ངང་ཉིད་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་རོལ་པའི་རྩལ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགྱུར་བཅས་དྲི་མས་བསླད། །གཉིས་ཆོས་ཞེན་པས་གཉིས་མེད་དོན་མི་མཐོང་། །ཆོས་ཉིད་གཤིས་ལ་གཉིས་ཆོས་ཡེ་ནས་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དང་དངོས་མེད་ང་དང་གཞན། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དག་དང་མ་དག་སོགས། །གང་ལ་མི་གནས་གཉུག་མའི་གཤིས་དེ་ནི། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཡེ་གདངས་རང་འོད་གསལ་ཚེ་རིག་པ་ཞེས། །བཏགས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད། །འཕོ་བའི་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་འགྱུར་བ་ཅན། །རིས་ཆད་སེམས་ཀྱིས་དབྱིངས་ལ་སྒྲིབ་བྱས་ཤིང་། །ང་བདག་གཟུང་འཛིན་ཞེན་པས་ཀུན་ཏུ་འཁོར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཡུན་དུ་སྟོར། །ཐབས་ཀྱི་མཐུ་དང་བླ་མའི་མན་ངག་དང་། །དམ་པའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་ལ། །རང་གི་དེ་ཉིད་རང་ལས་མངོན་སུམ་སྣང་། །དེ་ཚེ་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་མ་རྙེད་པས། །དེ་སྲིད་རོལ་པ་ཀུན་ཀྱང་འཆིང་བའི་ལམ། །གང་རྙེད་ནས་ 24-4-100a ནི་ཀུན་ཀྱང་རོ་མཉམ་སྟེ། །འགྱུར་མེད་བདེ་བ་ཆེ་ལས་གཞན་མི་རྙེད། །ཨེ་མ་ཧོཿ སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན། །གཤིས་ཀྱི་ངོ་མཐོང་བཟོ་བཅོས་བྲལ་བར་སྐྱོངས། །ཐག་ཆོད་གདེང་དང་ལྡན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །ཨེ་རྫོང་ཟིན་པའི་གཤིན་རྗེས་མཁན་པོ་སྐྱེད། །ས་གླང་ཟླ་༢ཚེས་༤ལ་ཟིལ་གནོན་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས་སོ། ། ༈ 安住心性方便.智慧藏 རིག་ངོ་སྐྱོང་ཐབས་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་བཞུགས། དཔལ་གདོད་མའི་མགོན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིག་ངོ་སྐྱོང་བ་ལ། ངོ་ཤེས། རྩལ་རྫོགས། བརྟན་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འོང་པས། དང་པོ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་རིག་པའི་རང་ཞལ་རྗེན་པ་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་བར་ཞུན་ཐག་བཅད། ཐག་ཆོད་ནས་རང་གིས་དེའི་རིག་ངོ་ཁོ་ན་སྐྱོང་བ་གལ་ཆེ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་རྩལ་རྫོགས་དགོས། དེ་ཡང་དང་པོར་རིག་ངོ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ཐོག་མ་བཞག་ན། རྣམ་རྟོག་གིས་བར་བཅད་ནས་རིག་པ་རྗེན་པར་འཆར་དཀའ་འོང་སྟེ། དེ་དུས་རྣམ་རྟོག

【現代漢語翻譯】 如彩虹般，國土與六識顯現皆虛幻不實， 它們如水中月般，顯現而空性。 雖說它們不離法界本體， 然以二元對立的分別念，衡量、擾亂法界。 覺性本具光明，是本初的自性， 無人能改變或改造，此乃法性之本質。 它不變異，遍及一切， 萬物之自性，不依賴於它。 心識是它之自性中顯現的游舞， 執持變異的二元對立為我所。 由因緣而生之顯現，如幻術之化現。 應理解，心識是道路， 覺性是否也如道路？ 勿執持覺性如空中樓閣。 雖本自安住，卻是游舞之展現， 境與有境，被變異的垢染所擾。 因執著二元對立，故不見無二之真義。 法性之本質，本離二元對立。 因此，有與無、我與他， 境與有境、凈與不凈等， 於何者皆不住，此本初之自性， 乃自性光明之獨一明點。 本具自性光明時，稱之為覺性， 然實無境與有境之二元對立。 隨遷變的業風與明點之變動， 以侷限之心識遮蔽法界， 因執著我、我所、能取、所取而輪迴。 遺失了俱生之本性。 若以方便之威力、上師之口訣， 及聖者之加持融入心間， 則自性將從自身顯現。 屆時，一切游舞皆將自然解脫。 因未證悟俱生之本性， 故一切游舞皆成束縛之途。 一旦證悟， 一切皆成平等一味， 除不變之大樂外，別無所求。 唉瑪吙！（藏文）心性光明，即是真言之精髓。 安住于本性之面目，遠離造作。 具足決斷與信心者，方能迅速契入。 唉讓（藏文，種子字）！證悟之後，亦能利益亡者。 土牛年二月初四，由降魔喜金剛所作。 安住心性之方便·智慧藏 覺性認知之方法·智慧藏 頂禮原始怙主！ 關於覺性認知，認知自性、圓滿自性、獲得穩固三個階段會依次到來。首先，通過上師的口訣，毫無分別地、不假思索地見到覺性的本來面目，這是至關重要的。一旦確信之後，專注于覺性的認知本身至關重要，僅僅是認知是不夠的，還需要圓滿自性。即使最初認知了覺性，如果不立即安住於此，分別念會阻斷覺性的顯現，覺性很難清晰地呈現。此時，分別念會...

【English Translation】 Like a rainbow, the appearance of lands and the six aggregates is empty and unreal, They are like the moon in water, appearing yet being emptiness. Although they are not separate from the Dharmadhatu essence, The Dharmadhatu is measured and disturbed by dualistic thoughts. Awareness is inherently luminous, the original nature, No one can alter or transform it, this is the essence of Dharmata. It is unchanging, pervading all, The nature of all does not depend on it. Mind is the play that arises in its essence, Holding onto changing duality as 'mine'. Appearances arising from conditions are like illusory emanations. Understand that mind is the path, Is awareness also like a path? Do not grasp awareness as a mirage. Though inherently abiding, it is the display of play, Objects and subjects are tainted by changing impurities. By clinging to duality, the meaning of non-duality is not seen. The essence of Dharmata is inherently free from duality. Therefore, existence and non-existence, self and other, Objects and subjects, pure and impure, etc., Do not abide in anything; this original nature, Is the single bindu of self-luminous clarity. When the inherent self-luminous clarity is present, it is called awareness, But there is no duality of object and subject. With the changing winds of karma and the movement of bindus, The limited mind obscures the Dharmadhatu, Clinging to 'I', 'mine', grasping, and clinging, one wanders in samsara. The co-emergent nature is lost forever. Through the power of skillful means, the guru's instructions, And the blessings of the holy ones entering the heart, One's own nature will manifestly appear from within oneself. At that time, all plays will become naturally liberated. Because the co-emergent nature has not been realized, All plays become paths of bondage. Once realized, Everything becomes equal in taste, Nothing is found other than the great bliss of immutability. Emaho! (Tibetan) Mind itself is the luminous essence of mantra. Sustain the face of nature, free from fabrication. Those with decisive confidence will quickly attain it. E-dzong (Tibetan, seed syllable)! After realization, one can also benefit the dead. Written by Zilnon Gyepa Tsal on the 4th day of the 2nd month of the Earth Ox year. The Means of Abiding in Mind - A Treasury of Wisdom The Method of Sustaining the Recognition of Rigpa - The Heart Essence of Wisdom Homage to the Primordial Protector! Regarding the recognition of rigpa, the three stages of recognizing the nature, perfecting the nature, and gaining stability will come in sequence. First, through the guru's instructions, seeing the naked face of rigpa without discrimination or thought is crucial. Once certainty is established, focusing on the recognition of rigpa itself is essential; merely recognizing it is not enough, one must also perfect the nature. Even if rigpa is initially recognized, if one does not immediately abide in it, conceptual thoughts will interrupt the manifestation of rigpa, and it will be difficult for rigpa to appear clearly. At this time, conceptual thoughts will...

---

་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་བཞག་ནས་རིག་པ་མ་བཅོས་པའི་དང་དུ་ཡང་ཡང་འཇོག་ཡུན་བསྲིང་བ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་གོམས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་རྦ་བས་ཤུགས་ཇེ་ཆུང་དང་རིག་ངོ་ཇེ་ 24-4-100b གསལ་སྐྱོང་བདེ་བྱུང་ན། མཉམ་བཞག་ཏུ་དེ་ཡི་ཐོག་ཏུ་ཅི་གནས་དང་། རྗེས་ཐོབ་རིག་ངོ་དྲན་པའི་དྲན་པ་བརྟེན། དེ་ལ་གོམས་ན་རིག་པའི་རྩལ་ཇེ་རྫོགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དང་པོར་རྣམ་རྟོག་ཤར་ཡང་དེ་འགོག་བྱེད་གཉེན་པོ་གཞན་བརྟེན་མི་དགོས། རང་མལ་བཞག་པས་ཡུད་ཙམ་ན་རང་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་གིས་རང་བཤིག་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། སླར་ཡང་གོམས་པས་རྣམ་རྟོག་ཤར་བས་ཅུང་ཟད་རེ་རྙོག་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་རང་ཡལ་འགྲོ་བ་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་དང་གོམས་པས་རྣམ་རྟོག་ཤར་བས་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས་ཤར་མ་ཤར་གྱི་རེ་དོགས་མེད་པ་ཁང་སྟོང་དུ་རྐུན་མ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཕན་གནོད་མེད་པའི་ཉམས་འཆར། དེ་ངང་གོམས་པས་རྩལ་རྫོགས་པ་མཐར་ཐུག་སྟེ། མཐར་རྣམ་རྟོག་དང་ཀུན་གཞི་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས་པ་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ནས་རིག་པ་རང་ས་ཟིན། གསེར་གླིང་ནས་ས་རྡོ་ཕལ་པ་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་མ་ལུས་པ་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར་ཏེ་དག་པ་རབ་འབྱམས་སུ་སོང་བའི་ཚེ་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་དང་སྐྱེ་འཆིའི་རེ་དོགས་རྩད་ནས་ཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉིན་སྣང་རྣམ་རྟོག་རིག་པའི་དབང་དུ་འདུས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་མཚན་མོར་ཡང་གདམས་ངག་གཞན་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རྨི་ལམ་དང་སྲབ་ 24-4-101a མཐུག་གི་འོད་གསལ་ཟིན་པ་སོགས་ཆ་མཚུངས་འོང་བ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་ཅི་ནས་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཡེངས་མེད་ཀྱི་བརྩོན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་མཐུད་དགོས་སོ། །མི་ཕམ་པས་གདམས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། །སླར་སྨྲས་པ། ཕུལ་བྱུང་མཁྱེན་པའི་སྤྲིན་ཆེན་ལས། །ལུང་རིགས་གློག་ཕྲེང་ཆེར་གཡོ་ཞིང་། །ཐེག་མཆོག་འབྲུག་སྒྲ་སྙན་སྒྲོགས་པ། །སྐལ་བཟང་རྨ་བྱ་དགའ་བའི་གསོས། །འདི་ན་ཆེན་པོར་གྲགས་རྣམས་ཀྱི། །ངལ་བརྒྱས་སྒྲུབ་པའི་གླེགས་བམ་བརྒྱ། །ཁྱོད་གསུང་ཤེས་ཀྱང་ཟིལ་གནོན་པ། །རྒྱུ་སྐར་འཚོགས་ལ་ཟླ་བ་བཞིན། །ཟབ་རྒྱས་གཞུང་ཀུན་འགྲེལ་པ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་སྤོབས་པ་ནི། །འཕགས་ཡུལ་རྒྱན་མཆོག་གྲུབ་རྣམས་དང་། །མཚུངས་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་མིན། །ད་ལྟ་རྙོགས་མ་ལྔས་རྙོགས་པའི། །ཤིན་ཏུ་མ་རུང་ལྟ་བའི་རྫིང་། །གཙང་བར་བྱེད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་གསུངས། །སྔོན་མེད་ངོ་མཚར་ཀེ་ཏ་ཀ །ཐོས་ཚེ་ཡིད་ལ་དགའ་སྟེར་ཞིང་། །བསམ་ན་ཐེ་ཚོམ་དྲྭ་བ་གཅོད། །སྒོམ་ན་ཟུག་རྔུ་ཀུན་སེལ་སྨན། །ཁྱོད་གསུང་སྐྱེ་བ་ལྔ་པར་འགྲན། །རྣམ་དག་ལུང་གི་མུ་ཁྱུད་མཛེས། །འཐད་ལྡན་རིགས་པའི་རྩིབས་སྟོང་བཀྲ། །ཟབ་གསང་མན་ངག་ལྟེ་བ་ཟླུམ། །ཁྱོད་གསུང་ཆོས་ཀྱ

【現代漢語翻譯】 重要的是，不要對覺性進行任何肯定或否定，而是要反覆、持久地安住于未被改造的覺性之中。通過反覆練習，當念頭的波濤逐漸減弱，覺性的面目變得更加清晰，並且容易生起時，在禪定中安住於此狀態。在後得位中，依靠憶念來憶持覺性的面目。通過對此進行練習，覺性的力量會逐漸圓滿。起初，即使念頭生起，也不需要依賴其他對治方法來阻止它。通過安住于其自身的狀態，它會在瞬間自然消解，就像蛇的結自己解開一樣。再次通過練習，即使念頭生起時會帶來些許困擾，也會立即自行消散，就像在水中畫畫一樣。通過與此狀態的熟悉，念頭的生起不會造成任何損害，因此不會有希望不生起或擔心生起的期待或恐懼，就像盜賊進入空蕩的房屋一樣，不會有任何利益或損害的體驗顯現。通過在這種狀態下的練習，力量會達到最終的圓滿。最終，念頭和作為一切基礎的能動之風，都會融入未被改造的法身中，覺性安住于其自身的狀態。就像在金島上尋找普通的泥土和石頭也找不到一樣，所有顯現的存在都會顯現為法身的凈土，當進入清凈的無量境界時，就被稱為獲得穩固，輪迴和涅槃、生死之間的希望和恐懼都會從根源上被摧毀。 同樣，正如白天將念頭融入覺性的力量一樣，夜晚也不需要依賴其他的訣竅，就能掌握夢境和粗細的光明等等，要知道這些都是相似的。在沒有獲得穩固之前，必須像河流一樣不間斷地持續精進。麥彭仁波切的教導，愿吉祥增長！再次說道：從卓越智慧的巨大雲朵中，閃耀著經論和理證的閃電，發出殊勝教法的雷鳴，滋養著歡喜的吉祥孔雀。那些被稱為偉大者的著作，是通過無數的辛勞才得以完成的，但即使理解了你的話語，也會被你的光芒所壓倒，就像眾星之中的月亮一樣。在解釋深奧而廣大的所有經典時，你的智慧和勇氣，與印度聖地的偉大成就者們相同，在其他地方則並非如此。現在，你清凈了被五濁所染污的，極其惡劣的見解之池，你的話語就像前所未有的神奇凈水珠。聽到時，心中充滿喜悅；思考時，斬斷疑惑之網；禪修時，消除一切痛苦的良藥，你的話語可以與第五佛陀相媲美。清凈經文的邊緣美麗，充滿道理的理證之輪輻條閃耀，深奧秘密的口訣之心輪圓滿，你的話語是佛法之輪。

【English Translation】 It is important to leave the awareness without any affirmation or negation, and to repeatedly and persistently rest in the unmodified awareness. Through repeated practice, when the waves of thoughts gradually subside, the face of awareness becomes clearer, and it becomes easy to arise, then abide in this state in meditative equipoise. In the post-meditation state, rely on mindfulness to remember the face of awareness. By practicing this, the power of awareness will gradually become complete. At first, even if thoughts arise, there is no need to rely on other antidotes to stop them. By abiding in its own state, it will naturally dissolve in an instant, like a snake's knot untying itself. Again, through practice, even if the arising of thoughts causes some disturbance, it will immediately disappear on its own, like drawing a picture on water. Through familiarity with this state, the arising of thoughts will not cause any harm, so there will be no expectation or fear of hoping that they will not arise or worrying that they will arise, just like a thief entering an empty house, there will be no experience of benefit or harm appearing. Through practice in this state, the power will reach its ultimate completion. Eventually, thoughts and the moving wind that is the basis of everything will dissolve into the unmodified Dharmakaya, and awareness will abide in its own state. Just as it is impossible to find ordinary mud and stones even when searching on the Golden Island, all manifested existences will appear as the pure land of the Dharmakaya, and when entering the immeasurable realm of purity, it is called obtaining stability, and the hopes and fears of samsara and nirvana, birth and death, will be destroyed from their roots. Similarly, just as the power of integrating thoughts into awareness during the day, at night, without relying on other instructions, one can master dreams and the clear light of varying degrees of thickness, etc. Know that these are similar. Until stability is obtained, one must continue to exert effort uninterruptedly like a river. Mipham Rinpoche's teachings, may auspiciousness increase! Again, it is said: From the great cloud of excellent wisdom, flashes of lightning of scripture and reasoning shine, the thunder of the supreme vehicle resounds, nourishing the joyful auspicious peacocks. The writings of those who are called great are accomplished through countless hardships, but even understanding your words, they are overwhelmed by your radiance, like the moon among the stars. In explaining all the profound and vast scriptures, your wisdom and courage are the same as those of the great accomplished ones of the Indian holy land, but not so elsewhere. Now, you purify the pool of extremely evil views that is defiled by the five degenerations, your words are like the unprecedented miraculous cleansing gem. When heard, joy is given to the mind; when contemplated, the net of doubt is cut; when meditated upon, the medicine that eliminates all suffering, your words can be compared to the Fifth Buddha. The edges of the pure scriptures are beautiful, the spokes of the wheel of reasoning filled with valid logic shine, the heart-wheel of profound and secret instructions is complete, your words are the wheel of Dharma.

---

ི་འཁོར་ལོར་གྲུབ། །འདི་ན་ 24-4-101b ཕྱོགས་རིའི་བློ་མིག་ཅན། །ཕལ་ཆེར་ཐུབ་གསུང་འགལ་བར་འཛིན། །ཁྱོད་གཅིག་ཁོ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི། །གཞུང་ཀུན་འགལ་མེད་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབས། །གཞན་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་ཚོལ་བ། །བྱིས་པས་སེར་བའི་རིལ་བུ་ལ། །བྱི་དོར་བྱེད་པས་ངལ་བར་ཟད། །ཁྱོད་ནི་ངང་དཔོན་འཕགས་པའི་རིགས། །ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་ཁམས། །བཤད་སྒྲུབ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་པས། །སྲིད་ཞིའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ལགས། །བདེན་གཉིས་འགལ་བར་འཛིན་པའི་དྲིས། །ཕལ་ཆེར་མཐར་ལྟའི་གཡང་ལ་འཕྱན། །ཁྱོད་ནི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་པའི། །མཐར་ཐུག་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་གཟིགས། །ཟག་མེད་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛོད། །འགྲོ་ཁམས་སྙིང་པོར་བཞུགས་གསུངས་པར། །གཞན་དག་དམུས་ལོང་བཞིན་དུ་འཁྱམས། །ཁྱོད་ནི་གནས་སྣང་འབྱེད་ལ་མཁས། །ཁ་ཅིག་མཚན་བཅས་ལམ་ལ་འཆེལ། །མཚན་མེད་རྫོགས་པའི་རིམ་ལས་གཡེལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུ་ཡི། །སྐྱེལ་སོ་འོད་གསལ་མཆོག་ཏུ་བསྟན། །མདོར་ན་ཟབ་མོ་བརྒྱད་ལྡན་གྱི། །འཕགས་པའི་རྟོགས་རིགས་ཁྱོད་ལ་མངའ། །དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་སེང་གེའི་སྒྲ། །འཇིགས་པ་མེད་པར་སྒྲོགས་པར་མཛད། །དེ་སླད་ཁྱོད་ 24-4-102a ཀྱི་དཔེར་འོས་ནི། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ནས། །བདག་བློ་དད་པའི་འཁྲི་ཤིང་ནི། །ཉིན་རེ་བཞིན་ཡང་འཕེལ་བར་གྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་གི་བློ། །ཀུན་རྨོངས་རབ་རིབ་ཀྱི་ཁེབ་པས། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་ནུས་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་ཁྱོད་གསུང་ཤས་ཙམ་ཡང་། །སྲིད་འདིར་ཉམས་པ་ཆེས་ཕང་ནས། །མོས་པ་འབའ་ཞིག་རྗེས་འབྲང་སྟེ། །འདི་རུ་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡུས་པ་ལགས། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་འབྲས་ནི། །ཟླ་འོད་པད་རྩ་ལྟར་དཀར་བས། །ཉེས་བརྒྱའི་རྒུད་མུན་གཏན་བཅིལ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མངོན་བྱེད་ཤོག །ཅེས་གཉུག་སེམས་ཟུར་དཔྱད་སྐོར་གྱི་གསུང་ཟིན་རྣམས་དམ་པ་གང་གི་ཞབས་རྡུལ་ལ་སྤྱི་བོས་རེག་པའི་སྙོམས་ལས་པ་རྡོ་རྗེ་དབང་མཆོག་དགྱེས་པ་རྩལ་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། །མངྒ་ལཾ། །༈ ཨོཾ་སྭ་སྟི། གཞི་རྒྱུད་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་རྡོ་རྗེའི་སེམས། །ལམ་རྒྱུད་ཐེག་མཆོག་མཉམ་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱིས། །འབྲས་རྒྱུད་སྐུ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཆས་སུ། །སྟོན་མཛད་འཇམ༷་དཔ༷ལ་དགྱེས༷་པའི༷་རྡོ༷་རྗེར༷་འདུད། །གདོད་མའི་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་རྩལ་ཡེ་ཤེས་ 24-4-102b དགོངས་པ་རང་ཤར་ཏེ། །ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གྲོལ་སར་དབང་འབྱོར་པའི། །ཐོག་མའི་མགོན་པོ་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །གང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡིས། །མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་གི་སྒྲོན་མ་རྟག་བཀོད་པས། །ཟབ་རྒྱས་ཆོས་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་། །མཐར་ཐ

【現代漢語翻譯】 成為法輪。 在此處， 持有偏見之眼的人， 大多認為佛陀的教誨是矛盾的。 唯有你一人， 將顯密的所有， 教義融會貫通，毫無矛盾。 其他人試圖在， 分別念中， 尋找基、道、果的意義， 如同孩童用冰雹， 擦拭灰塵般徒勞無功。 您是高貴的鵝王， 擁有無漏智慧的珍寶。 通過頂禮講修的勝幢之頂， 消除了輪迴和寂靜的貧困。 執著於二諦矛盾的提問， 大多會墜入斷見之崖。 您是顯空雙運者， 證悟了無別的究竟真諦。 無漏功德是勝者的寶藏， 安住于眾生的心髓之中。 其他人像盲人一樣徘徊， 而您擅長區分處所和顯現。 有些人執著于有相之道， 卻偏離了無相圓滿次第。 您已展示了究竟果位的， 光明之道的極致。 總而言之，您擁有， 深刻的八支聖道之證悟。 因此，請無畏地， 發出正見的獅吼。 因此，您的典範， 我從未見過。 我的信心之藤， 日漸增長。 即便如此，我的心， 被無明的薄霧所籠罩。 對於怙主您的教法， 我無能為力。 然而，即使是您教誨的一小部分， 我也非常珍惜它不在此世衰敗。 僅僅是追隨您的虔誠， 我才在此處彙集一處。 愿由此產生的功德， 如月光般潔白。 徹底消除百種過失的黑暗， 證悟一切智智！ 這是將根本心性剖析之語錄彙集，由頂禮上師蓮足的瑜伽士多杰旺秋吉巴匝所彙集，愿吉祥增上！ ༈ 嗡 斯瓦斯底！ 基之自性光明本覺金剛心， 道之殊勝平等見行之宗要， 果之四身智慧自性任運成， 祈禱文殊歡喜金剛足！ 從原始光明如來藏中， 自生智慧之意顯現， 自在解脫于內界本來清凈處， 祈禱初始怙主普賢金剛持！ 以其不可思議之化身， 于無垠剎土恒常安立明燈， 雖深廣法門不可思議， 然究竟……

【English Translation】 Become the Dharma wheel. Here, Those with biased eyes, Mostly consider the Buddha's teachings contradictory. You alone, Integrate all the scriptures of Sutra and Tantra, Without any contradiction. Others try to, In the conceptual mind, Seek the meaning of ground, path, and fruition, Like children using hailstones, To wipe away dust, exhausting themselves in vain. You are the noble swan king, Possessing the precious essence of uncontaminated wisdom. By honoring the peak of the victory banner of teaching and practice, You eliminate the poverty of samsara and nirvana. Questions that cling to the contradiction of the two truths, Mostly fall into the abyss of nihilistic views. You are the union of appearance and emptiness, Seeing the ultimate truth as indivisible. Uncontaminated qualities are the treasury of the Victorious Ones, Residing in the heart essence of beings. Others wander like the blind, While you are skilled in distinguishing places and appearances. Some cling to the path with signs, But deviate from the perfect completion stage without signs. You have shown the ultimate fruition, The supreme path of clear light. In short, you possess, The profound eight-branched noble realization. Therefore, fearlessly, Utter the lion's roar of definitive meaning. Therefore, your example, I have never seen. My vine of faith, Grows day by day. Even so, my mind, Is covered by the fog of ignorance. For the teachings of you, the protector, I am unable to do anything. However, even a small part of your teachings, I cherish it greatly so that it does not decline in this world. Merely following your devotion, I have gathered it here in one place. May the merit arising from this, Be as white as the lotus root of moonlight. Completely eliminate the darkness of hundreds of faults, And manifest omniscient wisdom! This is a collection of the spoken words on the analysis of the fundamental mind, compiled by the yogi Dorje Wangchuk Gyeltsen, who touches the dust of the Guru's feet with his head. May goodness increase! ༈ Om Swasti! The ground of self-luminous, innate Vajra Mind, The path of supreme vehicle, the essence of equal view and conduct, The fruition of four bodies, the self-existing wisdom, I prostrate to Manjushri, the joyful Vajra! From the primordial clear light Sugata-garbha, The self-arisen wisdom intention manifests, Empowered to liberate in the inner realm of primordial purity, I prostrate to the primordial protector, Kuntuzangpo Vajradhara! With his inconceivable emanations, Constantly establishing lamps in the boundless realms, Although the profound and vast Dharma doors are inconceivable, The ultimate...

---

ུག་སྐྱིལ་སོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེ། །ངོ་བོ་ཀ་དག་སྤྲོས་མཚན་གདོད་ནས་དབེན། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་ཅིར་ཡང་སྣང་། །དོན་ལ་དབྱེར་མེད་སྐུ་བཞིར་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས། །དེ་ཡི་རྩལ་ལས་རོལ་པ་འཁོར་འདས་སྤྲིན། །མཁའ་ཡི་མུ་མཉམ་རྟག་པར་སྣང་ན་ཡང་། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་མཉམ་རྫོགས་བདེ་བ་ཆེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་ཀྱི་གཟེབ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །རིག་སྟོང་ཐེག་ལེ་ཉག་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ཀུན་ཚུར་མཐོང་བྱིས་བློས་གཞལ་བྱ་ཅི། །དེ་སླད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཡང་། །རྨོངས་པ་བརྟག་ན་རྡོ་ཡི་གོང་བུར་འཛིན། །དེ་བཞིན་ཐེག་རྩེ་བླ་མེད་དགོངས་པའི་གནད། །མ་རྟོགས་བརྒྱུད་མར་འཁུ་འདི་རང་བློའི་སྐྱོན། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་དག་ཚད་མའི་རིགས་མཚོན་གྱིས། །ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་འཁྲུལ་པའི་དྲྭ་བ་འབུམ། །ཅིག་ཅར་ 24-4-103a གཅོད་ནུས་ལུང་རིགས་མན་ངག་དཔུངས། །སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་འཇམ་མགོན་བླ་མར་གཏད། །མགོན་དེའི་ཞལ་ལུང་རྣམ་དག་གངྒཱའི་རྒྱུན། །ཟེག་མ་རེས་ཀྱང་ཉེས་བཤད་དྲི་མའི་ཚོགས། །མ་ལུས་འཁྲུད་ལ་སོམ་ཉིའི་སྐབས་བྲལ་ཕྱིར། །སྐལ་བཟང་མཆོག་རྣམས་དགའ་བས་རྩེན་པར་རིགས། །རང་ཅག་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་ཞུགས་ཤིང་། །རྣམ་གྲོལ་འབྲས་བུ་འཚོལ་ལ་དོན་མཐུན་ཕྱིར། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་དེས་ཅི་བྱ། །དེ་ཕྱིར་ལམ་གནད་སྙིང་པོ་ཚོལ་ན་ལེགས། །ལུང་གིས་བསྟན་ཅིང་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡི། །མན་ངག་ཟབ་མོ་གང་ལ་སུ་ཡོད་པ། །དེ་དག་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་གཅེས་ནོར་ཏེ། །གུས་པས་སྤྱི་བོས་ལེན་རྣམས་འཕྲལ་ཡུན་འཚེད། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྐྱོབ་པ་སྲས་བཅས་ཀྱིས། །ཡུན་རིང་དཀའ་བས་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་ནོར། །དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་མཛོད་ཁང་རྗེས་འཇུག་ལ། །ཕངས་མེད་སྩལ་བའི་དགོས་པ་དེ་མིན་ནམ། །དེ་སླད་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་བཅུད། །གཉུག༷་སེམ༷ས་སྒྲུབ་གཞུང༷་རྡོ༷་རྗེ༷་སྙིང་པོ༷་དང་། །ཤན༷་འབྱེ༷ད་བློ་གྲོས༷་སྣང་བ་ཟུར༷་དཔྱ༷ད་བཅས། །སྐོར་གསུམ་ཟབ་དོན་ནོར་བུའི་གྲམ་བུར་བརྡལ། །དེ་ཚེ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་སྐྱེས་སྲས། །བསྔགས་འོས་ཡོན་ཏན་དཔལ་གྱིས་ཆེས་མཐོ་བའི། །སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་ 24-4-103b གཉེན༷་སྤྲུལ༷་དང་། །བཤ༷ད་སྒྲུབ༷་སྐུ་མཆེད་གཏོང་བའི་སྒོ་འཕར་གྱིས། །གོང་གསལ་གཉུག་སེམས་སྐོར་གསུམ་གསུངས་སྒྲོས་བཅས། །མཛད་མེད་སྦར་གྱི་རིང་བསྲེལ་མཆོག་སྒྲུབ་ནས། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གདན་ས་ཞེ༷་ཆེན༷་དུ། །ངོ་མཚར་གསང་གསུམ་རྟེན་མཆོག་མཛེས་ཕྱིར་ཕུལ། །རབ་འབྱམས་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་ཇི་སྙེད་པ། །འཛིན་འཆང་འཆད་དང་སྤེལ་བའི་བསོ

【現代漢語翻譯】 俱生智（藏文：ཡེ་ཤེས།，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：智慧）之本體，自性圓滿大樂。 本體本初清凈，離一切戲論邊。 自性任運成就，光明無為。 大悲之顯現，無礙而顯現一切。 實則無別，四身任運而圓滿。 彼之妙力，輪涅如雲。 雖如虛空般無邊恒常顯現，然本初即清凈，平等圓滿大樂。 自生俱生智（藏文：ཡེ་ཤེས།，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：智慧）本無有退轉。 離八識聚，心之牢籠，圓滿廣大。 覺性空性，唯一不變。 智慧廣闊之行境，不可思議。 彼等豈是凡夫心識所能衡量？ 是故，如意寶珠縱然珍貴，若愚者視之，亦僅為頑石。 如是，大圓滿無上見之精髓，若未證悟，徒增傳承之爭，實乃自心之過。 是故，當以清凈量理為準繩，斬斷無量邪見、疑惑、錯謬之網。 唯有教理、正理、竅訣之利劍，方能斬斷。 我等皈依諸佛之慈悲怙主曼殊師利（藏文：འཇམ་དཔལ།，含義：文殊菩薩）。 怙主之清凈教言，如恒河之水。 縱一絲一毫之惡說垢染，亦能洗滌殆盡，遠離猶豫之境。 是故，具緣善士當歡喜受持。 我等皆隨順唯一導師釋迦牟尼佛（含義：佛教創始人）之後。 為尋求解脫果位而志同道合。 自他宗派之執著愛憎又有何益？ 是故，尋求道之精髓方為上策。 凡是教證所指、理證所成之甚深口訣。 皆為智者所珍視之寶。 恭敬頂戴者，必能獲得暫時與究竟之利益。 慈悲之主，諸佛菩薩。 歷經長久艱辛尋覓而得之珍寶。 將珍貴之正法寶藏，無私地賜予追隨者。 豈非正是為此目的？ 是故，將曼殊師利（藏文：འཇམ་དཔལ།，含義：文殊菩薩）上師之教言精髓：本覺心性、修法正文、金剛藏、辨析智慧、顯現觀察等。 此三科之甚深要義，如珍寶般陳列。 彼時，一切智者上師之語化身。 以值得讚頌之功德而著稱。 實修傳承之教法棟樑 觀音化身（藏文：སྤྱན། རས་གཟིགས།，含義：觀世音菩薩）。 以及講修二業興盛之門。 將上述本覺心性三科之開示。 從無為舍利塔中取出，並建造殊勝之塔。 于曼殊師利（藏文：འཇམ་དཔལ།，含義：文殊菩薩）上師之座寺哲千寺（藏文：ཞེ༷་ཆེན༷་，含義：大乘洲）。 為莊嚴稀有之身語意所依而供養。 浩瀚經續論疏之精髓。 皆為護持、受持、講說與弘揚之資糧。

【English Translation】 The essence of innate wisdom (藏文：ཡེ་ཤེས།，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：wisdom) is the great bliss of self-perfection. Its essence is primordially pure, devoid of all elaborations. Its nature is spontaneously accomplished, luminous and uncreated. The manifestation of compassion is unceasing, appearing in all ways. In reality, it is undifferentiated, spontaneously perfecting the four bodies. From its power, the play of samsara and nirvana arises like clouds. Though it appears eternally like the expanse of space, it is primordially pure, equally perfect, and of great bliss. There is no decline from the self-arisen wisdom (藏文：ཡེ་ཤེས།，梵文天城體：ज्ञान，梵文羅馬擬音：jñāna，漢語字面意思：wisdom) itself. It is free from the eight consciousnesses, the cage of the mind, and is perfectly vast. The single essence of awareness and emptiness is unchanging. The realm of vast wisdom is inconceivable. How can all of this be measured by the minds of ordinary beings? Therefore, even a precious wish-fulfilling jewel is regarded as a mere stone by the ignorant. Likewise, the essence of the supreme view of Atiyoga, if not understood, leads to disputes over lineage, which is a fault of one's own mind. Therefore, use pure valid reasoning as a measure to cut through the myriad nets of wrong views, doubts, and delusions. Only the power of scripture, reason, and pith instructions can accomplish this. I entrust myself to Manjushri (藏文：འཇམ་དཔལ།，meaning: gentle glory), the compassionate protector of all Buddhas and their children. The pure teachings of that protector are like the flow of the Ganges River. Even a single speck of wrong speech and defilement can be washed away completely, freeing one from doubt. Therefore, fortunate ones should rejoice and delight in this. We follow the same teacher, Shakyamuni Buddha (meaning: founder of Buddhism). We share the same goal of seeking the fruit of liberation. What is the use of attachment and aversion to one's own and others' doctrines? Therefore, it is best to seek the essential points of the path. Whatever profound pith instructions are indicated by scripture and established by reason. These are the cherished treasures of all wise beings. Those who respectfully accept them with their heads will quickly and ultimately benefit. The compassionate ones, the Buddhas and their children. Having sought and found this treasure with great effort over a long time. Is it not their purpose to bestow this precious treasury of Dharma upon their followers without reservation? Therefore, the essence of Manjushri's (藏文：འཇམ་དཔལ།，meaning: gentle glory) teachings: innate mind, practice texts, vajra essence, discriminating wisdom, and analytical observation. These three cycles of profound meaning are arranged like a collection of jewels. At that time, the speech emanation of the all-knowing guru. Highly praised for his praiseworthy qualities. The pillar of the practice lineage, the incarnation of Avalokiteshvara (藏文：སྤྱན། རས་གཟིགས།，meaning: the one who looks with unwavering eyes). And the gateway through which teaching and practice flourish. Took the above-mentioned three cycles of innate mind teachings. From the unmade stupa of relics and built a supreme stupa. At Dzogchen Monastery (藏文：ཞེ༷་ཆེན༷་，meaning: great perfection), the seat of Manjushri (藏文：འཇམ་དཔལ།，meaning: gentle glory) Guru. Offered it to adorn the rare supports of body, speech, and mind. The essence of the vast array of sutras, tantras, and commentaries. All serve as resources for upholding, maintaining, teaching, and spreading the Dharma.

---

ད་ནམས་ལས། །བླ་མའི་གསུངས་སྒྲོས་ཚིག་གཅིག་འཛིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་འཕགས་པར་ཚད་མའི་ལུང་གིས་གྲུབ། །དེ་ཕྱིར་དཔག་དཀའི་བསོད་ནམས་མཐོ་རིས་ཀླུང་། །འཁོར་གསུམ་རྟོག་པའི་རྙོག་མས་བསླད་མིན་པར། །བྱང་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བགྱིད་ན། །འཇམ་མགོན་ཀླུ་དབང་དགོངས་མཚོར་རོ་གཅིག་ཤོག །དེའི་མཐུས་རིས་མེད་རྒྱལ་བསྟན་ཡུན་དུ་གནས། །བསྟན་འཛིན་ཞབས་བརྟན་བཤད་སྒྲུབ་མངའ་ཐང་རྒྱས། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་ཟབ་གནད་སེང་གེའི་སྒྲས། །ས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ལེགས་བྱས་འདི་ལ་འབྲེལ་ཚད་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ། །ཀུན་ཀྱང་ཐེག་མཆོག་བཤེས་ཀྱིས་ལེགས་ཟིན་ནས། །བརླབ་ཆེན་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །བཀྲ་ཤིས་གང་ཞིག་དོན་དམ་འཇམ་པའི་ 24-4-104a དཔལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །བདེན་པའི་མཐུ་ཡིས་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀུན་ཏུ། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་། རྗེ་བླ་མའི་ཐུགས་ཟིན་ཞལ་སློབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྣང་བྱེད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་གཉེན་པ་གྲུབ་ཆེན་གྱི་ཡང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་། བསླབ་གསུམ་རྒྱན་མཛེས་དིལ་མགོ་བླ་མ་བཤད་སྒྲུབ་སྐུ་མཆེད་ནས་ཡོན་སྦྱར་ཞིང་། རིས་མེད་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བའི་སྡེ་དགེ་སྤར་དཔོན་བླ་མ་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ནས་མཚམས་སྦྱར་བཅས་སྤར་དུ་བསྒྲུབ་སྟེ། འོག་མིན་བླ་མའི་གདན་ས་ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་གསུང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་འཇོག་གནང་སྐབས། ཐུགས་བཞེད་བཞིན་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་ཉུང་ངུ་འདིའང་། ཀུ་སཱ་ལི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བྲིས་པ་དགེ། །།

【現代漢語翻譯】 此乃祈願之詞： 依止上師教言一句， 其功德之殊勝，已由量論所證實。 因此，將無量無邊的功德，化為殊勝的福田， 不被三輪執著的垢染所玷污， 完全迴向于廣闊的菩提大海。 愿與文殊怙主龍樹的智慧融為一體！ 以此願力，祈願無宗派的佛教永駐世間！ 愿持教者的事業穩固，講修事業興盛廣大！ 愿正見的甚深精要，如雄獅般吼叫， 響徹三界世間！ 愿此善行與虛空般無垠的眾生結緣！ 愿一切眾生皆能被殊勝的善知識所引導， 圓滿完成成熟、解脫、清凈這三重修行， 最終成就自他二利的圓滿，成為如法的君王！ 吉祥圓滿，至高無上的文殊之光輝！ 愿自生智慧的光芒普照一切！ 以此真諦的力量，愿一切時處， 充滿吉祥與幸福！ 此乃由上師的親傳弟子，實修傳承的偉大導師，桑杰年巴（Sangye Nyenpa）大成就者的轉世仁波切謝珠丹貝尼瑪（Shézhub Dänpé Nyima），以及精通三學的迪爾果喇嘛謝珠古欽（Dilgo Khyentse）昆仲作為施主，發心為無宗派之佛教事業如皓月般皎潔的德格（Derge）司鐸喇嘛阿旺吉美（Ngawang Jigmey）所勸請而刻印。于鄔金上師的駐錫地，謝謙丹尼達吉林（Shechen Tännyi Dargyä Ling）作為佛像之首而安奉之際，應其心願，由庫薩里蔣揚洛哲嘉措（Kusali Jamyang Lodrö Gyatso）書寫此簡短的刻印發愿文。 善哉！

【English Translation】 From now on: Holding a single word of the Lama's (Guru's) teachings, The merit is proven by valid scriptures to be supreme. Therefore, the immeasurable merit, the high river of heaven, Without being defiled by the turbidity of the three circles of conceptualization, If it is completely dedicated to the great ocean of enlightenment, May it become one taste in the wisdom ocean of Jampal (Mañjuśrī) and Klungwang (Nāgārjuna)! (Mañjuśrī and Nāgārjuna) Through this, may the non-sectarian teachings of the Victorious Ones (Buddhas) endure! May the lives of the upholders of the teachings be firm, and may their teaching and practice flourish! May the profound essence of the correct view, with the roar of a lion, Pervade all the three realms and the world! May all those connected to this virtue, pervading the sky, Be well guided by the supreme vehicle's (Mahāyāna's) spiritual friends, And having perfected the three great processes of empowerment, maturation, and purification, May they perfect the two benefits (for self and others) and become kings of Dharma! Auspicious is that which is truly the glorious Jampal (Mañjuśrī), May the power of truth, pervading all with great self-arisen wisdom, In all directions and times, Pervade with great auspiciousness and well-being! This was also requested by Sangye Nyenpa (Sangye Nyenpa), the great manifestation of the Drubgyu (Sadhana Lineage) teachings, the chief of the disciples who captured the heart of the Lord (Je Tsongkhapa), and the Dilgo Lamas (Dilgo Lamas) Shézhub Küchém (Shézhub Küchém), adorned with the three trainings, as patrons, and by Dege Pardön Lama Ngawang Jigmey (Dege Pardön Lama Ngawang Jigmey), whose mind for the non-sectarian teachings is as white as the moon, to be printed. When it was being placed as the chief of the speech representations at Shechen Tännyi Dargyä Ling (Shechen Tännyi Dargyä Ling), the seat of Ögyen Lama (Padmasambhava), according to his wishes, this short printing aspiration was written by Kusali Jamyang Lodrö Gyatso (Kusali Jamyang Lodrö Gyatso). May it be virtuous!

---